Φορολογία καπνού και παράνομο εμπόριο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φορολογία καπνού και παράνομο εμπόριο"

Transcript

1 Toolkit 2012 EL Απλό, έτσι; TOBTAXY (Making Tobacco Tax Trendy) Φορολογία καπνού και παράνομο εμπόριο Αυτή η έκδοση δημοσιεύεται στο πλαίσιο του προγράμματος TobTaxy - Making Tobacco Tax Trendy, το οποίο έλαβε χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του Προγράμματος για την Υγεία. (Συμφωνία Επιχορήγησης )

2 49-51 Rue de Treves, Βρυξέλλες, Βέλγιο Tel: +32 (0) Fax: / 61 Υπεύθυνος σύνταξης Stefan Callan Συντακτική Επιτροπή Joy Townsend (Πρόεδρος) Ηνωμένο Βασίλειο Εικονογράφηση Amélie Clément Η Smoke Free Partnership είναι μία στρατηγικά δημιουργημένη, ανεξάρτητη και ευέλικτη οργάνωση συνεργασίας μεταξύ της Smoke Free Partnership Rue de Treves Βρυξέλλες 1040 Βέλγιο Τηλ.: +32 (0) Φαξ: +32 (0) Anne-Marie Perucic Angel Lopez Nicolas Antoine Deutsch Florence Berteletti Kemp Hana Ross Luk Joossens Laura Radu-Loghin Michal Stoklosa Ελβετία Ισπανία Γαλλία Ευρώπη Τσεχία Βέλγιο Ρουμανία Πολωνία European Respiratory Society (Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία ERS, βλ. ιστοσελίδα του αντικαρκινικού ερευνητικού κέντρου Cancer Research UK (CR-UK, βλ. ιστοσελίδα και του European Heart Network (Ευρωπαϊκό Δίκτυο Καρδιολογίας- EHN, βλ. ιστοσελίδα Στόχος της είναι να προάγει τις δράσεις υπέρ του ελέγχου των προϊόντων καπνού και την έρευνα σε επίπεδο πολιτικών στην ΕΕ και στο εκάστοτε εθνικό επίπεδο σε συνεργασία με άλλες οργανώσεις υγείας της ΕΕ και δίκτυα υπέρ του ελέγχου των προϊόντων καπνού στην ΕΕ.

3 Πίνακας Περιεχομένων Background 4 Σχετικά με τη δέσμη εργαλείων 5 Φορολογία: ένα εργαλείο της δημόσιας υγείας; 7 Σημαντικοί όροι και έννοιες της δέσμης εργαλείων Α-Ω In Practice 18 Η απάντηση της βιομηχανίας καπνού στη φορολογία 19 Πώς υπολογίζονται οι επιπτώσεις του φόρου 25 Οφέλη για τις κυβερνήσεις από τις αυξήσεις στους φόρους καπνού 26 Φόρος στα τσιγάρα και φτώχεια πρόκειται για φόρο με φθίνουσα απόδοση; 27 Δέσμευση και διοχέτευση των εσόδων των φόρων σε συγκεκριμένο σκοπό Education 9 Βασικά σημεία της φορολογίας καπνού 13 Επιδράση της φορολογικής δομής 15 Επιδράση του πληθωρισμού 16 Επίδραση της αύξησης του εισοδήματος: Προσιτότητα αγοράς Policy + Advocacy 27 Διεθνείς / Παγκόσμιες εξελίξεις 29 Ευρωπαϊκές εξελίξεις: η τρέχουσα Οδηγία της ΕΕ για τη φορολογία καπνού 32 Φοροαποφυγή και φοροδιαφυγή 33 Λαθρεμπόριο και παράνομο εμπόριο 39 Εσφαλμένες αντιλήψεις για τη φορολογία καπνού και αντεπιχειρήματα 42 Δείκτης υγιών ετών ζωής 43 Σύνοψη πρακτικών της δημόσιας υγείας για τα συστήματα φορολογίας καπνού

4 Σχετικά με τη δέσμη εργαλείων Σκοπός της δέσμης εργαλείων Δεδομένα στη δέσμη εργαλείων Αυτό το έγγραφο δημιουργήθηκε ως αναπόσπαστο συστατικό στοιχείο και ένα από τα κύρια παραδοτέα του προγράμματος TobTaxy Making Tobacco Tax Trendy, 1 ενός χρηματοδοτούμενου από την Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδίου ανάπτυξης ικανοτήτων που δρομολογήθηκε την περίοδο Το πρόγραμμα οργανώθηκε με στόχο να εκπαιδεύσει την κοινότητα της δημόσιας υγείας και ελέγχου προϊόντων καπνού σχετικά με την πολυπλοκότητα της φορολογίας καπνού και το παράνομο εμπόριο σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Αρχικά, από το Σεπτέμβριο του 2010 έως τον Ιούνιο του 2012, η δέσμη εργαλείων αναπτύχθηκε σε μορφή προσχεδίου κατά τη διάρκεια της κύριας φάσης λειτουργίας του σχεδίου TobTaxy. Χρησιμοποιήθηκε ως εκπαιδευτικό έγγραφο κατά τη διάρκεια πέντε εργαστηρίων ανάπτυξης ικανοτήτων στο Παρίσι, στο Ιάσιο, στο Βίλνιους, στο Δουβλίνο και στην Πράγα και συμπλήρωσε τις δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων που είχαν ως αποτέλεσμα την κατάρτιση πάνω από 90 επαγγελματιών της δημόσιας υγείας, οικονομολόγων και μελών κυβερνητικών υπουργείων. Η παρούσα δέσμη εργαλείων βελτιστοποιήθηκε από παγκοσμίου φήμης οικονομολόγους που εξειδικεύονται σε θέματα υγείας, εμπειρογνώμονες στο πεδίο ελέγχου του καπνού και συμμετέχοντες στα εργαστήρια του σχεδίου TobTaxy προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως οδηγός αναφοράς σε ζητήματα φορολογίας του καπνού και παράνομου εμπορίου. Ο σκοπός της δέσμης εργαλείων τέθηκε αποφασιστικά στο πλαίσιο του γενικότερου στόχου του σχεδίου TobTaxy: να παρέχει στην κοινότητα της δημόσιας υγείας τις απαραίτητες δεξιότητες και γνώσεις ώστε να προωθήσει την αύξηση της φορολογίας καπνού σε εθνικό επίπεδο στην Ευρώπη. Στην παρούσα δέσμη εργαλείων, θα αποκτήσετε γνώσεις σχετικά με τα εξής: Ποιες συνιστώσες συνθέτουν την τιμή των προϊόντων καπνού και με ποιες μεθόδους υπολογίζεται ο φόρος ως μέρος της τιμής Πώς οι αυξήσεις των τιμών επηρεάζουν τη χρήση των προϊόντων καπνού Πώς μπορούν να αυξηθούν οι τιμές μέσω της φορολογίας Πώς χειραγωγεί τις τιμές η βιομηχανία καπνού Διαφορετικές φορολογικές δομές και οι επιπτώσεις και η σχέση τους με τα έσοδα από τους φόρους καπνού Τα είδη, οι αιτίες και οι επιπτώσεις του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού και πώς αυτές μπορούν να καταπολεμηθούν Ποιες είναι οι επιπτώσεις από τις αλλαγές στους φόρους/ στις τιμές των προϊόντων καπνού στον επιπολασμό της χρήσης και στην κατανάλωση προϊόντων καπνού, στους θανάτους και στις ασθένειες λόγω του καπνίσματος και σε άλλες εθνικές δαπάνες Καλύτερη κατανόηση του Δείκτη υγιών ετών ζωής Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα δεδομένα που περιλαμβάνονται στην παρούσα δέσμη εργαλείων καλύπτουν την περίοδο έως και το 2011 και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ενημερωμένα έως τον Απρίλιο του Το περιεχόμενο πραγματεύεται τόσο τα βασικά σημεία της φορολογίας καπνού όσο και δεδομένα σχετικά με κάθε χώρα/ τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές χώρες. Το έγγραφο αυτό έχει μεταφραστεί στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες και αφορά όλες τις χώρες στόχους που αναφέρονται στο σχέδιο TobTaxy. Όλες οι δέσμες εργαλείων θα είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της οργάνωσης Smoke Free Partnership από το καλοκαίρι του 2012 στη διεύθυνση 1 >> Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το TobTaxy, ανατρέξτε στην ιστοσελίδα 4

5 Φορολογία: ένα εργαλείο της δημόσιας υγείας; Η φορολογία είναι ο πλέον αποτελεσματικός και οικονομικά αποδοτικός τρόπος παρέμβασης για να μειωθεί η κατανάλωση του καπνού, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων γενιών και των ομάδων χαμηλού εισοδήματος. Η πολιτική αυτή υποστηρίζεται επί μακρόν από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας 2 και την Παγκόσμια Τράπεζα. 3 Η Σύμβαση Πλαίσιο για τον Έλεγχο του Καπνού 4 δίνει επίσης έμφαση στη φορολογία ως σημαντική συνιστώσα μιας περιεκτικής πολιτικής για τη μείωση της κατανάλωσης καπνού. Με την κατάλληλη διαχείριση, η ουσία της αποτελεσματικότητας της φορολογίας έγκειται στην ικανότητά της να αυξάνει την τιμή των προϊόντων καπνού - γεγονός που καθιστά άμεσα λιγότερο προσιτά τα προϊόντα καπνού σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού και, ιδιαίτερα, σε ομάδες με μικρότερη αγοραστική δύναμη. Για εκείνους που έχουν χαμηλότερο εισόδημα και για τις νεότερες γενιές, οι οποίες είναι πιθανότερο να καπνίζουν ή να ξεκινήσουν το κάπνισμα, με το να γίνουν ακριβότερα τα προϊόντα καπνού μειώνεται η πρόσβαση σε αυτά και η ελκυστικότητά τους. Η μείωση στη ζήτηση καπνού υπογραμμίζεται από την αύξηση στα ποσοστά των τρεχόντων καπνιστών που σταματούν το κάπνισμα και τη μείωση στα ποσοστά πιθανών χρηστών που θα ξεκινούσαν το κάπνισμα. Τα νεαρά άτομα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στην αύξηση των τιμών και ενδέχεται να μειώσουν το κάπνισμα σε ποσοστό διπλάσιο ή τριπλάσιο σε σχέση με τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Παραδείγματος χάριν, το 2002, το πρόγραμμα της Νέας Υόρκης για τον έλεγχο των προϊόντων καπνού που εφαρμόστηκε από το δήμαρχο Bloomberg περιλάμβανε την αύξηση της φορολογίας καπνού. Κατά τη δεκαετία πριν την εφαρμογή του προγράμματος, δεν υπήρχε καμία μείωση στα ποσοστά καπνίσματος. Μετά την εφαρμογή του προγράμματος ελέγχου του καπνού, το κάπνισμα στους εφήβους μειώθηκε από 17,6% το 2001 σε 8,5% το 2007, ένα ποσοστό σχεδόν κατά δύο τρίτα χαμηλότερο από το εθνικό μέσο όρο καπνίσματος στους εφήβους στις ΗΠΑ το Ποια είναι η άποψη του Υπουργείου Οικονομικών για τη φορολόγηση; 2 WΠρωτοβουλία της WHO (ΠΟΥ) για ένα κόσμο χωρίς καπνό (Tobacco Free Initiative). Συστατικά στοιχεία για τον έλεγχο του καπνού: εγχειρίδιο οδηγιών (Building blocks for tobacco control: a handbook). Γενεύη, Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, tobaccocontrol_handbook/en/ 3 Jha P Chaloupka F. Περιορίζοντας την επιδημία: οι κυβερνήσεις και η οικονομία του ελέγχου του καπνού (Curbing the epidemic: governments and the economics of tobacco control). Ουάσιγκτον: Παγκόσμια Τράπεζα, Resources/ /TobaccoControl2010Nov15.pdf 4 5 Hu T-W, Sung H-Y, Keeler TE. Μείωση της κατανάλωσης τσιγάρων στην Καλιφόρνια: φορολογία καπνού έναντι εκστρατείας κατά του καπνίσματος στα μέσα ενημέρωσης (Reducing cigarette consumption in California: tobacco taxes vs. an antismoking media campaign). Am J Public Health 1995b,85(9): Χρήση τσιγάρων μεταξύ μαθητών του γυμνασίου --- Ηνωμένες Πολιτείες, Εβδομαδιαία έκθεση νοσηρότητας και θνησιμότητας, 9 Ιουλίου 2010/59 (26):

6 Γιατί τα στοιχεία δεν μεταφράζονται σε αλλαγές πολιτικής; Η πραγματικότητα των σύγχρονων κυβερνητικών μηχανισμών οδηγεί σε επίπεδα φορολογίας για τον περιορισμό της χρήσης των προϊόντων καπνού που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ιδανικά. Γιατί; Ένας από τους πολλούς σημαντικούς λόγους είναι ότι ενώ τα εθνικά Υπουργεία Υγείας ενδεχομένως κατανοούν τα θετικά οφέλη της φορολογίας, τα επίπεδα φορολογίας αυτά καθαυτά συνήθως ελέγχονται από τα κυβερνητικά Υπουργεία Οικονομικών. Δυστυχώς, ενδέχεται να υπάρχει ελάχιστη ή καθόλου επικοινωνία μεταξύ των Υπουργείων Υγείας και Οικονομικών, γεγονός που έχει ως συνέπεια τα Υπουργεία Οικονομικών να μην κατανοούν τις επιπτώσεις της φορολογίας στην υγεία ή ακόμα και στα κρατικά έσοδα. Επιπλέον, τα Υπουργεία Οικονομικών αντιμετωπίζουν συνήθως τον καπνό είτε ως πηγή παραγωγής εσόδων είτε ως ένα συνηθισμένο αναλώσιμο αγαθό, χωρίς ίσως να εκτιμούν ή να κατανοούν απόλυτα το πλήρες κοινωνικό και οικονομικό κόστος του καπνίσματος ή πόσο σημαντική μπορεί να είναι η φορολογία για τη μείωση των επιπέδων καπνίσματος. Επίσης, συχνά τα οικονομικά υπουργεία έχουν στενές σχέσεις με τις καπνοβιομηχανίες και δέχονται ισχυρές πιέσεις ώστε να μην αυξήσουν τους φόρους στον καπνό. Πώς μπορεί να βοηθήσει η κοινότητα της δημόσιας υγείας; Η κοινότητα της δημόσιας υγείας πρέπει να συμμετέχει: 1 / Κατανοώντας τη διαδικασία δημιουργίας των πολιτικών που σχετίζονται με τη φορολογία καπνού (ποιοι αποφασίζουν, τι αποφασίζουν, πότε και πώς) 2 / Διευρύνοντας την αντίληψη του κοινού σχετικά με την αξία, το ρόλο, τη δομή και τις επιδράσεις της φορολογίας καπνού 3 / Ασκώντας πιέσεις για αποτελεσματικές αυξήσεις στους φόρους καπνού προς όφελος της δημόσιας υγείας και των κρατικών εσόδων 4 / Ασκώντας πιέσεις υπέρ ενός παρόμοιου επιπέδου φορολογίας για όλα τα προϊόντα καπνού 5 / Χτίζοντας γέφυρες μεταξύ των υπέρμαχων της αύξησης στη φορολογία καπνού στα Υπουργεία Υγείας και των συναδέλφων τους στις φορολογικές υπηρεσίες 6 / Καλλιεργώντας άμεσες επαφές με τα Υπουργεία Οικονομικών 7 / Προσεγγίζοντας βουλευτές που ενδιαφέρονται για το θέμα της φορολογίας καπνού 8 / Διασφαλίζοντας ότι οι βουλευτές απευθύνονται στο Υπουργείο Οικονομικών και θέτουν ερωτήσεις σχετικά με τη φορολογία καπνού Δυστυχώς, οι υποστηρικτές της δημόσιας υγείας συχνά αδυνατούν να ενημερώσουν και να ασκήσουν πιέσεις με αποτελεσματικό τρόπο στις κυβερνήσεις λόγω της δικής τους έλλειψης γνώσεων σχετικά με τη φορολογία. Η φορολογία είναι ένας σύνθετος τομέας και θεωρείται δύσκολο να εξοικειωθεί κανείς μαζί του. Για αυτούς τους λόγους, οι υποστηρικτές της δημόσιας υγείας μπορεί να συναντήσουν δυσκολίες ως προς τα εξής: να επιχειρηματολογήσουν υπέρ θετικών πολιτικών φορολόγησης να καταστρώσουν συνεκτικές στρατηγικές για την αύξηση της φορολογίας να αντικρούσουν αποτελεσματικά τα επιχειρήματα που εστιάζουν είτε στη μείωση της φορολογίας είτε, απλώς, στη διατήρηση των αυξήσεων σε επίπεδα πληθωρισμού Ενόψει αυτών των προκλήσεων, είναι πολύ σημαντικό για τον τομέα της δημόσιας υγείας να ανταποκριθεί θετικά προκειμένου να αντιμετωπιστεί η βιομηχανία καπνού που έχει επενδύσει σημαντικά στην καλλιέργεια σχέσεων με υψηλόβαθμα στελέχη των οικονομικών και φορολογικών υπηρεσιών. Η βιομηχανία καπνού 7 υποστηρίζει εσφαλμένα, ωστόσο πειστικά, ότι η φορολογία είναι ένας απρόσφορος ή αναποτελεσματικός τρόπος για να μειωθεί το κάπνισμα και ότι η αύξηση των φόρων θα οδηγήσει σε αύξηση του παράνομου εμπορίου καπνού. 8 7 Ως βιομηχανία καπνού ορίζονται στο παρόν έγγραφο όλοι οι οργανισμοί που χρηματοδοτούνται ή/ και εκπροσωπούν συμφέροντα της βιομηχανίας καπνού. 8 Ξεκάθαρο παράδειγμα αυτής της άποψης αποτελεί μια αντίδραση στον προϋπολογισμό του Ην. Βασιλείου για το 2012, βλ. εφημερίδα Guardian >> See More 6

7 Σημαντικοί όροι και έννοιες της δέσμης εργαλείων Κατ αξία φόροι Βασίζονται στην αξία των προϊόντων καπνού (δηλ. ένα καθορισμένο ποσοστό των τιμών του παραγωγού ή των τιμών λιανικής πώλησης) Λαθρεμπόριο καπνού Τα προϊόντα καπνού που έχουν εισαχθεί, διανέμονται ή πωλούνται στην επικράτεια ενός κράτους μέλους κατά παράβαση της ισχύουσας φορολογικής, δασμολογικής ή άλλης δημοσιονομικής νομοθεσίας του εν λόγω κράτους μέλους ή της ΕΕ Παραποιημένα προϊόντα καπνού Η παραγωγή παραποιημένων προϊόντων καπνού είναι μια μορφή παράνομης παρασκευής κατά την οποία τα προϊόντα που παρασκευάζονται φέρουν ένα εμπορικό σήμα χωρίς τη συναίνεση του κυρίου του σήματος Ψιλοκομμένος καπνός Ο ψιλοκομμένος καπνός είναι ένα ημικατεργασμένο προϊόν που πωλείται βάσει του βάρους στον καταναλωτή. Οι καπνιστές ψιλοκομμένου καπνού πρέπει για αυτόν το λόγο να αγοράζουν ξεχωριστά τον ψιλοκομμένο καπνό και τα χαρτάκια ή φίλτρα και παρεμφερείς συσκευές για στρίψιμο τσιγάρου προκειμένου να ετοιμάσουν για χρήση τα είδη ψιλοκομμένου καπνού Παράνομη παραγωγή/ παρασκευή Η παράνομη παραγωγή/ παρασκευή αναφέρεται σε προϊόντα που έχουν παραχθεί/ παρασκευαστεί παράνομα (παραγωγή προϊόντων καπνού κατά παράβαση της νομοθεσίας). Η νομοθεσία σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να είναι η φορολογική ή άλλη νομοθεσία (όπως οι νόμοι σχετικά με τη χορήγηση άδειας ή τα μονοπώλια) που περιορίζει την παραγωγή/ παρασκευή προϊόντων καπνού A-Ω CPI (ΔΤΚ) Δείκτης Τιμών Καταναλωτή Ο CPI (ΔΤΚ) ή Δείκτης Τιμών Καταναλωτή είναι ένας τρόπος μέτρησης του μέσου κόστους των αγαθών και υπηρεσιών που αγοράζονται από ένα μέσο νοικοκυριό. Είναι ένας από αρκετούς δείκτες τιμών που υπολογίζονται από τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες. Η αλλαγή ποσοστού του CPI αποτελεί μέτρο του πληθωρισμού Εξωτερικό κόστος Σε οικονομικούς όρους, το εξωτερικό κόστος είναι οι αρνητικές οικονομικές/ κοινωνικές επιπτώσεις που επηρεάζουν άτομα (τρίτους) τα οποία δεν συμμετέχουν στην εξεταζόμενη οικονομική απόφαση. Αναφορικά με το κάπνισμα (και τις συναφείς συνέπειές του), το εξωτερικό κόστος μπορεί να περιλαμβάνει τις εξής συνιστώσες που δεν καλύπτονται από τους καπνιστές: απολεσθείσα παραγωγικότητα και αναρρωτική άδεια, κόστος παροχής υπηρεσιών περίθαλψης και πρόνοιας, κόστος παθητικού καπνίσματος για τους μη καπνιστές και κόστος πυρκαγιών που προκαλούνται από προϊόντα καπνίσματος Οργανωμένο λαθρεμπόριο μεγάλης κλίμακας Το οργανωμένο λαθρεμπόριο μεγάλης κλίμακας σε προϊόντα καπνού περιλαμβάνει την παράνομη μεταφορά, διανομή και πώληση μεγάλων φορτίων τσιγάρων από οργανωμένα δίκτυα εγκληματιών που αποφεύγουν γενικότερα κάθε φορολόγηση Ημι-εξωτερικό κόστος Το κόστος που επιβαρύνει τους μη καπνιστές σε ένα νοικοκυριό στο οποίο υπάρχει ένας καπνιστής Ειδικοί φόροι: Επιβάλλονται ως πάγιο ποσό ανά 1000 τσιγάρα (ή ανά πακέτο των 20 τσιγάρων ή ανά τσιγάρο). Ισχύει ο ίδιος φόρος ανεξάρτητα από τη βασική τιμή και για αυτόν το λόγο δεν αυξάνεται η διαφορά στις τιμές μεταξύ φθηνότερων και πιο ακριβών μαρκών 7

8 Σημαντικοί όροι και έννοιες της δέσμης εργαλείων A-Ω Μεγέθη συσκευασίας Ένα πακέτο περιέχει συνήθως 20 τσιγάρα Μια κούτα περιέχει συνήθως 10 πακέτα ή 200 τσιγάρα Ένα κιβώτιο περιέχει συνήθως 50 κούτες ή τσιγάρα Ένα εμπορευματοκιβώτιο περιέχει 1000 κιβώτια ή τσιγάρα Ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή Πρόκειται για οικονομική έννοια με την οποία μετράται πώς η ζήτηση για ένα προϊόν ανταποκρίνεται σε μια μεταβολή της τιμής κατά 1%. Η ελαστικότητα ως προς την τιμή διαφέρει από προϊόν σε προϊόν. Τα προϊόντα που είναι απαραίτητα (ή εθιστικά όπως ο καπνός ή δεν έχουν υποκατάστατα) έχουν την τάση να είναι λιγότερο ευαίσθητα στις μεταβολές των τιμών καθώς οι καταναλωτές συνεχίζουν να τα αγοράζουν παρά τις αυξήσεις των τιμών. Η ελαστικότητα μπορεί να υπολογιστεί με τη χρήση οικονομετρικής ανάλυσης και είναι συνήθως αρνητική, υποδεικνύοντας ότι η αύξηση της τιμής μειώνει τη ζήτηση. Για παράδειγμα, ελαστικότητα ως προς την τιμή της τάξης του -0,4 σημαίνει ότι μια αύξηση στην τιμή κατά 1% θα οδηγήσει σε μείωση της κατανάλωσης κατά 0,4%. Οι μεταβολές στην τιμή μπορούν να οδηγήσουν σε μεταβολή του αριθμού των ατόμων που χρησιμοποιούν το προϊόν και της ποσότητας του αγοραζόμενου προϊόντος Λαθρεμπόριο Το λαθρεμπόριο είναι το εμπόριο προϊόντων που έχουν εισαχθεί παράνομα Φορολογική επιβάρυνση Φορολογική επιβάρυνση είναι το ποσό του φόρου που επιβάλλεται επί ενός προϊόντος ή εισοδήματος. Οι φορολογικές επιβαρύνσεις ποικίλλουν λόγω διαφόρων παραγόντων όπως το επίπεδο εισοδήματος, η δικαιοδοσία και οι τρέχοντες φορολογικοί συντελεστές Φορολογική επίπτωση Φορολογική επίπτωση είναι η ανάλυση των συνεπειών μιας συγκεκριμένης φορολογικής επιβάρυνσης στην κατανομή της οικονομικής ευημερίας. Λέγεται ότι η φορολογική επίπτωση «πέφτει» τελικά στην ομάδα που επωμίζεται την επιβάρυνση του φόρου WAP Η WAP (σταθμισμένη μέση τιμή λιανικής πώλησης) υπολογίζεται διαιρώντας τη συνολική αξία όλων των τσιγάρων που διατίθενται προς ανάλωση (με βάση την τιμή λιανικής πώλησης και περιλαμβανομένων όλων των φόρων) δια της συνολικής ποσότητας των τσιγάρων που διατίθενται προς ανάλωση. Υπολογίζεται το αργότερο κατά την 1η Μαρτίου κάθε έτους βάσει των δεδομένων του προηγούμενου ημερολογιακού έτους Ιδιωτικό κόστος (ή εσωτερικό κόστος, στον αντίποδα του εξωτερικού κόστους) Το κόστος που επιβαρύνει τα άτομα και ανταποκρίνεται στις επιλογές αγοράς τους προκειμένου να μεγιστοποιήσουν τη χρησιμότητα/ απόλαυσή τους Λαθρεμπόριο μικρής κλίμακας Το λαθρεμπόριο μικρής κλίμακας αφορά στην αγορά προϊόντων καπνού από άτομα ή μικρές ομάδες σε χώρες με χαμηλή φορολογία σε ποσότητες για μεταπώληση σε μια χώρα με υψηλότερη φορολογία 8

9 Βασικά σημεία της φορολογίας καπνού Η φορολογία καπνού έχει τρεις βασικούς σκοπούς: Την αύξηση των εσόδων Την προαγωγή της υγείας αποτρέποντας την κατανάλωση (δηλ. ως ένα είδος έμμεσου φόρου σε είδη πολυτελείας) Τη διόρθωση των εξωτερικοτήτων Ο καπνός δεν είναι σαν τα περισσότερα καταναλωτικά αγαθά, καθώς δεν είναι απαραίτητος και επιφέρει σοβαρό και σημαντικό κοινωνικό κόστος (οι λεγόμενες «εξωτερικότητες») κατά την κατανάλωσή του. Το κόστος αυτό περιλαμβάνει το κόστος των υπηρεσιών περίθαλψης που συνδέονται με τις ασθένειες που προκαλούνται από το κάπνισμα και το οποίο δεν καλύπτεται άμεσα από τους καπνιστές και το κόστος που έχει σχέση με τα θύματα του παθητικού καπνίσματος και την απώλεια παραγωγικότητας που δεν καλύπτεται από τους καπνιστές. Το κόστος αυτό δικαιολογεί την κυβερνητική παρέμβαση στον έλεγχο της κατανάλωσης καπνού και συνιστά ένα οικονομικό σκεπτικό υπέρ της φορολόγησης των προϊόντων καπνού. Ένα μέρος των φορολογικών εσόδων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψει το εξωτερικό κόστος που έχει σχέση με το κάπνισμα. Σύμφωνα με την οικονομική βιβλιογραφία, η ύπαρξη κάποιου ιδιωτικού (ή εσωτερικού) κόστους δικαιολογεί, επίσης, την κυβερνητική παρέμβαση στις προσωπικές αποφάσεις σχετικά με την καπνιστική συμπεριφορά. Το σκεπτικό είναι ότι δεν υπολογίζουν σωστά όλα τα άτομα τις δυσμενείς επιδράσεις της καπνιστικής συμπεριφοράς για την υγεία τους στο μέλλον ή/ και τον κίνδυνο και το κόστος της εξάρτησης από τη νικοτίνη, καθώς, συνήθως, τα άτομα ξεκινούν το κάπνισμα σε νεαρή ηλικία χωρίς να συνειδητοποιούν / να εκτιμούν πλήρως την εθιστική φύση της νικοτίνης. Σε αυτήν την περίπτωση, ο ρόλος των ειδικών φόρων κατανάλωσης είναι να κάνουν λιγότερα προσιτά τα προϊόντα καπνού από οικονομική άποψη έτσι ώστε να αποθαρρύνουν την τρέχουσα και τη μελλοντική καπνιστική συμπεριφορά. 9 Τι συνιστά έναν άριστο συντελεστή φορολόγησης του καπνού; Υπάρχουν διαφορετικές οπτικές για το τι συνιστά έναν άριστο φορολογικό συντελεστή: Από τη σκοπιά της δημόσιας υγείας έως ότου όλοι οι καπνιστές εγκαταλείψουν το κάπνισμα Από τη σκοπιά της κυβέρνησης για να μεγιστοποιηθούν τα έσοδα όπως, επίσης, να βελτιωθεί η υγεία και να μειωθεί το κόστος περίθαλψης και κάθε άλλο κόστος συναφές με το κάπνισμα Από οικονομική σκοπιά ως μια αποδοτική πηγή φορολογικών εσόδων και για να διορθωθεί το εξωτερικό και εσωτερικό κόστος που συνδέεται με την κατανάλωση καπνού Είναι σημαντικό να έχουν γίνει κατανοητές αυτές οι σκοπιές όταν επιχειρηματολογείτε υπέρ της αύξησης των φόρων. 9 Απόσπασμα από το The Aspect Consortium, Έκδοση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Οκτώβριος 2004,σελ. 76 9

10 Δομή του φόρου καπνού Ο επεξεργασμένος καπνός στην ΕΕ υπόκειται σε τρία είδη φορολογίας σε δύο είδη ειδικού φόρου κατανάλωσης και στο φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ). Οι πάγιοι ειδικοί φόροι επιβάλλονται ως καθορισμένος φόρος ανά μονάδα προϊόντος. Ισχύει το ίδιο ποσό φόρου ανεξάρτητα από τη βασική τιμή και έτσι δεν αυξάνεται η διαφορά στις τιμές μεταξύ φθηνότερων και ακριβότερων μαρκών. Εγώ είμαι ο καλύτερος φόρος Όχι, εγώ είμαι! Οι κατ αξία ειδικοί φόροι συνιστούν ένα μέρος της τιμής λιανικής πώλησης των προϊόντων καπνού (δηλ. ένα καθορισμένο ποσοστό επί των τιμών του παραγωγού ή των τιμών λιανικής). Σε αντίθεση με τον πάγιο ειδικό φόρο, οι κατ αξία φόροι μεγεθύνουν τη διαφορά στις τιμές μεταξύ φθηνότερων και ακριβότερων μαρκών όπου υπάρχει πληθωρισμός ή/ και όπου οι παραγωγοί αυξάνουν τις τιμές τους. Το ποσό του φόρου που εισπράττεται είναι προστατευμένο από τον πληθωρισμό και αυξάνεται με κάθε αύξηση της τιμής. Φόροι ποιος είναι ο νικητής; 10

11 Ποιες συνιστώσες συνθέτουν την τιμή ενός τσιγάρου; Το ακόλουθο διάγραμμα παρουσιάζει μια ανάλυση των διαφόρων συνιστωσών της τιμής των τσιγάρων: Retail price = 0.30 (Pack price = 6.00) Wholesale price = 0.07 Retail margin = 0.01 Total tax = 0.22 Specific excise tax = 0.09 Total exice tax Ad-valorem excise tax:% of wholesale of retail price; e.g 0.09 if rate is 30% of retail price VAT / sale tax % of (wholesale price + excise tax); e.g if VAT -15 %) Hana Ross 11

12 Η τρέχουσα φορολογική νομοθεσία της ΕΕ για τα προϊόντα καπνού (πριν τη ) απαιτεί: Πάγιο φόρο σε ποσοστό 5% - 76,5% του συνολικού φόρου: (πάγιος ειδικός φόρος + κατ αξία ειδικός φόρος και φόρος προστιθέμενης αξίας) Ειδικό φόρο τουλάχιστον στο 57% της σταθμισμένης μέσης τιμής λιανικής: (εξαιρούνται χώρες με φόρο τουλάχιστον 101 ευρώ ανά 1000 τσιγάρα) Ελάχιστο ειδικό φόρο 64 ανά 1000 τσιγάρα ανεξάρτητα από τη σταθμισμένη μέση τιμή λιανικής Η Οδηγία 2010/12/EΕ του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2010 επιβάλλει τα εξής μετά την : Ο πάγιος φόρος θα κυμαίνεται μεταξύ 7,5% και 76,5% (πάγιος ειδικός φόρος + κατ αξία ειδικός φόρος και φόρος προστιθέμενης αξίας) Ειδικό φόρο τουλάχιστον στο 60% της σταθμισμένης μέσης τιμής λιανικής, με εξαίρεση τις χώρες που επιβάλλουν φόρο τουλάχιστον 115 ευρώ ανά 1000 τσιγάρα Στη Βουλγαρία, την Εσθονία, την Ελλάδα, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία, την Πολωνία και τη Ρουμανία θα επιτραπεί κατ εξαίρεση μια μεταβατική περίοδος έως τις Ελάχιστο ειδικό φόρο 90 ανά 1000 τσιγάρα ανεξάρτητα από τη σταθμισμένη μέση τιμή λιανικής (με εξαίρεση τις ίδιες ως άνω χώρες έως τις ) 12

13 Επιπτώσεις της φορολογικής δομής Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, εάν χρησιμοποιηθούν σωστά, έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν την τελική τιμή των προϊόντων καπνού. Ωστόσο, ας σημειωθεί ότι τα δύο είδη ειδικού φόρου ο πάγιος και ο κατ αξία έχουν διαφορετικές επιπτώσεις (όταν χρησιμοποιούνται σε διαφορετικούς συνδυασμούς) στον προσδιορισμό της συνολικής τελικής τιμής του καπνού. Πάγιος φόρος Η διαχείριση των πάγιων φόρων είναι εύκολη και οι φόροι αυτοί επηρεάζουν εξίσου όλες τις μάρκες σε μια κατηγορία προϊόντων καπνού. Ωστόσο, οι πάγιοι φόροι δεν τιμαριθμοποιούνται σύμφωνα με τον πληθωρισμό και, επομένως, απαιτούνται τακτικές αναπροσαρμογές ώστε να έχουν τις ίδιες οικονομικές επιπτώσεις. Δεν επιτρέπει στους καπνοβιομηχάνους να χειραγωγούν την τιμή έτσι ώστε να μειώνουν τη φορολογική τους υποχρέωση Συνήθως μειώνει τον ανταγωνισμό με βάση την τιμή και, έτσι, προτιμάται από τους καπνοβιομηχάνους τσιγάρων πρώτης ποιότητας Η φορολογική υποχρέωση της βιομηχανίας δεν μεταβάλλεται με μια μεταβολή στην τιμή παραγωγού (εργοστασιακή τιμή) Πλεονεκτήματα Η κυβέρνηση μπορεί να ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο στα φορολογικά έσοδα Διατηρεί στενό το φάσμα των τιμών, μειώνει τη δυνατότητα υποκατάστασης μιας μάρκας μετά από μια αύξηση στο φόρο Η διαχείριση του φόρου είναι φθηνότερη Καλύτερος για τη δημόσια υγεία, υπό την προϋπόθεση ότι η φορολογική επίπτωση συνεχίζει να αυξάνεται με τον πληθωρισμό Κατ αξία φόρος Πλεονεκτήματα Αναπροσαρμόζει το φόρο σύμφωνα με τον πληθωρισμό Η φορολογική υποχρέωση αυξάνεται με τις υψηλότερες τιμές Μειονεκτήματα Η βιομηχανία μπορεί να ασκεί περισσότερο έλεγχο στο ποσό του φόρου που θα πληρώνει χειραγωγώντας τις τιμές παραγωγού Οδηγεί σε μεγαλύτερες διαφορές στις τιμές έτσι ώστε οι καπνιστές να μπορούν να αποφεύγουν τις αυξήσεις στους φόρους αγοράζοντας φθηνότερα προϊόντα καπνού (δηλ. αντί για τσιγάρα πρώτης ποιότητας αγοράζουν ψιλοκομμένο καπνό) Η διαχείρισή του είναι ακριβότερη καθώς απαιτείται η παρακολούθηση τόσο της αξίας όσο και του όγκου πωλήσεων των διάφορων μαρκών Ο κατ αξία φόρος ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό βάσει της τιμής, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές Μειονεκτήματα Χρειάζονται τακτικές αυξήσεις ώστε να συμβαδίζει με τα επίπεδα πληθωρισμού και εισοδήματος Ενθαρρύνει τη βιομηχανία να αυξήσει τις τιμές προκειμένου να αυξήσει τα κέρδη 13

14 *** Βέλτιστη πρακτική - ένας συνδυασμός πάγιου και κατ αξία φόρου *** Οι χώρες της ΕΕ χρησιμοποιούν μια φορολογική δομή που συνδυάζει τον κατ αξία και τον πάγιο ειδικό φόρο. Επιπρόσθετα, οι χώρες υπόκεινται σε ένα «κατώτατο όριο φoρολογίας», έναν ελάχιστο συνολικό φόρο που πρέπει να συγκεντρώνεται ανά τσιγάρο προκειμένου να προστατευθούν οι στόχοι της δημόσιας υγείας και των κρατικών εσόδων. Είναι σημαντικό τόσο αυτό το κατώτατο όριο όσο και το συγκεκριμένο ανά χώρα επίπεδο φόρου να συμβαδίζουν, τουλάχιστον, με τον πληθωρισμό προκειμένου να διατηρηθεί η αποτρεπτική λειτουργία του ειδικού φόρου κατανάλωσης. 250 Λόγω των διαφορών στις φορολογικές δομές και στους φορολογικούς συντελεστές, υπάρχουν μεγάλες διαφορές στο ποσό φόρου/ ειδικού φόρου κατανάλωσης ανά 1000 τσιγάρα στην Ευρώπη σύμφωνα με στοιχεία του Ιανουαρίου του 2008: Hana Ross Russia Ukraine Bulgaria Romania Lithuania Latvia Estonia Czech Republic Hungary Poland Slovenia Germany France Ireland 14

15 Επιπτώσεις του πληθωρισμού Εάν ο φόρος δεν αυξάνεται έτσι ώστε να συμβαδίζει με τον πληθωρισμό, αυτό ουσιαστικά συνιστά μείωση του φόρου. Ως αποτέλεσμα, τα ποσοστά καπνίσματος θα αυξηθούν και τα έσοδα από τον καπνό θα μειωθούν. Ο πάγιος φόρος μπορεί να διαβρωθεί από τον πληθωρισμό και την αύξηση των εισοδημάτων, επομένως, πρέπει να τιμαριθμοποιείται ώστε να συμβαδίζει με τα επίπεδα πληθωρισμού και εισοδημάτων Ο κατ αξία φόρος αναπροσαρμόζεται αυτόματα σύμφωνα με τον πληθωρισμό, αλλά μόνο εάν η τιμή παραγωγού αυξάνεται σύμφωνα με τον πληθωρισμό. Ο κατ αξία φόρος δεν αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με την αύξηση των εισοδημάτων. Επομένως, είναι σημαντική η επιχειρηματολογία υπέρ των αυτόματων αναπροσαρμογών του πάγιου φόρου σύμφωνα με την αύξηση του πληθωρισμού και των εισοδημάτων, εάν αυτό είναι πολιτικά αποδεκτό. Διόρθωση σύμφωνα με τον πληθωρισμό Χωρίς τιμαριθμοποίηση, ο πληθωρισμός μπορεί να διαβρώσει τις επιπτώσεις του πάγιου φόρου στη χρήση καπνού. Είναι σημαντικό να δοθεί προσοχή στις πραγματικές τιμές των προϊόντων καπνού: η πραγματική τιμή = τρέχουσα (ή ονομαστική) τιμή τιμή όλων των αγαθών και υπηρεσιών (εκφράζεται ως ο δείκτης τιμών λιανικής πώλησης-rpi ή ο δείκτης τιμών καταναλωτή-cpi) 15

16 Επιπτώσεις της αύξησης των εισοδημάτων Δυνατότητα οικονομικής πρόσβασης Οι χώρες με αυξανόμενα επίπεδα εισοδήματος πρέπει να εξετάσουν τη δυνατότητα οικονομικής πρόσβασης στα προϊόντα καπνού δηλαδή το συνδυαστικό αντίκτυπο τιμής και εισοδήματος. Αυτός ο αντίκτυπος εξαρτάται τόσο από την ελαστικότητα τιμής όσο και από την ελαστικότητα εισοδήματος. Δεν το αντέχει η τσέπη μου Η μείωση της κατανάλωσης βασίζεται στη μείωση της δυνατότητας οικονομικής πρόσβασης στα προϊόντα καπνού. Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που προσδιορίζουν τη δυνατότητα οικονομικής πρόσβασης του πληθυσμό στα προϊόντα καπνού: 1 / Τρέχοντες συντελεστές φορολογίας καπνού 2 / Τρέχουσα τιμή λιανικής πώλησης του καπνού 3 / Μέσο εισόδημα 4 / Αύξηση εισοδήματος 5 / Ποσοστά πληθωρισμού 6 / Πρόσβαση σε φθηνό καπνό (τσιγάρα με έκπτωση, «στριφτά», αφορολόγητα, προϊόντα καπνού που προέρχονται από λαθρεμπόριο) Όταν ληφθούν υπόψη αυτοί οι παράγοντες, είναι δυνατό να υπολογιστεί ο αντίκτυπος της αυξημένης φορολογίας στην κατανάλωση προϊόντων καπνού. Η δυνατότητα οικονομικής πρόσβασης μπορεί να μετρηθεί ως εξής: Relative income price (RIP) (τιμή σε σχέση με το εισόδημα): % του κατά κεφαλήν ΑΕΠ που χρειάζεται για την αγορά 100 πακέτων ή Τα εργατολεπτά που απαιτούνται για την αγορά ενός πακέτου πόσο πρέπει να εργαστεί ένας μέσος εργαζόμενος για να αγοράσει ένα πακέτο τσιγάρα Πόσο;!;! 16

17 Μεταβολή στη δυνατότητα οικονομικής πρόσβασης στην Ευρώπη κατά την περίοδο Average annual percentage change in the Relative Income Price 8% 4% 0% -4% -8% -12% Romania (a) Greece Denmark Iceland (b) Czech Rep. Norway Finland Ireland Turkey Croatia (c) Russia Luxembourg Austria Spain Sweden United Kingdom Poland Portugal Germany Hungary Italy Netherlands Belgium Australia Switzerland France 10 Πηγή: Evan Blecher, Η οικονομία του ελέγχου του καπνού σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος (The Economics of Tobacco Control in Low- and Middle-income Countries), Διατριβή που παρουσιάστηκε για την απόκτηση διδακτορικού τίτλου στη Φιλοσοφία, Σχολή Οικονομικών, Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν, Απρίλιος 2011 α / Ρουμανία: β / Ισλανδία: γ / Κροατία:

18 Η απάντηση της βιομηχανίας καπνού στη φορολογία Είναι προς το συμφέρον των καπνοβιομηχανιών να διατηρούν τα επίπεδα φορολογίας όσο το δυνατό χαμηλότερα έτσι ώστε ο καπνός να είναι σχετικά φθηνός, κάτι που σημαίνει ότι μπορούν να πωλήσουν περισσότερα προϊόντα και να αποκομίσουν μεγαλύτερα κέρδη. Η βιομηχανία καπνού έχει ασκήσει τεράστιες πιέσεις, με κάθε τρόπο, σε όλες τις κυβερνήσεις έτσι ώστε είτε να μειώσουν είτε να μην αυξήσουν τη φορολογία. Χειραγωγούν συστηματικά και με επιτυχία τα συστήματα φορολογίας καπνού των χωρών μέσω της παροχής ψευδών πληροφοριών που υποστηρίζουν ότι 1) οι κυβερνήσεις θα εισπράξουν αυξημένα έσοδα εάν μειωθεί ο φόρος ή/ και 2) τα έσοδα θα μειωθούν μετά από μια αύξηση του φόρου. Επιπλέον, οι διεθνείς καπνοβιομηχανίες υπήρξαν συνεργοί στο λαθρεμπόριο προκειμένου να επεκτείνουν την αγορά τους, να διεισδύσουν σε αγορές όπου υπάρχει εγχώριο μονοπώλιο ή να αποφύγουν την καταβολή φόρων. Προφανώς, η αύξηση του φόρου δεν έχει καμία επίδραση στην συμπεριφορά των καπνιστών Νόμιζα ότι μπορούσαμε να τους εμπιστευτούμε αυτούς τους τύπους; Όπου εφαρμόζεται κατ αξία φόρος, οι εταιρείες συνηθίζουν να μειώνουν τις βασικές τιμές ώστε να μειωθούν και οι φόροι που πρέπει να πληρώσουν. Όπου εφαρμόζεται πάγιος φόρος, οι εταιρείες ενδέχεται να αυξήσουν το μέγεθος των τσιγάρων προκειμένου να μειώσουν το φόρο ανά μονάδα καπνού και ενδέχεται να αυξήσουν την τιμή τους Ένα από τα πολλά ψέματα 18

19 Πώς υπολογίζονται οι επιδράσεις ενός φόρου Μπορούν να χρησιμοποιηθούν παλαιότερα δεδομένα για τον υπολογισμό του αντίκτυπου των τιμών του καπνού στην κατανάλωση καπνού. Αυτός ο αντίκτυπος μετριέται με την ελαστικότητα της ζήτησης καπνού ως προς την τιμή. Ο υπολογισμός της ελαστικότητας της ζήτησης καπνού ως προς την τιμή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να προβλέψει τον αντίκτυπο από τρέχουσες ή προτεινόμενες μεταβολές της τιμής και του φόρου στη μελλοντική χρήση προϊόντων καπνού, στα μελλοντικά φορολογικά έσοδα και στον αριθμό των μελλοντικών θανάτων που θα συνδέονται με τη χρήση προϊόντων καπνού. Μετά από μια αύξηση στην τιμή/ στο φόρο, η μείωση στη συνολική κατανάλωση καπνού μπορεί να αναλυθεί χρησιμοποιώντας την ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή. Πρόκειται συνήθως για έναν αρνητικό αριθμό 11 που αντιστοιχεί στο ποσοστό μείωσης της κατανάλωσης που σημειώνεται ως απόρροια μιας αύξησης 1% στην τιμή του καπνού. Για παράδειγμα, μια ελαστικότητα -0,4 σημαίνει ότι μια αύξηση 1% στην τιμή θα οδηγήσει σε μείωση της κατανάλωσης κατά 0,4%. Συνήθως, κατά το ήμισύ του ο αντίκτυπος που έχει αυτή η μεταβολή της τιμής παρατηρείται στον επιπολασμό του καπνίσματος (δηλ. στο ποσοστό των καπνιστών στον πληθυσμό) ενώ ο υπόλοιπος αντίκτυπος που έχει αυτή η μεταβολή της τιμής παρατηρείται στην ποσότητα καπνού που καταναλώνεται από τα άτομα που δεν θα σταματήσουν το κάπνισμα. 11 Θεωρητικά, είναι δυνατό η ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή ενός αγαθού ή υπηρεσίας να εκφράζεται με θετικό πρόσημο, ωστόσο, αυτό θα σήμαινε ότι οι καταναλωτές αυξάνουν την κατανάλωση του αγαθού ή της υπηρεσίας όταν αυξάνεται η τιμή, κάτι που στην πράξη δεν συνηθίζεται. Η ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή ενδέχεται να διαφέρει από δικαιοδοσία σε δικαιοδοσία και οι ισχυρισμοί για μείωση του επιπολασμού του καπνίσματος πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα συγκεκριμένα δεδομένα ανά χώρα. Μια αύξηση 10% της τιμής σε μία χώρα ενδέχεται να μην έχει τον ίδιο αντίκτυπο στην κατανάλωση σε μια άλλη χώρα, αν και η ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή συνήθως παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες στις αναπτυγμένες χώρες όπως στην περιοχή της ΕΕ. 19

20 Η αρνητική σχέση μεταξύ κατανάλωσης και τιμής του καπνού Παρά τους αντίθετους ισχυρισμούς της βιομηχανίας καπνού, έρευνες από διάφορες χώρες επί σειρά ετών δείχνουν ξεκάθαρα ότι η ζήτηση καπνού είναι ευαίσθητη στις αυξήσεις των τιμών αλλά όχι τόσο όσο παρατηρείται στα περισσότερα μη βασικά αγαθά. Τρία διαγράμματα για το επίπεδο φορολογίας σε σχέση με την κατανάλωση προβάλλουν αυτήν την κατάσταση: Ιταλία Ην. Βασίλειο Λετονία (Per Capita Consumption and Real Cigarette Prices) Total consumption of tobacco (x tons) , , , , , , ,40 2,20 2,00 1,60 1,40 1,00 Price of one pack of cigarettes ( ) Cigarette consumption ( million, 1995 prices) Cigarette prices in LVL Annual per capita cigarette consumption Consumption Price Real (inflation adjusted) price in LVL per 1000 sticks Per capita cigarette consumption 12 Gallus S, Townsend J και άλ., Η τιμή και η κατανάλωση καπνού στην Ιταλία κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες (Price and consumption of tobacco in Italy over the last three decades). European Journal of Cancer prevention, 2003, τόμος 12, τεύχος 4. 20

Η φορολογία ακινήτων

Η φορολογία ακινήτων www.pwc.gr Η φορολογία ακινήτων Υπό το πρίσμα διεθνών τάσεων Athens Prodexpo 2 Οκτωβρίου 2013 «Η Φορολογία Ακινήτων στην Ελλάδα είναι χαμηλή» Athens Prodexpo 2 Οκτωβρίου 2013 Slide 2 Στοιχεία ΟΟΣΑ προ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020

Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020 Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020 Επιστροφή στη Γεωργία; Μύθοι και Πραγματικότητα Ημερίδα Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ. Εισαγωγή

Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ. Εισαγωγή Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Κώστας Αθανασάκης, BScHS, BScEcon, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ Εισαγωγή Το κάπνισμα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Περίοδος Αναφοράς: Ιανουάριος - Δεκέμβριος 2014 Reference Period: January - December 2014 Τελευταία Ενημέρωση: 19/01/2015 Last Update: Σελίδα / Page 2 3 4 5 6 7

Διαβάστε περισσότερα

Λαθρεμπόριο Καπνού: Βόμβα στην Καρδιά της Ελληνικής Οικονομίας

Λαθρεμπόριο Καπνού: Βόμβα στην Καρδιά της Ελληνικής Οικονομίας Restart Λαθρεμπόριο Καπνού: Βόμβα στην Καρδιά της Ελληνικής Οικονομίας Γιάννης Αθανασιάδης τής Χρημ/κών& Τελωνειακών Θεμάτων Νοέμβριος 2015, Θεσσ κλάδος των καπνικών στην ελληνική οικονομία θαρά έσοδα

Διαβάστε περισσότερα

Τιμολόγηση Πρoϊόντων

Τιμολόγηση Πρoϊόντων ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟΧΟΙ Αύξηση του τζίρου Διαφοροποίηση Πρϊόντων Τιμολογιακοί Στόχοι Διατήρηση μιας κατάλληλης εικόνας Αύξηση της πελατείας σε περιόδους μειωμένης ζήτησης Πώληση εποχιακών προϊόντων Καθορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας τον µηχανισµό αναφοράς διασφαλίζοντας παράλληλα ένα εποικοδοµητικό σύστηµα επανεξέτασης

Βελτιώνοντας τον µηχανισµό αναφοράς διασφαλίζοντας παράλληλα ένα εποικοδοµητικό σύστηµα επανεξέτασης Βελτιώνοντας τον µηχανισµό αναφοράς διασφαλίζοντας παράλληλα ένα εποικοδοµητικό σύστηµα επανεξέτασης Βασικά µηνύµατα: Το σηµερινό «καλάθι» χωρών αντανακλά το κοινωνικο-οικονοµικό επίπεδο της Κύπρου Η οικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

IP/08/618. Βρυξέλλες, 22 Απριλίου 2008

IP/08/618. Βρυξέλλες, 22 Απριλίου 2008 IP/08/618 Βρυξέλλες, 22 Απριλίου 2008 Βιντεοπαιχνίδια: η Επιτροπή χαιρετίζει την πρόοδο που σηµειώθηκε ως προς την προστασία των ανηλίκων σε 23 κράτη µέλη της ΕΕ, καλεί όµως τον κλάδο να βελτιώσει τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΣΙΟ ΕΠΙΚΟΠΗΗ ΣΙΜΩΝ ΚΑΤΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΣΙΟ ΕΠΙΚΟΠΗΗ ΣΙΜΩΝ ΚΑΤΙΜΩΝ Γενικι Γραμματεία Καταναλωτι ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΚΑΣΑΝΑΛΩΣΗ Δ/ΝΗ ΠΑΡΑΣΗΡΗΣΗΡΙΟΤ ΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΣΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΣΗΡΗΣΗΡΙΟ ΣΙΜΩΝ ΤΓΡΩΝ ΚΑΤΙΜΩΝ Ακινα, 11-2-2014 Αρ. Πρωτ.: 746 ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΣΙΟ ΕΠΙΚΟΠΗΗ ΣΙΜΩΝ ΚΑΤΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Διάλεξη 12 Νίκος Θεοχαράκης Δεκέμβριος 2014 Μέτρηση κόστους ζωής Το κόστος ζωής σε νομισματικές μονάδες μπορεί να αυξάνεται ενίοτε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

1. Τιμές Παρατηρητηρίου Υγρών Καυσίμων

1. Τιμές Παρατηρητηρίου Υγρών Καυσίμων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Αναρτητέο στο διαδίκτυο ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ & ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΩΝ ΤΙΜΩΝ & ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ Αθήνα, 25-02-2015 Αρ. Πρωτ.: 20984 ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ & ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ & ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ Αθήνα, 2.12.2014 Αρ. Πρωτ.: 65879 οικ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Αναρτητέο στο διαδίκτυο ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ & ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΩΝ ΤΙΜΩΝ & ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ Αθήνα, 17-02-2015 Αρ. Πρωτ.: 18226 ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Αθήνα, 11-06-2014 Αρ. Πρωτ.: Y3-1847 ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Παρασκευή, 6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Γενική Γραμματεία Καταναλωτή ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ & ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ & ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ Αθήνα, 18-11-2014 Αρ. Πρωτ.: 60321 οικ. ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ & ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ & ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ Αθήνα, 9-12-2014 Αρ. Πρωτ.: 69108οικ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Γενική Γραμματεία Καταναλωτή ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Αθήνα, 08-04-2014 Αρ. Πρωτ.: Y3-1229 ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση ΝΕΩΝ Αποφοίτων στην Αγορά Εργασίας- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ (Αιτήσεις μέχρι 19 Απριλίου)

Τοποθέτηση ΝΕΩΝ Αποφοίτων στην Αγορά Εργασίας- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ (Αιτήσεις μέχρι 19 Απριλίου) Τοποθέτηση ΝΕΩΝ Αποφοίτων στην Αγορά Εργασίας- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ERASMUS+ (Αιτήσεις μέχρι 19 Απριλίου) Αγαπητοί προς αποφοίτηση φοιτητές, Στα πλαίσια της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020, και κάτω από το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Η εξέταση αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 14 Ιουνίου 2013. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 14 Ιουνίου 2013. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα Αθήνα, 18-06-2013 Αρ. πρωτ.: Υ3-1533 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Παρασκευή, 14

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Αθήνα, 28-05-2014 Αρ. Πρωτ.: Y3-1695 ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Παρασκευή, 16

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Γενική Γραμματεία Καταναλωτή ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Αθήνα, 26-03-2014 Αρ. Πρωτ.: Y3-1136 ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Αναρτητέο στο διαδίκτυο ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ & ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΩΝ ΤΙΜΩΝ & ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Καλές πρακτικές καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων, TALETE. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα, 19/11/2012

Καλές πρακτικές καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων, TALETE. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα, 19/11/2012 Καλές πρακτικές καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων, TALETE Χαρίκλεια Τσαλαπάτα, 19/11/2012 Πρόγραμμα TALETE (Θαλής) Teaching Math through Innovative Learning Approach and Contents «Διδασκαλία Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 15 Φεβρουαρίου 2013. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 15 Φεβρουαρίου 2013. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα Αθήνα, 19-02-2013 Αρ. πρωτ.: Υ3-434 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Παρασκευή, 15

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Health at a Glance: Europe 2010

Health at a Glance: Europe 2010 Health at a Glance: Europe 2010 Summary in Greek Περίληψη στα ελληνικά HEALTH AT GLANCE: EUROPE 2010 ISBN 978-92-64-090309 OECD 2010 1 Περίληψη Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτύχει σημαντική πρόοδο όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 20 Ιουλίου 2012. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 20 Ιουλίου 2012. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα Αθήνα, 24-7-2012 Αρ. πρωτ.: Υ3-1963 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άνοιξη της Ευρώπης 2005

Άνοιξη της Ευρώπης 2005 Άνοιξη της Ευρώπης Τα σχολεία κατανοούν την Ευρώπη Ηµέρα της Άνοιξης 17 Μαρτίου 2005 Άνοιξη της Ευρώπης ή πώς να φέρουµε µε επιτυχία την Ευρώπη µέσα στα σχολεία και να κάνουµε τη φωνή των νέων Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Γενική Γραμματεία Καταναλωτή Αθήνα, 30-10-2013 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Αρ.Πρωτ.: 2834 Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Ελαστικότητα και Εφαρμογές Ελαστικότητα... μας επιτρέπει να αναλύσουμε την προσφορά και τη ζήτηση σε βάθος. αποτελεί μια μέτρηση για τον τρόπο με τον οποίο πόσοι παραγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Αθήνα, 27-08-2013 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Αρ.Πρωτ.: 2019 Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Παρασκευή, 23 Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών 28-11-2012 1 Μέτρα ή μεταρρύθμιση Στην περίοδο της μεταπολίτευσης έγινε μια ουσιαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 31 Μαΐου 2013. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 31 Μαΐου 2013. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα Αθήνα, 04-06-2013 Αρ. πρωτ.: Υ3-1399 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Παρασκευή, 31

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά. Πλάτων Μπαλτάς Enfinity Hellas

Φωτοβολταϊκά. Πλάτων Μπαλτάς Enfinity Hellas Φωτοβολταϊκά Πλάτων Μπαλτάς Enfinity Hellas Φ/Β στην Ελλάδα την τελευταία τριετία Ε.Π.Αν. 2005 100 αιτήσεις για χρηματοδότηση «κάτι καλό προβλέπεται» Ν.3468 / 2006 Δημιουργία επιχειρηματικών ευκαιριών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις

Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Αποτελέσματα της Έρευνας της EQUIPP και Βασικές Συστάσεις Γιάννης Κυριόπουλος,MD, MSc, MPH, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Μάιος 2011 Περίγραμμα Εισαγωγή Επίδοση πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΛΜΕ - ΟΛΜΕ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 -

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 12 Οκτωβρίου 2012. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 12 Οκτωβρίου 2012. Μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων για όλη την Ελλάδα Αθήνα, 16-10-2012 Αρ. πρωτ.: Υ3-2639 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ

ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ ΟΜΑΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙΔΩΝ 1 Η Ελληνική αγορά εμπορίας Πετρελαιοειδών Στην αγορά λειτουργούν: 2 εταιρίες διύλισης με 4 διυλιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Το οικονομικό φορτίο του καπνίσματος για το ιατροασφαλιστικό σύστημα σε κρίση στην Ελλάδα Tσαλαπάτη Κωνσταντίνα ΒScEcon, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Απρίλιος 2013 Το

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 9 Ιουνίου 2008

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 28 Δεκεμβρίου 2012

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ. Παρασκευή 28 Δεκεμβρίου 2012 Αθήνα, 2-1-2013 Αρ. πρωτ.: Υ3-2 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟΥ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΙΜΟΛΗΨΙΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΙΜΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια υγεία του παιδιού και κοινωνική παιδιατρική: πεδίο - έννοιες - ορισμοί

Δημόσια υγεία του παιδιού και κοινωνική παιδιατρική: πεδίο - έννοιες - ορισμοί Δημόσια υγεία του παιδιού και κοινωνική παιδιατρική: πεδίο - έννοιες - ορισμοί Φεβρουάριος 2008 Τ. Παναγιωτόπουλος Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Υγείας του Παιδιού Όροι π.χ. δημόσια υγεία του παιδιού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Φορολογικοί συντελεστές στην Ελλαδα και στα κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) συμφωνα με τα στοιχεια της Eurostat

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Φορολογικοί συντελεστές στην Ελλαδα και στα κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) συμφωνα με τα στοιχεια της Eurostat ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Τρίτη, 29 Μαΐου 2012 ΘΕΜΑ: Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Φορολογικοί συντελεστές στην Ελλαδα και στα κράτη Μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου.

Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου. Με την υποστήριξη των: Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου 2/11/2013 - Αθήνα Προσωπικό Συνεργάτες λιανοπωλητές

Διαβάστε περισσότερα

Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη

Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη IP/04/285 Βρυξέλλες, 2 η Μαρτίου 2004 Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη Η τελευταία έκθεση σχετικά µε τις τιµές των αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, για το μήνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών. Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας Τεύχος 18 Μάρτιος 2004 ελτίο Ανταγωνιστικότητας Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 1 ΚΦΑΛΑΙΟ 6 ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Οι καµπύλες ζήτησης και προσφοράς είναι αναγκαίες για να προσδιορίσουν την τιµή στην αγορά. Η εξοµοίωσή τους καθορίζει την τιµή και τη ποσότητα ισορροπίας,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τρίτη, 8 Μαΐου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου

Διαβάστε περισσότερα

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές.

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Βασίλης Θ. Ράπανος Η εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Cluster Οδοντιατρικού Τουρισμού Excellence in Dental Art

Cluster Οδοντιατρικού Τουρισμού Excellence in Dental Art Cluster Οδοντιατρικού Τουρισμού Excellence in Dental Art ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ είναι το φαινόμενο όπου άνθρωποι από όλο τον κόσμο ταξιδεύουν εκτός συνόρων, για να επωφεληθούν υψηλού επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο

Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Δημόσια διαβούλευση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του ΦΠΑ για το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο Πλαίσιο και στόχοι της παρούσας δημόσιας διαβούλευσης: Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις οι οποίες επιδιώκουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Έγγραφο συνόδου 11.2.2015 B8-0000/2015 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία της ερώτησης για προφορική απάντηση B8-000/2015 σύμφωνα με το άρθρο 128, παράγραφος 5, του

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Στοιχεία της Επετηρίδας για την Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα του International Institute for Management Development - IMD World Competitiveness Yearbook 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ;; ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ TO 2015 ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΥΓΕΝΙΑ Π. ΠΑΝΤΑΖΗ

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ;; ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ TO 2015 ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΥΓΕΝΙΑ Π. ΠΑΝΤΑΖΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ;; ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ TO 2015 ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΥΓΕΝΙΑ Π. ΠΑΝΤΑΖΗ ΕΙΔΙΚΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, MD, MSc ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ +

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ

Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ Κοινή Αγροτική Πολιτική 2015 2020, εστιάζοντας στην ανάπτυξη ΥΠΑΑΤ 1 Η ανάγκη της πολιτικής Οι πολίτες επιθυμούν Ασφαλή, υγιεινή επιλογή τροφής σε ανεκτές και διαφανείς τιμές, Επάρκεια τροφίμων Αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία, βρίσκονταν

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

Η Εξέλιξη του Mobile Commerce στην Ευρώπη: Τα Κρίσιµα Ερωτήµατα

Η Εξέλιξη του Mobile Commerce στην Ευρώπη: Τα Κρίσιµα Ερωτήµατα Η Εξέλιξη του Mobile Commerce στην Ευρώπη: Τα Κρίσιµα Ερωτήµατα ρ. Νικόλαος Μυλωνόπουλος Asst Prof of Info Sys, ALBA MobiCom Project, ELTRUN Θέµατα Ορισµένες από τις τάσεις Η συµπεριφορά των χρηστών στην

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές της

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές της Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

7 Καταναλωτές, παραγωγοί και αποτελεσµατικότητα των αγορών Επανεξετάζοντας την Ισορροπία Η τιµή ισορροπίας και η ποσότητα ισορροπίας µεγιστοποιούν την συνολική ευηµερία των αγοραστών και πωλητών; Η ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα