ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ :ΕΛΕΝΗ ΜΠΑΛΑΤΣΟΥΚΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ :ΕΛΕΝΗ ΜΠΑΛΑΤΣΟΥΚΑ"

Transcript

1 Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΑΣ ΣΧΟΛΗ :Σ.Δ.Ο. ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΑΔΗΛΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ :ΕΛΕΝΗ ΜΠΑΛΑΤΣΟΥΚΑ Έτος:

2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.1 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ (ΕΞΑΓΩΓΕΣ-ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ) ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΔΗΛΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ) ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2.1 ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΈΝΩΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε 26 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΔΗΛΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ-ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. 3.1 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΩΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

3 ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΑ ΈΣΟΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΑΕΠ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΟΙ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΩΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΛΑΔΟΣ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ΑΕΠ) Η ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Η ΑΝΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ 59 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΑ ΕΜΒΑΣΜΑΤΑ- ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ 4.1 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΑ ΕΜΒΑΣΜΑΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΗΜΑΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ Ε.Ε ΛΟΙΠΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΩΜΕΣ.91 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ 5.1 ΑΔΗΛΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 93 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ.98 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΗ)

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διάρθρωση του ισοζυγίου πληρωμών αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά της Ελληνικής οικονομίας και οφείλεται κυρίως στο συγκριτικό πλεονέκτημα που κατέχει η χώρα στους τομείς προσφοράς τουριστικών υπηρεσιών και της διεθνούς ναυτιλίας, στην ύπαρξη τριών περίπου εκατομμυρίων Ελλήνων που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό και στέλνουν στην πατρίδα σημαντικά ποσά συναλλάγματος. Τα ποσά συναλλάγματος μεταφέρονται με τη μορφή είτε εισοδηματικών είτε κεφαλαιακών μεταβιβάσεων, στη θέση της χώρας στην ΕΟΚ, από όπου εισπράττει τα τελευταία χρόνια σημαντικά ποσά σαν καθαρές εισοδηματικές και κεφαλαιακές μεταβιβάσεις, και στην επεκτατική μακροοικονομική πολιτική που ακολουθήθηκε στην Ελλάδα σε ολόκληρη την περίοδο από το 1964 μέχρι το 1990 με εξαίρεση το χρονικό διάστημα από τον Οκτώβριο του 1985 μέχρι τα μέσα του Η επεκτατική μακροοικονομική πολιτική οδήγησε σε μια σημαντική αύξηση του δημοσίου εξωτερικού δανεισμού και σε αξιοσημείωτη διόγκωση του εξωτερικού δημόσιου χρέους. Τα πιο πάνω χαρακτηριστικά και η συγκεκριμένη επεκτατική πολιτική συμβάλλουν στην ύπαρξη σημαντικών πλεονασμάτων στο ισοζύγιο των άδηλων συναλλαγών και στο λογαριασμό κεφαλαίων, τα οποία, στο βαθμό που δεν αντικατοπτρίζονται σε αύξηση των συναλλαγματικών διαθεσίμων, αποτελούν τους κύριους προσδιοριστικούς παράγοντες των ελλειμμάτων του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. 1 Είναι ιδιαίτερα αισθητή η ύπαρξη των άδηλων συναλλαγών στο συνολικό ισοζύγιο πληρωμών της Ελλάδος καθώς τα συνεχή πλεονάσματά τους προσπαθούν να καλύψουν ένα σημαντικό μέρος των ελλειμμάτων του εμπορικού ισοζυγίου. Στην περίοδο , σημειώθηκε μία σημαντική αύξηση των πλεονασμάτων του ισοζυγίου άδηλων συναλλαγών και της αυτόνομης εισροής ιδιωτικών κεφαλαίων από το εξωτερικό. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην λήψη σταθεροποιητικών μέτρων από τον Οκτώβριο του 1985 τα ποία είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση των συναλλαγματικών αποθεμάτων της χώρας. Η έναρξη της πενταετίας συνέπεσε με τη λήξη της μεταβατικής περιόδου από την πλήρη ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ και με τη ταχεία προώθηση των διαδικασιών για την πλήρη ενοποίηση της εσωτερικής αγοράς της ΕΟΚ.Τα γεγονότα αυτά είχαν ως συνέπεια ριζικές 1.Βλέπε Δ.Κ. Μαρούλης (1990) - 4 -

5 μεταβολές στην εξωτερική πολιτική της χώρας έτσι ώστε να υπάρξει η πλήρης αναθεώρηση της μακροοικονομικής πολιτικής η οποία σημαντικά επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα των κλάδων της οικονομίας που είναι εκτεθειμένοι στο διεθνή ανταγωνισμό. Η αποδυνάμωση της εμπορικής πολιτικής (πολιτική προώθησης των εξαγωγών και υποκατάστασης των εισαγωγών ) συνεπάγεται την ανάγκη για γρήγορη εξισορρόπηση των μακροοικονομικών ανισορροπιών της οικονομίας και γενικά για διατήρηση της ανταγωνιστικότητας σε ικανοποιητικά επίπεδα. Η εξισορρόπηση των μακροοικονομικών ανισορροπιών, η μείωση του εξωτερικού χρέους και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, όπως αυτή μετράται με την πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία της δραχμής με βάση το σχετικό κατά μονάδα κόστος εργασίας, αποτελούν επίσης απαραίτητες προϋποθέσεις για την σταδιακή απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων μέχρι το τέλος του 1992 ή και το τέλος του Σύμφωνα με όλα τα δεδομένα, η πενταετία , θα έπρεπε να είχε εξελιχθεί σε μια πενταετία προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας στις νέες συνθήκες που δημιουργούνται από τη λειτουργία της μέσα στην ενοποιημένη, σε μεγάλο βαθμό, αγορά της ΕΟΚ. Στην τριετία έγιναν πράγματι σημαντικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση και σημειώθηκαν σημαντικές εξελίξεις σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στις άδηλες συναλλαγές. Όμως από τις αρχές του 1989 και μετά σημειώνεται μια ανησυχητική αντιστροφή της πορείας προς σταθεροποίηση και εξυγίανση της οικονομίας. Για την επόμενη πενταετία παρατηρείται σταθερή άνοδος του ισοζυγίου των άδηλων συναλλαγών, ενώ μέχρι και το 2000 η πορεία της ελληνικής οικονομίας χαρακτηρίζεται ικανοποιητική χωρίς ιδιαίτερες διακυμάνσεις. 2.Βλέπε Δ.Κ. Μαρούλης (1989)

6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ - 6 -

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Το ισοζύγιο των διεθνών πληρωμών ή απλά ισοζύγιο πληρωμών περιλαμβάνει όλες τις οικονομικές συναλλαγές ανάμεσα στους κατοίκους μίας χώρας και τους κατοίκους των άλλων χωρών στη διάρκεια μιας περιόδου, συνήθως ενός έτους. Κάτοικοι μιας χώρας θεωρούνται τα Φυσικά ή Νομικά πρόσωπα ημεδαπά ή αλλοδαπά που έχουν το κέντρο της οικονομικής τους δραστηριότητας στην επικράτειάς της. Η περίοδος στην οποία αναφέρεται το ισοζύγιο πληρωμών είναι το ένα έτος. Όλες οι συναλλαγές καταγράφονται με την διπλογραφική μέθοδο χρεώσεων - πιστώσεων. Από λογιστική άποψη, το ισοζύγιο πληρωμών είναι ένας λογαριασμός στον οποίο καταχωρούνται όλες οι διεθνείς οικονομικές συναλλαγές μιας χώρας ως κονδύλια χρεώσεων πιστώσεων και στην οποία επέρχεται πάντα ισορροπία. Επιπλέον, κάθε συναλλαγή που δημιουργεί υποχρέωση πληρωμής προς τις άλλες χώρες εμφανίζεται ως χρέωση στο ισοζύγιο πληρωμών. Ενώ κάθε συναλλαγή που δημιουργεί απαίτηση πληρωμής από τις άλλες χώρες, εμφανίζεται ως πίστωση. Υπάρχει όμως και η περίπτωση όπου μία χώρα έχει πληρωμές μεγαλύτερες από τις εισπράξεις και συνεπώς είναι αναγκασμένη να μειώσει τα συναλλαγματικά της αποθέματα ή να καταφύγει σε εξωτερικό δανεισμό. Υπάρχει δηλαδή, από οικονομικής άποψης, η έννοια του ελλείμματος ή πλεονάσματος στο ισοζύγιο πληρωμών. Η κατάσταση ανισορροπίας στο ισοζύγιο πληρωμών εξηγείται με την διάκριση ανάμεσα στις α) αυτόνομες συναλλαγές και στις β)συναλλαγές εξισωτικού χαρακτήρα. Αυτόνομες είναι οι συναλλαγές που δεν εξαρτώνται από την κατάσταση του ισοζυγίου, ενώ οι εξισωτικές γίνονται ακριβώς για να εξισώσουν τις χρεώσεις με τις πιστώσεις. Με άλλα λόγια, το έλλειμμα ή το πλεόνασμα είναι οι διαφορά ανάμεσα στις αυτόνομες εισπράξεις και τις αυτόνομες πληρωμές. Ένας από τους βασικότερους σκοπούς που εξυπηρετεί η σύνταξη του ισοζυγίου Πληρωμών είναι να δώσει, συνοπτικά την εικόνα των πηγών - 7 -

8 προσφοράς και ζήτησης συναλλάγματος. Μ άλλα λόγια συνοψίζει για μια ορισμένη στιγμή τις συναλλαγές μιας χώρας που δημιουργούν υποχρεώσεις πληρωμής προς τις άλλες και τις συναλλαγές που δημιουργούν απαιτήσεις από τις άλλες χώρες. Κύρια χαρακτηριστικά της διάρθρωσης του ελληνικού ισοζυγίου είναι: α. Ο ι εξαγωγές αγαθών καλύπτουν παραδοσιακά ένα πολύ μικρό μέρος των εισαγωγών και υπηρεσιών (35,7% περίπου). Το υπόλοιπο καλύπτεται από τους άδηλους πόρους (57,4%) και από την καθαρή εισροή κεφαλαίων (11,8%). Τα στοιχεία αυτά αφορούν την διετία Σαν αποτέλεσμα αυτής της διάρθρωσης, το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου διατηρείται σε μόνιμη βάση σε πολύ υψηλά επίπεδα (πάνω από 14% του ΑΕΠ). Επίσης οι εξαγωγές αγαθών ως ποσοστό του ΑΕΠ βρίσκονται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα συγκρινόμενες με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, ακόμα και με εκείνες που βρίσκονται σε ανάλογο επίπεδο ανάπτυξης με την Ελλάδα. β. Παρά την τεράστια εισροή εισοδηματικών μεταβιβάσεων (άδηλοι πόροι μείον τουρισμός ) και ιδιωτικών κεφαλαίων από το εξωτερικό,ένα αξιόλογο ποσοστό (12,6% την περίοδο ) των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών χρηματοδοτείται στην Ελλάδα από επίσημο δημόσιο δανεισμό από το εξωτερικό. Αργότερα το ποσοστό μειώθηκε δραματικά και έγινε αρνητικό (υπήρξε αρνητικό καθαρός δανεισμός από το εξωτερικό, δηλαδή η πληρωμή χρεολυσιών ήταν υψηλότερη από το νέο δανεισμό ) το 1988 και μετά. Οι εξελίξεις στην διετία οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην εφαρμογή ενός σταθεροποιητικού προγράμματος ή στην ουσιαστική εξάντληση των δυνατοτήτων της χώρας να διατηρεί το επίπεδο διαβίωσης στην εγχώρια οικονομία σε υψηλότερα επίπεδα από ό,τι της επιτρέπει η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα της οικονομίας και οι μεταβιβάσεις εισοδημάτων και ιδιωτικών κεφαλαίων από το εξωτερικό. Αυτή η διαφορά που μέχρι τώρα καλυπτόταν με καθαρό δημόσιο εξωτερικό δανεισμό, δεν μπορεί να συνεχίσει να υφίσταται αφού εξαντλήθηκαν τα περιθώρια του Δημοσίου να χρηματοδοτεί αυτή τη διαφορά με περαιτέρω αυξήσεις του εξωτερικού δημόσιου χρέους. Τα πιο πάνω σημαντικά διαρθρωτικά χαρακτηριστικά του ελληνικού ισοζυγίου πληρωμών οφείλονται αναμφισβήτητα στα κύρια χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας (συγκριτικό πλεονέκτημα στην προσφορά υπηρεσιών τουρισμού και ναυτιλίας, ύπαρξη τριών περίπου Ελλήνων που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό, η θέση της χώρας στην ΕΟΚ οπό όπου εξασφαλίζονται σημαντικά ποσά καθαρών συναλλαγματικών εισπράξεων κ.λπ.) και στην οικονομική πολιτική που ακολουθείται τα τελευταία είκοσι ή και περισσότερα χρόνια. Στο βαθμό που η βασική επιδίωξη της πολιτικής στην περίοδο είναι η προώθηση της ανάπτυξης του βιομηχανικού και του γεωργικού τομέα της οικονομίας, δηλαδή των τομέων εκείνων οι οποίοι - 8 -

9 είναι κατεξοχήν εκτεθειμένοι στο διεθνή ανταγωνισμό, η πιο πάνω διάρθρωση θα θεωρείται προβληματική για τους εξής ακόλουθους λόγους : α. Η εισροή σε μόνιμη βάση εισοδηματικών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων χρηματικών πόρων από το εξωτερικό συμβάλλει στη διατήρηση της πραγματικής συναλλαγματικής αξίας της δραχμής σε υπερτιμημένα επίπεδα και μειώνει ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα των πιο πάνω κλάδων. β. Τα τεράστια και συνεχή πλεονάσματα του ισοζυγίου των άδηλων συναλλαγών και του λογαριασμού κεφαλαίων αυξάνουν την ροπή προς κατανάλωση στην εγχώρια οικονομία, ευνοούν το εμπόριο και τις εισαγωγές σε βάρος της εγχώριας παραγωγής, ευνοούν γενικά την παραγωγή μη εμπορεύσιμων προϊόντων σε βάρος της παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων, ευνοούν, τέλος, την προσπάθεια εκ μέρους των οικονομούντων ατόμων για ανάληψη επενδύσεων και για απασχόληση στους προστατευόμενους από το διεθνή ανταγωνισμό τομείς της οικονομίας, π.χ. στο Δημόσιο, στα προσωπικά επαγγέλματα, στο εμπόριο, σε βιομηχανικούς και γεωργικούς κλάδους με εξαιρετικά υψηλή προστασία κ.λπ. 3 Συμπερασματικά, το Ισοζύγιο Πληρωμών αποτελεί τον καθρέπτη των διαρθρωτικών και δομικών χαρακτηριστικών της οικονομίας μιας χώρας. 3.Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε Δ.Κ. Μαρούλης (1989)

10 1.1.2 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Το ισοζύγιο πληρωμών αποτελείται από : Α. Το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Το Εμπορικό Ισοζύγιο(Εισαγωγές Ιδιωτών και Δημοσίου Εξαγωγές ). Ισοζύγιο Άδηλων Συναλλαγών (Άδηλοι Πόροι Άδηλες Πληρωμές ). Β. Ισοζύγιο Κίνησης Κεφαλαίων Ιδιωτικός Τομέας Δημόσιος Τομέας Διάγραμμα 1. ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΠΟΣΑ USD ΕΤΗ ΕΜΠ.ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΙΣΟΖ.ΤΡΕΧΟΥΣ ΩΝ ΙΣΟΖ.ΑΔΗΛΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ

11 1.2 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Το εμπορικό Ισοζύγιο είναι η λογιστική κατάσταση που δείχνει την κίνηση σε αξία ή όγκο του συνόλου των εξαγόμενων και εισαγόμενων αγαθών σε μια χώρα, σε μία ορισμένη χρονική περίοδο, συνήθως ένα έτος. Επιπλέον είναι δυνατόν να καταρτίζονται εμπορικά ισοζύγια για την κίνηση των εμπορευμάτων ανάμεσα σε δύο χώρες ( διμερή εμπορικά ισοζύγια) ή μιας χώρας και μιας ομάδας από άλλες χώρες, π.χ. ανάμεσα σε Ελλάδα και ΕΟΚ, ή ακόμα για ορισμένα βασικά εμπορεύματα χωριστά (π.χ. πετρέλαιο ). Στο εμπορικό ισοζύγιο η αξία των εξαγωγών (πωλούμενα αγαθά και υπηρεσίες υπό των μονίμων κατοίκων μιας χώρας εις το εξωτερικό) εκτιμάται σε τιμές F.O.B., ενώ η αξία των εισαγωγών (αγορές αγαθών και υπηρεσιών των μονίμων κατοίκων της χώρας τα οποία παράγονται στο εξωτερικό εκτιμάται σε τιμές C.I.F. 4 Οι εισαγωγές αποτελούν πηγή εισροής συναλλάγματος. Αν οι εξαγωγές είναι μεγαλύτερες από τις εισαγωγές, το εμπορικό ισοζύγιο είναι πλεονασματικό. Αντίθετα αν οι εισαγωγές είναι μεγαλύτερες από τις εξαγωγές, τότε το εμπορικό ισοζύγιο είναι ελλειμματικό. 5 Το εμπορικό Ισοζύγιο της Ελλάδας είναι παραδοσιακά σημαντικά ελλειμματικό (της τάξεως του 14% του ΑΕΠ ) και αυτό αποτελεί ίσως το πιο βασικό χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας. Αποτελεί την εκδήλωση του γεγονότος ότι η ελληνική οικονομία αφενός διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα στους τομείς υπηρεσιών, όπως ο τουρισμός και η διεθνής εμπορική ναυτιλία και αφετέρου διαθέτει σημαντικές πηγές εισοδηματικών μεταβιβάσεων, όπως οι Έλληνες μετανάστες που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επομένως, το εμπορικό ισοζύγιο είναι ελλειμματικό εξαιτίας της ύπαρξης των μεγάλων πλεονασμάτων στο ισοζύγιο των άδηλων συναλλαγών και στο λογαριασμό κεφαλαίων. Αν τα πλεονάσματα αυτά αυξηθούν σε μεγαλύτερο επίπεδο από 4.Τιμές F.O.B. :είναι οι τιμές οι οποίες περιλαμβάνουν και τα έξοδα από τον τόπο παραγωγής μέχρι τα εθνικά σύνορα. Τιμές C.I.F. :είναι οι τιμές οι οποίες περιλαμβάνουν τα έξοδα δι ασφάλιστρα και μεταφορικά από τα σύνορα της χώρας προέλευσης μέχρι τα αντίστοιχα εθνικά. 5. Βλέπε κεφ.5 Χρηστίδης Γ

12 το σημερινό, είναι αναπόφευκτο ότι θα αυξηθεί και το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου ακόμη περισσότερο. 6 Η επιδεινούμενη ελλειμματικότητα του ελληνικού εμπορικού ισοζυγίου αποτελεί στην ουσία μία εναλλακτική όψη του γενικότερου και πολύ σοβαρού προβλήματος που αντιμετωπίζει η χώρα, ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία, το οποίο συνιστάται στις φτωχές επιδόσεις στον τομέα των εξαγωγών αγαθών και στη ραγδαία αυξανόμενη εισαγωγική διείσδυση στους περισσότερους κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Δεδομένου ότι την ίδια περίοδο ακολουθούνται μακροοικονομικές πολιτικές περιορισμού της εγχώριας ζήτησης, αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων είναι η αποβιομηχάνιση που παρατηρείται σε ορισμένους κλάδους και οι βαθιές διαρθρωτικές μεταβολές και οι μειωμένοι ρυθμοί αύξησης της παραγωγής σε άλλους κλάδους. Συνεπώς, ελλειμματικότητα του εμπορικού ισοζυγίου επηρεάζεται τόσο από τις εξαγωγές όσο κι από τις εισαγωγές. Από την πλευρά των εξαγωγών, οι σημαντικότερο παράγοντες είναι οι εξής : α. Η χαμηλή εισοδηματική ελαστικότητα των εξαγόμενων ελληνικών προϊόντων, σε σύγκριση με εκείνη των περισσότερων ανταγωνιστριών χωρών. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ελληνική οικονομία να μην εκμεταλλεύεται πλήρως την άνοδο της ζήτησης που προέρχεται από την ανάπτυξη των εξαγωγικών της αγορών. Τούτο οφείλεται στο ότι σημαντικό ποσοστό του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών αποτελείται από αγαθά αγροτικής παραγωγής και εν γένει ενδιάμεσα αγαθά, ενώ και όσα χαρακτηρίζονται τελικά, σε μικρό μόνο ποσοστό αφορούν αγαθά πολυτελείας ή /και υψηλής τεχνολογίας που, όπως είναι γνωστό, εμφανίζουν υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα. β. Η σταδιακή χειροτέρευση της ανταγωνιστικότητας κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στη μεταποίηση αλλά και το χαμηλό επίπεδο της ανταγωνιστικότητας που αφορά τη συσκευασία, την τυποποίηση,τις συνθήκες διαθέσεως κ.τ.λ. γ. Το υψηλό εισαγωγικό περιεχόμενο των εξαγόμενων προϊόντων. Αυτό επισημαίνει το φαύλο κύκλο του εμπορικού ισοζυγίου, αφού μία 6. Αυτού του απλού γεγονότος γινόμαστε μάρτυρες στη δεκαετία Σε περίοδο λιτότητας, χαμηλών αναπτυξιακών ρυθμών και σχετικά υψηλών ρυθμών αύξησης των εξαγωγών, έχουμε αύξηση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου. Οι εισαγωγές αγαθών αυξάνονται κατά υψηλότερο ρυθμό από τις εξαγωγές, γιατί η αγοραστική δύναμη στην οικονομία έχει αυξηθεί από τις πολύ υψηλές εισροές κεφαλαίων από το εξωτερικό. Οι παρεμβάσεις της ΤτΕ στις αγορές χρήματος και συναλλάγματος και η αύξηση των συναλλαγματικών αποθεμάτων μόνο μερικά και πρόσκαιρα είναι δυνατόν να περιορίσουν την αύξηση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου. Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε Δ.Κ. Μαρούλη, Κλ. Β. Ε.υστρατόγλου

13 δεδομένη άνοδος των εξαγωγών συνεπάγεται ταυτόχρονα και άνοδο των εισαγωγών. δ. Η ύπαρξη ισχυρών αντικινήτρων στην εξαγωγική προσπάθεια (π.χ. περιπλοκές διοικητικές διαδικασίες, ελλιπής εμπορική αντιπροσώπευση στο εξωτερικό, καθυστέρηση στο συμψηφισμό συναλλαγματικών χρεών και απαιτήσεων των εξαγωγέων, ισχυρές γραφειοκρατικές διαδικασίες στην προώθηση και αξιοποίηση νέων θεσμών. Από την πλευρά των εισαγωγών, οι σημαντικότεροι παράγοντες είναι οι έξης : α. Η υψηλότερη εισοδηματική ελαστικότητα των ελληνικών εισαγωγών σε σύγκριση με εκείνη των εγχωρίως παραγόμενων προϊόντων, με αποτέλεσμα σε περιόδους ανάπτυξης της οικονομίας να παρατηρείται ταχύτερη άνοδος της ζήτησης εγχώριων προϊόντων. β. Η χαμηλή ελαστικότητα των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων, που οδηγεί σε αποδυνάμωση ενός αποτελεσματικού μέσου ελέγχου των εισαγωγών, όπως είναι οι τιμές. Η διαπίστωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση της Ελλάδος, όπου ο ρυθμός πληθωρισμού είναι σημαντικά υψηλός σε σύγκριση με τις αναπτυγμένες χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ, από τις οποίες κυρίως προέρχονται οι ελληνικές εισαγωγές. γ. Το γεγονός ότι σημαντικό ποσοστό των συνολικών εισαγωγών, όπως κεφαλαιακών και ενδιάμεσων αγαθών, καθώς και ορισμένων πρώτων υλών, δεν παράγεται στην εγχώρια αγορά. Επομένως, κατά τη διάρκεια μιας έντονης αναπτυξιακής διαδικασίας της οικονομίας θα πρέπει να αναμένεται σημαντική άνοδος των εισαγωγών των προϊόντων των κατηγοριών αυτών. Άνοδος των εισαγωγών κεφαλαιακών αγαθών θα πρέπει να αναμένεται και στην περίπτωση μετατροπής μιας δεδομένης παραγωγικής διαδικασίας από έντασης εργασίας σε έντασης κεφαλαίου (βλ. π.χ. κλάδους παραγωγής τροφίμων, ποτών και υφαντικών προϊόντων). Αποτέλεσμα της επίδρασης των παραγόντων αυτών ήταν κυρίως η διαρθρωτική αδυναμία της εγχώριας παραγωγής να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις τόσο της εσωτερικής όσο και της εξωτερικής ζήτησης 7. Ένα ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του ισοζυγίου πληρωμών το οποίο σχετίζεται με το εμπορικό ισοζύγιο είναι ότι η χώρα δεν έγινε περισσότερο ανοιχτή(όπως αυτό μετρείται με βάση το λόγο του αθροίσματος εξαγωγών και εισαγωγών προς το ΑΕΠ) μετά την ένταξή της στην ΕΕ το 1981 και την απελευθέρωση του εμπορίου που ακολούθησε. Ενώ οι εισαγωγές αγαθών παρέμειναν σχετικά σταθερές γύρω στο 24% του ΑΕΠ, οι εξαγωγές είχαν διαφορετική εξέλιξη. Οι εξαγωγές αγαθών μειώθηκαν από περίπου 17% του ΑΕΠ το 1980 σε λιγότερο από 9% του ΑΕΠ το Το γεγονός αυτό συνδέεται με τη μείωση της ροπής για επένδυση, τη στασιμότητα ή και χειροτέρευση της ποιοτικής σύνθεσης των επενδύσεων ιδιαίτερα στη μεταποίηση, καθώς και την επιβράνδυση του ρυθμού ανόδου της παραγωγικότητας.βλέπε στην Οικονομική Πολιτική και Ισοζύγιο Πληρωμών του Αθανάσογλου και Ζομπανάκη

14 Αυτό αντισταθμίστηκε εν μέρει από τις καλύτερες επιδόσεις των εξαγωγών υπηρεσιών, οι οποίες κυμάνθηκαν μεταξύ 6% και 7% του ΑΕΠ μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 90 και στη συνέχεια αυξήθηκαν, φθάνοντας περίπου το 10% του ΑΕΠ το Παρ όλα αυτά, συγκρινόμενη με την ΕΕ, η οικονομία της Ελλάδας δεν είναι πολύ ανοικτή, ούτε χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό ενοποίησης με τους εμπορικούς εταίρους της χώρας. Αναμφίβολα αυτό οφείλεται εν μέρει στη γεωγραφική θέση της Ελλάδος, που είναι το μόνο μέλος της ΕΕ χωρίς κοινά σύνορα με άλλον εταίρο της ΕΕ. Η κατάσταση αυτή επιδεινώθηκε τη δεκαετία του 90, καθώς οι συγκρούσεις στα Βαλκάνια διέκοψαν τις κύριες εμπορικές οδούς των ελληνικών εξαγωγών προς τις χώρες της ΕΕ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΑΔΗΛΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ Το ισοζύγιο των άδηλων συναλλαγών περιλαμβάνει τις συναλλαγές που δεν είναι εμπορευματικές και δημιουργούν είτε εισροή είτε εκροή συναλλάγματος. Για την Ελλάδα, το ισοζύγιο των άδηλων συναλλαγών έχει ιδιαίτερη σημασία. Το πλεόνασμά του αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα της διάρθρωσης του συνολικού ισοζυγίου πληρωμών, αλλά και της διάρθρωσής της οικονομίας. Το ισοζύγιο άδηλων συναλλαγών διακρίνεται σε άδηλους πόρους και άδηλες πληρωμές και επιπλέον αθροίζει διαφορετικές μεταξύ τους κατηγορίες διεθνών οικονομικών συναλλαγών. Πρόκειται για τρεις κυρίως κατηγορίες συναλλαγών : 9 α. Εξαγωγές και εισαγωγές υπηρεσιών και εμπορευμάτων: Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν οι εισροές από τη ναυτιλία και τον τουρισμό καθώς και οι εκροές για ταξιδιωτικό συνάλλαγμα ελλήνων πολιτών. Τόσο η ναυτιλία όσο και ο τουρισμός αποτελούν εγχώριες παραγωγικές δραστηριότητες με εξαγωγικό προσανατολισμό: Ο τουρισμός εξάγει υπηρεσίες (ενδιαίτησης, ψυχαγωγίας κ.λπ.) αλλά και εμπορεύματα τα οποία αγοράζουν οι αλλοδαποί ανταλλάσσοντας συνάλλαγμα, ευρισκόμενοι βέβαια, όχι στη χώρα τους, αλλά ως τουρίστες στο εσωτερικό. Το γεγονός αυτό όμως δεν αναιρεί το ότι πρόκειται για 8.Βασισμένοι πάντα σε στοιχεία από πηγές (όπως η Τράπεζα της Ελλάδας ή άλλη στατιστική υπηρεσία) δείχνουν μια κάπως διαφορετική εικόνα. Παρ όλα αυτά, το συμπέρασμα είναι σε μεγάλο βαθμό το ίδιο: υπήρξε προοδευτική επιδείνωση όλων των δεικτών των επιδόσεων του εμπορίου από τις αρχές της δεκαετίας του 80 και κάποια βελτίωση στα τέλη της δεκαετίας του Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε στο βιβλίο: Διαρθρωτικά και θεσμικά προβλήματα των Ελληνικών εξαγωγών, υφιστάμενη κατάσταση και προτάσεις πολιτικής. Γ. Μήλιο, Η. Ιωακείμογλου

15 εξαγωγές σαν αγορά εγχώριων εμπορευμάτων ή και τουριστικών υπηρεσιών από αλλοδαπούς έναντι συναλλάγματος. Το συγκριτικό πλεονέκτημα που κατέχει η Ελλάδα στον τομέα προσφοράς τουριστικών υπηρεσιών οφείλεται τόσο σε παράγοντες που έχουν σχέση με την εξωτερική ζήτηση τουριστικών υπηρεσιών όσο και στις συνθήκες εγχώριας προσφοράς τέτοιων υπηρεσιών. Επιπλέον ο τουρισμός, στον οποίο οφείλεται το ήμισυ έως τα 2/3 των συνολικών εισπράξεων από εξαγωγές υπηρεσιών, είναι ο διεθνώς ανταγωνιστικός τομέας ο οποίος άντεξε τα τελευταία είκοσι έτη, καθώς το μερίδιο της χώρας στις παγκόσμιες αφίξεις τουριστών δεν μειώθηκε. Το 1999 η Ελλάδα κατείχε τη 15 η θέση στον κόσμο μεταξύ των χωρών προορισμού τουριστών και τη 10 η θέση από την άποψη του μεγέθους του τουριστικού της τομέα με κριτήριο τις εισπράξεις από τον τουρισμό. Η ναυτιλία εξάγει υπηρεσίες διεθνούς μεταφοράς εμπορευμάτων και επιβατών. Από οικονομική άποψη η διαδικασία μεταφοράς εμπορεύματος αποτελεί στάδιο της διαδικασίας της παραγωγής του εμπορεύματος αυτού, στάδιο σχηματισμού της αξίας και της υπεραξίας που περιέχει το εμπόρευμα κατά τη στιγμή πραγματοποίησης του στην αγορά. Η ελληνική παράδοση στον τομέα της εμπορικής ναυτιλίας κι ιδιαίτερα η ύπαρξη μιας εργατικής δύναμης εξαιρετικά εξειδικευμένης και μέχρι πρόσφατα φθηνής ως προς τα διεθνή πρότυπα, οδήγησαν στην γρήγορη ανάπτυξη της ελληνικής υπερπόντιας εμπορικής ναυτιλίας, σε τέτοιο βαθμό ώστε αυτή να κατέχει κατά περιόδους τον τίτλο της πρώτης ναυτιλιακής δύναμης στον κόσμο. β. Μεταβιβαστικές πληρωμές (μονομερείς μεταβιβάσεις) από το εξωτερικό, δηλαδή μεταβιβάσεις πόρων χωρίς αντάλλαγμα. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι εισροές (άδηλων) πόρων από την ΕΟΚ, αλλά και το μεταναστευτικό συνάλλαγμα. Η ύπαρξη περίπου τριών εκατομμυρίων Ελλήνων που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό, οι οποίοι, διατηρώντας στενούς δεσμούς με την πατρίδα, έστελναν και στέλνουν κάθε χρόνο μεγάλα ποσά συναλλάγματος τα οποία καταγράφονται στις εισπράξεις από άδηλους πόρους ως μεταναστευτικά εμβάσματα. γ. Τόκοι, μερίσματα, κέρδη κ.λπ. από κεφάλαια που έχουν τοποθετηθεί σε επιχειρήσεις ή τράπεζες του εξωτερικού (π.χ. τα εξωτερικά δάνεια που συνάπτει το ελληνικό δημόσιο παραμένουν για ένα χρονικό διάστημα κατατεθειμένα σε τράπεζες του εξωτερικού και αποφέρουν τόκους ), ή αντίστοιχα, που έχουν κατατεθεί από αλλοδαπούς σε επιχειρήσεις και τράπεζες του εσωτερικού. δ. Ασφάλιστρα που είναι εισερχόμενο συνάλλαγμα το οποίο προέρχεται από πληρωμές ασφαλιστικών εταιρειών ως αποζημιώσεις προς τους κατοίκους της χώρας. ε. Υπηρεσίες Δημοσίου όπου κατατίθενται στην Ελλάδα από δαπάνες ξένων διπλωματικών υπηρεσιών, αντιπροσωπειών σε Διεθνείς Οργανισμούς

16 και αποστολών, τα προξενικά τέλη και οι εισπράξεις από τις κατασκευές των ελληνικών έργων υποδομής για λογαριασμό των χωρών μελών του ΝΑΤΟ. Γίνεται, λοιπόν, από τα παραπάνω προφανές ότι οι άδηλοι πόροι δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν ένα ενιαίο σύνολο, σαν μια κατηγορία εξωτερικών συναλλαγών, αλλά να καταχωρείται κάθε επιμέρους κονδύλι των άδηλων πόρων στην κατηγορία των εξωτερικών συναλλαγών στην οποία ανήκει: Είτε στις εμπορικές συναλλαγές (εισαγωγές και εξαγωγές εμπορευμάτων και υπηρεσιών), είτε στις κινήσεις και τα κέρδη κεφαλαίου, είτε στις μεταβιβαστικές πληρωμές. 1.3 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ Το ισοζύγιο κίνησης κεφαλαίων περιλαμβάνει τις κάθε είδους κινήσεις κεφαλαίων και το νομισματικό χρυσό και αποτελείται από δύο βασικές ροές κεφαλαίου: α. ροές κεφαλαίου ιδιωτικού τομέα,οι οποίες διακρίνονται σε βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες. Οι βραχυπρόθεσμες κινήσεις ιδιωτικών κεφαλαίων αναφέρονται σε βραχυπρόθεσμες εμπορικές πιστώσεις, εμπορικά γραμμάτια, καταθέσεις σε τράπεζες κ.λπ. Οι μακροπρόθεσμες κινήσεις ιδιωτικού τομέα αναφέρονται σε γνήσιες ιδιωτικές διεθνείς επενδύσεις όπου οι επενδυτές αφού λαμβάνουν υπόψιν τους κινδύνους και άλλους συναφείς παράγοντες, επενδύουν εκεί που βρίσκουν τη μεγαλύτερη απόδοση για τα κεφάλαιά τους. Επίσης, οι μακροπρόθεσμες κινήσεις ιδιωτικών κεφαλαίων αναφέρονται σε δάνεια ιδιωτικών επιχειρήσεων και εμπορικές πιστώσεις που έχουν διάρκειας μεγαλύτερη του ενός έτους. β. ροές κεφαλαίου δημόσιου τομέα οι οποίες αναφέρονται σε συναλλαγές κεφαλαίων των δημόσιων υπηρεσιών. Η ανάλυση της κίνησης κεφαλαίων δυσχεραίνεται από την έλλειψη διαθεσίμων συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων. Μέχρι το 1997, τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την κίνηση ιδιωτικών κεφαλαίων σύμφωνα με τις γενικές κατηγορίες που αντιστοιχούν στο κανονιστικό πλαίσιο της εποχής, αλλά δεν μπορούν να συσχετιστούν εύκολα με οικονομικά μεγέθη όπως ξένες άμεσες επενδύσεις και οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου. Στην πράξη, όλες οι μεσοπρόθεσμες και

17 μακροπρόθεσμες ροές κεφαλαίων κατατάσσονται στις κατηγορίες των επιχειρηματικών κεφαλαίων 10 και των επενδύσεων σε ακίνητα. Οι καθαρές εισροές κεφαλαίων του ιδιωτικού τομέα διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Ήταν κατά μέσο όρο, μόλις πάνω από 1,5 δισεκ. δολ. την περίοδο Ενδιαφέρον είναι ότι αυτές οι ροές κεφαλαίων άρχισαν να μειώνονται μετά το 1997, αφού αυξήθηκαν έντονα την περίοδο Η εξέλιξη αυτή αποτελούσε, σε κάποιο βαθμό, αναμενόμενη αντίδραση ύστερα από μια περίοδο σημαντικών εισροών κερδοσκοπικών κεφαλαίων, όταν οι επενδυτές θέλησαν να επωφεληθούν από τις υψηλότερες ονομαστικές αποδόσεις στην Ελλάδα σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες προηγμένες οικονομίες. Περίπου το 1/3 των ροών κεφαλαίων την περίοδο αυτή χρησιμοποιούνταν για την αγορά ακινήτων, συνήθως από απόδημους Έλληνες. Τα λεγόμενα επιχειρηματικά κεφάλαια (χωρίς τις αποσβέσεις) αντιπροσωπεύουν λίγο περισσότερο από το ήμισυ των ροών κεφαλαίων του ιδιωτικού τομέα. Πληροφορίες για τις ξένες άμεσες επενδύσεις είναι διαθέσιμες σε σταθερή βάση μόνο για την περίοδο μετά το Οι διαθέσιμες πηγές πληροφοριών δείχνουν ότι η Ελλάδα δεν είναι σημαντικός αποδέκτης των ξένων άμεσων επενδύσεων, αφού την δεκαετία του 90 η Ελλάδα απορρόφησε μόνο το 1% περίπου των ΞΑΕ που κατευθύνονταν σε χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ. Οι εισροές κεφαλαίων του δημόσιου τομέα είναι σημαντική πηγή χρηματοδότησης των ελλειμμάτων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Κατά μέσο όρο κάλυπταν το 80% του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών περίοδο Λόγω των συσσωρευμένων δανείων, οι δαπάνες για χρεολυσία του δημοσίου χρέους από 400 εκατ. δολ. το 1980 σε 6,7 δισεκ. δολ. το ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ Στις αρχές της δεκαετίας του 80 η Ελλάδα είχε σχετικά χαμηλό επίπεδο συναλλαγματικών διαθεσίμων, τα οποία κάλυπταν τις εισαγωγές για περίπου ενάμιση μήνα. Μετά την κρίση του η χώρα άρχισε να ενισχύει το επίπεδο των συναλλαγματικών διαθεσίμων της με τη βοήθεια των υψηλών ονομαστικών επιτοκίων που ήταν αναγκαία για την προσπάθεια 10.Τα επιχειρηματικά κεφάλαια ορίζονται ως κεφάλαια ή δάνεια που εισάγονται από ιδιωτικές επιχειρήσεις με ή χωρίς την τήρηση του ΝΔ 2687/ Ενίοτε, τα ποσά που καταχωρίζονται στα επιχειρηματικά κεφάλαια ερμηνεύεται (π.χ από τον ΟΟΣΑ) ότι αντιστοιχούν επακριβώς στην έννοια των ξένων άμεσων επενδύσεων. Αυτό δεν είναι ορθό, καθώς τα σχετικά ποσά περιλαμβάνουν και κεφάλια κίνησης. Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε στο Ισοζύγιο πληρωμών και η ανταγωνιστικότητα της Ελλάδος. Νικόλαος Θ. Τσαβέας

18 σταθεροποίησης, καθώς και των εισροών κεφαλαίων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. Το σύνολο των διαθεσίμων αυξήθηκε από 1,3 δισεκ. δολ. το 1980 σε 14,5 δισεκ. δολ. το ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ Το εξωτερικό δημόσιο χρέος είναι τα ποσά που δανείζεται το Ελληνικό Κράτος από ξένες χώρες και Οργανισμούς. Είναι δηλαδή το ποσό που το Ελληνικό Κράτος χρωστάει σε άλλα κράτη, τράπεζες, επιχειρήσεις, ιδιώτες. Το χρέος αυτό το δημιουργούν το Κράτος, οι Δημόσιες επιχειρήσεις και άλλοι οργανισμοί και επιχειρήσεις για τις οποίες εγγυάται το Κράτος την πληρωμή. Η Ελλάδα έχει υψηλά επίπεδα βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων σε ξένο συνάλλαγμα, τα οποία υπερβαίνουν τα συναλλαγματικά διαθέσιμα δημιουργώντας μια γκρίζα προοπτική για την εθνική οικονομία. Συγκεκριμένα η εισροή κεφαλαίων για την αποπληρωμή δανείων του ιδιωτικού τομέα σε ξένο συνάλλαγμα έχει ανέλθει σε επίπεδα ρεκόρ, η πληρωμή χρεολυσίων του δημόσιου τομέα αυξήθηκε δραματικά κατά την τελευταία τριετία, η ανάγκη δανεισμού από το εξωτερικό κατά το 1995 υπέρ-τριπλασιάστηκε έναντι του προηγούμενου έτους. Δανεισμός από το εξωτερικό σε αυτήν την ένταση δεν είναι θεμιτός ούτε μπορεί να αποδειχθεί βιώσιμος μακροπρόθεσμα. Η συνολική δαπάνη εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους της οικονομίας σημείωσε εντυπωσιακή άνοδο κατά το 1995 πλησιάζοντας τα 12 δις δολάρια ή 3,1 τρις δρχ. περίπου. Παράλληλα, η δυνατότητα αποπληρωμής του δημόσιου χρέους περιορίζεται σημαντικά. Ο λόγος της τοκοχρεολυτικής εξυπηρέτησης προς τις τρέχουσες συναλλαγματικές εισπράξεις (debt services ratio) υπέρ-διπλασιάστηκε τα πέντε τελευταία χρόνια και διαμορφώθηκε στο 50% για το Τα γεγονότα αυτά σε συνδυασμό με: α)την ενδημική καθυστέρηση στην εισροή πόρων από την ΕΕ (λόγω αδυναμίας απορρόφησης των κοινοτικών προγραμμάτων), και β)τις διαρθρωτικές αδυναμίες του ισοζυγίου πληρωμών όπως η υστέρηση των άδηλων πόρων (τουριστικού συναλλάγματος κ.λ.π.), θα δημιουργήσουν σημαντικά προβλήματα στην ελληνική οικονομία και μπορεί να την καταστήσουν ευάλωτη σε μια συναλλαγματική κρίση. Λόγω των διευρυνόμενων ελλειμμάτων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και του εξωτερικού δανεισμού που χρειαζόταν για τη χρηματοδότησή τους, το εξωτερικό χρέος αυξήθηκε γρήγορα, από μόλις άνω του 22% του ΑΕΠ το 1981(7,9 δισεκ. δολ.) σε 50% του ΑΕΠ το 1985(14,8 δισεκ. δολάρια)

19 Στο παρακάτω διάγραμμα εμφανίζονται οι διακυμάνσεις της κίνησης κεφαλαίων και είναι φανερή η ασταθής πορεία της. (διάγραμμα 2) Διάγραμμα 2. ΚΙΝΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ USD ΕΤΗ

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ-ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2.1 ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η συμμετοχή της Ελλάδας στον ΜΣΙ του ΕΝΣ αποτελεί μεσοπρόθεσμο στόχο της οικονομικής πολιτικής και αναπόσπαστο μέρος της σύγκλισης της ελληνικής οικονομίας, για την μετάβαση στην τελική φάση της ΟΝΕ. Η επιτυχής συμμετοχή της όμως προϋποθέτει αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και βελτίωση των παραγόντων που τον επηρεάζουν, όπως η μείωση των ελλειμμάτων του δημοσίου και του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος. Για τη Ελλάδα, η πλήρης απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων και η ένταξη στο ΜΣΙ του ΕΝΣ εντάσσονται στην περίοδο μετά το 1992, αυτό όμως δεν δικαιολογεί εφησυχασμό γιατί η χώρα πρέπει να χρησιμοποιήσει την περίοδο που απομένει για να προσαρμόσει την οικονομία της όσο το δυνατόν πιο κατάλληλα, ώστε να μπορέσει το βάρος της πλήρους απελευθέρωσης χωρίς δυσμενείς συνέπειες για την οικονομία. Με τα πιο πάνω, κύρια επιδίωξη της οικονομικής πολιτικής τα επόμενα πέντε χρόνια είναι η δραστική μείωση των ελλειμμάτων του δημόσιου τομέα, η ουσιαστική μείωση του εξωτερικού δημόσιου χρέους της χώρας και η διατήρηση σε όσο τον δυνατόν ικανοποιητικά επίπεδα της ανταγωνιστικότητας των κλάδων της οικονομίας που παράγουν διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα. Τα μέσα πολιτικής που χρησιμοποιήθηκαν για την επίτευξη αυτών των στόχων, είναι η μακροοικονομική και η γενικότερη αναπτυξιακή πολιτική. Συγκεκριμένα, η συναλλαγματική πολιτική είναι οπωσδήποτε άμεσα συνδεδεμένη με τη γενικότερη μακροοικονομική πολιτική και λαμβάνεται από μόνη της για να προωθήσει την ανταγωνιστικότητα των κλάδων της οικονομίας οι οποίοι είναι εκτεθειμένη στον διεθνή ανταγωνισμό. Από την άλλη μεριά, η διολίσθηση της ανταγωνιστικότητας σε ανεκτά επίπεδα, όταν η γενικότερη μακροοικονομική πολιτική είναι τόσο επεκτατική ώστε να δημιουργεί σημαντικές διαφορές στους ρυθμούς αύξησης των τιμών και του κατά μονάδα κόστους παραγωγής ανάμεσα στην Ελλάδα και στους κυριότερους ανταγωνιστές της. Η συναλλαγματική πολιτική εμφανίζεται λιγότερο αποτελεσματική στη μείωση του κόστους του εξωτερικού δανεισμού, τόσο συγκριτικά με τη δημοσιονομική πολιτική, όσο και σε σχέση με την επίδραση της ίδιας της συναλλαγματικής πολιτικής στα υπόλοιπα μεγέθη του εξωτερικού τομέα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Κρίσεις και μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία, τέλη 19 ου 21 ος αιώνας Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Γιώργος Προγουλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Σχολιαστής: Χρυσάφης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06.

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06. Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06. Το Ισοζύγιο Πληρωμών Περιεχόμενα: 1. Το ισοζύγιο πληρωμών και οι επί μέρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013 Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών εκέµβριος 2013 Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα 215 εκατ. ευρώ, σχεδόν το µισό εκείνου

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο»

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία «Η πορεία της Ελλάδας πριν και μετά το Μνημόνιο» Προπτυχιακή φοιτήτρια: ΝΙΚΙΑ ΕΛΕΝΗ Επιβλέπων καθηγητής: ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07 Ιούλιος 2013 Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Σύνοψη Μελέτης Η Ελλάδα είναι μια χώρα ιδιαίτερα εξαρτημένη από το

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ειδικά Θέματα Διεθνούς Οικονομικής Ν. Κωστελέτου Μάιος 2013. Το Ισοζύγιο Πληρωμών

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ειδικά Θέματα Διεθνούς Οικονομικής Ν. Κωστελέτου Μάιος 2013. Το Ισοζύγιο Πληρωμών Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ειδικά Θέματα Διεθνούς Οικονομικής Ν. Κωστελέτου Μάιος 2013 Το Ισοζύγιο Πληρωμών Περιεχόμενα: 1. Το ισοζύγιο πληρωμών και οι επί μέρους λογαριασμοί. 2. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγµα του Ricardo µε τα Υποδείγµατα των Εξειδικευµένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin 1 Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Ονοματεπώνυμο: Τάσιος Ανδρέας Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Παντουβάκης Άγγελος Δεκέμβριος 2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008

Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008 Διαχρονική Εξέλιξη των Μεγεθών του Εξωτερικού Εμπορίου Αγροτικών Προϊόντων στην Ελλάδα την Περίοδο 1994-2008 Δρ. Δημήτριος Π. Πετρόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Γεωργικής Οικονομίας ΤΕΙ Καλαμάτας d.petro@teikal.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Η εισαγωγή του Ευρώ αναμένεται ότι θα εντείνει τις ανταγωνιστικές πιέσεις στον ευρωπαϊκό τραπεζικό χάρτη, θα επιταχύνει

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία 1. Η συζήτηση γύρω από την εθνική αποταμίευση είναι εξόχως σημαντική, διότι το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα στη μεγέθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος Σύντομα σημειώματα για θέματα εξαγωγικού ενδιαφέροντος Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Κρατίνου 11,

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών)

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Περίληψη νέων όρων Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής Υπηρεσίες μεταποίησης Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Η νέα ορολογία περιγράφει αυτή την κατηγορία με μεγαλύτερη ακρίβεια Πρωτογενές

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι Πειραιασ, αυγουστοσ 2011 EΛΛΗΝιΚΗ στατιστικη αρχη ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Τρέχουσες τιμές, σε εκατομμύρια ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ, 2000 2010 2000 2001 2002

Διαβάστε περισσότερα

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Ηδύναμη της Ενιαίας Αγοράς 457 εκατομμύρια κάτοικοι 10,26 τρισεκατομμύρια Ευρώ συνολικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, προϊόντων και κεφαλαίων μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης: από το -10,4% (2011q1) στο 1,9% (2014q3). Επενδύσεις: από το -38.6%

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής ανταγωνιστικότητα - ισοζύγιο πληρωμών

Διεθνής ανταγωνιστικότητα - ισοζύγιο πληρωμών Διεθνής ανταγωνιστικότητα - ισοζύγιο πληρωμών Κρίση και ανάπτυξη Δημήτριος Κ. Μαρούλης διευθυνση οικονομικων μελετων, alpha bank Σύμβουλος Διοικήσεως, Alpha Bank Περίληψη Στο άρθρο αυτό σημειώνεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Το 2013 καταγράφεται ως έτος που επιτεύχθηκε σημαντική βελτίωση μακροοικονομικών ανισορροπιών που χαρακτήριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα