UMBERTO ECO ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ ΤΟΥ EUROBANK FORUM

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "UMBERTO ECO ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ ΤΟΥ EUROBANK FORUM"

Transcript

1 UMBERTO ECO

2

3 UMBERTO ECO ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ ΤΟΥ EUROBANK FORUM ΑΘΗΝΑ 1995

4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 9 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ ΜΑΣ 11 ΕΝΑΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 15 ΟΥΜΠΕΡΤΟ ΕΚΟ ΕΝΑΣ ΚΡΥΦΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ 19 ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ ΤΟΥ 27

6

7 Ο Όμιλος Επιχειρήσεων Λάτση, ιδιαίτερα ευαίσθητος, κατά το πνεύμα τον ιδρυτή του. σε θέματα προβολής της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή και συνεπής στην παράδοση που θέλει οι ακμαίοι τραπεζικοί οργανισμοί να μην εξαντλούνται στον οικονομικό μόνο τομέα, αλλά να επιδεικνύουν ενεργητική και ουσιαστική παρουσία στον ευρύτερο πολιτιστικό και επιστημονικό χώρο, εγκαινιάζει το Eurobank Forum, που θα επικεντρώνεται σε ζητήματα των επιστημών, των τεχνών, της οικονομίας και της πολιτικής. Το Eurobank Forum - από την ομώνυμη Τράπεζα που στηρίζει την πραγματοποίηση του - θα παρέχει φιλόξενο βήμα σε προσωπικότητες διεθνούς κύρους για να αναπτύξουν τις απόψεις τους ή να θίξουν κρίσιμα θέματα που απασχολούν ποικίλους τομείς της σκέψης και της κοινωνίας. Αυτές οι εκδηλώσεις-ομιλίες που θα πραγματοποιούνται σε τακτά διαστήματα, κάθε χρόνο, και συχνά θα συνοδεύονται και από άλλες παρεμφερείς δραστηριότητες, θα προσφέρουν τη δυνατότητα στο ελληνικό κοινό να έχει διαρκή ενημέρωση και συμμετοχή - σε τούτο άλλωστε αποβλέπουν και τα σχετικά έντυπα και οι εκδόσεις που θα κυκλοφορούν - σε ό,τι αφορά τα καίρια θέματα του καιρού μας. Το Eurobank Forum, με το αδιαμφισβήτητο κύρος των ομιλητών του και την περιοδικότητα των εκδηλώσεων του, μπορεί να αναπτύξει πολύμορφη δράση και να αποτελέσει σημαντικό προηγούμενο, με ευρωπαϊκή εμβέλεια και απήχηση, δικαιώνοντας τις προσδοκίες των εμπνευστών του. 9

8

9 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ Κύριοι Υπουργοί, Κυρίες και Κύριοι, Είναι σήμερα μεγάλη τιμή και χαρά για μας να καλωσορίσουμε στην Ελλάδα, και συγκεκριμένα στους χώρους του Eurobank Forum, τον καθηγητή Umberto Eco, κορυφαίο πνευματικό άνθρωπο που κατάφερε να συγκεράσει σε τρόπο ζωής και ομορφιάς την αυστηρή επιστημονική σκέψη και τις εκφάνσεις της καθημερινότητας όλων μας. Το Eurobank Forum έχει στόχο να συνενώσει και να προβάλει, σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο, τα δημιουργικά πνεύματα των καιρών μας, που προσφέρουν έδαφος για γόνιμο και ουσιαστικό διάλογο σε προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου, σε αναζητήσεις της σύγχρονης κοινωνίας για ένα καλύτερο αύριο. Σήμερα εγκαινιάζεται σειρά ομιλιών ανθρώπων του πνεύματος διότι το Eurobank Forum δεν περιορίζεται σε ομιλίες οικονομικού και επιστημονικού περιεχομένου, αλλά περιλαμβάνει και ομιλίες ευρύτερου πολιτιστικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος. Επιστήμονες, διανοούμενοι, καλλιτέχνες, κορυφαίες προσωπικότητες της οικονομικής και κοινωνικής ζωής στο χώρο της Ελλάδας πρώτα, και φυσικά της Ευρώπης, που αναπτύσσουν δράση και εξελίσσουν τη σκέψη, ανοιχτά πνεύματα που επιλέγουν την περιπέτεια της γνώσης, εντάσσονται στον κύκλο ομιλητών του Eurobank Forum. 11

10

11 Η Φιλοσοφική Σχολή τον Πανεπιστημίου Αθηνών τίμησε χθες στο πρόσωπο τον καθηγητή Umberto Eco την τόλμη και την πρωτοπορία της επιστημονικής σκέψης πον, όντας ανοιχτή στα μηνύματα των καιρών μας, αντλεί τη δημιονργική της έμπνενση από την εμπειρία ζωής και τη δημιουργία της ανθρώπινης κοινωνίας στο παρελθόν. Εμείς, εδώ, πιστεύονμε ότι ο άνθρωπος μπορεί να επηρεάσει τη ζωή και τη ζωή τον, με τη σκέψη τον, με τη γνώση, αλλά και με την εργασία, με την πίστη σε αξίες πον διευρύνουν το πνεύμα και τη συνείδηση. Ειλικρινά σας ενχαριστώ και εκ μέρονς των σννεργατών μου στην Ενρωεπενδντική Τράπεζα γιατί τιμήσατε με την παρονσία σας τη σημερινή εκδήλωση τον Eurobank Forum και καλώ τον υφυπουργό Πολιτισμού κ. Νίκο Σηφοννάκη να καλωσορίσει από αντό το βήμα τον τιμώμενο προσκεκλημένο μας, όχι μόνο με την ιδιότητα τον, τον εκπροσώπον της Ελληνικής Πολιτείας για τον Πολιτισμό, αλλά και ως μαθητής τον καθηγητή Eco στη διάρκεια των σπονδών τον στο Πανεπιστήμιο τον Παλέρμο. Σας ευχαριστώ 14 Μαρτίον 1995 Κηφισιά Μαριάννα Λάτση Αντιπρόεδρος της Eurobank 13

12

13 ΕΝΑΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Κυρίες και Κύριοι, Ξεκινώντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά το Eurobank Forum για την τιμή που μου έκανε να ανοίξω την αποψινή εκδήλωση χαιρετίζοντας την παρουσία ενός σημαντικού προσκεκλημένου. Ήταν στα δύσκολα χρόνια του , που βρισκόμουνα στην Ιταλία και σπούδαζα Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο του Παλέρμο, όταν συνάντησα για πρώτη φορά τον Umberto Eco. Καιρό πριν έλθει να διδάξει ως επισκέπτης καθηγητής, είχαμε αρχίσει να πλάθουμε ένα μύθο γύρω από το όνομα του. Υπεύθυνος γι ' αυτό ήταν ένας άλλος καθηγητής μας, ο αρχιτέκτονας Βιτόριο Γκρεγκότι, που μας μύησε στον κόσμο της Αρχιτεκτονικής Σύνθεσης. Ο Γκρεγκότι μας μιλούσε με θερμά λόγια για τον νεοφερμένο καθηγητή, ο οποίος θα μας δίδασκε σημειολογία, γεγονός που αποτελούσε επανάσταση σε εποχή ακαδημαϊκά αρτηριοσκληρωτική. Πόσο μάλλον που η επανάσταση αυτή εξελισσόταν στο Παλέρμο του υποβαθμισμένου Νότου, στη Magna Grecia, η οποία ζούσε τότε την εποχή της διεκδίκησης του Mezzogiorno και ζητούσε την επί ίσοις όροις με τον Βορρά ανάπτυξη της. Ο Umberto Eco, ως καθηγητής, κουβαλούσε μαζί του όλη τη μυστηριακή μυθολογία του διανοουμένου. Ως τότε, γνωρίζαμε λίγα πράγματα για την επιστήμη της σημειολογίας. Με τον Eco, όμως, εμείς οι αρχιτέκτονες μάθαμε 15

14 πρώτη φορά ότι η γλώσσα είναι ένα από τα συστήματα σημείων που ο άνθρωπος χρησιμοποιεί. Μάθαμε για τη σημειολογία των χρωμάτων, των σχημάτων και όλων των μέσων της ανθρώπινης έκφρασης που έχουν στόχο την επικοινωνία με τον διπλανό μας. Για μας, για τη δική μας επιστήμη και τέχνη μαζί, αυτό αποτελούσε τη μαγική ανακάλυψη όλων των νοημάτων που ένα κτίριο, μια πόλη, μια κοινωνία περικλείουν και εκπέμπουν. Η γενιά μας, γενιά που ζούσε μέσα στον απόηχο του τόσο κοντινού Μάη του '68, γοητεύτηκε αμέσως από αυτόν τον ριζοσπάστη καθηγητή του Gruppo 63, που δεν δίδασκε απλώς αλλά έπαιζε μαζί μας, σαν να αποτελούσαμε όλοι μέλη ενός θιάσου. Σαν το κακό δαιμόνιο, άλ).αζε σιγά σιγά από μέσα την καθεστηκυία τάξη ορισμένων ανθρώπων ακαδημαϊκής καριέρας που, κλεισμένοι στο μικρόκοσμο τους, απομονωμένοι, απλώς παρακολουθούσαν παθητικά τις εξελίξεις που η δυναμική των καιρών επέβαλλε. Η διδασκαλία του Umberto Eco ήταν ένα με τη ζωή. Ο ίδιος αρνιόταν να αποξενωθεί από αυτή, να την κρύψει πίσω από την έδρα του. Γινόταν ένα μαζί μας, επικοινωνούσε. Και γνώριζε πολύ καλά την τέχνη της επικοινωνίας. Στα μάτια μας, ήταν και παραμένει ώς σήμερα ένας μαέστρος της επικοινωνίας, ένας άνθρωπος που χειρίζεται τα μέσα ενημέρωσης για να μεταδώσει τις σκέψεις του στον κόσμο. Τα άρθρα του στο Espresso ανέλυαν την κοινωνία και την πολιτική κι εμείς οι φοιτητές τα ρουφούσαμε τότε και τα κάναμε μανιφέστα μας. Αυτά τα 16

15 κείμενα μας έκαναν να αμφισβητούμε, να αμφιβάλλουμε, να ελέγχουμε την κάθε λέξη, το κάθε νόημα, να κερδίζουμε σιγά σιγά τη γνώση. Ήταν ένας ζωντανός νέος μύθος αυτός ο άνθρωπος που στεκόταν μπροστά μας, πάνω στην έδρα εκείνης της αίθουσας στο μεσαιωνικό κτίριο της Βία Μακουέντα, και μας μιλούσε για το σημαίνον και το σημαινόμενο. Significato e significativo, Prof essore... Θυμάστε; Εγώ πάντως το θυμάμαι σαν να ήταν χθες. Ίσως λόγω του κρίσιμου ερωτήματος που μου υποβάλατε στις προφορικές εξετάσεις στο τέλος της χρονιάς: «Ποιο είναι το significato και το significativo του Παρθενώνα;», με ρωτήσατε. Τα χρόνια πέρασαν, και τώρα βρίσκομαι πάλι απέναντι σας, αναλογιζόμενος αυτή την τεράστια διαδρομή που έχετε καλύψει στο μεταξύ, μετρώντας με δέος τη συνεισφορά σας στη γνώση. Caro Prof essore, Vi do anch'io, il mio benvenuto, in questa terra storica e amata da lei. E le comfesso che sarei felice se potessi essere anche oggi studente e poter seguire per' una ancora volta i suoi corsi. Νίκος Σηφουνάκης Υφυπουργός Πολιτισμού 17

16

17 ΟΥΜΠΕΡΤΟ ΕΚΟ ΕΝΑΣ ΚΡΥΦΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ο Ουμπέρτο Έκο είναι χωρίς αμφιβολία από τους κορυφαίους και. βέβαια, από τους πιο φημισμένους διανοούμενους του αιώνα μας. Το γεγονός ότι η δράση του επεκτείνεται σε διάφορους χώρους του πνεύματος καθόσον είναι παράλληλα μυθιστοριογράφος, φιλόσοφος, σημειολόγος, αρθρογράφος, δοκιμιογράφος κάνει την παρουσία του ιδιαίτερα αισθητή και σχεδόν πάντοτε επίκαιρη. Μπορεί, δηλαδή, στο διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των εκδόσεων δύο μυθιστορημάτων του να σιγεί ως λογοτέχνης, δεν παύει όμως να συζητεί εν ονόματι μιας από τις άλλες διανοητικές ιδιότητες του, διευρύνοντας έτσι με τις επισημάνσεις του τη σκέψη μας, στην οποία, όπως είπε ο Πασκάλ, έγκειται ολόκληρη η αξιοπρέπεια μας. Ωστόσο, χωρίς να θέλω να υποβαθμίσω την έντονη παρουσία του Έκο στη σύγχρονη διανόηση, έχω την εντύπωση ότι είναι πιο σπουδαίος ακόμα για τους δρόμους που αθόρυβα ανοίγει στο στοχασμό μας, για τις σιωπηλές υποδείξεις του, για τους κρυφούς υπαινιγμούς του. Ο Νίτσε είχε πει ότι «τον κόσμο τον κυβερνούν ιδέες που έρχονται πετώντας επάνω στη γη σαν περιστέρια». Αν ακούσει κανείς τις αθόρυβες, απαλές προτροπές του Έκο, που διαχέονται με διακριτικό τρόπο μέσα στην ατμόσφαιρα των κειμένων του, που, για να αναφερθώ σε μια δική του διατύπωση σχετικά με τον Προυστ, δεν στηρίζονται πάνω στις λέξεις, αλλά ξεπηδάνε ανάμεσα από τις λέξεις, είναι δυνατόν να προσανατολιστεί έτσι ώστε να ξεπεράσει ενδεχομένως διανοητικά αδιέξοδα στα οποία έχει οδηγηθεί ο στοχασμός του. 19

18 Ένα τέτοιο διανοητικό αδιέξοδο της εποχής μας, ορισμένως, είναι ο επαπειλούμενος θάνατος της φιλοσοφίας, μιας διανοητικής δραστηριότητας του ανθρώπου που, αφού διέτρεξε μια πορεία στο χρόνο είκοσι πέντε και πλέον αιώνων, βρίσκεται τώρα, κατά τη γνώμη πολλών, μπροστά στο οριστικό τέλος της. Αν η επιστήμη παρέχει στον άνθρωπο τη γνώση, η τέχνη την ομορφιά, η θρησκεία την πίστη, ποια μπορεί αλήθεια να είναι η σημασία και η σκοπιμότητα της φιλοσοφίας για το πνεύμα μας; Τι παραπάνω μπορούν να μας προσφέρουν οι γνώμες των φιλοσόφων; Μήπως, λοιπόν, η αναφορά μας σ' αυτές δεν είναι παρά μια περιττή, άχρηστη ενασχόληση του μυαλού μας; Ο Έκο αντιδρά σ' αυτή την εκδοχή για τη φιλοσοφία. Και αντιδρά όχι παραθέτοντας ένα ακόμη ανιαρό επιχείρημα δίπλα στους τόσους και τόσους θεοορητι-κούς ισχυρισμούς που έχουν ώς τώρα διατυπωθεί υπέρ της αξίας της φιλοσοφίας, αλλά εκμεταλλευόμενος γνώμες φιλοσόφων, προκειμένου να εξηγήσει και να θεμελιώσει άλλες μη φιλοσοφικές απόψεις του. Έτσι όταν, για παράδειγμα, ο Έκο ισχυρίζεται ότι από ένα κείμενο μπορούμε να προσλάβουμε όχι ένα και μόνο νόημα, αλλά πολλές και συχνά διαφορετικές μεταξύ τους σημασίες, που όλες ωστόσο πηγάζουν από το ίδιο το κείμενο, καταφεύγει στον μεγάλο Βρετανό φιλόσοφο Ντέιβιντ Χιούμ, για να θεμελιώσει εναργέστερα αυτή τη θέση. Ο Χιούμ, συγκεκριμένα, αναφέρει μια ιστορία από τον Θερβάντες, σύμφωνα με την οποία δύο πρόγονοι του Σάντσο, γνωστοί για το καλό τους γούστο, διαφώνησαν ως προς τη γεύση ενός κρασιού - ο ένας, δοκιμάζοντας το, αποφάνθηκε ότι είχε τη γεύση σιδήρου, ο άλλος, ύστερα από τη δοκιμή, ισχυρίστηκε ότι είχε τη μυρωδιά δέρματος. Η διαφωνία τους λύθηκε, όταν άδειασαν το βαρέλι του κρασιού με τις επίμαχες γεύσεις και βρήκαν 20

19 στον πυθμένα του ένα παλιό κλειδί δεμένο σε ένα δερμάτινο κορδόνι. Το επιμύθιο της ιστορίας αυτής του Χιούμ, που παραθέτει ο Έκο, είναι ότι θα πρέπει το κάθε κείμενο είτε πρόκειται για λαϊκά αναγνώσματα, όπως τα κόμικς, είτε για αριστουργήματα, όπως Η αγρύπνια για τον Φίννεγκαν του Τζόυς να το φανταστούμε σαν το βαρέλι εκείνο του κρασιού που έκρυβε μέσα του το μεταλλικό κλειδί με το δερμάτινο κορδόνι. Έτσι θα μπορέσουμε να καταλάβουμε πώς συμβαίνει να προσλαμβάνουμε από το ίδιο κείμενο διαφορετικά νοήματα, τα οποία δεν είναι άσχετα προς τη δομή και την υφή αυτού του κειμένου. Και βέβαια η περίπτωση του Χιούμ δεν είναι η μοναδική αναφορά του Έκο σε φιλοσόφους. Το έργο του περικλείει μνείες φιλοσόφων όπως ο Ηράκλειτος, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Πλωτίνος, ο Θωμάς Ακινάτης, ο Φρέγκε, ο Πηρς, ο Ώστιν, ο Βιττγκενστάιν, που ο Έκο χρησιμοποιεί για να διασαφηνίσει και να προωθήσει τις θέσεις του. Σε ό,τι αφορά, λόγου χάρη, την προσπάθεια του για την αναζήτηση της τέλειας γλώσσας, που αποτελεί το αντικείμενο της έρευνας του αυτή την εποχή, επιχειρεί να αναδομήσει τη γλώσσα του Αδάμ, ο οποίος, σύμφωνα με την ιουδαϊκή-χριστιανική παράδοση, ονόμασε όλα τα πλάσματα και όλα τα αντικείμενα του κόσμου. Στην πανάρχαιη αντίληψη ότι ο Αδάμ είχε εφεύρει ένα ονοματολόγιο που το αποτελούσαν ονόματα φυσικών ειδών, έτσι ώστε να μπορεί να χαρακτηρίζει τα διάφορα επιμέρους όντα κατατάσσοντας τα στις ανάλογες κατηγορίες, ο Έκο αντιπαραθέτει την άποψη, που διατυπώθηκε κατά τον δέκατο έβδομο αιώνα, ότι οι λέξεις δεν δηλώνουν ουσίες πραγμάτων αλλά εκφράζουν διαδικασίες ή ενέργειες, στο όνομα των οποίων μπορούν να χαρακτηριστούν τα πλάσματα και τα αντικείμενα. Προς επίρρωσιν της θέσης αυτής, ο Έκο αναφέρεται στην ιδέα του Πλάτωνος, ότι μια λέξη δεν αντιπροσωπεύει κατά τρόπο στατικό ένα 21

20 συγκεκριμένο πράγμα ή ένα ορισμένο είδος αντικειμένων, αλλά υποδηλώνει μια διαδικασία, μια ενέργεια προς την οποία είναι δυνατόν να εμπλακεί ένα πλάσμα ή ένα πράγμα και να πάρει το όνομα του από την ονομαζόμενη αυτή ενέργεια ή διαδικασία. Η λέξη «άνθρωπος», για παράδειγμα, στον Πλάτωνα σημαίνει κατ' αρχάς τη διαδικασία της επανεξέτασης «άνθρωπος» είναι «ό άναθρών ά όπωπε», εκείνος, δηλαδή, που είναι ικανός να επανεξετάσει όσα είδε. Πέρα όμως από τις συγκεκριμένες αυτές και άλλες ανάλογες αναφορές ή μνείες φιλοσόφων εκ μέρους του Έκο, οι οποίες υποδηλώνουν ότι η φιλοσοφία είναι δυνατόν να αποτελέσει ένα εργαλείο που ένας διανοούμενος μπορεί να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά για την ανάπτυξη των ιδεών του, ο Έκο επιχειρεί μια περιπλάνηση στον κόσμο της Αναγέννησης, όπου η φιλοσοφία είχε έναν σαφώς πρακτικό, χρήσιμο χαρακτήρα. Στην εποχή της Αναγέννησης η φιλοσοφία απαλλάχτηκε από το προπατορικό αμάρτημα της, από ένα διανοητικό σφάλμα που διέπραξαν οι πατέρες της, το οποίο έκτοτε βασανίζει τους πνευματικούς τους επιγόνους και είναι η αιτία για την οποία έχει φτάσει σήμερα στο κατώφλι του θανάτου. Πρόκειται, συγκεκριμένα, για ένα διχασμό που εξέφρασε με τον εντυπωσιακότερο ίσως τρόπο, τον 5ο π.χ. αι., ο Ζήνων ο Ελεάτης. Αυτός ισχυρίστηκε πως η σκέψη του, ακολουθώντας τον δικό της ρυθμό, του λέει πως δεν υπάρχει κίνηση στον κόσμο, ότι το βέλος, που το βλέπουμε να διαγράφει την τροχιά του στον αέρα, λογικά δεν μπορεί και δεν πρέπει να κινείται - εκείνο που συμβαίνει πέρα από τον καθένα μας στον φυσικό κόσμο είναι διαφορετικό από εκείνο που ισχύει μέσα στο μυαλό του. Η αντίληψη αυτή έκτοτε χαρακτηρίζει γενικότερα τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται οι φιλόσοφοι, καθώς επικέντρωσαν το ενδιαφέρον τους στη διερεύνηση των δυνατοτή- 22

21 των του ανθρώπινου πνεύματος ή των προϊόντων του, όπως η γλώσσα. Μια αδιάκοπη εσωστρέφεια των φιλοσόφων, η οποία ουσιαστικά απομόνωνε τον άνθρωπο από την υπόλοιπη πραγματικότητα. Στην περίοδο της Αναγέννησης, όμως, φιλόσοφοι, όπως ο Παράκελσος, ο Φιτσίνο ή ο Ντη, διακηρύσσοντας τη ρήξη τους με το παρελθόν της φιλοσοφίας, κατάργησαν το διχασμό μεταξύ ανθρώπου και κόσμου. Ο άνθρωπος, για τους φιλόσοφους εκείνους, είναι μικρογραφία του σύμπαντος ή, αντιστρόφως, το σύμπαν είναι μεγέθυνση του ανθρώπου. Η φιλοσοφία ορίζεται ως φυσική φιλοσοφία, γίνεται έρευνα της φύσης,.στην οποία συμπεριλαμβάνεται επίσης ο άνθρωπος, και ο στόχος της φιλοσοφίας δεν είναι η διατύπωση λογικώς άψογων θεωριών αλλά είναι σαφώς πρακτικός: πώς να κάνει τον άνθρωπο πιο ευτυχισμένο πάνω στη γη, εξασφαλίζοντας του την αιώνια νεότητα και απαλλάσσοντας τον από τη φτώχεια και τις αρρώστιες. Δυστυχώς, η εξέλιξη της φυσικής φιλοσοφίας διακόπηκε σύντομα με την παρέμβαση ενός νεωτερικού φιλοσόφου του δεκάτου εβδόμου αιώνα, του Ντεκάρτ, ο οποίος στήριξε τις ιδέες του στη διάκριση της ανθρώπινης σκέψης από τον εξωτερικό κόσμο. Από τότε οι φιλόσοφοι, επηρεασμένοι από τον Ντεκάρτ, που θεωρείται ο πατέρας της νεότερης φιλοσοφίας, ουσιαστικά δεν προχώρησαν ούτε ένα εκατοστό πέρα από το δυϊσμό αυτόν, ο οποίος τελικά παρέπεμπε στο διχασμό του Ζήνωνος του Ελεάτη. Αυτός με απάνθρωπο τρόπο απομόνωνε, στερούσε από το πνεύμα τη ζωή, καθώς το αποσυντόνιζε από τη φυσική πραγματικότητα. Έτσι, ακολουθώντας τον Έκο στην περιπλάνηση του στον κόσμο της Αναγέννησης, κατευθυνόμαστε στην αθώα εποχή της φιλοσοφίας, την απαλλαγμένη από το προπατορικό αμάρτημα του διχασμού μεταξύ του ανθρώπου ως σκεπτόμενης 23

22 ύπαρξης και του βωβού κόσμου της φύσης. Ασφαλώς, η πρόθεση του Έκο, όταν πραγματοποιεί το ταξίδι αυτό στον κόσμο της Αναγέννησης, δεν είναι να μας αποκαλύψει, με τρόπο απτό, τον πρακτικό χαρακτήρα της φιλοσοφίας. Η πρόθεση του συγγραφέα έχει ελάχιστη, αν όχι ανύπαρκτη, σημασία για την περιπλάνηση που θα επιχειρήσει κανείς στον κόσμο του κειμένου του. «Ο συγγραφέας», λέει χαρακτηριστικά ο Έκο, «θα έπρεπε να πεθαίνει μετά τη συγγραφή για να μη διαταράσσει την πορεία του κειμένου», την περιπλάνηση μας μέσα σ' αυτό. Οι ίδιες οι αφηγήσεις του Έκο για τον κόσμο της Αναγέννησης περικλείουν πλήθος αθέατα μονοπάτια που οδηγούν σε διαφορετικές περιοχές του πνεύματος της εποχής εκείνης στη φιλοσοφία, την τέχνη, τη θρησκεία, τη μαγεία, την αστρολογία, την επιστήμη. Ποια από τα μονοπάτια αυτά θα ανακαλύψουν και θα ακολουθήσουν οι αναγνώστες των αφηγήσεων του Έκο, εξαρτάται από τις επιδιώξεις τους, τις εμπειρίες τους, τα όνειρα τους. Εγώ, διατρέχοντας τις αφηγήσεις του Έκο για τον κόσμο της Αναγέννησης, ανακάλυψα και ακολούθησα τα μονοπάτια που οδηγούν στη φιλοσοφία της εποχής εκείνης και συνάντησα τον Φιτσίνο, τον Παράκελσο, τον Μπρούνο. Είδα πώς σκέφτονταν και πώς δρούσαν οι φυσικοί εκείνοι φιλόσοφοι σ' έναν μαγικό κόσμο που αποτελούσε αντανάκλαση του εαυτού τους και δεν ήταν κάτι έξω από αυτούς, όπως πίστευαν ο Ντεκάρτ και οι άλλοι φιλόσοφοι, οι οποίοι ενείχαν το προπατορικό αμάρτημα της φιλοσοφίας που είχε εισαγάγει ο Ζήνων ο Ελεάτης. Άλλοι, διατρέχοντας τις αφηγήσεις του Έκο, όχι μόνο για τον κόσμο της Αναγέννησης αλλά και πιο πίσω για τον κόσμο του Μεσαίωνα, μπορούν να ανακαλύψουν και να ακολουθήσουν τα μονοπάτια της τέχνης, της γλώσσας ή άλλων περιοχών του πνεύματος. Ο Έκο, ύστερα από τον συμβολικό θάνατο που πρέπει να υποστεί αφού παραδώσει τις αφηγήσεις του 24

23 στο ανθρώπινο γένος, αφήνει ως υποθήκη στους αναγνώστες του, αφενός να εντοπίζουν τα πρότυπα εκείνα της σκέψης που χρεοκόπησαν ώστε να αποφεύγουν να τα χρησιμοποιήσουν άσκοπα στο μέλλον, αφετέρου να επισημαίνουν όσες ιδέες είναι δυνατόν να τις μεταχειριστούν για να ξεπεράσουν αδιέξοδα, όπως το επίκαιρο πρόβλημα του επαπειλούμενου θανάτου της φιλοσοφίας. Γιατί, καθώς είχε πει ο Κίρκεγκωρ, το παρελθόν αξίζει, αν μπορεί να γίνει παρόν. Ένα παρόν που ο Έκο φροντίζει να το διευρύνει ανοίγοντας την πόρτα προς το μέλλον, για να εισρεύσουν ιδέες με τις οποίες ο νους μας, το πνεύμα μας, η ψυχή μας θα πετάξει πιο ψηλά, σε πιο ανοιχτούς ορίζοντες. Ο Πέρσυ Σέλλεϋ, με την εύκρατη οξύτητα της ψυχής του, είχε παρομοιάσει τους ποιητές με τους «καθρέφτες γιγάντιων ίσκιων που ρίχνει το μέλλον πάνω στο παρόν... Οι ποιητές είναι οι άδηλοι νομοθέτες του κόσμου». Ένας τέτοιος κρυφός νομοθέτης του κόσμου, ένας τέτοιος καθρέφτης γιγάντιων ίσκιων, είναι ο Έκο, έστω κι αν δεν είναι επαγγελματίας ποιητής που γράφει στίχους, αλλά εκφράζει τις σκέψεις του μέσα από άλλες μορφές του πνεύματος, όπως το μυθιστόρημα, η φιλοσοφία, η μελέτη της γλώσσας. Άλλωστε, ο Σέλλεϋ συγκατέλεγε στους ποιητές τον Ηρόδοτο και τον Πλάτωνα, που βέβαια δεν έγραφαν στίχους. Θεοδόσιος Ν. Πελεγρίνης Καθηγητής Πανεπιστημίου 25

24 ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ ΤΟΥ Πάνω από δέκα χρόνια τώρα προσπαθώ μονίμως να μη μιλάω για τα μυθιστορήματα μου. Κατ' αρχάς, αποφάσισα να μην απαντάω σε κουτές ερωτήσεις και κάποτε έφτιαξα έναν κατάλογο με δώδεκα κουτές ερωτήσεις στις οποίες είχα ήδη δώσει δώδεκα κουτές απαντήσεις. Θυμάμαι πως η πρώτη ερώτηση ήταν: «Γιατί διαλέξατε αυτό τον τίτλο;» Η απάντηση μου ήταν: «Γιατί ο Πινόκιο και η Χιονάτη έχουν ήδη copyright.» Ύστερα, πιστεύω πως ένας αφηγητής, όπως και ένας ποιητής, δεν πρέπει ποτέ να προσφέρει ερμηνείες της δικής του δουλειάς. Κάποτε είπα πως ένας συγγραφέας θα πρέπει να πεθαίνει μόλις γράψει ένα μυθιστόρημα και αν κάνω μία ακόμα διάλεξη, θα βρεθώ στα πρόθυρα να πραγματοποιήσω την υπόσχεση μου. Όταν έχει κανείς το κείμενο στο οποίο μπορεί να απευθύνει τις ερωτήσεις του, δεν έχει καμιά δουλειά να ρωτά το συγγραφέα. Το 1962 έγραψα ένα βιβλίο με τίτλο Opera aperta (Ανοιχτό έργο), στο οποίο υποστήριζα τον ενεργό ρόλο του ερμηνευτή στην ανάγνωση των κειμένων που είναι προικισμένα με αισθητική αξία. Όταν γράφτηκαν οι σελίδες εκείνες, οι αναγνώστες μου επικεντρώθηκαν κυρίως στην «ανοιχτή» πλευρά του όλου θέματος, υποτιμώντας το γεγονός ότι ο τίτλος ήταν «Ανοιχτό έργο» και ότι η ανοιχτή ανάγνωση, την οποία υποστήριζα, είναι μια δραστηριότητα που προκαλείται από την ερμηνεία του έργου και, συγχρόνως, στοχεύει σε αυτή. Με άλλα λόγια, μελετούσα τη διαλεκτική σχέση ανάμεσα στα δικαιώματα των κειμένων και τα δικαιώματα των ερμηνευτών τους. 27

25 Έχω την εντύπωση πως, τις τελευταίες δεκαετίες, στο πλαίσιο της θεωρίας της λογοτεχνίας, τα δικαιώματα των ερμηνευτών υπερτονίζονται. Σε πολλά γραπτά μου επεξεργάστηκα την ιδέα του Charles Peirce περί απεριορίστων σημασιών. Αλλά η ιδέα των απεριορίστων σημασιών δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ερμηνεία δεν έχει κριτήρια. Κατ' αρχάς, η απεριόριστη ερμηνεία αφορά συστήματα και όχι διεργασίες. Ένα γλωσσολογικό σύστημα είναι ένα επινόημα από το οποίο και μέσω του οποίου μπορούν να παραχθούν απεριόριστες γλωσσολογικές διαδοχικές σειρές. Αν κοιτάξουμε ένα λεξικό για τη σημασία μιας λέξης, βρίσκουμε ορισμούς και συνώνυμα, δηλαδή, με άλλα λόγια, άλλες λέξεις, τη σημασία των οποίων μπορούμε επίσης να κοιτάξουμε και, από τους ορισμούς τους, να οδηγηθούμε σε άλλες λέξεις. Θεωρητικά, μπορούμε να συνεχίσουμε τη διαδικασία αυτή επ' άπειρον. Όπως λέει ο Joyce για το Finnegan's Wake, έτσι κι ένα λεξικό είναι ένα βιβλίο γραμμένο για τον ιδανικό αναγνώστη που έχει την ιδανική αϋπνία. Ένα κείμενο όμως, στο βαθμό που είναι το αποτέλεσμα του χειρισμού των δυνατοτήτων μιας γλώσσας, δεν είναι «ανοιχτό» με τον ίδιο τρόπο. Στη διεργασία παραγωγής ενός κειμένου, περιορίζει κανείς το φάσμα των πιθανών γλωσσικών στοιχείων. Αν γράψω ότι «ο Γιάννης τρώει ένα/μία...», κατά πάσα πιθανότητα, η λέξη που ακολουθεί θα είναι ένα ουσιαστικό και το ουσιαστικό αυτό δεν μπορεί να είναι σκάλα (αν και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θα μπορούσε να είναι σπαθί). Μειώνοντας λοιπόν τις δυνατότητες παραγωγής απεριορίστων διαδοχικών σειρών, ένα κείμενο μας περιορίζει επίσης τη δυνατότητα να επιχειρήσουμε ορισμένες ερμηνείες. Λέγοντας ότι οι ερμηνείες ενός κειμένου είναι δυνάμει απεριόριστες, δεν εννοούμε ότι η ερμηνεία δεν έχει αντικείμενο. Λέγοντας ότι ένα κείμενο είναι δυνάμει 28

26 χωρίς τέλος, δεν εννοούμε ότι η κάθε ερμηνευτική πράξη μπορεί να έχει ένα αίσιο τέλος. Έχω προτείνει ένα κριτήριο παραποίησης, τύπου Popper, με το οποίο, όταν είναι δύσκολο να αποφασίσουμε κατά πόσον μια δεδομένη ερμηνεία ευσταθεί και ποια είναι η καλύτερη ανάμεσα σε δύο διαφορετικές ερμηνείες του ίδιου κειμένου, είναι πάντα δυνατόν να αναγνωρίσουμε αν μια ερμηνεία είναι σαφώς λανθασμένη, παράλογη και παρατραβηγμένη. Ορισμένες σύγχρονες κριτικές θεωρίες υποστηρίζουν πως η μόνη αξιόπιστη ανάγνωση ενός κειμένου είναι η παραποίηση, πως η ύπαρξη ενός κειμένου αποτελείται από την αλυσίδα των αντιδράσεων που -προκαλεί και πως ένα κείμενο δεν είναι παρά ένα πικ-νικ, όπου ο συγγραφέας βάζει τις λέξεις και οι αναγνώστες το νόημα. Ακόμα κι αν αυτό ήταν αλήθεια, τότε οι λέξεις που βάζει ο συγγραφέας αποτελούν αρκετά ενοχλητικό σύνολο αποδεικτικών στοιχείων που ο αναγνώστης δεν μπορεί να αντιπαρέλθει, είτε σιωπηρά είτε κάνοντας φασαρία. Στο βιβλίο μου Τα όρια της ερμηνείας κάνω διάκριση μεταξύ της πρόθεσης του συγγραφέα, της πρόθεσης του αναγνώστη και της πρόθεσης του κειμένου. Ένα κείμενο είναι ένα επινόημα που στόχο έχει να παραγάγει τον Υποδειγματικό Αναγνώστη του. Αυτός ο Αναγνώστης δεν είναι ο αναγνώστης που κάνει τη «μία και μοναδική», τη «σωστή» υπόθεση. Ένα κείμενο μπορεί να προβλέψει τον Υποδειγματικό Αναγνώστη, ο οποίος έχει το δικαίωμα να δοκιμάσει απεριόριστες υποθέσεις, όπως υποστηρίζει η θεωρία. Πώς μπορούμε όμως να αποδείξουμε μια υπόθεση σχετικά με την πρόθεση του κειμένου; Ο μόνος τρόπος είναι να την ελέγξουμε σε σύγκριση με το ίδιο το κείμενο ως συνεκτικό σύνολο. Και αυτή η ιδέα είναι πολύ παλιά. Τη συναντούμε στο 29

27 De doctrina Christiana τον Αγίου Αυγουστίνου: οποιαδήποτε ερμηνεία ενός δεδομένου τμήματος κειμένου στη συγκεκριμένη περίπτωση, της Βίβλου μπορεί να γίνει αποδεκτή εφόσον επιβεβαιώνεται και θα πρέπει να απορριφθεί αν αμφισβητείται από άλλο τμήμα του ίδιου κειμένου. Με αυτή την έννοια, η εσωτερική συνοχή του κειμένου ελέγχει τις κατά τα άλλα ανεξέλεγκτες παρορμήσεις του αναγνώστη. Όταν ένα κείμενο μπαίνει στο μπουκάλι κι αυτό συμβαίνει όχι μόνο με το μήνυμα του Ροβινσώνα Κρούσου, ή με την ποίηση και την αφήγηση, αλλά και με την Κριτική τον καθαρού λόγου, όταν δηλαδή ένα κείμενο δεν παράγεται για έναν και μόνο παραλήπτη αλλά για μια κοινότητα αναγνωστών, ο συγγραφέας θα ερμηνευθεί όχι σύμφωνα με τις προθέσεις του αλλά σύμφωνα με μια πολύπλοκη στρατηγική αλληλενεργειών οι οποίες εμπλέκουν και τους αναγνώστες, μαζί με τη γλωσσική τους ικανότητα ως κοινωνικού θησαυρού. Αποκαλώντας τη γλώσσα κοινωνικό θησαυρό δεν εννοώ μόνο μια συγκεκριμένη γλώσσα ως σύνολο γραμματικών κανόνων αλλά και ολόκληρη την εγκυκλοπαίδεια που οι εφαρμογές αυτής της γλώσσας έχουν συσσωρεύσει και, συγκεκριμένα, τις κοινωνικές συμβάσεις που η γλώσσα αυτή έχει δημιουργήσει καθώς και το ίδιο το ιστορικό των προηγούμενων ερμηνειών πολλών κειμένων, συμπεριλαμβανομένου του κειμένου που ο αναγνώστης διαβάζει εκείνη τη στιγμή. Έτσι, κάθε πράξη ανάγνωσης είναι μια δύσκολη συναλλαγή ανάμεσα στην ικανότητα του αναγνώστη (και τη γνώση που έχει ο αναγνώστης για τον κόσμο) και στο είδος της ικανότητας που ένα δεδομένο κείμενο απαιτεί για να διαβαστεί με οικονομικό τρόπο. Θα εξηγήσω αργότερα τι εννοώ όταν λέω οικονομικό τρόπο. Ο Υποδειγματικός Αναγνώστης μιας ιστορίας δεδομένου ότι εδώ μιλάμε για μυθιστορήματα δεν είναι ο Εμπειρικός Αναγνώστης. Ο Εμπειρικός Αναγνώ- 30

28 στης είσαστε εσείς, εγώ, ο καθένας, όταν διαβάζουμε ένα κείμενο. Οι εμπειρικοί αναγνώστες μπορεί να διαβάζουν με πολλούς τρόπους και δεν υπάρχει κανένας νόμος που να τους υπαγορεύει πώς να διαβάζουν γιατί, συχνά, χρησιμοποιούν το κείμενο ως δοχείο για τα δικά τους πάθη, που μπορεί να μην προέρχονται μέσα από το κείμενο ή που το κείμενο μπορεί τυχαία να ενεργοποιεί. Θα σας διηγηθώ μερικά αστεία περιστατικά, όπου μερικοί αναγνώστες μου λειτούργησαν ως εμπειρικοί και όχι ως υποδειγματικοί αναγνώστες. Ένας παιδικός μου φίλος, που είχα να τον δω πολλά χρόνια, μετά τη δημοσίευση του δεύτερου μυθιστορήματος μου Το εκκρεμές του Φονκώ, μου έγραψε: «Αγαπητέ Umberto, δεν θυμάμαι να σου έχω πει ποτέ τη θλιβερή ιστορία του θείου και της θείας μου, αλλά νομίζω ότι ήταν μεγάλη αδιακρισία εκ μέρους σου να τη χρησιμοποιήσεις στο μυθιστόρημα σου.» Πράγματι, στο βιβλίο μου αφηγούμαι μερικά περιστατικά που έχουν σχέση με έναν θείο Κάρλο και μια θεία Κατερίνα, οι οποίοι, στην ιστορία του βιβλίου, είναι ο θείος και η θεία του κεντρικού ήρωα, του Jacopo Belbo, και πράγματι τα πρόσωπα αυτά ήταν υπαρκτά: αν και με μερικές αλλαγές, αφηγήθηκα μια ιστορία της παιδικής μου ηλικίας για έναν θείο και μια θεία μου που είχαν όμως διαφορετικά ονόματα. Απάντησα στο φίλο μου λέγοντας του ότι ο θείος Κάρλο και η θεία Κατερίνα ήταν δικοί μου συγγενείς, όχι δικοί του, και, επομένως, είχα το copyright και ότι δεν ήξερα καν πως είχε θείους και θείες. Ο φίλος μου απολογήθηκε: είχε τόσο απορροφηθεί από την ιστορία, ώστε νόμισε ότι αναγνώρισε ορισμένα περιστατικά που συνέβησαν στους δικούς του θείους, πράγμα διόλου απίθανο, δεδομένου ότι στην εποχή του πολέμου (στην περίοδο δηλαδή που αναφέρονται οι αναμνήσεις μου) παρόμοια πράγματα συνέβαιναν σε διάφορους θείους. 31

29 Τι έγινε με το φίλο μου λοιπόν; Αναζητούσε στην ιστορία μου κάτι που υπήρχε μόνο στις προσωπικές του αναμνήσεις. Δεν ερμήνευε το κείμενο μου, το χρησιμοποιούσε. Δεν απαγορεύεται, φυσικά, να χρησιμοποιεί κανείς ένα κείμενο για ονειροπολήσεις και το κάνουμε συχνά αλλά αυτό δεν είναι δημόσια υπόθεση. Είναι σαν να κινούμαστε μέσα σε ένα κείμενο λες και είναι το προσωπικό μας ημερολόγιο. Υπάρχουν ορισμένοι κανόνες του παιγνιδιού και ο Υποδειγματικός Αναγνώστης είναι εκείνος που είναι πρόθυμος να παίξει αυτό το παιγνίδι. Ο φίλος μου ξέχασε τους κανόνες του παιγνιδιού και έβαλε τις δικές του προσδοκίες, ως Εμπειρικός Αναγνώστης, πάνω στις προσδοκίες που ο συγγραφέας περιμένει από τον Υποδειγματικό Αναγνώστη. Στο Κεφάλαιο 115 του βιβλίου μου Το εκκρεμές τον Φονκώ, το πρόσωπο που ονομάζεται Casaubon, τη νύχτα της 23ης προς την 24η Ιουνίου του 1984, αφού παρευρέθηκε σε μια αποκρυφιστική τελετή στο Conservatoire des Arts et Metiers, στο Παρίσι, περπατάει σαν δαιμονισμένο, σε όλο το μήκος της οδού Saint-Martin, διασχίζει την οδό aux Ours, φτάνει στο Centre Beaubourg και μετά στην εκκλησία Sainte-Marie. Μετά, συνεχίζει σε διάφορους δρόμους, των οποίων δίνονται οι ονομασίες, και καταλήγει στην Place des Vosges. Πρέπει να ομολογήσω ότι για να γράψω αυτό το κεφάλαιο, ακολούθησα την ίδια διαδρομή πολλές νύχτες, κουβαλώντας ένα μαγνητόφωνο και κρατώντας σημειώσεις των όσων έβλεπα και των εντυπώσεων μου. Δεδομένου μάλιστα ότι έχω ένα πρόγραμμα στον υπολογιστή που μπορεί να μου δείξει πώς είναι ο ουρανός οποιαδήποτε στιγμή οποιουδήποτε χρόνου και σε 32

30 οποιοδήποτε γεωγραφικό μήκος και πλάτος, έφτασα ώς το σημείο να ελέγξω αν υπήρχε φεγγάρι εκείνη τη νύχτα και σε ποιο σημείο βρισκόταν ανά πάσα στιγμή. Δεν το έκανα αυτό γιατί ήθελα να μιμηθώ το ρεαλισμό του Εμίλ Ζολά, αλλά γιατί θέλω να έχω μπροστά μου τη σκηλ'ή για την οποία γράφω, την ώρα που την αφηγούμαι: με βοηθάει να εξοικειωθώ με αυτά που συμβαίνουν και να μπω μέσα στους χαρακτήρες μου. Μετά τη δημοσίευση του μυθιστορήματος, έλαβα ένα γράμμα από κάποιον που προφανώς είχε πάει στην Εθνική Βιβλιοθήκη για να διαβάσει όλες τις εφημερίδες της 24ης Ιουνίου Ανακάλυψε λοιπόν ότι στη γωνία της οδού Reaumur την οποία δεν είχα αναφέρει αλλά η οποία τέμνει, σε κάποιο σημείο, την οδό Saint-Martin μετά τα μεσάνυχτα, την ώρα περίπου που περνούσε από κει ο Casaubon, ξέσπασε μια πυρκαγιά που θα πρέπει να ήταν αρκετά μεγάλη για να την αναφέρουν οι εφημερίδες. Το ερώτημα του αναγνώστη ήταν πώς κατάφερε ο Casaubon να μην τη δει. Του απάντησα πως ο Casaubon πιθανόν είχε δει την πυρκαγιά αλλά δεν την ανέφερε για κάποιο μυστηριώδη λόγο που εγώ δεν τον γνωρίζω, πράγμα που μπορεί να συμβαίνει σε μια ιστορία με τόσο πολλά μυστήρια, αληθινά και ψεύτικα. Πιστεύω ότι ο αναγνώστης μου ακόμα προσπαθεί να βρει γιατί ο Casaubon αποσιώπησε την πυρκαγιά, υποπτευόμενος ίσως μια ακόμα συνωμοσία των Ναϊτών Ιπποτών. Θα σας πω τώρα μιαν άλλη ιστορία για την ίδια νύχτα. Δύο φοιτητές της παρισινής Σχολής Καλών Τεχνών ήρθαν πρόσφατα και μου έδειξαν μια συλλογή από φωτογραφίες με τις οποίες είχαν απεικονίσει ολόκληρη τη διαδρομή του Casaubon, πηγαίνοντας και φωτογραφίζοντας τα μέρη που αναφέρω, ένα προς ένα, την ίδια ώρα της νύχτας. Δεδομένου ότι, στο τέλος του κεφαλαίου, ο Casaubon βγαίνει από τους υπόνομους της πόλης και μπαίνει, μέσα από ένα κατώι, σε ένα ανατολίτικο μπαρ 33

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει να σας πω ότι στο αρχείο μου έχω έγγραφη

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα»

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» Ημερομηνία 20/01/2015 Μέσο Συντάκτης Link prosopakritis.gr Αμαλία Αγγελάκη http://goo.gl/a1tyfd Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» H Άννα Γαλανού γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

Την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου στις 19.00 η Μάργκαρετ Ατγουντ θα μιλήσει στο Megaron Plus με θέμα «Δυστοπίες και η ελληνική επιρροή πάνω σε αυτές».

Την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου στις 19.00 η Μάργκαρετ Ατγουντ θα μιλήσει στο Megaron Plus με θέμα «Δυστοπίες και η ελληνική επιρροή πάνω σε αυτές». ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ ΑΤΓΟΥΝΤ Ο ταλαντούχος αναγνώστης ζει με το βιβλίο Ίσως η μεγαλύτερη εν ζωή συγγραφέας στην αγγλόφωνη λογοτεχνία. Για μένα, μια περίπτωση που στο μέλλον θα θεωρηθεί ατόπημα αν η Σουηδική Ακαδημία

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις και έχουν ζήσει συναρπαστικές περιπέτειες. Είναι αδύνατον

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Θέμα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα