ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΛΟΠΙΣΗ-ΒΕΡΤΗ και ΜΑΡΙΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗ-ΚΕΣΙΣΟΓΛΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΛΟΠΙΣΗ-ΒΕΡΤΗ και ΜΑΡΙΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗ-ΚΕΣΙΣΟΓΛΟΥ"

Transcript

1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΩΝ ΟΜΟΤΙΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ του ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΛΟΠΙΣΗ-ΒΕΡΤΗ και ΜΑΡΙΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗ-ΚΕΣΙΣΟΓΛΟΥ με θέμα: Προσλήψεις του Βυζαντίου. Παράδοση και τομές Οι μαθητές τους στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας μιλούν και τους αφιερώνουν ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ 30 Ιανουαρίου - 1 Φεβρουαρίου 2014 Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος» Αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» Κεντρικό Κτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων (Πανεπιστημίου 30) (Ακαδημίας 50)

2 Πέμπτη 30 Ιανουαρίου 2014 Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος» Χαιρετισμοί Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Πρόεδρος Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας Πάνος Βαλαβάνης, Διευθυντής Τομέα Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Μαρία Ευθυμίου, Διευθύντρια Τομέα Ιστορίας Α Απογευματινή Συνεδρία: Πρόεδροι: Πλάτων Πετρίδης και Παρή Καλαμαρά Ζητήματα εικονογραφίας και λατρείας στη βυζαντινή ζωγραφική Μαρία Σιγάλα, Σύντομη επισκόπηση της μνημειακής ζωγραφικής της Χάλκης Δωδεκανήσου από την παλαιοχριστιανκή εποχή μέχρι και την αρχή της Ιπποτοκρατίας (1309) Διονύσης Μουρελάτος, Η αντίληψη του χώρου στη βυζαντινή τέχνη. Το παράδειγμα των βιογραφικών εικόνων Κέλλυ Τασσογιαννοπούλου, Ιδεολογία και τέχνη: παραστάσεις ανθρωπόμορφης αγίας Τριάδας Άννα Τακούμη, H παράσταση των αγίων Σολομωνής, Επτά Μακκαβαίων Παίδων και Ελεάζαρου στο ναό του Αγίου Γεωργίου Καρύνιας Μέσα Μάνης (1281) Νικόλας Φύσσας, Άγιοι του βυζαντινού χώρου σε γεωργιανά μνημεία: Δρόμοι της πίστης δρόμοι της τέχνης Συζήτηση Διάλειμμα

3 Β Απογευματινή Συνεδρία: Πρόεδροι: Βικτωρία Κέπετζη και Τριανταφυλλίτσα Μανιάτη-Κοκκίνη Ζητήματα εικονογραφίας και τεχνοτροπίας στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή ζωγραφική Δώρα Κωνσταντέλλου, Το εικονογραφικό θέμα της «ομηρίας του Σατανά» σε σκηνή της Εις Άδου Καθόδου στη Νάξο. Μερικές παρατηρήσεις Σοφία Γερμανίδου, Απεικονίζοντας τη «σιωπηρή πλειοψηφία»: οι αγρότες στη βυζαντινή τέχνη Αναστασία Ευθυμίου, Τρεῖς Παῖδες ἐν τῇ καμίνῳ: Ἑρμηνευτικὲς προσεγγίσεις ἑνὸς εἰκονογραφικοῦ θέματος Νικολέττα Πύρρου, Ο ναός του Αγίου Κωνσταντίνου στη Δρύμισκο ή Περιπλανώμενοι ζωγράφοι στη βενετοκρατούμενη Κρήτη Γεώργιος Δ. Τσιμπούκης, Ο εικονογραφικός κύκλος της Αποκάλυψης του Ιωάννη στη Μονή Σπηλιάς Αγράφων Συζήτηση Δεξίωση

4 Παρασκευή 31 Ιανουαρίου 2013 Αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων Α Πρωινή Συνεδρία: Πρόεδροι: Ειρήνη Χρήστου και Ανίτα Κουμούση Ζητήματα βυζαντινής αρχιτεκτονικής και τοπογραφίας 9.30 Ευτέρπη Θεοκλίεβα, Τα εκκλησιαστικά μνημεία της μεσαιωνικής Μεσημβρίας / Nessebar του Ευξείνου Πόντου ως κέντρου επισκοπής, αρχιεπισκοπής και μητρόπολης. Προσεγγίσεις και αισθητικές παρατηρήσεις 9.45 Αντώνης Γεωργίου, Όσιος Λουκάς Βοιωτίας: Μια νέα προσέγγιση ορισμένων τοπογραφικών και οικοδομικών δεδομένων της Μονής Αγγελική Μέξια, Η ναοδομία στη Μέσα Μάνη κατά τον 13ο αιώνα Συζήτηση Διάλειμμα Β Πρωινή Συνεδρία: Πρόεδροι: Γεώργιος Πάλλης και Ευαγγελία Μηλίτση Ζητήματα βυζαντινής γλυπτικής Ελένη Μανωλέσσου, Αρχιτεκτονικά μέλη βυζαντινών χρόνων από το μουσείο της Σικυώνας (Βασιλικό) Κορινθίας Γιάννης Βαξεβάνης, «Λέοντες ἐκβοβοῦσι θῆρας ἀγρίους..»: ενεπίγραφο αρχιτεκτονικό γλυπτό μεσοβυζαντινών χρόνων από τη Χαλκίδα Κωνσταντία Κεφαλά, «Ἒνδον τῶν ἱερῶν κιγκλίδων»: Αρχιτεκτονικά γλυπτά των βυζαντινών χρόνων από την Πάτμο Μαρία Κοντογιαννοπούλου, Το μαρμάρινο τέμπλο του μονόχωρου βυζαντινού ναού στο Πραγγί Διδυμοτείχου Σταύρος Ι. Αρβανιτόπουλος, Επανάχρηση αρχιτεκτονικών μελών στον υστεροβυζαντινό Μυστρά: Η κοινωνική διάσταση Συζήτηση Διάλειμμα

5 Παρασκευή 31 Ιανουαρίου 2013 Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος» Απογευματινή Συνεδρία: Πρόεδροι: Γεωργία Κοκκορού-Αλευρά και Κωνσταντίνος Κοπανιάς Ζητήματα μικροτεχνίας, κεραμικής και νομισματικής Μαρία Σκορδαρά, Υαλουργική τεχνολογία και παραγωγή στη Μακεδονία της Ύστερης Αρχαιότητας: Το παράδειγμα του υαλουργείου των Φιλίππων Αναστάσης Λαμπράκης, Βυζαντινά εφυαλωμένα κεραμικά των μεσοβυζαντινών αιώνων: Καταβολές και σχέσεις με την υστερορωμαϊκή παράδοση και την Αραβική εφυαλωμένη κεραμική Ελένη Μπαρμπαρίτσα, Εξαρτήματα ιπποσκευής από το πριγκιπάτο της Αχαΐας ( ) Pavla Drapelova Gkantzios, Δυτικές επιρροές στα νομίσματα της εποχής των Παλαιολόγων Η πανεπιστημιακή ανασκαφή στην Καρδάμαινα της Κω Λάμπρος Τραυλός, Η αρχιτεκτονική του παλαιοχριστιανικού οικισμού στην Αλάσαρνα της Κω Χαρίκλεια Διαμαντή, Κράτος και Εμπόριο στην Ύστερη Αρχαιότητα. Η μαρτυρία των υστερορωμαϊκών αμφορέων από την ανασκαφή του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Αλάσαρνα της Κω Σμαράγδη Ι. Αρβανίτη, Παρατηρήσεις για την υφαντουργική δραστηριότητα στην παλαιοχριστιανική Αλάσαρνα / Καρδάμαινα της Κω. Τα ανασκαφικά ευρήματα Συζήτηση Διάλειμμα Τιμητική εκδήλωση Πλάτων Πετρίδης, Σόνια Καλοπίση-Βέρτη & Μαίρη Παναγιωτίδη-Κεσίσογλου: οι καθηγήτριες, οι ερευνήτριες, οι συνάδελφοι

6 Σάββατο 1 Φεβρουαρίου 2014 Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος» Α Πρωινή Συνεδρία: Πρόεδροι: Κατερίνα Νικολάου και Ιωάννα Μπίθα Μεθοδολογικές και νεωτερικές προσεγγίσεις 9.30 Μυρτώ Βέικου, Η ανακατασκευή του βιωμένου χώρου ως πρόκληση για την βυζαντινή αρχαιολογία 9.45 Βασιλική Φωσκόλου, Εικόνα και λόγος στο Βυζάντιο: Μερικές σκέψεις με αφορμή μια «Έκφραση» του Κωνσταντίνου Μανασσή Γιώργος Μαγγίνης, Βόσπορος-επί-του Τάμεση. Νεοβυζαντινή αρχιτεκτονική στο Λονδίνο της βικτοριανής περιόδου Κωνσταντίνα Τσιώρου, Διαβάζοντας και σχολιάζοντας αφιερωματικές επιγραφές και προσωπογραφίες δωρητών στη Β Γυμνασίου: μια προσέγγιση στη διδασκαλία της βυζαντινής ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Συζήτηση Επιγραφές και μνημεία Πρόεδροι: Σοφία Ανεζίρη και Ευγενία Δρακοπούλου Ελεάννα Καρβαγιώτου, Η επιγραφική δραστηριότητα μεταξύ 7 ου και 9 ου αιώνα. Συνέχεια ή Ασυνέχεια: Το παράδειγμα των κτητορικών επιγραφών Νίκος Μελβάνι, Αφιερωματικές και επιτύμβιες επιγραφές και προσωπογραφίες το 15ο αι. στην Κωνσταντινούπολη Μαρία Μιχαηλίδου, Δοξαστικές ευχές σε συριακά αγγεία από τη Ρόδο Συζήτηση Διάλειμμα

7 Β Πρωινή Συνεδρία: Πρόεδροι: Αθηνά Κόλια-Δερμιτζάκη και Βασιλική Φωσκόλου Γραπτές μαρτυρίες και μνημεία Δημήτρης Χατζηλαζάρου, «τὰ πεπραγμένα ταῦτα ἐπί τε τῆς βασιλείου προθήσει στοᾶς»: Η τελευταία Βασιλική Στοά του αρχαίου κόσμου στο μνημειακό και γλωσσικό περιβάλλον της Πρωτοβυζαντινής Κωνσταντινούπολης Αναστασία Π. Πλιώτα, Τράπεζες και κλίνες: η επίπλωση των τρικλινίων στα γραπτά κείμενα και στις παραστάσεις της ύστερης αρχαιότητας Χριστίνα Παπακυριακού, «Φιλοθεάμονες γὰρ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων Βυζάντιοι». Τα δημόσια θεάματα στην Κωνσταντινούπολη κατά την ύστερη αρχαιότητα Γεωργία Φουκανέλη-Φύσσα, Η Παναγία στο Χωρήβ: γραπτές μαρτυρίες για ένα λανθάνοντα ναό Πηνελόπη Μουγκογιάννη, Οι τάφοι των Γρηγορίου και Απασίου Πακουριανού στη μονή της Θεοτόκου Πετριτζονιτίσσης στο Bachkovo της Βουλγαρίας Συζήτηση Συμπεράσματα

8 ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

9 ΣΜΑΡΑΓΔΗ Ι. ΑΡΒΑΝΙΤΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΛΑΣΑΡΝΑ / ΚΑΡΔΑΜΑΙΝΑ ΤΗΣ ΚΩ. ΤΑ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Οι ανασκαφές που διεξάγονται στην Καρδάμαινα της Κω από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, υπό την εποπτεία των Ομοτίμων Καθηγητριών Σοφίας Καλοπίση-Βέρτη και Μαρίας Παναγιωτίδη- Κεσίσογλου, έχουν φέρει στο φως τα κατάλοιπα ενός οικισμού με εύρος ζωής από τον 5 ο έως τα μέσα του 7 ου αιώνα και πλούσια ευρήματα που μαρτυρούν την καθημερινή ζωή των κατοίκων. Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται μικροαντικείμενα που σχετίζονται με τη διατροφή, την ένδυση και τη διασκέδαση, όπως: υφαντικά βάρη, σφονδύλια, βαρίδια ψαρέματος, ζάρια και πούλια. Στην παρούσα ανακοίνωση θα παρουσιαστούν τα υφαντικά βάρη / αγνύθες και τα σφονδύλια για το γνέσιμο των νημάτων. Σκοπός της έρευνας είναι να τεκμηριωθεί μέσα από τα ευρήματα η υφαντουργική δραστηριότητα στην περιοχή και να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για οργανωμένη βιοτεχνική εγκατάσταση ή για μεμονωμένη οικιακή δραστηριότητα. Τα ζητήματα που θα μας απασχολήσουν αφορούν στο κατά πόσο οι διαφοροποιήσεις στο σχήμα, τις διαστάσεις και το βάρος των αγνύθων σχετίζονται με καθαρά τεχνικά ζητήματα, όπως το είδος του αργαλειού και η ποιότητα ή το είδος του υφάσματος ή μπορούν να συνεισφέρουν και στη διαμόρφωση της εικόνας της οργάνωσης της τοπικής κοινωνίας του οικισμού. Ένα σημαντικό, επίσης, ζήτημα που τίθεται είναι η χρονολόγησή τους, καθώς το υλικό κατασκευής και η τυπολογία είναι κατά το πλείστον κοινά διαχρονικά και σε όλους τους πολιτισμούς. Πρόκειται για την πρώτη παρουσίαση του υλικού και της έρευνας που διενεργείται και ελπίζουμε πως η συστηματική συγκριτική μελέτη των αγνύθων και των ανασκαφικών δεδομένων από διαφορετικές θέσεις και περιόδους, θα δώσει τις απαντήσεις στα ερωτήματα μας.

10 ΣΤΑΥΡΟΣ Ι. ΑΡΒΑΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΤΟΝ ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΥΣΤΡΑ: Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Η χρησιμοποίηση αρχιτεκτονικών μελών της αρχαιότητας ή των πρωιμότερων βυζαντινών περιόδων σε κτήρια κοσμικά και εκκλησιαστικά είναι μια πρακτική ευρύτατα διαδεδομένη τόσο στην πρωτεύουσα όσο και σε ολόκληρη την αυτοκρατορία και βεβαίως στον ελλαδικό χώρο, βρίσκοντας εφαρμογή όχι μόνο σε ευτελείς κατασκευές, αλλά ακόμη και σε έργα οφειλόμενα σε χορηγίες υψηλών αξιωματούχων ή και αυτοκρατορικές. Στο Μυστρά, όπου ο κοινωνικός ιστός παρουσιάζει την ίδια διαστρωμάτωση με εκείνη των άλλων πόλεων της αυτοκρατορίας και της ίδιας της Κωνσταντινουπόλεως, απαντώνται πολυάριθμα κτίσματα με spolia ενσωματωμένα στην τοιχοποιία. Στις περισσότερες των περιπτώσεων χρησιμοποιούνται ως καλής ποιότητας οικοδομικό υλικό και μόνον, καθώς παραβλέπεται εμφανώς η όποια αισθητική τους αξία. Σπανιότερα παρατηρείται η αντίθετη πρακτική, αποκαλύπτοντας αισθητικές προθέσεις των τεχνιτών ή των παραγγελιοδοτών των οικοδομημάτων. Βάσει τόσο των ποιοτικών όσο και των ποσοτικών κριτηρίων, η επανάχρηση μελών δεν φαίνεται να συνδέεται με συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες: σε ορισμένες κατοικίες ευγενών καταγράφεται ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά μελών σε δεύτερη' χρήση, υπάρχουν όμως και σχετικώς μικρών διαστάσεων ιδιωτικά κτίσματα, που θα πρέπει να ανήκαν σε μέσους και στα οποία διαπιστώνεται ο ίδιος ή και μεγαλύτερος αριθμός τέτοιων μελών. Αντιθέτως, σε κατά τεκμήριο μεγαλοαστικές κατοικίες εντοπίζονται ελάχιστα μέλη σε δεύτερη χρήση ή απουσιάζουν παντελώς, φαινόμενο που παρατηρείται εξ ίσου σε ταπεινές κατασκευές. Η ιδέα της εκ νέου χρήσης μελών φαίνεται να έχει γίνει απολύτως αποδεκτή και στην περίπτωση του Μυστρά: σε όλους τους ναούς και τις μονές (οφειλόμενα τα περισσότερα τουλάχιστον σε χορηγίες ανώτατων διοικητικών ή εκκλησιαστικών αξιωματούχων ή των ίδιων των δεσποτών), στο υδραγωγείο και στα τείχη της πόλεως απαντώνται πολυάριθμα δείγματα επαναχρησιμοποιημένων μελών, ενίοτε σε εντυπωσιακά μεγάλους αριθμούς, όπως στην Ευαγγελίστρια, την Περίβλεπτο ή την Παντάνασσα. Ομοίως μεγάλη πυκνότητα παρατηρείται και στα παρεκκλήσια, είτε είναι ιδιωτικά είτε όχι, συχνά μάλιστα ξεπερνώντας το μέσον όρο των κατοικιών.

11 ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΞΕΒΑΝΗΣ Λέοντες ἐκβοβοῦσι θῆρας ἀγρίους..»: ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΓΛΥΠΤΟ ΜΕΣΟΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΧΑΛΚΙΔΑ Το 2009 παραδόθηκε από ιδιώτη στην 23 η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων ένα μεγάλων διαστάσεων μαρμάρινο τόξο που βρέθηκε σύμφωνα με τον ίδιο πριν από δεκαπέντε περίπου χρόνια, κατά τη διάρκεια οικοδομικών εργασιών σε ελώδη θέση κοντά στον οικισμό της Αγίας Ελεούσας, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την πόλη της Χαλκίδας. Πρόκειται για αρχιτεκτονικό μέλος ρωμαϊκών πιθανότατα χρόνων, σχήματος μεγάλου τόξου το οποίο ανοίγεται σε ορθογώνια πλάκα, διαστάσεων 2,10 x 0,95 x 0,51 μ. Κατά τη διάρκεια της μεσοβυζαντινής περιόδου δέχτηκε νέα επεξεργασία, κατά την οποία προστέθηκε ανάγλυφος διάκοσμος και επιγραφή στην κύρια όψη του, για να επαναχρησιμοποιηθεί μάλλον ως υπέρθυρο. Η μεγαλογράμματη επιγραφή, η οποία χαράχθηκε στην ακμή του τόξου, μεταφέρει ένα αμάρτυρο στη βυζαντινή γραμματεία δωδεκασύλλαβο επίγραμμα: «ΛΕΟΝΤΕΣ ΕΚΦΟΒΟΥΣΙ ΘΗΡΑΣ ΑΓΡΙΟΥΣ ΟΙ Δ ΑΥ ΔΙΚΑΣΤΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΚΩΣ ΔΕΔΡΑΚΟΤΑΣ». Η παράσταση του τυμπάνου του τόξου εικονογραφεί με τον πιο εύγλωττο τρόπο το εν λόγω επίγραμμα: στις δύο γωνίες του εικονίζονται σε χαμηλό ανάγλυφο αντιμέτωποι λέοντες με ανοικτό το στόμα και προεξέχουσα την γλώσσα, που «εκφοβίζουν» το μικρό θηρίο που βρίσκεται ανάμεσά τους, επάνω από την κορυφή του τόξου. Την παράσταση συμπληρώνει λιτός φυτικός και γεωμετρικός διάκοσμος. Στην ανακοίνωση θα επιχειρηθεί να χρονολογηθεί καταρχήν το γλυπτό και να συσχετιστεί με ανάλογα έργα της ίδια περιόδου που απαντούν μάλιστα σε γειτονικές της Εύβοιας περιοχές, κυρίως στη Βοιωτία. Παράλληλα, θα γίνει προσπάθεια να προσδιοριστεί η πιθανή του προέλευση και χρήση, να ερμηνευθεί εικονογραφικά και να ανιχνευθεί το πολιτιστικό περιβάλλον μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε.

12 ΜΥΡΤΩ ΒΕΪΚΟΥ Η ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΩΜΕΝΟΥ ΧΩΡΟΥ ΩΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ BΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ H εισήγηση πραγματεύεται τις νέες προσεγγίσεις στην έρευνα της βυζαντινής κατοίκησης με βάση, πρώτον, αρχαιολογικά δεδομένα και, δεύτερον, πρόσφατες αναθεωρήσεις του θεωρητικού πλαισίου της έρευνας αυτής ως αποτέλεσμα νέων κατευθύνσεων στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες. Υποστηρίζεται ότι η αρχαιολογική έρευνα της βυζαντινής κατοίκησης μπορεί να αξιοποιήσει θεωρητικές έννοιες που προσφέρει η έρευνα στην γεωγραφία και την κοινωνική ανθρωπολογία του χώρου με σκοπό: α) να εμπλουτίσει τις αναλύσεις και τις ερμηνείες της και β) να συνεισφέρει καινοτόμες επινοήσεις και λύσεις σε σχετικά επιστημονικά προβλήματα τα οποία μοιράζεται με συγγενείς τομείς της επιστήμης, παγιώνοντας έτσι έναν διεπιστημονικό διάλογο. Καταρχάς υποστηρίζεται ότι τα διαφορετικά μορφώματα στην κατοίκηση και την χρήση της γης συνδέονται με πολιτισμικά χαρακτηριστικά της βυζαντινής κοινωνίας όπως π.χ. χωρικές λειτουργίες και ποιότητες που πηγάζουν από τις ποικίλες τοπικές εμπειρίες των κατοίκων ως προς τον χώρο τους. Δεύτερον, με αφετηρία την τριπλή έννοια του «κοινωνικού χώρου όπως τον αντιλαμβανόμαστε, τον σκεφτόμαστε και τον βιώνουμε» του Henri Lefebvre (1975) συζητούνται εναλλακτικοί τρόποι με τους οποίους η βυζαντινή αρχαιολογία μπορεί να ανακατασκευάσει τέτοια πολιτισμικά χαρακτηριστικά και αντίστοιχες κοινωνικές πρακτικές των κατοίκων, όπως αυτές αντικατοπτρίζονται στην χρήση της γης και την κατοίκηση σε μεταβλητές συνθήκες και περιστάσεις. Τρίτον, προτείνεται ότι αυτό που έχει θεωρηθεί ως η κυριότερη αδυναμία της αρχαιολογικής έρευνας επιφανείας (ότι, δηλαδή, είναι μια εκτεταμένη μεν αλλά επιφανειακή έρευνα και άρα όχι εξίσου αξιόπιστη με την ανασκαφή που ερευνά σε βάθος μια και μόνη αρχαιολογική θέση) μπορεί στην πραγματικότητα να μεταβληθεί σε πλεονέκτημα, αφού οι πρακτικές που χρησιμοποιεί η αρχαιολογική έρευνα επιφανείας θεμελιώνονται σε πραγματικές εμπειρίες σύγχρονων βιούμενων χώρων. Οι εμπειρίες αυτές, λοιπόν, μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα την διαμόρφωση νέων επαρκών επιστημονικών εργαλείων για την κατανόηση της ιστορικής αλληλεπίδρασης μεταξύ του χώρου και της ανθρώπινης πρωτοβουλίας για δράση.

13 ΣΟΦΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΔΟΥ ΑΠΕΙΚΟΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗ «ΣΙΩΠΗΡΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ»: ΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΗ Η καθημερινότητα και κυρίως, η δραστηριότητα του σημαντικότερου παράγοντα και κινητήριας δύναμης της βυζαντινής κοινωνίας, του αγρότη, πολύ λίγο είναι γνωστή μέσα από τη μελέτη της αρχαιολογίας και της τέχνης. Από τις απεικονίσεις γνωστών, κατά τα άλλα, εικαστικών μέσων, όπως μικρογραφιών σε χειρόγραφα ή έργων μικροτεχνίας, επιχειρείται να διαφωτιστούν άγνωστες πτυχές του αγρότη ως εργαζομένου, των εργαλείων, των τεχνικών και των εγκαταστάσεων που χρησιμοποιεί. Η επικεντρωμένη στα πρακτικά ζητήματα μελέτη των απεικονίσεων, σε συνδυασμό με μαρτυρίες γραπτών πηγών και αρχαιολογικών ευρημάτων, είναι δυνατόν να οδηγήσει σε προκαταρκτικές διαπιστώσεις για την οργάνωση της κοινωνίας, το επίπεδο οικονομικών σχέσεων και την εξέλιξη της τεχνολογίας. Τελικό σκοπό αποτελεί η αξιοποίηση της θρησκευτικής εικονογραφίας στην αναπαράσταση και ανάδειξη της ζωής του απλού, κοινού βυζαντινού θνητού, πέρα από την πεφωτισμένη χορεία των αγίων και την εγγράμματη ελίτ/ άρχουσα τάξη των αριστοκρατών.

14 ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΟΣΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ Για το μοναστηριακό συγκρότημα βασικό εγχειρίδιο περί των οικοδομημάτων της μονής παραμένει Το Οικοδομικό Χρονικό της Μονής Οσίου Λουκά Φωκίδος του Ε. Στίκα. Επιπλέον, ο Χ. Μπούρας ήδη από τη δεκαετία του 1960 αλλά και πρόσφατα προέβη σε ορισμένες εύστοχες παρατηρήσεις για τα πλευρικά κτήρια, όπως το παρεκκλήσιο του κωδωνοστασίου και τις περικλείουσες πτέρυγες του συγκροτήματος. Έκτοτε, εργασίες στο μοναστήρι απέδωσαν νέα δεδομένα που διαφοροποιούν την μέχρι σήμερα εικόνα για το συγκρότημα. Με αφορμή τις ανασκαφές της 23 ης ΕΒΑ στην καταχωμένη κινστέρνα της μονής και τον περιβάλλοντα χώρο της έγιναν ορισμένες παρατηρήσεις. Το σύστημα πλήρωσής της είναι δυνατό να αποκατασταθεί εν μέρει, ενώ μεγάλο μέρος της ανατολικής όψης της πρέπει να ήταν αρχικά εμφανές, με επιμελημένη τοιχοδομία. Επιπλέον, το ανατολικό πλάτωμα, πίσω από το μεγάλο καθολικό πρέπει να ήταν διαμορφωμένο διαφορετικά από ό, τι είναι σήμερα. Στα νοτιανατολικά της κινστέρνας και του ελαιοτριβείου-τράπεζας, από τα σωζόμενα ερείπια προκύπτει ότι η εικόνα και σε αυτήν την πλευρά του μοναστηριού πρέπει να ήταν τελείως διαφορετική από την σημερινή. Τα προαναφερθέντα ερείπια νοτίως της τράπεζας-ελαιοτριβείου, όπως πρόσφατα υποστήριξε και ο Χ. Μπούρας, ανήκουν σε ένα μεγάλο κτήριο του 12 ου αι. και όχι σε μεταβυζαντινό νοσοκομείο, όπως είχε υποστηρίξει ο Ε. Στίκας. Ακόμη, στο νοτιότερο άκρο αυτών των ερειπίων βρίσκεται ένα άλλο οικοδόμημα, ίσως μια κρήνη. Τα παραπάνω οικοδομήματα πιθανότατα περικλείονταν από ένα ευρύτερο, συγκριτικά με τον σημερινό, οχυρωματικό περίβολο. Πέρα από τα καταχωμένα στοιχεία, αρκετά ψηλότερα, στην νοτιανατολική γωνία του υπερώου του καθολικού, ένα μικρό θυραίο άνοιγμα, σήμερα φραγμένο, ίσως οδηγούσε προς τα κτίσματα που βρίσκονταν νοτιότερα, ενώ, στην βόρεια πτέρυγα, μια μερικώς σωζόμενη λιθόκτιστη κλίμακα ίσως χρησίμευε αρχικά ως πρόσβαση προς τα υπερώα των δύο ναών, της Παναγίας και του Οσίου Λουκά.

15 ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΟ ΣΤΗΝ ΎΣΤΕΡΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΟΡΩΜΑΪΚΩΝ ΑΜΦΟΡΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΑΛΑΣΑΡΝΑ ΤΗΣ ΚΩ Οι εμπορικοί αμφορείς της Ύστερης Αρχαιότητας (4 ος 7 ος αι.), μέσα από την έντονη μελέτη που γνωρίζουν τις τελευταίες δεκαετίες, αποτελούν βασικό εργαλείο χαρτογράφησης των κέντρων παραγωγής προϊόντων στη Μεσόγειο. Επιπλέον, οι νεώτερες εξελίξεις που αφορούν στον εντοπισμό και μελέτη μιας σειράς κρατικά ελεγχόμενων ενσφράγιστων παραδειγμάτων υστερορωμαϊκών αμφορέων που χρονολογούνται με ακρίβεια, επιτρέπει μια προσπάθεια ένταξης αυτής της καθαρά χρηστικής κεραμεικής στο πολιτικό και ιστορικό γίγνεσθαι της εποχής της. Ειδικότερα η μαρτυρία των Υστερορωμαϊκών Αμφορέων από την ανασκαφή του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Αλάσαρνα της Κω, με διευθύντριες τις ομότιμες καθηγήτριες Σ. Καλοπίση-Βέρτη, Γεωργία Κοκκορού-Αλευρά και Μαρία Παναγιωτίδη- Κεσίσογλου, έχει προσφέρει ως τώρα σημαντικές πληροφορίες για την Αλάσαρνα. Διαπιστώνεται ότι η θέση αυτή αποτελεί το μόνο ως τώρα γνωστό κέντρο μαζικής παραγωγής και εξαγωγής αμφορέων υπό την αιγίδα του ίδιου του αυτοκράτορα, για την κάλυψη προφανώς κρατικών αναγκών. Επιπλέον, νέα στοιχεία από τη έρευνα που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος ΘΑΛΗΣ ΕΚΠΑ - Ιερό Απόλλωνος Παλαιοχριστιανικός Οικισμός στην Αλάσαρνα της Κω. Η διαχρονική πορεία ενός αρχαίου ιερού και η μετεξέλιξή του σε παλαιοχριστιανικό οικισμό (συντονίστρια προγράμματος καθ. Γεωργία Κοκκορού- Αλευρά) εμπλουτίζουν την εικόνα τόσο των ντόπιων όσο και εισηγμένων τύπων αμφορέων και για τις δύο φάσεις ζωής του οικισμού.

16 PAVLA DRAPELOVA GΚAΝTZIOS ΔΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΡΡΟΕΣ ΣΤΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΩΝ Η εικονογραφία των νομισμάτων της περιόδου των Παλαιολόγων είναι πολύ ενδιαφέρουσα και αξιοπρόσεκτη για την ποικιλία των θεμάτων. Η πηγή έμπνευσης ορισμένων θεμάτων μέχρι σήμερα δεν έχει επακριβώς εξακριβωθεί. Ορισμένα από τα θέματα συνεχίζουν την παράδοση παλαιότερων εικονογραφικών μοτίβων ενώ άλλα αποτελούν νέες εμπνεύσεις. Η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται στα νομίσματα των οποίων η εικονογραφία επηρεάστηκε και δανείστηκε στοιχεία και χαρακτηριστικά από δυτικά νομίσματα. Οι δυτικές επιρροές στα νομίσματα της εποχής των Παλαιολόγων άρχισαν να εμφανίζονται πολύ σύντομα μετά την εγκαθίδρυση και τη σταθεροποίηση της δυναστείας στον αυτοκρατορικό θρόνο και παρατηρούνται σε όλη τη διάρκεια της Παλαιολόγιας περιόδου. Γενικότερα η δυτική εικονογραφία επηρέασε την εισαγωγή συμβόλων (π.χ. fleur-de-lis) και συγκεκριμένων σκηνών (π.χ. στα νομίσματα του τύπου βασιλικόν), ή την γενικότερη τεχνοτροπία τους (π.χ. στα νομίσματα του τύπου σταυράτον). Σε ορισμένες περιπτώσεις οι ονομασίες των βυζαντινών νομισμάτων εμπνέονται από αντίστοιχες ονομασίες δυτικών νομισμάτων, όπως τα τορνήσια. Στην ανακοίνωση ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί κυρίως στη σταδιακή και σταθερά αυξανόμενη επιρροή των δυτικών νομισμάτων στην εικονογραφία των βυζαντινών νομισμάτων. Θα επιχειρήσω να ανιχνεύσω ποιες ήταν οι περίοδοι που ήταν εντονότερες οι δυτικές επιρροές και ποια συγκεκριμένα δυτικά νομίσματα άσκησαν την εντονότερη επιρροή στην εικονογραφία των βυζαντινών νομισμάτων. Η συγκεκριμένη μελέτη αποτελεί συνέχεια της σεμιναριακής μου εργασίας «'Η εικονογραφία των βυζαντινών νομισμάτων του 14ου αιώνα», που πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Σοφίας Καλοπίσης Βέρτη στα πλαίσια του διεπιστημονικού σεμιναρίου «Νίκος Οικονομίδης» κατά το ακαδημαϊκό έτος 2009/2010.

17 ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΕΥΘΥΜΙΟΥ Τρεῖς Παῖδες ἐν τῇ καμίνῳ: ἘΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ἙΝΟΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Ἡ παράσταση τῶν ἐν τῇ καμίνῳ Τριῶν Παίδων ἀντλεῖ ἀπὸ τὴν σχετικὴ διήγηση τοῦ προφητικοῦ βιβλίου τοῦ Δανιήλ, ἡ ὁποία ἀναφέρεται στὴν τιμωρία τῶν Ἀνανία, Ἀζαρία καὶ Μισαὴλ λόγῳ τῆς ἀρνήσεώς τους νὰ λατρεύσουν τὴν χρυσῆ εἰκόνα τοῦ Ναβουχοδονόσορος καὶ στὴν θαυμαστὴ διάσωσή τους ἀπὸ ἄγγελο Κυρίου ἤ, κατ ἄλλη ἑρμηνεία, ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν ἄσαρκο ἀκόμη τότε Λόγο μὲ τὴν μορφὴ ἀγγέλου. Τὸ θέμα τῶν Τριῶν Παίδων γνώρισε ἰδιαίτερη διάδοση σὲ ὅλες τὶς εκφάνσεις τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βίου (ὑμνογραφία, ὁμιλητικὴ κ.λπ.), μεταξὺ δὲ αὐτῶν καὶ στὴν εἰκονογραφία. Τὴν εἰκονογραφικὴ αὐτὴ διάδοση εὐνόησε τὸ πλούσιο θεολογικὸ περιεχόμενο τοῦ θέματος καὶ ἡ συνακόλουθη ἑρμηνευτικὴ πολυσημία του, ἡ ὁποία ἐπέτρεπε τὴν τοποθέτησή του σὲ ποικίλα εἰκονογραφικὰ «συμφραζόμενα» καὶ σὲ ὅλους τοὺς χώρους τοῦ ναοῦ. Ἔτσι, τὸ θέμα ἀπαντᾷ στὶς κατακόμβες, ἀφοῦ οἱ Τρεῖς Παῖδες συνιστοῦν πρότυπο μαρτύρων γιὰ τοὺς τότε ἐν διωγμῷ χριστιανούς. Κατὰ τὴν ἴδια λογικὴ τὸ θέμα περιλαμβάνεται ἀργότερα στοὺς κύκλους τῶν Μαρτυρολογίων. Παράλληλα οἱ Τρεῖς Παῖδες, ὡς τύπος τοῦ Πάθους καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἄρα καὶ τῆς Θείας Εὐχαριστίας, βρίσκουν θέση καὶ στὸν χῶρο τοῦ Ἱεροῦ Βήματος. Ἐπιπλέον, ἡ θεώρηση τῆς θαυμαστῆς διασώσεώς τους ἀπὸ τὴν κάμινο ὡς τύπου τῆς ὑπερλόγου συλλήψεως τῆς Θεοτόκου τοὺς συνδέει καὶ μὲ τὰ γεγονότα τῆς Θείας Ἐνανθρωπήσεως, βάσει δὲ αὐτοῦ ἐντάσσονται δοκίμως σὲ θεομητορικοὺς εἰκονογραφικοὺς κύκλους (προεικονίσεων, βίου Θεοτόκου κ.λπ.). Ἐνδιαφέρουσα πτυχὴ συνιστᾷ ὁ συσχετισμὸς τοῦ θέματος τῶν Τριῶν Παίδων μὲ συγκεκριμένα ἱστορικὰ συμφραζόμενα, ὅπως οἱ διώξεις καὶ ἡ διὰ πυρὸς τιμωρία ὀρθοδόξων ὡς αἱρετικῶν ἀπὸ τοὺς Λατίνους. Τὰ ἑρμηνευτικὰ ἐπίπεδα τοῦ θέματος τῶν ἐν τῇ καμίνῳ Τριῶν Παίδων προσδιόρισαν τὴν εἰκονογραφικὴ ἐξέλιξή του καὶ τοῦ προσέδωσαν ἕναν εὐέλικτο χαρακτήρα πρόσφορο σὲ ποικίλες ἀναγνώσεις, πάντοτε συμβατὲς μὲ τὸ θεολογικό του περιεχόμενο.

18 ΕΥΤΕΡΠΗ ΘΕΟΚΛΙΕΒΑ ΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ/NESSEBAR ΤΟΥ ΕΥΞΕΙΝΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ. ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Το πλήθος των εκκλησιών που διασώθηκαν ως της μέρες μας στη Μεσημβρία- Nessebar, αποτελεί μαρτυρίες πλούσιας εκκλησιαστικής ζωής της πόλης. Οι βασιλικές καταρχήν και οι εκκλησίες σταυροειδούς εγγεγραμμένου τύπου στη συνέχεια ανταποκρίνονται στη ζωή της πόλης ως Επισκοπής και αργότερα ως έδρας Αρχιεπισκοπής και ως Μητρόπολης. Η Μεσημβρία είχε το προνόμιο να αναπτυχθεί κάτω από την αιγίδα του αυτοκράτορα. Οι εκκλησίες της Μεσημβρίας, σύμφωνα με την τυπολογία και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους αποτελούν τυπικά παραδείγματα της εξέλιξης της βυζαντινής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής. Η παλαιοχριστιανική περίοδος (4 ος - 7 ος αι.) εκπροσωπείται από τις βασιλικές. Κατά τις έρευνες εντοπίστηκαν 7 βασιλικές. Κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο ( ) η πόλη αποτελεί σημαντικό επισκοπικό κέντρο με πολλές επίσης βασιλικές. Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο ( ) κτίστηκαν και άλλου τύπου εκκλησίες. Κατά τη διάρκεια της υστεροβυζαντινής περιόδου ( ) η Μεσημβρία βρίσκεται στην κορυφή της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές και τις αρχαιολογικές έρευνες σ αυτή την περίοδο ανήκουν πολλές εκκλησίες, από τις οποίες πέντε σώζονται σε καλύτερη κατάσταση. Πολλές εκκλησίες κτίστηκαν και κατά την εποχή της Οθωμανικής κυριαρχίας. Στη χερσόνησο της Μεσημβρίας, όπως και στην περιοχή της, υπήρχαν πολλά μοναστήρια. Ο πλούτος των εκκλησιών αποδεικνύεται, εκτός των άλλων και από τις πολυάριθμες εικόνες και τοιχογραφίες που διασώζουν. Πρόκειται για μια πόλη, μια «μικρή Κωνσταντινούπολη», όπου «τέχνη» και «θρησκεία» ακολουθούσαν αλληλένδετη πορεία. Ταυτόχρονα, το θρησκευτικό αίσθημα διατηρήθηκε σε όλη τη διάρκεια της ζωής της πόλης. Η Μεσημβρία ποτέ δεν άλλαξε την βυζαντινή της μορφή, αν και πολλές φορές άλλαζε τον κύριό της, ήταν τόσο βυζαντινή όσο και βουλγαρική πόλη.

19 ΕΛΕΑΝΝΑ ΚΑΡΒΑΓΙΩΤΟΥ Η ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΞΥ 7 ου ΚΑΙ 9 ου ΑΙΩΝΑ. ΣΥΝΕΧΕΙΑ Ή ΑΣΥΝΕΧΕΙΑ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΚΤΗΤΟΡΙΚΩΝ ΕΠΙΓΡΑΦΩΝ Από τα μέσα του 7 ου αιώνα η αυτοκρατορία εισέρχεται σε μια περίοδο κρίσης, η οποία σηματοδοτείται από αλλαγές και ανακατατάξεις σε επίπεδο πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό. Σταδιακά κατά τη διάρκεια του 8 ου και 9 ου αιώνα, τίθενται οι βάσεις και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την ακμή που θα γνωρίσει το Βυζαντινό Κράτος κατά την περίοδο των Μακεδόνων. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια η εκτεταμένη επιγραφική δραστηριότητα, που απαντά κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο-συνεχίζοντας εν πολλοίς την πρακτική των αρχαίων και ρωμαϊκών χρόνων- ανακόπτεται για να επανέλθει με την εκ νέου άνθηση της επιγραφικής πρακτικής από την εποχή της Μακεδονικής δυναστείας και εξής. Στην παρούσα μελέτη επιχειρείται μια πρώτη προσέγγιση των κτητορικών επιγραφών μεταξύ 7 ου και 9 ου αιώνα που εντοπίζονται σε αρχιτεκτονικά σύνολα και έργα μνημειακής ζωγραφικής στην περιοχή του ελλαδικού, ηπειρωτικού και νησιωτικού χώρου και της Βαλκανικής. Σκοπός είναι να συγκεντρωθεί το σωζόμενο επιγραφικό υλικό, να διερευνηθεί η συνέχεια ή ασυνέχεια της επιγραφικής πρακτικής του 7 ου και 9 ου αιώνα και η σύνδεσή της με την προγενέστερη ή τη μεταγενέστερη περίοδο και να εντοπιστεί η ύπαρξη ή μη τομών στη βυζαντινή επιγραφική κατά τους εξεταζόμενους αιώνες. Θα γίνει αναφορά σε ζητήματα περιεχομένου και γραφής. Παράλληλα, θα αναζητηθούν οι επικρατούσες μορφές χορηγικής δράσης μέσω της διερεύνησης παραμέτρων, όπως το είδος της χορηγίας και τα κίνητρα της, το κοινωνικό-οικονομικό-πολιτισμικό επίπεδο των χορηγών, η γεωγραφική κατανομή του υλικού, ενώ θα ανιχνευθεί ενδεχόμενη κινητικότητα και επαφές με το κέντρο ή/και το αυτοκρατορικό περιβάλλον.

20 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑ ΚΕΦΑΛΑ «Ἒνδον τῶν ἱερῶν κιγκλίδων»: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΓΛΥΠΤΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΤΜΟ Η ανακοίνωση πραγματεύεται ορισμένα, άγνωστα τα περισσότερα στην επιστημονική βιβλιογραφία, θραύσματα αρχιτεκτονικών γλυπτών της βυζαντινής περιόδου από την Πάτμο. Πρόκειται για τρία τμήματα επιστυλίων, έναν πεσσίσκο και δύο θωράκια τέμπλων που βρίσκονται αποτεθειμένα στο Μουσείο της μονής Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου ή εντοιχισμένα στο καθολικό, στην κιονοστήρικτη ανοικτή στοά του εξωνάρθηκα και στο προαύλιο του μοναστηριού. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται ακόμα ένα θωράκιο κι ένα τμήμα επιστυλίου τέμπλου, που χρησιμοποιήθηκαν αντιστοίχως ως πλάκα αγίας Τράπεζας και ως ανώφλι θύρας στον ναό των Αγίων Γεωργίου, Κωνσταντίνου και Σώζοντος των Απορθιανών στη Χώρα. Στο μοναστήρι φυλάσσονται, τέλος, δύο πολύ γνωστά, εξαιρετικά δείγματα της μεσοβυζαντινής γλυπτικής: η κατά χώραν σωζόμενη σαρκοφάγος του οσίου Χριστοδούλου και η ενεπίγραφη πλάκα ψευδοσαρκοφάγου ενός αταύτιστου πρωτοσπαθάριου. Τα παραπάνω γλυπτά ανήκουν χρονολογικά στον 11ο ή στον 12ο αιώνα και διακοσμούνται με θέματα κοινά στη μαρμαρογλυπτική της περιόδου αυτής, όπως πεντάφυλλα ανθέμια μέσα σε συνεχόμενους κύκλους, ρόδακες, φυλλοφόρους σταυρούς κ.ά. Ορισμένα ή όλα από αυτά, εάν δεν μεταφέρθηκαν στην Πάτμο από αλλού, είναι πολύ πιθανό να προέρχονται από τα τέμπλα που διακόσμησαν το καθολικό του πατμιακού μοναστηριού ή το παρεκκλήσι της Παναγίας σε κάποιο από τα διαδοχικά οικοδομικά προγράμματα του συγκροτήματος, του 11ου και του 12ου αιώνα. Άλλωστε στο νησί, πλην του Σπηλαίου της Αποκάλυψης, δεν έχουν εντοπισθεί άλλα μεσοβυζαντινά μνημεία, ενώ και σύμφωνα με το πρακτικό του απογραφέα Νικολάου Τζάντζη, όταν ο όσιος Χριστόδουλος κατέπλευσε στην ἒρημον καὶ παντάπασιν ἄνικμον νήσο βρήκε μόνον ένα εὐκτήριον πενιχρὸν ἐπ ὀνόματι τοῦ τιμίου Θεολόγου στη θέση όπου υψωνόταν κατά τα παλαιοχριστιανικά χρόνια η επιβλητική βασιλική. Η ύπαρξη τέμπλου στο καθολικό της μονής Πάτμου, ήδη από την ίδρυσή της, αναφέρεται πάντως στην Υποτύπωση του οσίου Χριστοδούλου, στο σημείο όπου περιγράφεται το τελετουργικό της ενθρόνισης του εκάστοτε νέου ηγουμένου με την παραλαβή της ποιμαντικής ράβδου «ἒνδον τῶν ἱερῶν κιγκλίδων πρὸ τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου». Σε κάθε περίπτωση, τα λιγοστά αυτά δείγματα αρχιτεκτονικής γλυπτικής προσθέτουν τη μαρτυρία τους για την τέχνη και την ιστορία της ιεράς νήσου.

21 ΜΑΡΙΑ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΤΟ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟ ΤΕΜΠΛΟ ΤΟΥ ΜΟΝΟΧΩΡΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΝΑΟΥ ΣΤΟ ΠΡΑΓΓΙ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Στα νότια του χωριού Πραγγί, στη θέση Πανωκκλήσι ή Γνηματούδια, κοντά στο δρόμο που οδηγεί από το Διδυμότειχο στο Πύθιο, ανασκάφτηκε στο παρελθόν ένα συγκρότημα που περιλαμβάνει μονόχωρο ναό με παρεκκλήσια. Ο ναός διέθετε μαρμάρινο τέμπλο, από το οποίο διατηρούνται, τμήμα του στυλοβάτη, ορισμένα από τα στηρίγματα με ένα κιονόκρανο, το μεγαλύτερο μέρος του επιστυλίου και τμήματα τριών θωρακίων. Κάποια από τα παραπάνω μέλη διατηρούνται στην αρχική τους θέση, ενώ τα υπόλοιπα εκτίθενται στην Αρχαιολογική Συλλογή Διδυμοτείχου. Τα διασωθέντα στοιχεία του τέμπλου επιτρέπουν την αναπαράστασή του στον τύπο της στοάς με σύνθετα στηρίγματα (πεσσίσκους με συμφυείς κιονίσκους και κιονόκρανα), επιστύλιο και τρία, πιθανώς, θωράκια. Από τα τμήματα του τέμπλου κοσμούνται, με φυτικό διάκοσμο το κιονόκρανο και το επιστύλιο, με γεωμετρικό διάκοσμο με σταυρούς δύο από τα θωράκια και με φυλλοφόρο σταυρό το τρίτο. Κιονόκρανο και επιστύλιο είναι πολύ καλώς επεξεργασμένα, εμφανίζουν μεταξύ τους συγγένεια ως προς το διάκοσμο και την εκτέλεση και είναι δυνατό να συσχετιστούν με τα γλυπτά της Κοσμοσώτειρας Φερών, ναών του Παπικίου Όρους αλλά και της Παλαιάς Μητρόπολης Σερρών. Συγγενικά μεταξύ τους είναι τα όχι ιδιαίτερα επιτυχημένης τεχνικής δύο θωράκια με το γεωμετρικό διάκοσμο. Η επιλογή των συγκεκριμένων κοσμημάτων τα συνδέει με την παράδοση του 11 ου αιώνα. Το θωράκιο με το φυλλοφόρο σταυρό είναι παρόμοιο με γλυπτά του 12 ου αιώνα, χωρίς όμως να έχει την πυκνή διακόσμηση των γλυπτών αυτών. Τα γλυπτά που απαρτίζουν το τέμπλο του Πραγγιού έχουν έως τώρα χρονολογηθεί από τον 11 ο έως και τις αρχές του 13 ου αιώνα. Η τοποθέτησή τους στο τέλος του 11 ου ή στις αρχές του 12 ου αιώνα θα ήταν, κατά την άποψή μας, περισσότερο ακριβής, καθώς σε αυτήν οδηγούν τα διακοσμητικά τους θέματα και η κατεργασία τους.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης

Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης Πολιτιστικό απόθεμα της Εύβοιας: καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης Παρή Καλαμαρά Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Εύβοιας Εμπορικό Επιμελητήριο - Χαλκίδα, 7-6-2015 Τα κάστρα στα χρόνια του Βυζαντίου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου

ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 1 Ψηφιδωτά τρούλου με νέες επεμβάσεις συντήρησης, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χίου 2 Πανοραμική άποψη, 11 ος αιώνας, Νέα Μονή Χίου, Photo ΥΠ.ΠΟ.Α./ΤΑΠ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη

Εξω-ευρωπαϊκή τέχνη. 4.4. Ισλαµική τέχνη eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:12 PM Page 96 4.4. Ισλαµική τέχνη Ο Ισλαµικός Πολιτισµός στη µεγαλύτερή του ακµή απλωνόταν από τις περιοχές της Περσίας και της Βορείου Αφρικής µέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ/ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΕΘΩΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο Ιερό τοπικής λατρείας αφιερωμένο στον θεό Κάβιρο (γενειοφόρο θεό με στεφάνι κισσού στο κεφάλι και κάνθαρο στο χέρι υπόσταση του Διονύσου) και το Θεό Παίδα (θεϊκό παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη α. Γράμματα Μοναστήρια και αυλές βασιλιάδων: οι μόνοι χώροι όπου μπορούσαν να καλλιεργηθούν τα γράμματα και οι τέχνες μέχρι τα μέσα του 9ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών.

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών. BΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΣΟΥΡΑΚΗ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ Συντηρήτρια έργων τέχνης και αρχαιοτήτων Ζωγράφος Καθηγήτρια εφαρμογών στο τμήμα συντήρηση Αρχαιοτήτων και έργων τέχνης στο Τ.Ε.Ι/Αθηνών Κυδαντιδών 33 11851 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ναύπλιο, Βουλευτικό Παρασκευή 9 - Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2015 Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, απόγευμα Εναρκτήρια Συνεδρία 6.00-6.30: Υποδοχή Συνέδρων και Κοινού 6.30-6.40: Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα