ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ"

Transcript

1 ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΗ (ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΤΕ: ΟΠΤΙΚΗ, ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ, ΚΙΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ, ΓΕΥΣΤΙΚΗ, ΑΠΤΙΚΗ, ΟΣΦΡΗΤΙΚΗ) DISTURBED SENSORY PERCEPTION ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΚΑΤΣΑΡΑΓΑΚΗΣ

2 Αισθητηριακή αντίληψη, διαταραγμένη (εξειδικεύστε: οπτική, ακουστική, κιναισθητική, γευστική, απτική, οσφρητική) disturbed Sensory Perception ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΚΑΤΣΑΡΑΓΑΚΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΒΑΣΗ Α. ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ Η πλειοψηφία των ηλικιωμένων ενηλίκων θα υποστούν αλλαγές στην αισθητηριακή τους ικανότητα (όραση, ακοή, γεύση, όσφρηση και περιφερική αίσθηση)ως μία φυσιολογική διαδικασία γήρανσης. Μερικές αισθητηριακές αλλαγές, για παράδειγμα αλλαγές στην ακοή, μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά τις δεξιότητες επικοινωνίας ενός ηλικιωμένου ατόμου. Παρακάτω θα περιγραφούν οι συνήθεις αισθητηριακές αλλαγές με την πάροδο της ηλικίας και οι ασθένειες καθώς και οι βλάβες που συμβαίνουν πιο συχνά στους ηλικιωμένους. Όραση 30% όσων είναι πάνω από 65 ετών παρουσιάζουν κάποια διαταραχή της όρασης. Ο καταρράκτης είναι η 5 η πιο συχνή χρόνια κατάσταση σε ενήλικες άνω των 75. Ορισμοί: Φυσιολογική όραση: οπτική οξύτητα 20/20 ή καλύτερα Διαταραχή όρασης: οπτική οξύτητα 20/50 ή χειρότερα Τυφλός (νομικά): βέλτιστη διόρθωση όρασης στα 20/200 ή χειρότερα Εντελώς τυφλός: καμία αντίληψη φωτός Ιδιαίτερα με την πάροδο του χρόνου, συμβαίνουν αλλαγές όρασης. Οι συχνότερες είναι: Πρεσβυωπία: απώλεια της ελαστικότητας των φακών του οφθαλμού που οδηγεί σε μείωση της ικανότητας του οφθαλμού να αλλάζει το σχήμα των φακών ώστε να εστιάσει σε κοντινά αντικείμενα όπως μία καλή εκτύπωση και μειωμένη ικανότητα προσαρμογής στο φως. Πάχυνση των φακών με απώλεια ελαστικότητας Μειωμένη ευαισθησία σε αντίθεση Μειωμένη επαναφορά στο φως Οι ασθένειες που επηρεάζουν την όραση είναι: Καταρράκτης: θάμπωση των φακών που παρουσιάζεται ως ανώδυνη, προοδευτική απώλεια της όρασης που μπορεί να είναι μονόπλευρη ή και από τις δύο πλευρές. Εκφύλιση της ωχράς κηλίδας: η πιο συχνή αιτία τύφλωσης σε ηλικιωμένους. Η προοδευτική μείωση των κυττάρων της ωχράς κηλίδας αποτελεί την κύρια αιτία απώλειας της κεντρικής όρασης σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας. Πιο συχνή σε άτομα με ανοιχτόχρωμα μαλλιά και μπλε μάτια. Άλλοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν το κάπνισμα και την υπερβολική έκθεση στον ήλιο. Γλαύκωμα: μία σοβαρή ασθένεια του οφθαλμού. Η πλειοψηφία των περιπτώσεων του γλαυκώματος είναι γλαύκωμα ανοικτής γωνίας (95%). Η αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση προκαλεί ατροφία και βλάβη στο οπτικό νεύρο που οδηγεί σε ελλείμματα των οπτικών πεδίων και οδηγεί σε τύφλωση. Οι αλλαγές στην όραση περιλαμβάνουν απώλεια της περιφερικής όρασης, μη ανοχή στο φως, μειωμένη αντίληψη της αντίθεσης και μειωμένη ικανότητα προσαρμογής στο σκοτάδι.

3 Διαβητική αμφιβληστοειδοπάθεια: τελική βλάβη του οργάνου από το διαβήτη προκαλεί αμφιβληστροειδοπάθεια και ανωμαλίες στην όραση. Ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί με αυστηρό έλεγχο της γλυκόζης του αίματος. Ξεκινά ως μη παραγωγική και εξελίσσεται σε παραγωγική που μπορεί να θεραπευτεί με φωτοπηξία laser. Υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια: τελική βλάβη του οργάνου από μειωμένο έλεγχο της υπέρτασης που προκαλεί αμφιβληστροειδοπάθεια υποστρωματικού τύπου και τελικά παραγωγική. Συνήθως θεραπεύεται με φωτοπηξία laser και αυστηρό έλεγχο της αρτηριακής πίεσης. Κροταφική αρτηρίτιδα: αυτοάνοση διαταραχή που προκαλεί φλεγμονή της κροταφικής αρτηρίας. Εμφανίζεται με κακουχία, ευαισθησία του τριχωτού της κεφαλής, κροταφική κεφαλαλγία, διαλείπουσα χωλότητα κάτω γνάθου (jaw claudication), και αιφνίδια απώλεια της όρασης (συνήθως μονόπλευρη). Η απώλεια της όρασης είναι μια επείγουσα ιατρική κατάσταση, αλλά είναι δυνητικά αναστρέψιμη, εάν εντοπιστεί αμέσως. αποκόλληση αμφιβληστροειδούς: Μπορεί να συμβεί σε ασθενείς με καταρράκτη ή πρόσφατη χειρουργική επέμβαση καταρράκτη, τραύμα ή να είναι τυχαία. Εμφανίζεται σαν μια κουρτίνα που καλύπτει το οπτικό πεδίο. Οι αλλαγές στην όραση έχουν σημαντικές επιπτώσεις στις καθημερινές δραστηριότητες όπως σε θέματα: Ασφάλειας: Αδυναμία να διαβάσει ετικέτες φαρμάκων, δυσκολία βαδίσματος σε σκάλες ή κράσπεδα, δυσκολία στην οδήγηση, διασχίζοντας δρόμους Ποιότητας Ζωής: μειωμένη ανεξαρτησία, δυσκολία ή αδυναμία διαβάσματος Πτώσεων AKOH Η ακοή είναι μία από τις πέντε αισθήσεις. Είναι μια πολύπλοκη διαδικασία πρόσληψης ήχου και νοηματοδότησής του. Η ικανότητα ακοής είναι σημαντική στην κατανόηση του κόσμου γύρω μας. Το ανθρώπινο αυτί είναι ένα πλήρως ανεπτυγμένο μέρος του σώματος από τη γέννηση και ανταποκρίνεται σε ήχους πολύ σιγανούς όσο και πολύ δυνατούς. Ακόμα και πριν τη γέννηση, τα έμβρυα ανταποκρίνονται σε ήχους. Το αυτί μπορεί να χωριστεί σε τρία μέρη που οδηγούν στον εγκέφαλο: το έξω, το μέσο και το έσω αυτί. Το εξωτερικό αυτί αποτελείται από τον έξω ακουστικό πόρο και πτερύγιο. Ο ήχος μεταφέρεται μέσα στον ακουστικό πόρο προς το μέσο αυτί. Το μέσο αυτί αποτελείται από την τυμπανική κοιλότητα και την ακουστική σάλπιγγα. Στην τυμπανική κοιλότητα υπάρχουν τρία ακουστικά οστάρια (σφύρα άκμονας και αναβολέας) σε επαφή το ένα με το άλλο. Αυτή η αλυσίδα των ακουστικών οσταρίων συνδέεται με το τύμπανο από τη μία πλευρά και με το έσω αυτί από την άλλη. Οι ηχητικές δονήσεις από το τύμπανο προκαλούν δονήσεις στα οστάρια που με τη σειρά τους μεταβιβάζονται στο υγρό του έσω αυτιού. Το έσω αυτί ή κοχλίας είναι ένα σύστημα κοιλοτήτων και σωλήνων από οστέινη κάψα (οστέινος λαβύρινθος) που περιβάλλει τον υμενώδη λαβύρινθο. Μεταξύ τους υπάρχει ο περιλεμφικός χώρος που περιέχει υγρό (διαυγές, υδατοδιαλυτό), την έξω λέμφο, ενώ μέσα στον υμενώδη λαβύρινθο υπάρχει η έσω λέμφος. Η μεταβίβαση των δονήσεων από τα οστάρια στην έξω και στη συνέχεια στην έσω λέμφο προκαλεί παλμικές κινήσεις στη βασική μεμβράνη και το όργανο του Corti. Ο συντονισμός των ελικώσεων της βασικής μεμβράνης (υψηλές συχνότητες βασικές ελικώσεις, μέσες μεσότητα, χαμηλές υψηλότερες ελικώσεις) οδηγεί στον ερεθισμό των απολήξεων των νευρικών ινών του κοχλιακού νεύρου.

4 Εικόνα 1 Ανατομία αυτιού (Πηγή : Η απώλεια ακοής είναι η 3 η χρόνια κατάσταση που επηρεάζει ενήλικες πάνω από 75 ετών. Ορισμοί Η διαταραχή ακοής: ορίζεται σε Decibels (db) ή επίπεδο έντασης ήπια: db μέτρια db μέτρια σοβαρή db σοβαρή db πάνω από 90 είναι κώφωση, ανικανότητα ακρόασης ήχου Οι συχνότερες αλλαγές που συμβαίνουν στην ακοή και πολλές φορές προέρχονται από τη φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης είναι: πρεσβυακουσία: Απώλεια της ικανότητας ακοής σε ήχους υψηλής συχνότητας, νευροαισθητήρια απώλεια ακοής. Έχει σταδιακή έναρξη, είναι προοδευτική και είναι αμφοτερόπλευρη. Οφείλεται σε σταδιακή απώλεια των τριχωτών κυττάρων, και αλλαγές στα μικρά αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν τον κοχλία. Αναφέρεται δυσκολία ακρόσης υψηλής συχνότητας ήχους: όπως σ, ζ, χ. Ο θόρυβος του περιβάλλοντος επιδεινώνει περισσότερο το έλλειμμα ακοής. βαρηκοΐα αγωγιμότητας: Αφορά το έξω και/ή το μέσο αυτί. Τα αίτια μπορεί να περιλαμβάνουν: βύσματα κυψελίδας ή ξένα σώματα, ρήξη τυμπάνου, μέση ωτίτιδα και ωτοσκλήρυνση. νευροαισθητήρια απώλεια ακοής: οφείλεται σε βλάβη στο έσω αυτί, στον κοχλία, ή τις ίνες του όγδοου κρανιακού νεύρου. Τα αίτια μπορεί να περιλαμβάνουν: κληρονομικά αίτια, λοιμώξεις από ιούς ή βακτήρια, τραύμα, όγκους, έκθεση σε θόρυβο, καρδιαγγειακές παθήσεις, ωτοτοξικά φάρμακα και η νόσος του Meniere. Οι ασθένειες που επηρεάζουν πιο συχνά τα άτομα, ιδιαίτερα κατά τη διαδικασία της γήρανσης είναι: Διαταραχή Κεντρικής ακουστικής επεξεργασίας: Μια ασυνήθιστη διαταραχή που περιλαμβάνει την ανικανότητα του ατόμου να επεξεργαστεί τα εισερχόμενα σήματα και βρίσκεται συχνά σε ασθενείς με

5 εγκεφαλικό επεισόδιο και ηλικιωμένους με άνοια Αλτσχάιμερ. Η ακοή του ατόμου είναι φυσιολογική αλλά η ικανότητά του να επεξεργάζεται τον ήχο είναι διαταραγμένη. Εμβοές: Κουδούνισμα στα αυτιά μπορεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις μπορεί να οφείλεται σε βλάβη στους υποδοχείς του κοχλιακού νεύρου και οι αλλαγές στα όργανα της ακοής και της ισορροπίας σχετίζονται με την ηλικία. Νόσος του Meniere: χαρακτηρίζεται από κυμαινόμενη απώλεια ακοής, εμβοές και ίλιγγο. Οι πιθανές αιτίες της νόσου του Meniere περιλαμβάνουν: υποθυρεοειδισμό, διαβήτη και νευροσύφιλη. Οι αλλαγές στην ακοή έχουν συνέπειες στις καθημερινές δραστηριότητες ενός ατόμου, όπως: Επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής: μειώνει την ικανότητα επικοινωνίας με άλλα άτομα, ενισχύει την κοινωνική απομόνωση, οδηγεί σε κατάθλιψη ή χαμηλή αυτοεκτίμηση Θέματα ασφάλειας: ανικανότητα ακρόασης οδηγιών όπως τον τρόπο χορήγησης φαρμάκων, ανικανότητα ακρόασης αυτοκινήτου ή κόρνας διασχίζοντας ένα δρόμο, τηλεφώνου, κουδουνιού εισόδου ή χτυπήματος σε πόρτα (μπορεί να μην αντιληφθεί περίπτωση έκτακτης ανάγκης) ΌΣΦΡΗΣΗ ΚΑΙ ΓΕΥΣΗ Η αίσθηση της γεύσης αποτελεί κατά κύριο λόγο λειτουργία των γευστικών καλύκων της στοματικής κοιλότητας αποτελεί όμως κοινή εμπειρία το γεγονός ότι και η αίσθηση της όσφρησης συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην αντίληψη της γεύσης. Επιπρόσθετα η υφή της τροφής, όπως ανιχνεύεται από τις απτικές αισθήσεις της στοματικής κοιλότητας, καθώς και η παρουσία μέσα στην τροφή ουσιών όπως είναι το πιπέρι, που διεγείρουν τις νευρικές απολήξεις πόνου, διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό την εμπειρία της αίσθησης της γεύσης. Η σημασία της γεύσης έγκειται στο γεγονός ότι επιτρέπει στο άτομο να επιλέγει τροφή σύμφωνα με τις επιθυμίες του και πιθανώς επίσης και σύμφωνα με τις ανάγκες των ιστών για ειδικές θρεπτικές ουσίες. Όλα τα γευστικά αισθήματα υποτίθεται ότι αποτελούν συνδυασμούς των πρωτογενών αισθήσεων, όπως ακριβώς και όλα τα χρώματα που μπορούμε να αντιλαμβανόμαστε αποτελούν συνδυασμούς των τριών πρωταρχικών χρωμάτων. Η αίσθηση του ξινού προκαλείται από οξέα, η δε ένταση του γευστικού αισθήματος είναι περίπου ανάλογη προς το λογάριθμο της συγκέντρωσης των ιόντων υδρογόνου, δηλαδή όσο πιο μεγάλη είναι η οξύτητα του οξέος τόσο εντονότερο είναι και το αίσθημα του ξινού. Η αίσθηση του αλατώδους (ή αλμυρού) εκλύεται από ιοντισμένα άλατα. Η ποιότητα του αισθήματος ποικίλλει κατά κάποιο βαθμό από το ένα άλας στο άλλο, γιατί τα διάφορα άλατα προκαλούν επίσης και την έκλυση και άλλων γευστικών αισθημάτων εκτός από εκείνη του αλμυρού. Τα κατιόντα των αλάτων είναι κυρίως υπεύθυνα για την αλμυρή γεύση, συμβάλλουν όμως και τα ανιόντα σε μικρότερο βαθμό. Η αίσθηση του γλυκού δεν προκαλείται μόνο από μια κατηγορία χημικών ουσιών. Στον κατάλογο ορισμένων μόνο από τις χημικές ουσίες που προκαλούν αυτό το αίσθημα περιλαμβάνονται σάκχαρα, γλυκόλες, αλκοόλες, αλδεΰδες, κετόνες, αμίδια, εστέρες, αμινοξέα, σουλφονικά οξέα, αλογονωμένα οξεα, καθώς και τα ανόργανα άλατα του μολύβδου και του βηρυλίου. Ειδικά σημειώνεται ότι οι περισσότερες από τις ουσίες εκλύουν την αίσθηση του γλυκού είναι οργανικές ουσίες. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι ελάχιστες μόνο μεταβολές στη χημική δομή μιας ουσίας, όπως είναι η προσθήκη μιας απλής ρίζας, συχνά είναι δυνατό να μεταβάλλει τη γεύση της ουσίας από γλυκιά σε πικρή. Η αίσθηση του πικρού, όπως και εκείνη του γλυκού, δεν προκαλείται από ένα μόνο είδος χημικών ουσιών, αλλά και σε αυτή την περίπτωση οι παράγοντες που αποδίδουν πικρή γεύση είναι σχεδόν στην ολότητά τους οργανικές ουσίες. Ιδιαίτερα δύο κατηγορίες ουσιών είναι δυνατό να εκλύουν την αίσθηση του πικρού: (1)

6 ουσίες με μακρά αλυσίδα ατόμων άνθρακα που περιέχουν και άζωτο και (2) τα αλκαλοειδή. Στα αλκαλοειδή περιλαμβάνονται πολλά από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην ιατρική πράξη, όπως είναι η κινίνη, η καφεΐνη, η στρυχνίνη και η νικοτίνη. Η πικρή γεύση, όταν είναι πολύ έντονη συνήθως προκαλεί την απόρριψη της τροφής από το άτομο ή το ζώο. Αυτό αποτελεί αναμφισβήτητα μια σκόπιμη λειτουργική αποστολή της αίσθησης του πικρού, γιατί πολλές από τις θανατηφόρες τοξίνες που βρίσκονται σε δηλητηριώδη φυτά είναι αλκαλοειδή τα οποία στο σύνολό τους προκαλούν έντονο αίσθημα πικρού. Η αίσθηση της όσφρησης είναι η λιγότερο κατανοητή από όλες μας τις αισθήσεις. Αυτό κατά ένα μέρος οφείλεται στο γεγονός ότι η αίσθηση της όσφρησης αποτελεί υποκειμενικό φαινόμενο, το οποίο δεν είναι δυνατόν εύκολα να μελετηθεί σε κατώτερα ζώα. Ένα άλλο ζήτημα που περιπλέκει ακόμα περισσότερο το θέμα είναι ότι η αίσθηση της όσφρησης είναι σχεδόν υποτυπώδης στον άνθρωπο σε σύγκριση με την αίσθηση που παρατηρείται σε ορισμένα κατώτερα ζώα. Ο μηχανισμός της διέγερσης των οσφρητικών κυττάρων Το τμήμα των οσφρητικών κυττάρων που αποκρίνεται στα οσφρητικά χημικά ερεθίσματα είναι τα οσφρητικά τριχίδια. Στην κυτταρική μεμβράνη των τριχιδίων περιέχονται μεγάλα μόρια πρωτεΐνης που καταλαμβάνουν όλο το πάχος της μεμβράνης και προεξέχουν προς τα έξω, και τα οποία μπορούν να συνδέονται με διάφορες οσμηρές ουσίες. Οι πρωτεΐνες αυτές ονομάζονται δεσμευτικες των οσμηρών ουσιών. Πιστεύεται ότι αυτή η σύνδεση αποτελεί το απαραίτητο ερέθισμα για τη διέγερση του οσφρητικού κυττάρου. Ανεξάρτητα από το βασικό χημικό μηχανισμό με τον οποίο διεγείρονται τα οσφρητικά κύτταρα, διάφοροι φυσικοί παράγοντες επηρεάζουν επίσης το βαθμό διέγερσής τους. Πρώτο, μόνο πτητικές ουσίες είναι δυνατό να εισροφώνται μέσα στους ρώθωνες είναι δυνατό να επιδρούν ως ερεθίσματα. Δεύτερο η διεγερτική ουσία πρέπει να είναι τουλάχιστο και ως ένα βαθμό υδατοδιαλυτή κατά τρόπο ώστε να μπορεί ν διέρχεται μέσα από το στρώμα της βλέννας που επικαλύπτει το οσφρητικό επιθήλιο. Και το τρίτο πρέπει να είναι τουλάχιστο κατά ένα μέρος λιποδιαλυτή προφανώς γιατί τα λιπιδιακά στοιχεία της κυτταρικής μεμβράνης απωθούν οσμηρές ουσίες από τις δεσμευτικές πρωτεΐνες της κυτταρικής μεμβράνης. Η εξοικείωση Οι υποδοχείς για την όσφρηση εξοικειώνονται κατά 50% περίπου γύρω στο ένα δευτερόλεπτο μετά την έναρξη της διέγερσης. Από εκεί και πέρα είναι πολύ μικρή και πολύ βραδεία. Όμως είναι πολύ γνωστό από προσωπική πείρα ότι η όσφρηση υφίσταται σχεδόν πλήρη εξοικείωση μέσα σε ένα περίπου λεπτό, μετά την είσοδό μας μέσα σε έντονα οσμηρή ατμόσφαιρα. Επειδή αυτή η ψυχολογική εξοικείωση είναι πολύ μεγαλύτερη από το βαθμό της εξοικείωσης των ίδιων των υποδοχέων, είναι σχεδόν βέβαιο ότι το μεγαλύτερο μέρος της εξοικείωσης πραγματοποιείται μέσα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, πράγμα που φαίνεται ότι συμβαίνει και στην περίπτωση της εξοικείωσης των γευστικών αισθημάτων. Η αίσθηση της όσφρησης και η ικανότητα αναγνώρισης γεύσεων μειώνεται κατά τη διαδικασία της γήρανσης. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα κυρίως την ασφάλεια πχ μη όσφρηση καπνού. Αλλαγές σε όσφρηση και γεύση Οι συνήθεις αλλαγές στην όσφρηση περιλαμβάνουν μία έκπτωση της ευαισθησίας στα αερογενώς μεταδιδόμενα χημικά ερεθίσματα με την πάροδο της ηλικίας. Οι συνήθεις αλλαγές στη γεύση περιλαμβάνουν μία μείωση της ικανότητα αναγνώρισης των γλυκών τροφών. Οι περισσότερες αλλαγές στη γεύση θεωρείται ότι συμβαίνουν λόγω μειωμένης όσφρησης, φαρμάκων και χρήσης καπνού.

7 Η πιο συχνή ασθένεια που επηρεάζει την όσφρηση και τη γεύση πιο συχνά σε ηλικιωμένους είναι η γλωσσαλγία, δηλαδή η αίσθηση ότι η γλώσσα πονάει ή καίει. Μπορεί να υπάρχουν αρκετές παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτό το πρόβλημα: ελλείψεις βιταμιίνης Β, τοπικό τραύμα, γαστρεντερικές διαταραχές που προκαλούν παλινδρόμηση, αλλεργίες, δυσλειτουργία των σιελογόνων αδένων και διαβήτης. Η επίδραση των αλλαγών σε όσφρηση και γεύση αφορά σε θεματα: Ποιότητα ζωής: ανικανότητα όσφρησης αρωμάτων όπως η μυρωδιά του χριστουγεννιάτικου δέντρου, λουλουδιών ή ψημένου καφέ μπορεί να μην είναι αναγνωρίσιμες και μειωμένη γεύση σε αγαπημένα φαγητά ή ποτά. Άρνηση θρέψης: η ανικανότητα όσφρησης των οσμών από φαγητά μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της διατροφής Θέματα ασφαλείας: ανικανότητα όσφρησης της οσμής καπνού ή διαρροής γκαζιού και σε μειωμένη αίσθηση γεύσης, Πιθανότητα ανικανότητας αναγνώρισης χαλασμένων τροφίμων με αποτέλεσμα ναυτία, έμετος ή διάρροια λοιμώδους αιτιολογίας. ΑΦΗ - Περιφερική αισθητικότητα Η περιφερική νευροπάθεια είναι μία από τις πιο συχνές νευρολογικές διαταραχές. Η περιφερική νευρική λειτουργία που ελέγχει την αίσθηση της αφής μειώνεται αργά με την ηλικία, όμως η ικανότητα αντίληψης επώδυνων ερεθισμάτων διατηρείται κατά τη διαδικασία της γήρανσης. Ωστόσο μπορεί να υπάρχει μειωμένος χρόνος ανταπόκρισης και απομάκρυνσης από επώδυνα ερεθίσματα με την πάροδο του χρόνου. Τα κυριότερα νοσήματα που επηρεάζουν την περιφερική αισθητικότητα και εμφανίζονται συχνότερα σε ηλικιωμένους είναι: Περιφερική νευροπάθεια: Πόνος νεύρων στα άκρα που σχετίζεται με βλάβη των νεύρων από προβλήματα κυκλοφορικού συστήματος ή ανεπάρκειες βιταμινών. Συνήθεις ανεπάρκειες βιταμινών που επηρεάζουν τα περιφερικά νεύρα είναι ανεπάρκεια των Β6, Β12 και φυλλικού οξέος. Διαβητική νευροπάθεια: Τελική βλάβη στα περιφερικά νεύρα από τις μικροαγγειακές μεταβολές συμβαίνουν σε ασθενείς με διαβήτη. Συχνά οδηγεί σε απώλεια της αίσθησης στα πόδια των διαβητικών που δεν αντιλαμβάνονται πιθανό τραύμα στα άκρα που μπορεί να οδηγήσει σε ανθεκτική λοίμωξη λόγω της μειωμένης αγγειακής παροχής στο άκρο. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να εκπαιδευτούν οι διαβητικοί ασθενείς και ασθενείς με περιφερική νευροπάθεια ώστε να φροντίζουν με ιδιαίτερη προσοχή τα πόδια τους. Πόνος σε μέλος φάντασμα (ακρωτηριασμένο μέλος): η εμπειρία του πόνου μπορεί να ποικίλλει από ήπια έως έντονη στο σημείο που υπήρχε το ακρωτηριασμένο άκρο. Ο πόνος είναι χρόνιος και συχνά απαιτεί ειδικές παρεμβάσεις για τον έλεγχο και τη διαχείρισή του, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών προσθετικών μελών, αναλγητικών και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης. Οξεία απώλεια αισθητικότητας: Μπορεί να οφείλεται σε αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, οξύ εγκλωβισμό νεύρου στη σπονδυλική στήλη ή σε σύνδρομο διαμερισματοποίησης λόγω τραυματισμού σε ένα σκέλος. Εμφανίζεται με οξεία έναρξη μουδιάσματος, μυρμηγκιάσματος ή την έλλειψη της αίσθησης και λειτουργικότητάς στο άκρο που έχει επηρεαστεί. Οι επιπτώσεις των αλλαγών της περιφερικής αισθητικότητας στις καθημερινές δραστηριότητες της ζωής αφορούν σε:

8 Πτώσεις που οφείλονται σε ανικανότητα αναγνώρισης θέσης ή ανικανότητα επιβεβαίωσης ότι τα κάτω άκρα είναι στο πάτωμα Κάλοι ή σοβαρές εκδορές στα κάτω άκρα Β. ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ Η νοσηλευτική αξιολόγηση του ασθενούς σε σχέση με την αισθητηριακή αντίληψη θα εστιάσει κυρίως στα παρακάτω: Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης (λήψη ιστορικού), είναι σημαντικό να γίνουν ερωτήσεις σχετικά με αλλαγές σε ακοή, όραση, όσφρηση και γεύση, καθώς και για αιμωδίες και μυρμηγκιάσματα στα άκρα. Επίσης θα πρέπει να καθοριστεί εάν τα συμπτώματα είχαν αιφνίδια έναρξη ή προοδευτική και εάν είναι μονόπλευρα ή αμφοτερόπλευρα. Ακόμα θα πρέπει να αναφερθούν πιθανές προηγούμενες θεραπείες για αισθητηριακά προβλήματα καθώς και την επίδραση των αισθητηριακών προβλημάτων στην καθημερινότητά τους καθώς και στην ικανότητα οδήγησης. Η οδήγηση μπορεί να επηρεαστεί από προβλήματα όρασης, ακοής και περιφερικής αισθητικότητας. Θα πρέπει να καθοριστεί αν ο ασθενής ενδιαφέρεται για τη λήψη θεραπείας για τις συγκεκριμένες καταστάσεις. Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει την επισκόπηση των εξωτερικών δομών των οφθαλμών και αυτιών, έλεγχο του ακουστικού πόρου για κυψελίδα με τη χρήση ωτοσκοπίου. Επίσης πρέπει να ελεγχθεί η οπτική οξύτητα με πίνακες για τη μέτρηση της μακρινής και της ενδιάμεσης/κοντινής οπτικής οξύτητας. Σχετικά με την ακοή, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί τεστ ακοής χαμηλών συχνοτήτων με ψιθύρους και αν υπάρχει δυνατότητα απαιτείται ακουογράφημα. Τέλος θα αξιολογηθεί η αίσθηση δονήσεων με ένα διαπασών και σε διαβητικούς ασθενείς τεστ με μονοϊνίδιο, που ποσοτικοποιεί το επίπεδο της αισθητηριακής διαταραχής στα πόδια των διαβητικών ασθενών. Ο παρακάτω πίνακας (Πίνακας 1) περιλαμβάνει ένα δείγμα διαφόρων ειδών εργαλεία και καταλόγους ελέγχου αξιολόγησης που σχετίζονται με τις αισθήσεις από την εργοθεραπεία, κατάλληλα για χρήση σε εφήβους και ενήλικες. Παρακαλώ σημειώστε ότι οι θεραπευτικές αξιολογήσεις, οι σημειώσεις πληροφοριών και τα φύλλα εργασίας μερικές φορές χρειάζεται να προσαρμοστούν για την προσωπική γνωστική ικανότητα αλλιώς μπορεί να εμφανιστεί ματαίωση και παρερμηνεία. Πίνακας 1 Διάφοροι τύποι εργαλείων αξιολόγησης αισθήσεων για εφήβους και ενήλικες: ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Adolescent / Adult Sensory Profile Brown C., Dunn W. 60 προτάσεις περιγραφής συμπεριφοράς σε ερεθίσματα αισθήσεων και συνδυασμός των Sensory intergration inventory revise for indivisual with developmental disabilities Developmental Test of visual perception (DTVP) απαντήσεων Reisman J., Hanschu B. Χωρίζεται σε ενότητες που περιγράφουν συμπεριφορές σε απτικές, ισορροπίας, ιδιοδεκτικές και γενικές αντιδράσεις. Ο αξιολογητής σημειώνει αν παρατηρούνται ή όχι οι συμπεριφορές. Frostig M. Είναι ένα εργαλείο ελέγχου της οπτικής αντίληψης. Αποτελείται από 6 υποενότητες που μετρούν τις ικανότητες όρασης-αντίληψης και όρασης-κινητικότητας ενός ατόμου.

9 Επίσης αναφέρονται τα παρακάτω εργαλεία: Allen Sensory Stimulation Kits I and II, Sensory modulation screening tool, Sensory defensiveness screening tool & Sensory diet checklist for adolescents & adults (Champange T.), Sensory defensiveness checklist (Moore K.) και Sensory motor preference checklist for adults.

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - Ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης Bates B.Οδηγός για κλινική εξέταση, Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας, Cacchione P. (2011), SENSORY CHANGES, Evidence-Based Geriatric Nursing Protocols for Best Practice, Fourth Edition, available at accessed 10/7/2014. Goldman L., Ausiello D., Cecile Παθολογία, 23 η εκδ., e-book, Elsevier Ltd, Guyton A. Ιατρική Φυσιολογία, τόμος Β, Επιστημονικές Εκδόσεις «Γρηγόριος Παρισιάνος», Kahle W., Leonhardt H., Platzer W., Εγχειρίδιο ανατομικής του ανθρώπου με έγχρωμο άτλαντα, τόμος 2, εκδ. Λίτσας, Read A. E., Barritt D.W., Hewer R. L. Σύγχρονη Παθολογία, εκδ Λίτσας, επιμέλεια ελληνικής έκδοσης Χ. Μουτσόπουλος, Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία, Γλαύκωμα, διαθέσιμο σε πρόσβαση 10/7/2014. Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια, διαθέσιμο σε πρόσβαση 10/7/2014.

11 ΣΧΕΔΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Α. ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ: ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΗ (ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΤΕ: ΟΠΤΙΚΗ, ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ, ΚΙΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ, ΓΕΥΣΤΙΚΗ, ΑΠΤΙΚΗ, ΟΣΦΡΗΤΙΚΗ) DISTURBED SENSORY PERCEPTION Ορισμός: Μεταβολή της έντασης και του τρόπου μετάδοσης των εισερχόμενων ερεθισμάτων που συνοδεύονται από μειωμένη, υπερβολική, παραμορφωμένη ή διαταραγμένη ανταπόκριση στο αντίστοιχο ερέθισμα. Σχετιζόμενοι Παράγοντες Περιορισμός περιβαλλοντολογικών ερεθισμάτων: [περιβάλλον απομόνωσης για θεραπευτικούς λόγους (π.χ. μόνωση, περιορισμός επί κλίνης, μεταδοτικό νόσημα), περιβάλλον κοινωνικής απομόνωσης (π.χ. ιδρυματοποίηση, περιορισμός στο σπίτι, γήρανση, χρόνια/ τελικού σταδίου νοσήματα, αποστέρηση βρέφους), στιγματισμός (π.χ. άτομο με διανοητική ασθένεια/ καθυστερημένη ανάπτυξη/ ειδικές ανάγκες)]. Υπερβολικά περιβαλλοντολογικά ερεθίσματα: [υπερβολικός θόρυβος, όπως στο εργασιακό περιβάλλον, στο εγγύς περιβάλλον του ατόμου]. Μεταβολή της υποδοχής/ μετάδοσης/ αντίληψης της αισθητικότητας: [νευρολογική νόσος, νευρολογικό τραύμα, ή έλλειμμα, αλλαγή της κατάστασης των αισθητηριακών οργάνων]. Βιοχημικές διαταραχές (πχ αυξημένη ουρία, αυξημένη αμμωνία, υποξαιμία), ηλεκτρολυτικές διαταραχές, [φάρμακα, πχ διεγερτικά ή καταθλιπτικά, ψυχοτρόπα]. Ψυχολογικό στρες [αποστέρηση ύπνου]. Προσδιοριστικά Χαρακτηριστικά ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΑ [Αναφερόμενη] μεταβολή της ικανότητας αντίληψης της αισθητικότητας [πχ φωτοευαισθησία, υπαισθησία/ υπεραισθησία, μειωμένη/ μεταβαλλόμενη αίσθηση της γεύσης, ανικανότητας αναφοράς της θέσης του σώματος (ιδιοδεκτικότητα)] Αισθητηριακές παραμορφώσεις ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ [Μετρήσιμη] μεταβολή της αισθητηριακής οξύτητας Μεταβολή των συνήθων αντιδράσεων στα ερεθίσματα [πχ ταχείες εναλλαγές ψυχικής διάθεσης, υπερβολικές συναισθηματικές αντιδράσεις, καταστάσεις άγχους/ πανικού] Μεταβολή του προτύπου συμπεριφοράς, νευρικότητα, ευερεθιστότητα Μεταβολή της ικανότητας επίλυσης προβλημάτων, μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης Αποπροσανατολισμός, παραισθήσεις, [ψευδαισθήσεις], [αλλόκοτες σκέψεις] Διαταραγμένη επικοινωνία [Άτακτη κίνηση, μεταβολή της αίσθησης της ισορροπίας (πχ Σύνδρομο Ménière)]

12 Β. Επιθυμητές Εκβάσεις/ Κριτήρια Εκτίμησης Το άτομο θα: σοβαρή Δείκτες απόκλιση 1 Διαθέτει ικανότητα αίσθησης ερεθισμάτων σε δέρμα Διαθέτει ικανότητα ακρόασης θορύβων Διαθέτει ικανότητα αίσθησης αλλαγών θέσης κεφαλής Διαθέτει ικανότητα αλλαγών θέσης σώματος Διαθέτει ικανότητα διάκρισης οσμών Διαθέτει ικανότητα διάκρισης γεύσεων Διαθέτει ικανότητα όρασης Επανακτά/ διατηρεί το σύνηθες επίπεδο γνωστικής ικανότητας καθόλου 1 ουσιώδης απόκλιση 2 σπάνια 2 μέτρια απόκλιση 3 μερικές φορές 3 ήπια απόκλιση 4 συχνά 4 καμία απόκλιση 5 συνεχώς 5 μη εφαρμόσιμο ΜΕ μη εφαρμόσιμο ΜΕ Αναγνωρίζει και αποκαθιστά/ διορθώνει τις διαταραχές αισθητικότητας Εκφράζει λεκτικά την επίγνωση των αισθητηριακών αναγκών και την παρουσία υπερβολικών και/ή έλλειψη ερεθισμάτων. Αναγνωρίζει / τροποποιεί τους εξωγενείς παράγοντες που συντελούν σε μεταβολές αισθητικότητας / ικανοτήτων αντιληπτικότητας Χρησιμοποιεί τις πηγές κατάλληλα και αποτελεσματικά Είναι ελεύθερο τραυματισμών

13 Γ. Ενέργειες/ Παρεμβάσεις Οι ενέργειες/παρεμβάσεις που αφορούν στη Νοσηλευτική Διάγνωση «Διαταραγμένη Αισθητηριακή Αντίληψη» συνδέονται άμεσα με τις αντίστοιχες των νοσηλευτικών διαγνώσεων που έχουν αναπτυχθεί στο παρόν πρόγραμμα «Κίνδυνος για τραύμα» (αφορά τη διαταραγμένη αισθητηριακή αντίληψη απτική και κιναισθησίας) και «Διαταραχή διατροφής λιγότερη από τις απαιτήσεις του σώματος» και «Οξεία σύγχυση» (αφορά τη διαταραγμένη αισθητηριακή αντίληψη σε όσφρηση και γεύση). 1 ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ. Αναγνώριση αιτιολογικών/ συμμετεχόντων παραγόντων και έκτασης διαταραχής: Ανίχνευση ατόμων με καταστάσεις που δύνανται να επηρεάσουν την αισθητικότητα, την ερμηνεία και τη μετάδοση των ερεθισμάτων (αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, εγκεφαλικό τραύμα, γνωστική διαταραχή/ άνοια, πόνος, χειρουργική επέμβαση, ή τραύμα με συμμετοχή των αισθητηριακών οργάνων, διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος [πχ τραυματισμός σπονδυλικής στήλης, εγκεφαλική πάρεση, νόσος Parkinson, κτλ], περιφερική νευροπάθεια). Ανασκόπηση των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών δοκιμασιών (πχ ηλεκτρολύτες ορού, βιοχημικό προφίλ, αέρια αρτηριακού αίματος, επίπεδα φαρμάκων στον ορό). Συνεργασία για τη διενέργεια / ανασκόπηση διαγνωστικών δοκιμασιών και νευρολογικού ελέγχου αισθητικότητας / κινητικότητας. Παρακολούθηση του φαρμακευτικού σχήματος για την αναγνώριση φαρμακευτικών επιδράσεων ή συνεργιών που μπορούν να προκαλέσουν / επιδεινώσουν αισθητηριακά προβλήματα / προβλήματα αντιληπτικότητας. Αξιολόγηση της ικανότητας ομιλίας, ακοής, ερμηνείας και ανταπόκρισης σε απλές εντολές για την απόκτηση γενικής εικόνας της διανοητικής / γνωστικής κατάστασης του ατόμου και της ικανότητάς του να ερμηνεύει ερεθίσματα. Εκτίμηση της αισθητηριακής αντιληπτικότητας: ερέθισμα θερμού/ ψυχρού, αμβλύ / οξύ, οσμής, γεύσης, οπτικής οξύτητας και ακοής, βάδιση/ κινητικότητα, και θέση / λειτουργία μελών του σώματος. Προσδιορισμός της ανταπόκρισης σε επώδυνα ερεθίσματα για επισήμανση της καταλληλότητας της ανταπόκρισης στο ερέθισμα καθώς και εάν είναι άμεση ή καθυστερημένη. Παρατήρηση των συμπεριφορικών ανταποκρίσεων (πχ ψευδαισθήσεις/ παραισθήσεις, παραλήρημα, απόσυρση, επιθετικότητα, κλάμα, μη κατάλληλη ψυχική διάθεση, σύγχυση/ αποπροσανατολισμός). Εξακρίβωση της αντίληψης του ατόμου/ σημαντικών άλλων για το πρόβλημα / τις αλλαγές των δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής. Ακρόαση και σεβασμός των εκφράσεων αποστέρησης του ατόμου και συνυπολογισμό τους στο σχεδιασμό της φροντίδας. 2 ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ. Προαγωγή της εξομάλυνσης της αντίδρασης στο ερέθισμα: Παροχή μέσων επικοινωνίας, όπως ενδείκνυται. Ενθάρρυνση της χρήσης συσκευών υποβοήθησης ακοής (βοηθήματα ακοής, οπτικοακουστική ενίσχυση, κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης, νοηματική γλώσσα) για την παροχή βοήθειας στη διαχείριση της ακουστικής διαταραχής. Αποφυγή σωματικής ή συναισθηματικής απομόνωσης του ατόμου για την πρόληψη της αισθητηριακής αποστέρησης / τον περιορισμό της σύγχυσης. Προαγωγή σταθερού περιβάλλοντος με συνέχεια της φροντίδας από το ίδιο πρόσωπο όσο είναι εφικτό.

14 Ερμηνεία ερεθισμάτων / παροχή ανατροφοδότησης για τη βοήθεια του ατόμου στη διάκριση της πραγματικότητας από τη φαντασία / διαταραγμένη αντίληψη. Επαναπροσανατολισμός σε πρόσωπα, χώρο, χρόνο και γεγονότα, όταν χρειάζεται. Επεξήγηση των διαδικασιών / δραστηριοτήτων, αναμενόμενων αισθήσεων και εκβάσεων. Περιορισμός / προσεκτική παρακολούθηση στη χορήγηση καταστολής, ιδιαίτερα σε πληθυσμούς ηλικιωμένων ατόμων. Ελαχιστοποίηση των αρνητικών συζητήσεων (πχ προβλήματα του ατόμου και της οικογένειας) που μπορεί να ακούσει το άτομο. Το άτομο ενδεχομένως να παρερμηνεύσει και να θεωρήσει ότι οι αναφορές το αφορούν. Ελαχιστοποίηση των εξωτερικών θορύβων / ερεθισμάτων, συμπεριλαμβανομένου του μη απαραίτητου εξοπλισμού, συναγερμών / ηχητικών σημάτων παρακολούθησης, όταν είναι δυνατόν. Διασφάλιση απερίσπαστων περιόδων ύπνου / ανάπαυσης. Ομιλία προς το άτομο με διαταραγμένη όραση ή μη ανταπόκριση στα ερεθίσματα κατά τη διάρκεια της φροντίδας για παροχή ακουστικής διέγερσης και πρόληψη της αντίδρασης αιφνιδιασμού. Διασφάλιση απτικού ερεθισμού κατά την παροχή φροντίδας. Το άγγιγμα αποτελεί σημαντική διάσταση της φροντίδας και βαθειά ψυχολογική ανάγκη επικοινωνίας της παρουσίας/ σύνδεσης με μια άλλη ανθρώπινη ύπαρξη. Ενθάρρυνση των σημαντικών άλλων να έχουν στο περιβάλλον οικεία αντικείμενα, να μιλούν και να αγγίζουν συχνά το άτομο. Διασφάλιση αισθητηριακού ερεθισμού συμπεριλαμβανομένων οικείων οσμών/ ήχων, απτικού ερεθισμού με διάφορα αντικείμενα, μεταβολή της έντασης του φωτός και άλλων ερεθισμάτων (πχ ωρολόγια, ημερολόγια). Παροχή δραστηριοτήτων απόσπασης προσοχής, στο βαθμό των ικανοτήτων του (πχ τηλεόραση/ραδιόφωνο, συζήτηση, βιβλία με μεγάλη γραμματοσειρά γραμμάτων ή ηχογραφημένα βιβλία). Προαγωγή εποικοδομητικών κοινωνικών επαφών. Συνεργασία / συμμετοχή άλλων μελών της ομάδας υγείας για την παροχή θεραπειών αποκατάστασης και ερεθισμού των βασικών αισθήσεων (πχ μουσικοθεραπεία, εκπαίδευση των αισθήσεων, θεραπεία επανυποκίνησης) για την επίτευξη μέγιστου οφέλους λειτουργικότητας και ψυχοκοινωνικής ευεξίας. Ανίχνευση και ενθάρρυνση της χρήσης πόρων / προσθετικών συσκευών (βοηθήματα ακοής, ηλεκτρονικά βοηθήματα όρασης/ πολυεστιακά γυαλιά για ισορροπία). Είναι χρήσιμες για τη βελτίωση των αισθήσεων. 3 ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ. Πρόληψη τραυματισμού/ επιπλοκών: Καταγραφή σε διάγραμμα των αισθητηριακών ελλειμμάτων για την ενημέρωση των φροντιστών. Τοποθέτηση συσκευών επικοινωνίας σε προσβάσιμο για το άτομο σημείο και επιβεβαίωση ότι το άτομο γνωρίζει το σημείο / τρόπο χρήσης τους. Παροχή μέτρων ασφάλειας, όταν χρειάζεται (πχ κάγκελα κλίνης, κλίνη σε χαμηλή θέση, επαρκής φωτισμός, υποβοήθηση στη βάδιση, χρήση συσκευών όρασης/ ακοής). Ανασκόπηση βασικών και ειδικών πληροφοριών ασφάλειας (πχ Βρίσκομαι στα δεξιά σου, Το νερό καίει, Κατάπιε τώρα, Σήκω πάνω, Δεν μπορείς να οδηγήσεις ). Τοποθέτηση θυρών και επίπλων σε σημεία εκτός διόδου του ατόμου με διαταραγμένη όραση ή στρατηγική τοποθέτηση αντικειμένων/ κιγκλιδωμάτων στήριξης, για την υποστήριξη διατήρησης της ισορροπίας. Βάδιση με υποστήριξη / συσκευές για τη βελτίωση της ισορροπίας. Περιγραφή της θέσης των προσβεβλημένων περιοχών του σώματος, όταν το άτομο κινείται.

15 Παρακολούθηση της χρήσης θερμοφόρας/ παγοκύστης, χρήση θερμομέτρου για τη μέτρηση της θερμοκρασίας του νερού στο μπάνιο, για την προστασία από εγκαύματα. 4 ης ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ. Προαγωγή ευεξίας (Εκπαίδευση/ Παράγοντες Σχεδιασμού Εξόδου): Παροχή βοήθειας στο άτομο / σημαντικούς άλλους στην εκμάθηση αποτελεσματικών τρόπων προσαρμογής και διαχείρισης των αισθητηριακών διαταραχών, προβλέποντας τις ανάγκες ασφάλειας, βάση των αισθητηριακών του ελλειμμάτων και το αναπτυξιακό του επίπεδο. Ανίχνευση εναλλακτικών τρόπων αντιμετώπισης των ελλειμμάτων αντιληπτικότητας (πχ βοηθήματα όρασης και ακοής, συσκευές προαγωγής της επικοινωνίας, ηλεκτρονικά μέσα, ειδικές συσκευές διόρθωσης ελλειμμάτων). Παροχή επεξηγήσεων και σχεδιασμός της φροντίδας με το άτομο, εμπλέκοντας και τους σημαντικούς άλλους όσο το δυνατόν περισσότερο. Προάγει τη δέσμευση και τη συνέχεια στη φροντίδα, βελτιστοποιώντας τις εκβάσεις. Ανασκόπηση των συναφών με τα ελλείμματα μέτρων ασφάλειας στο σπίτι. Συζήτηση του φαρμακευτικού σχήματος, επισημαίνοντας πιθανές τοξικές παρενέργειες τόσο των συνταγογραφημένων όσο και μη συνταγογραφημένων φαρμάκων. Πρώιμη αναγνώριση των παρενεργειών επιτρέπει έγκαιρη παρέμβαση / αλλαγή του θεραπευτικού σχήματος. Επίδειξη της χρήσης/ φροντίδας των επικουρικών συσκευών αισθητικότητας (πχ υποστήριξη της όρασης ή συσκευών ενίσχυσης της ακοής κτλ). Ανίχνευση πηγών/ κοινοτικών προγραμμάτων προμήθειας και συντήρησης των επικουρικών συσκευών. Συζήτηση με το άτομο/ σημαντικούς άλλους, τρόπων πρόληψης/ περιορισμού της έκθεσης σε καταστάσεις που επηρεάζουν την αισθητηριακή λειτουργικότητα (πχ πως η έκθεση σε δυνατό θόρυβο και οι τοξικές παρενέργειες ορισμένων φαρμάκων μπορούν να διαταράξουν την ακοή, πρώιμος προληπτικός έλεγχος διαταραχών λόγου και γλωσσικών διαταραχών σε παιδιά, εμβολιασμοί έναντι ιλαράς, παρωτίδας, μηνιγγίτιδας [γνωστά σημαντικά αίτια απώλειας της ακοής]). Παραπομπή σε κατάλληλες υποστηρικτικές πηγές, όπως σωματεία τυφλών, κωφών ή τοπικές υποστηρικτικές ομάδες, προγράμματα προληπτικού ελέγχου, κτλ. Για άτομα με προβλήματα όρασης: Εκπαίδευση ατόμου με χαμηλή όραση στη χρήση συσκευής μεγέθυνσης με φως για να αυξηθεί η ικανότητα διαβάσματος κειμένου ή λεπτομερειών. Επίσης, τοποθέτηση κίτρινης ή πράσινης διαφάνειας ώστε να γίνεται το κείμενο πιο ορατό ή εναλλακτικά χρήση κίτρινου ή πράσινου μαρκαδόρου υπογράμμισης. Τοποθέτηση κόκκινων ή κίτρινων δεικτών στα σημαντικά θέματα που πρέπει να δει το άτομο, όπως κόκκινος δείκτης στην άκρη των σκαλοπατιών, στο διακόπτη για το φως, στο φούρνο ή στο πλυντήριο πιάτων ώστε να φαίνεται το τέλος κάθε διακόπτη. Τα χρώματα μπορούν να βελτιώσουν την αναγνωρισιμότητα του περιβάλλοντος και να αυξήσουν την ικανότητα ανεύρεσης αντικειμένων γρήγορα. Χρήση επιτραπέζιου ή χειρός ρολογιού που ανακοινώνει την ώρα και τηλεφώνου με μεγάλα νούμερα και προγραμματισμένους τους αριθμούς για επείγουσες κλήσεις. Εκπαίδευση τυφλού ατόμου σε σίτιση, σύνδεση τροφής σε πιάτο με ώρες σε ρολόι ώστε το άτομο να μπορεί να αναγνωρίσει τη θέση της τροφής. Χρήση βοηθημάτων μειωμένης όρασης συμπεριλαμβανομένων μεγεθυντικών συσκευών, κλειστού κυκλώματος οθόνη που μεγεθύνει την εκτύπωση, ειδικούς φακούς για κοντινή ή σε απόσταση όραση και καθοδήγηση για γράψιμο επιταγών και φακέλων.

16 Αύξηση του οικιακού φωτισμού και μείωση της θάμπωσης όταν το φως αντανακλάται σε γυαλιστερές επιφάνειες. Χρήση φωτισμού με ανιχνευτή κίνησης που ανάβουν αυτόματα όταν το άτομο μπαίνει στο δωμάτιο. Χρήση αντιθαμβωτικού κεριού στο πάτωμα. Η οπτική οξύτητα μπορεί να βελτιωθεί με βήματα που υπερνικούν τις αλλαγές στην όραση που σχετίζονται με την ηλικία. Ο φωτισμός μπορεί να αυξήσει την κινητικότητα ατόμων με εκφύλιση της ωχράς κηλίδας λόγω γήρανσης. Παραπομπή σε κλινικές για μειωμένη όραση και κέντρα αποκατάστασης. Τα άτομα με απώλεια όρασης πρέπει να παραπέμπονται σε κλινικές πρώιμα, πριν η όραση χαθεί για να βοηθηθούν στην αντιμετώπιση της απώλειας Για άτομα με απώλεια ακοής Πρόταση για εγκατάσταση συσκευής όπως σήματα για τηλέφωνο και κουδούνι πόρτας, αισθητήρες που αναγνωρίζουν το κλάμα ενός βρέφους, ξυπνητήρια με δόνηση και χρήση υποτίτλων σε τηλεόραση. Άλλες χρήσιμες συσκευές περιλαμβάνουν ενισχυτές τηλεφώνου, ακουστικά τηλεφώνου, προσωπικό σύστημα ακρόασης τσέπης και συστήματα που συνδέονται με τηλεόραση και ραδιόφωνο. Επίσης, υπάρχει συσκευή τηλεπικοινωνιών πληκτρολόγιο με γράμματα και νούμερα που επιτρέπει το άτομο να στέλνει πληκτρολογημένα μηνύματα σε τηλεφωνική γραμμή και προγράμματα και μόντεμ διαθέσιμα για χρήση υπολογιστή με αυτό τον τρόπο. Η χρήση εκπαιδευμένων σκύλων μπορεί να βοηθήσει. Οι συσκευές και οι σκύλοι είναι βοηθητικοί στην αύξηση της επικοινωνίας του ατόμου με προβλήματα ακοής. Εκπαίδευση της οικογένειας για παροχή κατάλληλων ερεθισμάτων στο οικιακό περιβάλλον για την αποφυγή διαταραγμένης αισθητηριακής αντίληψης. Παραπομπή σε κατάλληλες κλινικές.

17 ΕΝΤΥΠΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΕ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ:... ΗΛΙΚΙΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Α. ΕΝΤΥΠΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΩΝ / ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ονοματεπώνυμο:... Ηλικία:... Ημ. γέννησης:... Φύλο:... Φυλή/Εθνικότητα:... Εισαγωγή: Ημερομηνία:... Ώρα:... Προσέλευση από:... Αιτία της συγκεκριμένης εισαγωγής (κύρια ενόχληση): Πολιτισμικές πεποιθήσεις (που σχετίζονται με αποφάσεις υγείας, συμμετοχή οικογένειας, θρησκεία, πόνο, γέννηση παιδιών, επικοινωνία κ.λπ):... Πηγή πληροφοριών:... Αξιοπιστία πηγής (κλίμακα 1-4 όπου 4 ισχυρή αξιοπιστία):... ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ) Ιστορικό εγκεφαλικής βλάβης, κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου (μόνιμες επιπτώσεις): Λιποθυμικό επεισόδιο/ζαλάδα:... Πονοκέφαλοι (εντόπιση/τύπος/συχνότητα):... Μυρμηγκιάσματα/μουδιάσματα/αδυναμία (εντόπιση):... Σπασμοί:... Ιστορικό ή πρώτη εμφάνιση σπασμών:... Τύπος (π.χ. grand mal, μερική):... Συχνότητα:... Ύπαρξη αύρας:... Κατάσταση ατόμου μετά την προσβολή:... Τρόπος ελέγχου:... Όραση: Απώλεια ή αλλαγές στην όραση:... Ημερομηνία τελευταίου ελέγχου:... Γλαύκωμα:... Καταρράκτης:... Οφθαλμολογική επέμβαση (είδος/ημερομηνία):... Απώλεια ακοής:... Αιφνίδια ή προοδευτική:... Ημερομηνία τελευταίου ελέγχου:... Αίσθηση όσφρησης (αλλαγές):... Αίσθηση γεύσης (αλλαγές):... Επίσταξη:... Άλλα:... ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ (ΕΥΡΗΜΑΤΑ) Διανοητική κατάσταση (σημειώστε διάρκεια αλλαγής):... Προσανατολισμός/Απροσανατολισμός σε: Πρόσωπα:... Τόπο:... Χρόνο:... Κατάσταση:... Σημειώστε ότι ισχύει: Εγρήγορση:... Νωθρότητα:...Ληθαργικότητα:... Εμβροντησία:... Κώμα:... Συνεργατικότητα:... Ταραχή/ανησυχία:... Επιθετικότητα:... Ακολουθεί οδηγίες:... Παραληρητική ιδέα (περιγραφή):... Παραισθήσεις(περιγραφή):... Συναίσθημα (περιγραφή):... Λόγος:... Μνήμη: Πρόσφατη:... Παρελθόντος:... Σχήμα κόρης:...μέγεθος/αντίδραση δεξιά/αριστερή:... Πάρεση προσωπικού:... Κατάποση:...

18 Σφίξιμο χεριού/χαλάρωση: Δεξιά:... Αριστερά:... Ικανότητα συνδυασμένων κινήσεων (κινητική λειτουργία και συντονισμός):... Ισορροπία:... Βάδιση:... Εν τω βάθει τενόντια αντανακλαστικά (παρουσία/απουσία - εντόπιση):... Τρόμος:... Πάρεση (αριστερά/δεξιά):... Στάση σώματος:... Φορά γυαλιά:... Φακούς επαφής:... Βοηθήματα ακοής:...

19 ΕΙΔΟΣ/ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΔΟΣΗ ΦΥΛΛΟ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ (κυκλώστε τελευταία χορηγούμενη δόση) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ / ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΛΗΨΗ (ΝΑΙ/ΟΧΙ)

20 Β. ΈΝΤΥΠΟ ΔΙΑΤΎΠΩΣΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΉΣ ΔΙΆΓΝΩΣΗΣ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΗ (ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΤΕ: ΟΠΤΙΚΗ, ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ, ΚΙΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ, ΓΕΥΣΤΙΚΗ, ΑΠΤΙΚΗ, ΟΣΦΡΗΤΙΚΗ) DISTURBED SENSORY PERCEPTION Διαταραγμένη Αισθητηριακή Αντίληψη (εξειδικεύστε) Οπτική Ακουστική Κιναισθητική Γευστική Απτική Οσφρητική που σχετίζεται με: Περιορισμός περιβαλλοντολογικών ερεθισμάτων: περιβάλλον απομόνωσης για θεραπευτικούς λόγους περιβάλλον κοινωνικής απομόνωσης στιγματισμός Υπερβολικά περιβαλλοντολογικά ερεθίσματα Μεταβολή της υποδοχής/ μετάδοσης/ αντίληψης της αισθητικότητας Βιοχημικές διαταραχές Ψυχολογικό στρες όπως φαίνεται από: ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ(ο ασθενής αναφέρει): μεταβολή της ικανότητας αντίληψης της αισθητικότητας αισθητηριακές παραμορφώσεις ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ(ο νοσηλευτής παρατηρεί): [Μετρήσιμη] μεταβολή της αισθητηριακής οξύτητας Μεταβολή των συνήθων αντιδράσεων στα ερεθίσματα Μεταβολή του προτύπου συμπεριφοράς, νευρικότητα, ευερεθιστότητα Μεταβολή της ικανότητας επίλυσης προβλημάτων, μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης Αποπροσανατολισμός, παραισθήσεις Διαταραγμένη επικοινωνία Άτακτη κίνηση, μεταβολή της αίσθησης της ισορροπίας (πχ Σύνδρομο Ménière) 20

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./ /2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Αισθητήρια όργανα - αισθήσεις ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias.

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias. ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN ΕΜΒΟΕΣ ΩΤΩΝ Ορισμός - επιδημιολογία Με τον όρο εμβοές εννοούμε την αντίληψη ήχων κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ Ένας ενημερωτικός οδηγός για την πραγματικότητα του σήμερα Δρ. Αναστάσιος Ιωάννης Κανελλόπουλος Καθηγητής Οφθαλμολογίας Παν/μιου Νέας Υόρκης Οφθαλμολογικό Ινστιτούτο Laser

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής

ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Σημασία της ακοής ΒΑΡΗΚΟΪΑ Γενικά Το αυτί είναι το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Διαιρείται ανατομικά σε έξω, μέσο, και έσω αυτί. Η ικανότητα του ανθρώπου να ακούει και να καταλαβαίνει τους ήχους και τους συνομιλητές

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ Πώς να προλάβετε και πώς να αντιμετωπίσετε τη συχνότερη αιτία τύφλωσης στα άτομα άνω των 50 ετών ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην Ελλάδα σε περισσότερα από 50.000 άτομα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου

Δρ.Κων. Κων.Λαμπρόπουλος. Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Δρ.Κων Κων.Λαμπρόπουλος Χειρουργός ΩΡΛ Φωνίατρος Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Πρόεδρος Ελληνικής Φωνιατρικής Εταιρείας Αθήνα, 17 νοεμβρίου 2010 πέντε αισθήσεις όραση αφή όσφρηση γεύση ακοή η ακοή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 11 Θεωρητικές Δεξιότητες Πόνος Διαταραχές οπτικής λειτουργίας 9. Επιφανειακός Πόνος 10. Ασθενωπία Διόφθαλμή

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Υγιεινή της Εργασίας είναι: η προάσπιση και προαγωγή της υγείας στον ψηλότερο βαθμό της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σ όλα τα επαγγέλματα.

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Να τοποθετήσετε τις αισθήσεις στη σωστή στήλη: αίσθηση θερμού-ψυχρού, ακοή, αφή, γεύση, ισορροπία, όραση, όσφρηση, πίεση, πόνος.

Να τοποθετήσετε τις αισθήσεις στη σωστή στήλη: αίσθηση θερμού-ψυχρού, ακοή, αφή, γεύση, ισορροπία, όραση, όσφρηση, πίεση, πόνος. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δραστηριότητα 1 Α. Τι είναι αίσθηση; Να αναφέρετε παραδείγματα. Β. Τι είναι αισθητήρια όργανα; Να αναφέρετε παραδείγματα. Γ. Από ποιο αισθητήριο όργανο γίνεται αντιληπτή κάθε αίσθηση; Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1 ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER της Σταυρούλας Β. Α1 Σε αυτήν την εργασία θα μελετήσουμε τη νόσο του Alzheimer απαντώντας στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είναι η νόσος του Alzheimer;...3 Ποια είναι τα αίτια εμφάνισής της;...6

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Η διεργασία της ανταλλαγής ή μεταφοράς στους άλλους σκέψεων και αισθημάτων. Η πράξη του να δίνει και να παίρνει κάποιος πληροφορίες Η διεργασία μεταβίβασης πληροφοριών Μορφές επικοινωνίας Λεκτική

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA Γνωστικές λειτουργίες Γνωστική λειτουργία (cognition) είναι ο τρόπος με τον οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται τον κόσμο και δρα μέσα σε αυτόν. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

αντιμετώπιση προβλημάτων σίτισης σε νεογνά και βρέφη

αντιμετώπιση προβλημάτων σίτισης σε νεογνά και βρέφη αντιμετώπιση προβλημάτων σίτισης σε νεογνά και βρέφη ο ρόλος του λογοθεραπευτή Dore Blom Λογοθεραπεύτρια Senior NDT Bobath tutor Διαταραχές σίτισης και κατάποσης στην βρεφική ηλικία «αναπτυξιακή δυσφαγία»

Διαβάστε περισσότερα

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά

Levin E.M The Diabetic Foot 3 rd edition 1986. ιαβητολογικό Κέντρο Τζανείου Γ.Ν. Πειραιά Ίσως πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώµα δεν µπορούµε να παρατηρήσουµε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση, τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο Σ, όπως τις παρατηρούµε στα πόδια των ατόµων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ είναι η εφαρμογή της νοσηλευτικής πρακτικής και των ενεργειών της δημόσιας υγείας, με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ 5o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11211, 37ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11243, 38ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11244 Ένας μαθητής ακούει το κουδούνι του σχολείου να χτυπά στο τέλος της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΣΚΟΠΩΝ/ΕΚΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 10 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ Β

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 10 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 10 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ Β 1. Ως αίσθηση χαρακτηρίζουμε το αποτέλεσμα της ερμηνείας των ερεθισμάτων που φτάνουν στον εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης

Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Γλαύκωμα: H σιωπηλή ασθένεια τύφλωσης Οι παράγοντες επικινδυνότητας για τη δημιουργία γλαυκώματος είναι: Το Γλαύκωμα είναι μια ομάδα οφθαλμικών παθήσεων που προξενεί προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας.

Το όργανο της ακοής και της ισορροπίας. Σημειώσεις Προβολής: 1. Στις διαφάνειες, όπου υπάρχουν υπογραμμισμένες λέξεις (υπερσύνδεση), σημαίνει ότι, πατώντας την λέξη, πηγαίνεις σε άλλη, κρυφή σελίδα. Για να επιστρέψεις στην προηγούμενη πατάς

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Οφθαλμός. Όραση. Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού. Β έτος

Οφθαλμός. Όραση. Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012 Οφθαλμός Όραση http://www.google.gr/imgres?q=οφθαλμικός+β ολβός&um=1&hl=el&sa=n&biw=1053&bih=609

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13 Συναπτική ολοκλήρωση Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα http://www.mpg.de/13795/learning_memory_perception?print=yes 2 Τοποθεσία συνάψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Η3 - Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία, Ειδική Τοξικότητα σε Όργανα Στόχους STOT SE, Κατ. 1

Τμήμα Η3 - Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία, Ειδική Τοξικότητα σε Όργανα Στόχους STOT SE, Κατ. 1 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του PROTEAS Αθήνα, 27-2929 Απριλίου 2015 Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Επιβλέπων καθηγητής: ΝΑΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΠΑΓΑΛΟΥ ΑΓΛΑΪΑ Α.Μ: 12514 Τι είναι ο αυτισμός; Είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα

Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα Εθνκό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα Βασικές Έννοιες Θάνος Μπίμπας Επ. Καθηγητής ΕΚΠΑ Hon. Reader UCL Ear InsOtute Διαταραχές Φωνής & Ακοής στις Ερμηνευτικές Τέχνες Η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική προσέγγιση στο διαβητικό πόδι

Νοσηλευτική προσέγγιση στο διαβητικό πόδι Νοσηλευτική προσέγγιση στο διαβητικό πόδι Νικολαϊδης Αθανάσιος, Τεχνολόγος ιατρικών εργαστηρίων- Νοσηλευτής. Διαβητολογικό κέντρο Γ.Ν Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ και ΘΟΡΥΒΟΣ μια εισαγωγή. Νίκος Κ. Μπάρκας. Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ. nbarkas@arch.duth.gr

ΗΧΟΣ και ΘΟΡΥΒΟΣ μια εισαγωγή. Νίκος Κ. Μπάρκας. Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ. nbarkas@arch.duth.gr ΗΧΟΣ και ΘΟΡΥΒΟΣ μια εισαγωγή Νίκος Κ. Μπάρκας Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΘ nbarkas@arch.duth.gr Ήχος και Θόρυβος μια εισαγωγή στα ακουστικά χαρακτηριστικά του ήχου στις αιτίες και στις συνέπειες του

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία

Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία Σπύρος Καραμαγκιώλης, Ελένη Παπαγεωργίου, Ελένη Γεωργιάδη, Γεωργία Λιμπανοβνού, Έρβιν Κωστάκης, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα

Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Σωτήρια η έγκαιρη θεραπεία στο γλαύκωµα Το γλαύκωµα είναι µια οµάδα οφθαλµικών ασθενειών που προξενουν προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο, στο σηµείο όπου εκείνο αφήνει το µάτι για να µεταφέρει τις οπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Κερατόκωνος?

Τι είναι ο Κερατόκωνος? Τι είναι ο Κερατόκωνος? Ο Κερατόκωνος είναι µια διαταραχή του κερατοειδούς - του διαφανούς προσθίου τµήµατος του οφθαλµού Ο κερατοειδής είναι εκείνος που εστιάζει το φως στο πίσω µέρος του µατιού. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χαρακτηριστικά Αυτισμού Καλής Λειτουργικότητας ( ομιλία, κινητικός συντονισμός,

Διαβάστε περισσότερα