Οδηγός «Απόδρασης» από μια Βίαιη Σχέση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οδηγός «Απόδρασης» από μια Βίαιη Σχέση"

Transcript

1

2

3 Οδηγός «Απόδρασης» από μια Βίαιη Σχέση Αθήνα 2013

4 Οδηγός «Απόδρασης» από μια Βίαιη Σχέση Απαγορεύεται η μερική ή ολική αναδημοσίευση αυτού του Οδηγού καθώς και η αναπαραγωγή του ή χρήση του σε οποιαδήποτε μορφή χωρίς σχετική άδεια του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Βίας (Ε.Δ.κ.Β.). ISBN: Copyright 2013, Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Βίας (Ε.Δ.κ.Β.) Ζαχαρίτσα 12, 11742, Αθήνα Τηλ.: Website: Σχεδιασμός: PiC Εκτύπωση: Εκδόσεις Σοκόλη - Κουλεδάκη Σπ. Τρικούπη 3-5, 10683, Αθήνα Τηλ.: , Website:

5 Οδηγός «Απόδρασης» από μια Βίαιη Σχέση Συγγραφείς Κική Πετρουλάκη, Ψυχολόγος, Ph.D. Αντωνία Τσιριγώτη, Ψυχολόγος, M.Sc. Ευαγγελία Κουβέλη, Δικηγόρος, Μ.Δ. Πηνελόπη Σωτηρίου, Ψυχολόγος, M.Sc.

6

7 σε κάθε γυναίκα που έχει κακοποιηθεί στη συντροφική ή συζυγική της σχέση

8

9 Περιεχόμενα Αντί Προλόγου... Α. Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ) Α1. Τι είναι η Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ); Α2. Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες μορφές της ΒΕΣ; Α3. Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες συνέπειες που υφίστανται οι κακοποιημένες γυναίκες τα παιδιά των κακοποιημένων γυναικών Β. Μύθοι και Πραγματικότητα Κάτι θα του κανε για να την κακοποιεί... Δεν μπορεί να ελέγξει το θυμό του... Αν δεν ήθελε ή αν δεν της άρεσε να κακοποιείται θα είχε ήδη φύγει... Φταίει το ποτό... Είναι ψυχικά άρρωστος... Οι γυναίκες που κακοποιούνται δεν είναι σαν εμένα/εμάς... Μια γυναίκα είναι κακοποιημένη μόνο όταν έχει υποστεί σωματική βία... Συνέβη μια φορά και δεν θα ξανασυμβεί... Η Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων είναι ένα σπάνιο φαινόμενο... Οι γυναίκες είναι εξίσου βίαιες με τους άνδρες... Η Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων είναι οικογενειακή υπόθεση δεν μπορούμε να επεμβαίνουμε στα οικογενειακά των άλλων... Γ. Σχεδιάζοντας και υλοποιώντας την απόδραση σε πρακτικό επίπεδο Γ1. Πρώιμες Προειδοποιητικές Ενδείξεις Γ2. Μπορεί να κινδυνεύει η ζωή μου; Γ3. Σχέδιο Ασφαλείας... πριν την απόδραση κατά τη διάρκεια της απόδρασης Γ4. Πού και πώς θα βρω στέγη και/ή κάλυψη αναγκών διαβίωσης; Γ5. Πού και πώς θα βρω ψυχολογική υποστήριξη ή ψυχοθεραπεία; Γ6. Πού και πώς θα βρω υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και/ή νοσηλείας; Γ7. Πού και πώς θα βρω υπηρεσίες τεκμηρίωσης (πώς θα μπορέσω να αποδείξω ότι πράγματι με κακοποιεί); Γ8. Πού και πώς θα βρω περισσότερες πληροφορίες;

10 Δ. Σχεδιάζοντας και υλοποιώντας την απόδραση σε νομικό επίπεδο Δ1. Νομική Προστασία... με μια ματιά... Θέλω να χωρίσω αλλά φοβάμαι ότι......θα με βρει και θα με χτυπήσει ή θα με σκοτώσει...μπορεί να κάνει κακό στα παιδιά ή σε άλλα αγαπημένα μου άτομα...δεν θα μου «δίνει» διαζύγιο...εκείνος μετά μπορεί να «μου πάρει» το παιδί...αν το καταλάβει μπορεί να πάρει το παιδί και να εξαφανιστεί...δεν θα δίνει τη συγκατάθεσή του και δεν θα μπορώ να γράψω το παιδί μου στο σχολείο ή να το πάω στο νοσοκομείο αν πάθει κάτι...δεν θα μπορέσω να τα βγάλω πέρα οικονομικά δεν θα έχω χρήματα ούτε για να του κάνω μήνυση...θα χάσω όλα τα δικαστήρια γιατί δεν έχω χρήματα να πληρώσω δικηγόρο ενώ εκείνος έχει, και θα πληρώσει «τους καλύτερους»...δεν θα έχω ασφαλιστική κάλυψη, ούτε εγώ ούτε το παιδί μου...αν του κάνω μήνυση ότι με κακοποιεί θα χάσει τη δουλειά του και μετά δεν θα μπορεί να στηρίξει οικονομικά τα παιδιά...θα χάσω την άδεια παραμονής μου στην Ελλάδα ή την άδεια εργασίας μου ή ότι τα παιδιά μου θα χάσουν την άδεια παραμονής τους ή την ιθαγένειά τους...δεν θα μπορώ να αποδείξω στο δικαστήριο ότι με κακοποιεί...θα με κατηγορήσει για εγκατάλειψη συζυγικής στέγης...θα πει ψέματα, ότι εγώ είμαι εκείνη που τον κακοποιώ Δ2. Άραγε, με προστατεύει ο Ελληνικός νόμος; Υπάρχει κάποιος νόμος που να με προστατεύει; Ποια άτομα προστατεύει ο Ν.3500; Πρέπει οπωσδήποτε να του κάνω μήνυση; Να θυμάμαι/να μην ξεχάσω Τι θα κάνει η αστυνομία αν την καλέσω εγώ ή κάποιο άλλο άτομο; Κι αν, όταν έρθει η αστυνομία, δεν με αφήνει να ανοίξω την πόρτα; Κι αν η αστυνομία δεν έρχεται; Αν τον συλλάβει η αστυνομία το δικαστήριο θα γίνει αμέσως; Δ3. Θέλω να σταματήσει να με κακοποιεί κι έχω αποφασίσει να τον καταγγείλω: αλλά δεν ξέρω ούτε τι πρέπει να κάνω, ούτε τι θα συμβεί μετά Στην Αστυνομία Στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία Να θυμάμαι/να μην ξεχάσω Πρέπει να έχω δικηγόρο; Μόλις κάνω την καταγγελία θα γίνει αμέσως το δικαστήριο; Πώς θα αποδείξω ότι με κακοποιούσε; Να θυμάμαι/να μην ξεχάσω

11 Δ4. Νομικές Διέξοδοι σε Πρακτικά Προβλήματα Δ4.1. Προστασία Πώς θα ζητήσω ασφαλιστικά μέτρα; Τι είδους μέτρα μπορώ να ζητήσω; Ό,τι μέτρο και αν ζητήσω θα το δεχτεί το δικαστήριο; Μπορώ να ζητήσω ασφαλιστικά μέτρα (προστασίας) αν δεν τον έχω καταγγείλει για ενδοοικογενειακή βία; Κι αν κινδυνεύω τόσο πολύ που δεν προλαβαίνω να βρω δικηγόρο και να καταθέσω αίτηση για ασφαλιστικά μέτρα; Κι αν εκείνος παραβιάζει τα ασφαλιστικά μέτρα ή τους περιοριστικούς όρους; Να μην ξεχάσω Για πόσο θα ισχύουν αυτά τα ασφαλιστικά μέτρα; Αν δεν κινδυνεύω εγώ αλλά το παιδί μου, μπορώ και πάλι να ζητήσω ασφαλιστικά μέτρα; Σε ποινική δίκη: Μέτρα άμεσης Προστασίας Φοβάμαι να τον καταγγείλω Να θυμάμαι Δ4.2. Οικονομικά Ζητήματα Δ4.3. Νομική Συμβουλευτική, Νομική Εκπροσώπηση και Νομική Βοήθεια Σημαίνουν όλα το ίδιο πράγμα; Τι μου χρειάζεται εμένα; Νομική συμβουλευτική Νομική εκπροσώπηση Νομική βοήθεια Όμως, δεν είμαι Ελληνίδα; Μπορώ να ζητήσω νομική βοήθεια; Δ5. Ποινική Διαμεσολάβηση σε Υποθέσεις Ενδοοικογενειακής Βίας Τι είναι η ποινική διαμεσολάβηση; Πώς γίνεται; Πότε γίνεται αυτή η διαδικασία; Είναι υποχρεωτική; Όταν με καλέσει ο/η εισαγγελέας, θα τον συναντήσω; Τι θα συμβεί αν δεχτώ να ξεκινήσει η διαμεσολάβηση; Τι να διαλέξω; Την ποινική διαμεσολάβηση ή το δικαστήριο; Να θυμάμαι/να μην ξεχάσω Αντί Επιλόγου: Μετά την απόδραση... ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Καταστρώνοντας το Δικό σου Σχέδιο Ασφαλείας όταν βρίσκεσαι σε μια σχέση κακοποίησης όταν προετοιμάζεσαι να φύγεις αφού έχεις φύγει όταν έχει φύγει εκείνος ΑΦΙΣΑ: Φορείς Παροχής Υπηρεσιών σε Κακοποιημένες Γυναίκες

12

13 Αντί Προλόγου Αντί Προλόγου Και τότε..., εντελώς ξαφνικά, κατάλαβα ότι δεν είναι το ίδιο να πέσεις θύμα κακοποίησης από τον πιο κοντινό σου άνθρωπο και να είσαι θύμα. Μπορεί κάποια άτομα που γνώριζαν ή υποπτεύονταν- τις πραγματικές συνθήκες της ζωής μου, να με θεωρούσαν θύμα, ανήμπορη να αντιδράσει και να υπερασπιστεί τον εαυτό της και τα παιδιά της μπορεί ακόμα κι εγώ η ίδια να το πίστευα αυτό για τον εαυτό μου για κάποιο, μεγάλο, χρονικό διάστημα, σήμερα όμως ξέρω ότι δεν ήταν έτσι: σήμερα ξέρω πως κάθε απόδραση χρειάζεται πολύ συγκεκριμένο σχέδιο, χρόνο για να μεθοδεύσεις κάθε λεπτομέρεια από την πιο ασήμαντη έως και την πιο σημαντική- και να βρεις τρόπους επίλυσης πρακτικών ζητημάτων παροντικών ή μελλοντικών- και, τέλος, εγρήγορση και υπομονή έως ότου παρουσιαστεί η καταλληλότερη ευκαιρία, γεγονός που θα αυξήσει και τις πιθανότητες να επιτύχει η απόδραση. Σήμερα αντιλαμβάνομαι επίσης ότι πριν αρχίσω να καταστρώνω το σχέδιό μου, προτού καν αντιληφθώ σε συνειδητό επίπεδο ότι επρόκειτο να αρχίσω να καταστρώνω κάποιο σχέδιο, χρειάστηκα πολύ χρόνο για να μαζέψω το κουράγιο μου και να αρχίσω να ανασυγκροτώ τον εαυτό μου. Και όταν πλέον αισθάνθηκα ξανά αρκετά δυνατή, μόνο τότε μπόρεσα να πω στον εαυτό μου αργότερα, και σε άλλα άτομα: Ο Νίκος με κακοποιεί. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά είμαι πλέον πεπεισμένη ότι δεν έχει σκοπό να κάνει κάτι για να το αλλάξει αυτό, παρά τις χιλιάδες υποσχέσεις που μου έχει δώσει μετά από κάθε φορά που. Μήπως αυτό, εκ πρώτης όψεως, σου φαίνεται ότι δεν είναι τόσο σημαντικό ή ότι δεν θα έπρεπε να είναι τόσο χρονοβόρο; Κι όμως είναι γιατί πριν αρχίσει να πραγματοποιείται αυτή η διαδικασία που με οδήγησε σε αυτή τη φαινομενικά απλή διαπίστωση, χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια (εύχομαι άλλες γυναίκες να το καταφέρουν γρηγορότερα), καθώς Στην αρχή πίστευα ότι φταίνε οι εξωτερικές συνθήκες για αυτό που μου συμβαίνει, πίστευα ότι αν δεν είχε προβλήματα στη δουλειά, αν του φερόταν καλύτερα ο προϊστάμενός του, αν δεν είχαμε την οικονομική στενότητα που μας δημιούργησε η αγορά του εξοχικού, αν η μητέρα του δεν του έβαζε λόγια εναντίον μου, αν αν αν τότε εκείνος δεν θα θύμωνε και δεν θα υπήρχε λόγος να τσακωνόμαστε. Μετά άρχισα να πιστεύω ότι θα πρέπει να φταίω εγώ για αυτό που μου συμβαίνει, πίστευα ότι αν τον αγαπούσα διαφορετικά, αν του έδειχνα την αγάπη μου διαφορετικά, αν φερόμουν διαφορετικά, αν μιλούσα στη μητέρα του διαφορετικά, αν τον φρόντιζα διαφορετικά, αν πρόσεχα λίγο περισσότερο με ποια άτομα συναναστρέφομαι και πως συμπεριφέρομαι αν αν αν τότε εκείνος δεν θα θύμωνε και δεν θα υπήρχε λόγος να τσακωνόμαστε. Και πιστέψτε με όταν σας λέω ότι χρειάζεται απίστευτα πολύς χρόνος για να δοκιμάσεις να αλλάξεις όλα τα διαφορετικά αν και τους πιθανούς συνδυασμούς τους 13

14 Αντί Προλόγου Όλες μου οι προσπάθειες όμως στέφονταν πάντα από μία λέξη: ΑΠΟΤΥΧΙΑ! Ό,τι κι αν έκανα, όλα όσα δοκίμασα, τίποτα δεν κατάφερε να αλλάξει αυτό που μου συνέβαινε. Στο τέλος άρχισα να πιστεύω κι εγώ πως ίσως να έχει δίκιο ο Νίκος που μου λέει συνέχεια ότι κάτι δεν πάει καλά με μένα και πως, μάλλον, το καλύτερο (για κείνον, για μένα και για τα παιδιά) θα ήταν να προσέχω τι κάνω ώστε να μην τον νευριάζω. Έτσι άρχισα να προσπαθώ να τον αποφεύγω και, όταν αυτό δεν ήταν δυνατόν, τότε προσπαθούσα να συμφωνώ πάντα με ό,τι κι αν έλεγε, να κάνω πάντα ό,τι κι αν ζήταγε, να να να Προσπαθούσα ακόμη να μην εκφράζω αλλά ούτε και να υπαινίσσομαι κάποια αντίρρηση ή αμφισβήτηση, να μην έχω τα μούτρα μου μέχρι το πάτωμα, να μην είμαι αχάριστη αλλά και να το δείχνω εκφράζοντας την εκτίμησή μου για αυτά που εκείνος μου προσφέρει να μην να μην Και πάλι ΑΠΟΤΥΧΙΑ! Και πάλι δεν άλλαζε αυτό που μου συνέβαινε Και μόνο πολύ-πολύ αργότερα κατάλαβα ότι αυτό που μου συμβαίνει είναι ο τρόπος που μου φέρεται και ότι ΜΟΝΟ ΕΚΕΙΝΟΣ είναι που φταίει για αυτό που μου συμβαίνει. Γι αυτό, λοιπόν, δεν μπορούσα εγώ να το αλλάξω παρ όλες τις προσπάθειές μου! Πού να το φανταστώ νωρίτερα; Πώς να το φανταστώ, αφού την πρώτη φορά που κατάφερα να υπερνικήσω τη ντροπή και τις ενοχές μου και να πω στη μητέρα μου ότι με χτυπάει, εκείνη το μόνο που με ρώτησε ήταν: Τι του έκανες; - Τι του έκανες; και όχι Λυπάμαι που σου συνέβη κάτι τέτοιο! - Τι του έκανες; και όχι Πώς αισθάνεσαι, τι χρειάζεσαι, τι σκοπεύεις να κάνεις τώρα; - Τι του έκανες; και όχι Τι μπορώ να κάνω εγώ για σένα; - Τι του έκανες; και όχι Kανείς δεν έχει το δικαίωμα να σου φέρεται έτσι και για κανέναν λόγο! - Τι του έκανες; και όχι Kανένας άνθρωπος δεν αξίζει να του φέρονται με αυτό τον τρόπο! Τι του έκανα; Τι έκανα ΕΓΩ σε εκείνον; Τι έκανα σε μένα θα ήταν η σωστή ερώτηση: τι ΜΟΥ έκανα, που εξακολούθησα όλα αυτά τα χρόνια να πιστεύω ότι ήταν δική μου δουλειά δική μου ευθύνη- να κρατήσω την οικογένειά μου και ότι αν χαλούσε το φταίξιμο θα ήταν δικό μου! Τι ΜΟΥ έκανα, που συνέχισα να πιστεύω ότι εγώ έφταιγα και ότι αν άλλαζα εγώ, εκείνος θα σταματούσε να μου φέρεται έτσι! Τι ΜΑΣ έκανα, που τόσα χρόνια έπειθα τον εαυτό μου ότι πρέπει να κάνω υπομονή γιατί είναι καλύτερα να ζούμε κάτω από την ίδια στέγη, ακόμα και κάτω από αυτές τις συνθήκες, παρά να μείνουν τα παιδιά μου χωρίς πατέρα! Γι αυτό μου πήρε τόσα χρόνια λοιπόν! Γιατί έπρεπε πρώτα να αλλάξω τον 14

15 Αντί Προλόγου τρόπο που έβλεπα τα πράγματα, έπρεπε να βρω τα δικά μου σωστά, τα δικά μου πρέπει και δεν πρέπει και να τα βάλω στη θέση όλων αυτών με τα οποία είχα μεγαλώσει και μετά... Μετά έπρεπε να αποδεχτώ ότι αυτό που μου συμβαίνει είναι ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ και ότι εγώ είμαι μια κακοποιημένη γυναίκα και μετά... Μετά έπρεπε μου χρειαζόταν- να δοκιμάσω τα πάντα προκειμένου να αποδεχτώ ότι φταίει ο Νίκος και όχι εγώ, ότι εκείνος είναι που έχει επιλέξει να μου φέρεται έτσι και ότι δεν σκοπεύει να αλλάξει και μετά... Μόνο μετά απ όλα αυτά ήμουν πλέον έτοιμη να αρχίσω να καταστρώνω το σχέδιο της απόδρασής μου από αυτή τη βίαιη σχέση... Το πρώτο πράγμα που χρειαζόμουν ήταν πληροφορίες. Πληροφορίες για το πού μπορώ να αναζητήσω βοήθεια, γεγονός που αποδείχτηκε πολύ πιο δύσκολο απ όσο φανταζόμουν. Στην πορεία της αναζήτησής μου συνάντησα πολλές γυναίκες και διαπίστωσα ότι κι εκείνες είχαν δυσκολευτεί άλλες περισσότερο κι άλλες λιγότερο από μένα- για να βρουν πού έπρεπε να απευθυνθούν και τι έπρεπε να κάνουν για να μάθουν τι προβλέπει ο νόμος, πώς μπορούν να αποδείξουν ότι πράγματι τις κακοποιεί, πώς μπορούν να προστατευτούν οι ίδιες και τα παιδιά τους, πώς μπορούν να αποκτήσουν στέγη και είδη πρώτης ανάγκης, πώς μπορούν να λάβουν ψυχολογική υποστήριξη... Εκ μέρους όλων αυτών των γυναικών αποφάσισα να γράψω τον Οδηγό που κρατάς στα χέρια σου. Και αποφάσισα να τον γράψω (στο μεγαλύτερο μέρος του) σε πρώτο πρόσωπο, χρησιμοποιώντας τη φωνή καθεμιάς απ αυτές τις γυναίκες που συνάντησα, για να περιγράψω τα βήματα που χρειάστηκε πρώτα να ανακαλύψει και μετά να ακολουθήσει καθεμιά από τις συνοδοιπόρισσές μου για να αποδράσει από τη βίαιη σχέση της. Μοναδικός μου στόχος είναι κάθε κακοποιημένη γυναίκα, τη στιγμή που θα αισθανθεί έτοιμη να εγκαταλείψει τη βίαιη σχέση της να μπορεί να το κάνει όσο τον δυνατόν πιο γρήγορα, πατώντας πάνω στα βήματα που χιλιάδες άλλες γυναίκες πριν από κείνη χρειάστηκε να ανακαλύψουν, μέσα από ένα επώδυνο οδοιπορικό αναζήτησης. Η διαδικασία της απόδρασης είναι από μόνη της επώδυνη σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι και επικίνδυνη- και δεν χρειάζεται να γίνεται ακόμα πιο επώδυνη ή πολύ πιο χρονοβόρα επειδή δυσκολεύεσαι να βρεις πού πρέπει να αναζητήσεις τη βοήθεια ή τη στήριξη που σου χρειάζεται. Ακριβώς για αυτό το λόγο στον «Οδηγό απόδρασης από μια βίαιη σχέση» παρουσιάζονται οι διαφορετικές ανάγκες που μπορεί να έχει μία κακοποιημένη γυναίκα, είτε για την ίδια είτε για τα παιδιά της, οι σχετικές υπηρεσίες που παρέχουν τα συστήματα Δικαιοσύνης, Προστασίας του (και της) Πολίτη, Υγείας και Πρόνοιας και άλλοι μη-κερδοσκοπικοί φορείς, αλλά και τα βήματα που κάθε γυναίκα πρέπει να ακολουθήσει για να λάβει τις συγκεκριμένες υπηρεσίες (κεφάλαια Γ, Δ και αφίσα). Πριν από αυτά όμως, σκέφτηκα να προσθέσω μερικές πληροφορίες που ίσως να 15

16 Αντί Προλόγου βοηθήσουν κάποιες γυναίκες να αναγνωρίσουν και να αποδεχτούν λίγο γρηγορότερα απ ότι εγώ ότι αυτό που τους συμβαίνει είναι ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ και ότι οι ίδιες είναι κακοποιημένες. Σκέφτηκα ακόμη ότι ίσως αυτές οι πληροφορίες βοηθήσουν κάποιες γυναίκες να καταλάβουν γρηγορότερα απ ότι εγώ πως δεν φταίνε εκείνες γι αυτό που τους συμβαίνει, πως δεν το προκαλούν και, οπωσδήποτε, πως δεν τους αξίζει. Απαλλαγμένες από τη ντροπή και την ενοχή, που μάλλον αισθανόμαστε όλες όσες ζούμε ή ζήσαμε- σε μια βίαιη σχέση, είμαι σίγουρη ότι θα τους είναι πιο εύκολο να δουν ξεκάθαρα ότι ο μοναδικός τρόπος για να αλλάξει αυτό που τους συμβαίνει είναι, είτε να φύγουν οι ίδιες από αυτή τη βίαιη σχέση, είτε να αποφασίσει ο σύντροφός τους ότι πρέπει να σταματήσει να τις κακοποιεί (επειδή έχει αντιληφθεί πραγματικά -και όχι ως μία ακόμα τακτική ελέγχου της συντρόφου του- ότι αυτό που κάνει είναι λάθος) και να ζητήσει επαγγελματική βοήθεια για να το καταφέρει. Με αυτό το στόχο λοιπόν, στα πρώτα δύο κεφάλαια (Α και Β), περιγράφω τι είναι η Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ), ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες μορφές της και οι πιο συνηθισμένες συνέπειες που υφίστανται οι κακοποιημένες γυναίκες αλλά και τα παιδιά τους. Περιγράφω ακόμα τους πιο γνωστούς Μύθους γύρω από την κακοποίηση, θέλοντας να εξηγήσω γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι τους πιστεύουμε και τους χρησιμοποιούμε, δηλαδή γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι βολευόμαστε πίσω από αυτούς για να αισθανθούμε ασφαλείς (ότι δεν πρόκειται κάτι τέτοιο να συμβεί σε μας ή στα αγαπημένα μας πρόσωπα), για να απαλλαγούμε από τις ευθύνες που μας αναλογούν (θεωρώντας ότι δεν μας αφορά, δεν χρειάζεται ή δεν επιτρέπεται να παρέμβουμε), για να ερμηνεύσουμε το φαινόμενο της κακοποίησης, ώστε να μπορούμε να προστατευτούμε ή, απλά και μόνο, για να αισθανόμαστε ότι ξέρουμε ποιον πρέπει να κατηγορήσουμε. Τέλος, περιγράφω τις πιο συνηθισμένες προειδοποιητικές ενδείξεις (κεφ. Γ1), δηλαδή εκείνα τα σημάδια που, από πολύ νωρίς, μας προειδοποιούν ότι ο σύντροφός μας μπορεί να γίνει βίαιος στο μέλλον. Σημάδια που -είμαι σίγουρη- όλες αναγνωρίζουμε ως τουλάχιστον ανησυχητικά όταν τα δούμε σε μια ξένη σχέση (γιατί άραγε δυσκολευόμαστε να κάνουμε το ίδιο όταν τα βλέπουμε στη δική μας σχέση;). Σημάδια που -είμαι σίγουρη- όλες μας είδαμε από την αρχή σχεδόν της σχέσης μας, αλλά επιλέξαμε είτε να τα αγνοήσουμε (επειδή τα θεωρήσαμε ασήμαντα) είτε να τα μεταφράσουμε λάθος, θεωρώντας τα ως μία ακόμα ένδειξη του πόσο πολύ, ή πόσο δυνατά, μας αγαπάει ο σύντροφός μας (επειδή αυτό είχαμε ανάγκη να πιστεύουμε εκείνη την εποχή). Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω τα παρακάτω: παρόλο που γράφοντας αυτόν τον Οδηγό δεν κατάφερα να αποφύγω να χρησιμοποιήσω τον όρο θύμα, σε καμία περίπτωση δεν βλέπω -και δεν πρέπει να βλέπουμε- μια κακοποιημένη γυναίκα ως παθητική δέκτη της κακοποίησης. Κάθε γυναίκα που έτυχε να πέσει θύμα κακοποίησης, έχει χρησιμοποιήσει διάφορες στρατηγικές επιβίωσης¹ προκειμένου να προστατεύσει τον εαυτό της ¹ όπως αυτές που περιγράφονται στα Σχέδια Ασφαλείας, στα κεφάλαια Γ3 και Ε αλλά και στο Παράρτημα. 16

17 Αντί Προλόγου και τα παιδιά της (αν έχει), ανεξάρτητα από το αν έχει ήδη αποδράσει από τη βίαιη σχέση ή όχι ακόμη. έγραψα τον Οδηγό αυτό χρησιμοποιώντας το θηλυκό γένος για το άτομο που κακοποιείται και το αρσενικό γένος για τον δράστη της κακοποίησης. Όχι επειδή είναι αδύνατον ένας άνδρας να κακοποιείται από την/τον ερωτικό του σύντροφο ή μια γυναίκα να κακοποιείται από την ερωτική της σύντροφο αλλά επειδή τα δεδομένα παγκοσμίως δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων που κακοποιούνται στην ερωτική τους σχέση είναι γυναίκες που κακοποιούνται από τον άνδρα (νυν ή πρώην) σύντροφο ή σύζυγό τους. Και παρότι θεωρώ το ίδιο σημαντική παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων την κακοποίηση κάθε ανθρώπινου πλάσματος από ένα άλλο, ανεξαρτήτως φύλου, ο συγκεκριμένος Οδηγός είναι αφιερωμένος στις γυναίκες που κακοποιούνται στη σχέση τους. για τη διευκόλυνση της ανάγνωσης χρησιμοποιώ σχεδόν πάντα τη λέξη σύντροφος ανεξάρτητα από το αν αναφέρομαι σε ζευγάρια που είναι παντρεμένα ή όχι, που συζούν στο ίδιο σπίτι ή που μένουν σε ξεχωριστά σπίτια. στην Αφίσα που υπάρχει στο τέλος του Οδηγού παρουσιάζονται όλοι οι φορείς (που υπήρχαν τον Νοέμβριο 2013) που παρέχουν υπηρεσίες σε γυναίκες και έφηβες που κακοποιούνται από τον σύντροφό τους. Για κάθε φορέα αναφέρονται τα στοιχεία επικοινωνίας του και σημειώνονται: ποιες υπηρεσίες παρέχει ο ίδιος ο φορέας [με κόκκινο σύμβολο], ποιες υπηρεσίες δεν τις παρέχει αλλά θα βοηθήσει τη γυναίκα να τις βρει [με πράσινο σύμβολο] και για ποιες υπηρεσίες απλώς θα ενημερώσει τη γυναίκα σε ποιο φορέα μπορεί να τις αναζητήσει μόνη της [με μπλε σύμβολο] Ελπίζω ο Οδηγός αυτός να φανεί χρήσιμος σε γυναίκες και έφηβες που κακοποιούνται στη σχέση τους αλλά και σε κάθε άτομο που ενδιαφέρεται για μια κακοποιημένη γυναίκα. 17

18

19 Α. Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ)

20

21 Α. Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ) Α1. Τι είναι η Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ); Σε κάθε σχέση υπάρχουν διαφωνίες και καβγάδες υπάρχουν στιγμές που κάνουμε ή λέμε πράγματα που μετά τα μετανιώνουμε... αλλά υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε μια διαφωνία και στην κακοποίηση. Η Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων δεν είναι μια διαφωνία ή ένας τσακωμός είναι ένα έγκλημα, όπως είναι και μια ληστεία, και μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε γυναίκα. Είναι ένα σύνολο επώδυνων επιθετικών και εξαναγκαστικών συμπεριφορών που κάνει κάποιος που έχει, είχε ή επιθυμεί να έχει ερωτική σχέση με ένα ενήλικο ή έφηβο άτομο, με μοναδικό στόχο να εξουσιάζει και να ελέγχει το άτομο αυτό Μοναδικός στόχος, δηλαδή, του ατόμου που κακοποιεί τη σύντροφό του είναι να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της ζωής της, και για να το επιτύχει αυτό μπορεί να καταφεύγει κατ επανάληψη σε διάφορες μεθόδους και συμπεριφορές. Παραδείγματα τέτοιων συμπεριφορών μπορεί να είναι η πρόκληση σωματικού τραύματος, η ψυχολογική και η σεξουαλική κακοποίηση, η σταδιακή κοινωνική απομόνωση του θύματος από το φιλικό ή οικογενειακό της περιβάλλον, η αποστέρηση υλικών και οικονομικών πόρων ή της ελευθερίας κινήσεών της αλλά και ο εκφοβισμός μέσω στενής παρακολούθησης, με τη χρήση απειλών ή με άλλο τρόπο. Α2. Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες μορφές της ΒΕΣ; Αρκετές φορές ο κόσμος θεωρεί ότι μια γυναίκα είναι κακοποιημένη μόνο όταν έχει εμφανή σημάδια στο σώμα της, όπως μελανιές ή άλλα τραύματα. Η αλήθεια όμως είναι ότι η Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων έχει τρεις κύριες μορφές: Ψυχολογική κακοποίηση Σωματική κακοποίηση Σεξουαλική κακοποίηση Ψυχολογική Κακοποίηση. Η ψυχολογική κακοποίηση μπορεί να είναι τόσο λεκτική όσο και μη λεκτική, και να συμβαίνει είτε κατ ιδίαν ή μπροστά σε άλλα άτομα. Τα ψυχολογικά όπλα που χρησιμοποιεί με συστηματικό τρόπο το άτομο που κακοποιεί τη σύντροφό του είναι πάρα πολλά και μπορεί να ξεκινούν από προσβολές και να καταλήγουν μέχρι και την καταδίωξη της συντρόφου. Ενδεικτικά παραδείγματα συμπεριφορών ψυχολογικής κακοποίησης είναι: 21

22 Α. Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ) Λεκτική κακοποίηση: την προσβάλει, της βάζει τις φωνές, τη βρίζει, την αποκαλεί με υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς, τη μειώνει, την εξευτελίζει, την περιφρονεί, την ταπεινώνει, την ντροπιάζει, την κατηγορεί συνεχώς και χωρίς λόγο, της ασκεί συνεχώς κριτική Συναισθηματικός εκφοβισμός: την τρομοκρατεί, χρησιμοποιεί τα παιδιά για να την χειραγωγήσει ή να την εκφοβίσει (π.χ. απειλεί ότι θα πάρει τα παιδιά μακριά της ή ότι θα πάρει την επιμέλεια των παιδιών), απειλεί ότι θα κάνει κακό στην ίδια, στα παιδιά ή σε άλλα αγαπημένα της πρόσωπα, απειλεί ότι θα χρησιμοποιήσει σωματική βία, απειλεί ότι θα τη σκοτώσει ή ότι θα αυτοκτονήσει, σπάει αντικείμενα, καταστρέφει τα πράγματά της ή απειλεί ότι θα το κάνει, βασανίζει το κατοικίδιο ζώο της/τους Την απομονώνει από το οικογενειακό ή φιλικό της περιβάλλον, δεν την αφήνει να κάνει δραστηριότητες που της αρέσουν, δεν της επιτρέπει να παίρνει αποφάσεις Μη λεκτική κακοποίηση: κάνει όλα τα παραπάνω χωρίς να πει ούτε λέξη, παρά μόνο μέσα από εκφράσεις του προσώπου του και νεύματα, με χειρονομίες ή ακόμα και μέσω αδιαφορίας (π.χ. αγνοεί τα συναισθήματά της ή σταματάει να της μιλάει) Την ελέγχει διαρκώς, ζηλεύει υπερβολικά και χωρίς λόγο, είναι κτητικός, ελέγχει συνέχεια που είναι και τι κάνει, ψάχνει τα πράγματά της Την καταδιώκει, δηλαδή, παρακολουθεί τις κινήσεις της, εμφανίζεται μπροστά της από το πουθενά χωρίς προειδοποίηση, την παρενοχλεί και/ή την απειλεί συστηματικά με διάφορους τρόπους (π.χ. κάνει βουβά τηλεφωνήματα, στέλνει πάρα πολλά και/ή απειλητικά SMS ή ηλεκτρονικά μηνύματα, στέλνει ανεπιθύμητα δώρα ή αντικείμενα που εκπέμπουν απειλητικά μηνύματα κ.ά.) Οικονομική κακοποίηση: δεν της επιτρέπει να εργαστεί ή να έχει πρόσβαση σε χρήματα και σε τραπεζικούς λογαριασμούς (δικούς της ή κοινούς) ή της δίνει πολύ λίγα χρήματα, ελέγχει τι ξοδεύει και πού, την εξαναγκάζει να του δώσει την περιουσία της ή ότι χρήματα έχει, της αποκρύπτει πληροφορίες για το οικογενειακό εισόδημα. Η ψυχολογική κακοποίηση δεν αφήνει σημάδια στο σώμα της γυναίκας αλλά αφήνει σημάδια βαθιά χαραγμένα στην ψυχή της. Σιγά-σιγά, ύπουλα αλλά συστηματικά, μειώνει την αυτοεκτίμησή της, το αίσθημα ασφάλειας και αυτοελέγχου της, με αποτέλεσμα να φοβάται, να αμφιβάλει για τον εαυτό της ή να αναρωτιέται μήπως έχει χάσει τα λογικά της, να αισθάνεται ότι δεν αξίζει τίποτα ή ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτα χωρίς εκείνον ή ότι κανείς άλλος δεν θα τη θέλει αν εκείνος την εγκαταλείψει. 22

23 Α. Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ) Στην πραγματικότητα, δηλαδή, η ψυχολογική κακοποίηση μπορεί να είναι το ίδιο -ή και περισσότερο- επώδυνη με τη σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, συχνά, είτε συνυπάρχει με άλλες μορφές βίας είτε προετοιμάζει το έδαφος για την εμφάνισή τους. Σωματική Κακοποίηση. Η σωματική κακοποίηση, περιλαμβάνει συμπεριφορές που προκαλούν ή που μπορεί να προκαλέσουν σωματικό πόνο ή τραυματισμό. Οι συμπεριφορές αυτές άλλοτε αφήνουν σημάδια στο σώμα και άλλοτε όχι αλλά σε κάθε περίπτωση η σωματική κακοποίηση αποτελεί την πιο επικίνδυνη μορφή βίας καθώς μπορεί να καταλήξει ακόμη και στο θάνατο. Ενδεικτικά παραδείγματα συμπεριφορών σωματικής βίας είναι όταν εκείνος: τη σπρώχνει, τη χαστουκίζει, την κλωτσάει, τη χτυπάει με γροθιές, τη δαγκώνει, την τραβά από τα μαλλιά ή από τα άκρα, της προκαλεί εγκαύματα (με τσιγάρο, καυτό σίδερο ή της ρίχνει καυτό νερό) τη χτυπά με αντικείμενα ή τη ρίχνει επάνω σε αντικείμενα προσπαθεί να τη στραγγαλίσει ή να την πνίξει την απειλεί ή της επιτίθεται με μαχαίρι ή όπλο την εγκαταλείπει σε ένα επικίνδυνο ή απομακρυσμένο μέρος την κλειδώνει ή τη δένει για να της περιορίσει την ελευθερία κίνησης της στερεί υλικούς πόρους για την κάλυψη των βασικών της αναγκών (π.χ. τροφή, νερό) ή της στερεί τον ύπνο δεν της επιτρέπει να λάβει την ιατρική βοήθεια ή τα φάρμακα που χρειάζεται όταν είναι άρρωστη ή τραυματισμένη. Συχνά η σωματική κακοποίηση ξεκινά από ένα απλό σπρώξιμο ή ένα χαστούκι αλλά με το πέρασμα του χρόνου μπορεί να γίνει όλο και πιο συχνή και πιο επικίνδυνη. Μπορεί να ξεκινήσει οποιαδήποτε στιγμή, ενώ υπάρχει αυξημένη πιθανότητα να ξεκινήσει κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης ή να γίνει πιο έντονη ή πιο επικίνδυνη τη στιγμή που το θύμα πάει να εγκαταλείψει τη σχέση. Κι αυτό συμβαίνει επειδή τα συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα (όταν, δηλαδή, αναμένεται ο ερχομός ενός παιδιού ή όταν η γυναίκα εκφράσει την επιθυμία χωρισμού) μπορεί να κάνουν το δράστη να αισθανθεί ότι χάνει τον έλεγχο της συντρόφου του και, για να τον επανακτήσει, μπορεί είτε να ξεκινήσει να την κακοποιεί και σωματικά είτε να χρησιμοποιήσει ακόμα πιο βίαιες συμπεριφορές που μπορούν να απειλήσουν ακόμα και τη ζωή της. Σεξουαλική Κακοποίηση. Μια γυναίκα κακοποιείται σεξουαλικά όταν ο σύντροφός της την εξαναγκάζει -είτε με σωματική βία είτε με άλλο τρόπο (π.χ. απειλές, εκφοβισμός)- να συμμετέχει σε οποιαδήποτε σεξουαλική πράξη παρά τη θέλησή της. Δεν έχει σημασία αν η πράξη αυτή έχει ολοκληρωθεί ή όχι, καθώς ακόμα και η απόπειρα τέτοιων πράξεων είναι σεξουαλική κακοποίηση. Επίσης, σεξουαλική κακοποίηση είναι και η απόπειρα ή τέλεση σεξουαλικής πράξης 23

24 Α. Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ) εάν εκείνη δεν είναι σε θέση να κατανοήσει τη φύση ή τις συνθήκες της πράξης, να αρνηθεί τη συμμετοχή της ή να δηλώσει την προθυμία συμμετοχής της λόγω κάποιας ασθένειας, διαταραχής ή άλλης ιατρικής συνθήκης ή επειδή βρίσκεται υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών. Τέλος, σεξουαλική κακοποίηση είναι και ο σκόπιμος τραυματισμός της συντρόφου κατά τη σεξουαλική επαφή. Παραδείγματα συμπεριφορών σεξουαλικής κακοποίησης είναι: βιασμός ή απόπειρα βιασμού ανεπιθύμητα σεξουαλικά αγγίγματα εξαναγκασμός συμμετοχής σε υποτιμητικές σεξουαλικές πράξεις εξαναγκασμός σε σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις εξαναγκασμός σε σεξουαλική επαφή με άλλα άτομα ή σε πορνεία. Α3. Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες συνέπειες που υφίστανται οι κακοποιημένες γυναίκες Ταπείνωση, λύπη, ντροπή, θυμός και απόγνωση είναι κάποια από τα συναισθήματα που νιώθουν οι κακοποιημένες γυναίκες. Και είναι απολύτως φυσιολογικό να αισθάνονται έτσι καθώς η καθημερινότητά τους είναι γεμάτη από φόβο. Μια κακοποιημένη γυναίκα μπορεί να φοβάται το σύντροφό της, να αποφεύγει να κάνει ή να πει κάτι που υποψιάζεται ότι δεν θα του αρέσει και να αισθάνεται πως ό,τι κι αν κάνει είναι λάθος. Μπορεί να είναι σοκαρισμένη και να έχει ανάμεικτα συναισθήματα καθώς από τη μία αισθάνεται ότι τον αγαπάει ακόμη αλλά από την άλλη θέλει να σταματήσει αυτό το μαρτύριο και αισθάνεται ότι τον μισεί. Νιώθει μπερδεμένη γιατί από τη μία μπορεί να υπάρχουν και καλές στιγμές στη σχέση τους ή να της υπόσχεται ότι θα αλλάξει αλλά από την άλλη η κατάσταση παραμένει ίδια ή όλο και χειροτερεύει και δεν μπορεί να βρει μια λογική εξήγηση στο ερώτημα πώς είναι δυνατόν ο πιο κοντινός μου άνθρωπος να μου φέρεται έτσι. Μπορεί να ντρέπεται γι αυτό που της συμβαίνει, και αυτός είναι και ένας από τους πολλούς λόγους που την αποτρέπουν να ζητήσει βοήθεια ή να μιλήσει σε κάποιο δικό της πρόσωπο. Συνήθως έχει ενοχές και κατηγορεί τον εαυτό της για αυτό που συμβαίνει καθώς πιστεύει (ή την έχουν κάνει να πιστεύει) ότι φταίει εκείνη για την κακοποίηση που υφίσταται, ότι κάνει κάτι λάθος που προκαλεί το δράστη να την κακοποιεί ή ότι δεν κάνει κάτι για να σταματήσει η κακοποίηση. Ο συναισθηματικός της κόσμος καταρρέει σιγά-σιγά, αισθάνεται καταβεβλημένη και 24

25 Α. Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων (ΒΕΣ) ότι έχει χάσει τον εαυτό της και τον έλεγχο της ζωής της. Η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθησή της μειώνονται και μπορεί να αισθάνεται άχρηστη, ότι είναι μόνη και κανείς δεν μπορεί να τη βοηθήσει ενώ δεν αποκλείεται να έχει πάψει πια να εμπιστεύεται τους ανθρώπους. Μπορεί να πιστεύει ότι δεν υπάρχει καμία διέξοδος από μια τέτοια σχέση καθώς έχει καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να βελτιωθεί η κατάσταση αλλά όλες οι προσπάθειές της πέφτουν στο κενό, με αποτέλεσμα να αισθάνεται παγιδευμένη. Όλα αυτά τα συναισθήματα, τα οποία απορρέουν από την κακοποίηση, έχουν ως αποτέλεσμα να μην μπορεί να είναι λειτουργική στην καθημερινή της ζωή, στη δουλειά της ή να μην είναι σε θέση να φροντίσει τον ίδιο της τον εαυτό ή να ανταποκριθεί στις ανάγκες των παιδιών της. Συχνά αποσύρεται από το οικογενειακό ή φιλικό της περιβάλλον αποφεύγοντας τις κοινωνικές συναναστροφές, είτε επειδή της το επιβάλει το άτομο που την κακοποιεί είτε επειδή η ίδια ντρέπεται ή φοβάται μήπως καταλάβουν τι της συμβαίνει. Μπορεί ακόμη και να καταφύγει στη χρήση αλκοόλ ή ουσιών προκειμένου να απαλύνει τον ψυχικό της πόνο. Επίσης, εκτός από τα εμφανή σημάδια και τα τραύματα που μπορεί να έχει στο σώμα της ως αποτέλεσμα σωματικής ή σεξουαλικής βίας, ορισμένα άλλα σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσει μια κακοποιημένη γυναίκα είναι: άγχος, στρες, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου (π.χ. αϋπνίες, συχνοί εφιάλτες) αλλά και διάφορες ψυχοσωματικές ασθένειες και συμπτώματα, που οφείλονται στο διαρκές στρες με το οποίο ζει, όπως συχνοί πονοκέφαλοι και ημικρανίες, χρόνιοι πόνοι (στην πλάτη, στον αυχένα και αλλού), συχνές λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, προβλήματα στο έντερο ή στο στομάχι κ.ά. Επιπρόσθετα, όταν μια γυναίκα κακοποιείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της τότε υπάρχει αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών (π.χ. αποβολές, λοιμώξεις). Συμπερασματικά, η κακοποίηση μπορεί να επιφέρει προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας επηρεάζοντας όλα τα επίπεδα της ζωής μιας γυναίκας. τα παιδιά των κακοποιημένων γυναικών Μια κακοποιημένη γυναίκα που έχει παιδιά, πιθανότατα έχει προσπαθήσει να τα προστατέψει όσο περισσότερο μπορεί ελπίζοντας ότι δεν έχουν καταλάβει τι συμβαίνει. Αρκετές φορές οι γυναίκες που κακοποιούνται από το σύντροφό τους νομίζουν ότι τα παιδιά δεν το γνωρίζουν ή ότι δεν επηρεάζονται από το γεγονός ότι κακοποιείται η μητέρα τους από τη στιγμή που δεν τα κακοποιεί τα ίδια. Ένα παιδί όμως, όσο μικρό κι αν είναι, ακούει, βλέπει ή διαισθάνεται πολύ περισσότερα πράγματα από αυτά που εμείς νομίζουμε και μπορεί να βιώνει την κακοποίηση της μητέρας του με διάφορους τρόπους: μπορεί να είναι μπροστά και να βλέπει τη μητέρα του να κακοποιείται (ίσως και να έχει προσπαθήσει να επέμβει για να σταματήσει ένα συμβάν) 25

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ.

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ. Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ. Γενικά, εκφοβισμός είναι όταν ένα παιδί (ή μια ομάδα παιδιών) προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Αγαπητέ μαθητή/ αγαπητή μαθήτρια, Διεξάγουμε μια έρευνα και θα θέλαμε να μάθουμε την άποψή σου για τo περιβάλλον μάθησης που επικρατεί στην τάξη σου. Σε παρακαλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Βιώνουμε αλλαγές στην οικογένειά μας, όπως το διαζύγιο των γονιών μας. Μας απογοητεύουν ή απογοητεύουμε τον εαυτό μας.

Βιώνουμε αλλαγές στην οικογένειά μας, όπως το διαζύγιο των γονιών μας. Μας απογοητεύουν ή απογοητεύουμε τον εαυτό μας. Νοιώθεις θυμωμένος Το φυλλάδιο θα σε βοηθήσει στην περίπτωση που νιώθεις ότι ο θυμός σου δυσκολεύει τη ζωή σου και θα σου προτείνει λύσεις για να αντιμετωπίζεις και να ελέγχεις τα έντονα συναισθήματα θυμού...

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

: 20cmX15cm ( ), 40cmX15 (ANOIKTO) 01 E. Μια γκρίζα εκδροµή

: 20cmX15cm ( ), 40cmX15 (ANOIKTO) 01 E. Μια γκρίζα εκδροµή 01 E Μια γκρίζα εκδροµή 02 03 Ένα βράδυ, γύρω στις 03:00 π.μ. ο Φίλιππος, 17 ετών, κάλεσε στην Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056. Ήταν ένα δύσκολο βράδυ για εκείνον, παραμονές των τελικών

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Η ανατομία της κακοποίησης

Η ανατομία της κακοποίησης Η ανατομία της κακοποίησης Πάνω από όλα πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτός που κακοποιεί είναι ένας εκπληκτικός ηθοποιός. Πάρα πολλά θύματα αναφέρουν ότι ο σύντροφός τους τον πρώτο καιρό που τον γνώρισαν ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ. ΚΑΛΕΣΕ το 1109

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ. ΚΑΛΕΣΕ το 1109 1109 ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΚΑΛΕΣΕ το 1109 για να μιλήσεις με έναν από τους Ειδικούς Χειριστές Κλήσεων, που θα χαρεί να απαντήσει στις απορίες σου σχετικά με το τί μπορείς να κάνεις εσύ για να σταματήσεις την

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα!

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα! Ημερομηνία 14/02/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.mothersblog.gr Κατερίνα Ηλιάκη http://www.mothersblog.gr/synenteyxeis/item/43377-o-ksexoristos-kosmos-tondidymon--i-eyi-stathatou-mila-sto-mothersblog--gia-to-proto-tis-syggrafikoegxeirima

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος: Καταπολεμώντας τον Εκφοβισμό: Ένα Ολιστικό Σχολικό Πρόγραμμα. Αρχικά Προγράμματος: ComBuS

Τίτλος Προγράμματος: Καταπολεμώντας τον Εκφοβισμό: Ένα Ολιστικό Σχολικό Πρόγραμμα. Αρχικά Προγράμματος: ComBuS Τίτλος Προγράμματος: Καταπολεμώντας τον Εκφοβισμό: Ένα Ολιστικό Σχολικό Πρόγραμμα Αρχικά Προγράμματος: ComBuS Αριθμός Προγράμματος: JUST/2014/RDAP/AG/BULL/7698 Αυτό το υλικό έχει εκδοθεί με την οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Κοινωνικοί παράγοντες που οδηγούν στη χρήση αλκοόλ τους νέους Ο πιο συχνός λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη!

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! «Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! Οι καταπληκτικοί γονείς κάνουν καταπληκτικά πράγματα! Και δεν εννοώ περίπλοκα, δύσκολα, ή κάτι τέτοιο,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Θέμα:Βία στην Οικογένεια (Μάθημα 2 ο ) Τάξη:Γ Γυμνασίου Χρόνος:1 x 45 Ημερομηνία: Καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας: Στέλλα Αντωνίου

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Θέμα:Βία στην Οικογένεια (Μάθημα 2 ο ) Τάξη:Γ Γυμνασίου Χρόνος:1 x 45 Ημερομηνία: Καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας: Στέλλα Αντωνίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Βία στην Οικογένεια (Μάθημα 2 ο ) Καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας: Στέλλα Αντωνίου Τάξη:Γ Γυμνασίου Χρόνος:1 x 45 Ημερομηνία: Στόχοι: Οι μαθητές να: αναγνωρίζουν τους λόγους που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Αν οι μαθητές σας δυσκολεύονται να διακρίνουν το τι συναίσθημα νιώθουν ή να χειριστούν τα συναισθήματά τους, το θερμόμετρο των συναισθημάτων θα σας

Αν οι μαθητές σας δυσκολεύονται να διακρίνουν το τι συναίσθημα νιώθουν ή να χειριστούν τα συναισθήματά τους, το θερμόμετρο των συναισθημάτων θα σας Νιώθω.... Αν οι μαθητές σας δυσκολεύονται να διακρίνουν το τι συναίσθημα νιώθουν ή να χειριστούν τα συναισθήματά τους, το θερμόμετρο των συναισθημάτων θα σας φανεί πάρα πολύ χρήσιμο. Μπορείτε να το εκτυπώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Βία και κακοποίηση στην οικογένεια

Βία και κακοποίηση στην οικογένεια Βία και κακοποίηση στην οικογένεια Λουΐζα Θεοφάνους, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Η βία στην οικογένεια φέρνει βία στην κοινωνία. Γι αυτό η βία στην οικογένεια δεν αποτελεί προσωπική ή οικογενειακή υπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Preventing Honour Related Violence by education and dialogue through Immigrant NGOs ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Μελέτη περίπτωσης Φόνος για λόγους τιμής ΟΝΟΜΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ: Τhe Angelou Centre ΧΩΡΑ: Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Οι άνθρωποι που ακούνε φωνές έχουν αρχίσει να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο πώς να αντιμετωπίζουν τις δυσάρεστες φωνές. Κατά βάση μαθαίνουμε ότι δεν είναι αναπόφευκτο

Διαβάστε περισσότερα

«Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος

«Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος «Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος Τι είναι η βία; Γίνομαι βίαιος σημαίνει επιτίθεμαι στους άλλους. Σημαίνει προκαλώ πόνο με κινήσεις ή με λόγια. Όλοι γινόμαστε βίαιοι. Καμιά φορά ο θυμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό - Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό μου να παίξουμε; Αν θέλει, ναι. Προσπάθησε να μην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΡΙΝΑ ΤΣΑΝΤΑΛΗ. ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΜΑΓΙΚΟ ΚΩΔΙΚΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΖΩΑ

ΚΑΤΡΙΝΑ ΤΣΑΝΤΑΛΗ. ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΜΑΓΙΚΟ ΚΩΔΙΚΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΖΩΑ Ημερομηνία 16/3/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.talcmag.gr Πελιώ Παπαδιά http://www.talcmag.gr/sinenteyxeis/katrina-tsantali/ ΚΑΤΡΙΝΑ ΤΣΑΝΤΑΛΗ. ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΜΑΓΙΚΟ ΚΩΔΙΚΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν διάφορα και σημαντικά προβλήματα. Ένα από αυτά είναι ο πόλεμος που έχει ως αποτέλεσμα την έλλειψη νερού, φαγητού και ιατρικής περίθαλψης και το χειρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

μύθοι και πραγματικότητες για τις σχέσεις

μύθοι και πραγματικότητες για τις σχέσεις Η σωματική κακοποίηση είναι πιο σοβαρή από τη λεκτική (ΜΥΘΟΣ) Η λεκτική κακοποίηση μπορεί να είναι εξίσου επώδυνη και τρομακτική με τη σωματική. Το να μας υποτιμούν ή να μας πειράζουν συνεχώς μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Στο 1 ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας, το οποίο σχεδιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ Καταρχάς, βασική προϋπόθεση για το κλείσιμο μιας συνάντησης είναι να έχουμε εξακριβώσει και πιστοποιήσει ότι μιλάμε με τον υπεύθυνο που λαμβάνει μια απόφαση συνεργασίας ή επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

- Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι...

- Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι... - Γιατρέ, πριν την εγχείρηση δεν είχατε μούσι... - Δεν είμαι γιατρός. Ο Αγιος Πέτρος είμαι... - Γιατρέ, βλέπω μπλε και πράσινους κόκκους.. - Οφθαλμίατρο έχετε δει; - Οχι! Μόνο μπλε και πράσινους κόκκους...

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Αξιολόγηση Ικανοτήτων Αξιολόγηση Ικανοτήτων Γενική Περιγραφή της Ενότητας: Αυτή η ενότητα στοχεύει στην αξιολόγηση των ηγετικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Το Κέντρο Πρόληψης του Δήμου Γλυφάδας σε συνεργασία με το διευθυντή του 1 ου δημοτικού κο Κασσέρη, υλοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου - Έλα - πέρασες μια φορά ε; Σε είδα σε μια στιγμή αλλά δεν ήμουν βέβαιος, δεν με είδες; - πέρασα με το αμάξι και έκανα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Ιδεοψυχαναγκασμός;

Τι είναι ο Ιδεοψυχαναγκασμός; Τι είναι ο Ιδεοψυχαναγκασμός; Ο Ιδεοψυχαναγκασμος, ανήκει στις αγχώδεις διαταραχές και είναι μια κατάσταση που μερικές φορές μπορεί να είναι αρκετά σοβαρή και να επιμένει για χρόνια. Το άτομο που πάσχει

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Το κόστος της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά

Το κόστος της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά Το κόστος της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά Στη συμβουλευτική γονέων έρχομαι συχνά αντιμέτωπη με την ακόλουθη απορία των γονιών: «Είναι τόσο τραγικό να δίνω στο παιδί μου μια ξυλιά στον ποπό όταν κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

Αντί ανταπόκρισης από την διαδήλωση ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού [12 Νοεμβρίου 2016]

Αντί ανταπόκρισης από την διαδήλωση ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού [12 Νοεμβρίου 2016] Αντί ανταπόκρισης από την διαδήλωση ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού [12 Νοεμβρίου 2016] provo.gr/antirape_cult/ Athos Simonetis 15/11/2016 1/43 2/43 3/43 4/43 5/43 6/43 7/43 8/43 9/43 10/43 11/43 12/43

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού (ΔΠ) είναι μια αγχώδης διαταραχή που εκδηλώνεται με ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα. Είναι μια από τις πιο συχνές ψυχικές παθήσεις κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τρίτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-6 Ώρα για δράση... 7-17 Σημειώσεις... 18 2 Μάθημα Τρίτο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις τις 7 συνήθειες των πετυχημένων ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα

Εξάντας Ελλήνων. Οικογένεια

Εξάντας Ελλήνων. Οικογένεια Εξάντας Ελλήνων Οικογένεια Ο έρωτας είναι τυφλός και τυφλώνει. Η ανάγκη πολλές φορές ορίζει τον γάμο. Φοβερή δοκιμασία η δυσκολία για μια σχέση. Η σταθερή εργασία βοηθά στη σταθερή οικογένεια. Σοφότερος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα κάνω το παιδί μου να αγαπήσει το σχολείο;

Πώς θα κάνω το παιδί μου να αγαπήσει το σχολείο; Ημερομηνία 28/09/2015 Μέσο Συντάκτης Link clickatlife.gr Χριστίνα Χρυσανθοπούλου http://www.clickatlife.gr/euzoia/story/63076/pos-tha-kano-to-paidi-mou-naagapisei-to-sxoleio ΕΥΖΩΙΑ Πώς θα κάνω το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Πώς καταλαβαίνουμε ότι μια πράξη συνιστά εκφοβισμό; Το σύνηθες πείραγμα των παιδιών μεταξύ τους. Οι περιστασιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

στήριξε το «φύλο» σου!

στήριξε το «φύλο» σου! απο την εκπαίδευση στην πρόληψη στήριξε το «φύλο» σου! Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων: από την εκπαίδευση στην πρόληψη Το Σχέδιο Δράσης με τίτλο: «Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων:

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα