Κριτήρια Αναγνώρισης Περιοχών ως Υγροτόπων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κριτήρια Αναγνώρισης Περιοχών ως Υγροτόπων"

Transcript

1 ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ελληνικό Κ έντρο Β ιοτοπων - Υ γροτοπων Κριτήρια Αναγνώρισης Περιοχών ως Υγροτόπων Α. Μ αντζαβέλας, Γ. Ζαλιδης, Π.Α. Γεράκης, Σ. Ντάφης Θεσσαλονίκη 1995

2 Το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων ιδρύθηκε το 1991 ύστερα από πρόταση του Υ Π Ε Χ Ω Α Ε προς την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, με βάση το συμβόλαιο αριθμός B91/91/SIN/8192 που υπογράφηκε μεταξύ της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Γεν. Διεύθυνση X I) και του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας. T h e G reek Biotope/W etland C entre w as established in 1991, as a result o f a proposal to C E C by the G reek M in istry o f E n vironm ent, P hysical Planning and P u blic W o rk s, under C E C C ontract N u m ber B 9 1/91/SIN /8192 w hich w as signed by the C om m ission o f European C om m u nities (D G X I ) and the G oulandris N atural H istory M useum. Η πλήρης αναφορά στην παρούσα εργασία είναι: Μαντζαβέλας Α., Γ. Ζαλίδης, Π.Α. Γεράκης και Σ. Ντάφης (Συντονιστές Εκδόσεως) Κριτήρια αναγνώρισης περιοχών ως υγροτόπων. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων (Ε Κ Β Υ ). Θεσσαλονίκη. 20 σελ. This document may be cited as follows: M antzavelas A., G. Z alid is, P.A. G erak is and S. D afis (E d ito rs) C riteria for w etland identification. G reek Biotope/W etland C entre ( E K B Y ). T h essalo n ik i. 2 0 p.

3 Π ΙΝ Α Κ Α Σ Π ΕΡΙΕΧΟ Μ ΕΝ Ω Ν Σελίδα Ομάδα μελέτης 1 Περίληψη 2 Abstract 3 Πρόλογος 4 1 Εισαγωγή 6 2 Σκοπός της εργασίας 7 3 Αναγνώριση υγροτόπου προς την πλευρά της χέρσου Νερό Εδαφος ^ Βλάστηση 10 4 Συμπεράσματα 12 5 Βιβλιογραφία 14 ΠΑΡΑΡΤΗΜ Α 15

4 Ο Μ Λ Δ Α Μ Ε Λ Ε Τ Η Σ 1. Γεράκης Π. Α.: Καθηγητής, Εργαστήριο Οικολογίας και Προστασίας Περιβάλλοντος, Τμήμα Γεωπονίας, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 2. Ζαλίδης Γ.: Επιστημονικός συνεργάτης. Ε Κ Β Υ, Θέρμη. 3. Jerrentrup Η: Βιολόγος, Χρυσούπολη 4. Hall J.: U.S. Fish & Wildlife Service, Anchorage, Allaska, USA. 5. Καραθανάσης A.: Καθηγητής. Τμήμα Αγροκομίας, Πανεπιστήμιο του Kentucky, Lexington, Kentucky, U.S.A. 6. Καρτέρης Μ.: Καθηγητής. Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης, Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη. 7. Κατσαδωράκης Γ.: Βιολόγος, Φλώρινα 8. Μαντζαβέλας Α.: Επιστημονικός συνεργάτης. Ε Κ Β Υ, θέρμη. 9. Μισοπολινός Ν.: Καθηγητής. Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Εδαφολογίας, Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη. 10. Μπαμπαλώνας Δ.: Αναπληρωτής καθηγητής. Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής κα ι Φυτογεωγραφίας, Τμήμα Βιολογίας Α Π θ, Θεσσαλονίκη. 11.Ντάφης Σ.: Καθηγητής Δασοκομίας 12. Παπαστεργιάδου Εύα.: Επιστημονικός συνεργάτης. Ε Κ Β Υ, Θέρμη 13. Περγαντής Φ.: Βιολόγος, Μεσολόγγι 14.Συλλαίος Ν.: Καθηγητής. Εργαστήριο Εφαρμογών Τηλεπισκόπησης στη Γεωργία, Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη. PROJECT TEAM 1. Babalonas D.: Associate Professor, Laboratory o f Systematic Botany and Phytogeography, Faculty of Biology, Aristotle University o f Thessaloniki, G R Greece. 2. Dafis S.: Professor o f Silviculture, Aristotle University o f Thessaloniki., Greece 3. Gerakis P.A. : Professor o f Ecology, Aristotle University o f Thessaloniki. 4. Hall J.: U.S. Fish & Wildlife Service, Anchorage, Allaska, USA. 5. Jerrentrup H.: Biologist, Hrysoupoli, Greece 6. Karathanassis A.: Professor, Department o f Agronomy, University o f Kentucky, Lexington, Kentucky. 7. Karteris M.: Professor, Laboratory o f Forest Management and Remote Sensing, Faculty o f Forestry and Natural Environment, Aristotle University o f Thessaloniki, G R Greece. 8. Katsadorakis G.: Biologist, Fiorina, Greece 9. Mantzavelas A.: Senior scientist, Greek Biotope/Wetland Centre (E K B Y ), G R Greece. 10. Misopolinos N.: Professor, Laboratory o f Applied Soil Science, Faculty o f Agriculture, Aristotle University o f Thessaloniki, G R Greece. 11. Papastergiadou Eva: Senior scientist. Greek Biotope/Wetland Centre (E K B Y ), G R Greece. 12. Pergantis F.: Biologist, Mesologi, Greece 13.Sylaios N.: Professor, Remote Sensing Laboratory, Faculty o f Agriculture, Aristotle University o f Thessaloniki, G R , Greece 14. Zalidis G.: Senior scientist. Greek Biotope/Wetland Centre (E K B Y ), G R Greece. 1

5 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ω Σ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Α. Μ αντζαβέλας, Γ. Ζαλίδης, Π.Α. Γεράκης, Σ. Ντάφης (Συντονιστές εκδόσεως) ΙΙΕΡΙΑΗΨΗ Το παρόν κείμενο έχει σκοπό να παρουσιάσει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αναγνωρισθεί μια περιοχή ως υγρότοπος στο πεδίο. Συγκεκριμένα, περιγράφονται ορισμένα κριτήρια (νερό, έδαφος, βλάστηση) τα οποία επιτρέπουν μια σχετικά ταχεία, αλλά και επιστημονικά αντικειμενική αναγνώριση μιας περιοχής ως υγροτόπου, ιδίως προς την πλευρά της χέρσου. Κ ατά τη γνώμη του Ε Κ Β Υ η εκπλήρωση ενός εκ των ακολουθών τριών συνθηκών αποτελεί για τους υγροτόπους της Μεσογείου, ικανή και αναγκαία συνθήκη για την αναγνώριση μιας περιοχής ω ς υγροτόπου: α) Επιφανειακή κατάκλυση ή κορεσμός του εδάφους με νερό για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 2 συνεχών εβδομάδων κατά τη βλαστητική περίοδο (Απρίλιος- Σεπτέμβριος) κατά τα περισσότερα έτη ή τουλάχιστον για 6 από τα 10 έτη παρατηρήσεων β) Διαπίστωση στην εδαφική μάζα γνωρισμάτων υδρομορφικών εδαφών. γ) Παρουσία φυτικών ειδών τα οποία είναι χαρακτηριστικά υγροτοπικών συνθηκών, σε ποσοστό τουλάχιστον 50% του συνολικού αριθμού των κυρίαρχων ειδών. Η διαδικασία αναγνώρισης που περιγράφεται στην παρούσα εργασία ισχύει μόνο για φυσικές ή λίγο διαταραγμένες περιοχές. Εξηγούνται οι διαφορές μεταξύ των ακολούθων όρων: αναγνώριση υγροτόπων, οριοθέτηση υγροτόπων, χαρτογράφηση ταξινομικών μονάδων και οριοθέτηση προστατευόμενων ζωνών σε υγροτόπους. Επίσης τονίζεται η ανάγκη να διεξαχθούν ειδικές έρευνες για τους ελληνικούς υγροτόπους, αλλά και ευρύτερα για τους Μεσογειακούς υγροτόπους (π.χ. σύνταξη καταλόγων με τα είδη χλωρίδας των υγροτόπων, αντιμετώπιση ειδικών προβλημάτων που ανακύπτουν στην αναγνώριση ορισμένων κατηροριών υγροτόπων) ώστε να διευκολυνθεί η χρησιμοποίηση των ανωτέρω κριτηρίων. 2

6 CRITERIA FOR W ETLAND IDENTIFICATION Mantzavelas A., G. Zalidis, P.A. Gcrakis, S. Dafis (Editors) ABSTRACT This document describes the procedure required to identify wetland areas in the field. Specific criteria (water, soil, vegetation) are described. These criteria permit a relatively rapid and scientifically objective identification o f an area as a wetland. The procedure is particularly relevant to areas situated between permanent water systems and terrestrial systems. E K B Y believes that an area which meets even one o f the following three criteria should be identified as a wetland: a) Inundation or saturation o f the soil surface for at least 2 weeks during the growing season for most o f the years or at least for 6 out o f 10 years o f observation. b) Presence o f hydric soil characteristics. c) Presence o f plant species indicative o f wetland conditions, which consist o f at least 50% o f the total number o f dominant species. The procedure described in this paper is applicable only to seminatural or slightly disturbed areas. The differences between the wetland identification, wetland delineation, mapping o f the classification units o f the wetlands and delineation o f protected zones in wetland areas are explained. Also, the need is stressed to conduct special studies in Greece and in other Mediterranean countries (e.g. preparation o f lists with plant species o f wetlands, special problems in identifying some wetland types) in order to facilitate the use o f the above mentioned criteria.

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιστορία της επιστημονικής αναδείξεως των υγροτόπων, ως συστημάτων ενδιαμέσων μεν, αλλά ευδιάκριτων από τα συστήματα των βαθέων υδάτων και της χέρσου, δεν υπερβαίνει τα 25 έτη. Η φύση βέβαια δεν γνωρίζει ευδιάκριτα όρια συστημάτων. Η αίτια για την οποία ο άνθρωπος αφιερώνει χρόνο και κόπο σε κατατάξεις, ταξινομήσεις και ονοματολογίες οικοσυστημάτων, βιοκοινοτήτων, εδαφών κ.λπ. είναι επειδή αυτό προάγει την επιστήμη (π.χ. κατανόηση σχέσεων) αλλά κυρίως επειδή εξυπηρετεί πρακτικές ανάγκες (π.χ. διευκόλυνση διαχειρίσεως, λήψη νομοθετικών μέτρων προστασίας). Ο ορισμός της έννοιας του υγροτόπου, όσο επιτυχημένος και αν είναι δεν αρκεί για να μπορεί κανείς να αναγνωρίσει τα υγροτοπικά όρια στο πεδίο. Η διαδικασία αναγνωρίσεως, προκειμένου το αποτέλεσμά της να κατοχυρωθεί νομικά και να διευκολύνει τον σχεδίασμά και την εφαρμογή μέτρων διαχειρίσεως, πρέπει να βασίζεται σε πλήρη ανάλυση σαφώς οριζόμενων και εύκολα εφαρμόσιμων στο πεδίο κριτηρίων. Η ανάγκη νομοθετικής θέσπισης σαφών κριτηρίων αναγνωρίσεως υγροτοπικών περιοχών έχει διαπιστωθεί εδώ και πολλά έτη στις ΗΠΑ. Εκπονήθηκαν ενδιαφέρουσες μελέτες των οποίων τα συμπεράσματα αποτέλεσαν και αποτελούν ακόμη αντικείμενο συζητήσεων και πολυγνωμιών. Στην Ευρώπη το θέμα των κριτηρίων ελάχιστα απασχόλησε ως τώρα τους επιστήμονες και τις κυβερνήσεις. Η Ελλάδα είναι, από όσο γνωρίζουμε, η μόνη ευρωπαϊκή χώρα όπου υπήρξε σε κυβερνητικό επίπεδο προβληματισμός για τα κριτήρια αναγνωρίσεως. Ο προβληματισμός αυτός άρχισε το φθινόπωρο του 1990 και οδήγησε στο να υποβληθεί ειδική εκτενής έκθεση από εξαμελή ομάδα εργασίας την οποία όρισε το ΥΠΕΧΩΔΕ και αποτελούνταν (αλφαβητικώς) από τους Π.Α. Γεράκη, Ν. Γιάσογλου, Κ. Κασσιό, Σ. Κιλικΐδη, Β. Κιόρτση και Σ. Σεκλιζιώτη. Η έκθεση εκείνη περιείχε αξιόλογο πλούτο πληροφοριών και κάλυπτε θέματα πέραν των κριτηρίων αναγνωρίσεως. Σύμφωνα με το ΥΠ ΕΧΩΔΕ χρειάζεται να αξιολογηθούν τα ξένα κριτήρια ως προς τη χρησιμότητα τους για την Ελλάδα και τις δυνατότητες εφαρμογής τους υπό τις ελληνικές συνθήκες. Τα κριτήρια αναγνωρίσεως απασχόλησαν το ΕΚ ΒΥ από την αρχή της λειτουργίας του. Μία από τις πρώτες δράσεις ήταν η συγκέντρωση βιβλιογραφίας, επιπλέον εκείνης που είχε συγκεντρώσει η προαναφερθείσα ομάδα του ΥΠΕΧΩΔΕ, και η διεξαγωγή συναντήσεως εργασίας τον Ιούνιο του 1992 για συζήτηση όλων των προβλημάτων που αφορούσαν όχι μόνο την αναγνώριση αλλά και τον καθορισμό των λεγομένων "προστατευομένων ζωνών". Στην συνάντηση πήραν μέρος οι Γ. 4

8 Ζαλίδης, Α. Καραθανάσης, Μ. Καρτέρης., H. Jerrentrup, Γ. Κατσαδωράκης, Ν. Μισοπολινός, Δ. Μπαμπαλώνας, Σ. Ντάφης, Ν. Παπαγεωργίου, Εύα Παπαστεργιάδου, Φ. Περγαντής, Δήμητρα Σπάλα και Ν. Συλλαίος. ειδικών. Τη συνάντηση ακολούθησαν λεπτομερέστερες συζητήσεις κατά ομάδες Το 1993 οι συγγραφείς του παρόντος κειμένου είχαν την ευκαιρία να επωφεληθούν από την πείρα του αμερικανού επιστήμονα κ. Jonathan Hall (της Υπηρεσίας Αλιείας και Αγριας Ζωής) κατά τη δίμηνη επίσκεψή του στο ΕΚΒΥ. Ο επιστήμονας αυτός έχει πολυετή πείρα στη χαρτογράφηση υγροτόπων. Τέλος, πολυτιμότατη ήταν η βοήθεια που προσέφερε ο κ. Αναστάσιος Καραθανάσης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κεντάκι, κατά την παραμονή του στο ΕΚ ΒΥ το καλοκαίρι του Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπήρξε πλήρης ομοφωνία σε όλα τα σημεία του παρόντος κειμένου μεταξύ των μελών της ομάδας εργασίας, γεγονός άλλωστε αναμενόμενο μια που στην Ελλάδα δεν υπάρχει στο ειδικό αυτό αντικείμενο ούτε επαρκής πείρα πεδίου ούτε επαρκές υπόβαθρο πληροφοριών π.χ. δεν υπάρχουν κατάλογοι ειδών της χλωρίδας των υγροτόπων της Ελλάδος. Οι συντονιστές εκδόσεως προσπάθησαν να ακολουθήσουν μια μέση οδό και φέρουν εκείνοι όλη την ευθύνη για τυχόν σφάλματα και ατέλειες, ελπίζοντας ότι ο προβληματισμός θα συνεχισθεΐ. Ως εκ τούτου απευθύνω θερμή παράκληση σε όλους τους αποδέκτες του κειμένου να μας υποδείξουν διορθώσεις και συμπληρώσεις. Π. Α. Γεράκης Θεσσαλονίκη

9 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα από τα πρώτα βήματα για την προστασία και τη συνετή διαχείριση των υγροτόπων μιας χώρας είναι ο εντοπισμός και η αναγνώριση των περιοχών που είναι υγροτοπικές με βάση κοινά κριτήρια. Η εφαρμογή των κριτηρίων αυτών στην πράξη πρέπει να γίνεται με συγκεκριμένη και κατά το δυνατόν τυποποιημένη διαδικασία. Ως υγρότοποι, σύμφωνα με το άρθρο 1 της Σύμβασης Ραμσάρ (1971), η οποία επικυρώθηκε από το Ελληνικό Κράτος το 1974, ορίζονται οι "φυσικές ή τεχνητές περιοχές αποτελούμενες από έλη με ποώδη βλάστηση (marsh), από μη αποκλειστικούς ομβροδίαιτα έλη με τυρφώδες υπόστρωμα (fen), από τυρφώδεις γαίες ή από νερό. Οι περιοχές αυτές είναι μονίμως ή προσωρινώς κατακλύζόμενες με νερό το οποίο είναι στάσιμο ή ρέον, γλυκό, υφάλμυρο ή αλμυρό και περιλαμβάνουν επίσης εκείνες που καλύπτονται από θαλασσινό νερό το βάθος του οποίου κατά τη ρηχία δεν υπερβαίνει τα 6 m". Στην ίδια σύμβαση, σύμφωνα με το άρθρο 2, στους υγροτόπους μπορούν να περιλαμβάνονται και "οι παρόχθιες ή παράκτιες ζώνες που γειτονεύουν με υγροτόπους ή με νησιά ή με θαλάσσιες υδατοσυλλογές, που έχουν μεν βάθος μεγαλύτερο από 6 m κατά τη ρηχία, αλλά βρίσκονται μέσα στα όρια του υγροτόπου, όπως αυτός καθορίζεται ανωτέρω". Ο ορισμός που δίνει η Σύμβαση Ραμσάρ εξηγεί έως πού εκτείνεται ο υγρότοπος προς την πλευρά της μόνιμης υδατοσυλλογής. Είναι όμως ασαφής, ως προς τα όρια του υγροτόπου προς την πλευρά της χέρσου, πράγμα που αποτελεί σοβαρή ατέλεια και προκαλεί πρόβλημα στην πράξη. Για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα αυτό κρίνουμε χρήσιμο να χρησιμοποιήσουμε την αμερικανική αντίληψη περί υγροτόπου, ως απλή επεξήγηση του ορισμού Ραμσάρ σε ό,τι αφορά τις λέξεις "προσωρινώς κατακλύζόμενες περιοχές". Έτσι λοιπόν στις ΗΠΑ, με βάση τη νομοθετική πράξη για την Ασφάλεια των Τροφίμων του 1985, ως υγρότοποι ορίζονται οι "περιοχές που κυριαρχούνται από υδρομορφικά εδάφη και που είναι κατακλυσμένες ή κορεσμένες με επιφανειακό ή υπόγειο νερό σε συχνότητα και διάρκεια τέτοια ώστε οι περιοχές να είναι ικανές να στηρίζουν, και που υπό κανονικές συνθήκες όντως στηρίζουν, υδροφυτική κατά το πλείστον βλάστηση, η οποία είναι τυπικά προσαρμοσμένη σε συνθήκες κορεσμένου εδάφους". Ο ανωτέρω ορισμός χρησιμοποιείται από την Αμερικάνικη Υπηρεσία για την Προστασία των Εδαφών (Environmental Law Institute 1991). Τα πλεονεκτήματα του ορισμού αυτού είναι: καθορίζει τα κριτήρια αναγνώρισης του υγροτόπου προς την πλευρά της χέρσου τα οποία είναι: το νερό, το έδαφος και η βλάστηση, καλύπτει και τη σπάνια, έστω, περίπτωση των περιοχών που είναι μεν υγροτοπικές, αλλά δεν κατακλύζονται σχεδόν ποτέ από νερό, δηλαδή 6

10 δεν παρατηρεΐται σε αυτές σχεδόν ποτέ ελεύθερη επιφάνεια νερού. Εντούτοις, οι περιοχές αυτές έχουν υδρομορφικά εδάφη και φέρουν βλάστηση που είναι χαρακτηριστική υγροτόπων, διότι οι υδρολογικές συνθήκες είναι κατάλληλες για να δημιουργηθούν και να διατηρηθούν κεκορεσμένες εδαφικές συνθήκες. 2. ΣΚ Ο Π Ο Σ ΤΗ Σ Ε Ρ ΓΑ Σ ΙΑ Σ Όπως προκύπτει από τους προαναφερθέντες δύο ορισμούς του υγροτόπου (τους οποίους θεωρούμε ότι δεν έρχονται σε αντίθεση μεταξύ τους), τρία είναι τα βασικά κριτήρια τα οποία μπορούν να ληφθούν υπόψη για την αναγνώριση μιας περιοχής, προς την πλευρά της χέρσου, ως υγροτόπου. Αυτά είναι : α) Το νερό, β) το έδαφος και γ) η βλάστηση της υπό εξέταση περιοχής. Στα πλαίσια του παρόντος κειμένου ως αναγνώριση υγροτόπου (identification o f a wetland) εννοείται η διερεύνηση στο πεδίο του κατά πόσον μια περιοχή, προς την πλευρά της χέρσου, έχει εκείνο το καθεστώς υγρασίας, εκείνον τον τύπο εδάφους και εκείνον τον τύπο βλάστησης ώστε να ανταποκρίνεται στον ορισμό του υγροτόπου, όπως αυτός διατυπώθηκε πρωτύτερα. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να περιγράφει εν συντομία τη διαδικασία για την όσο το δυνατόν εύκολη, γρήγορη, και ταυτόχρονα αντικειμενική και τεκμηριωμένη αναγνώριση ενός υγροτόπου. Η διαδικασία αυτή πρέπει να είναι από τις πρώτες ενέργειες για τη χαρτογράφηση των υγροτόπων, την οριοθέτηση προστατευόμενων ζωνών ή τοποθεσιών, και για τον γενικότερο χωροταξικό σχεδιασμό, στον οποίο περιλαμβάνονται αποφάσεις για τη χρήση των φυσικών πόρων (Δ. Σπάλα προσωπική επικοινωνία 1992). Η παρούσα εργασία αφορά στην αναγνώριση περιοχών ως υγροτόπων μόνον ότα ν οι συνθήκες είνα ι φυσικές ή λ ίγ ο δια τα ρ α γμ ένες και απευθύνεται σε επιστήμονες με γενική παιδεία στις φυσικές επιστήμες. Υπό αυτές τις συνθήκες, για την εφαρμογή των κριτηρίων αναγνώρισης στο πεδίο απαιτείται μια σύντομη πρακτική εκπαίδευση. Σε πολύ διαταραγμένες περιοχές (π.χ. περιοχές με στραγγιστικά δίκτυα) ή περιοχές που παρουσιάζουν ιδιαίτερη δυσκολία (π.χ. κυματοειδές ανάγλυφο), η αναγνώριση πρέπει να 7

11 γίνεται από πολύ εξειδικευμένο προσωπικό και με τη καθοδήγηση ειδικών ιδρυμάτων. Πρέπει να τονιστεί με έμφαση ότι η έννοια της αναγνώρισης (identification) μιας περιοχής ως υγροτόπου, δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της οριοθέτησης (delineation) υγροτόπου, της χαρτογράφησης (m apping) των ταξινομικών μονάδων και της οριοθέτησης προστατευομένων ζωνών. Η αναγνώριση είναι απλώς διαπίστωση αν μία συγκεκριμένη περιοχή αποτελεί ή όχι υγρότοπο και βασίζεται σε συγκεκριμένα και αντικειμενικά κριτήρια. Οριοθέτηση ενός υγροτόπου είναι η διαδικασία εφαρμογής της αρχής των τριών κριτηρίων για τον εντοπισμό των ορίων μεταξύ του υγροτόπου και μη υγροτοπικών περιοχών. Η χαρτογράφηση των ταξινομικών μονάδων ενός υγροτόπου συνίσταται στην αναγνώριση και απεικόνιση σε χαρτογραφικό υπόβαθρο διακριτών υγροτοπικών μονάδων (πολυγώνων) με βάση ένα σύστημα ταξινόμησης τύπων υγροτόπων. Η οριοθέτηση προστατευομένων ζωνών οπωσδήποτε βασίζεται στα αποτελέσματα των διαδικασιών αναγνώρισης και χαρτογράφησης, αλλά παίρνει υπόψη πολύ περισσότερα κριτήρια δηλαδή πανιδικά, κοινωνικά, οικονομικά, πολιτιστικά καθώς και κριτήρια που αφορούν τη διευκόλυνση της εφαρμογής των μέτρων διαχείρισης (π.χ. τυχόν ύπαρξη ευδιάκριτων φυσικών ή τεχνητών φυσιογραφικών στοιχείων). 3.Α Ν Α ΓΝ Ω ΡΙΣΗ ΥΓΡΟ ΤΟ Π Ο Υ ΙΊΡΟΣ ΤΗΝ Π Λ Ε Υ Ρ Α ΤΗΣ Χ Ε Ρ Σ Ο Υ Όπως αναφέρθηκε, η αναγνώριση μιας περιοχής ως υγροτόπου γίνεται με βάση τα κριτήρια νερό, έδαφος και βλάστηση Νερό Το κριτήριο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί εφόσον υπάρχουν επαρκείς υδρολογικές πληροφορίες με βάση τις οποίες αναγνωρίζονται ως υγρότοποι οι περιοχές εκείνες που: 8

12 κατακλύζονται μόνιμα ή περιοδικά με νερό και για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 2 συνεχών εβδομάδων κατά τη βλαστητική περίοδο κατά τα περισσότερα έτη ή τουλάχιστον για 6 από τα 10 έτη παρατηρήσεων. εμφανίζουν συνθήκες κορεσμού των εδαφών (βάθος στάθμης υπόγειου νερού μικρότερο των 30 οιτι) για διάστημα τουλάχιστον 2 συνεχών εβδομάδων κατά τη βλαστητική περίοδο κατά τα περισσότερα έτη ή τουλάχιστον για 6 από τα 10 έτη παρατηρήσεων. Η με τον τρόπο αυτό χρήση του κριτηρίου είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να ακολουθηθεί στους περισσότερους ελληνικούς υγροτόπους, διότι λείπουν ή είναι δύσκολο να συλλεγούν υδρολογικά δεδομένα. Επίσης, τα προαναφερθέντα ελάχιστα χρονικά όρια παραμονής νερού στην επιφάνεια του εδάφους ή εμφανίσεως συνθηκών κορεσμού, ουδόλως είναι βέβαιο ότι ισχύουν γενικά για τις ελληνικές συνθήκες και για όλους τους ελληνικούς υγροτόπους Έδαφος Το κριτήριο έδαφος, χρησιμοποιείται για να διαπιστωθεί έως πού εκτείνεται ο υγρότοπος προς την πλευρά της χέρσου. Για τον σκοπό αυτό χρειάζεται να αναγνωρισθεί στο πεδίο η κατηγορία εδαφών που ονομ ά ζοντα ι υδρομορφικά (Ιιγ(1ιϊο). Υδρομορφικά εδάφη καλούνται τα εδάφη τα οποία συνήθως βρίσκονται σε περιοχές που γειτνιάζουν με υδατοσυλλογές (περιοδική κατάκλυση και υψηλή στάθμη υπόγειου νερού), είναι κακώς στραγγιζόμενα και φέρουν, υπό φυσικές και αδιατάρακτες συνθήκες, βλάστηση που είναι χαρακτηριστική των υγροτόπων. (Γεράκης κ.α. 1991). Η κατάταξη ενός εδάφους στην κατηγορία των υδρομορφικών εδαφών προϋποθέτει τη γνώση τόσο του βάθους της υπόγειας στάθμης του νερού όσο και των εποχικών διακυμάνσεών της. Επειδή τα δεδομένα αυτά συνήθως λείπουν, η αναγνώριση των υδρομορφικών εδαφών στο πεδίο γίνεται με τη βοήθεια εύκολα προσδιοριζόμενων δεικτών. Τέτοιοι δείκτες είναι οι ακόλουθοι (ΚαταίΙίΒηαεΐε 1992, Μισοπολινός 1992): 9

13 Τυρφώδης στρώση στην επιφάνεια του εδάφους παχύτερη των 40 αη. Εμφάνιση κυανότεφρων, κυανοπράσινων ή τεφρών αποχρώσεων στην εδαφική μάζα με χρώμα < 1 της κλίμακας Μιιηεείΐ σε βάθος το οποίο σχετίζεται με το βάθος του υπάρχοντος ριζοστρώματος (συνθήκες διαρκούς κορεσμού του εδάφους με νερό). Όταν δεν υπάρχει ριζόστρωμα το έδαφος εξετάζεται έως το βάθος των 30 αη. Εμφάνιση των ανωτέρω γνωρισμάτων στην εδαφική μάζα με χρώμα < 2 της κλίμακας Μιιπεβίΐ σε συνδυασμό με την παρουσία ερυθροκίτρινων (πορτοκαλί) εξανθήσεων Εε κυρίως κατά μήκος των ριζών σε βάθος μικρότερο των 30 ωτι (συνθήκες εποχιακού κορεσμού του εδάφους με νερό). Παρουσία συγκριμάτων Εε-Μ η, διαφόρου μεγέθους σφαιριδίων ή συγκριμάτων σκούρου χρώματος, σε βάθος μικρότερο των 30 επί (συνθήκες εποχιακού κορεσμού του εδάφους με νερό). Σε αμμώδη εδάφη, παρουσία παχέως στρώματος (παχυτέρου των 10 στη) οργανικής ουσίας στην επιφάνεια του εδάφους με χραιμα σκούρο, σχεδόν μαύρο, καθώς και παρουσία σκούρου χρώματος κατακόρυφων λωρίδων (αποθέσεις οργανικής ύλης) που ξεκινούν από την επιφάνεια. Αντίδραση, σε βάθος μικρότερο των 30 ετη, στον χρωματομετρικό δείκτη Εε++ (&,&, -άϊργπάγ1) και εμφάνιση δυναμικού οξειδοαναγωγής μικρότερου από 100 ιπυ Β λά σ τη σ η Η βλάστηση, η οποία αποτελεί το αποτέλεσμα της συνολικής επίδρασης των παραγόντων του περιβάλλοντος θεωρείται και είναι εκφραστής των εκάστοτε συνθηκών του υποστρώματος, αποτελεί συνεπώς σπουδαίο κριτήριο για την αναγνώριση μιας περιοχής προς την πλευρά της χέρσου, ω ς υγροτόπου. Η καταγραφή στο πεδίο της χλωρίδας και βλάστησης των υγροτόπων γίνεται κατά τη διάρκεια της βλαστητικής περιόδου (από Απρίλιο έως Σεπτέμβριο για τους περισσότερους ελληνικούς υγροτόπους) κ α ι περιλαμβάνει: ίο

14 α) τον εντοπισμό στην υπό εξέταση περιοχή των ακολουθών, φυσιογνωμικά διακριτών, ενοτήτων βλάστησης1(cowardin εί ά \. 1979): Β Λ Α ΣΤ Η ΣΗ Υ Δ Α Τ ΙΝ Ω Ν ΚΛΙΝ ΩΝ Αποτελείται από είδη που αναπτύσονται κυρίως στην επιφάνεια ή κάτω από την επιφάνεια του νερού (π.χ. φύκη, ριζωμένα αγγειόσπερμα είδη και ελευθέρως πλέοντα αγγειόσπερμα είδη). Α Ν Α Λ ΥΟ Μ ΕΝ Η Β Λ Α ΣΤ Η Σ Η Αποτελείται από είδη όρθια, ριζωμένα στο υπόστρωμα (είδη που αναπτύσονται σε έλη, υγρούς λειμώνες, αλμυρά έλη και υγρά λιβάδια). Θ Α Μ Ν Ω Δ Η Σ Β Λ Α ΣΤΗ ΣΗ Ευλώδη φυτά ύψους μικρότερου των 6 Γη. Δ Ε Ν Λ ΡΩ Λ Η Σ Β Λ Α Σ Τ Η Σ Η Ξυλώδη φυτά ύψους 6 Γη και μεγαλύτερου. β) την καταγραφή, ανά ενότητα βλάστησης, των κυρίαρχων ειδών χλωρίδας. Στις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες, η δομή της βλάστησης παρουσιάζει κατακόρυφη στρωμάτωση ή ορόφωση (π.χ. ανώροφος δένδρων με υπόροφο θάμνων ή και παρεδάφια βλάστηση ποών), η καταγραφή των κυρίαρχων ειδών γίνεται ξεχωριστά για κάθε όροφο. Με βάση τις πληροφορίες που θα συλλεγούν από τις εργασίες πεδίου, εντοπίζονται οι ενότητες βλάστησης των οποίων η χλωριδική σύνθεση δηλώνει την ύπαρξη υγροτοπικών συνθηκών στο υπόστρωμα. 1 Η ο ν ο μ α το λ ο γ ία που χρησιμ οπ οιείτα ι για την περιγραφή τω ν, φ υσιογνω μικά δια κριτώ ν, ενοτήτω ν βλάστησης έχει υιοθετη θεί α π ό το πρόγραμμα M ed W et (C oordinated A ctio n for M editerranean W etlands) κ α τ ά τη δ ιά ρ κ εια τη ς 2η ς Σ υνάντησης τη ς Σ υμβουλευτικής Ε π ιτρ οπής του στην Τυνησία (18-21 Α π ριλίου ) κ α ι χρ η σιμ οποιείτα ι από το Ε Κ Β Υ στην π ιλ ο τικ ή του προσπάθεια Χ α ρ τογρά φ η σ η τω ν Μ εσ ο γ εια κώ ν υγροτόπ ω ν. II

15 Ο εντοπισμός ενοτήτων βλάστησης που είναι χαρακτηριστικές υγροτόπου στηρίζεται στην παρουσία ορισμένων ειδών χλωρίδας, τα οποία είναι χαρακτηριστικά υγροτοπικών συνθηκών2, σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 50% του αριθμού των ειδών που έχουν καταγραφεί στη συγκεκριμένη ενότητα βλάστησης. Παραδείγματα τέτοιων ειδών, ανά ενότητα βλάστησης, παρατίθενται στον Π ίνακα 1 στο τέλος αυτού του κειμένου. Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημάνουμε ότι η κυριαρχία χαρακτηριστικών ειδών υγροτοπικής χλωρίδας αποτελεί ικανή συνθήκη για να αναγνωρίσουμε ασφαλώς μια περιοχή ως υγρότοπο. Η εμφάνιση των ειδών αυτών αποτελεί, υπό αδιατάρακτες συνθήκες, έκφραση υγροτοπικών συνθηκών στο υπόστρωμα (περιοδική κατάκλυση με επιφανειακό ή υπόγειο νερό, κεκορεσμένες εδαφικές συνθήκες). Στα όρια όμως του υγροτόπου προς την πλευρά της χέρσου ή σε ειδικές περιπτώσεις, η αναγνώριση με κριτήριο τη βλάστηση θα πρέπει να γίνεται ύστερα από λεπτομερή μελέτη διότι στη χλωριδική σύνθεση των περιοχών αυτών εμφανίζονται και είδη με μεγάλο εύρος προσαρμοστικότητας ως προς τις υδατικές συνθήκες. 4. ΣΥΜ Π ΕΡΑ ΣΜ Α Τ Α Στο κείμενο αυτό περιγράφηκαν και αναλύθηκαν τρία κριτήρια τα οποία επιτρέπουν μια σχετικά ταχεία, αλλά ταυτόχρονα επιστημονικά αντικειμενική αναγνώριση ενός υγροτόπου. Κ α τά τη γνώμη του Ε Κ Β Υ, η ικανοποίηση και ενός ακόμη από τα τρία κριτήρια (νερό, έδαφος, βλάστηση) αποτελεί ικανή και αναγκαία συνθήκη γ ια την αναγνώριση μιας περιοχής ως υγροτόπου. Η Ελλάδα έχει πάνω από 400 μικρούς και μεγάλους υγροτόπους, των οποίων το συνολικό εμβαδόν υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια στρέμματα 2 Ω ς δ είκ τες υγροτοπικώ ν συνθηκών θεω ρούνται τα (ρυτά με δ είκ τη α ντοχής ω ς προς τις υ δ α τικ ές συνθήκες, μ εγα λύτερ ου του 5 (Π ίν α κ α ς 1) 12

16 (Ζαλίδης και Μ αντζαβέλας 1994). Η αναγνώρισή των ορίων τους πρέπει να γίνει με απλούς και γρήγορους τρόπους από επιστήμονες με το κατάλληλο υπόβαθρο γνώσεων. Η χώρα μας δεν στερείται εμπείρων επιστημόνων σε υγροτοπικά θέματα αλλά ο αριθμός τους είναι πολύ μικρός σε σχέση με τις ανάγκες. Άρα, είναι απαραίτητο πριν αναληφθεί κάποια ευρεία προσπάθεια αναγνώρισης και χαρτογράφησης των ελληνικών υγροτόπων, να διεξαχθεί ειδικό πρόγραμμα ταχύρρυθμης κατάρτισης νέων επιστημόνων τόσο στη θεωρία όσο, και περισσότερο, στην πράξη. Όσο άρτιο και να είναι ένα γραπτό κείμενο δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγκη πρακτικής εξάσκησης στο πεδίο. Ο αναγνώστης του κειμένου αυτού θα διαπιστώσει ότι η έννοια αυτή καθεαυτή του υγροτόπου είναι από τη φύση της ασαφής και έχει αποτελέσει και αποτελεί αντικείμενο πολυγνωμιών. Η ασάφεια αυτή περιορίζεται κατά ένα μεγάλο βαθμό με τη θέσπιση κριτηρίων. Οπωσδήποτε απαιτείται ακόμα πολύ εργασία, και ιδίως στο πεδίο, για να περιορισθούν οι ασάφειες και πολυγνωμίες και να βελτιωθεί η ταχύτητα και αξιοπιστία της διαδικασίας αναγνώρισης. Επαναλαμβάνουμε και πάλι ότι η αναγνώριση είναι μόνο ένα από τα βήματα, και όχι το επιστημονικό δυσκολότερο, προς την κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου διαχειριστικού σχεδίου μιας ευρύτερης περιοχής. 13

17 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦ ΙΑ Γεράκης Π.A., Ν. Γιάσογλου, Κ. Κασσιός, Σ. Κ ιλικίδης, Β. Κιόρτσης και Σ. Σεκλιζιώτης Προτάσεις καθορισμού κριτήριων αναγνώρισης και οριοθέτησης ελληνικών υγροτόπων. 145 σελ. Cowardin L.M., V. Carter, F.C. Golet and E.T. LaRoe Classification o f wetlands and deepwater habitats o f the United States. U S Fish and W ildlife Service. Washington D.C. 131 p. Environmental Law Institute Wetlands protection workbook (Revised). U S Environmental Protection Agency. Washington D.C. 121p. plus appendices. Ζαλίδης Γ. (συντονιστής εκδόσεως) Π ρακτικά συναντήσεως εργασίας για την αναγνώριση υγροτοπικών περιοχών και για τον καθορισμό προστατευομένων ζωνών. (24 Ιουνίου 1992). Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (Ε Κ Β Υ ). 16 σελ. Ζαλίδης Γ. και Α. Μ αντζαβέλας (συντονιστές εκδόσεως) Απογραφή ελληνικών υγροτόπων ως φυσικών πόρων (Πρώτη προσέγγιση). Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (Ε Κ Β Υ ), 587 σελ. Karathanasis A.D Wetland delineation and hydrology monitoring in W estern Kentucky. University o f Kentucky, Department o f Agronomy. 8 p. Μισοπολινός N Παρατηρήσεις σχετικές με ορισμένα εδάφη που βρίσκονται εντός ή στα όρια του υγροτόπου. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Τμήμα Γεωπονίας. 4 σελ. 14

18 Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α

19 ΠΙΝ ΑΚΑΣ 1: Αντιπροσωπευτικά είδη χλωρίδας των ελληνικών υγροτόπων ΕΙΔΗ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ANA ΕΝΟΤΗΤΑ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΦΥΤΩΝ ΛΕΙΚΤΕΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΛΛΑΤΟΤΗΤΑΣ 1. ΥΔΡΟΦΥΤΙΚΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ Azolla filiculoides 11 Callitrlche obtnsangula ]] Ceratophyllum demersum Ceratophyllum submersum 12 Gmelandia densa 12 Hydrocharis morsus-ranae 11 Lenma gibba Φακή 11 Lenma minor Φακή 11 Lerna trisulca 12 Myriophyllum splcatum 12 Myrlophyllum verticlllatum 12 Najas graccilima 12 Najas marina 12 Najas minor 12 Nymphaea alba Νούφαρο 11 Nuphar lútea Νούφαρο 11 Nympboldes peltata 11 Polygonum amphiblum 11 Posidonia oceánica 12 Potamogetón crispus 12 Potamogetón fillformis 12 Potamogetón gramineus 12 Potamogetón lucens 12 Potamogetón natans 12 Potamogetón nodosus 12 Potamogetón pectinatus 12 Potamogetón perfoliatus 12 Potamogetón pussilus 12 Potamogetón trichoides 12 Ranunculus aquatilis Βατράχι 11 Ranunculus fluitans Βατράχι 11 Ranunculus trichophyllus Βατράχι 11 Rlccia fluitans Βρύο 11 Ricciocaipos natans Βρύο 11 Ruppia marítima 12 Salvinia natans Φτέρη 11 Spirodella polyrbiza 11 Trapa natans Νεροκάστανο 11 Uiticularia minor 10 Urticularia vulgaris 12 Vallisneria spiralis 11 Wolfíia arrhiza 11 Zannichelia palustris 12 Zostera noltii (nana) ΥΠΕΡΥΔΑΤΙΚΗ ΒΛΑΣΤΗΣΗ Aeluropus litoralis X Agropyrum junceum 7 11 Agrostis alba Σοοσαμόχορτο 5 16

20 Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α

21 Alisma gramineum Λάππα 10 Alisma plantago-aquatica Λάππα 10 Apium graveolens Σέλινο 10 Arthrocnmum fruticosum Αρμύρα X III Arthtrocnemum glaucum Αρμύρα X III Arundo donax Καλάμι 8 Aster tripolium 9 II Atriplex hastata Αγριο σπανάκι 6 I Atriplex rosea Βρωμόχορτο 5 I Bassia hirsuta 8 II Bupleurum tenuissium 5 I Bupleurum tricopodum 5 I Butomus umbellatus Ψαθί 10 Cacile marítima Αγριοκαρδαμούδα 6 = Calamagrostis epigeios Καλάμι X ~ Calystegia soldanella Περδουκλάρι 6 Carex distans 7 ~ II Carex divisa 7 II Carex vulpina 9 ~ Centaurea diffusa 5 Cirisium creticum 8 Ciypsis aculeata X II Cuscuta australis 5 Cyperus fuscus 9 Cyperus longus 10 Cyperus rotundus 9 Eleocharis palustris 10 Elymus arenarius 6 Elymus giganteus 6 Epilobium hirsutum 8 = Equisetum arvense 6 ~ Equisetum maximum 8 Euphorbia parabas Γαλατσίδα 5 Geranium dissectum 5 Glyceria plicata 10 Halimione portulacoides 7 III Halocnemum strobilaceum 6 II Holcus lanatus 6 Holoschoenus vulgaris 10 Hordeum maritimum Κριθάρι 4 Hypochoeris radicata 5 Juncus acutus Βούρλο 8- Juncus articulatus Βούρλο 8 ~ Juncus bufonius Βούρλο 7 I Juncus gerardii Βούρλο 7 I Juncus heldreichianus Βούρλο 7 I Juncus maritimus Βούρλο 7 I Juncus subulatus Βούρλο 8 I Limonium bellidiborum 6 = III Limonium gmelinii 6 = III Limonium vulgare 6 = III Lycopus europaeus Μαυρολάχανο 9 = Lythrum salicaria 8 Lythrum virgatum 8 Menta pulegium Αυόαμος 7 = Montia vema 9 Narcissus tazetta X Nasturtium officinale 11 Oenanthe aquatica 10 Oenanthe fistulosa 9 17

22 Phragmites australis Αγριοκάλαμο Picreus badius X Picreus longus X Plantago major 7 - Polygonon maritimum 8 - Polygonon monspeliensis Μπούμπουλο 8 - Psylurus aristatus III Puccinellia distans 6 - III Puccinellia festuciformis 8 III Ranunculus murlcatus 8 = Ranunculus sardous 8 = Ranunculus velutinus 8 = Rumex conglomeratum 7 Rumex conglomérats 7 Rumex crlspus 6 Rumex hydrolapathum 10 Sallcomia europaea Αρμορίθρα 9 = III Salicomia fniticosa Αρμορίθρα 9 = III Sallcomia herbácea Αρμορίθρα 9 = III Salicomia radicans Αρμορίθρα 9 = III Scirpus lacustis Σόφα 8 Scirpus litoralis Σόφα 8 Scirpus maritimus Σόφα 9 Scúpus tabemaemontanilóifa 8 Sparganium erectum 10 Spergularia marina Αμμόχορτο 6 = III Spergularia media Αμμόχορτο 7 - II Spergularia salina Αμμόχορτο 6 = III Statice angustí folia 6 - III Statice sinuata 6 = III Suaeda maritima 8 = III Suaeda marítima Αρμυρίκι 8 = III Suaeda splendens Αρμυρίκι 8 = III Tragus racemosus X Trifolium fragiferum Τριφύλι 7 Typha angustí folia Ψαθί 10 Typha domingensis^aqi 10 Typha latifolia Ψαθί 10 Veronica anagalis-aquatica 9 = Veronica anagalloides 9 Xanthium spinosum Ασπράγκαθο 5 3. ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΘΛΜΝΩΝΩΝ Aristolochia clematis Αμπελοκλάδι 4 - Nerium oleander Πικροδάφνη 4 - Periploca graeca Περικοκλάδα 7 = Tamarix hampeana Αρμυρίκι X 1 Tamarix pan'iflora Αρμυρίκι X II Tamarix smymensis Αρμυρίκι X II Vitex agnus-castus Λυγαριά 5 4. ΔΕΝΔΡΩΑΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗ Ahius glutinosa Σκλήθρο 9 = Clematis vitalba Αμπελίνα 5 Fraxinus angustí folia Φράξος 7= Phoenix theophrastii Φοίνικας 7 = I Platanus orientalis Πλάτανος 7 = Populus alba Λεύκη 5 - Populus nigra Λευκή 8 = 18

Κριτήρια Αναγνώρισης Περιοχών ως Υγροτόπων

Κριτήρια Αναγνώρισης Περιοχών ως Υγροτόπων ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ελληνικό Κ έντρο Β ιοτοπων - Υ γροτοπων Κριτήρια Αναγνώρισης Περιοχών ως Υγροτόπων Α. Μ αντζαβέλας, Γ. Ζαλιδης, Π.Α. Γεράκης, Σ. Ντάφης Θεσσαλονίκη 1995 Το Ελληνικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Υ Α Δ Τ Α ΙΝΑ ΟΙΚ ΙΝΑ ΟΙΚ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ Α Κ Ποϊραζ Ποϊραζ δης Χειμερινό

Υ Α Δ Τ Α ΙΝΑ ΟΙΚ ΙΝΑ ΟΙΚ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ Α Κ Ποϊραζ Ποϊραζ δης Χειμερινό Κ. Ποϊραζίδης Χειμερινό 2010 2011 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ Ενότητα 1: Εισαγωγή στους υγροτόπους 1.1. Λίμνες 1.2. Έλη 1.3. Υφάλμυρα νερά 1.4. Τρεχούμενα νερά Ενότητα 2: ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ

ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΔΡΑΣΗ D4: ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ 1. Σκοπός: Η δράση περιλαμβάνει την διαρκή επιστημονική παρακολούθηση (monitoring) σε επιλεγμένους οικοτόπους, της ορνιθοπανίδας

Διαβάστε περισσότερα

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας AND001 - Έλος Βιτάλι Περιγραφή Το έλος Βιτάλι βρίσκεται περίπου 2,5 χιλιόμετρα ανατολικά του ομώνυμου οικισμού στην Άνδρο. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422343000 και όνομα "Έλος

Διαβάστε περισσότερα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα Περιγραφή Η εκβολή του όρμου Λεύκα βρίσκεται περίπου 5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Αρνάς (ή Άρνη) στην Άνδρο. Πρόκειται για εκβολή ρύακα σχεδόν μόνιμης ροής, που τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ X. Ζαλίδης, Λ. Λ. Μαντζαβέλας και Ελένη Ν. Φυτώκα Συντονιστές Εκδόσεως Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ ΙΟ Σ 1995.

Διαβάστε περισσότερα

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου Περιγραφή Το έλος Μεσοκάμπου βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα νότια - νοτιοδυτικά από το Παλαιόκαστρο, στο Δήμο Σάμου. Περιλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό GR412341000 και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΒΟΛΒΗΣ ΚΑΙ ΚΟΡΩΝΕΙΑΣ

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΒΟΛΒΗΣ ΚΑΙ ΚΟΡΩΝΕΙΑΣ Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΒΟΛΒΗΣ ΚΑΙ ΚΟΡΩΝΕΙΑΣ Εύα Παπαστεργιάδου. Ph.D.1 Βιολόγος - Βοτανικός, ΕΚΒΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι λίμνες Βόλβη και Κορώνεια μαζί με την ευρύτερη περιοχή τους, αποτελούν έναν μοναδικό

Διαβάστε περισσότερα

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία AND002 - Έλος Άχλα Περιγραφή Το έλος Άχλα βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια βορειοανατολικά του οικισμού Στενιές της Άνδρου. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422345000 και

Διαβάστε περισσότερα

AND012 - Έλος Βόρη. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία

AND012 - Έλος Βόρη. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία AND012 - Έλος Βόρη Περιγραφή Το έλος Βόρη βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοδυτικά του οικισμού Βουρκωτή στην Άνδρο. Ο υγρότοπος περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ρ Α Σ Η Β.1. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Δ Ρ Α Σ Η Β.1. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Υ Π Ε Χ Ω Δ Ε Δ /νσ η Π ε ρ ιβ α λ λ ο ν τ ικ ο ύ Σ χ ε δ ια σ μ ο ύ Τ μ ή μ α Δ ια χ ε ίρ ισ η ς Φ υ σ ικ ο ύ Π ε ρ ιβ ά λ λ ο ν τ ο ς ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΥΠΕΧΩΔΕ - ΜΓΦΙ/ΕΚΒΥ, 1999-2001, ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Νικόλαος Κόντος, Ελένη Φυτώκα και Ευθαλία

Διαβάστε περισσότερα

MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι

MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι MIL003 - Λιμνοθάλασσα Ριβάρι Περιγραφή Η λιμνοθάλασσα Ριβάρι βρίσκεται 1,2 χιλιόμετρα περίπου νοτιοανατολικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για λιμνοθάλασσα με σχετικά μεγάλο άνοιγμα προς τη

Διαβάστε περισσότερα

AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές)

AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) AND007 - Εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) Περιγραφή Η εκβολή Γιάλια (Ρύακα Αφουρσές) βρίσκεται περίπου 1 χιλιόμετρο νοτιοανατολικά του οικισμού Στενιές Άνδρου. Πρόκειται για έναν σχετικά υποβαθμισμένο υγρότοπο

Διαβάστε περισσότερα

PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες

PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες PAR001 - Έλος Κολυμπήθρες Περιγραφή Το έλος Κολυμπήθρες βρίσκεται 2 χιλιόμετρα δυτικά της Νάουσας και σε επαφή με ένα διάσημο τόπο κολύμβησης (Κολυμπήθρες) λόγω των γεωλογικών του σχηματισμών. Περιλαμβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

AND011 - Έλος Καντούνι

AND011 - Έλος Καντούνι AND011 - Έλος Καντούνι Περιγραφή Το έλος Καντούνι βρίσκεται νότια - νοτιοανατολικά στο όριο του χωριού Κόρθι στην Άνδρο. Πρόκειται για υποβαθμισμένη εκβολή που τροφοδοτείται από έναν ρύακα σχεδόν μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

Η κατανάλωση του νερού. Κατανομή του νερού στη Γη

Η κατανάλωση του νερού. Κατανομή του νερού στη Γη 1 Η κατανάλωση του νερού Το νερό που χρησιμοποιείται σε κάθε χώρα διατίθεται κυρίως στη γεωργία, τη βιομηχανία και για αστική χρήση. Η κατανομή του νερού στις τρεις αυτές χρήσεις εξαρτάται από το βαθμό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών

Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών Παρουσίαση της μεθοδολογίας επισκόπησης υδρόβιων μακροφύτων ως μέσου για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης των ελληνικών λιμνών Γιώργος Πουλής, Δημήτρης Ζέρβας, Βασιλική Τσιαούση e-mail: gpoulis@ekby.gr

Διαβάστε περισσότερα

SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου

SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου SAM009 - Εκβολή Ποτάμι Καρλοβάσου Περιγραφή Ο υγρότοπος της εκβολής Ποτάμι Καρλοβάσου, βρίσκεται 2,5 χιλιόμετρα βοριοδυτικά του οικισμού Λέκα και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Σάμου. Πρόκειται για εκβολή

Διαβάστε περισσότερα

SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου

SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου SAT001 - Εκβολή ποταμού Βάτου Περιγραφή Η εκβολή του χειμάρρου Βάτου δεν είναι προσβάσιμη με δρόμο από τη στεριά. Προσεγγίζεται μόνο με σκάφος και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 17 χλμ. μακριά από το λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΔΡΟΒΙΑΣ ΜΑΚΡΟΦΥΤΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑ ΖΑΖΑΡΗ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΥΔΡΟΒΙΑΣ ΜΑΚΡΟΦΥΤΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑ ΖΑΖΑΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Εργο LIFE ΦΥΣΗ (LIFE00NAT/GR/7242). «Διατήρηση -Διαχείριση των λιμνών Χειμαδίτιδα Ζάζαρη» - Conservation Management of

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Υγρότοποι και η Πρωτοβουλία MedWet για τους Μεσογειακούς Υγρoτόπους

Ελληνικοί Υγρότοποι και η Πρωτοβουλία MedWet για τους Μεσογειακούς Υγρoτόπους Ελληνικοί Υγρότοποι και η Πρωτοβουλία MedWet για τους Ελένη Φυτώκα Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) Περίπου 400 υγρότοποι Απογραφή 1996, ΕΚΒΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ υναµικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ

KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ KRI148 - Εκβολή ρύακα Πλατύ Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Πλατύ βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, ανατολικά από την Αγία Γαλήνη, στο Δήμο Αγίου Βασιλείου. Ο ρύακας δέχεται τα νερά από ένα σχετικά μεγάλο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Καλούστ Παραγκαμιάν/ WWF Ελλάς Υγρότοποι:

Διαβάστε περισσότερα

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή)

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) Περιγραφή H λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) βρίσκεται περίπου 2 χλμ. νοτιοδυτικά του οικισμού Καμαριώτισσα στη Σαμοθράκη. Περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE03 ENV/GR/000217 Task

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ»

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ 1: «Εφαρμογή του Περιβαλλοντικού Συστήματος Στήριξης Αποφάσεων Expert

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόφιλη βλάστηση κοντά στο φράγµα

Υδρόφιλη βλάστηση κοντά στο φράγµα 11. ΦΡΑΓΜΑ ΠΛΑΚΙΩΤΙΣΣΑΣ ΚΑΙ ΠΟΤΑΜΟΣ ΑΝΑΠΟ ΑΡΗΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Από τον δρόµο Ηράκλειο-Πύργος µετά τη Λιγόρτυνο πάρτε το δρόµο για το χωριό της Πλακιώτισσας. Ακολουθείστε τον κύριο δρόµο που περνά µέσα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα

Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα Συμβολή στη γνώση της χλωρίδας και της βλάστησης του υγροβιότοπου της λίμνης του Άγρα Β. Καραγιαννακίδου 1, Μ. Παπαδημητρίου 2, Π. Πλατής 3 και Κ. Ιατρόπουλος 4 1 Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής και

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της

Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της Τύποι βλάστησης της λίμνης Χειμαδίτιδας πριν από την τεχνητή άνοδο της στάθμης της Γ. Φωτιάδης 1, Ι. Καζόγλου 2 και Δ. Μπούσμπουρας 3 1 Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τ.Ε.Ι. Λαμίας,

Διαβάστε περισσότερα

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια MIL006 - Εκβολή Αγκάθια Περιγραφή Η εκβολή στα Αγκάθια βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 4,4 χιλιόμετρα περίπου βορειοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για εκβολή χειμάρρου σε άμεση αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μήπως η Γη αποτελεί ενιαίο υδατικό οικοσύστηµα ; Η απάντηση εξαρτάται από το πώς

Διαβάστε περισσότερα

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού)

AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) AIG001 - Εκβολή Μαραθώνα (Βιρού) Περιγραφή Η εκβολή Μαραθώνα (Βιρού ή «Λίμνη») βρίσκεται περίπου 1,6 χιλιόμετρα βόρεια βορειοδυτικά από τον οικισμό Αιγηνίτισσα και υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αίγινας.

Διαβάστε περισσότερα

Σπύρος Κουβέλης. Συντονιστής MedWet (Mediterranean Wetlands Initiative) Σύμβαση Ραμσαρ

Σπύρος Κουβέλης. Συντονιστής MedWet (Mediterranean Wetlands Initiative) Σύμβαση Ραμσαρ Σπύρος Κουβέλης Συντονιστής MedWet (Mediterranean Wetlands Initiative) Σύμβαση Ραμσαρ 1. Ramsar και Νερό 1.1 Γιατί η Σύμβαση Ραμσαρ χρειάζεται να ασχολείται με το Νερό? 1.2 Γιατί οι διαχειριστές Νερού

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις της βόσκησης βούβαλων (Bubalus bubalis) στη βλάστηση της παραλίμνιας ζώνης της λίμνης Μικρή Πρέσπα

Επιδράσεις της βόσκησης βούβαλων (Bubalus bubalis) στη βλάστηση της παραλίμνιας ζώνης της λίμνης Μικρή Πρέσπα Επιδράσεις της βόσκησης βούβαλων (Bubalus bubalis) στη βλάστηση της παραλίμνιας ζώνης της λίμνης Μικρή Ι. Ε. Καζόγλου 1 και Β. Π. Παπαναστάσης 2 1 Εταιρία Προστασίας Πρεσπών, 530 77 Άγιος Γερμανός 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου

THA002 - Βάλτα Ραχωνίου THA002 - Βάλτα Ραχωνίου Περιγραφή Η Βάλτα Ραχωνίου βρίσκεται περίπου 2,7 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοανατολικά του οικισμού Πρίνος, στη Θάσο και περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους

Διαβάστε περισσότερα

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων»

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» Map1.1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ- ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ LIFE STRYMON «Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

PAR005 - Έλος Παροικιάς

PAR005 - Έλος Παροικιάς PAR005 - Έλος Παροικιάς Περιγραφή Το έλος Παροικιάς βρίσκεται περίπου 1,2 χιλιόμετρα βόρεια - βορειοανατολικά από το λιμάνι της Παροικιάς, στο βόρειο όριο του συνεχώς επεκτεινόμενου ομώνυμου οικισμού στην

Διαβάστε περισσότερα

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά

SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά SAT002 - Εκβολή ρύακα Φονιά Περιγραφή Ο ρύακας Φονιάς και η εκβολή του βρίσκονται 11,3 χλμ.α-βα της Χώρας στη νήσο Σαμοθράκη. Πρόκειται στην ουσία για δύο εκβολές σε απόσταση μερικών μέτρων η μια από την

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές

Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές του Τμήματος Βιολογίας Ηράκλειο Ακαδημαϊκό Έτος 2016-7 Πρόσβαση στην επιστημονική πληροφορία Σημείο εκκίνησης http://www.lib.uoc.gr επιστημονικές πηγές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μαρία Χρίστου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου

PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου PAR004 - Έλος Μώλου ή Κέφαλου Περιγραφή Το έλος Μώλου (ή έλος Κεφάλου) βρίσκεται περίπου 1,5 χιλιόμετρα ανατολικά - βορειοανατολικά από τον οικισμό Μάρμαρα και απλώνεται στο βόρειο τμήμα της παραλίας του

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE03 ENV/GR/000217 Task

Διαβάστε περισσότερα

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος)

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) Περιγραφή Ο υγρότοπος των Αλυκών Λάγγερη βρίσκεται περίπου 4 χιλιόμετρα βορειανατολικά της Νάουσας στην Πάρο. Πρόκειται για υγρότοπο που αποτελείται από δύο εποχιακά

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 9 η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Εαρινό

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 9 η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Εαρινό ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 03/12/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 9 η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Εαρινό 2010 2011 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ 1 Ηαποκατάσταση υγροτόπων δεν έχει ένα γενικά αποδεκτό ορισμό: Με την ευρύτερη ερη

Διαβάστε περισσότερα

MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1

MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1 MIL009 - Λίμνη ορυχείου Χονδρού Βουνού 1 Περιγραφή Οι λίμνες ορυχείων Χονδρού Βουνού βρίσκονται περίπου 7 χιλιόμετρα Ανατολικά του Αδάμα στην περιοχή Κόμια στη Μήλο. Πρόκειται για λίμνες που δημιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

1. ΛΙΜΝΗ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΠΡΑΜΙΑΝΩΝ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ιεράπετρα απλώνεται στη νότια ακτογραµµή 38 χλµ από τον Άγιο Νικόλαο. Η λίµνη του φράγµατος των

1. ΛΙΜΝΗ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΠΡΑΜΙΑΝΩΝ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ιεράπετρα απλώνεται στη νότια ακτογραµµή 38 χλµ από τον Άγιο Νικόλαο. Η λίµνη του φράγµατος των 1. ΛΙΜΝΗ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΠΡΑΜΙΑΝΩΝ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: Η Ιεράπετρα απλώνεται στη νότια ακτογραµµή 38 χλµ από τον Άγιο Νικόλαο. Η λίµνη του φράγµατος των Μπραµιανών βρίσκεται στα βορειοδυτικά της πόλης και

Διαβάστε περισσότερα

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ι. Οι εργασίες θα ακολουθούν τη διδασκόμενη ύλη. ΙΙ. Θα γίνεται εκτενής χρήση του Διαδικτύου & άλλων ελληνικών και διεθνών ββλ βιβλιογραφικών πηγών. ΙΙΙ. Η παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΙΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΧΕΙΜΑΔΙΤΙΔΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Έργο LIFE ΦΥΣΗ (LIFE00NAT/GR/7242). «Διατήρηση -Διαχείριση των λιμνών Χειμαδίτιδα Ζάζαρη» - Conservation Management of

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρακολούθησης Υγροτόπων

Πρόγραμμα Παρακολούθησης Υγροτόπων ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ 14 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ-ΜΗΧΑΝ1ΩΝΑΣ / 57001 ΘΕΡΜΗ / ΤΗΛ. 473.320,475.604 / ΕΑΧ: 471.795 Πρόγραμμα Παρακολούθησης Υγροτόπων Δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές

Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές Σεμινάριο Βιβλιογραφίας στους προπτυχιακούς φοιτητές των Τμημάτων Χημείας και Επιστήμης &Τεχνολογίας Υλικών Ηράκλειο Ακαδημαϊκό Έτος 2016-7 Πρόσβαση στην επιστημονική πληροφορία Σημείο εκκίνησης http://www.lib.uoc.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΑΣΙΚΟΥ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (ΣΕΪΧ-ΣΟΥ)

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΑΣΙΚΟΥ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (ΣΕΪΧ-ΣΟΥ) ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΑΣΙΚΟΥ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (ΣΕΪΧ-ΣΟΥ) Στεργιάδου Αναστασία 1 και Παναγιώτης Χρ. Εσκίογλου 2 1 Επίκουρη Καθηγήτρια, 2 Καθηγητής Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Παρόχθιες Ζώνες. Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων. Δρ.

Παρόχθιες Ζώνες. Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων. Δρ. Παρόχθιες Ζώνες Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης 1. Εισαγωγικά Ποταμολογική Προσέγγιση 2. Ορισμοί 3. Αναγνώριση Απογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ας γνωρίσουμε τους Υγροτόπους!

Ας γνωρίσουμε τους Υγροτόπους! Ας γνωρίσουμε τους Υγροτόπους! Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωλογία και Διαχείριση Φυσικών Πόρων Δημιουργός: ΑΙΜΙΛΙΑ ΛΑΓΗΝΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα

AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα AIG003 - Εκβολή ρύακα Αννίτσα Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Αννίτσα βρίσκεται περίπου 1,4 χιλιόμετρα ανατολικά - νοτιοανατολικά από τον οικισμό Άλωνες και υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Αίγινας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιωάννης Ζ. Γήτας Τηλ: +30 2310 992699,

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Γιώργος Πουλής, Δασολόγος M.Sc. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων Διάρθρωση της παρουσίασης Σχεδιασμός ενός προγράμματος παρακολούθησης Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ (2000/60/EC): ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ (2000/60/EC): ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ (2000/60/EC): ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Γ. Ζαλίδης Καθηγητής ΑΠΘ Β. Τακαβάκογλου Γεωπόνος Ε. Λαζαρίδου Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος Τροποποίησης ΑΕΠΟ Ελλάδας Παράρτημα 6.1 Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης για την Χλωρίδα και την Βλάστηση

Φάκελος Τροποποίησης ΑΕΠΟ Ελλάδας Παράρτημα 6.1 Μελέτη Υφιστάμενης Κατάστασης για την Χλωρίδα και την Βλάστηση για την Χλωρίδα και την Βλάστηση : Σελίδα 2 από 16 Πίνακας Περιεχομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 Γενικές πληροφορίες για τη Βλάστηση και Χλωρίδα της ΒΑ Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής των αλλαγών όδευσης 3 Σχετική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΗΣ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΡΙΧΩΝΙ ΑΣ STUDY FOR THE WATER BALANCE OF TRICHONIS LAKE CATCHMENT

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΗΣ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΡΙΧΩΝΙ ΑΣ STUDY FOR THE WATER BALANCE OF TRICHONIS LAKE CATCHMENT ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ EUROPEAN COMMISSION DIRECTORATE GENERAL - ENVIRONMENT ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE-ΦΥΣΗ 99 PROGRAMME LIFE-NATURE 99 ΕΡΓΟ: ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΒΕΣΤΟΥΧΩΝ ΒΑΛΤΩΝ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. Ανασκόπηση. Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και. Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας. έτους 2013

ΕΚΘΕΣΗ ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. Ανασκόπηση. Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και. Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας. έτους 2013 ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. ΕΚΘΕΣΗ Ανασκόπηση Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας έτους 2013 Ιανουάριος 2014 Αγ. Γερμανός, Πρέσπα Εισαγωγή Η παρούσα έκθεση ανασκόπησης της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

DΒ1.11 Identification of changes in land use around Lake Ismarida

DΒ1.11 Identification of changes in land use around Lake Ismarida Iceland liechtenstem noriuoy "Προστασία και Ανόρθωση Υδατικών και Δασικών Πόρων Νομού Ροδόπης" ΥΠΟΕΡΓΟ Α Δράση Β 1 Β1.6 Identification and mapping of changes in land use around Lake Ismarida ΠΒ1.11 Αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση και ανάδειξη του παραποτάμιου δάσους Νέστου. Μελέτη Αποκατάστασης του Παραποτάμιου Δάσους του Νέστου. Πέτρος Κοκούρος και Σπύρος Ντάφης

Αποκατάσταση και ανάδειξη του παραποτάμιου δάσους Νέστου. Μελέτη Αποκατάστασης του Παραποτάμιου Δάσους του Νέστου. Πέτρος Κοκούρος και Σπύρος Ντάφης ΝΕΣΤΟΣ Αποκατάσταση και ανάδειξη του παραποτάμιου δάσους Νέστου ΠΑΡΑΠΟΤΑΜΙΟ ΔΑΣΟΣ Μελέτη Αποκατάστασης του Παραποτάμιου Δάσους του Νέστου Εκπόνηση: ΕΚΒΥ Πέτρος Κοκούρος και Σπύρος Ντάφης Ιούνιος 2005 Χ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης

ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης ΕΡΓΟ: Ανάπτυξη μέτρων προστασίας και αειφορικής διαχείρισης της λίμνης ΔΡΑΣΗ 2: Παρακολούθηση ποιοτικών και ποσοτικών παραμέτρων Παραδοτέο: Έκθεση των αποτελεσμάτων των δειγματοληψιών Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Εκτεταμένη Περίληψη του νομοσχεδίου για την προστασία της βιοποικιλότητας

Εκτεταμένη Περίληψη του νομοσχεδίου για την προστασία της βιοποικιλότητας Εκτεταμένη Περίληψη του νομοσχεδίου για την προστασία της βιοποικιλότητας Ανάγκη για ένα νόμο για τη βιοποικιλότητα Με το νέο νομοσχέδιο διατυπώνεται ένα αποτελεσματικό πλαίσιο προστασίας της βιοποικιλότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

Φυτεύσεις και αρδεύσεις στο Περιβαλλοντικό Πάρκο Ανατολικού Δασοκτήματος Νέστου

Φυτεύσεις και αρδεύσεις στο Περιβαλλοντικό Πάρκο Ανατολικού Δασοκτήματος Νέστου Αποκατάσταση και ανάδειξη του παραποτάμιου δάσους του Νέστου Υπεύθυνος Υλοποίησης: Επιστημονικός σύμβουλος: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Π Ε Ρ Ι Φ Ε Ρ Ε Ι Α ΑΝ Μ Α Κ Ε Δ Ο Ν ΙΑ Σ 4 0 Ρ Α Κ Η Σ ΛΑΐΑΡΧΕΙΟ ΚΑΒΑΛΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΕΙ ΩΝ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙ ΑΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΕΙ ΩΝ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙ ΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ ΕΙ ΩΝ ΤΗΣ ΑΓΡΙΑΣ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙ ΑΣ Μασλαρινού Ο. 1,2, Μπίρτσας Π. 3 και Νικολάου Κ. 1,4 1 Σχολή Θετικών Επιστηµών & Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό 2010 2011 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά

SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά SAT009 - Εκβολή ρύακα Κατσαμπά Περιγραφή Η εκβολή Κατσαμπά βρίσκεται 3,4 χλμ Α-ΒΑ της Καμαριώτισσας στη νήσο Σαμοθράκη. Πρόκειται για την μικρή εκβολή του χειμάρρου Κατσαμπά, ενός ρύακα περιοδικής ροής

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία 11 η Ενότητα Επίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων στη

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Νικόλαος Αναβύσσου: μια γνωριμία με το φυσικό τοπίο του

Άγιος Νικόλαος Αναβύσσου: μια γνωριμία με το φυσικό τοπίο του 20/06/2015 Αγιος Νικόλαος ΕΛΚΕΘΕ - Αριστόδικος Άγιος Νικόλαος Αναβύσσου: μια γνωριμία με το φυσικό τοπίο του Ε. Βουτσινά, Ε. Μπιντούδη, Α. Ανδριοπούλου, Σ. Ζόγκαρης ΕΛΚΕΘΕ Γεωμορφές Τόμπολο: αμμολωρίδα

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ RE-THINK ATHENS. Τα σημαντικότερα δέντρα που συναντώνται στην περιοχή παρέμβασης

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ RE-THINK ATHENS. Τα σημαντικότερα δέντρα που συναντώνται στην περιοχή παρέμβασης ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ RE-THINK ATHENS Τα σημαντικότερα δέντρα που συναντώνται στην περιοχή παρέμβασης Η οδός Πανεπιστημίου και οι άλλοι κύριοι δρόμοι της περιοχής παρέμβασης, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος και Πετρώματα

Έδαφος και Πετρώματα Το έδαφος = ένα σύνθετο σύνολο από μεταλλεύματα, νερό και αέρα Επηρεάζει αμφίδρομα τους ζώντες οργανισμούς Τα πετρώματα αποτελούν συμπλέγματα μεταλλευμάτων τα οποία συνδέονται είτε μέσω συνδετικών κόκκων

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Στεφανίδης

Κωνσταντίνος Στεφανίδης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη

EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη EUB057 - Εκβολή ποταμού Μανικιάτη Περιγραφή Η εκβολή του ποταμού Μανικιάτη βρίσκεται περίπου 2 χιλιόμετρα ανατολικά του οικισμού Οξύλιθος στην παραλία Στόμιο και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Κύμης - Αλιβερίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Α. Ιώβη και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Εσείς Γιατί επιλέξατε το μάθημα Τι περιμένετε από τις ώρες που θα περάσετε διδασκόμενοι μαζί μας; Προτάσεις ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ι. Οι εργασίες θα ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Σε τοπικό και Εθνικό επίπεδο

Σε τοπικό και Εθνικό επίπεδο Σε τοπικό και Εθνικό επίπεδο Ένα παράδειγμα που μπορεί να γενικευτεί Στροφυλιά-Καλόγρια-Κοτύχι SCI Λιμνοθάλασσα Καλογριάς, Δάσος Στροφυλιάς και έλος Λαμίας, Άραξος (GR2320001) Λιμνοθάλασσα Κοτύχι, Μπρίνια

Διαβάστε περισσότερα

MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1

MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 MIL016 - Λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 Περιγραφή Η λίμνη ορυχείων Μπροστινής Σπηλιάς 1 βρίσκεται περίπου 3,5 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για μικρό λιμνίο που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤO ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤO ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤO ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα