ενδοσκοπήσεις Η καταστολή στην Ευρώπη Ευρωπαϊκές τιµές ενδοσκοπήσεων Το εργαστήριο στις ΙΦΝΕ Καλαµάτα θα πάτε;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ενδοσκοπήσεις Η καταστολή στην Ευρώπη Ευρωπαϊκές τιµές ενδοσκοπήσεων Το εργαστήριο στις ΙΦΝΕ Καλαµάτα θα πάτε;"

Transcript

1 ενδοσκοπήσεις Το περιοδικό της Ένωσης Γαστρεντερολόγων (ΕΠ.Ε.Γ.Ε) Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος 2011 τεύχος Λ. Δηµοκρατίας 67, 15451, Αθήνα, Τηλ.: , Fax: Η καταστολή στην Ευρώπη Ευρωπαϊκές τιµές ενδοσκοπήσεων Το εργαστήριο στις ΙΦΝΕ Καλαµάτα θα πάτε;

2 Όξινο Γαστρικό Περιβάλλον; Άρθρο Σύνταξης Αποδράστε Βιώνουμε το τελευταίο διάστημα μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης το δράμα του ιαπωνικού λαού από τον τελευταίο καταστροφικό σεισμό. Ο άνθρωπος παρουσιάζεται ανίσχυρος για άλλη μια φορά απέναντι στη μανία της φύσης, ανίκανος να προβλέψει τις επιπτώσεις των φυσικών φαινομένων, ανεπαρκής να δαμάσει τις επιπλοκές του ίδιου του πολιτισμού. Εντούτοις, μόνο θαυμασμό μπορεί να προκαλέσει η στωικότητα, η πραότητα, η αυταπάρνηση, η συλλογικότητα, η καρτερικότητα, η αξιοπρέπεια με τις οποίες η ιαπωνική ψυχή, δοκιμασμένη και σμιλευμένη πολλές φορές από μεγάλες καταστροφές, αντιμετωπίζει το παρόν και ατενίζει με ελπίδα και αισιοδοξία το μέλλον. Για εμάς τους Έλληνες, που μας διακρίνει ένας έντονος συναισθηματισμός και μία άκρατη παρορμητικότητα επιδεινούμενη συνήθως από τηλεοπτικά δελτία παραπληροφόρησης, κινδυνολογίας και πανικού, είναι σχεδόν αδιανόητο να αντιληφθούμε ότι δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, η έκφραση των συναισθημάτων πίσω μόνο από κλειστές πόρτες και η συνειδητοποίηση της θλίψης και του πόνου που μπορεί να φωνάζει βουβός. Επίσης, δεν είναι πάντα εύκολα κατανοητό, ότι δεν είναι εκδήλωση υποταγής ή ανελευθερίας η αποδοχή ότι το συλλογικό καλό είναι σημαντικότερο από το ατομικό και ότι οι νόμοι δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν μέσο καταπίεσης, αλλά να λειτουργούν σαν αρωγοί για αρμονική, ισορροπημένη και δημιουργική συμβίωση. Φαίνεται ότι ζούμε μια περίοδο που οι αντοχές των λαών δοκιμάζονται, καθώς καλούνται να υποκριθούν «επί σκηνής χωρίς πρόβα» σε ποικίλα σενάρια κρίσεων, οικονομικών κοινωνικών, πολιτικών, φυσικών. Σίγουρα δεν επαρκεί πλέον ο στείρος ηθικοπλαστικός μηρυκασμός, η καθολική αμφισβήτηση, οι ατέρμονοι προβληματισμοί, η άπραγη κριτική. Ίσως να ήρθε η ώρα για το σύνολο και το άτομο, να σταματήσουμε τις φωνές του στόματος και να αφουγκραστούμε τις βουβές φωνές της σκέψης Νικολέττα Μάθου Λ. ΚΗΦΙΣΙΑΣ , ΧΑΛΑΝΔΡΙ, ΤΗΛ: , FAX: Λ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ, ΤΗΛ.: http// 03

3 Περιεχόμενα Περιεχόμενα ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ...03 Νέα & Επίκαιρα...06 ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ...10 kλινικο Θέμα...12 Το εργαστήριο στις ΙΦΝΕ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ Θέμα...16 Διάγνωση TBC λοίμωξης σε ανοσοκατασταλμένους ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΡΟΣΕΞΑΤΕ;...18 Βιβλιογραφική ενημέρωση Ελεύθερο Θέμα Η ζωή μετά, η καθημερινότητα και το σύστημα ΕΞΩΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Καλαμάτα θα πάτε; Το εξώφυλλο από μέσα...30 Ταυτότητα Ιδιοκτήτης: Επαγγελματική Ένωση Γαστρεντερολόγων (ΕΠ.Ε.Γ.Ε) Εκδότης & Υπεύθυνος παρά τω νόμω: Πρόεδρος ΕΠ.Ε.Γ.Ε.: Νταϊλιάνας Απόστολος Έδρα: Λ. Δημοκρατίας 67, 15451, Αθήνα Τηλ.: Fax: Website: Διευθυντής σύνταξης: Μάθου Νικολέττα Συντακτική Επιτροπή: Γιαννακόπουλος Αθανάσιος Γούλας Σπύρος Ζωγράφος Κωνσταντίνος Καραβίτης Παναγιώτης Κογεβίνας Αντώνης Κουβαράς Στέργιος Μπομπότση Νάγια Μπουζάκης Ηλίας Νικολόπουλος Αντώνης Σκλάβος Παντελής Δ.Σ. ΕΠΕΓΕ: Πρόεδρος: Νταϊλιάνας Απόστολος Αντιπρόεδρος: Κασαπίδης Παναγιώτης Γεν. Γραμματέας: Μπομπότση Νάγια Ειδ. Γραμματέας: Ψιλόπουλος Δημήτρης Ταμίας: Χρηστίδου Αγγελική Μέλη: Αρμόνης Α., Οικονόμου Μ. Γραμματεία: Γεναδοπούλου Μαρία Διευθυντής Δημιουργικού: Σκούρας Μίλτος Δημιουργική Επιμέλεια: Ιωάννα Βαρδαξόγλου Εικονογραφιση Εξωφύλλου: Μ.Σ. Υπεύθυνος Διαφήμισης: Σκούρας Μίλτος Απαγορεύεται ρητά η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, η αντιγραφή και γενικότερα η μετάδοση με οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο, μέρους ή ολόκληρης της ύλης του περιοδικού, καθώς επίσης και των κατηγοριοποιήσεων και των τίτλων τους, χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη. Το περιεχόμενο του κάθε άρθρου εκφράζει την άποψη του συγγραφέα, η οποία δεν είναι υποχρεωτικά αποδεκτή από τη συντακτική επιτροπή. 05

4 Νέα & Επίκαιρα Nάγια Mπομπότση - Απόστολος Νταϊλιάνας Νέα & Επίκαιρα Νομοσχέδιο - εξελίξεις στο χώρο της Υγείας Οι θέσεις και οι προτάσεις του ΔΣ της ΕΠΕΓΕ για τις αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας (που μπορείτε να διαβάσετε στις επιστολές), δημοσιοποιούνται στην ιστοσελίδα της εταιρίας αφού ο χρόνος που μεσολαβεί μέχρι τη συλλογή της ύλης, την εκτύπωση και τη διανομή του περιοδικού «ενδοσκοπήσεις», κάνει πολλά από τα «νέα του ΔΣ» να μην είναι τόσο νέα. Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές ο ΙΣΑ και άλλοι φορείς προτείνουν την αμοιβή των ιατρών με απόδειξη παροχής υπηρεσιών σε επίπεδα κρατικού τιμολογίου. Η οικονομική δυσπραγία του κράτους και του ΟΠΑΔ δεν επιτρέπει δυστυχώς ιδιαίτερη αισιοδοξία για το άμεσο μέλλον και οδηγεί σε ανακολουθία και καθυστερήσεις των κρατικών αποφάσεων. 9η διημερίδα ΕΠΕΓΕ. Γαστροοιοσοφαγική Παλινδρομική Νόσος - Η Σύγχρονη Γνώση στην Κλινική Πράξη Στοχεύοντας και πάλι στην αποτελεσματική συνεχιζόμενη εκπαίδευση, φέτος η διημερίδα θα είναι αφιερωμένη στη Γαστροοισοφαγική Παλινδρομική νόσο. Ο χειρισμός των ασθενών που πάσχουν από το κοινό αυτό πρόβλημα δεν είναι πάντα απλός. Η διημερίδα θα είναι ένα εντατικό φροντιστήριο που θα ξεκαθαρίσει τις γκρίζες ζώνες. Πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής θα είναι ο κ. Α. Μαντίδης, του οποίου είναι γνωστή η ικανότητα να μεταδίδει τις γνώσεις του. Δομημένο πάνω στις ανάγκες του σύγχρονου μάχιμου γαστρεντερολόγου, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει: Βιντεοσκοπημένη λήψη ιστορικού με επεξηγήσεις και έξυπνες λύσεις για την επικοινωνία με τον ασθενή. Παρουσιάσεις που θα απαντούν συγκεκριμένα, πρακτικά ερωτήματα και θα προσφέρουν σκέψεις ειδικών και γνώσεις που θα μπορούν να ενσωματωθούν από την επομένη ημέρα στην κλινική πράξη. Χειρισμό δύσκολων περιπτώσεων και ειδικών υποομάδων ασθενών. Η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα και η σχέση της με τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Όσα θέλετε να μάθετε για τον οισοφάγο Barrett. Οι αναγκαίες τεχνικές για αξιόπιστη ενδοσκοπική εκτίμηση της παλινδρόμησης και του Barrett. Ποιος είναι ο ρόλος της ενδοσκόπησης; Οι σύγχρονες ενδοσκοπικές θεραπείες- επίδειξη από ειδικούς. Όπως κάθε χρόνο, θα προηγηθεί το σεμινάριο καταστολής (23 και 24 Σεπτεμβρίου), από το αναισθησιολογικό τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Επιτροπή μελέτης των ιδιωτικών ασφαλειών Το ΔΣ αποφάσισε να συγκροτήσει επιτροπή που αποτελείται από τους κ. Π. Κασαπίδη, Δ. Ψιλόπουλο, Ν. Νασιακόπουλο, Μ. Πάνο και Σ Γεωργόπουλο με στόχο να χαρτογραφηθεί η τρέχουσα πραγματικότητα. Αρχικά θα καταγραφούν οι ισχύουσες τιμές για τις ενδοσκοπικές πράξεις στα επί μέρους ιδιωτικά νοσηλευτήρια από τις διάφορες ασφαλιστικές εταιρίες, και στη συνέχεια θα αναζητηθούν τρόποι παρέμβασης για την ομογενοποίηση των τιμών. Κίνητρο για τη δημιουργία της επιτροπής είναι τα κρούσματα που έχουν ήδη παρατηρηθεί με εξευτελιστικές αμοιβές σε συναδέλφους για ενδοσκοπήσεις, χαμηλότερες και από αυτές των δημοσίων ταμείων, που προκαλούν προφανή βλάβη στους υπολοίπους μέσω αθέμιτου ανταγωνισμού. Σημαντικό κίνητρο αποτελεί εξ άλλου και η αντιμετώπιση των αυθαιρεσιών των ασφαλιστικών εταιριών και των επιτροπών διαιτησίας, χωρίς τη συμμετοχή γαστρεντερολόγου. Νέα από τη UEMS σχετικά με την καταστολή Η εκπρόσωπος της Σλοβενίας Sasha Markovic ρώτησε μέσω τους εκπροσώπους των άλλων χωρών σχετικά με τη χρήση της καταστολής κατά την ενδοσκόπηση στην κάθε χώρα. Η ίδια αναφέρει ότι έχουν προβλήματα με τους αναισθησιολόγους στη χώρα της που απαιτούν εκπαίδευση στην καταστολή για 3 εβδομάδες. Απάντησαν οι κάτωθι ως εξής: Στη Δανία και στη Νορβηγία χρησιμοποιούν Dormicum και όχι προποφόλη, δεν υπάρχει υποχρεωτική εκπαίδευση για την καταστολή και αυτή χορηγείται από το γαστρεντερολόγο και τη νοσηλεύτρια. Στην Σουηδία το ίδιο, όμως πρόκειται άμεσα να αρχίσουν τη χορήγηση προποφόλης και υπάρχει διαφωνία ως προς την εκπαίδευση που πρέπει να έχει το νοσηλευτικό προσωπικό. Στη Φινλανδία και Πορτογαλία χρησιμοποιούν καταστολή σε 20-30% των περιπτώσεων με μιδαζολάμη. Δεν απαιτείται ειδική εκπαίδευση για την καταστολή. Ο ενδοσκόπος είναι υπεύθυνος για την καταστολή και τον βοηθούν 1-2 νοσηλευτές. Προποφόλη χορηγούν μόνο αναισθησιολόγοι. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει και ειδικός νοσηλευτής εκπαιδευμένος στην αναισθησία. Στη Σερβία αναισθησιολόγοι χορηγούν προποφόλη σε Πανεπιστημιακά κέντρα και σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Το ίδιο ισχύει και για τους ιδιώτες, που όμως χορηγούν καταστολή πιο συχνά. Στη Γαλλία καταστολή χορηγούν με προποφόλη αναισθησιολόγοι και νοσηλευτές εκπαιδευμένοι στην αναισθησία. Στη Σλοβακία η καταστολή δεν καλύπτεται οικονομικά από τις ασφάλειες. Δεν υπάρχει κάποιου είδους εκπαίδευση, ούτε κατευθυντήριες οδηγίες. Προποφόλη χορηγείται μόνο από αναισθησιολόγους. Στη Γερμανία υπάρχουν από τον Νοέμβριο του 2008 κατευθυντήριες οδηγίες που επιτρέπουν την καταστολή με τη δέουσα προσοχή. Σε βαθιά καταστολή είναι απαραίτητη η παρουσία αναισθησι

5 Νέα & Επίκαιρα ολόγου, ενώ σε ασθενείς με ASA score >3 απαιτείται η παρουσία και δεύτερου ιατρού. Η προποφόλη μπορεί να χορηγείται με την εντολή ιατρού από εξειδικευμένο νοσηλευτή. Στην Ελλάδα, οι εκπρόσωποι μας απάντησαν ότι χορηγείται συχνά μιδαζολάμη και αναλγησία, προποφόλη μόνο σε νοσοκομεία με επίβλεψη αναισθησιολόγου. Δεν υπάρχει μέχρι τώρα υποχρεωτική εκπαίδευση, η Επαγγελματική Ένωση οργανώνει σε συνεργασία με αναισθησιολόγους σεμινάρια καταστολής ετησίως και έχει εκδώσει κατευθυντήριες οδηγίες για χορήγηση καταστολής και αναλγησίας στην ενδοσκόπηση. Δεν υπάρχει ακόμη νομικό πλαίσιο, αλλά οι αρχές είναι πιθανό σύντομα, με την πίεση των γαστρεντερολογικών φορέων, να αποδεχθούν τη χορήγηση καταστολής σε νοσοκομεία και ιατρεία με τις κατάλληλες προϋποθέσεις. Mezavant, μία φορά την ημέρα για την Ελκώδη Κολίτιδα (ΕΚ) 1 Ευρωπαϊκές τιμές ενδοσκοπήσεων Ο εκπρόσωπος της ΕΠΕΓΕ στην UEMS κ. Σ. Γεωργόπουλος, εν όψει της συνάντησης τριμελούς επιτροπής με τον αντιπρόεδρο του ΚΕΣΥ κ. Δατσέρη, ζήτησε από τους εκπροσώπους των άλλων χωρών να μας γνωστοποιήσουν τις ισχύουσες κρατικές τιμές ενδοσκοπήσεων. Ανταποκρίθηκαν εκπρόσωποι 10 χωρών και οι απαντήσεις τους συνοψίζονται ενημερωτικά στον κάτωθι πίνακα: ΧΩΡΑ ΓΑΣΤΡΟΣΚΟΠΗΣΗ (ευρώ) ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗ (ευρώ) ΑΓΓΛΙΑ ΒΕΛΓΙΟ ΓΑΛΛΙΑ ΔΑΝΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΚΡΟΑΤΙΑ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 101,70 174,50 ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 50,4 68,5 ΣΛΟΒΑΚΙΑ 29,61 31,99 ΣΟΥΗΔΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑ Αγγελίες ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΣΥΣΤΕΓΑΣΗ ΣΕ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ 140 m 2 ΣΤΟ ΚΟΛΩΝΑΚΙ ΤΗΛ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΚΙΝ: Από την υποτροπή και τη φλεγμονή... στην κλινική και ενδοσκοπική ύφεση 2 1. Περίληψη Χαρακτηριστικών Προïοντος Mezavant 2. Kamm MA, Sandborn WJ, Gassull M, Schreiber S, Jackowski L, Butler T, Lyne A, Stephenson D, Palmen M, Joseph RE Once-daily, high-concentration MMX mesalamine in active ulcerative colitis.gastroenterology Jan;132(1):66-75 Μία φορά την ημέρα ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Mezavant 1200 mg, γαστροανθεκτικά δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει 1200 mg μεσαλαζίνη (mesalazine). ΦΑΡΜΑΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ Γαστροανθεκτικά δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης. Καστανοκόκκινο, ελλειψοειδές, επικαλυμμένο με λεπτό υμένιο δισκίο, που φέρει χαραγή στη μία όψη με την ένδειξη S476. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Θεραπευτικές ενδείξεις Για την επαγωγή κλινικής και ενδοσκοπικής ύφεσης σε ασθενείς με ήπια έως μέτρια, ενεργή ελκώδης κολίτιδα. Για τη διατήρηση της ύφεσης. Δοσολογία και τρόπος χορήγησης Το Mezavant ενδείκνυται για χορήγηση από το στόμα εφάπαξ ημερησίως. Τα δισκία δεν πρέπει να θρυμματίζονται ή να μασιούνται και θα πρέπει να λαμβάνονται με φαγητό. Ενήλικες, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων (>65 ετών) Για επαγωγή της ύφεσης: Πρέπει να χορηγούνται 2,4 έως 4,8 g (δύο έως τέσσερα δισκία) εφάπαξ ημερησίως. Η μέγιστη δόση των 4,8 g/ημέρα συνιστάται για ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται σε μικρότερες δόσεις μεσαλαζίνης. Όταν χρησιμοποιείται η μέγιστη δόση (4,8 g/ημέρα) η επίδραση της θεραπείας πρέπει να αξιολογείται σε 8 εβδομάδες. Για διατήρηση της ύφεσης: Πρέπει να χορηγούνται 2,4 g (δύο δισκία) εφάπαξ ημερησίως. Παιδιά και έφηβοι: Το Mezavant δεν συνιστάται για χρήση σε παιδιά ηλικίας κάτω των 18 ετών λόγω έλλειψης δεδομένων σχετικά με την ασφαλεία και αποτελεσματικότητά του. Δεν έχουν πραγματοποιηθεί συγκεκριμένες μελέτες του Mezavant σε ασθενείς με ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια. Αντενδείξεις Ιστορικό υπερευαισθησίας σε σαλικυλικά (συμπεριλαμβανομένης της μεσαλαζίνης) ή σε κάποιο από τα έκδοχα του Mezavant. Σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (GFR <30 ml/min/1,73m 2 ) και/ή σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια. Ειδικές προειδοποιήσεις και προφυλάξεις κατά τη χρήση Αναφορές νεφρικής ανεπάρκειας, συμπεριλαμβανομένης της νεφροπάθειας ελάχιστης αλλοίωσης, και οξεία / χρόνια διάμεση νεφρίτιδα έχουν συσχετιστεί με παρασκευάσματα που περιέχουν μεσαλαζίνη και προφάρμακα της μεσαλαζίνης. Το Mezavant πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε ασθενείς με επιβεβαιωμένη ήπια έως μέτρια νεφρική ανεπάρκεια. Συνιστάται να γίνεται αποτίμηση της νεφρικής λειτουργίας σε όλους τους ασθενείς πριν την έναρξη της θεραπείας καθώς και τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Ασθενείς με χρόνια ανεπάρκεια πνευμονικής λειτουργίας, ειδικά με άσθμα, κινδυνεύουν να εμφανίσουν αντιδράσεις υπερευαισθησίας και πρέπει να παρακολουθούνται στενά. Έχουν αναφερθεί σπανίως σοβαρές δυσκρασίες του αίματος μετά από θεραπεία με μεσαλαζίνη. Εάν ο ασθενής παρουσιάσει ανεξήγητη αιμορραγία, μώλωπες, πορφύρα, αναιμία, πυρετό ή κυνάγχη, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν αιματολογικές εξετάσεις. Εάν υπάρχει υποψία δυσκρασίας αίματος, η θεραπεία θα πρέπει να τερματιστεί.. Έχουν αναφερθεί σπάνιες περιπτώσεις καρδιακής υπερευαισθησίας (μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα) λόγω αντιδράσεων της μεσαλαζίνης με άλλα παρασκευάσματα που περιέχουν μεσαλαζίνη. Θα πρέπει να δοθεί προσοχή στη συνταγογράφηση αυτού του φαρμάκου σε ασθενείς με προδιάθεση ανάπτυξης μυοκαρδίτιδας ή περικαρδίτιδας. Εάν υπάρχει υποψία για αντίδραση υπερευαισθησίας αυτής της μορφής, δεν πρέπει να δοθούν ξανά σκευάσματα που περιέχουν μεσαλαζίνη. Η μεσαλαζίνη έχει συσχετιστεί με ένα σύνδρομο οξείας δυσανεξίας που μπορεί να είναι δύσκολο να διαφοροποιηθεί από αναζωπύρωση της φλεγμονώδους ασθένειας των εντέρων. Αν και η ακριβής συχνότητα εμφάνισης δεν έχει καθοριστεί, έχει παρουσιαστεί στο 3% των ασθενών σε ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές με μεσαλαζίνη ή σουλφασαλαζίνη (sulphasalazine). Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν κράμπες, οξύ κοιλιακό πόνο και αιμορραγική διάρροια, κάποιες φορές πυρετό, κεφαλαλγία και εξάνθημα. Εάν υπάρχει υποψία συνδρόμου οξείας δυσανεξίας, απαιτείται άμεση διακοπή της θεραπείας και δεν πρέπει να δοθούν ξανά σκευάσματα που περιέχουν μεσαλαζίνη. Έχουν αναφερθεί αυξημένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων σε ασθενείς που λαμβάνουν παρασκευάσματα που περιέχουν μεσαλαζίνη. Συνιστάται προσοχή κατά τη χορήγηση του Mezavant σε ασθενείς με ηπατική ανεπάρκεια. Θα πρέπει να δοθεί προσοχή κατά τη θεραπεία ασθενών που έχουν αλλεργία στη σουλφασαλαζίνη λόγω του ενδεχόμενου κινδύνου διασταυρούμενων αντιδράσεων ευαισθησίας μεταξύ της σουλφασαλαζίνης και μεσαλαζίνη Γαστροανθεκτικά δισκία, παρατεταμένης αποδέσμευσης της μεσαλαζίνης. Οργανική ή λειτουργική απόφραξη στην άνω γαστρεντερική οδό ενδέχεται να καθυστερήσει την έναρξης της δράσης του προϊόντος. Ανεπιθύμητες ενέργειες Περίπου 14% των ασθενών παρουσίασαν ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκου (ADR) που προέκυψαν από τη θεραπεία και οι οποίες σχετίστηκαν με το Mezavant. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας συντήρησης, δεν υπάρχουν νέα συμβάντα με συχνότητα εμφάνισης >1%. Στην πλειοψηφία τους τα συμβάντα ήταν προσωρινά και ήπιας ή μέτριας σοβαρότητας. Δεν αναφέρθηκε καμία μεμονωμένη ανεπιθύμητη ενέργεια φαρμάκου σε συχνότητα υψηλότερη από 10%. Οι πλέον κοινά αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκου κατά τη διάρκεια της οξείας θεραπείας, ο μετεωρισμός, ναυτία ή κεφαλαλγία, δεν ήταν δοσοεξαρτώμενα και παρουσιάστηκαν σε ασθενείς στους οποίους χορηγήθηκε Mezavant σε ποσοστό μικρότερο του 3%. Άλλα συμβάντα που αναφέρθηκαν με το Mezavant ήταν λιγότερο συχνά και τα περιστατικά παρουσιάζονται παρακάτω: Διαταραχές του αιμοποιητικού και του λεμφικού συστήματος Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Μειωμένος αριθμός αιμοπεταλίων Διαταραχές του νευρικού συστήματος Συχνές (>1% και <10%): Κεφαλαλγίες Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Ζάλη, υπνηλία, τρόμος Διαταραχές του ωτός και του λαβυρίνθου Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Πόνος αυτιών Καρδιακές διαταραχές Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Ταχυκαρδία Αγγειακές διαταραχές Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Υπέρταση, υπόταση Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Φαρυγγολαρυγγικός πόνος Διαταραχές του γαστρεντερικού Συχνές (>1% και <10%): Μετεωρισμός, ναυτία Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Κοιλιακή διάταση, κοιλιακός πόνος, κολίτιδα, διάρροια, δυσπεψία, παγκρεατίτιδα, πολύποδας του ορθού, εμετός Διαταραχές του ήπατος και των χοληφόρων Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Αυξημένη αμινοτρανσφεράση της αλανίνης, μη φυσιολογικό τεστ ηπατικής λειτουργίας Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Ακμή, αλωπεκία, κνήφη, κνησμός, εξάνθημα, κνίδωση Διαταραχές μυοσκελετικού συστήματος, συνδετικού ιστού και οστών Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Αρθραλγία, πόνος στη μέση Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης Όχι συχνές (>0,1% και <1%): Εξασθένιση, οίδημα προσώπου, κόπωση, πυρετός. Η μεσαλαζίνη συσχετίστηκε επίσης με τα ακόλουθα συμβάντα: Διαταραχές του αιμοποιητικού και του λεμφικού συστήματος Ακοκκιοκυττάρωση, απλαστική αναιμία, λευκοπενία, ουδετεροπενία, Πανκυτταροπενία,θρομβοκυτταροπενία. Διαταραχές του νευρικού συστήματος Νευροπάθεια Καρδιακές διαταραχές Μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα Διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, του θώρακα και του μεσοθωρακίου Αλλεργική κυψελίτιδα, βρογχόσπασμος Διαταραχές του ήπατος και των χοληφόρων Χολολιθίαση, ηπατίτιδα Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού Αγγειοοίδημα Διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος και του συνδετικού ιστού Συστηματικό σύνδρομο παρόμοιο προς το σύνδρομο του ερυθηματώδους λύκου, μυαλγία Διαταραχές των νεφρών και των ουροφόρων οδών Διάμεση νεφρίτιδα, νεφρωσικό σύνδρομο. Θα πρέπει να υπάρχει υποψία νεφροτοξικότητας, προκαλούμενης από τη μεσαλαζίνη, σε ασθενείς που εμφανίζουν νεφρική δυσλειτουργία κατά τη διάρκεια της θεραπείας. ΚΑΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Shire Pharmaceutical Contracts Ltd, Hampshire International Business Park, Chineham, Basingstoke, Hampshire, RG24 8EP, Ηνωμένο Βασίλειο, ΑΡΙΘΜΟΣ(ΟΙ) ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ, 64554/ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΓΚΡΙΣΗΣ/ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ 13/10/2008. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Για περαιτέρω πληροφορίες απευθυνθείτε στην GENESIS PHARMA S.A. Τρόπος Διάθεσης: Με ιατρική συνταγή. Ενδεικτική Λιανική Τιμή: MEZAVANT GR.PR.R.TA. 1200MG/TAB BTx60, 94,01 MEZ-AD/HP/ Λ. Κηφισίας 274, Χαλάνδρι, Αθήνα, Τηλ.: , Fax:

6 Επιστολές Επιστολές 10 Προς: τον Πρόεδρο του ΟΠΑΔ κ. Κ. Σουλιώτη Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, Η Επαγγελματική Ένωση Γαστρεντερολόγων Ελλάδος, σύμφωνα με το σύνολο του ιατρικού σώματος, θεωρεί ότι η πρόσβαση στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση πρέπει να είναι ελεύθερη σε όλους τους ιατρούς. Όπως ήδη γνωρίζετε η πλειονότητα των γαστρεντερολόγων έχει καταγγείλει τις συμβάσεις με τον ΟΠΑΔ. Εν όψει του επικείμενου Προεδρικού Διατάγματος που θα καθορίζει τις νέες τιμές των γαστρεντερολογικών πράξεων η Επαγγελματική Ένωση Γαστρεντερολόγων Ελλάδος θεωρεί αυτονόητη την παράταση της προθεσμίας για τη συμμετοχή των γαστρεντερολόγων στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, καθώς η απόφαση για τη σύναψη νέων συμβάσεων με τον ΟΠΑΔ θα εξαρτηθεί από τις τιμές του Προεδρικού Διατάγματος. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Για το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΠΕΓΕ Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Α. ΝΤΑΙΛΙΑΝΑΣ Ν. ΜΠΟΜΠΟΤΣΗ Η θέση του ΔΣ της ΕΠΕΓΕ για τις εξελίξεις στο χώρο της υγείας Αθήνα, 14 Φεβρουαρίου 2011 Αγαπητοί Συνάδελφοι, Η Επαγγελματική Ένωση Γαστρεντερολόγων Ελλάδας (ΕΠΕΓΕ) με ανησυχία παρακολουθεί τις εξελίξεις στο χώρο της Υγείας. Η κινητοποίηση των συλλογικών οργάνων μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους, θα θέλαμε όμως να τονίσουμε τα ακόλουθα: 1. Η δυνατότητα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης αποκλειστικά από συμβεβλημένους ιατρούς αποτελεί κατάφωρη παραβίαση της ελεύθερης επιλογής ιατρού από τον ασθενή. Καταργεί την ισοτιμία της ιατρικής υπογραφής και, κυρίως, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την λογική της απελευθέρωσης των «κλειστών» επαγγελμάτων. Είναι δε προφανής ο εκβιασμός που ασκείται στο μη συμβεβλημένο ιατρό προκειμένου να συμβληθεί με όποιους όρους με το νέο φορέα. 2. Σε πρόσφατο ΦΕΚ (2/2011) επιπρόσθετα, διαγράφεται το εδάφιο που επιτρέπει στους ασθενείς να απευθύνονται σε μη συμβεβλημένους ιατρούς και στη συνέχεια να αποζημιώνονται από το ταμείο τους καταβάλλοντας τα αντίστοιχα δικαιολογητικά. Πρέπει να μας βρει ριζικά αντίθετους η προσπάθεια του Υπουργείου και του ΟΠΑΔ να περιορίσει τις ελευθερίες των ασφαλισμένων, και να περιθωριοποιήσει το μη συμβεβλημένο ιατρό. 3. Οι γαστρεντερολόγοι μετά από απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της ΕΠΕΓΕ στη συντριπτική τους πλειοψηφία έχουν διακόψει τις συμβάσεις με τον ΟΠΑΔ, μετά την ανακοίνωση από τη διεύθυνση του ΟΠΑΔ ότι οι ενδοσκοπήσεις δεν θα αμείβονται με τις τιμές της ΥΑ του 1993 αλλά με αυτές του ΠΔ Ά91. Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει αναδρομική και προοπτική ισχύ της υπουργικής απόφασης μέχρι την έκδοση του προεδρικού διατάγματος. Αυτό ανατρέπει τα έως τώρα δεδομένα και δικαιώνει εν μέρει τον αγώνα όσων από τους συναδέλφους αντιτάχθηκαν στις εξευτελιστικές τιμές του παλαιού ΠΔ. Όμως οι τιμές της ΥΑ του 1993 είναι απαράδεκτα χαμηλές και δεν μας επιτρέπουν να επανασυνάψουμε συμβάσεις με τον νέο φορέα. 4. Η έκδοση ΠΔ που θα περιλαμβάνει τις τιμές των βασικών ενδοσκοπήσεων (ελπίζουμε δραστικά αυξημένες), σύμφωνα με το ΚΕΣΥ επίκειται εντός του Φεβρουαρίου. Η προθεσμία όμως για συμμετοχή στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, που προϋποθέτει την σύμβαση με το ταμείο, έληξε στις 18/02/2011 παρά τις αντίθετες εκκλήσεις μας προς τη διεύθυνση του ΟΠΑΔ. Η ανακολουθία αυτή μπορεί να πλήξει τα συμφέροντα συναδέλφων μας που λογικά θα πρέπει να αποφασίσουν για νέες συμβάσεις γνωρίζοντας τους οικονομικούς όρους. 5. Πληροφορηθήκαμε ότι από τη διακοπή των συμβάσεων με τον ΟΠΑΔ πρέπει να παρέλθει διάστημα ενός έτους για τη σύναψη νέας σύμβασης. Σε συναδέλφους γαστρεντερολόγους του ν. Ιωαννίνων η τοπική ΥΠΑΔ ανακοίνωσε ότι για την ειδικότητα των γαστρεντερολόγων πρέπει να παρέλθει διάστημα δύο ετών. Εάν αυτό ισχύει, με δεδομένο ότι ειπώθηκε προφορικά, αποτελεί απαράδεκτη αυθαιρεσία. 6. Η ΕΠΕΓΕ θεωρεί αυτονόητο ότι οι συμβάσεις με το νέο φορέα (ΕΟΠΥΥ) θα πρέπει να είναι κατά πράξη και κατά περίπτωση, με δυνατότητα επιλογής εκτέλεσης και ενδοσκοπήσεων. Οποιοσδήποτε ιατρός επιθυμεί θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συμβάλλεται με το νέο φορέα. Οι νέες τιμές των ενδοσκοπήσεων θα πρέπει να αποτελούν κίνητρο για να παρέχουμε τις υπηρεσίες μας στο νέο φορέα. Μέχρι να ανακοινωθούν επίσημα είναι προφανές ότι οι γαστρεντερολόγοι θα απέχουν από τις νέες συμβάσεις. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Για το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΠΕΓΕ Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Α. ΝΤΑΙΛΙΑΝΑΣ Ν. ΜΠΟΜΠΟΤΣΗ 11

7 ΚΛΙΝΙΚΟ ΘΕΜΑ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΙΣ ΙΦΝΕ Γιαννακόπουλος Θανάσης ΚΛΙΝΙΚΟ ΘΕΜΑ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΙΣ ΙΦΝΕ 12 Η διάγνωση των ΙΦΝΕ βασίζεται στο λεπτομερές ιστορικό, στη στενή παρακολούθηση της κλινικής εικόνας, στην αποτίμηση των ενδοσκοπικών - ακτινολογικών ευρημάτων και τέλος στον εργαστηριακό έλεγχο. Οι εργαστηριακές εξετάσεις μας μαρτυρούν τη σοβαρότητα της νόσου, πολλές φορές προειδοποιούν για επικείμενη έξαρση πριν ακόμη την εκδήλωση συμπτωμάτων, ενώ ελάχιστα χρησιμεύουν στη διαφοροδιάγνωση ελκώδους κολίτιδας και νόσου Crohn. Αξιoσημείωτη είναι η χρησιμοποίηση εργαστηριακών παραμέτρων, ιδία στους νεότερους πίνακες ενεργότητας, απόδειξη της σημασίας τους. Η πρόοδος στην κατανόηση της φλεγμονώδους διαδικασίας, η εύρεση παραγόντων ανοσοδιέγερσης, όπως οι κυτοκίνες ΙL-1, IL-2, IL-3, o TNF - a και οι διαλυτοί υποδοχείς τους στον ιστό ή στο πλάσμα, καθώς και διάφοροι φλεγμονώδεις διαμεσολαβητές, όπως το λευκοτριένιο LB4, το θρομβοξάνιο ή η προσταγλανδίνη PG3 δημιούργησαν προσδοκίες χρησιμοποίησης και άλλων παραμέτρων στις εξετάσεις ρουτίνας. Η πολυπλοκότητα όμως των μεθόδων μέτρησης τους, καθιστά προς το παρόν τη χρησιμοποίησή τους μη επιτρεπτή. Γι αυτό και η ανάλυση των κλασσικών ορολογικών φλεγμονωδών παραγόντων είναι ακόμη απαραίτητη. Άλλες εξετάσεις ρουτίνας Η ΤΚΕ χρειάζεται συχνή μέτρηση. Αυξάνει με την ηλικία και σε έξαρση και συνεκτιμάται με τα υπόλοιπα ευρήματα. Φυσιολογικές τιμές μπορούν να δημιουργήσουν ψευδές αίσθημα ασφάλειας, ενώ τεχνητά χαμηλές τιμές συναντώνται σε διάφορες καταστάσεις, όπως σε ασθενείς που λαμβάνουν κορτικοειδή. Ασθενείς με σοβαρότερες μορφές ΙΦΝΕ παρουσιάζουν πτώση της αιμοσφαιρίνης. Η πτώση είναι πολυπαραγοντική και οφείλεται σε απώλεια, χρόνια έλλειψη σιδήρου, έλλειψη Β12 λόγω μειωμένης απορρόφησης από τον ειλεό, όπως και σε τοξική επίδραση στο μυελό. Στη νόσο Crohn, ο Hct είναι ο μόνος εργαστηριακός δείκτης, που περιλαμβάνεται στο CDAI. Eπίσης και στην ελκώδη έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού η απώλεια αίματος λαμβάνεται υπόψιν καθοριστικά, στη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων, η δε αύξηση είναι στοιχείο επιτυχούς ανταπόκρισης στη θεραπεία. Αυξημένες τιμές αιμοπεταλίων σε εξάρσεις είναι συνήθεις και στις δύο μορφές ΙΦΝΕ, χωρίς να έχει δοθεί πειστική εξήγηση. Φαίνεται να υπάρχει θετική συσχέτιση με το βαθμό έκτασης της βλάβης στο κόλο. Στην ηλεκροφόρηση λευκωμάτων χρήσιμες πληροφορίες μας δίδει η αλβουμίνη. Ο μεγάλος χρόνος ημίσειας ζωής της αποτελεί μειονέκτημα στην παρακολούθηση. Η τιμή της αλβουμίνης προκύπτει από τη σύνθεση στο ήπαρ, την κατανάλωση της στο καταβολισμό και τη διαφυγή της από την κυκλοφορία σε περιοχές φλεγμονής. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει, ότι η συγκέντρωσή της συνδέεται ανάλογα με τη φλεγμονώδη ενεργότητα. Όσον αφορά στις γ-σφαιρίνες, παρατηρείται μία αντίστροφη σχέση τιμής ΙgM και μεγέθους φλεγμονής. Επίσης η ΙgM μπορεί να αυξηθεί σε PSC, το δε κλάσμα τους είναι χρήσιμο σε σοβαρές χρόνιες περιπτώσεις, με ανάπτυξη αμυλοείδωσης. Η χρόνια απώλεια αίματος και η χρόνια φλεγμονώδης διαδικασία είναι οι κύριες αιτίες μείωσης του σιδήρου. Η μη ισορροπημένη δίαιτα, όπως η βρώση μόνο λαχανικών, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση. Η σύγχρονη μείωση φερριτίνης, κορεσμού τρανσφερίνης και MCV είναι αναμενόμενες. Αυτές οι τιμές ομαλοποιούνται με την επιτυχή αντιμετώπιση της νόσου. Εντερικά ή παρεντερικά σκευάσματα σιδήρου λίγα μπορούν να προσφέρουν. Αυξημένοι παράμετροι χολόστασης θέτουν το ερώτημα της PSC, ειδικά σε ασθενείς με ελκώδη πανκολίτιδα, χωρίς να αποκλείονται οι υπόλοιποι. Η εκτέλεση ERCP επιβεβαιώνει ή όχι τη διάγνωση. Αυξημένες τιμές τρανσαμινασών εμφανίζονται σχετικά συχνά σε IBD ασθενείς, σαν μία μη ειδική ηπατική διαταραχή, που όμως απαιτεί μία προσεκτική διερεύνηση και εκτίμηση. Παγκρεατίτιδα δύναται να παρουσιάσουν κάποιοι ασθενείς με Crohn, αν και τα ένζυμα αμυλάσης και λιπάσης μπορεί να είναι αυξημένα χωρίς κλινική συσχέτιση. Υπενθυμίζεται ότι η αζαθειοπρίνη και τα 5-ΑSA, μπορεί να ερεθίσουν το πάγκρεας. Εξεσημασμένη λευκοκυττάρωση με παθολογική στροφή στην αριστερή σειρά, ευρίσκεται σε τοξικές καταστάσεις με σοβαρή πάθηση του κόλου και στις δύο μορφές της IBD, με ή χωρίς διάταση ή μη ελεγχόμενο απόστημα. Τα αέρια αίματος φανερώνουν μεταβολική οξέωση και έλλειμα βάσης, ενώ μπορεί να συνυπάρχει αύξηση γαλακτικού οξέος και πτώση του ινωδογόνου. Ανοσολογικός έλεγχος Στον ανοσολογικό έλεγχο τα p ANCA, περιπυρηνικά κυτταροπλασματικά αντιουδετεροφιλικά αντισώματα, έχουν τεθεί στον έλεγχο ρουτίνας για τη διαφοροδιάγνωση μεταξύ των δύο τύπων της IBD, αν και υπάρχει αλληλοεπικάλυψη σε σημαντικό βαθμό. Βρίσκονται σε ποσοστό 80% σε ελκώδη, 25% σε Crohn, σε 88% με ΙBD και PSC και σε 40% με PSC χωρίς IBD. Ερευνητές απέτυχαν να συσχετίσουν την ύπαρξη τους με την έκταση και σοβαρότητα της νόσου στην ελκώδη, ενώ δεν εξαφανίζονται σε ασθενείς μετά από κολεκτομή. Τέλος δεν αποδείχθηκε ότι αποτελούν προγνωστικό παράγογοντα δυσμενούς εξέλιξης, δεν έχουν σχέση με την αιτιολογία της νόσου, ενώ δεν έχει αποσαφηνισθεί, εάν αποτελούν δείκτη γενετικής προδιάθεσης για ελκώδη κολίτιδα σε συγγενικά πρόσωπα. Τα ASCA συναντώται καθ υπεροχήν στη νόσο Crohn. Έχει δειχθεί ότι παιδιά με ενδιάμεση κολίτιδα είναι κυρίως p ANCA θετικά και ASCA αρνητικά, που υποστηρίζει την υπόθεση, ότι η ενδιάμεση κολίτιδα στα παιδιά πρέπει να αποτελεί υπότυπο της ελκώδους. Στους ενήλικες αντίθετα σε ποσοστό 83% δεν βρέθηκαν p-anca ή ASCA εύρημα που στηρίζει την άποψη, ότι η ενδιάμεση κολίτιδα είναι κλινικός και ορολογικός υπότυπος στην ομάδα των ΙΦΝΕ. Τα αντισώματα έναντι του εξωκρινούς παγκρεατικού ιστού (PAB) ευρίσκονται κατά 39% στην Crohn και 4% στην ελκώδη. Εξετάσεις στα κόπρανα Αυξημένες τιμές καλπροτεκτίνης και λακτοφερίνης στα κόπρανα, υποδηλώνουν υποκλινική φλεγμονώδη διαδικασία στον εντερικό βλεννογόνο και φαίνονται χρήσιμες στη διαφοροδιάγνωση από τη λειτουργική διαταραχή του ευερεθίστου εντερου. Ταυτόχρονα μπορούν να προδικάζουν επικείμενη υποτροπή στους επόμενους μήνες. Η μέτρηση τους είναι εύκολη με ανοσοενζυμικές μεθόδους ΕLISA. Η ικανότητα της καλπροτεκτίνης να προβλέψει πιθανή έξαρση δείχνει πολλά υποσχόμενη, με πολύ υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα, πρέπει όμως να προσδιορισθεί συγκεκριμένα το όριο τιμής και σε δεύτερο χρόνο, εάν είναι δυνατόν, ο χρονικός ορίζοντας εμφάνισης της έξαρσης. Ομοίως και για την λακτοφερίνη, όπου όμως απουσιάζουν μελέτες. Άλλοι δείκτες όπως η μέτρηση ραδιοσεσημασμένων λευκοκυττάρων με ίνδιο 111 και α1- αντιθρυψίνης στα κόπρανα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν, ως δείκτες της εξιδρωματικής εντεροπάθειας στο έδαφος εντερικής βλάβης, λόγω της φλεγμονής, δεν τυγχάνουν όμως εφαρμογής στην καθημερινή πρακτική. Το ίδιο συμβαίνει και με τη μέτρηση λίπους στα κόπρανα. Εξετάσεις διαπερατότητας λεπτού εντέρου Η μέτρηση αυξημένης εντερικής διαπερατότητας στη νόσο Crohn συνδέεται με το μέγεθος βλάβης 13

8 Γ Α Σ Τ Ρ Λ Α Σ Α ΚΛΙΝΙΚΟ ΘΕΜΑ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΙΣ ΙΦΝΕ EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ 9 η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ Διημεριδα Π Ε Α Γ Γ Ε Λ Μ Α Τ Ι Κ Η Ε Ν Ω Σ Η του λεπτού εντέρου, έχει προγνωστική σημασία και προδικάζει πιθανή υποτροπή. Μπορεί να μετρηθεί με τη μέτρηση 51Cr-EDTA στα ούρα ή της μαννιτόλης και λακτουλόζης μετά από λήψη τους διά της εντερικής οδού, επίσης στα ούρα, εξετάσεις όμως που δε συναντούμε συχνά στην καθημερινή πρακτική. Εξετάσεις αποκλεισμού λοιμώξεων Οι λοιμώδεις εντερίτιδες πρέπει να αποτελούν πάντα τμήμα της διαφοροδιάγνωσης και να αποκλείονται με τα κατάλληλα τεστ. Η μικροσκοπική εξέταση κοπράνων για πυοσφαίρια καταδεικνύει τυχόν φλεγμονώδη διάρροια, ενώ η καλλιέργεια και παρασιτολογική κοπράνων, η βιοψία,οι ορολογικές μέθοδοι συχνά βοηθούν. Παθογόνα όπως το Campylobacter jejuni, η σαλμονέλλα, η σιγκέλλα, το Clostridium difficile, η εντεροδιεισδυτική Ε. coli, πρωκτοκολίτιδα από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα όπως Neisseria gonorrhoeae, Tre- ponema pallidum ή Chlamydia trachomatis παρουσιάζουν συμπτώματα oμοιάζοντα με UC. Μικρόβια όπως η yersinia enterocolitica, Mycobacterium tuberculosis και Mycobacterium avium μπορούν να παρασύρουν στη διάγνωση της Crohn. Επίσης διάφορα παράσιτα και πρωτόζωα πρέπει να περιλαμβάνονται στη διαφοροδιάγνωση όπως Entamoeba histolytica, Giardia lamblia, Balantidium coli, Strongyloides stercoralis, Isospora Beli και Cryptosporidia, οπότε δείγματα κοπράνων, βλέννας και δωδεκαδακτυλικού υγρού πρέπει να διατηρούνται φρέσκα μέχρι την εξέταση τους. Ιοί όπως ο κυτταρομεγαλοιός και του έρπητα πιθανόν να πρέπει να διερευνηθούν. Σε ασθενείς με υψηλό πυρετό λαμβάνονται καλλιέργειες αίματος για τον καθορισμό της φύσης του, εάν δηλαδή οφείλεται στη φλεγμονώδη διεργασία ή σε μικροβιαιμία. Τέλος δεν πρέπει να ξεχνούμε, ότι ευκαιριακές λοιμώξεις σε θετικούς HIV ασθενείς, μπορούν να προκαλέσουν διάρροια με αίμα, πυρετό και απώλεια βάρους. Εργαστηριακή παρακολούθηση ανοχής φαρμάκων Η φαρμακευτική αντιμετώπιση των ΙBD μπορεί να εμφανίσει παρενέργειες, που κυρίως αφορούν, είτε ηπατοκυτταρική αντίδραση που εκφράζεται ως χολόσταση ή με αλλαγές στην αιμοποιητική ικανότητα του μυελού. Επιβάλλεται συχνή παρακολούθηση της γενικής αίματος στην αρχική φάση θεραπείας και έπειτα περιοδικά, αφού είναι δυνατό να προκληθεί καταστολή μυελού σε μακροχρόνια θεραπεία, χωρίς γενετικό υπόβαθρο. Προσοχή λοιπόν στη χορήγηση αζαθειοπρίνης ή 6-MP σε ασθενείς με έλλειψη του ενζύμου της μεθυλτρανσφεράσης της πουρίνης (ΤPΜΤ μετριέται σε εξειδικευμένα εργαστήρια), στη χρόνια χρήση 5-ΑSA για ενδιάμεση νεφρίτιδα, στα στεροειδή για οστεοπόρωση και στις τυχόν αλληλεπιδράσεις φαρμάκων. Συνήθως η μείωση ή διακοπή της δόσης επαναφέρει τις τιμές στην προτέρα κατάσταση. Άλλοι δείκτες Ο θεμέλιος λίθος παρακολούθησης τυχόν δυσπλαστικών αλλοιώσεων είναι η ενδοσκόπηση. Έχουν αναπτυχθεί τεχνικές για μέτρηση διαφόρων βιολογικών δεικτών στις βιοψίες ιστού, όπως το γονίδιο p 14, ενώ ένας άλλος παράγοντας, που φέρεται ελπιδοφόρος, είναι η ποιοτική ανάλυση της σύνθεσης της βλέννης στα goblet cells, στο βλεννογόνο πέριξ των αλλοιώσεων. Τέλος, πρέπει να αναφερθεί η πρόοδος στο γονιδιακό επίπεδο, με την εύρεση του γονιδίου ΝΟD2 στο χρωμόσωμα 16, που είναι υπεύθυνο για τη φαινοτυπική εκδήλωση σε συγκεκριμένο ποσοστό ασθενών με Crohn. H μέθοδος αυτή απαιτεί γενετικές και μοριακές τεχνικές, που παρέχονται μόνο σε πολύ εξειδικευμένα εργαστήρια. Ελπίζουμε ότι η εξέλιξη στο κόσμο της γενετικής, θα επιτρέψει στο κλινικό ιατρό να προσφέρει τη δυνατότητα μιας πιο εξατομικευμένης θεραπείας στον ασθενή. Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γαστροοισοφαγική Παλινδρομική Νόσος Η Σύγχρονη γνώση στην κλινική πράξη ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ Σεπτεμβρίου Σεπτεμβρίου 2011 Αθήνα, Ξενοδοχείο Divani-Caravel Αίθουσα Horizon Γ Ω Ν Ε Λ 14

9 ΚΛΙΝΙΚΟ ΘΕΜΑ Διάγνωση TBC λοίμωξης σε ανοσοκατασταλμένους: Tι νεώτερο; Γιάννης Σαραντώνης, Σπύρος Γούλας Γαστρεντερολογικό Τμήμα Νοσοκομείου «Έλενα Βενιζέλου» ΚΛΙΝΙΚΟ ΘΕΜΑ Διάγνωση TBC λοίμωξης σε ανοσοκατασταλμένους: Tι νεώτερο; Η συντηρητική θεραπεία των ασθενών με ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου (ΙΦΝΕ) περιλαμβάνει φάρμακα σαλικυλικά, κορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (αζαθειοπρίνη, 6-μερκαπτοπουρίνη, μεθοτρεξάτη) και τη νεότερη ομάδα των βιολογικών παραγόντων (Infliximab, Adalimumab, Certolizumab). Τα φάρμακα αυτά, με εξαίρεση τα σαλικυλικά, ευοδώνουν την ανάπτυξη λοιμώξεων κοινών και ειδικών όπως είναι η φυματίωση (TB). Ειδικότερα η ΤΒ λοίμωξη αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμια κλίμακα αλλά και στη χώρα μας. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν αύξηση των κρουσμάτων στον Ελλαδικό χώρο η οποία αποδίδεται κατά κύριο λόγο στην επανενεργοποίηση λανθανουσών μορφών της νόσου σε ηλικιωμένα/ανοσοκατεσταλμένα άτομα λόγω νόσου η θεραπείας, αλλά και στον αυξημένο επιπολασμό της λοίμωξης στους οικονομικούς μετανάστες που εισέρρευσαν στη χώρα τις δύο τελευταίες δεκαετίες και οι οποίοι διαβιούν κατά κανόνα σε συγχρωτισμό και χαμηλές υγειονομικές συνθήκες. Μέχρι πρόσφατα η διάγνωση της πνευμονικής TB λοίμωξης γινόταν με την απλή ακτινογραφία θώρακος, το άμεσο παρασκεύασμα πτυέλων με την ειδική χρώση, τη δερμοαντίδραση της φυματίνης (Mantoux) και την καλλιέργεια πτυέλων. Όλες αυτές οι μέθοδοι έχουν σημαντικές αδυναμίες και περιορισμούς: η ακτινογραφία από μόνη της δεν είναι διαγνωστική, η χρώση προϋποθέτει σημαντικό αριθμό μυκοβακτηρίων στο δείγμα των πτυέλων, η δερμοαντίδραση υπολείπεται σε ευαισθησία και ειδικότητα, ενώ τέλος η καλλιέργεια είναι χρονοβόρα 1. Τα τελευταία χρόνια, χάρη στις προόδους της γονιδιακής έρευνας για το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης, διατίθονται στα μικροβιολογικά εργαστήρια δύο ανοσοενζυμικές μέθοδοι που φέρονται με τον όρο ΙGRA (Interferon Gamma Release Assays). Πρόκειται για την μέθοδο Elispot που προσδιορίζει τον αριθμό των ειδικών Τ λεμφοκυττάρων που παράγουν γ-ιντερφερόνη και τη μέθοδο Quantiferon που προσδιορίζει την ίδια την γ- ιντερφερόνη που παράγεται από ειδικά Τ λεμφοκύττταρα τα οποία έχουν προηγουμένως ενεργοποιηθεί από ειδικά αντιγόνα του μυκοβακτηριδίου της φυματίωσης. Στο κείμενο αυτό θα επικεντρωθούμε στη δεύτερη μέθοδο Quantiferon - TB (QFT) η οποία όπως και η Elispot γίνεται σε δείγμα αίματος 1,2,5. Σύμφωνα με σχετικά βιβλιογραφικά δεδομένα, χαρακτηρίζεται από μεγάλη ειδικότητα, ανώτερη της δερμοαντίδρασης Mantoux. Αυτό σημαίνει ότι μικρότερος αριθμός ατόμων θα χρειαστεί να λάβει μη αναγκαία φαρμακευτική αγωγή με βάση τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα της δερμοαντίδρασης. Η ευαισθησία της για λανθάνουσα TB, όπως και της Elispot τεχνικής, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί δεδομένης της απουσίας ενός gold standard. Σε μελέτες ως τέτοια έχουν χρησιμοποιηθεί η ενεργός λοίμωξη και η πρόσφατη έκθεση σε περιβάλλον πάσχοντα από TB. Το Quantiferon εμφανίζει αυξημένη ευαισθησία έναντι της δερμοαντίδρασης και υπερέχει σε ηλικιωμένους ή ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς (πάσχοντες από ΗIV λοίμωξη, αιματολογικά νοσήματα, χρόνιοι νεφροπαθείς, ηπατοπαθείς κλπ). Αυτό ισχύει και για τους πάσχοντες από αυτοάνοσα νοσήματα που λαμβάνουν θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά ή και βιολογικούς παράγοντες. Σύμφωνα μάλιστα με κάποια δεδομένα η πτώση των επιπέδων του Quartiferon κατά τη διάρκεια της αντι ΤΒ αγωγής συσχετίζεται με επιτυχή έκβαση της ΤΒ θεραπείας 2. Τα δεδομένα από τη χρήση της νέας αυτής μεθόδου σε ασθενείς με ΙΦΝΕ που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά η βιολογικούς παράγοντες είναι περιορισμένα. Συγκεκριμένα σε μία μελέτη συγκρίθηκαν η μέθοδος Quantiferon με τη δερμοαντίδραση της φυματίνης σε ασθενείς με ΙΦΝΕ που έπαιρναν η όχι ανοσοκατασταλτική αγωγή. Η ευαισθησία της δερμοαντίδρασης στους ασθενείς που έπαιρναν ανοσοκατασταλτικά ήταν μικρότερη, με πολλά ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα έναντι των ασθενών με IBD που δεν έπαιρναν ανοσοκατασταλτικά αλλά και έναντι της ομάδας ελέγχου. Επίσης πολλά ψευδώς θετικά αποτελέσματα σε άτομα που είχαν εμβολιαστεί με BCG ή είχαν ιστορικό λοίμωξης από άλλα μυκοβακτηρίδια, είχαν σαν αποτέλεσμα την περιορισμένη ειδικότητα της δερμοαντίδρασης. Με την εξέταση Quantiferon προσδιορίζεται στο αίμα η ειδική για το αντιγόνο Ιντερφερόνη γ η οποία παράγεται από τα Τ λεμφοκύτταρα όταν αυτά εκτίθενται σε ειδικά αντιγόνα του μυκοβα- κτηριδίου της φυματίωσης, διαφορετικά από τα αντιγόνα που χρησιμοποιούνται για το εμβόλιο και διαφορετικά από τα αντιγόνα άλλων μυκοβακτηριδίων. Αυτό σύμφωνα με τους ερευνητές αυξάνει την διαγνωστική ευαισθησία και ειδικότητα της μεθόδου η οποία επιπλέον δεν επηρεάζεται σημαντικά από τη λήψη ανοσοκατασταλτικής αγωγής και άρα πλεονεκτεί στον έλεγχο για TBC σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς με IBD. Οι πάσχοντες που εμφανίζουν θετικές δοκιμασίες θα πρέπει να υποβάλλονται σε στοχευμένο πλήρη έλεγχο και ενδεχομένως σε θεραπεία. Ωστόσο κατευθυντήριες οδηγίες που θα ενσωματώνουν τα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων σε IBD ασθενείς που παίρνουν ανοσοκατασταλτικά δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί 3,5. Σε άλλη μελέτη εκτιμάται θετικά η συμβολή της εξέτασης Quantiferon στη διαφορική διάγνωση εντερικής φυματίωσης από νόσο Crohn και τονίζεται η χρησιμότητά της ιδιαίτερα σε ασθενείς που έχουν στο παρελθόν εμβολιαστεί για TB. Στη μελέτη γίνεται ανασκόπηση των ακτινολογικών, ενδοσκοπικών και ιστοπαθολογικών χαρακτηριστικών των δύο νόσων και προτείνεται ένας διαγνωστικός αλγόριθμος, ιδιαίτερα χρήσιμος σε περιοχές με ενδημiκή TB λοίμωξη 4. Στο πρόσφατο DDW υπήρχαν 2 ανακοινώσεις σχετικά με τον έλεγχο για TB σε ασθενείς με IBD. Ο Guidi et al μελέτησε 101 Ιταλούς ασθενείς και ο Belard et al 265 ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα που έπαιρναν κορτικοειδή. Στο πόρισμα εφιστάται η προσοχή στον κίνδυνο ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων από τη χρήση κορτικοειδών, ιδιαίτερα όταν ο έλεγχος περιορίζεται μόνο στην δερμοαντίδραση. Συμπερασματικά, η εξέταση Quantiferon, αν και όχι ευρέως διαδεδομένη, έχει αυξημένη ευαισθησία και ειδικότητα στη διάγνωση λανθάνουσας TB λοίμωξης έναντι της δερμοαντίδρασης της φυματίνης. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε IBD ασθενείς που λαμβάνουν ή πρόκειται να λάβουν ανοσοκατασταλτικά ή βιολογικούς παράγοντες. Η εξέταση φαίνεται να επηρεάζεται σε μικρότερο βαθμό από την ανοσοκατασταλτική αγωγή και να μην επηρεάζεται από παλαιό εμβολιασμό ή ιστορικό λοίμωξης από άλλα μυκοβακτηρίδια. Προτείνεται να αντικαταστήσει τη δερμοαντίδραση σε ασθενείς με IBD που πρόκειται να αρχίσουν θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά ή βιολογικούς παράγοντες αλλά είναι επίσης χρήσιμη σε εκείνους που λαμβάνουν επί μακρόν τέτοιου τύπου θεραπείες. Στη χώρα μας η εξέταση εκτελείται στο Δημόσιο Τομέα στο γνωστό Τριτοβάθμιο Κέντρο Αναπνευστικών Νοσημάτων. Εκτιμούμε ότι είναι απαραίτητο να ενημερωθούν όλοι οι συνάδελφοι για τη διαθεσιμότητα της εξέτασης αυτής, η οποία γίνεται στο Ειδικό Κέντρο από δείγμα αίματος και να την προτείνουν κατά την κρίση τους στην ευαίσθητη αυτή ομάδα ασθενών μας. Σχόλιο: παρά τη δυσμενή οικονομική περίοδο την οποία διανύει η χώρα μας τον τελευταίο καιρό, και η οποία θα είναι απρόβλεπτης χρονικής διάρκειας, εκτιμούμε ότι ο κλινικός γιατρός θα πρέπει να είναι ενήμερος των νεότερων εξελίξεων στο χώρο του και να δρά με βάση τη βέλτιστη σχέση κόστους/οφέλους με κύριο γνώμονα το συμφέρον του ασθενούς. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1) Al Zamel FA. Detection and diagnosis of Mycobacterium tuberculosis. Expert Rev Anti Infect Ther 2009;7(9): ) Mori T. Usefulness of interferon gamma release asssays for diagnosis of TB infection and problems with these assays. J Infect Chemother 2009;15(3): ) Schoepfer AM, Flogwerzi B, Fallegger S et al. Comparison of interferon gamma release asssay versus tuberculin skin test for tuberculosis screening in inflammatory bowel disease. Gastroenterology 2009;136(4): ) Almadi MA, Ghosh S, Aljebreen AM. Differentiating intestinal tuberculosis from Crohn s disease: a diagnostic challenge. Am J Gastroenterol (8): ) Lalvani A, Pareek M. Interferon gamma release assays: principles and practice. Enferm Infec Microbio Clin 2010;28(4):

10 Αυτό το προσέξατε; Βιβλιογραφική ενημέρωση Παντελής Σκλάβος Αυτό το προσέξατε; Βιβλιογραφική ενημέρωση 1. Dynamic patient position changes during colonoscope withdrawal increase adenoma detection: a randomized, crossover trial. J.E. East, P. Bassett, N. Arebi, S. Thomas- Gibson, T. Guenther B. P. Saunders Gastrointest. Endosc 2011; 73: Οι αλλαγές της θέσης των ασθενών κατά τη φάση απόσυρσης του κολονοσκοπίου αυξάνουν τα ποσοστά ανίχνευσης αδενωμάτων. Πρόσφατες αναφορές υποστηρίζουν ότι η προληπτική κολονοσκόπηση και η ενδοσκοπική πολυποδεκτομή δεν είναι τόσο αποτελεσματικές στη πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, όσο αρχικά πιστεύαμε. Πολλές περιπτώσεις πρώιμου καρκίνου μετά από προληπτική κολονοσκόπηση έχουν αναφερθεί, ενώ αρκετές μελέτες προσδιορίζουν ότι τα επίπεδα προστασίας δεν ξεπερνούν το 50%. Η μέθοδος των αλλαγών της θέσεως του εξεταζόμενου κατά τη φάση απόσυρσης του κολονοσκοπίου με σκοπό τον καλύτερο έλεγχο του παχέος εντέρου, βασίστηκε αρχικώς στην εμπειρία των ακτινολόγων κατά την εκτέλεση βαριούχου υποκλυσμού ενώ στη συνέχεια υιοθετήθηκε και στη διενέργεια CT κολονογραφίας. Διαπιστώθηκε ότι η αλλαγή της θέσης του εξεταζόμενου διευκόλυνε τόσο την επαρκή διάταση του αυλού όσο και τη μετακίνηση της περίσσειας του εντερικού περιεχομένου μακριά από την υπό εξέταση περιοχή του παχέος εντέρου. Ανατομικώς, αυτό στηρίζεται στην αρχή ότι η υπό εξέταση περιοχή θα πρέπει να βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο με αποτέλεσμα τα αέρια να ανέρχονται και να πληρούν την περιοχή ενδιαφέροντος, ενώ αντιθέτως, τυχόν υδαρές περιεχόμενο να απομακρύνεται από αυτή. Συνεπώς, ο καλύτερος έλεγχος της ηπατικής καμπής, του ανιόντος και του τυφλού επιτυγχάνεται με τον εξεταζόμενο στη αριστερή πλαγία θέση, του εγκαρσίου κατά την ύπτια θέση ενώ για τον έλεγχο της σπληνικής καμπής και του κατιόντος ο εξεταζόμενος θα πρέπει να βρίσκεται τη δεξιά πλάγια θέση. Σε αντίθεση με παρόμοιες προηγούμενες μελέτες, σκοπός της παραπάνω μελέτης ήταν η διερεύνηση της κλινικής σημασίας της μεθόδου αυτής εκτιμώντας τα ποσοστά ανεύρεσης πολυπόδων ή/ και αδενωμάτων. Από τα εκατόν τριάντα τέσσερα άτομα που τυχαιοποιήθηκαν στη μελέτη, στα 70 η απόσυρση του κολονοσκοπίου έγινε αρχικά κατά την αριστερή πλάγια θέση και στη συνέχεια (αφού προηγήθηκε η επαναπροώθηση του ενδοσκοπίου στο τυφλό) σύμφωνα με το παραπάνω πρωτόκολλο αλλαγών της θέσης. Το αντίστροφο έγινε στα υπόλοιπα 64 άτομα. Διαπιστώθηκε αύξηση του αριθμού των ατόμων στα οποία ανευρύθησαν περισσότερα από ένα αδενώματα στο εγκάρσιο, σπληνική καμπή και κατιόν, κατά 11% όταν εφαρμόστηκε η μέθοδος αλλαγών θέσης και αύξηση του ποσοστού των πολυπόδων συνολικά κατά 18% στα ίδια τμήματα του παχέος εντέρου. Αντιθέτως, καμία διαφορά δεν Προτεινόμενες θέσεις του σώματος για τον έλεγχο των αντιστοίχων τμημάτων του παχέος εντέρου διαπιστώθηκε ούτε στο ποσοστό των ατόμων με αδενώματα ούτε στο συνολικό ποσοστό πολυπόδων στο τυφλό ανιόν και ηπατική καμπή, με την παραπάνω μέθοδο. Η ευχέρεια αλλαγής της θέσης του εξεταζόμενου σχετίζεται σαφώς με το επίπεδο καταστολής του. Οι αλλαγές θέσης πραγματοποιούνται σε λίγα δευτερόλεπτά όταν ο εξεταζόμενος βρίσκεται σε ήπια παρά σε βαθιά καταστολή ή σε αναισθησία. Στις περιπτώσεις αυτές, επειδή η τοποθέτηση του εξεταζόμενου στη δεξιά-πλάγια θέση μπορεί να είναι δυσχερής, σημαντικό όφελος μπορεί να προκύψει από την αλλαγή του εξεταζόμενου από τη αριστερή-πλάγια στην υπτία θέση αμέσως μετά την έξοδο του ενδοσκοπίου από τη δεξιά κολική καμπή. 2. Concurrent drug use and the risk of perforated colonic diverticular disease: a population-based case control study. D.J. Humes, K.M.Fleming, R.C. Spiller, J. West. Gut 2011;60: H χορήγηση οπιειδών αναλγητικών και κορτικοειδών από του στόματος αυξάνει τον κίνδυνο διάτρησης των εκκολπωμάτων. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει πως η χορήγηση οπιοειδών αναλγητικών και κορτικοειδών μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο διάτρησης εκκολπωμάτων. Πρόκειται ωστόσο για μελέτες συχνά αναδρομικές, μικρές σε αριθμό ασθενών και με πολλούς περιορισμούς κατά το σχεδιασμό τους. Για τους σκοπούς της παραπάνω μελέτης, αναγνωρίστηκαν και μελετήθηκαν 899 περιπτώσεις ασθενών με διάτρηση εκκολπώματος, ενώ ως ομάδα ελέγχου χρησιμοποιήθηκε 10-πλάσιος αριθμός ατόμων. Διαπιστώθηκε πως η χορήγηση οπιοειδών αναλγητικών σχετιζόταν με διπλάσιο κίνδυνο διάτρησης εκκολπώματος, ενώ ο αντίστοιχος κίνδυνος για αυτούς που ελάμβαναν κορτικοειδή ήταν τριπλάσιος. Αντιθέτως, η χορήγηση ανταγωνιστών ασβεστίου ή ασπιρίνης δεν φάνηκε να αυξάνει τον κίνδυνο αυτό. Συνεπώς, με βάση τα αποτελέσματα αυτά, η συνταγογράφηση οποιοειδών αναλγητικών και κορτικοειδών σε ασθενείς με γνωστή εκκολπωματική νόσο του παχέος εντέρου, θα πρέπει να αποφεύγεται εφόσον αυτό είναι δυνατό. 3. Gullstone disease is associated with increased mortality in the United States. C.E. Ruhl and J.E. Everhart Gastroenterology 2011;140; Η χολολιθίαση σχετίζεται με αυξημένη θνητότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι άμεσες θανατηφόρες επιπλοκές της χολολιθίασης αλλά και της χολοκυστεκτομής είναι σπάνιες. Υπάρχουν όμως μικρές μελέτες στη διεθνή βιβλιογραφία στις οποίες έχει διαπιστωθεί αυξημένη συνολική θνητότητα μεταξύ των ασθενών με χολολιθίαση ή με χολοκυστεκτομή, όπως επίσης αυξημένη θνητότητα από κακοήθεια ή από καρδιαγγειακά νοσήματα. Για τους σκοπούς της παραπάνω μελέτης, αναλύθηκαν δεδομένα από συμμετέχοντες οι οποίοι υποβλήθηκαν σε υπερηχογράφημα άνω κοιλίας από το 1988 έως το Χολόλιθοι ανευρέθηκαν στο 7,1% εξ αυτών, ενώ 5,3% των συμμετεχόντων είχαν ήδη υποβληθεί σε χολοκυστεκτομή. Μετά από παρακολούθηση για τουλάχιστον 18 χρόνια, η συνολική θνητότητα από όλα τα αίτια ήταν 16,5%, από καρδιοαγγειακά νοσήματα ήταν 6,7% και από κακοήθη νοσήματα 4,9%. Μεταξύ των ατόμων με χολολιθίαση ή χολοκυστεκτομή οι δείκτες συνολικής θνητότητας ήταν αυξημένοι κατά 30% τόσο κατά τη μονοπαραγοντική όσο και κατά την πολυπαραγοντική ανάλυση. Ομοίως, η θνητότητα από κακοήθειες ήταν επίσης κατά 30% υψηλότερη στα άτομα με χολολιθίαση ή χολοκυστεκτομή και στις δύο αναλύσεις. Ας σημειωθεί ότι από καρκίνο της χοληδόχου κύστης απεβίωσε μόλις ένας. Όσον αφορά στη θνητότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα, αυτή διαπιστώθηκε να είναι αυξημένη κατά 50% μεταξύ των συμμετεχόντων με χολολιθίαση ή χολοκυστεκτομή κατά την ανάλυση με προσαρμογή της ηλικίας αλλά μόλις μικρότερη κατά τη πολυπαραγοντική ανάλυση. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο κίνδυνος θανάτου, των ατόμων με χολολιθίαση ήταν ο ίδιος σε σχέση με αυτούς που είχαν υποβληθεί σε χολοκυστεκτομή

11 Ελεύθερο Θέμα Απόστολος Νταϊλιάνας Ελεύθερο Θέμα Η ζωή μετά, η καθημερινότητα και το σύστημα Το βράδυ σινεμά: «Η Ζωή Μετά». Και ποιος δεν θα ήθελε εκ του ασφαλούς να τη δει. Η ταινία είναι του Κλιντ Ίστγουντ. Παραμένει σπουδαίος σκηνοθέτης αλλά στη «ζωή μετά», μια ευαίσθητη και μελαγχολική ταινία, αναδεικνύει φαντάζομαι κυρίως την προσωπική του αγωνία του θανάτου, την αγωνία του ηλικιωμένου ανθρώπου που βλέπει το θάνατο πιο κοντά. Το επόμενο πρωί ρουτίνα. Κλινικές εξετάσεις και ενδοσκοπήσεις. Ανάμεσα τους μια γαστρορραγία. Γυναίκα, 79 ετών, ταλαιπωρημένη από πρόσφατη επέμβαση για ενδοκοιλιακό απόστημα από εκκολπωματίτιδα, που πριν 2 ώρες είχε κάνει μεγάλη αιματέμεση. Στις περιπτώσεις αυτές η απουσία ηπατικής νόσου που μεταφράζεται σε εν δυνάμει κιρσορραγία είναι πάντα καθησυχαστική. Με συνοπτικές διαδικασίες, στις 2 ξεκίνησε η γαστροσκόπηση. Αιμοσφαιρίνη 9,8. Αίμα και αιμοπήγματα στο στομάχι και η βλάβη βρέθηκε σύντομα στο βολβό. Ένα τεράστιο έλκος στο πρόσθιο τοίχωμα. Μετά την έκπλυση των θρόμβων αποκαλύφθηκε ένα απειλητικό ορατό αγγείο. Σε δευτερόλεπτα το Argon ήταν έτοιμο για χρήση. Με το πρώτο άγγιγμα όμως του Argon, σαν να άνοιξε μια μεγάλη αρτηρία που άρχισε να πετάει αίμα με μανία. Η αδρεναλίνη πλέον δεν έκανε τίποτα. Τα ανέκδοτα αποτελέσματα μας μέχρι σήμερα ήταν υπερβολικά καλά με την αιμόσταση και μετά από τόσα χρόνια την κάνουμε με άνεση σαν μια απλή διαγνωστική πράξη. Όμως εκείνη τη στιγμή δειλιάζεις. Σκέφτεσαι να φωνάξεις βοήθεια, να φύγεις τρέχοντας ή να ξυπνήσεις και να συνειδητοποιήσεις ότι είναι εφιάλτης. Κράτησα την ψυχραιμία του μελλοθάνατου και με φαινομενικά ήρεμη φωνή ζήτησα να ειδοποιηθεί η μονάδα και το χειρουργείο. Η ανάσα της ασθενούς μέσα σε 3 λεπτά είχε βαρύνει, οι σφύξεις έφθασαν 140 και η ασθενής ήταν κατάχλωμη. Την επόμενη στιγμή χωρίς αναπνοή και σφύξεις. Το γαστροσκόπιο τραβήχτηκε γρήγορα, κάποιος έψαχνε για δεύτερη και τρίτη φλέβα, η αναισθησιολόγος τη γύρισε ανάσκελα και άρχισε να δίνει οξυγόνο με την Ambu. Όταν καλείται κωδικός μπλε από τα μεγάφωνα τρομάζει όλο το νοσοκομείο. Σε κανένα δεν αρέσει να χάνεται ένας ασθενής. Η εξειδικευμένη ομάδα όμως έχει τον τρόπο της να είναι οπουδήποτε σε λιγότερο από ένα λεπτό. Μόλις έφθασαν, ο έμπειρος διευθυντής της μονάδας άρχισε να δίνει ξεκάθαρες εντολές. Έγινε διασωλήνωση και άρχισαν μαλάξεις. Το καρδιογράφημα έδειξε ηλεκτρομηχανικό διαχωρισμό, τα αέρια αίματος από τη μηριαία ήπια οξέωση και αιμοσφαιρίνη 4 (!) και η ασθενής παρέμενε κατάχλωμη, άσφυγμη, χωρίς δική της αναπνοή. Στις μαλάξεις εναλλάσσονταν δύο εξειδικευμένοι νοσηλευτές που πλέον ήταν κάθιδροι. Κάποιος μέτρησε 18λεπτά μαλάξεων. Δύο αίματα έπεφταν γρήγορα καθώς η περιχειρίδα του πιεσόμετρου τα πίεζε. Τότε μόνο φάνηκε να φτιάχνουν όλα μαζί. Οι αναπνοές, το καρδιογράφημα, οι γρήγορες, αλλά ψηλαφητές στην καρωτίδα σφύξεις. Ο χειρουργός ειδοποιήθηκε και περίμενε στην αίθουσα, καθώς έτυχε να έχει τελειώσει μόλις την προηγούμενη εγχείρηση. Σε ελάχιστο χρόνο η κοιλιά ήταν ανοιχτή, ένα στομάχι γεμάτο αίμα σαν μπαλόνι πρόβαλε και ο αναισθησιολόγος είπε: αιμοσφαιρίνη 3! Κι άλλα αίματα! Τρεις γαστρεντερολόγοι παρακολουθούσαμε ανήμποροι. Ένας συνάδελφος μου είπε: μην ανησυχείς, ο αναισθησιολόγος είναι πολύ καλός! Πώς το κατάλαβες; Ρώτησα γιατί ήξερα ότι ήταν πραγματικά καλός. Μα δεν βλέπεις πόσο γρήγορα και μεθοδικά δουλεύει χωρίς να γκρινιάζει στους άλλους; Οι χειρουργοί έκαναν το θαύμα τους και η ασθενής μεταφέρθηκε διασωληνωμένη στη μονάδα. Αύριο θα κριθούν όλα, όταν ξυπνήσει, είπε ο αναισθησιολόγος. Η ηλικία της δεν μας επιτρέπει να είμαστε απόλυτα αισιόδοξοι! Όμως το θαύμα έγινε! Αρχικά αντέδρασε σε λεκτικά ερεθίσματα και σε λίγο άρχισε να μιλάει. Την μεθεπόμενη ημέρα που έφυγε από τη ΜΕΘ για το θάλαμο νοσηλείας, ήταν σαν να μην είχε περάσει την περιπέτεια. Την επισκέπτομαι κάθε μέρα, έχουμε μια ιδιαίτερη σχέση. Της είπα ότι έκανε ανακοπή, την χάσαμε, αλλά ευτυχώς με τη βοήθεια όλων επανήλθε. Και έφθασε η ώρα να της κάνω την ερώτηση: θυμάστε κάτι, τι έγινε; Είδατε κάτι διαφορετικό; Η απάντηση απογοητευτική: δεν θυμάμαι τίποτε. Μόνο που ξύπνησα στη μονάδα και τα αντικείμενα γύρω μου έτρεμαν. Είστε σίγουρη, για προσπαθήστε! Γιατρέ, εμένα με ενδιαφέρει πότε θα φύγω από δω, να πάω στο σπίτι μου, βαρέθηκα τα νοσοκομεία! Η ζωή μετά δεν φαίνεται να μας ανοίγεται εύκολα, αυτό όμως που είναι βέβαιο είναι πως η εμπλοκή πολλών ατόμων, που με εξειδικευμένο τρόπο υπηρετούν ένα κοινό στόχο μπορεί να προσφέρει πολλαπλάσια από μια ανοργάνωτη ατομική προσπάθεια. Το σύστημα ειδικά στην Υγεία είναι απαραίτητο. Το «σύστημα» μέσα στο νοσοκομείο που έχω την τύχη να εργάζομαι, λειτούργησε στην εντέλεια και έσωσε μια ανεκτίμητη ζωή. Αντίθετα, τι αγωνίες περνάμε όσοι έχουμε επιλέξει εκούσια ή ακούσια τον μοναχικό δρόμο της καθημερινής μάχης στο ιατρείο! 20 21

12 Εξωσκοπήσεις Αντώνης Κογεβίνας, Εξωσκοπήσεις 22 Κι όμως, ακόμα καπνίζουν! Ο γνωστός δημοσιογράφος Σταύρος Θεοδωράκης έγραψε ένα πρωτοσέλιδο άρθρο στο site του στις 19 Φεβρουαρίου με τίτλο «Ένας γενναίος άνδρας». Το άρθρο αναφερόταν στον αγώνα που κάνει ο Γιάννης Στουραίτης, Διευθυντής Γαστρεντερολογικού στο Νοσοκομείο Ρόδου, για να σταματήσει το κάπνισμα στο νοσοκομείο που δουλεύει. Ο Γιάννης αποφάσισε μετά από ανεπιτυχείς παρεμβάσεις στη Διοίκηση και συστάσεις στους καπνίζοντες, να βγει και να καταγγείλει επώνυμα σε ένα άρθρο του με τίτλο Ρόδος: Νοσοκομείο το Ντουμάνι αυτούς που καταπατούν το δικαίωμα για καθαρό αέρα στο νοσοκομείο και που περιφρονούν το νόμο, τους ασθενείς και το ιατρικό προσωπικό. Αναρωτιέται κανείς, γιατί οι ίδιοι άνθρωποι που καπνίζουν μέσα στο νοσοκομείο δεν τολμούν να ανάψουν τσιγάρο μέσα στο αεροπλάνο; Προφανώς, γιατί στο αεροπλάνο «δεν τους παίρνει». Ερχόμαστε λοιπόν στο θέμα της πίεσης και του ελέγχου που ασκείται και στο «γιατί τους παίρνει» να καπνίζουν στο νοσοκομείο. Θα πρέπει να συμπεράνει λοιπόν κανείς ότι στο Νοσοκομείο Ρόδου, αλλά και σε κάθε άλλο παρόμοιο νοσοκομείο, μπορούν και καπνίζουν γιατί υπάρχει ανοχή από τη Διοίκηση. Το άρθρο περιγράφει με πολύ διακριτικό τρόπο όλα τα χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς ατόμων σε θέσεις κλειδιά που παίζουν επικοινωνιακά παιχνίδια. Ο Διοικητής, όπως αναμενόταν, υπερθεμάτισε για την αναγκαιότητα να τηρηθεί η αντικαπνιστική πολιτική, έδωσε άμεσα εντολή για να σταματήσει το κάπνισμα και ακολούθως δεν ξανα-ασχολήθηκε. Οι κατώτεροι υπάλληλοι ανέλαβαν την αποδυνάμωση και αποδόμηση της εντολής. Με την μέθοδο αυτή επιτυγχάνεται η ικανοποίηση του καταγγέλλοντος, γιατί αισθάνεται ότι Ένα ΙΚΑ που θα λέγεται ΕΟΠΥ; Με τον πρόσφατο ασαφή νόμο για την υγεία δίδεται η εντύπωση ότι το αποτυχημένο μοντέλο του ΙΚΑ κινδυνεύει να γίνει το πρότυπο για όλη την υγεία. εισακούσθηκε άμεσα, η διοίκηση θεωρητικά έπραξε το καθήκον της και οι παραβάτες είναι ευχαριστημένοι γιατί μπορούν να συνεχίζουν να καπνίζουν. Είναι το γνωστό νεοελληνικό μοντέλο διοίκησης: Οι πολλοί επιβάλλουν τον τσαμπουκά τους επειδή είναι πολλοί και η διοίκηση το ανέχεται για να υπάρχει εργασιακή ειρήνη. Είναι δυνατόν όμως να εφαρμοστεί οποιαδήποτε πολιτική με τέτοια μυαλά; Τι γίνεται όμως όταν ο καταγγέλλων δεν αποθαρρύνεται από τη διοικητική ανεπάρκεια και δεν παραιτείται, όπως στην περίπτωση του Γιάννη Στουραίτη; Τότε υπάρχει πρόβλημα. Ένοχοι όμως πρέπει να αισθάνονται και όσοι δεν μιλούν: Όσοι φοβούνται να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους ακόμα και όταν έχουν το νόμο με τη μεριά τους! Όσοι υποκύπτουν στον εκβιασμό να ανέχονται στις παρέες και στη δουλειά τους ανθρώπους που καπνίζουν σε χώρους που δεν επιτρέπεται, φοβούμενοι μήπως γίνουν δυσάρεστοι ή δημιουργήσουν άσχημο κλίμα εφόσον αντιδράσουν. Ο Σταύρος Θεοδωράκης τελειώνει το άρθρο του που προαναφέρθηκε ως εξής: «Κόντρα σε όλους λοιπόν, ο Στουραίτης αποφάσισε ευθαρσώς και επωνύμως να ζητήσει δημοσίως τον σεβασμό στους νόμους (και την κοινή λογική). Ένας γενναίος άντρας που αν είχαμε πολλούς σαν κι αυτόν, να τα βάλουν με τις συντεχνίες τους και τα κουσούρια μας, ίσως να μην είχαμε φτάσει στον πάτο που είμαστε σήμερα». Όσο για τα στάδια που περνούν τέτοιες επίμονες ειρηνικές προσπάθειες, ιδού η περιγραφή που έδωσε ο Mahatma Gandhi για τον δικό του αγώνα : First they ignore you. Then they laugh at you. Then they fight you. Then you win! Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι όσοι συνέταξαν το νομοσχέδιο είναι αφελείς. Παρότι δεν έχει αποσαφηνιστεί τι ακριβώς θα γίνει, μπορεί κανείς και διακρίνει τη λογική όσων συνέλαβαν την ιδέα για τον νέο οργανισμό: Θα γίνουν συμβάσεις με χαμηλά αμειβόμενους ιατρούς οι οποίοι θα ελέγχονται για να γράφουν φθηνά φάρμακα (τα φθηνότερα από τα φθηνά αντίγραφα) μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και λίγες εξετάσεις. Αναμένεται επίσης ότι οι άρρωστοι θα συνωστίζονται στις ουρές του ΕΟΠΥ αφού με τη συγχώνευση των ταμείων θα απευθύνεται εκεί πρακτικά όλος ο πληθυσμός της χώρας. Πολλοί ασθενείς θα παραιτούνται από τη διαδικασία αναμονής στην ουρά για να λάβουν ανεπαρκείς υπηρεσίες και απηυδισμένοι θα απευθύνονται στους μη συμβεβλημένους ιδιώτες. Όσοι ασθενείς απευθυνθούν στους ιδιώτες θα έχουν δύο επιλογές: Η θα πληρώνουν από την τσέπη τους τις εξετάσεις και τα φάρμακα ή θα επανέρχονται στον ΕΟΠΥ με τις συνταγές για να τους τις αντιγράψουν. Εκεί, αν αντέξουν την πολύωρη αναμονή σε κάποια ουρά, θα ξαναπαίζεται το γνωστό σενάριο «δεν είμαι εγώ υπάλληλος του τάδε ιατρού για να αντιγράφω τα φάρμακά του». Λαιμοί μπουκαλιών Αν το ζητούμενο είναι να εξυπηρετούνται οι ασθενείς θα έπρεπε να επιτραπεί σε όλους τους ιατρούς να συνταγογραφούν στα βιβλιάρια και όχι μόνον στους συμβεβλημένους. Τι είναι αυτό που εμποδίζει κάτι τέτοιο; Μήπως δεν θα μπορούσαν να ελεγχθούν και οι μησυμβεβλημένοι μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης για τυχόν υπερβάσεις και να τους επιβάλλονται κυρώσεις που να φθάνουν μέχρι και άρση του δικαιώματος συνταγογράφησης; Όχι δεν είναι αυτό. Από πίσω κρύβεται η βαθειά ριζωμένη άδικη πεποίθηση, που θέλει τον ιδιώτη ιατρό να είναι ένας κερδοσκόπος που θα κάνει κατάχρηση αυτού του δικαιώματος. Δεν έχει βεβαίως σημασία αν η ζωή απέδειξε ότι η μεγάλη ρεμούλα στην Υγεία γινόταν από συμβεβλημένους, κρατικούς και ταμειακούς ιατρούς. Η πεποίθηση είναι πεποίθηση. Υπάρχει όμως επιπρόσθετα και η γνωστή εμπάθεια από ορισμένους συμβούλους εναντίον της ελεύθερης ιατρικής. Οι σύμβουλοι αυτοί δεν θα στενοχωριούνταν αν έβλεπαν τους ιδιώτες να σκοντάφτουν. Όμως τα αποκλειστικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στη συνταγογράφηση, δημιουργούν «λαιμούς μπουκαλιών» (bottlenecks). Οι λαιμοί μπουκαλιών με τη σειρά τους δημιουργούν συμφόρηση. Όπου υπάρχει συμφόρηση δημιουργείται γόνιμο έδαφος Πώς όμως εξασφαλίζεται η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και όχι μόνον το χαμηλό κόστος; Δεν θα έπρεπε να προβλέπεται ο έλεγχος της ποιότητας; Ο Υπουργός Υγείας θα έπρεπε να έχει σαν πρώτο μέλημα το πώς θα βελτιώσει τις υπηρεσίες υγείας. Αυτή η ιδέα ίσως φαντάζει σαν πολυτέλεια κάτω από τις σημερινές οικονομικές συνθήκες, αλλά είναι γνωστό ότι η καλή ποιότητα και οι χαμηλές δαπάνες πηγαίνουν μαζί. Κυνηγώντας μόνον τις δαπάνες καταλήγει κανείς σε πολυέξοδη ιατρική για πολλούς λόγους : Αναξιοπιστία εξετάσεων που θα οδηγήσουν σε περισσότερες εξετάσεις, φάρμακα που δεν είναι δραστικά και συνταγογραφούνται σε μεγαλύτερες δόσεις, αποφυγή εκτέλεσης εξετάσεων με αποτέλεσμα επιδείνωση ασθενειών, επιπλοκές, διακομίσεις, κατάργηση πρόληψης κτλ. Η εστίαση μόνον στα οικονομικά ήταν η διαχρονική συνταγή των προσπαθειών στο ΙΚΑ, που έχει απαξιώσει το σύστημα. για χρηματισμό, προκειμένου να διευκολυνθεί η γρήγορη προσπέραση του εμποδίου. Γιατί δεν έχει ακουστεί ποτέ άρρωστος να δώσει φακελάκι στο μικροβιολογικό, στο βιοχημικό ή στο ακτινολογικό εργαστήριο, σε αντίθεση με το χειρουργείο ή τον τραυματιοφορέα; Η μόνη οικονομικά και κοινωνικά συμφέρουσα λύση για το κράτος, για τους ασθενείς και για τους ιατρούς θα ήταν να επιτραπεί ελεύθερα η συνταγογράφηση σε όλους τους ιατρούς. Εκτός του ότι οι άρρωστοι θα εξυπηρετούνται, θα υπάρξει αποσυμφόρηση του ΕΟΠΥ. Όσοι άρρωστοι είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν μιαν επίσκεψη σε έναν ιδιώτη ιατρό δεν θα χρειάζεται να καταφεύγουν στον ΕΟΠΥ για να αντιγράψουν τα φάρμακα και τις εξετάσεις ( τα οποία άλλωστε δικαιούνται γιατί τα έχουν προπληρώσει με τις εισφορές μιας ζωής στο ασφαλιστικό τους ταμείο). Το κράτος θα απασχολεί λιγότερους ιατρούς και οι ιδιώτες ιατροί θα μπορούν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους, χωρίς να δημιουργείται το παραϊατρικό κύκλωμα συνταγογράφησης. Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση επιτρέπει να γίνονται έλεγχοι για υπερβάσεις ώστε να υπάρξουν κυρώσεις σε συμβεβλημένους και μη. Το ίδιο μπορεί να γίνει και με τις εξετάσεις. Όλοι θα είναι ευχαριστημένοι. εκτός από τους διαπλεκόμενους ιατρούς και φαρμακοποιούς, τις φθηνο-φαρμακευτικές εταιρείες και όσους αντιμετωπίζουν με κόμπλεξ την ιδιωτική ιατρική. Τόσο απλό! 23

13 Εξωσκοπήσεις Εξωσκοπήσεις Party για μικρούς Τι περιμένουν οι ιατροί από τον ΠΙΣ Με την οδηγία του Υπουργείου Υγείας και των Ασφαλιστικών ταμείων για υποχρεωτική προτίμηση του φθηνότερου φαρμάκου αρχίζει το πάρτι για τις εταιρείες που φτιάχνουν τα φθηνά αντίγραφα φαρμάκων. Πρόκειται ενίοτε για φάρμακα με ανεξέλεγκτη ποιότητα. Είναι άραγε σε θέση ο ΕΟΦ να εγγυηθεί την αξιοπιστία των αντιγράφων; Στην προσπάθεια να ανταγωνιστούν τα άλλα φθηνά αντίγραφα, δεν θα είναι περίεργο αν κινηθούν με τον τρόπο που χρησιμοποιούσαν μέχρι σήμερα: Δίνοντας ποσοστά σε ιατρούς για να τα συνταγογραφούν. Η αγορά θα καταλήξει να μονοπωλείται από αντίγραφα, των οποίων ο τζίρος θα είναι τεράστιος. Οι μεγάλες σοβαρές φαρμακευτικές εταιρείες θα εξοστρακιστούν, αφού δεν μπορούν να μπουν στο παιχνίδι των ποσοστών άλλα ούτε να ρίξουν την ποιότητα των φαρμάκων τους, εξαιτίας του ελέγχου από τις μητρικές εταιρείες. Αναγκάζονται βεβαίως να κατεβάσουν τις τιμές τους, αλλά είναι αδύνατον να ανταγωνιστούν τα αντίγραφα. Τελικά θα αναγκαστούν να κλείσουν ή να συρρικνωθούν. Σε ελάχιστο χρόνο θα βρεθούμε να εξαρτόμαστε φαρμακευτικά από μερικές αμφίβολης αξιοπιστίας φαρμακευτικές εταιρείες. 1. Να έχει μια ολοκληρωμένη πρόταση για το πώς πρέπει να είναι το σύστημα υγείας. Ο ΠΙΣ είναι σύμβουλος του Υπουργού Υγείας. Δεν θα έπρεπε να περιορίζεται σε μερικά συνδικαλιστικά αιτήματα. 2. Οι θέσεις να έχουν προκύψει μετά από σοβαρή μελέτη που να ενσωματώνει τη διεθνή εμπειρία μαζί με τις ειδικές συνθήκες στη χώρα μας, 3. Να μην είναι μόνιμη πηγή άρνησης για οποιαδήποτε αλλαγή στο σημερινό κακό κατεστημένο αλλά να συμμετέχει με δημιουργική διάθεση στη διαμόρφωση των αλλαγών στην υγεία. 4. Να μην θεωρεί τον εαυτό του αυτονόητο υπερασπιστή των δομημένων συμφερόντων κάποιων ομάδων ιατρών, όταν αυτά δεν συνάδουν με τη σωστή ιατρική. 5. Να λειτουργεί ουσιαστικά το Πειθαρχικό Συμβούλιο και να επιβάλλει ποινές στις αναρίθμητες αθέμιτες πρακτικές που συμβαίνουν στον χώρο της υγείας, τις οποίες όλοι γνωρίζουν. 6. Να έχει αξιώσει εδώ και πάρα πολλά χρόνια τη μηχανοργάνωσή του ΤΣΑΥ, ώστε να μην είναι δυνατές οικονομικές ατασθαλίες. 7. Να διεκδικεί τις θέσεις του με δυναμικές και όχι προσχηματικές κινητοποιήσεις. Πόσα άραγε απ όλα αυτά ισχύουν σήμερα; 24 Μέθοδος hit and run Ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγεις τα χτυπήματα είναι να μην είσαι εκεί λέει μια αρχή του καράτε. Αυτή η μέθοδος φαίνεται ότι υιοθετήθηκε για να προστατευτεί η φιλομειδής κ. Ξενογιαννακοπούλου, η οποία νομοθέτησε λίγο πριν φύγει την ενασχόληση των υποστελεχωμένων δευτεροβάθμιων και τριτοβάθμιων νοσοκομείων της χώρας με παροχή πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας επί 24ώρου βάσεως; (!!!) Σήμερα όμως, που θα έπρεπε να λογοδοτήσει για την απίστευτη αυτή ανοησία, η πρώην υπουργός βρίσκεται σε άλλο υπουργείο και εξακολουθεί να μειδιά αμέριμνα, σαν να μην έγινε τίποτα! Ο σημερινός Υπουργός δείχνει διατεθειμένος να συγκρουστεί προκειμένου να γίνουν αλλαγές. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί η Υγεία έχει υποφέρει πολλά χρόνια από άβουλους, φοβισμένους ή πολιτικάντηδες QUIZ Το πρόσφατο νομοσχέδιο Υγείας ανάτρεψε με συνοπτικές διαδικασίες και χωρίς διάλογο όσα ισχύουν στην ιδιωτική ιατρική και στις ιατρικές υπηρεσίες των ταμείων. Όταν ο ΠΙΣ, κεντρικός συνδικαλιστικός φορέας στον οποίο υπάγονται όλοι οι Ιατρικοί Σύλλογοι της χώρας, αποφασίζει σαν αποκορύφωμα της δράσης του να κηρύξει 24ωρη απεργία την ημέρα κατάθεσης της ψήφισης του Νομοσχεδίου , τότε τι απ όλα ισχύει; αναποτελεσματικούς υπουργούς. Αλλά όπως λέει το κινέζικο γνωμικό «Δεν υπάρχει λόγος να βιάζεσαι αν είσαι σε λάθος δρόμο». Πώς ξεκινάμε να αλλάζουμε χωρίς να έχουμε αποφασίσει ποιές είναι οι ενδεικνυόμενες αλλαγές, αναρωτιούνται αρκετοί που γνωρίζουν πόσο σύνθετο είναι το πρόβλημα; Είναι βεβαίως ενθαρρυντικό το ότι στο Υπουργείο συμμετέχουν μερικοί αξιόλογοι συνεργάτες που γνωρίζουν το αντικείμενο. Ο κίνδυνος όμως προέρχεται από την πίεση χρόνου που μπορεί να οδηγήσει σε προχειρότητες, από την αρνητική ή αμέτοχη στάση των ιατρικών ενώσεων καθώς και από μερικές αγκυλωμένες και εμπαθείς απόψεις εναντίον των ιδιωτών ιατρών, που είτε το θέλουμε είτε όχι, είναι η μεγάλη πλειοψηφία του ιατρικού δυναμικού της χώρας. 1. Πρόκειται για μια δυναμική διεκδίκηση, που έχει πολλές πιθανότητες επιτυχίας. 2. Πρόκειται για μια υπεύθυνη στάση, που αποσκοπεί στην προάσπιση του ιατρικού επαγγέλματος και του δικαιώματος πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας των αρρώστων. 3. Πρόκειται για προσχηματική απεργία. Συντονιστικό Όργανο Ιατρικών Συλλόγων Οι Ιατρικοί Σύλλογοι και οι ιατρικός κόσμος ποτέ δεν κλήθηκαν να συζητήσουν «Πώς θα έπρεπε να είναι το σύστημα υγείας στην Ελλάδα». Έτσι όχι μόνον δεν έχουν ολοκληρωμένες θέσεις, αλλά δεν έχουν καθόλου θέσεις, πέρα από μερικά επιμέρους συνδικαλιστικά αιτήματα ή επιμέρους αντιρρήσεις στα νομοσχέδια που κατά καιρούς εμφανίζονται. Αυτό βεβαίως είναι ένα ιδιαίτερα βολικό περιβάλλον για να επιβάλλονται άνωθεν κυβερνητικές λύσεις. Ταυτόχρονα όμως είναι πολύ κακό να γίνονται αλλαγές με την απουσία των ιατρών. Την παθητική στάση του ΠΙΣ όλο τον καιρό, όχι μόνον τώρα, ορισμένοι την αποδίδουν στο ότι η διοίκηση μπορεί και διαιωνίζει την ύπαρξή της στηριζόμενη όχι στο αποτέλεσμα της δράσης της, αλλά γιατί έχει τη σωστή εκλογική συνταγή. Η διοίκηση του ΠΙΣ εκλέγεται ως γνωστόν από αντιπροσώπους των Ιατρικών Συλλόγων, οι οποίοι αναδεικνύονται παράλληλα με τις εκλογές για τα ΔΣ. Οι εκπρόσωποι αυτοί δεν δεσμεύονται να μεταφέρουν τις απόψεις αυτών που τους ψήφισαν αλλά ενεργούν κατά το δοκούν πχ κομματικά, φιλικά κτλ Κάποιοι προτείνουν ότι θα έπρεπε να συγκροτείται ο ΠΙΣ μόνον από τους Προέδρους των Ιατρικών Συλλόγων SPOT ακριβότερο κατά 363 % στην Ελλάδα Μήπως γνωρίζει κανένας γιατί στην Ελλάδα το μελάνι ενδοσκοπικού μαρκαρίσματος SPOT στοιχίζει 363 % πιο ακριβά από ότι στις ΗΠΑ; Στο Gastrointestinal Endoscopy του Οκτωβρίου 2010 αναφέρεται ότι στις ΗΠΑ οι δέκα αμπούλες των 5ml διατίθενται προς $199. Δηλαδή η μία αμπούλα της χώρας ώστε να απηχεί άμεσα την πλειοψηφία του ιατρικού κόσμου και την μαχητικότητα των ιατρών. Η ανάγκη για κάτι τέτοιο έχει φανεί επανειλημμένα σε εποχές κινητοποιήσεων, όπου γίνεται εμφανής η άρνηση του ΠΙΣ να ηγηθεί και περιορίζεται μόνον σε έντονες φραστικές διατυπώσεις και μονοήμερες προσχηματικές απεργίες. Έστω και αργά, οι Ιατρικοί Σύλλογοι της χώρας θα πρέπει να συγκροτήσουν ένα δικό τους άτυπο συντονιστικό όργανο για να διεκδικήσουν τα αυτονόητα τα οποία δεν εισηγούνται οι σύμβουλοι του Υπουργού Υγείας και τα οποία δεν διεκδικεί ο ΠΙΣ. Ο πρόσφατος νόμος που ψηφίστηκε εσπευσμένα, αποσκοπούσε να πειστεί η Τρόικα ότι γίνεται προσπάθεια για μείωση των δαπανών στην Υγεία ώστε να παραχωρηθεί η τρέχουσα δόση του δανείου. Γι αυτό και ο νόμος ασχολείται κατά κύριο λόγο με τις προμήθειες, τα φαρμακεία κτλ. Τα ιατρικά είναι πολύ γενικόλογα και υπάρχουν αρκετά περιθώρια για διεκδικήσεις όπως πχ για την ελεύθερη συνταγογράφηση. Θα ήταν επίσης λογικό να διεκδικηθεί και η νομοθετική αλλαγή όσων διέπουν τον τρόπο συγκρότησης του ΠΙΣ. στοιχίζει $19,9 (=15,3 ) χωρίς ΦΠΑ. Αντίθετα, στην Ελλάδα η μία αμπούλα διατίθεται προς 55,5 χωρίς ΦΠΑ από τον εδώ αντιπρόσωπο, δηλαδή 363% ακριβότερα. Μήπως άραγε το SPOT που έρχεται στην Ελλάδα είναι καλύτερης ποιότητας από αυτό που κυκλοφορεί στις ΗΠΑ, αναρωτιούνται μερικοί; Μήπως πρόκειται για κάποιο πιο ακριβό απόσταγμα; Ποιος ξέρει! 25

14 Συνέδρια Νάγια Μπομπότση Συνέδρια Καλαμάτα θα πάτε; Αν φέτος αποφασίσετε να παρακολουθήσετε το 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νοσημάτων του Εντέρου θα πρέπει να είστε Μαΐου στην πρωτεύουσα της Μεσσηνίας, την Καλαμάτα, στο παραθαλάσσιο ξενοδοχείο Filoxenia. Χτισμένη στην καρδιά του μεσσηνιακού κόλπου, πιθανότατα εκεί που βρίσκεται σήμερα το φράγκικο κάστρο, η Καλαμάτα λεγόταν στα ομηρικά χρόνια Φαραί. Δεν αποτελούσε πόλη ιδιαίτερης σημασίας μιας και επισκιαζόταν από τη Σπάρτη και τη Λακωνική κυριαρχία και στη συνέχεια, μετά από την απελευθέρωση των Μεσσήνιων συνέχισε να βρίσκεται στη σκιά της νέας πρωτεύουσας της Μεσσήνης. Ο περιηγητής Παυσανίας αναφέρει τις Φαρές στα οδοιπορικά του ( μ.Χ.) αλλά μετά υπάρχει ένα κενό στην ιστορία μέχρι τα μεσοβυζαντινά χρόνια. Πάνω στα ερείπια των ανακτόρων των Φαρών οι Χριστιανοί έχτισαν μια εκκλησία που καθώς λέγεται αφιέρωσαν μία εικόνα της Παναγίας με μαύρα ωραία «καλά» μάτια. Η Παναγία αναφερόταν ως Καλομάτα απ όπου με αφομοίωση του όμικρον σε άλφα προήλθε η σημερινή ονομασία της πόλης σε Καλαμάτα. Η πόλη άρχισε να ακμάζει μετά την 4η Σταυροφορία, όταν επί Γουλιέλμου Βιλεαρδουίνου το κάστρο έγινε το κέντρο της αναπτυσσόμενης περιοχής και άλλες κοντινές πόλεις όπως η Κορώνη, ανέπτυξαν επίσης ισχυρές οχυρώσεις. Από το κάστρο εκτός από τους Σπαρτιάτες και τους Παλαιολόγους πέρασαν οι Ενετοί, οι Φράγκοι, οι Τούρκοι και οι Ιταλοί που έκοψαν και τα δέντρα για να έχουν καλή ορατότητα προς την πόλη της Καλαμάτας. Σήμερα το κάστρο είναι επισκέψιμο μέσα από τα τείχη περιμετρικά και όχι στο κέντρο του λόγω ασφαλείας. Διαθέτει και τσιμεντένιο αμφιθέατρο όπου διοργανώνονται θερινές εκδηλώσεις. Μπορεί κανείς από εκεί να θαυμάσει τη θέα στο Μεσσηνιακό κάμπο, όπως έπραξε εντυπωσιασμένος το 1905 και ο Γάλλος δημοσιογράφος Κλεμανσώ, μετέπειτα πρωθυπουργός της Γαλλίας και δήλωσε ότι εκεί «φυσικά θα πρέπει να κατοικούσαν Θεοί των αρχαίων Ελλήνων»! Ακριβώς κάτω από το κάστρο εκτείνεται το ιστορικό κέντρο της πόλης που οριοθετείται από το Νέδοντα ποταμό δυτικά και το νεκροταφείο ανατολικά. Χαρακτηριστικά είναι τα στενά σοκάκια του, τα λουλούδια και τα σπίτια με τις κεραμοσκεπές. Εκεί θα βρείτε και την εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, το σύμβολο της πόλης, μια μικρή βυζαντινή εκκλησία (μέσα 11ου-12ος αι.) με μερικές τοιχογραφίες του 14ου αι. Εκεί ξεκίνησε στις 23 Μαρτίου 1821 η Ελληνική επανάσταση όπου ευλογήθηκε η σημαία της επανάστασης σε πανηγυρική δοξολογία με παρόντες τους Κολοκοτρώνη, Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και Παπαφλέσσα. Εκτός από την ιστορική αξία της βόλτας, μπορείτε να σταθείτε σε κάποιο από τα ταβερνάκια ή τα μπαρ που έχουν ανοίξει στην περιοχή. Στα πλαίσια μιας επίσκεψης μην παραλείψετε την εκκλησία της Υπαπαντής του Σωτήρος που γιορτάζεται στις 2 Φεβρουαρίου. Είναι η επίσημη εορτή της πόλης και τότε γιορτάζουν οι Καλαματιανοί «Παναγιώτηδες». Το μοναστήρι καλογραιών που βρίσκεται εκεί έχει ένα αξιοσημείωτο εργαστήρι αργαλειών και φημίζεται για τα μεταξωτά του μαντήλια. Το αρχικό οικιστικό σχέδιο κατά το 1830 δεν περιελάμβανε επέκταση προς την παραλία αλλά η γοργή βιομηχανική ανάπτυξη προς το τέλος του 19ου αι. έστρεψε το πρόσωπο της πόλης προς την παραλία. Ο σημερινός πεζόδρομος της Αριστομένους, το γνωστό εμπορικό κέντρο της Καλαμάτας ήταν τότε ο «εθνικός δρόμος Καλαμών- παραλίας». Το λιμάνι θεμελιώθηκε το 1882 και ολοκληρώθηκε το Έτσι αναπτύχθηκε ένα νέο κομμάτι της πόλης, η παραλιακή ζώνη με βιομηχανικές μονάδες, προξενεία, ναυτιλιακά και ασφαλιστικά πρακτορεία και πολυτελή ξενοδοχεία. Τα 1905 το ρυμοτομικό σχέδιο θα ενοποιήσει την επάνω πόλη με τη παραλία. Η επόμενη πολεοδομική παρέμβαση έγινε μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1986, αλλοιώνοντας κάπως το παραδοσιακό πρόσωπο της πόλης, τουλάχιστον για όσους την γνώριζαν από παλιά. Αν δεν μπορείτε να φανταστείτε τουριστική επίσκεψη χωρίς μουσεία, η Καλαμάτα μπορεί να σας καλύψει και σε αυτόν τον τομέα. Σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα από την εποχή του Χαλκού μέχρι τους Ρωμαϊκούς χρόνους εκτίθενται στο κτίριο που δώρισε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία ο Αντώνιος Μπενάκης, ιδρυτής του ομώνυμου αθηναϊκού μουσείου. Λειτούργησε για πρώτη φορά το 1971, όμως υπέστη μεγάλες ζημιές από το σεισμό του Η συντήρηση του κτιρίου και η μελέτη επανέκθεσης των ευρημάτων διήρκεσαν έως το 1995, οπότε εγκαινιάσθηκε η έκθεση του ισογείου. Αν και λίγο πιο έξω από την πόλη της Καλαμάτας, ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Μεσσήνης είναι μια από τις σημαντικές σε μέγεθος, μορφή και διατήρηση πόλεις της αρχαιότητας, που έχει ακόμη πολ

15 Συνέδρια λά να προσφέρει. Δεν διαθέτει μόνον ιερά και δημόσια οικοδομήματα, αλλά και οχυρώσεις επιβλητικές, κατοικίες και ταφικά μνημεία. Διαθέτει, εκτός των άλλων, το σπάνιο προνόμιο να μην έχει καταστραφεί ή καλυφθεί από νεότερους οικισμούς και να βρίσκεται σε ένα κατ εξοχήν μεσογειακό αλώβητο φυσικό περιβάλλον. Το φυσικό αυτό περιβάλλον συνδυάζει την ορεινή μεγαλοπρέπεια των Δελφών και την πεδινή παραποτάμια γαλήνη της Ολυμπίας. Αξίζει τον κόπο να τον επισκεφθείτε. Γυρίζοντας και πάλι μέσα στην πόλη, βρίσκουμε το λαογραφικό μουσείο που ιδρύθηκε από τον τοπικό Σύλλογο «προς Διάδοσιν των Γραμμάτων», με σκοπό τη συγκέντρωση αρχειακού υλικού και αντικειμένων που αφορούν στην Επανάσταση του 1821, καθώς και τη διάσωση και προβολή αντικειμένων του νεότερου πολιτισμού της ευρύτερης περιοχής. Το μουσείο λειτούργησε για πρώτη φορά το 1973 στο αρχοντικό Κυριακού (παραδοσιακό κτίριο των αρχών του 19ου αι.). Επαναλειτούργησε το 2002, όταν αποκαταστάθηκαν οι βλάβες που είχε υποστεί από το σεισμό του Η παραλία από το δυτικό της άκρο με τη μαρίνα, μέχρι ανατολικά στα ξενοδοχεία Elit και Filoxenia έχει να σας προσφέρει πολλές επιλογές για φαγητό και διασκέδαση. Το καλοκαίρι, η θάλασσα με τα κρυστάλλινα νερά, βρίσκεται ακριβώς «κάτω από τα πόδια των κατοίκων». Πρόκειται για μία από τις ελάχιστες μεγαλουπόλεις που μπορεί κανείς να κάνει μπάνιο μέσα στο κέντρο της. Το Μάιο τα νερά θα είναι λίγο δροσερά ακόμα, αλλά προκλητικά διαθέσιμα Αν θέλετε να ψωνίσετε τοπικά προϊόντα το παζάρι αποτελεί αξιοθέατο αλλά και πρόσβαση στους παραγωγούς της περιοχής. Εκτός από ελιές και λάδι, μπορείτε να προμηθευτείτε χειροποίητα ζυμαρικά, ξερά σύκα και παστέλια, ενώ ένα μεταξωτό μαντήλι ως δώρο θα δώσει σε όλους να καταλάβουν ότι ήσασταν στην Καλαμάτα. Η εποχή του συνεδρίου είναι εξαιρετική για να περιηγηθεί κανείς στα χωριά νότια της Καλαμάτας, Στούπα, Καρδαμύλη, Αβία, Κιτριές, στη μεσσηνιακή Μάνη ενώ μπορεί να αποτελέσει αφορμή για να τα επιλέξετε ως προορισμό για τις θερινές σας διακοπές. Καλό σας ταξίδι! Δημιουργώντας υγεία. Είναι κι αυτή μία μορφή Τέχνης. Πάθος και προσήλωση. Εμμονή στη λεπτομέρεια. Και όραμα, για να δημιουργήσεις κάτι που θα φτάσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους αποδέκτες. Αυτές είναι, όπως και στην Τέχνη, οι αξίες της LIBYTEC. Είμαστε μια νέα εταιρεία, που διαθέτει ένα αξιόλογο portfolio: ποιοτικών γενόσημων φαρμάκων, υψηλής θεραπευτικής αξίας με χαμηλό κόστος καινοτόμων δραστικών ουσιών, που κάνουν τη διαφορά στη θεραπευτική τους κατηγορία. Ήδη, η «υπογραφή» μας είναι αναγνωρίσιμη, κερδίζοντας την εκτίμηση των επαγγελματιών Υγείας και την εμπιστοσύνη των ασθενών. Αντιελκωτικά Αντιμυκητιασικά Αντιαιμοπεταλιακά Για την οστεοπόρωση Για την οστεοαρθρίτιδα ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ A.E. 28 Λ. Βουλιαγμένης 24, Ελληνικό, Αθήνα, Τηλ: , Fax: ,

16 Το εξώφυλλο από μέσα Ρυθμίστε... Ρυθμίστε... IBU 02/04.10 ΔΟΣΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΗΜΑ: 1x2 ημερησίως Πριν τα γεύματα Ενδείξεις: Αντιμετώπιση συμπτωμάτων λειτουργικών διαταραχών του γαστρεντερικού. με αποτελεσματικότητα Διαγνωστικά κριτήρια της Ρώμης III Λειτουργική Δυσπεψία 1 IBU 04/03.11 Βοηθήστε να γίνουν τα φάρμακα πιο ασφαλή: Συμπληρώστε την «ΚΙΤΡΙΝΗ ΚΑΡΤΑ» Αναφέρατε: ΟΛΕΣ τις ανεπιθύμητες ενέργειες για τα Νέα φάρμακα [Ν] Τις ΣΟΒΑΡΕΣ ανεπιθύμητες ενέργειες για τα Γνωστά φάρμακα 30 Όπως είδατε στη σελιδα 15, αυτό είναι το 1. εικαστικό Ένα ή περισσότερα θέμα της αφίσας από τα για παρακάτω: τη γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο. Παλινδρόμηση λοιπόν, φλέγον I. Ενοχλητικό θέμα που αίσθημα προκαλεί μεταγευματικής πόνο οξύ. Υπό πληρότητας αυτή την έννοια και εκτός ορίων της ιατρικής, θα μπορούσαμε II. Πρόωρος να πούμε κορεσμός ότι όλη η Ελλάδα παλινδρομεί σαν φλεγόμενο γιογιό. Ποιά είναι η αντιμετώπιση III. αυτής Επιγαστρικός της νόσου πόνος άραγε? IV. Επιγαστρικός καύσος ΚΑΙ 2. Kαμία ένδειξη οργανικής ασθένειας (με βάση την ενδοσκόπηση ανώτερου πεπτικού) που μπορεί να εξηγήσει τα συμπτώματα Mίλτος Σκούρας Υπεύθυνος Άδειας Κυκλοφορίας: Υπεύθυνος Άδειας Κυκλοφορίας: Ελευθερίας 4, 1454, 64, 145 Κηφισιά, 64, Αθήνα, Κηφισιά, Αθήνα, Τηλ. Κέντρο: Κέντρο: Συμπροώθηση με την εταιρεία: Συμπροώθηση με την εταιρεία: JANSSEN-CILAG ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ A.E.B.E. Λεωφόρος Ειρήνης 56, , Πεύκη, Αθήνα, Τηλ.: , Λεωφόρος Ειρήνης 56, , Πεύκη, Αθήνα, Τηλ.: Βοηθήστε να γίνουν τα φάρμακα πιο ασφαλή: Συμπληρώστε την «ΚΙΤΡΙΝΗ ΚΑΡΤΑ» Αναφέρατε: ΟΛΕΣ τις ανεπιθύμητες ενέργειες για τα Νέα φάρμακα [Ν] Τις ΣΟΒΑΡΕΣ ανεπιθύμητες ενέργειες για τα Γνωστά φάρμακα

17

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΟΠΑΘΕΙΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΕΙΣ ΕΝΤΕΡΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ

ΙΔΙΟΠΑΘΕΙΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΕΙΣ ΕΝΤΕΡΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΙΔΙΟΠΑΘΕΙΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΕΙΣ ΕΝΤΕΡΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΙΦΝΕ-ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΑ (75-80%) Εξάρσεις-υφέσεις ΧΡΟΝΙΑ ΣΥΝΕΧΗΣ (5-10%)

Διαβάστε περισσότερα

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Δοκιμασίες κοπράνων Γιώργος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος, Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Υπεύθυνος Ενδοσκοπήσεων & Ιατρείου Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Nοσημάτων του Εντέρου Μονάδα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Τ Ε Λ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α

ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Τ Ε Λ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Σάββατο 4 Απριλίου 2015 Αθήνα Ξενοδοχείο Crowne Plaza Aίθουσα Ballroom Τ Ε Λ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ 13η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ 5 & 6 Δεκεμβρίου 2015 Αθήνα, Ξενοδοχείο Divani-Caravel Αίθουσα ΙΛΙΣΣΟΣ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf]

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf] Σχεδιασμός Μελέτης Φάσης 3, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με placebo, μελέτη Ξεχωριστές μελέτες επαγωγής ύφεσης και συντήρησης Διενεργήθηκε σε 211 ιατρικά κέντρα σε 34 χώρες από το 2008-2012

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ XOZAL 5 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία Λεβοσετιριζίνη διυδροχλωρική Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ

ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΣΚΟΥΡΟΛΙΑΚΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΟΦ Θεραπευτικά Πρωτόκολλα Συνταγογραφίας: Τι είναι τα Θεραπευτικά Πρωτόκολλα Συνταγογραφίας (ΘΠΣ) Ως ΘΠΣ θεσπίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ. Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ. Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΦΝΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΚΑΨΟΥΛΑΣ Νίκος Βιάζης Β Γαστρεντερολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Έτος Σημαντικά γεγονότα 1981 G. Iddan,, P. Scapa η ιδέα

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμηρίωση ΙΦΝΕ. «Ενδοσκοπική. Εκτίμηση» Φίλιππος Γεωργόπουλος. Επιμελητής Α. Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Αγ. Παντελεήμων»

Τεκμηρίωση ΙΦΝΕ. «Ενδοσκοπική. Εκτίμηση» Φίλιππος Γεωργόπουλος. Επιμελητής Α. Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Αγ. Παντελεήμων» Τεκμηρίωση ΙΦΝΕ «Ενδοσκοπική Εκτίμηση» Φίλιππος Γεωργόπουλος Επιμελητής Α Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας «Αγ. Παντελεήμων» Περίγραμμα ομιλίας Ενδείξεις ενδοσκόπησης Συνήθεις ενδοσκοπικές βλάβες Σύστημα ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Κάθε δισκίο περιέχει 1200 mg μεσαλαζίνη (mesalazine).

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Κάθε δισκίο περιέχει 1200 mg μεσαλαζίνη (mesalazine). ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Mezavant 1200 mg, γαστροανθεκτικά δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ 13 η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ 5 & 6 Δεκεμβρίου 2015 Αθήνα, Ξενοδοχείο Divani-Caravel, Αίθουσα ΙΛΙΣΣΟΣ Χορηγούνται μόρια Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά FISH OIL (EICOSAPENTAENOIC ACID) & (DOCOSAHEXAENOIC

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φώτης Βλαστός Διευθυντής ΕΣΥ Νοσοκομείο «Σωτηρία» Σήμερα, η τήρηση των κανόνων προστασίας έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω: της μεγάλης εισροής μεταναστών από περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ

Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΠΕΙΛΗΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ Στο πλαίσιο της Εκπαιδευτικής Διημερίδας της Επαγγελματικής Ένωσης Γαστρεντερολόγων Ελλάδας Παρασκευή 19 και Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY Βασικά σημεία ενδιαφέροντος στο τελευταίο Falk Symposium No196 στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας αποτέλεσαν οι εξελίξεις στο πεδίο της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Ορέστης Μανούσος Ομοτ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης ΔΙΑΓΝΩΣΗ λοι οι ασθενείς με συμπτώματα από την κάτω κοιλία πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή λήψη ιστορικού, επιμελή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία. ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία. ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης, προτου αρχίσετε να λαµβάνετε αυτό το φάρµακo. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου Χ. Σπηλιάδη Παθολογοανατόμος ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΝΟΣΟΣ CROHN «ΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος. θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας. και νεφρωσικού συνδρόμου

Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος. θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας. και νεφρωσικού συνδρόμου Σεπτέμβριος 2014 Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας και νεφρωσικού συνδρόμου Αγαπητέ επαγγελματία υγείας, Παράκληση προς Αξιότιμους Κ. Διευθυντές Νευρολογικών Κλινικών όπως κοινοποιήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Σάββατο 12 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο Crowne Plaza, Αθήνα

ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Σάββατο 12 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο Crowne Plaza, Αθήνα ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Σάββατο 12 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο Crowne Plaza, Αθήνα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗ ΣΥΝΕΧ ΓΟΥΝΤΑΙ 6 Μ ΙΖΟΜΕ ΟΡΙΑ Ν ΕΚΠΑΙΔ ΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί,

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί, Αυτοάνοσα Νοσήματα Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι ασθένειες που προκύπτουν γιατί το σώμα μας επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Ένας στους δέκα πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

Β. ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Β. ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1/5 Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον χρήστη DAFLON 500 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία Micronized purified flavonoid fraction Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή «Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή Ορισμός Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ) είναι ένα τυπικό μη οργανοειδικό αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΙΦΝΕ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΙΦΝΕ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΙΦΝΕ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΙΦΝΕ Δραστηριότητα της νόσου Παρενέργειες φαρμάκων Λοιμώξεις Διαταραχές θρέψης Εξωεντερικά προβλήματα Δυσπλασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ONOMAΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DAFLON 500 mg, επικαλυμμένο με λεπτό υμένιο δισκίο. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Σάββατο 4 Απριλίου 2015 Ξενοδοχείο Crowne Plaza, Aίθουσα Socrates, Αθήνα

ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Σάββατο 4 Απριλίου 2015 Ξενοδοχείο Crowne Plaza, Aίθουσα Socrates, Αθήνα ΕΤΗΣΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Σάββατο 4 Απριλίου 2015 Ξενοδοχείο Crowne Plaza, Aίθουσα Socrates, Αθήνα ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ 6 ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα.

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο 6ο Διαβητολογικό Συνέδριο Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη Κάνουμε το σωστό; Ενα διαχρονικό δίλημμα

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛ. ΦΑΛΗΡΟΥ ΤΜΗΜΑ : ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΡΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : ΑΓ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 77 ΠΛΗΡ. : ΤΣΟΥΜΑΝΗ ΑΛΙΚΗ ΤΗΛ.: 210 98.39.373 ΔΕΛΤΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ferrum Fol Hausmann 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ferrum Fol Hausmann, Μασώμενα δισκία, (100 + 0,350) mg/δισκίο. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ (σε

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη,

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη, EMA/502328/2014 EMEA/H/C/000955 Περίληψη EPAR για το κοινό τοκιλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Trocoxil 6 mg Mασώμενα Δισκία για σκύλους Trocoxil 20 mg Μασώμενα Δισκία για σκύλους Trocoxil 30 mg Μασώμενα Δισκία για σκύλους Trocoxil 75 mg Μασώμενα Δισκία για σκύλους Trocoxil

Διαβάστε περισσότερα

Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα

Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Ποσοστά χειρουργικής θεραπείας στη ΝC 60% των ασθενών θα έχουν χειρουργηθεί στα 4 χρόνια Βασικά ερωτήματα μετά το

Διαβάστε περισσότερα

Vectibix. πανιτουμουμάμπη. Τι είναι το Vectibix; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Vectibix; Περίληψη EPAR για το κοινό

Vectibix. πανιτουμουμάμπη. Τι είναι το Vectibix; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Vectibix; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/170285/2015 EMEA/H/C/000741 Περίληψη EPAR για το κοινό πανιτουμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ανακούφιση των συμπτωμάτων ήπιας έως μέτριας οστεοαρθρίτιδας των γονάτων.

Ανακούφιση των συμπτωμάτων ήπιας έως μέτριας οστεοαρθρίτιδας των γονάτων. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ EFFER ACTIV 2.ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο περιέχει 1,5 g γλυκοζαμίνης (ως υδροχλωρική γλυκοζαμίνη) Για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ (25-01-2012)

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ (25-01-2012) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εθνικός Οργανισμός Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Παροχής Υπηρεσιών Υγείας www.eopyy.gov.gr ΑΘΗΝΑ, 25/01/2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ)

Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ) Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ) Αρκάδιος Χ. Ρουσάκης Αναπληρωτής Διευθυντής, Τμήμα CT, MRI & PET/CT, Δ.Θ.Κ.Α. «Υγεία» Κλινικές απαιτήσεις σε πιθανήήγνωστήιφνε

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα