ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ : ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΣΙΔΗΡΟΥΛΑ ΖΙΩΓΟΥ - ΚΑΡΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

2 Στους γονείς μου, Αθανάσιο και Σταυρούλα 1

3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 7 Α ΜΕΡΟΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ 9 1. Η αξία του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών 9 2. Το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών ως το Το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών από το 1993 ως το Τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών της περιόδου Τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών του Γυμνασίου Τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών του Γυμνασίου από το 1993 έως το Το Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Ε.Π.Π.Σ.) Το Αναλυτικό Πρόγραμμα του Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Ε.Π.Σ.) Η Μέθοδος Διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Η Αξιολόγηση της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Η Μέθοδος Διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας από μετάφραση στο Γυμνάσιο Η Αξιολόγηση της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας από μετάφραση στο Γυμνάσιο Τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών του Λυκείου Τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών του Λυκείου από το 1993 έως το Το Αναλυτικό Πρόγραμμα του Οι σκοποί και οι στόχοι του προγράμματος Τα περιεχόμενα διδασκαλίας Τα κριτήρια επιλογής των κειμένων Το Αναλυτικό Πρόγραμμα του Το Ωρολόγιο Πρόγραμμα του

4 Η Μέθοδος Διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο Λύκειο Η Αξιολόγηση της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο Λύκειο Τα σχολικά εγχειρίδια των Αρχαίων Ελληνικών της περιόδου Τα σχολικά εγχειρίδια της περιόδου / Γυμνάσιο Λύκειο Τα σχολικά εγχειρίδια της περιόδου 1999/ Γυμνάσιο Λύκειο Τα σχολικά εγχειρίδια της περιόδου Β ΜΕΡΟΣ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ Σκοπός και στόχοι της έρευνας Τα ερευνητικά ερωτήματα Το υλικό της έρευνας Η μέθοδος της έρευνας Κατηγορίες ταξινόμησης Ανάλυση των δεδομένων της έρευνας ανά κατηγορία Σχολικά εγχειρίδια Αρχαίων Ελληνικών Κριτική περιεχομένων διδασκαλίας και προτάσεις για βελτίωση ή αναθεώρησή τους Παρουσίαση νέων σχολικών εγχειριδίων και πρόταση διδασκαλίας Αναλυτικά Προγράμματα Αρχαίων Ελληνικών Κριτική στα εκάστοτε εφαρμοζόμενα Αναλυτικά Προγράμματα Προτάσεις για τη βελτίωση ή τη ριζική αναθεώρησή τους Διδακτική των Αρχαίων Ελληνικών/Τεχνικές προσπέλασης της αρχαιοελληνικής γνώσης Διδακτικοί στόχοι Μέθοδοι Μορφές Μέσα διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις ενοτήτων των σχολικών εγχειριδίων 106 3

5 Επιμέρους διδακτικές στρατηγικές Αξιολόγηση Εμβάθυνση σε θέματα του βιβλίου/διατύπωση ερμηνευτικών προτάσεων Χρήση οπτικοακουστικού υλικού - νέων τεχνολογιών Αρχαία Ελληνικά και άλλα διδακτικά αντικείμενα/διαθεματικότητα και Αρχαία Ελληνικά Η σχολική μετάφραση Η διδασκαλία της δραματικής ποίησης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της λυρικής ποίησης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία των ρητορικών κείμενων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ο φιλοσοφικός λόγος στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία των ομηρικών επών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Σχολικά εγχειρίδια - Αναλυτικά προγράμματα Ο Εκπαιδευτικός Η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών στην Ευρώπη Η επαναφορά των Αρχαίων Ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο Προβλήματα που αντιμετωπίζει το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών και προτάσεις για αποδοτικότερη διδασκαλία του Τα Αρχαία Ελληνικά στο παρελθόν Ερμηνεία των δεδομένων 166 ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ 178 ΕΠΙΛΟΓΟΣ 183 ΠΗΓΕΣ - ΕΡΕΥΝΩΜΕΝΟ ΥΛΙΚΟ 184 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 195 ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΗ 200 4

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η μεταπτυχιακή μου εργασία εξετάζει το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών στην ελληνική δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Συγκεκριμένα η εργασία προσεγγίζει το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών από την παιδαγωγική/διδακτική σκοπιά (διδακτικό αντικείμενο) κι όχι από τη σκοπιά του γνωστικού αντικειμένου. Και αυτό γιατί έχουν γραφεί πάρα πολλά άρθρα κατά καιρούς που αφορούν στο καθεαυτό περιεχόμενο του μαθήματος και κάτι τέτοιο θα ξεπερνούσε τα όρια μιας μεταπτυχιακής εργασίας. Οι λόγοι που οδήγησαν στη διερεύνηση αυτού του πεδίου της εκπαιδευτικής πραγματικότητας έχουν να κάνουν, κυρίως, με την ευρύτητα και πολυσημία του μαθήματος, και το ενδιαφέρον που γεννάει μέσα από τη συσχέτισή του με κοινωνικά, πολιτικά και πνευματικά δρώμενα, πέρα από την καθαρά γνωστική του διάσταση. Η ιδιαιτερότητα αλλά και η δυσκολία του διδακτικού αυτού αντικειμένου έγκειται στην πολλαπλότητα των λειτουργιών που επωμίζεται. Πιο συγκεκριμένα, η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών δεν βοηθάει μόνο στην απόκτηση γνώσεων για το παρελθόν, αλλά μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση πολιτών με αίσθηση αυτοσυνειδησίας τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία δίνει εναύσματα για να αναζητηθούν προεκτάσεις και αναλογίες σε κάθε τομέα του επιστητού της σύγχρονης εποχής (π.χ. στην πολιτική, την επιστήμη, την τέχνη) και μεταδίδει διαχρονικά μηνύματα. Τα αρχαία ελληνικά κείμενα, πέρα από την ανθρωπιστική παιδεία που παρέχουν, συμβάλλουν στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και στη διαμόρφωση ελεύθερης και υπεύθυνης προσωπικότητας. Πέρα από το βαθμό εκπλήρωσης των παραπάνω λειτουργιών του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών και το πόσο αναγκαίες και σημαντικές τις θεωρεί ο καθένας, αποτελεί γεγονός ότι το σχολικό μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών εγείρει και τροφοδοτεί τον προβληματισμό αυτής της εργασίας αλλά και των υπό έρευνα εκπαιδευτικών και φιλολογικών άρθρων της περιόδου Η εργασία εστιάζεται στον προβληματισμό που αναπτύχθηκε γύρω από το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών στα εκπαιδευτικά περιοδικά της περιόδου Ο λόγος για τον οποίο ερευνάται το συγκεκριμένο υλικό είναι γιατί αποτελεί βασική πηγή ενημέρωσης των εκπαιδευτικών για τις εξελίξεις στο χώρο της Παιδαγωγικής και της Διδακτικής του μαθήματος. Στο υλικό αυτό καταφεύγουν οι εκπαιδευτικοί προκειμένου να αντλήσουν βοήθεια για την άσκηση του καθημερινού διδακτικού τους έργου. Ένας ακόμη λόγος που με ώθησε στην διερεύνηση αυτού του θέματος είναι η αγάπη μου και η σχετική εξοικείωση μου με το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών που αποτέλεσε αντικείμενο των προπτυχιακών σπουδών μου. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να εκφράσω τις πιο θερμές και ειλικρινείς ευχαριστίες μου στους Καθηγητές μου, κ. Σιδηρούλα Zιώγου-Καραστεργίου, Καθηγήτρια του Τομέα Παιδαγωγικής και επόπτρια της διπλωματικής μου εργασίας, κ. Νικόλαο Τερζή, Ομότιμο Καθηγητή του Τομέα Παιδαγωγικής, και κ. Νικόλαο Βαρμάζη, Συνταξιούχο Καθηγητή του Τομέα Παιδαγωγικής, για τις πολύτιμες γνώσεις που μου προσέφεραν στο μεταπτυχιακό μάθημα «Ιστορική Παιδαγωγική». 5

7 Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλω στην κ. Σιδηρούλα Zιώγου-Καραστεργίου και στον κ. Νικόλαο Βαρμάζη, για την αμέριστη ηθική υποστήριξη, αλλά και για τις εύστοχες επισημάνσεις και υποδείξεις που μου παρείχαν κατά τη διάρκεια συγγραφής της μεταπτυχιακής μου εργασίας. Αισθάνομαι, επίσης, την ανάγκη να ευχαριστήσω τον Καθηγητή μου, κ. Κυριάκο Μπονίδη, Επίκουρο Καθηγητή του Τομέα Παιδαγωγικής, και τον κ. Βασίλειο Φούκα, Λέκτορα του Τομέα Παιδαγωγικής, οι οποίοι σε όλη τη διάρκεια των μεταπτυχιακών σπουδών μου είχαν υποστηρικτικό ρόλο για μένα και ήταν πάντα πρόθυμοι να συζητήσουν οποιαδήποτε απορία μου. Ένα μεγάλο ευχαριστώ οφείλω και στην κ. Βασιλική Παπαδοπούλου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, η οποία μου έκανε την τιμή να διαβάσει την διπλωματική εργασία μου και να μου προσφέρει τις πολύτιμες συμβουλές της. Ολοκληρώνοντας, οφείλω να κάνω ιδιαίτερη μνεία και να εκφράσω τις πιο εγκάρδιες ευχαριστίες μου σε κάθε μέλος της οικογένειάς μου ξεχωριστά για την υπομονή, την υλική ενίσχυση και ιδιαίτερα για την ουσιαστική συμπαράστασή τους στην προσπάθειά μου να περατώσω με επιτυχία τις σπουδές μου. Κωνσταντίνος Α. Μπούμπουλης Θεσσαλονίκη

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Mετρημένο με ποσοτικούς δείκτες, το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών, στις ποικίλες του εκδοχές, κατείχε στην ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης ιδιαίτερα προνομιακή θέση στα Αναλυτικά Προγράμματα του Γυμνασίου και του Λυκείου (Bαρμάζης 1992: 86-89). Παρά ταύτα, τα αποτελέσματα από τη διδασκαλία του στην τάξη, αν εμπιστευτούμε τις συχνές παρεμβάσεις διαμαρτυρίας των ειδικών και μη, κάθε άλλο παρά θα μπορούσαν να θεωρηθούν προσδοκώμενα. Δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε ότι για κανένα, ίσως, άλλο μάθημα στην ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης δεν ήταν τόσο έκδηλη η αναντιστοιχία ανάμεσα σε φιλόδοξους στόχους και σε φτωχά μέσα και αποτελέσματα όσο για τα Αρχαία Ελληνικά. H υπερτίμηση των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο και το Λύκειο εξηγείται και από το ότι το εν λόγω μάθημα θεωρήθηκε κατά καιρούς καθοριστικό μέσο αγωγής των μαθητών, όχι μόνο γλωσσικής. Σε συστοιχία με το αυξημένο κύρος του φιλολόγου-εκπαιδευτικού στο σχολείο, τα Αρχαία Ελληνικά αποτέλεσαν συχνά στην ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης μέσο κοινωνικού ελέγχου (Nούτσος 1979: 300) και ιδιότυπο μορφωτικό αγαθό, με εθνικό (Γεωργούλης 1938: 10-11), συχνά φρονηματιστικό, χαρακτήρα. Για τους προηγούμενους λόγους, η κυριαρχική παρουσία του μαθήματος στον χώρο της Μέσης Εκπαίδευσης συνδέθηκε με οξύτατες ιδεολογικές διαμάχες, μέσα και έξω από το σχολείο. Η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει και διχάσει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο εκπαιδευτικό ζήτημα όχι μόνο την εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και μια μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινής γνώμης και του ακαδημαϊκού χώρου. Η έρευνα των εκπαιδευτικών και φιλολογικών περιοδικών αποβλέπει στο να διαπιστώσει ποια θέματα συνδεόμενα με το σχολικό μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών βρίσκονται κατά την πάροδο του χρόνου στον πυρήνα του εκπαιδευτικού προβληματισμού, τυγχάνουν δηλαδή μεγαλύτερης προσοχής, μελέτης και έρευνας από τους συγγραφείς των σχετικών άρθρων. Το πρώτο μέρος της εργασίας, το θεωρητικό, περιλαμβάνει μια σύντομη ιστορική αναδρομή του μαθήματος από τις αρχές του 20ου αιώνα έως και το Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών του Γυμνασίου και του Λυκείου που ίσχυαν κατά την ερευνώμενη περίοδο (σκοποί και στόχοι, περιεχόμενα διδασκαλίας, μέθοδος διδασκαλίας, αξιολόγηση). Ακολουθεί μια συνοπτική εξέταση των σχολικών εγχειριδίων (συγγραφείς, έτος κυκλοφορίας, διάταξη της ύλης, εικονογράφηση κλπ.) του μαθήματος που χρησιμοποιήθηκαν την περίοδο που μας ενδιαφέρει. Το δεύτερο μέρος της εργασίας, το ερευνητικό, περιλαμβάνει το βασικό σκοπό και τους στόχους της έρευνας, τα ερευνητικά ερωτήματα, το ερευνώμενο υλικό, την ερευνητική μέθοδο που εφαρμόστηκε για τη διερεύνηση των ερευνητικών ερωτημάτων και τη μελέτη του υπό έρευνα υλικού, τις κατηγορίες ταξινόμησης και την ανάλυση και ερμηνεία των δεδομένων που πρόεκυψαν από τη διεξαγωγή της 7

9 έρευνας της εκπαιδευτικής αρθογραφίας της παραπάνω περιόδου. Τέλος, η εργασία κλείνει με τα συμπεράσματα της έρευνας. 8

10 Α ΜΕΡΟΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ 1. Η αξία του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών Είναι γενικά αποδεκτό πως οι αρχαίοι Έλληνες συνέλαβαν με μοναδική οξύνοια τα καίρια προβλήματα, που απασχόλησαν και απασχολούν τον άνθρωπο, και προσπάθησαν να δώσουν λύσεις δημιουργώντας πνευματικά έργα που περιέχουν βασικές ανθρώπινες αξίες. Και διδάσκουμε τα αρχαία κείμενα, διότι συνιστούν πολύτιμο κτήμα του παγκόσμιου πνευματικού πολιτισμού, τον οποίο δεν πρέπει ν' αγνοούμε, παρουσιάζουν με μοναδική τελειότητα και ποικιλία τα ουσιώδη προβλήματα της ανθρώπινης κοινωνίας, αλλά και διότι αντέχουν διαχρονικά και σε πολλαπλές αναγνώσεις. Τα Αρχαία Ελληνικά είναι κείμενα ανθρωπιστικά με τη διπλή σημασία του όρου, γιατί αναφέρονται κατ' εξοχήν στον άνθρωπο και συγχρόνως εξανθρωπίζουν. Και παρόλο που είναι δημιουργήματα μιας παλαιότερης εποχής, ο προβληματισμός που προκαλούν είναι διαχρονικός, και οι γνώσεις που μας προσφέρουν δεν είναι απλές πληροφορίες. Είναι γνώσεις, οι οποίες μπορούν να γονιμοποιήσουν το πνεύμα μας και να μετατραπούν «σε γνώση» κάνοντας μας «γνωστικούς». «Με άλλα λόγια μπορούν να μας συμβουλεύσουν πώς να φτιάξουμε κι εμείς ένα ξύλινο άλογο για να κερδίσουμε τη δική μας Τροία, ή να μας βοηθήσουν να διώξουμε τα τόσα σύγχρονα πολύπλοκα τέρατα που δεν μας αφήνουν να στοχαστούμε». (Καραδημητρίου 2001: 55). Η αξία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας είναι αναγνωρισμένη σε παγκόσμιο επίπεδο. Το δυστύχημα ωστόσο είναι πως στη χώρα μας, επί σειρά δεκαετιών, η έμφαση δεν δίνεται στις ιδέες και στα ανθρωπιστικά μηνύματα που εκπέμπουν τα ελληνικά κείμενα παλαιότερων περιόδων, αλλά στον τύπο, και μάλιστα σε μια πολύ συγκεκριμένη διάλεκτο, την αττική του 5ου και του 4ου π.χ. αιώνα (Στρούμπας 2007: 2. Το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών ως το 1993 Η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών δεν ακολούθησε ποτέ στην Ελλάδα την τροχιά που ακολούθησε η κλασική παιδεία στην υπόλοιπη Ευρώπη (Κατσαμάκα 2006: 6). Η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών χαρακτηρίστηκε από την επιμονή στη γραμματική και το συντακτικό, που είχε αρνητικά αποτελέσματα, καθώς προκάλεσε σύγχυση των δύο γλωσσικών κωδίκων (αρχαίας και νέας ελληνικής). Οι δύο γλωσσικοί κώδικες ποτέ δεν αντικρίστηκαν (όπως π.χ. στην περίπτωση της λατινικής και της ιταλικής), αντίθετα στο μεταξύ τους κενό χώρεσε μια ψευδομίμηση που οδήγησε στη σύγχυση σε όλα τα επίπεδα (Καζάζης 1992: 53-54). Ήδη από τη δεκαετία του 1950 αλλά και παλαιότερα τα Αρχαία Ελληνικά στην Ελλάδα είχαν την πρωτοκαθεδρία στα Αναλυτικά Προγράμματα. Το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών πέρασε κατά το παρελθόν από διάφορα στάδια και 9

11 προσανατολισμούς. Αναλυτικότερα, από το 1914 έως το 1964 τα Αρχαία Ελληνικά διδάσκονταν από το πρωτότυπο στο εξαετές Γυμνάσιο. Μια σύντομη παρένθεση στο διάστημα αλλά κυρίως το πρόγραμμα της μεταρρύθμισης του 1964 σηματοδότησε την αλλαγή προσανατολισμού στο μάθημα με τη διδασκαλία των αρχαίων κειμένων από μετάφραση στις τρεις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου και από το πρωτότυπο στις τρεις επόμενες (Ν. 4379/64). Όμως, το μέτρο αυτό δεν εφαρμόστηκε για πολύ, καθώς το 1967, και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας ( ), το Αναλυτικό Πρόγραμμα του μαθήματος ξαναπήρε τη μορφή που είχε πριν από το Το επανήλθε η διάκριση της διδασκαλίας (μετάφραση - πρωτότυπο), μαζί με τις γενικότερες αλλαγές που προέβλεπε η νομοθεσία μεταξύ των οποίων η βασικότερη ήταν η καθιέρωση της δημοτικής στην εκπαίδευση (Ν. 309/75). Μέχρι το 1976 η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών διατήρησε αναλλοίωτο το λόγιο, γλωσσικό-αττικιστικό χαρακτήρα της, όπως περίπου διαμορφώθηκε τους τελευταίους προχριστιανικούς και πρώτους μεταχριστιαντκούς αιώνες, με βασικά χαρακτηριστικά αυτής της διδασκαλίας τα εξής: α) την πίστη ότι η μίμηση του αρχαίου ελληνικού λόγου της εποχής της ακμής αποτελεί μέσο για την τελείωση του μαθητή, β) Η μίμηση αυτή περιορίζεται στη μορφολογία της γλώσσας και η διδασκαλία του μαθήματος επικεντρώνεται στην εκμάθηση των λέξεων, γραμματικών τύπων και συντακτικών κανόνων και όχι τόσο στην ουσία και τα νοήματα των αρχαιοελληνικών κειμένων, γ) Η γλωσσική διδασκαλία είναι αυτοσκοπός και όχι μέσο, το δε μάθημα έχει καθαρά γλωσσικό χαρακτήρα, δ) Η γλώσσα διδάσκεται με σκοπό όχι μόνο την αναγνώριση των λέξεων/τύπων και την κατανόηση του κειμένου, αλλά και την αυτόνομη αναπαραγωγή της με εξάσκηση σε αντίστροφο, ανώμαλα ρήματα, εξαιρέσεις, αντικαταστάσεις (Κακριδής 1989:756). Με τη μεταρρύθμιση του 1975/76 η επαφή με την αρχαία ελληνική γλώσσα περιορίστηκε στο Λύκειο, ενώ ταυτόχρονα καθιερώθηκε η διδασκαλία αρχαιοελληνικών κειμένων από μετάφραση στο Γυμνάσιο. Έτσι για το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας από μετάφραση διατίθενται αρχικά 13 ώρες από το συνολικό ωράριο του Γυμνασίου που, με την εφαρμογή της πενθήμερης εβδομάδας εργασίας, περιορίστηκαν σε 12, δηλαδή περίπου 4 ώρες εβδομαδιαίας διδασκαλίας σε κάθε τάξη (Σπυρόπουλος 1998: 64). Οι διδακτικοί στόχοι της νέας μορφής του μαθήματος είναι αναλυτικά οι ακόλουθοι: 1. Να γίνουν κτήμα του μαθητή οι υψηλές αρχές που μας κληροδότησε ο ελληνικός ανθρωπισμός στη διαπλοκή τους με τις αρχές του σύγχρονου ανθρωπισμού 2. Να καλλιεργηθεί αισθητικά ο μαθητής, μέσα από τα υφολογικά - μορφολογικά στοιχεία του κειμένου 3. Να ανιχνευτούν τα πραγματογνωστικά και ιδεολογικά στοιχεία του κειμένου, που φανερώνουν τη συνέχεια του ελληνισμού 10

12 4. Να πλουτιστεί το λεξιλόγιο του μαθητή και να καλλιεργηθεί η φαντασία και η κρίση του (Φραντζολάς 2004: 5). Με αυτή τη στοχοθεσία διδάχτηκε το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας για 16 περίπου χρόνια. Ωστόσο, το σχολικό έτος θα επανέλθουμε στη διδασκαλία των αρχαίων από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο, για να επιστρέψουμε ταυτόχρονα στους καθαρά γλωσσικούς σκοπούς του μαθήματος. Στο Λύκειο, η αλλαγή που σημειώθηκε στο μάθημα περιόρισε την επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά ουσιαστικά σε δύο χρόνια (Α' και Β' Λυκείου), καθώς στην Γ' τάξη τη διδασκαλία προοριζόταν μόνο για τους μαθητές της Γ' δέσμης (Κακριδής 1989: 756). Οι αλλαγές που επέφερε η μεταρρύθμιση του 1975/76 είχαν ως άμεση συνέπεια η εκμάθηση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας να προσκρούει σε ανυπέρβλητα εμπόδια, καθώς οι καθηγητές θα καλούνταν να διδάξουν στη μισή, σε σχέση με άλλοτε, διάρκεια ένα αρκετά δύσκολο αντικείμενο. Επίσης, η κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων από το Γυμνάσιο στο Λύκειο μοιραία υποβάθμισε το επίπεδο των μαθητών, καθώς δεν υπήρχε πλέον επιλογή μέσω εξετάσεων, παρά μόνο προβιβασμός με το μέσο όρο των προφορικών βαθμών. Επιπλέον, η μετατροπή, στην ουσία, της Γ' Λυκείου σε τάξη προπαρασκευαστική για τις εισαγωγικές εξετάσεις στα ΑΕΙ συρρίκνωσε δραστικά τα ωρολόγια προγράμματα. Ακόμη η λεγόμενη «φροντιστηριακή νοοτροπία», δηλαδή ο τρόπος προσέγγισης του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών που αποβλέπει σε καλύτερους βαθμούς στις εξετάσεις, χωρίς να ενδιαφέρεται για άλλους, «ποιοτικότερους» στόχους, επηρέασε έντονα τους μαθητές, κάνοντάς τους να αδιαφορούν για οτιδήποτε δεν εξυπηρετεί την προετοιμασία τους για την εισαγωγή στις ανώτατες σχολές (Κατσιμάνης 1989: ). Για τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώθηκε, πολλοί έσπευσαν να μιλήσουν για παροδική κρίση προσαρμογής του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών. Άλλοι πάλι μίλησαν για πλήρη αποτυχία προτείνοντας τη ριζική μεταρρύθμιση της διδακτικής του μαθήματος, ενώ άλλοι ισχυρίστηκαν ότι «η όλη θέση του μαθήματος στη Μέση Εκπαίδευση έπρεπε να αναθεωρηθεί, ώστε η Αρχαία Ελληνική Γλώσσα να επιστρέψει στο Γυμνάσιο» (όπ. π.: 763). Μάλιστα, το 1986 ο Υπουργός Παιδείας Α. Τρίτσης μίλησε για γλωσσική πενία, αποδίδοντάς την στο γεγονός ότι δεν διδασκόταν πλέον η Αρχαία Ελληνική Γλώσσα στο Γυμνάσιο και προτείνοντας ως θεραπευτικό μέσο την επαναφορά της διδασκαλίας της. 3. Το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών από το 1993 ως το 2008 Με ομιλία του στην ΠΕΦ ( ) ο Υπουργός Παιδείας του ΠΑΣΟΚ Α. Τρίτσης θέτει το ζήτημα της γλωσσικής πενίας και της πολιτιστικής ασυνέχειας, ενώ προτείνει την επαναφορά στο Γυμνάσιο των αρχαίων από το πρωτότυπο. Η πρόταση του Τρίτση, ωστόσο, δεν προχώρησε παρά μετά την αλλαγή της Κυβέρνησης το 1991, με Υπουργό Παιδείας της Νέας Δημοκρατίας το Γ. Σουφλιά και Πρόεδρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου το Γ. Μπαμπινιώτη. Έτσι, το

13 εκπαιδευτικοί παράγοντες και, κυρίως, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, με πρόεδρο το Γ. Μπαμπινιώτη, ζητούσαν την επαναφορά της διδασκαλίας των αρχαίων ως μέσο θεραπείας της «λεξιπενίας» που εντόπιζαν στους νέους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επιστροφή των Αρχαίων Ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο, παράλληλα με τη διδασκαλία των μεταφρασμένων αρχαιοελληνικών κειμένων. Το «νέο» μάθημα είχε τον τίτλο: «Η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα». Μια εξαμελής ομάδα φιλολόγων υπό την καθοδήγηση του Γ. Μπαμπινιώτη συντάσσει το βιβλίο της Α' Γυμνασίου «Η Ελληνική Γλώσσα. Κείμενα αρχαία, βυζαντινά και λόγια», το οποίο εισάγεται κατά το σχολικό έτος για πειραματική διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στο Γυμνάσιο, σε 183 σχολεία σε όλη την Ελλάδα. Η διδασκαλία των νέων βιβλίων θα γενικευτεί σε όλα τα Γυμνάσια της χώρας τα επόμενα σχολικά έτη (Κακριδής 1998: 95). Άμεση συνέπεια της επαναφοράς των Αρχαίων Ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο ήταν να μειωθεί ο χρόνος της μεταφρασμένης Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, αφού στις ίδιες περίπου ώρες έπρεπε να διδαχθούν δύο διδακτικά αντικείμενα. Οι στόχοι που υπηρετεί η πρόθεση επαναφοράς της αρχαίας γλώσσας στο Γυμνάσιο είναι: α) η επικοινωνία των νεοελλήνων με την αρχαία ελληνική παράδοση, β) η γνώση των ανθρωπιστικών αξιών του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και η παροχή ανθρωπιστικής παιδείας, γ) η πληρέστερη γνώση της νέας ελληνικής μέσα από τη γνώση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, δ) η αρτίωση της σκέψης μας μέσα από τη γνώση μιας άρτιας γλώσσας, όπως είναι η αρχαία ελληνική και ε) η συνειδητοποίηση της συνέχειας της φυλής μας μέσα από τη συνειδητοποίηση της γλωσσικής συνέχειας (Φραντζολάς 2004: 9). Όπως επισημαίνουν οι εισηγητές των νέων βιβλίων, με τη διαχρονική διδασκαλία της ελληνικής επιχειρείται μια γλωσσική ανάκαμψη, καθώς διαπιστώνεται ότι η γνώση της ελληνικής γίνεται ολοένα πιο «εύθραυστη, επιδερμική και ισχνή, ώστε δεν μπορεί να υπηρετήσει παρά στοιχειώδεις μορφές γλωσσικής επικοινωνίας, χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις ακρίβειας, κυριολεξίας, ποικιλίας, σαφήνειας, εκφραστικότητας, χρωματισμού, υπαινικτικότητας, λεπτών διαφορών και διακρίσεων» (Μπαμπινιώτης 1992: 14). Στα διδακτικά βιβλία που εισάγονται το σχολικό έτος επιδιώκεται η εξοικείωση του μαθητή με τη γλώσσα των κειμένων όχι τόσο σε γραμματικοσυντακτικό όσο σε λεξιλογικό επίπεδο: η διδασκαλία επικεντρώνεται στις λεξικές ρίζες και τα δομικά στοιχεία της ελληνικής, ώστε να μπορεί ο μαθητής όχι να αποτυπώνει μνημονικά, αλλά να καταλαβαίνει σε βάθος και να αξιοποιεί τα συστατικά της γλώσσας του. Η όλη προσπάθεια ανανέωσης του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών, που ξεκίνησε από το σχολικό έτος στο Γυμνάσιο, συνεχίζεται και στο Λύκειο με βάση τρεις θεμελιώδεις αρχές: Πρώτη αρχή είναι η στροφή του ενδιαφέροντος προς το περιεχόμενο του αρχαίου λόγου περισσότερο παρά προς τη μορφή του. Από τα ίδια τα πράγματα προέκυψε η ανάγκη να περιοριστεί η γλωσσική διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής 12

14 στα απολύτως απαραίτητα για την κατανόηση των κειμένων, για να δοθεί περισσότερος χρόνος στην εμβάθυνση, κριτική συζήτηση και αξιοποίηση του περιεχομένου τους. Δεύτερη αρχή είναι η βαρύτητα που δόθηκε στην κατάκτηση του σημασιολογικού πεδίου της γλώσσας. Επιδιώκεται δηλαδή να ασκηθούν οι μαθητές να εκμεταλλεύονται τα συμφραζόμενα σ' ένα τμήμα του αρχαίου λόγου και να συλλαμβάνουν το νόημά του, έστω κι αν αγνοούν αρχικά τη σημασία ορισμένων αρχαίων λέξεων ή τη μορφή μερικών όρων. Τρίτη αρχή είναι η θεμελίωση της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στη βάση της δομολειτουργικής γραμματικής, σύμφωνα με την οποία έχει προτεραιότητα η συνειδητοποίηση της δομής του αρχαίου λόγου και του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν όροι και εκφράσεις μέσα στο λόγο. Έτσι, γραμματικές μορφές εξετάζονται παράλληλα με τη συντακτική λειτουργία τους στο λόγο και όχι αυτόνομα και στατικά (ΥΠ.Ε.Π.Θ. 2002β: 12-14). Το 2000 καταργήθηκε η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα, και καθιερώθηκε η διδασκαλία του μαθήματος «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα» στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου, το οποίο περιελάμβανε κείμενα κατά βάση της αττικής διαλέκτου, κλασικά ή μεταγενέστερα. Η τελευταία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση έγινε το 2002, όταν δημοσιεύτηκε η νομοθεσία που αφορούσε τα νέα Διαθεματικά Ενιαία Πλαίσια Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) και τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών. Με βάση αυτή τη νομοθεσία προκηρύχτηκε το Μάιο του 2003 η συγγραφή νέων σχολικών εγχειριδίων για το Γυμνάσιο και το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς άρχισε η συγγραφή των βιβλίων. Το νέο βιβλίο «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα» διδάχθηκε για πρώτη φορά το σχολικό έτος στην Α' Γυμνασίου, το στη Β' Γυμνασίου, ενώ το σχολικό έτος διδάχθηκε το νέο βιβλίο και στη Γ' Γυμνασίου. Γενικότερα, στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο ( ), σημειώθηκαν αρκετές αλλαγές στο Αναλυτικό αλλά και στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών. Αυτές οι αλλαγές αφορούσαν σε πολλές περιπτώσεις καινούργια βιβλία, τόσο για το Γυμνάσιο όσο και για το Λύκειο. Τα νέα βιβλία γράφτηκαν καταρχάς, για να καλύψουν τις ανάγκες του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. Σε μερικές περιπτώσεις γράφτηκαν για τα ήδη διδασκόμενα κείμενα και σε άλλες περιπτώσεις για κείμενα που δεν είχαν ξαναδιδαχτεί στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια. Άλλες τροποποιήσεις είχαν να κάνουν με αυξομειώσεις των ωρών διδασκαλίας του συγκεκριμένου μαθήματος, αλλά και με τον τρόπο αξιολόγησης του μαθήματος. Οι αλλαγές των τελευταίων χρόνων συνδέονται τόσο με καινούργια Αναλυτικά Προγράμματα, όσο και με καινούργια βιβλία, αλλά και με αλλαγές στη δομή του σχολείου με το νόμο 2525/97 (Ενιαίο Λύκειο, Εθνικό Απολυτήριο με πανελλήνιες εξετάσεις από τη Β' Λυκείου, οι οποίες, στη συνέχεια, περιορίστηκαν σε ενδοσχολικό επίπεδο). Ωστόσο η σύγκριση των νεότερων Αναλυτικών Προγραμμάτων με τα προηγούμενα, μας αποκαλύπτει ότι η ουσία τους δεν άλλαξε πάρα πολύ, άρα στο επίπεδο των μορφωτικών αγαθών δεν έχουμε βαθιές τομές. 13

15 Όσον αφορά τα βιβλία, έγιναν αξιόλογες προσπάθειες, χωρίς όμως να μπορούμε να μιλούμε για ουσιαστικές αλλαγές (Κατσαμάκα 2006: 10-11). Η περικοπή των ωρών διδασκαλίας (π.χ. με το Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών του 1998 ή του 2002) ήταν φυσικό να αντιμετωπιστεί με έντονη δυσαρέσκεια, καθώς οδήγησε σε συρρίκνωση του ωρολογίου προγράμματος των Αρχαίων Ελληνικών. Η αύξηση των ωρών διδασκαλίας, το 2005, στο Λύκειο (κατά δύο ώρες στην Α' Λυκείου) αντιμετωπίστηκε θετικά από το σύνολο σχεδόν των φιλολόγων, αν και τα κίνητρα της σχολιάστηκαν ποικιλοτρόπως. Παρόλα αυτά, αυτό που επικράτησε είναι η κοινή πεποίθηση ότι η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής οφείλει πρωτίστως να υπηρετεί την αρχαιογνωσία, δηλαδή το να γνωρίσουν οι μαθητές τον αρχαίο ελληνικό κόσμο στο σύνολό του (Ρεγκάκος 2005: ). 4. Τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών της περιόδου Τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών του Γυμνασίου Τα Προγράμματα Σπουδών των Αρχαίων Ελληνικών του Γυμνασίου από το 1993 έως το 1998 Τα Αναλυτικά Προγράμματα αποτελούν τη βάση, σύμφωνα με την οποία παράγονται και χρησιμοποιούνται τα μέσα διδασκαλίας, τα κυριότερα από τα οποία είναι τα σχολικά εγχειρίδια. Εξετάζοντας το Αναλυτικό Πρόγραμμα του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας στο Γυμνάσιο, μπορούμε να παρατηρήσουμε τη σταδιακή εισαγωγή της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής γλώσσας στα προγράμματα διδασκαλίας. Ύστερα από την πειραματική διδασκαλία του βιβλίου «Η Ελληνική Γλώσσα μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα» σε περιορισμένο αριθμό Γυμνασίων κατά το σχολικό έτος , με την έναρξη του νέου διδακτικού έτους γενικεύεται η διδασκαλία των παλαιότερων μορφών της ελληνικής στην Α' τάξη όλων των Γυμνασίων της χώρας, με την εγκύκλιο Γ2 /4294 / του ΥΠ.Ε.Π.Θ. Σύμφωνα με την εγκύκλιο αυτή, το νέο Ωρολόγιο Πρόγραμμα (που δημοσιεύεται στο Π.Δ. 447/93, άρθρα 1-2, ΦΕΚ 185 Α ) προβλέπει: α) 4 ώρες διδασκαλία του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας για κάθε τάξη του Γυμνασίου. β) Το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας αποτελείται από τους κλάδους : 1) Αρχαία Ελληνική Γραμματεία από μετάφραση, που διδάσκεται 2 ώρες την εβδομάδα και 2) Η Ελληνική Γλώσσα μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα, που διδάσκεται επίσης 2 ώρες την εβδομάδα. γ) Η διδασκαλία και των δύο κλάδων της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας θα πραγματοποιηθεί από το σχολικό έτος σε όλα τα τμήματα της Α' τάξης όλων των Γυμνασίων της χώρας και στα τμήματα της Β' τάξης εκείνων των Γυμνασίων που εφαρμόστηκε η πειραματική διδασκαλία του κλάδου «Η Ελληνική Γλώσσα μέσα από αρχαία, 14

16 βυζαντινά και λόγια κείμενα» κατά το προηγούμενο σχολικό έτος (Φραντζολάς 2004: 14-15). Το Π.Δ. 451/93 (ΦΕΚ 187 Α'/ , άρθρα 3-4) αναφέρεται στους δύο κλάδους του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, ορίζοντας το σκοπό, τη διδακτέα ύλη και τον τρόπο εξέτασης του κλάδου «Η Ελληνική Γλώσσα μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα» στην Α' τάξη Γυμνασίου. Σύμφωνα, λοιπόν, με το Αναλυτικό Πρόγραμμα, η διδασκαλία των παλαιότερων μορφών της ελληνικής γλώσσας διεξάγεται επί τη βάσει ειδικού εγχειριδίου, που περιέχει ανθολογημένα κείμενα από παλαιότερες περιόδους της ελληνικής γραμματείας. Τα κείμενα αυτά συνοδεύονται από ερμηνευτικά στοιχεία και ποικίλες ασκήσεις (λεξιλογικές, γραμματικές και συντακτικές), που αποβλέπουν στην ανάπτυξη της αναγνωριστικής ικανότητας των μαθητών προς υποβοήθηση της κατανόησης των παλαιότερων ελληνικών κειμένων (όπ. π.: 16). Οι σκοποί της διδασκαλίας της Ελληνικής Γλώσσας μέσα από Αρχαία, Βυζαντινά και Λόγια κείμενα στο Γυμνάσιο είναι οι εξής: α) η εξοικείωση των μαθητών με κείμενα των παλαιότερων περιόδων της ελληνικής γραμματείας, ώστε να τα κατανοούν άμεσα και βιωματικά, β) η στοιχειώδης γνώση γλωσσικών στοιχείων των παλαιότερων μορφών της ελληνικής και η σύνδεσή τους με τα αντίστοιχα της νέας ελληνικής γλώσσας και γ) η συνειδητοποίηση της ενότητας και συνέχειας της εθνικής γλώσσας και γραμματείας και του εθνικού μας βίου (ΥΠ.Ε.Π.Θ. 1993: 4690, ΥΠ.Ε.Π.Θ. 1998β: 20). Γενικά ο σκοπός της διδασκαλίας της Ελληνικής Γλώσσας μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα ορίζεται από το Αναλυτικό Πρόγραμμα ως γλωσσικός. Μέσα από τη ζωντανή επαφή και τη σταδιακή εξοικείωση των μαθητών με παλαιότερες μορφές του ελληνικού λόγου, επιδιώκεται η απόκτηση της ικανότητάς τους να καταλαβαίνουν και να ερμηνεύουν κείμενα παλαιότερων εποχών στην πρωτότυπη μορφή τους, με απώτερο μάλιστα σκοπό τη σύνδεση των διδασκομένων με τη σύγχρονη γλώσσα, τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου τους, τη γλωσσική τους καλλιέργεια και τη βαθύτερη γνώση της γλώσσας τους (όπ. π.: 4690). Ωστόσο, ενώ ο σκοπός του μαθήματος αναφέρεται στη διδασκαλία της γλώσσας στη διαχρονική της εξέλιξη, όλα χωρίς εξαίρεση τα κείμενα οδηγούν στη διδασκαλία της γραμματικής και του συντακτικού της αττικής διαλέκτου της κλασικής εποχής, και τις ελάχιστες φορές που επισημαίνονται κάποιες αλλαγές, χαρακτηρίζονται ως «αποκλίσεις» (Φραντζολάς 2004: 17). Δηλαδή η φυσική εξέλιξη της γλώσσας χαρακτηρίζεται ως απόκλιση από τον 'κανόνα', που είναι πάντα και μόνο τα αττικά (Κακριδής Φ. 1998: 96). Το Π.Δ. 420/94 (ΦΕΚ 240 Α'/ , άρθρο 1) καθορίζει τη διδακτέα ύλη του κλάδου «Αρχαία Ελληνική Γραμματεία από μετάφραση» της Β τάξης του Γυμνασίου, ενώ το άρθρο 2 του ίδιου διατάγματος επαναλαμβάνει το σκοπό του μαθήματος «Η Ελληνική Γλώσσα μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα» για τη Β τάξη του Γυμνασίου και παρουσιάζει τη διδακτέα ύλη του (ΥΠ.Ε.Π.Θ. 1994β: ). Το Π.Δ. 384/95 (ΦΕΚ 215 Α'/ , άρθρο 4) παρουσιάζει αρχικά το σκοπό του κλάδου «Αρχαία Ελληνική Γραμματεία από μετάφραση» του 15

17 Γυμνασίου και στη συνέχεια τη διδακτέα ύλη του μαθήματος της Γ τάξης του Γυμνασίου. Στο ίδιο άρθρο καταγράφεται και η διδακτέα ύλη του κλάδου «Η Ελληνική Γλώσσα μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα» για τη Γ τάξη του Γυμνασίου (ΥΠ.Ε.Π.Θ. 1995: ). Ο κλάδος «Αρχαία Ελληνική Γραμματεία από μετάφραση» διαφοροποιείται ως προς το σκοπό του, που είναι η ανθρωπιστική μόρφωση των μαθητών μέσα από την επαρκή αρχαιογνωστική κατάρτισή τους. Μερικότεροι σκοποί είναι: α) η διανοητική, βουλητική, συναισθηματική και ηθική καλλιέργεια του μαθητή, β) η κατανόηση και βίωση των διαχρονικών αξιών του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, γ) η σωστή πολιτική αγωγή του μαθητή, δ) η κατανόηση της ιστορικής συνέχειας του ελληνικού πνεύματος και ε) η αισθητική καλλιέργεια του μαθητή (ΥΠ.Ε.Π.Θ. 1994α: 9). Παρατηρούμε ότι οι δύο κλάδοι του μαθήματος επικοινωνούν μόνο ως προς το σκοπό της συνειδητοποίησης της ιστορικής συνέχειας του ελληνικού πνεύματος, μέσα από τη μελέτη της πρωτότυπης ή της μεταφρασμένης αρχαιοελληνικής γραμματείας. Οι άλλοι σκοποί τους είναι ανεξάρτητοι: γλωσσικοί για τα Αρχαία από το πρωτότυπο και ερμηνευτικοί - ανθρωπιστικοί για τα Αρχαία από μετάφραση (Φραντζολάς 2004: 40). Η γλωσσική διδασκαλία της ελληνικής μέσα από τις παλαιότερες μορφές της θα διατηρηθεί μέχρι και το σχολικό έτος , καθώς τα εγχειρίδια με κείμενα αρχαία, βυζαντινά και λόγια θα αντικατασταθούν το 2000 με τα νέα εγχειρίδια «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα» που διδάσκουν αποκλειστικά την αττική γλώσσα. Τα νέα εγχειρίδια διδάσκονται, όπως και τα παλαιότερα, 2 ώρες την εβδομάδα. Ως προς τη διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας από μετάφραση, η διδακτέα ύλη κατά τα σχολικά έτη και είναι κατά τάξη Γυμνασίου η ακόλουθη: I) Στην Α' τάξη 1 διδάσκονται: 1) Ομήρου, Οδύσσεια, 2) Ηροδότου, Ιστορία και 3) Ξενοφώντα, Κάθοδος των Μυρίων ή Λουκιανού, Νεκρικοί Διάλογοι και Τίμων ο Αθηναίος. II) Στη Β' τάξη 2 διδάσκονται: 1) Ομήρου, Ιλιάδα, 2) Λυσία, Λόγος εναντίον του Ερατοσθένους και 3) Πλουτάρχου Βίοι. III) Στη Γ' τάξη 3 διδάσκονται: 1) Θουκυδίδη, Ιστορία (Τα Σικελικά), 2) Ανθολόγιο Λυρικής Ποιήσεως, 3) Ευριπίδη, Ιφιγένεια η εν Ταύροις και 4) Πλάτωνα, Απολογία του Σωκράτη ή Κρίτων. Από το σχολικό έτος , με τη γενική εφαρμογή του κλάδου «Η Ελληνική Γλώσσα μέσα από αρχαία, βυζαντινά και λόγια κείμενα» σε όλες τις τάξεις όλων των Γυμνασίων, η διδακτέα ύλη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας από μετάφραση στη Γ' τάξη δεν περιλαμβάνει το Ανθολόγιο Λυρικής ποιήσεως. Σταδιακά απομακρύνεται από τη διδασκαλία της Α' τάξης ο Ξενοφών και ο 4 Λουκιανός και από τη Β' τάξη ο Λυσίας. 1 Π.Δ. 451/93, ΦΕΚ 187, τ. Α / Εγκύκλιος Γ2/4179/ του ΥΠ.Ε.Π.Θ. 3 Εγκύκλιος Γ2/3812/ του ΥΠ.Ε.Π.Θ. 4 Π.Δ. 44/96, ΦΕΚ 31, τ. Α'/ , άρθρο 3. 16

18 Το Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Ε.Π.Π.Σ.) Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο προχώρησε το 1998 στην κατάρτιση ενός Ε- νιαίου Πλαισίου Προγραμμάτων Σπουδών (Ε.Π.Π.Σ.) για διάφορους γνωστικούς τομείς (Ελληνικής Γλώσσας, Ιστορίας, Μαθηματικών, Φυσικών Επιστημών, Κοινωνικών Επιστημών, Νέων τεχνολογιών-πληροφορικής). Το Ε.Π.Π.Σ. για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας αναδιατύπωσης και εκσυγχρονισμού των Προγραμμάτων Σπουδών. Είναι, όπως προσδιορίζει και ο τίτλος του, ένα πλαίσιο για την ανασύνταξη των Προγραμμάτων Σπουδών όλων των μαθημάτων, με σκοπό να δημιουργηθεί ένα corpus που να περιέχει τις αρχές και τους σκοπούς της διδασκαλίας του κάθε μαθήματος. Το Ε.Π.Π.Σ. προέκυψε από την ανάγκη να δοθούν οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές του κάθε μαθήματος, τόσο για την πρωτοβάθμια όσο και για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, έτσι ώστε αυτές οι γραμμές να περιγράφονται ενιαία και να µην παρατηρούνται επικαλύψεις και στείροι κύκλοι επανάληψης (ΥΠ.Ε.Π.Θ. 2000γ: 7). Το Ε.Π.Π.Σ. από το δημοτικό μέχρι το Λύκειο περιλαμβάνει ενιαίους στόχους και αρχές για το σύνολο των μαθημάτων όλων των τάξεων και όλων των βαθμίδων, διακρίνοντας θεματικές περιοχές και άξονες των περιεχομένων κάθε μαθήματος. Περιγράφει τους γενικούς σκοπούς της εκπαίδευσης, τους ειδικούς σκοπούς και στόχους διδασκαλίας κάθε γνωστικού αντικειμένου και περιέχει οδηγίες για την κατανομή των ωρών διδασκαλίας, τον τρόπο και τις μεθόδους διδασκαλίας και τις διαδικασίες αξιολόγησης κάθε ενότητας (ΥΠ.Ε.Π.Θ. 1998α: 7). Συγκεκριμένα, για τα γλωσσικά μαθήματα έχει εκπονηθεί ένα Ε.Π.Π.Σ. με τον τίτλο «Ελληνική Γλώσσα», το οποίο στεγάζει τα επιμέρους Προγράμματα Σπουδών για 4 ξεχωριστά και με ιδιαίτερο χαρακτήρα μαθήματα: α) τη Νεοελληνική Γλώσσα στην πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, β) τη Γλωσσική Διδασκαλία στο Γυμνάσιο και το Λύκειο, γ) τη Νεοελληνική Λογοτεχνία στο Γυμνάσιο και το Λύκειο και δ) την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία στο Γυμνάσιο και το Λύκειο. Η κατάρτιση του γνωστικού τομέα «Ελληνική Γλώσσα» θεμελιώνεται στη βάση της ενότητας και συνέχειας της Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας, από την αρχαιότητα ως τη σύγχρονη εποχή, και στη θεώρηση της γλώσσας ως φορέα πολιτισμού και παιδείας (όπ. π.: 15). Ειδικότερα, το Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας έχει τη μορφή ενός curriculum και, σύμφωνα με τη σύγχρονη παιδαγωγική θεώρηση του Προγράμματος Σπουδών, περιέχει: α) τους σκοπούς του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας από το πρωτότυπο και από μετάφραση, τόσο γενικούς όσο και ειδικότερους, β) τα περιεχόμενα του μαθήματος, γ) τις γενικές αρχές οργάνωσης και μεθόδου διδασκαλίας (μεθοδολογία) και δ) τον τρόπο αξιολόγησης του μαθήματος. Το Ε.Π.Π.Σ. επιδιώκει τη σαφήνεια των σκοπών και τη σύγκλισή τους μέσα στα ειδικά διδακτικά αντικείμενα ανά τάξη. Διασφαλίζει, όσο είναι δυνατό, «γέφυρες» σύνδεσης και με άλλα γνωστικά αντικείμενα, που ανήκουν 17

19 τόσο στις ανθρωπιστικές όσο και στις θετικές επιστήμες (ΥΠ.Ε.Π.Θ. 2000γ: 67). Με βάση το Ε.Π.Π.Σ. καταρτίστηκε το Α.Π.Σ. του Γυμνασίου, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 367 /τ. Β' / ως «Πρόγραμμα Σπουδών της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο Γυμνάσιο», αλλά και το Α.Π.Σ. του Λυκείου, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 342/ τ. Β'/ , με τον τίτλο «Πρόγραμμα Σπουδών της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο Λύκειο». Όπως ισχύει για κάθε Αναλυτικό Πρόγραμμα τέτοιου τύπου, έτσι και οι συγκεκριμένες κατευθύνσεις του Ε.Π.Π.Σ. οδηγούν σε Αναλυτικό Πρόγραμμα που περιλαμβάνει μεν τα τέσσερα δομικά στοιχεία του curriculum, αλλά διαγράφει μόνο τα πλαίσια μέσα στα οποία θα λειτουργήσει ο εκπαιδευτικός. Το Αναλυτικό Πρόγραμμα αυτού του είδους αποφεύγει από τη μια μεριά τα αρνητικά χαρακτηριστικά των παραδοσιακών Αναλυτικών Προγραμμάτων (γενικόλογες και ανεφάρμοστες αρχές, εξαντλητική παράθεση καταλόγων περιεχομένων, έλλειψη μεθοδολογικών υποδείξεων, ελάχιστες αναφορές σε θέματα αξιολόγησης). Από την άλλη μεριά, αποφεύγει και τα αρνητικά ενός κλειστού curriculum, που περιορίζει τη δημιουργική πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού και τον οδηγεί στη χειραγώγηση (Βρεττός & Καψάλης 1994: 16-25). Η ανάγκη για εκσυγχρονισμό και επαναπροσδιορισμό του χαρακτήρα του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών επιβλήθηκε από συγκεκριμένες τάσεις που αποπροσανατόλιζαν και απομάκρυναν κατά καιρούς το μάθημα από το βασικό του σκοπό και τους επιμέρους στόχους του. Συγκεκριμένα, αν και ο σκοπός του μαθήματος είναι μορφωτικός - ανθρωπιστικός, οι εκάστοτε μεταρρυθμίσεις αλλά και η µη σφαιρική προετοιμασία των εκπαιδευτικών κατέληγαν στην πράξη σε διδασκαλία του μαθήματος, η οποία απείχε από το σκοπό αυτό. Συγκεκριμένα, τρεις τάσεις λειτούργησαν αποπροσανατολιστικά: α) η διδασκαλία του γλωσσικού οργάνου της αρχαίας ελληνικής σαν να ήταν επαρκές από µόνο του για να κατακτηθούν οι όποιοι μορφωτικοί ανθρωπιστικοί σκοποί, β) η αντιμετώπιση του μεταφρασμένου αρχαιοελληνικού κειμένου ως μοναδικού τρόπου επικοινωνίας µε τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και γ) η εμμονή στις γλωσσικές ασκήσεις, κατά τη διδασκαλία των αρχαίων κειμένων από το πρωτότυπο, σε βάρος της αξιοποίησης του μορφωτικού περιεχομένου τους (Ραγκούσης 2001β: 59). Το Ε.Π.Π.Σ. συντάχθηκε με σκοπό να καταστήσει σαφές σε όλους όσους εμπλέκονται στη διαδικασία διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών ότι ό,τι και να διδάσκουν (γλώσσα ή γραμματεία, πρωτότυπο ή μετάφραση), ο βασικός σκοπός είναι ο ίδιος, μορφωτικός-ανθρωπιστικός, μέσω της ανθρωπογνωστικήςαρχαιογνωστικής διάστασής του Το Αναλυτικό Πρόγραμμα του 1999 Το νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο Γυμνάσιο δημοσιεύεται στο ΦΕΚ 367 τ. Β, , απόφαση υπ' αριθμ. Γ2/1087. Στο νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα γίνεται αναφορά στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του μαθήματος, καθώς και στους γενικούς και τους ειδικούς σκοπούς 18

20 του. Σ αυτό το Αναλυτικό Πρόγραμμα παρατηρούμε μια ενιαία θεώρηση των δύο κλάδων του μαθήματος, της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας από μετάφραση στο Γυμνάσιο, καθώς και οι δύο κλάδοι αποσκοπούν τελικά στη μελέτη και ερμηνεία του αρχαίου ελληνικού κόσμου και πολιτισμού. Αναλυτικότερα, οι βασικές αρχές του Προγράμματος Σπουδών του 1999 είναι τρεις: α) Η θεώρηση της ελληνικής γλώσσας ως μίας και ενιαίας. β) Η αξιοποίηση από τους μαθητές της γνώσης της μητρικής τους γλώσσας (βασικές γραμματικές και συντακτικές κατηγορίες), για να προσεγγίσουν την αρχαία, με πορεία από τη συγχρονία στη διαχρονία. γ) Μια πλατιά αντίληψη της γλώσσας ως λόγου, ως οργανικού συνόλου και φορέα νοήματος (Ραγκούσης 2001α: 77-79). Το Πρόγραμμα Σπουδών του 1999 ζητά να αξιοποιήσει όλους τους γνωστούς τρόπους προσέγγισης των έργων της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, για να επωφεληθεί η διδασκαλία του μαθήματος από την ιδιαίτερη προσφορά του καθενός. Έτσι, το Αναλυτικό Πρόγραμμα του 1999 επιδιώκει να αποφορτίσει ιδεολογικά το μάθημα από τη μονομερή έμφαση που δόθηκε κατά καιρούς στο γράμμα ή το πνεύμα του αρχαίου λόγου, τονίζοντας το συμπληρωματικό τους ρόλο για την επιτυχία του παιδευτικού σκοπού του μαθήματος (Ραγκούσης 2001β: 59). Ο κύριος σκοπός του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας είναι ο μορφωτικός - ανθρωπιστικός, στο πλαίσιο της γενικής παιδείας που επιδιώκει την ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών 5, αποβλέποντας σε αυριανούς πολίτες σκεπτόμενους, καλλιεργημένους και δημιουργικούς. Άλλωστε, ο σκοπός της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στο Γυμνάσιο είναι να προωθήσει την ανάπτυξη των μαθητών σε σχέση με τις δυνατότητες που έχουν στην ηλικία αυτή και τις αντίστοιχες απαιτήσεις της ζωής 6. Ως γενικοί σκοποί του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας προσδιορίζονται (στο Αναλυτικό Πρόγραμμα 1999, όπως και στο Ε.Π.Π.Σ.) οι εξής: 1. Η ανάδειξη της ουσίας του αρχαίου κόσμου, η οποία συμπυκνώνεται: - στη σημασία που δόθηκε στον άνθρωπο (ανθρωποκεντρισμός), ως άτομο και ως μέλος ενός οργανωμένου συνόλου - στη συνακόλουθη ολόπλευρη μελέτη του ανθρώπου (ανθρωπογνωσία) ως δρώντος ατόμου και πολίτη - στη δυνατότητα αναγωγής του ειδικού σε γενικές αρχές και του συγκεκριμένου σε αφηρημένες έννοιες (βάση της επιστημολογίας), καθώς και του παραδείγματος σε καθολικής αξίας στάσεις και συμπεριφορές 2. Συναφώς προς τα προηγούμενα, η γνώση του αρχαίου κόσμου και η επικοινωνία με τα πνευματικά και καλλιτεχνικά επιτεύγματά του 3. Η συνειδητοποίηση της σημασίας των επιτευγμάτων αυτών για την πορεία του πολιτισμού 5 Νόμος 1566/ «Δομή και λειτουργία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις», άρθρο 1, παράγρ Νόμος 1566/85, άρθρο 5. 19

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ α) Αρχαία Ελληνική Γραμματεία: Λυσία, Υπέρ Μαντιθέου. Θα διδάσκεται επί μία

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.) ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 4186 Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπές διατάξεις. Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΓΕ.Λ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ Στους μαθητές που θα φοιτήσουν φέτος στην Α Λυκείου θα αρχίσει να εφαρμόζεται η νέα δομή του λυκείου. Για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα μετράει επιπλέον και ο μέσος όρος των

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου

Άρθρο 2. Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου Άρθρο 2 Διάρθρωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γενικού Λυκείου 1. Η Α Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου αποτελεί τάξη αποκλειστικά γενικής παιδείας, στην οποία εφαρμόζεται πρόγραμμα μαθημάτων τριάντα πέντε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Ως συνέχεια του Οδηγού Φιλολόγου: Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, ο οποίος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡO ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙOΛOΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΛΥΚΕΙOΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1998 Συντάκτες του φυλλαδίου Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί αγωνίζονται οι εκπαιδευτικοί;

Γιατί αγωνίζονται οι εκπαιδευτικοί; Γιατί αγωνίζονται οι εκπαιδευτικοί; Πολλά έχουν αλλάξει ήδη Μισθολόγιο Αποκέντρωση Καταργήσεις-συγχωνεύσεις σχολείων «Νέο Λύκειο» Διαμαντοπούλου Υποχρεωτικές μεταθέσεις Αξιολόγηση Αύξηση ωραρίου εκδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Η δομή του νέου Λυκείου Α Λυκείου Τάξη Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Γενική Παιδεία Δύο (2) ομάδες Προσανατολισμού Γ Λυκείου Γενική Παιδεία Τρεις (3) ομάδες Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 677 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT Πέτρος Κούμουλος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ. Α' τάξης Γενικού Λυκείου

ΑΛΓΕΒΡΑ. Α' τάξης Γενικού Λυκείου ΑΛΓΕΒΡΑ Α' τάξης Γενικού Λυκείου ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ανδρεαδάκης Στυλιανός Κατσαργύρης Βασίλειος Παπασταυρίδης Σταύρος Πολύζος Γεώργιος Σβέρκος Ανδρέας ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Ανδρεαδάκης Στυλιανός Κατσαργύρης Βασίλειος

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΘΗΝΑ 2000 Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Αρχή 1ης σελίδας ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 Ονοματ/μο: Ημερομηνία: ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général

Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général Ecoles Européennes Bureau de Secrétaire Général Unité de Développement Pédagogique Réf.: 2010-D-239- el-2 Orig.:EL ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΛΩΣΣΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ. ΕΠΙΛΟΓΗ: ΑΡΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 014 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ωρολόγιο Πρόγραμμα Α' Α ΓΕΝΙΚΟΥ Γενικού Λυκείου ΛΥΚΕΙΟΥ 013-14

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. «Η λειτουργία της παιδείας»

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. «Η λειτουργία της παιδείας» ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/07/2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ «Η λειτουργία της παιδείας» Α1. Στοιχεία κειμένου απαραίτητα για την Περίληψη : Παρ. 1 η : - Η πολιτεία

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ και ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Πράξη «Σχεδιασμός και ανάπτυξη προσβάσιμου εκπαιδευτικού και εποπτικού υλικού για μαθητές με αναπηρίες Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (θερινά τμήματα) Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε 80-100 λέξεις. Την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των μαθητών ως αναγκαία

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΦΕΚ 2499 Β / 19-11-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com 1. Περιεχόμενα 2. Παιδαγωγική Επιστήμη (35 θέματα)... 4 1. Επιστημονικό αντικείμενο στο πεδίο των σπουδών Παιδαγωγικής Επιστήμης... 4 2. Σχέση Θεωρίας και Πράξης (6 προσεγγίσεις Duncker)... 4 3. Δυσχέρειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads Το Υπουργείο Το Eκπαιδευτικό Σύστημα Πρόσβαση στη Γνώση Θρησκεύματα Μηχανή Αvαζήτησης Επικοινωνία Συχνές Ερωτήσεις Χάρτης Ιστοσελίδας Προκηρύξεις/ Νέα Διαγωνισμοί Συνέδρια/ Ημερίδες Εποπτευόμενοι Φορείς

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

2+1 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΝΑ ΩΡΟ. από τις εκδόσεις. Μεγάλη προσφορά ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΓΟΡΑΖΕΙΣ ΥΟ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ

2+1 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΝΑ ΩΡΟ. από τις εκδόσεις. Μεγάλη προσφορά ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΓΟΡΑΖΕΙΣ ΥΟ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ 2+1 2+1 Μεταίχµιο Μεγάλη προσφορά από τις εκδόσεις ΑΓΟΡΑΖΕΙΣ ΥΟ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΕΝΑ ΩΡΟ www.metaixmio-education.gr Λεπτοµέρειες για την προσφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Σύμφωνα με το πρόσφατο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας θα πραγματοποιηθούν σημαντικές αλλαγές στο Λύκειο και στον τρόπο εισαγωγής στα Τμήματα των Πανεπιστημίων και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Καλοδήμος Δ. -ΚΕΣΥΠ Λαμίας

Καλοδήμος Δ. -ΚΕΣΥΠ Λαμίας Άρθρο 3 Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου 1. Η αξιολόγηση στα μαθήματα και των τριών τάξεων επικεντρώνεται στην ουσιώδη κατανόηση των κεντρικών θεμάτων και θεμελιωδών εννοιών κάθε

Διαβάστε περισσότερα