..στη μνήμη του συντρόφου Ντίνου Παξιμαδά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "..στη μνήμη του συντρόφου Ντίνου Παξιμαδά"

Transcript

1 ..στη μνήμη του συντρόφου Ντίνου Παξιμαδά 1

2 2

3 Καρλ Κάουτσκυ - Ιγκόρ Σαφάρεβιτς - Ραούλ Βάνεγκεμ Θαβωρίτες - Τόμας Μίντσερ - Αναβαπτιστές Αιρετική εξέγερση και κομμουνισμός στην Κεντρική Ευρώπη του 15ου & 16ου αιώνα ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΝΑΚΑΡΑ 3

4 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΝΑΚΑΡΑ Θεσσαλονίκη, Μάης

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Για πρόλογο ΚΑΡΛ ΚΑΟΥΤΣΚΥ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΑΙΡΕΤΙΚΟΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ - Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ Ι. Παποσύνη, το Επίκεντρο των Επιθέσεων του Αιρετικού Κομμουνισμού. Ι Ι. Ο Ανταγωνισμός μεταξύ Πλούσιων και Φτωχών στο Μεσαίωνα. Ι Ι Ι. Η Επιρροή της Χριστιανικής Παράδοσης. I V. Η Κοινοκτημοσύνη στα Μέσα Κατανάλωσης. V. H Αποστροφή προς το Γάμο. VI. Το Μυστικιστικό και το Ασκητικό. VII. Ο Διεθνισμός και το Επαναστατικό Πνεύμα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΟΙ ΘΑΒΩΡΙΤΕΣ Ι. Το Μεγάλο Σχίσμα. ΙΙ. Οι Κοινωνικές Συνθήκες στη Βοημία πριν τους Χουσσιτικούς Πολέμους. III. To Ξεκίνημα του Χουσσιτικού Κινήματος. ΙV. Οι Εσωτερικές Παρατάξεις του Χουσσιτικού Κινήματος. V. Οι Κομμουνιστές του Θαβώρ. VI. H Πτώση του Θαβώρ.. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΟΙ ΒΟΗΜΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ Ο ΤΟΜΑΣ ΜΙΝΤΣΕΡ Ι. Η Γερμανική Μεταρρύθμιση. ΙΙ. Η Πλούσια Παραγωγή των Σαξονικών Ορυχείων. ΙΙΙ. Οι Ζηλωτές του Τσβικάου. IV. Οι Βιογράφοι του Μίντσερ. V. Τα Πρώτα Χρόνια του Μίντσερ. VI. Ο Μίντσερ στο Άλστεντ. VII. Η Αφετηρία του Μεγάλου Πολέμου των Χωρικών. VIII. Οι Προετοιμασίες του Μίντσερ για την Εξέγερση. IX. Ο Πόλεμος των Χωρικών. 5

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 - ΟΙ ΑΝΑΒΑΠΤΙΣΤΕΣ Ι. Οι Αναβαπτιστές πριν τον Πόλεμο των Χωρικών. ΙΙ. Οι Αρχές των Αναβαπτιστών. ΙΙΙ. Η Τύχη και η Μοίρα των Αναβαπτιστών στην Ελβετία. ΙV. Oι Αναβαπτιστές στη Νότια Γερμανία. V. Οι Αναβαπτιστές στη Μοραβία. VI. Οι Αναταραχές στο Μύνστερ. VII. Οι Αναβαπτιστές στο Στρασβούργο και τις Κάτω Χώρες. VIII. Πως κερδήθηκε το Μύνστερ. ΙΧ. Η Νέα Ιερουσαλήμ. (α) Οι Πηγές των Πληροφοριών μας. (β) Το Καθεστώς του Τρόμου. (γ) Ο Κομμουνισμός. (δ) Η Πολυγαμία. Χ. Η Πτώση του Μύνστερ. Υποσημειώσεις του συγγραφέα. ΙΓΚΟΡ ΣΑΦΑΡΕΒΙΤΣ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ (απόσπ.) ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΧΙΛΙΑΣΤΙΚΟΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ Ι Ι. Ο Σοσιαλισμός των Αιρέσεων Γενική Επισκόπηση Θαβωρίτες Αναβαπτιστές Παράρτημα - Βιογραφίες: Τόμας Μίντσερ Ο Ιωάννης του Λέυδεν και η Νέα Ιερουσαλήμ του Μύνστερ. ΡΑΟΥΛ ΒΑΝΕΓΚΕΜ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ Οι Αιρέσεις ως τις Αρχές του 18 ου Αιώνα. Κεφάλαιο 36 - Οι Μεταρρυθμιστές της Ανατολής: Χουσσίτες και Θαβωρίτες. Κεφάλαιο 37 Οι Άνθρωποι της Νόησης και οι Πικάρδοι της Βοημίας. ΟΙ ΠΙΚΑΡΔΟΙ Ή ΑΔΑΜΙΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΗΜΙΑΣ 6

7 Κεφάλαιο 42 Οι Αναβαπτιστές. STORCH, PFEIFFER ΚΑΙ ΜΙΝΤΣΕΡ HUT, HUEBMAIER ΚΑΙ HUTTER MELCHIOR HOFFMANN ΟΙ ΜΥΝΣΤΕΡΙΑΝΟΙ. ΠΑΣΙΦΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΡΡΟΡΙΣΤΕΣ: MENNO SIMONSZ ΚΑΙ BATTENBURG ΟΙ ΕΙΚΟΝΟΚΛΑΣΤΕΣ Σημειώσεις της μετάφρασης. 7

8 8

9 «Παίρνω στην τύχη ένα άλλο γράμμα από τον σάκο. Ένα κιτρινισμένο, σκισμένο χαρτί. Προς τον Δάσκαλο των χωρικών, κύριο Τόμας Μίντσερ, αμύντορα της πίστεως κατά των ασεβών, στην εκκλησία της Κυρά Παναγιάς του Μίλχαουζεν. Δάσκαλέ μας, κατά την ημέρα του Αγίου Πάσχα οι χωρικοί, επωφελούμενοι της απουσίας του κόμητος Λούντβιχ, έκαναν έφοδο στον πύργο του Χoλφενστάιν και αφού τον λεηλάτησαν και συνέλλαβαν την κόμισσα και τα παιδιά της κατευθύνθηκαν στα τείχη της πόλεως, όπου είχαν καταφύγει ο κόμης και οι ευγενείς του. Χάρη στην υποστήριξη των πολιτών, εισέβαλαν στα τείχη και τους συνέλαβαν. Εν συνεχεία, οδήγησαν τον κόμη και τους άλλους δεκατρείς ευγενείς στην ύπαιθρο και τους ανάγκασαν να περάσουν κάτω από το ζυγό. Παρά το γεγονός ότι ο κόμης προσέφερε πολλά χρήματα ως αντάλλαγμα για τη ζωή του, τελικά τον σκότωσαν μαζί με τους ιππότες του, τον έγδυσαν και τον εγκατέλειψαν στη μέση του δάσους, με τους ώμους δεμένους στο ζυγό. Μετά επέστρεψαν στον πύργο, τον οποίον παρέδωσαν στις φλόγες. Η είδηση για όσα διαδραματίσθηκαν δεν άργησε να φτάσει στις γειτονικές κομητείες, ενσπείροντας τον πανικό μεταξύ των ευγενών, οι οποίοι τώρα ξέρουν ότι μπορεί να έχουν την ίδια τύχη με τον κόμη Λούντβιχ. Είμαι βέβαιος ότι αυτά τα συμβάντα θα αποτελέσουν μοχλό πίεσης αποφασιστικής σημασίας για την αποδοχή των δώδεκα άρθρων σας σε όλες τις πόλεις. Φέτος το Πάσχα, ο Χριστός αναστήθηκε εκ νεκρών για να ζωντανέψει το πνεύμα των ταπεινών και να εμψυχώσει την καρδιά των καταπιεσμένων. Είθε η χάρις του Θεού να μη σας εγκαταλείψει. Ο διοικητής των στρατιωτικών μονάδων των χωρικών από το Νέκαρ και το Όντεβαλντ, Τζακλάιν Ρόμπραχ Βάισμπεργκ, 18 Απριλίου 1525 Πιέζω στα δάχτυλά μου το μουχλιασμένο χαρτί. Το είχα υπόψη μου αυτό το γράμμα, ο Δάσκαλος Τόμας το είχε διαβάσει μεγαλοφώνως για να διαβεβαιώσει όλους πως η στιγμή της λύτρωσης ήταν κοντά. Η φωνή του: η φλόγα που έβαλε φωτιά στη Γερμανία.» Εκκλησιαστής, Luther Blisset. 9

10 Για πρόλογο... Τo αντικείμενο της παρούσας μετάφρασης αφορά τη μέση του νήματος που συνδέει τις εξεγέρσεις των σκλάβων του αρχαίου κόσμου με τα σύγχρονα επαναστατικά κινήματα που φιλοδοξούν να καταστήσουν τον καπιταλισμό το τελευταίο εκμεταλλευτικό σύστημα της ιστορίας. Αν τη μια άκρη του νήματος αυτού την κρατάνε οι εξεγερμένοι είλωτες της Σπάρτης, οι επαναστατημένοι δούλοι και προλετάριοι της Πολιτείας του Ήλιου στην Πέργαμο κι οι σύντροφοι του Σπάρτακου, και την άλλη, οι Παρισινοί Κομμουνάροι, οι εργάτες κι αγρότες της Ρώσικης κι Ισπανικής Επανάστασης, όπως κι οι τωρινοί ταξικοί τους επίγονοι, τότε ανάμεσά τους στέκονται τα χιλιαστικά επαναστατικά κινήματα του Μεσαίωνα. Χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι αυτών υπήρξαν οι Θαβωρίτες της Βοημίας (15 ος αι.), οι αγροτικές μάζες που συντάραξαν τη Γερμανία το πρώτο τέταρτο του 16 ου αιώνα κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου των Χωρικών, εμπνεόμενες και καθοδηγούμενες από προσωπικότητες σαν κι αυτή του Τόμας Μίντσερ, κι η μαχητική πτέρυγα των Αναβαπτιστών που συνέδεσε τ όνομά της με την κατάληψη της πόλης του Μύνστερ, στα μέσα της δεκαετίας του Τέτοιου είδους κινήματα έσπειραν τον τρόμο στις τάξεις της κοσμικής κι εκκλησιαστικής ιεραρχίας (τα όρια μεταξύ των δύο υπήρξαν πολλές φορές δυσδιάκριτα στο Μεσαίωνα), αναγκάζοντας Αυτοκράτορες, Πάπες, Βασιλιάδες, τοπικούς πρίγκηπες κι ηγεμόνες αλλά και θρησκευτικούς μεταρρυθμιστές, να συνάψουν τις πλέον ετερόκλητες συμμαχίες με μοναδικό σκοπό το βίαιο σβήσιμο της εξεγερτικής φλόγας. Η εξέγερση γεννήθηκε μαζί με την εκμετάλλευση. Σ όποια περίοδο της ανθρώπινης ιστορίας κι αν έδρασαν αυτοί που μέσω της πρώτης θέλησαν να καταργήσουν τη δεύτερη, ήταν αναγκασμένοι να χρησιμοποιήσουν τα υλικά του παλιού κόσμου που τους καταπίεζε, για να χτίσουν τον καινούριο που οραματίζονταν. Στην περίοδο λοιπόν που εξετάζουμε, κυρίαρχος κοινός κώδικας ήταν ο Λόγος του Θεού. Τη γλώσσα της θεολογίας μεταχειρίζονταν οι κυρίαρχοι ηγεμόνες του Κράτους και της Εκκλησίας, μέσα απ αυτήν αντιλαμβάνονταν τον κόσμο οι κατώτερες τάξεις, σ αυτήν εκφράστηκαν και τα κινήματα των απλών ανθρώπων που δεν μπορούσαν να υπομένουν πια τα βάσανα και την καταπίεση των ισχυρών, ούτε κι είχαν τη διάθεση ν ανταμειφθούν για την εγκόσμια υπομονή τους στη μεταθανάτια ζωή που τους υπόσχονταν ο μεγαλύτερος των εκμεταλλευτών, η επίσημη Εκκλησία. Γι αυτούς, ο Παράδεισος ήταν στη γη κι έπρεπε να τον κατακτήσουν άμεσα με τα μέσα και τη γλώσσα που τους παρείχε ο καιρός τους. Η μοναδική όμως γλώσσα που μπορούσαν να κατανοήσουν αλλά και μέσω αυτής να εκφράσουν την αγωνία και τη λαχτάρα τους για την κοινωνική δικαιοσύνη, δεν ήταν άλλη απ αυτή της χριστιανικής παράδοσης και της Βίβλου, την οποία και ερμήνευσαν 10

11 σύμφωνα με τον τρόπο τους και τις ανάγκες τους. Ο Μαρξ γράφοντας τη δεύτερη παράγραφο της 18 ης Μπρυμαίρ..., δεν μπορεί να μην είχε κατά νου, ανάμεσα σ άλλα, κινήματα σαν κι αυτά, έστω κι αν στη συνέχεια η μοναδική άμεση αναφορά του σ εκείνη την εποχή περιορίζεται στο Λούθηρο που μεταμφιέζεται σ Απόστολο Παύλο : «Οι άνθρωποι κάνουν την ίδια τους την ιστορία, δεν την κάνουν όμως κάτω από ελεύθερες συνθήκες, που διάλεξαν μόνοι τους, μα κάτω από συνθήκες που βρέθηκαν άμεσα, που δόθηκαν και κληρονομήθηκαν από το παρελθόν. Η παράδοση από όλες τις πεθαμένες γενεές βαραίνει σαν εφιάλτης πάνω στα μυαλά των ζωντανών. Και ίσα-ίσα όταν φαίνονται να ασχολούνται για να ανατρέψουν τους εαυτούς τους και τα πράγματα και να φτιάσουν κάτι που δεν υπήρχε ακόμα, σε τέτιες ίσα-ίσα εποχές επαναστατικής κρίσης, επικαλούνται με αγωνία τα πνεύματα του παρελθόντος στην υπηρεσία τους, δανείζονται τα ονόματά τους, τα πολεμικά τους συνθήματα, τις φορεσιές τους για να παρουσιάσουν μ αυτή τη μεταμφίεση, που την έκανε ο χρόνος σεβάσμια, και μ αυτή τη δανεισμένη γλώσσα την καινούρια σκηνή της παγκόσμιας ιστορίας» (εκδ. Θεμέλιο, 1986, μτφ: Φ. Φωτίου). Κι οι σύγχρονοι όμως εραστές της ανατροπής δεν παρέλειψαν ν αναφερθούν στη σημασία και τη γλώσσα των επαναστατικών χιλιαστικών κινημάτων. Ο Ντεμπόρ, στο Σχόλιο 138 της Κοινωνίας του Θεάματος, τοποθετώντας τις εξεγέρσεις αυτές στο μεταίχμιο δύο κόσμων, δηλαδή αυτού της παλιάς φεουδαρχικής κηδεμονίας και του νέου που αναδύονταν απ τα πρώτα σπαράγματα της διαδικασίας διάλυσης του πρώτου, γράφει: «Ο χιλιασμός, σαν επαναστατκός ταξικός αγώνας που μιλάει για τελευταία φορά τη γλώσσα της θρησκείας, είναι ήδη (...) μια σύγχρονη επαναστατική τάση απ την οποία λείπει ακόμα η συνείδηση ότι είναι μόνο ιστορική» (εκδ. Ελ. Τύπος, 1986, μτφ: Π. Τσαχαγέα Ν. Αλεξίου). Ο δε Βάνεγκεμ, αναφερόμενος στο θεό των Μυνστεριανών Αναβαπτιστών και των εξεγερμένων χωρικών του 1525, δηλώνει στην Επανάσταση της Καθημερινής Ζωής ότι «είναι ήδη, με μορφή αρχαϊκή, η ακατανίκητη ορμή των μαζών για την κοινωνία του ολικού ανθρώπου» (εκδ. Άκμων, μτφ: Σ. Βελέντζα). Αυτός ή αυτοί που συνέγραψαν την Αποκάλυψη του Ιωάννη, χρησιμοποιώντας προϋπάρχουσες προφητείες και προσδοκίες, μας έδωσαν ένα κείμενο που προσφέρονταν (και) για πολλαπλές επαναστατικές ερμηνείες απ την πλευρά των καταπιεσμένων. Η αναμενόμενη έλευση του Χριστού κι η χιλιετής βασιλεία που θα εγκαθίδρυε στη γη προ της τελικής Κρίσης, με την ανύψωση των βασανισμένων φτωχών και την τιμωρία των σκληρών αρχόντων οργάνων του Αντίχριστου, αποτέλεσε βασικό σημείο αναφοράς γι αρκετές επαναστατικές σέχτες του Μεσαίωνα, οι οποίες εξέφρασαν την ανάγκη να συμμετέχουν ενεργά, ως όργανα και στρατοί που κατευθύνονταν απ την οργή και τη βούληση του θεού, στη διαδικασία οικοδόμησης του νέου κόσμου της ισότητας και της δικαιοσύνης, που θα έβαζε τέρμα στα βάσανα και τις στερήσεις του λαού, γκρεμίζοντας τους φαύλους ηγεμόνες απ τους θρόνους τους. Ο Ουμπέρτο Έκο, στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, αποδίδει μέσα σε μερικές γραμμές το Αποκαλυψιακό 11

12 στοιχείο που διαπερνά τα τρία βασικά κινήματα που αποτελούν το κύριο αντικείμενο της παρούσας έκδοσης-μετάφρασης: «Προς τα τέλη του Μεσαίωνα ο αποκαλυψιακός χιλιασμός φαίνεται να συνδέεται όλο και πιο στενά με οργανωμένα και ισχυρά πολιτικά και θρησκευτικά κινήματα: οι ιστορικοί των χιλιαστικών τάσεων μιλάνε ξεκάθαρα για αποκαλυπτισμό όταν αναφέρονται στη ριζοσπαστική πτέρυγα των ουσιτών στη Βοημία, και το ίδιο ισχύει για ολόκληρο το κήρυγμα του Thomas Müntzer, μέχρι την τελική τραγωδία της επανάστασης των αγροτών, και για τη μεταφορά των ιδανικών του Müntzer στο Münster των αναβαπτιστών. Ο Müntzer, εσχατολόγος και παουπεριστής, (Σημ: εκ του Heinrich Pfeiffer, βλ. Κεφ. 4) αυτοαποκαλείται (θυμίζοντας Αποκάλυψη), το δρεπάνι που ακόνιζε ο Θεός για να θερίσει τους εχθρούς (είναι η εικόνα του άγγελου εξολοθρευτή), δημιουργεί έναν Σύνδεσμο των εκλεκτών, για τις ομιλίες του στους γερμανούς πρίγκηπες χρησιμοποιεί αποσπάσματα και ιδέες από την Αποκάλυψη του Δανιήλ, θεωρεί την Χιλιετία μια κοινωνία ισότητας και κοινοκτημοσύνης (κι έτσι θα τον επαναξιολογήσουν, αργότερα, οι μαρξιστές διανοούμενοι), πιστεύει ότι ο μεγάλος εχθρός του, ο Λούθηρος, είναι το Θηρίο και η Πόρνη της Βαβυλώνας... Οι αναβαπτιστές του Münster ονομάζουν την πόλη τους Νέα Ιερουσαλήμ, αναγγέλουν το τέλος του κόσμου για πριν απ το Πάσχα, θεωρούν τον αρχηγό τους, τον Giovanni di Leidi, Μεσσία των τελευταίων ημερών, υποστηρίζουν και πάλι τη θεωρία των τριών εποχών και, χωρίς να το έχουν προγραμματίσει, πεθαίνουν σε μια τρομακτική σφαγή που μοιάζει να βγήκε από τη φαντασία του οραματιστή της Πάτμου, με τα ποτάμια να κοκκινίζουν απ το αίμα και οι κάτοικοι της πόλης να αποδεκατίζονται όπως ο πληθυσμός της γης την ημέρα της τελικής κρίσης» (εκδ. Παρατηρητής, 1995, μτφ: Θ. Ιωαννίδη). Η υιοθέτηση όμως τέτοιων χιλιαστικών απόψεων δεν οδηγούσε απαραίτητα στην εξέγερση. Το εύρος των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν απ τις αιρετικές σέχτες για να υλοποιήσουν τα οράματά τους, περί της Χιλιετούς Βασιλείας των Ουρανών επί της γης, κυμαίνονταν απ τη διατήρηση της πιο παθητικής κι υποταχτικής στάσης, μέχρι την ανάληψη των πλέον βίαιων μορφών δράσης, χωρίς αυτό να σημαίνει πως τα μέλη των ομάδων εκείνων που πρέσβευαν τον ηπιότερο πασιφισμό, περνούσαν απαραιτήτως καλύτερα στα χέρια των ηγεμόνων: «Πράγματι, η παθητικότητά τους όχι μόνο τους εξέθεσε σε βίαιες επιθέσεις των ευγενών και των καθολικών, αλλά και τους κατέστησε ευάλωτους, από ψυχολογική άποψη, σε ισχυρούς δημαγωγούς οι οποίοι συχνά μετέτρεπαν τις κομμούνες τους σε προσωπικά φέουδα, όπου ηγεμόνευαν επιλεγμένοι πρεσβύτεροι που τις απολίθωναν σε απολυταρχικές κατευθύνσεις. Το έθιμο, στην πραγματικότητα, έπαιξε εξίσου αποδυναμωτικό ρόλο με τον φυσικό καταναγκασμό, και οι πρεσβύτεροι αποδείχθηκαν εξίσου απαιτητικοί από το εκκλησίασμά τους όσο και οι συμβατικοί κληρικοί» (Murray Bookchin, Η Τρίτη Επανάσταση, Τόμος 1, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2009, μτφ: Μ. Σαρηγιάννη). Ο Νόρμαν Κον στο κλασσικό έργο του, The Pursuit of the Millenium (στα ελλην. Αγώνες για την έλευση της Χιλιετούς Βασιλείας 12

13 του Θεού Επαναστάτες Χιλιαστές και Μυστικιστές Αναρχικοί του Μεσαίωνα, εκδ. Νησίδες, 1999, μτφ: Β. Τομανά), - έργο που αναβίωσε το σύγχρονο ενδιαφέρον για τις μεσσαιωνικές σέχτες, τυχαίνοντας πληθώρας αναφορών απ το σύνολο σχεδόν όσων ασχολήθηκαν ή έκαναν έστω νύξεις πάνω σ αυτές, που σε καμιά όμως περίπτωση δεν έχει σκοπό να υπερασπιστεί τη βία των εξεγερμένων αλλά μάλλον να καταδείξει σε αρκετά σημεία τη μαζική παράνοια που καταλάμβανε αυτούς και τους αρχηγούς τους, εξετάζοντας το θέμα από μια φιλελεύθερη σκοπιά αναφέρει πάνω στο ζήτημα της κοινωνικής σύνθεσης και των πραχτικών των κινημάτων αυτών: «Υπήρξε ασφαλώς μεγάλη ποικιλία από χιλιαστικές αιρέσεις και κινήματα στην μεσσαιωνική Ευρώπη. Στο ένα άκρο ήταν οι λεγόμενοι Φραγκισκανοί Πνευματικοί, που άκμασαν κατά τον 13 ο αιώνα. Αυτοί οι αυστηροί ασκητές προήλθαν κυρίως από την ανάμειξη αριστοκρατικών και εμπορικών οικογενειών, που αποτελούσαν την άρχουσα τάξη στις ιταλικές πόλεις. Πολλοί απ αυτούς απαρνήθηκαν μεγάλα πλούτη, για να γίνουν φτωχότεροι κι από ζητιάνοι και φαντάζονταν ότι η Χιλιετής Βασιλεία του Θεού θα ήταν μια εποχή του Πνεύματος, στην οποία όλη η ανθρωπότητα θα ήταν ενωμένη στην προσευχή, τον μυστικιστικό διαλογισμό και την εθελούσια φτώχεια. Στο άλλο ακρο ήταν οι διάφορες χιλιαστικές αιρέσεις και κινήματα, που αναπτύχθηκαν στους κόλπους των ξεριζωμένων φτωχών των πόλεων και της υπαίθρου. Η φτώχεια των ανθρώπων αυτών ήταν κάθε άλλο παρά εθελούσια, το μερτικό τους στη ζωή ήταν η άκρα και αδυσώπητη ανασφάλεια, και ο χιλιασμός τους ήταν βίαιος, αναρχικός και κατά καιρούς αληθινά επαναστατικός». Για τη διάσταση των απόψεων και πραχτικών πάνω στο ζήτημα της χρησης βίας μέσα στο όρια της ίδιας αίρεσης, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι Αναβαπτιστές: την ίδια ώρα που ο ηγέτης της μετριοπαθούς πτέρυγας, Μέννον Σίμονς, (απ αυτόν πήραν τ όνομά τους Μεννονίτες- οι ευαγγελικές ομάδες των οποίων κοινότητες υπάρχουν μέχρι σήμερα, κυρίως στη Βόρεια Αμερική) αποκήρυττε και συκοφαντούσε τη μαχητική πτέρυγά τους που είχε εγκαθιδρύσει την Κομμούνα του Μύνστερ, ο ίδιος του ο αδερφός έχανε τη ζωή του, το 1535, συμμετέχοντας σ ένοπλο απόσπασμα Αναβαπτιστών που κινούνταν προς ενίσχυση της πολιορκούμενης απ τις επισκοπικές δυνάμεις πόλης. Τα κινήματα που εξέφρασαν άμεσα και δυναμικά το αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη, ενδυόμενα το θρησκευτικό μανδύα, δεν περίμεναν το Λούθηρο ν ανοίξει τη θύρα του φρενοκομείου για να κάνουν την εμφάνισή τους (όπως άλλωστε κι οι Θαβωρίτες που αποτέλεσαν την πρώτη ανάλογη πετυχημένη προσπάθεια εναντίον της επίσημης Εκκλησίας, προηγούμενοι κατά έναν σχεδόν αιώνα της θυροκόλλησης των 95 θέσεων του Γερμανού μεταρρυθμιστή, στην είσοδο του καθεδρικού της Βιττεμβέργης), ούτε και περιορίστηκαν στα εδάφη της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ή της ευρωπαϊκής ηπείρου γενικότερα. Όταν ο Αδάμ σκάλιζε και η Εύα έκλωθε, ποιος ήταν τότε ο αριστοκράτης; Εξ αρχής όλοι οι άνθρωποι δημιουργήθηκαν ίσοι.... Μέσα σε τέτοιου είδους κηρύγματα απ 13

14 τους Λολλάρδους ιεροκήρυκες, ξέσπασε η αγροτική εξέγερση του 1381 στην Αγγλία. Η πρόθεση των μεγάλων γαιοκτημόνων να πάρουν πίσω κατακτημένα δικαιώματα των χωρικών, ήταν η αιτία για το ξέσπασμα της εξέγερσης, το Μάη εκείνης της χρονιάς. Αφορμή στάθηκε ο υπερβάλλοντας ζήλος ενός φορο-εισπράκτορα στο Έσσεξ, απ όπου και άρχισε ο ξεσηκωμός. Έχοντας ως αρχηγό τον Wat Tyler, η μεγάλη πορεία των χωρικών προς το Λονδίνο, έκαιγε πύργους ευγενών κι άνοιγε τις φυλακές, απελευθερώνοντας και το Λολλάρδο κήρυκα John Ball. Στο Καντέρμπουρυ, λεηλάτησαν την έδρα της Αρχιεπισκοπής κι ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος έχασε το κεφάλι του λίγο αργότερα. Ήταν δε τόσο λαομίσητος που το μόνο που έκανε η φρουρά του ήταν ν ανοίξει τις πύλες στους επαναστάτες. Τελικά οι εξεγερμένοι νικήθηκαν με δόλο απ τις ψεύτικες υποσχέσεις του βασιλιά και των ευγενών, πληρώνοντας την αφέλειά τους, κι αφού πρώτα είδαν νεκρούς τους Tyler και Ball. Το τέλος της εξέγερσης είχε την ίδια κατάληξη μ αυτήν των περισσότερων αγροτικών ξεσηκωμών του ύστερου Μεσαίωνα: οι στασιαστές, αν και ήδη διασκορπισμένοι, σφαγιάστηκαν ως μια μελλοντική προειδοποίηση προς την πλευρά των κατώτερων τάξεων. Στα καθ ημάς και το Μεσογειακό χώρο, είχαν προηγηθεί τα γεγονότα της Κομμούνας της Σαλονίκης, το Είναι αλήθεια ότι τα συνθήματα του κινήματος των Ζηλωτών είχαν κυρίως κοσμικό, παρά θρησκευτικό χαρακτήρα, μιας που φάνηκαν να υπερασπίζονταν το νόμιμο διάδοχο Ιωάννη Παλαιολόγο ενάντια στο σφετεριστή του θρόνου, Ιωάννη Κατακουζηνό. Επιπλέον, δεν αποτέλεσαν αίρεση, ούτε και είχαν ως στόχο την εγκαθίδρυση της Βασιλείας του Θεού κάτω απ οποιαδήποτε μορφή. Ήταν ένα κίνημα με καθαρά κοινωνικές-ταξικές αναφορές και δημοκρατικές αρχές που στράφηκε εναντίον των ευγενών και του κλήρου. Ο Κορδάτος εντοπίζει τη διαφοροποίηση αυτή, σε σχέση με τ ανάλογα κινήματα της Δύσης που επαιρναν θρησκευτική μορφή στ ότι μέσα στο Βυζάντιο «(...) η παράδοση του αρχαίου ελληνικού κόσμου δεν έσβυσε στα χρόνια του Μεσαίωνα και, η θεολογία δεν αποξήρανε ολότελα την παράδοση της ελληνικής αρχαιότητας [έτσι ώστε] δεν είταν δυνατό με θρησκευτικό σύνθημα ν αρχίση ο αγώνας ο επαναστατικός ενάντια στη φεουδαρχία» (Η Κομμούνα της Θεσσαλονίκης , εκδ.επικαιρότητα, 1981). Ούτε και δω όμως οι πρωταγωνιστές δεν έμειναν ανέγγιχτοι απ το θρησκευτικό παράγοντα, κάτω απ τη σκέπη του οποίου διεξάγονταν και δικαιολογούνταν το σύνολο της κοινωνικής ζωής, τασσόμενοι υπέρ του ελευθερόφρονα λόγιου μοναχού Βαρλαάμ κι εναντίον του αντιδραστικού, και προερχόμενου απ το αγιορείτικο καλογερομάνι, κινήματος των Ησυχαστών. («Το κόμμα λοιπόν των Ζηλωτών είταν ένα επαναστατικό κόμμα. Ζητούσε όχι μοναχά πολιτικές ελευθερίες μα και κοινωνικοοικονομικές μεταρρυθμίσεις. (...) είχε ολότελα φιλελεύθερες αντιλήψεις για τα θρησκευτικά ζητήματα και είταν εχτρικό στον καλογερισμό και την παπαδοκρατία. Με μια λέξη είταν ένα επαναστατικό -για την εποχή του- κόμμα. Γι αυτό και στην πάλη ησυχαστών και βαρλααμιτών πήρε φανερά το μέρος των βαρλααμιτών και 14

15 πολέμησε τους ησυχαστές όσο μπορούσε», Γ. Κορδάτος, βλ. προηγ.) Ας μην ξεχνάμε επιπλέον, ότι αν και κοσμικό στην ουσία του, το κίνημα έλαβε όνομα με θρησκευτικές αναφορές. Πέρα πάντως απ τις διαφωνίες πάνω στο ζήτημα της ακριβούς φύσης της ζηλωτικής Κομμούνας, αυτή έχει πάρει οριστικά τη θέση της πλάι στα λαϊκά κινήματα του ύστερου Μεσαίωνα -με τις ιδιομορφίες και τα χαρακτηριστικά του ιστορικού πλαισίου στ οποίο εκδηλώθηκε κι επιβίωσε για εφτά χρόνια- τα οποία εξεγέρθηκαν εναντίον της αριστοκρατίας και του κλήρου για να οικοδομήσουν ένα βραχύβιο μόρφωμα, πάνω στις αρχές του δικαίου και της κοινωνικής ισότητας. Παράλληλα μ αυτό, μοιράστηκε μαζί τους και τη συνηθισμένη κατάληξη. Μια συμφωνία ανάμεσα σε άσπονδους εχθρούς έβαλε τέρμα στην επαναστατική λαοκρατική δημοκρατία. «Οι Τούρκοι, ύστερα από γερή αντίσταση των Ζηλωτών, πήραν την Σαλονίκη και την παρέδωσαν στον Καντακουζηνό. Στις αρχές δε του χινόπορου (1349) μπήκε πια νικητής κι εκδικητής ο Καντακουζηνός μέσα στο κάστρο της, πατώντας επάνω στα πτώματα της ηρωϊκής Κομμούνας της Σαλονίκης...» (Γ. Κορδάτος, βλ. προηγ.). Στo Boρρά της Ιταλικής Χερσονήσου και στις αρχές του 14 ου αιώνα, ο αιρεσιάρχης Φρα (Αδελφός) Ντολτσίνο της Νοβάρα (1250 περ. 1307) και η σύντροφός του, Μαργαρίτα, ίδρυσαν τη δική τους χιλιαστική ουτοπία, κηρύσσοντας τον πόλεμο στις κυρίαρχες θρησκευτικές και κοσμικές εξουσίες. Ηγέτης των Αποστολικών Αδελφών και κατόπιν των Ντολτσινιστών, όπως έμεινε γνωστό το κινημά του, εξαπέλυσε ανταρτοπόλεμο εναντίον των ευγενών και της επίσημης Εκκλησίας, με τις χιλιάδες των μαχητών του, που συγκεντρώθηκαν απ τις περιοχές της Μπολόνια και της Νοβάρα. Βασικές αρχές του κινήματος υπήρξαν, η κοινοκτημοσύνη και η απόρριψη του γάμου. Στη θέση του υιοθετήθηκαν οι αρχές των ελεύθερων σχέσεων και η από καρδιάς ένωση. «Ο Ντολτσίνο εγκωμίαζε την πρακτική της γυμνότητας ανάμεσα στα ζευγάρια, προάγοντας τις χειρονομίες του έρωτα, ως το σημείο που η ακαταμάχητη επιθυμία να ολοκλήρωνε τη θέληση της φύσης, μέσα σε μια αθωότητα που ακύρωνε κάθε ενοχή» (Ρ. Βάνεγκεμ, La Resistance au Christianisme). Αφού σημείωσαν αρκετές νίκες και υποκίνησαν αγροτικές εξεγέρσεις στη Βόρεια Ιταλία, οι Ντολτσινιστές αποσύρθηκαν το 1305, υπό την πίεση της σταυροφορίας που είχε κηρύξει ο Πάπας Κλήμης Ε, στο Παρέτε Κάλβο, μια ορεινή και δυσπρόσιτη περιοχή των Άλπεων, όπου και ίδρυσαν την κομμούνα τους που αποτελούνταν από ανθρώπους. Δυο χρόνια μετά, στις 23 Μάρτη του 1307, ο Φρα Ντολτσίνο, η Μαργαρίτα κι οι εναπομείναντες μαχητές έπεφταν στα χέρια των σταυροφόρων, έχοντας προηγουμένως μετακινηθεί στο Όρος Rubello. Αφού οι δήμιοί του τον περιέφεραν ως τρόπαιο στους δρομους της Verceil, τον κομμάτιασαν ζωντανό με πυρωμένες τανάλιες και τον οδήγηγησαν τελικά στην πυρά. Λέγεται ότι κάτα τη διάρκεια του μαρτυρίου του, δεν έκανε τη χάρη στους βασανιστές του να βγάλει ούτε μια κραυγή πόνου. Ο Έκο δε θα έχανε την ευκαιρία ν ασχοληθεί με την Αδελφότητα του Φρα Ντολτσίνο και της Μαργαρίτας, των οποίων το κίνημα έδρασε στην περιοχή που είναι 15

16 γεννέτειρα του Ιταλού συγγραφέα και κάπως έτσι η ιστορία τους έγινε ευρέως γνωστή με την έκδοση του πρώτου του μυθιστορήματος, Το Όνομα του Ρόδου (1980). Στην Αγγλία και πάλι, αλλ αυτή τη φορά, μετά τη Μεταρρύθμιση, και μέσα στα γεγονότα της Αγγλικής Επανάστασης και του Εμφύλιου μεταξύ μοναρχικών και κοινοβουλευτικών (στα μέσα του 17 ου αι.), εμφανίζονται κινήματα σαν κι αυτά των Diggers (Σκαφτιάδες) και των Ranters (Μεγαλόστομοι). Οι πρώτοι «...επιτίθενται ανοιχτά στο κράτος και όλους τους πολιτικούς και νομικούς θεσμούς υποστηρίζοντας ότι μοναδικός σκοπός τους είναι η υπεράσπιση της ιδιοκτησίας. Προτάσσουν το όραμα μιας παρθένας κατάστασης χωρίς ιεραρχία και εξουσία και ένα κοινωνικό μοντέλο βασισμένο στην καθολική ψηφοφορία» (Γιώργος Σ. Βλάχος, Η Συνείδηση ενάντια στο Νόμο, εκδ. Έρασμος, 1998). Τ όνομά τους το πήραν απ την πραχτική της κατάληψης γαιών, τις οποίες καλλιεργούσαν από κοινού μεγάλες ομάδες Σκαφτιάδων. Πρώτη τέτοια κίνηση ήταν η κατάληψη δημόσιων εκτάσεων στο Σάρρεϋ, το Καταστάλθηκαν σύντομα από τη δράση των κρατικών αρχών αλλά και των ντόπιων γαιοκτημόνων. Βασικό χαρακτηριστικό των Ranters υπήρξε ο πανθεϊσμός τους. «Όλα τα πλάσματα στο πρώτο στάδιο της Δημιουργίας ήταν Θεοί, και το κάθε πλάσμα είναι Θεός... Αν ένας άνθρωπος με το πνεύμα του γνωρίζει ότι βρίσκεται σε κατάσταση χάριτος, κι αν ακόμα φόνευσε ή μέθυσε, ο Θεός δεν βλέπει να έκαμε ο άνθρωπος αυτός αμαρτία... Όλα στα γη είναι Άγιοι, και θα έπρεπε να υπάρχει μια κοινότητα καλών, και οι Άγιοι θα έπρεπε να μοιράζονται τα χωράφια και τα κτήματα των αριστοκρατών και των πλούσιων» (Απ το Παράρτημα του Αγώνες για την Έλευση... Ν. Κον). Έκαναν επιθέσεις και λεηλασίες εναντίον των ευγενών και των πλούσιων και χαρακτηρίζονταν απ την απόρριψη του γάμου και τη σύναψη ελεύθερων σχέσεων. «... απέρριπταν την ιεροσύνη και την αυθεντία των Γραφών και θεωρούσαν πως δεν υπήρχε ανώτερη εξουσία από το Εσωτερικό Πνεύμα. Σχετικά με τα ήθη τους είναι γνωστό πως μαζεύονταν σε ταβέρνες όπου κάπνιζαν, μεθούσαν, τραγουδούσαν άσεμνα τραγούδια και χόρευαν. Δεν δέχονταν τον θεσμό του γάμου και είχαν ελεύθερες σεξουαλικές σχέσεις» (Γ. Σ. Βλάχος). Οι ίδιοι καταδιώχθηκαν κι απ τη γραμματεία τους σώθηκε ένα ελάχιστο μέρος, μιας που τα κείμενά τους διατάχτηκε να καούν. Η κοινωνική απήχηση που είχαν αυτές, όπως κι άλλες ομάδες της περιόδου (Seekers κ.ά.), δεν ήταν αμελητέα, ενώ υποστηρικτές τους υπήρξαν και μέσα στις τάξεις του αντι-μοναρχικού Νέου Πρότυπου Στρατού - New Model Army. Οπουδήποτε επιβληθηκε κάποια μορφή θρησκευτικής ορθοδοξίας με το επίσημο ιερατείο της που την ερμήνευε και την υπερασπίζονταν, κατά κανόνα με τα όπλα, οι αιρέσεις δεν αποτέλεσαν παρά φυσικό επακόλουθο. Όπου μάλιστα το επίσημο δόγμα κυριάρχησε σ όλα τα επίπεδα της ζωής, ορισμένες αιρέσεις ήταν βέβαιο πως με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, θα βρισκαν το δρόμο να εκφράσουν τη διαφοροποίησή τους πάνω στα ζητήματα της ιδιοκτησίας και των κοινωνικών σχέσεων. Το μονοθεϊστικό Ισλάμ δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Η σιϊτική αίρεση των Καρματιδών (Qarmatians ή Carmatians) 16

17 εξεγέρθηκε εναντίον του ορθόδοξου σουννιτικού Χαλιφάτου των Αββασιδών και εγκαθίδρυσε τη δική της πολιτεία στις περιοχές της Ανατολικής Αραβίας το 899 μ.χ., έχοντας ως κέντρο της το Μπαχρέιν. Εισήγαγαν την κοινοκτημοσύνη, κατάργησαν τους φόρους, ανύψωσαν τη θέση των γυναικών, κατηγορούμενοι απ τους εχθρούς τους για πολυγαμία και ανηθικότητα, και απαγόρευσαν την κατανάλωση αλκόολ και κρέατος. Ζούσαν απ τις επιδρομές εναντίον των άπιστων γειτόνων τους, θυμίζοντας τους Θαβωρίτες, και θεωρούσαν ειδωλολατρία την απόδοση τιμών σ οτιδήποτε είχε υλική υπόσταση. Τις θρησκευτικές πρακτικές του Ισλάμ τις αντικατέστησαν με τη λατρεία του Φωτός κι ένα είδος μυστικισμού, παρόμοιο με το Σουφισμό. Στην ιστορία έμειναν γνωστοί κυρίως απ την επιδρομή τους εναντίον της Μέκκας, το 930 μ.χ., και την αρπαγή της ιερής Μαύρης Λίθου, καθώς και τη βεβήλωση του πηγαδιού της Ζαμζάμ, τ οποίο γέμισαν με πτώματα προσκηνυτών. Οι χιλιαστικές δοξασίες στην ισλαμική τους εκδοχή δεν έλλειψαν απ τους Καρματίδες, οι οποίοι ανέμεναν την έλευση του δικού τους μιλλένιουμ, στις 27 Οχτώβρη του 928, μέρα της συνόδου των πλανητών Κρόνου και Δία. Έχοντας προηγουμένως γνωρίσει μεγάλη εξάπλωση, απ την Υεμένη ως τη Συρία και το Ιράκ, ηττήθηκαν απ τους Αββασίδες το 976 μ.χ. κι έτσι άρχισε η συρρίκνωσή τους, που κατέληξε στην κατάλυση της Πολιτείας τους, στα τέλη του 11 ου αιώνα. Στον κόσμο της Οθωμανικής κυριαρχίας και σε μια διαφορετική εκδοχή του Ισλάμ, η μορφή του Σεΐχη Μπεντρεντίν ( ) και τα χαρακτηριστικά του κοινωνικού κινήματος που ξεσήκωσαν οι ιδέες του, αποτελούν στοιχεία μοναδικά στην ιστορία του διαρκούς αγώνα για την κοινωνική χειραφέτηση των λαϊκών τάξεων. Γεννημένος στη Σιμάβνα της Αδριανούπολης, γιος Οθωμανού αξιωματούχου και Ρωμιάς που είχε ασπαστεί το Ισλάμ, ο Μπεντρεντίν ταξιδεύει σε πολλά μέρη- κέντρα γνώσης του Ισλάμ (Προύσσα, Ικόνιο, Ιερουσαλήμ, Κάιρο, Μέκκα), μυείται στο σουφισμό, αναπτύσσει προσωπικές απόψεις που σχετίζονται με τη συνάφεια των θρησκευτικών δογμάτων, επίσημων και απόκρυφων, χαράζοντας το δικό του δρόμο στην αναζήτηση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αρχίζει να χρησιμοποιεί τα αξιώματα που αποκτά και την επιρροή των ιδεών του, για να βάλει σ εφαρμογή την υλοποίηση του οράματός του: μια κοινωνία με κομμουνιστικές αναφορές, χωρίς δουλεία και καταπίεση, που θα χαρακτηρίζονταν απ την πλήρη ισότητα των μελών της, πέρα και πάνω απ οποιαδήποτε διαφορά στην τάξη, τη θρησκεία, τη γλώσσα και τη ράτσα. Το μέσο για να την πραγματοποιήσει δεν είναι άλλο απ αυτό της εξέγερσης: «Το 1416 ο καζασκέρης (στρατοδίκης) Μπεντρεττίν μαζί με τον κεχαγιά του και οπαδό Μπυρκλυτσέ Μουσταφά που ωνομάζετο και Ντεντέ Σουλτάν, στην περιοχή του Αϊδινίου και μαζί με έναν άλλο οπαδό του της περιοχής της Μάνισας ονόματι Τορλάκ Κεμάλ, εκήρυξε αλεβιδική επανάσταση με αρχές θρησκευτικοκομμουνιστικές και με σύνθημα την πλήρη ισότητα χριστιανών και μουσουλμάνων. Προτού αρχίσει την επανάσταση ο Μπεντρεττίν είχε επισκεφθή την Χίο, η οποία ήταν τότε υπό την κυριαρχία των Γενουατών. Εκεί είχε συζητήσεις με χριστιανορθόδοξους και τέτοια 17

18 ήταν η επιρροή του επί των Ρωμηών της Χίου ώστε τον υποδέχθησαν σαν είδος Μεσσία. Δύο ελληνορθόδοξοι ιερείς και πέντε ελληνορθόδοξοι μοναχοί έγιναν οπαδοί του.» (Δ. Κιτσίκης, Η Σημασία του Μπεκτασισμού-Αλεβισμού για τον Ελληνισμό, εκδ.εκάτη, 2006). Το κίνημα, εκτός απ τη Μικρασία, εξαπλώνεται και στη Βλαχία. Ο στρατός του Μπεντρεντίν και των συντρόφων του, αποτελείται από μουσουλμάνους, χριστιανούς κι εβραίους μαχητές, αγρότες στην πλειοψηφία τους, οι οποίοι μετά από κάποιες πρώτες επιτυχίες εναντίον των σουλτανικών στρατευμάτων του Μωάμεθ Α, ηττώνται τελικά στη μάχη της Χερσονήσου του Καραμπουρνού, κοντά στην Έφεσσο. Ο Μουσταφά και τρεις χιλιάδες άντρες του σφάζονται, ο Τορλάκ Κεμάλ απαγχονίζεται στη Μαγνησία (Μανίσσα), ενώ ο Μπεντρεντίν μεταφέρεται στην πόλη των Σερρών, καταδικάζεται και απαγχονίζεται στην Αγορά, στις 18 Δεκέμβρη του Μπορεί η ημερομηνία - ορόσημο του 1789, να κατέστησε οριστικά περριτή την προσφυγή στη θεολογική γλώσσα απ την πλευρά των κοινωνικών επαναστατών, αυτό ωστόσο ήταν κάτι που δεν αφορούσε κόσμους σαν την Ουράνια Αυτοκρατορία της Κίνας των Μαντσού. Μέσα σε συνθήκες αποσύνθεσης και γενικευμένης κοινωνικής δυσαρέσκειας και υπό τη διαρκή απειλή των Βρετανών εισβολέων, που είχαν ήδη εξαπολύσει τον πρώτο Πόλεμο του Οπίου ( ), η κεντρική κυβέρνηση έκανε το λάθος να μοιράσει όπλα στο λαό προς απόκρουση των δυτικών ιμπεριαλιστών. «Αυτός ο σπινθήρας ήταν τελικά ένας μονομανής, ίσως ψυχοπαθής προφήτης και μεσσιανικός ηγέτης, ο Χουνγκ Σιου Τσουάν ( ), ένας από εκείνους τους υποψήφιους που είχαν αποτύχει στις εξετάσεις για την πρόσληψη στον κρατικό μηχανισμό και γι αυτό ήταν επιρρεπής στην πολιτική δυσφορία (...) Γύρω στα ίδρυσε στην επαρχία Κουανγκσί μια Εταιρεία των Θεοσεβών και γρήγορα τον ακολούθησαν χωρικοί και μεταλλωρύχοι, άτομα από τη μεγάλη μάζα των εξαθλιωμένων πλανόβιων Κινέζων, μέλη διαφόρων εθνικών μεινοτήτων και οπαδοί των παλιότερων μυστικών εταιρειών». (E. J. Hobsbawm, Η Εποχή του Κεφαλαίου, εκδ. ΜΙΕΤ, 2000, μτφ: Δ. Κούρτοβικ). Η εξέγερση των Ταϊπίνγκ, που ξέσπασε το 1850, έφτασε στο σημείο να συγκεντρώσει ένα εκατομμύριο μαχητές (!) και να διχοτομήσει την Κίνα, ανακηρύσσοντας πρωτεύουσά της την πόλη Νανκίνγκ, στ ανατολικά της χώρας. «Η πτώση της πόλης στους Ταϊπίνγκ, στις 20 Μαρτίου 1853, συνοδεύτηκε από τη σφαγή της φρουράς των Μαντσού και των οικογενειών τους, ο αριθμός των οποίων έφτανε τα άτομα. Τα πτώματα ρίχτηκαν στον ποταμό Γιανκτσέ. Οι μαζικές σφαγές και οι καταστροφές θα χαρακτήριζαν τη δράση των Ταϊπίνγκ για μεγάλο μέρος του πολέμου και αυτό τελικά θα απέβαινε σε βάρος τους. Το Νανκίνγκ έγινε η πρωτεύουσα του νεοσύστατου κράτους των Ταϊπίνγκ και ονομάστηκε Τιεν Τσίνγκ, η Ουράνια Πρωτεύουσα» (Ξ. Χαλάτσης, περ. Στρατιωτική Ιστορία, Τεύχος 85, Σεπτ. 2003). Το γνωστό σχήμα της συνεργασίας αντιμαχόμενων στρατοπέδων που ενώθηκαν προσωρινά ενάντια σ ένα επαναστατικό κίνημα, επαναλήφτηκε κι εδώ: ο πανικοβλημένος Αυτοκράτορας ζήτησε τη βοήθεια των δυτικών εχθρών του κι έτσι, οι 18

19 κυβερνητικές δυνάμεις κατόρθωσαν τελικά ν ανακαταλάβουν το Νανκίνγκ το 1864, δεκατέσσερα χρόνια μετά το ξέσπασμα της εξέγερσης. «Επρόκειτο χωρίς αμφιβολία για καθεστώς κοινωνικής επανάστασης, που το στήριζαν κυρίως οι λαϊκές μάζες και εμφορούνταν από ταοϊκές, βουδιστικές και χριστιανικές ιδέες για ισότητα. Θεοκρατικά οργανωμένο κατά το σχήμα μιας πυραμίδας από οικογενειακές μονάδες, κατάργησε την ατομική ιδιοκτησία (η γη μοιράζονταν μόνο για χρήση, όχι για κυριότητα), καθιέρωσε την ισότητα των δύο φύλων, απαγόρευσε τον καπνό, το όπιο και το οινόπνευμα, εισήγαγε νέο ημερολόγιο (όπου υπήρχε και εβδομάδα επτά ημερών) και διάφορες άλλες πολιτιστικές μεταρρυθμίσεις, χωρίς να παραλείψει να μειώσει τους φόρους» (E. J. Hobsbawm, Η Εποχή του Κεφαλαίου). * Η ριζοσπαστικότητα των ιδεών τους, μπροστά στην οποία, όπως έγραψε ο Ένγκελς στον Πόλεμο των Χωρικών, «οι απόγονοί τους αρκετά συχνά υποχωρούν τρομοκρατημένοι», η καινοτομία των μέσων που χρησιμοποίησαν για να τις υλοποιήσουν, το ιστορικό πλαίσιο που έδρασαν, αποτελώντας προπομπό της σημερινής εξέλιξης των πραγμάτων όπως τελικά αποδείχτηκε, και άρα τέλος, η διαπίστωση πως αποτέλεσαν κινήματα συγγενικά με τ αντίστοιχα σημερινά κι όχι ξεκομμένα ιστορικά συμβάντα που έτυχε απλά να παρουσιάζουν κάποιες ομοιότητες με τους τωρινούς αγώνες για τον επαναστατικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, είναι τα βασικά στοιχεία που μας ώθησαν στο ν ασχοληθούμε με την ιστορία των Θαβωριτών, του Τόμας Μίντσερ στον Πόλεμο των Χωρικών και των Αναβαπτιστών. Κοινό σημείο του επαναστατικού αιρετικού χιλιασμού τους ήταν ο κομμουνισμός. Η ατομική ιδιοκτησία, μέσω πλήθους Βιβλικών αναφορών και προσφυγών στις Γραφές, ταυτίστηκε με την αμαρτία κι έγινε σύμβολο του ξεπεσμού του ανθρώπινου γένους, καθώς και χαρακτηριστικό της φαυλότητας των ηγεμόνων, της επίσημης Εκκλησίας, και των άθεων εν γένει όπως αποκαλούνταν όσοι εναντιώνονταν στο Λόγο του Θεού. Ο Λόγος αυτός, δεν ήταν παρά η βούληση των εξεγερμένων ν αλλάξουν τον κόσμο, βασιζόμενοι στις αξίες της δικαιοσύνης, της ισότητας και της αδερφοσύνης: «Όπως την καταλάβαιναν οι ακραίοι Θαβωρίτες, η Χιλιετής Βασιλεία έμελλε να χαρακτηρίζεται από την επιστροφή της χαμένης αναρχο-κοινοκτημονικής τάξης πραγμάτων. Φόροι, δασμοί, ενοίκια έμελλε να καταργηθούν, όπως και η κάθε λογής ιδιωτική ιδιοκτησία. Δεν θα υπήρχε κανενός είδους ανθρώπινη εξουσία: Όλοι θα ζουν μαζί σαν αδελφοί, κανένας δεν θα είναι υποταγμένος στον άλλον (...) Κι αφού η Χιλιετής Βασιλεία έμελλε να είναι αταξική, ήταν αναμενόμενο οι προκαταρκτικές σφαγές να πάρουν την μορφή ταξικού πολέμου εναντίον των μεγάλων - στην πραγματικότητα, μιας τελικής επίθεσης στον παλιό σύμμαχο του Αντίχριστου, τον Πλούσιο», (Ν. Κον). Ο Μίντσερ εγγράφει στο λάβαρο της εξέγερσης το σύνθημα Omnia sunt Communia (Όλα είναι Κοινά) κι οι Αναβαπτιστές παίρνουν σαν πρώτο μέτρο της Κομμούνας τους, τη δήμευση όλων των περιουσιών και τη διαχείριση 19

20 τους μέσω των κοινών ταμείων. Κοινή όμως διαπίστωση όλων όσων ασχολήθηκαν με την εξέταση των κινημάτων αυτών αποτελεί το γεγονός ότι η κοινοκτημοσύνη τους αυτή αφορούσε μόνο το κομμάτι της κατανάλωσης κι όχι αυτό της παραγωγής. Οι επαναστάτες αρκέστηκαν στο να στηριχτούν στην κατάσχεση της περιουσίας της Εκκλησίας και των αρχόντων, όπως και σε επιδρομές εναντίον εχθρικών γειτονικών περιοχών και δεν ασχολήθηκαν με το ζήτημα της οργάνωσης της κοινής παραγωγής. Κι αν στην περίπτωση των Αναβαπτιστών υπήρχε η δικαιολογία των δυσκολιών που επέφερε η πολιορκία, οι Θαβωρίτες συνέχισαν επι μακρόν την ταχτική των δημεύσεων και των λεηλασιών, όπως και την απόσπαση φόρου υποτέλειας από ορισμένες πόλεις-κέντρα της αθεΐας και της αμαρτίας (Νυρεμβέργη κ.ά.), πράγματα που απέφεραν αρκετά για να διανέμονται δίκαια και να καθιστούν άνετη τη διαβίωση εντός των ορίων της Κομμούνας του Θαβώρ, αλλά που ίσως συνέβαλαν μακροχρόνια στην εξασθένιση και την τελική της ήττα. Όπως και νά χει, η αξίωση για την επιστροφή σε μια κομμουνιστική κοινωνία, θεμελιωμένη στην ιδέα ότι ο Θεός έπλασε ίσους όλους τους ανθρώπους, όπως και στα ιδεώδη των Αποστόλων και του πρώιμου χριστιανισμού που χαρακτηρίζονταν απ την εθελούσια φτώχεια, ήταν το βασικό ριζοσπαστικό χαρακτηριστικό αυτών των κινημάτων. Το γεγονός ότι αυτά αναπτύχθηκαν μέσα σ ένα κόσμο που άρχιζε όλο και πιο επιθετικά να προωθεί την ιδέα της ατομικής ιδιοκτησίας ενάντια στη βαθιά ριζωμένες κοινοτικές παραδόσεις, έκανε μεγάλες ομάδες των ταπεινών ανθρώπων που συνδέονταν με την αντίληψη αυτή, ν αγκαλιάσουν θερμά τούτα τα κηρύγματα και να τα υπερασπιστούν, θυσιαζόμενοι στο πεδίο της μάχης. Οι αντιλήψεις των επαναστατικών αιρετικών σεχτών πάνω στη φύση της ιδιοκτησίας, δεν είναι οι μόνες που εντυπωσιάζουν, εκφραζόμενες έμπρακτα μέσα σ έναν κόσμο σαν κι αυτόν του ύστερου Μεσαίωνα ή έστω, στον κόσμο των απαρχών της σύγχρονης ιστορίας. Η θεώρηση της σχέσης Θεού κι ανθρώπου ή οι απόψεις τους στο ζήτημα του γάμου και των σχέσεων των δύο φύλων (έστω κι αν αυτά δεν είχαν υιοθετηθεί απ το σύνολο των πολυάριθμων αιρετικών ομάδων ή ακόμα κι αν εκδηλώνονταν σαν διαφορετικές τάσεις μέσα στις τάξεις της ίδιας σέχτας) είναι δύσκολο ν αφήσουν αδιάφορο το σύγχρονο παρατηρητή. Πολύ παραπάνω, όποιον προσπαθεί να κατανοήσει το παρόν μέσα απ την ιστορία της εξέλιξης των ιδεών και των προσπαθειών για την πραγμάτωσή τους. Έτσι, σε κάποιες περιπτώσεις μπορούμε να δούμε καθαρά την ιδεολογία ορισμένων σεχτών να προσεγγίζει τον αθεϊσμό μέσω της θεολογίας, ανυψώνοντας τον μυημένο στο επίπεδο του Θεού κι επιτρέποντάς του κατ αυτό τον τρόπο να κάνει τα πάντα χωρίς να γνωρίζει την αμαρτία. Οι θέσεις του Λουδοβίκου Φόυερμπαχ βρίσκουν την απόλυτη δικαίωσή τους στη διδασκαλία ορισμένων αιρέσεων-παρακλαδιών κυρίως του διχτύου του Ελεύθερου Πνεύματος: «Ο αθεϊσμός είναι ο πανθεϊσμός ανεστραμμένος» και «Ο πανθεϊσμός είναι η άρνηση της θεολογίας από την άποψη της θεολογίας» ( Προσωρινές Θέσεις για τη Μεταρρύθμιση της Φιλοσοφίας, 1842). Στην περίπτωση των Θαβωριτών, 20

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.4 Το σοσιαλιστικό σύστημα ή η σχεδιασμένη οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.1 Το δουλοκτητικό σύστημα 2.1 ΤΟ ΔΟΥΛΟΚΤΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΣ (976-1025) 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ήταν η Ελένη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 2,7: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΥΤΙΚΗ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΦΕΟΥ ΑΡΧΙΑΣ (8 ος -13 ος αι.)

ΚΕΦ. 2,7: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΥΤΙΚΗ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΦΕΟΥ ΑΡΧΙΑΣ (8 ος -13 ος αι.) ΚΕΦ. 2,7: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΦΕΟΥ ΑΡΧΙΑΣ (8 ος -13 ος αι.) Φραγκικό κράτος : κοινωνία κυρίως αγροτική Εποχή Μεροβιγγείων: ανασφάλεια αγροτικού πληθυσμού αναζήτηση προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΩΝΥΜΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΩΝΥΜΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Ρατσισμός ονομάζεται η στάση, κατά την οποία τα μέλη μιας φυλής ή εθνικής ομάδας θεωρούν ως μειονεκτούντα τα μέλη άλλης φυλής ή εθνικής ομάδας και ως συνέπεια αυτού αναπτύσσουν μία έντονη

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #4: Για αρχάριους Οι Σταυροφορίες Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 6 ος 9 ος αι Οικονομική κατάσταση στο Βυζάντιο από το β μισό του 6 ου αι. αρχές 9 ου αι. το κίνημα του Θωμά του Σλάβου 6 ος 8 ος αι. Προβλήματα δημογραφικά Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 152 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι 1 Ενότητα #2: Βασικές Γνώσεις I Οικονομία και κοινωνία στη Βαρβαρική Δύση Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 5: Τουρκικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Διάλεξη 1 η Γιατί πρέπει να μελετούμε την Παλιά Διαθήκη; Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

{jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009)

{jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009) {jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009) της Μηνιαίας Πανελλαδικής Αναρχικής Εφημερίδας ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

α. Η περίοδος της οθωμανικής κατοχής

α. Η περίοδος της οθωμανικής κατοχής ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ TOY 190Υ ΑΙΩΝΑ ΕΩΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Σε αντίθεση με την περίπτωση της Τουρκίας, όπου οι ένοπλες δυνάμεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 3 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

3η - 4η ιδακτική Ενότητα. ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Τι είναι ηµ οκρατία

3η - 4η ιδακτική Ενότητα. ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Τι είναι ηµ οκρατία Μ Ε Ρ Ο Π Ρ Ω Τ Ο Π Ο Ι Τ Ι Κ Ο Ι Θ Ε Μ Ο Ι 26 3η - 4η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΤΙΚΟΙ ΘΕΜΟΙ Τι είναι ηµ οκρατία Εργασία για το σπίτι Να εντοπίσετε τις διαφορές ως προς την οργάνωση και τις αρµοδιότητες µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΛΕΜΕΣΟΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/Ο6/2014 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ: 5 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ---------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Σπάνια έχει κάποιος την ευκαιρία να διαβεί 2400 χρόνια ιστορίας, συγκεντρωµένα σε µια έκταση 58,37 εκταρίων που περικλείεται ανάµεσα στα τείχη της Μεσαιωνικής Πόλης. Έναν

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία του ανθρώπου

Η δημιουργία του ανθρώπου Η δημιουργία του ανθρώπου Στο τέλος της έκτης ημέρας, ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε το τελευταίο και το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Ψηφιδωτό από το Μονρεάλε της Σικελίας, 13ος αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016

Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Πανελλαδικές εξετάσεις 2016 Ενδεικτικές απαντήσεις στο μάθημα «ΙΣΤΟΡΙΑ» ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Κόμμα του Γ. Θεοτόκη: Σχολικό βιβλίο, σελ. 92, «Από τα αντιβενιχελικά κόμματα πιο διαλλακτικό.» και σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ρεβιζιονισμός;

Τι είναι ρεβιζιονισμός; Τι είναι ρεβιζιονισμός; Τι είναι ρεβιζιονισμός; Κάποιοι, εσφαλμένα, θεωρούν ότι ρεβιζιονισμός είναι η απομάκρυνση από κάποια ορθόδοξη σκέψη, η «αναθεώρηση» κάποιας παράδοσης. Σε μαρξιστικό πλαίσιο, η θεώρηση

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος

Ιστορία Β Γυμνασίου - Επαναληπτικές ερωτήσεις εφ όλης της ύλης Επιμέλεια: Νεκταρία Ιωάννου, φιλόλογος ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ερωτήσεις ανά ενότητα του σχολικού εγχειριδίου Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία 1.1.1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [σ. 7-9] α] Ποια μέτρα πήρε ο Κωνσταντίνος Α για την ανόρθωση του κράτους;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΚΑΖΑΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΠΕ09 ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΚΑΖΑΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΠΕ09 ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων 2 3.3.1. - Ηγεσία 3 Καθημερινά χρησιμοποιείται η έννοια του ηγέτη, όταν αναφερόμαστε σε άτομα που μέσα σε μία ομάδα καθοδηγούν τους άλλους, αναλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Β10: Αιρετικοί θεολόγοι της Δύσης Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις σε ερωτήματα για τη Δευτέρα Παρουσία.

Απαντήσεις σε ερωτήματα για τη Δευτέρα Παρουσία. Απαντήσεις σε ερωτήματα για τη Δευτέρα Παρουσία. Μαρτίου 18, 2015 Του Ευθύμιου Αχείλα Οι πρώτοι Χριστιανοί συνήθιζαν να κλείνουν την προσευχή τους με την ευχή «μαράν αθά» δηλαδή «Κύριε έρχου», προσμένοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ 28 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΤΑΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΚΥΘΗΡΩΝ 1 ΚΥΘΗΡΑ, 28 η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 Σεβασμιώτατε Κύριε

Διαβάστε περισσότερα