ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΙΑΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΚΤΥΟ ΜΕΤΡΗΤΩΝ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΙΑΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΚΤΥΟ ΜΕΤΡΗΤΩΝ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ"

Transcript

1 ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΙΑΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΚΤΥΟ ΜΕΤΡΗΤΩΝ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Ελένη Χριστοπούλου-Μαυροµιχαλάκη Αν. καθ. Τµήµ. Φυσικής Πανεπιστηµίου Αθήνας Υπεύθυνη του Σταθµού Κοσµικής Ακτινοβολίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τον Νοέµβριο του έτους 2000 λειτουργεί στο Πανεπιστήµιο της Αθήνας σύγχρονος σταθµός συνεχούς καταµέτρησης της αδρονικής συνιστώσας της κοσµικής ακτινοβολίας παρέχοντας δεδοµένα πραγµατικού χρόνου (real-time) στο ιαδίκτυο (http://cosray.phys.uoa.gr). Οι µετρήσεις του σταθµού επεξεργάζονται αυτόµατα µε τη βοήθεια ειδικού λογισµικού και αλγορίθµων και αποκτούν κατάλληλη µορφή και συµβατότητα µε τα δεδοµένα άλλων σταθµών, έτσι ώστε να συνεκτιµώνται στην προσπάθεια πρόγνωσης που γίνεται σε παγκόσµιο επίπεδο. Η διακριτική ικανότητα των µετρήσεων του σταθµού της Αθήνας είναι µέχρι ενός δευτερολέπτου, µοναδική σε παγκόσµια κλίµακα. Πρόσφατα ο σταθµός της Αθήνας έγινε το κέντρο του Παγκοσµίου ικτύου Μετρητών Νετρονίων πραγµατικού χρόνου σε συνεργασία µε την οµάδα κοσµικής ακτινοβολίας του Ιστιντούτου Γήινου Μαγνητισµού, Ιονόσφαιρας και Ραδιοκυµάτων (IZMIRAN) της Ρωσικής Ακαδηµίας Επιστηµών. Στον κεντρικό Server του σταθµού της Αθήνας κατεβαίνουν κάθε 5min τα δεδοµένα είκοσι ένα σταθµών κατανεµηµένων σε όλη τη Γη, µε την προοπτική να επεκταθεί σε όλους τους σταθµούς πραγµατικού χρόνου. Ο διαρκώς αυξανόµενος αριθµός σταθµών πραγµατικού χρόνου (τουλάχιστον 25 σήµερα) αποτελεί µια πολύ καλή βάση για την λειτουργία αυτού του δικτύου. Το δίκτυο µπορεί να χρησιµοποιηθεί σαν ένα πολυκατευθυνόµενο σύστηµα πάνω στη Γη για τον προσδιορισµό της έναρξης των επίγειων µεγάλων επαυξήσεων της έντασης της κοσµικής ακτινοβολίας (GLEs) και της άµεσης πρόβλεψης της άφιξης διαπλανητικής διαταραχής. Είναι µοναδικό και πρωτοποριακό και δίνει µια καλή ευκαιρία για πρόγνωση της επικίνδυνης ροής σωµατιδίων από την ηλιακή και διαπλανητική δραστηριότητα µέσω των κοσµικών ακτίνων που µεταφέρουν χρήσιµες πληροφορίες. Οι εφαρµογές του έχουν σκοπό την πρόβλεψη µαγνητικών καταιγίδων του ιαστηµικού καιρού που έχουν επιπτώσεις στα δορυφορικά και επίγεια τεχνολογικά συστήµατα και στην ανθρώπινη ζωή και υγεία. ΟΙ ΚΟΣΜΙΚΕΣ ΑΚΤΙΝΕΣ Ως γνωστό η Γη είναι βυθισµένη σε ένα εξαιρετικά λεπτό λουτρό από φορτισµένα σωµατίδια πολύ υψηλών ενεργειών, που λέγονται κοσµικές ακτίνες. Τα περισσότερα σωµατίδια έρχονται στο ηλιακό µας σύστηµα από το Γαλαξία, όπου ηλιακές εκλάµψεις και άλλες διαταραχές κινούµενες µε τον ηλιακό άνεµο ενεργοποιούν σωµατίδια στην διαδροµή τους. Οι κοσµικές ακτίνες που παράγονται από το ηλιακό σύστηµα αποτελούν την κύρια συνεισφορά κοντά στη Γη. Αν και το γήινο µαγνητικό πεδίο δρα σαν ένας θώρακας που ανακλά όλα τα γρήγορα σωµατίδια, ακόµα και χαµηλών

2 ενεργειών σωµατίδια φθάνουν σε µεγάλα πλάτη στις πολικές περιοχές, όπου το γήινο µαγνητικό πεδίο συνδέεται µε το διαπλανητικό. Τα πλέον ενεργητικά σωµατίδια φθάνουν στο επίπεδο των νεφών (10 km ύψος) όπου επιδρούν στον εξηλεκτρισµό τους, τους γνωστούς καταιγισµούς σωµατιδίων (cosmic-ray showers). Οι Μετρητές Νετρονίων είναι επίγειοι σταθµοί που καταγράφουν µεταβολές της κοσµικής ακτινοβολίας στην περιοχή του πρωτογενούς φάσµατος των κοσµικών ακτίνων από 500 MeV µέχρι 20 GeV. Η ενεργειακή περιοχή των Μετρητών Νετρονίων αρχίζει από το άνω όριο ενέργειας των ανιχνευτών Εικ. 1. Ενεργειακή περιοχή των ορυφόρων και των Μετρητών Νετρονίων για την καταγραφή της κοσµικής ακτινοβολίας ενώ µερικά άλλα φθάνουν και στο έδαφος ή δηµιουργούν δευτερογενή µέσα στην ατµόσφαιρα. Οι επιστήµονες σήµερα δείχνουν ένα εξαιρετικό ενδιαφέρον στις κοσµικές ακτίνες για πολλούς λόγους. Ίσως για παράδειγµα, επειδή η προέλευσή τους είναι άγνωστη, επειδή ανακαλύφθηκαν λόγω του ιονισµού που παράγουν στην ατµόσφαιρα, επειδή παρουσιάζουν ένα εξαιρετικά ευρύ πεδίο ενεργειακού φάσµατος ( ev) το οποίο επιτρέπει στους Φυσικούς να µελετήσουν διάφορα επιστηµονικά πεδία που δεν ερευνώνται µε άλλους τρόπους. Ο ήλιος διαµορφώνει (modulate) ένα σηµαντικό µέρος αυτών των άγνωστης προέλευσης υψηλών ενεργειών σωµατιδίων (galactic cosmic-rays), ενώ ηλιακές κοσµικές ακτίνες (solar cosmic-rays) που προέρχονται από τη χρωµόσφαιρα και σχετίζονται µε τις ηλιακές εκλάµψεις, επιδρούν στη Γη και προκαλούν µεταβολές στον καιρό δηµιουργώντας Εικ. 2. Παγκόσµιο ίκτυο Μετρητών Νετρονίων κοσµικής ακτινοβολίας που υπάρχουν στους δορυφόρους (Εικόνα 1). Με το µεγάλο ρυθµό καταµέτρησης που έχουν και την µεγάλη ενεργό επιφάνεια (µερικά τετρ. µέτρα) µπορούν να µετρούν και µικρής κλίµακας µεταβολές της κοσµικής ακτινοβολίας ειδικά όταν αυτές είναι ανισότροπες. Το τµήµα αυτό του κοσµικού φάσµατος που φθάνει στην ατµόσφαιρα της Γης διαµορφώνεται από το γεωµαγνητικό κατώφλι δυσκαµψίας, που ποικίλλει από µηδέν GV στους µαγνητικούς πόλους µέχρι 15GV στις ισηµερινές περιοχές. Το Παγκόσµιο δίκτυο Μετρητών Νετρονίων που αποτελείται από 60 περίπου (Εικόνα 2) σταθµούς κατανεµηµένους σε όλη τη Γη µε µετρήσεις για χρονικό διάστηµα σήµερα άνω των 50 ετών είναι ένα ισχυρό διαγνωστικό εργαλείο του φάσµατος των κοσµικών ακτίνων στις χαµηλές πρωτογενείς ενέργειες, που 2

3 χρησιµοποιεί το γήινο µαγνητικό πεδίο σαν φασµατόµετρο. Μετρητές µε µεγάλο κατακόρυφο κατώφλι δυσκαµψίας, όπως ο Μετρητής Νετρονίων του Παν/µίου της Αθήνας είναι λίγοι και πολύ χρήσιµοι για τη µελέτη του ιαστηµικού Καιρού (Simpson, 2000), όπως ονοµάζεται σήµερα η Μετεωρολογία του ιαστήµατος. ΜΕΤΡΗΤΗΣ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Ο σταθµός κοσµικής ακτινοβολίας του Πανεπιστηµίου της Αθήνας µπήκε σε λειτουργία το Νοέµβριο του 2000 µετά από πολλά χρόνια διακοπής. Ο σταθµός µεταφέρθηκε στην Πανεπιστηµιούπολη της Αθήνας, επεκτάθηκε σε εξι κανάλια και λειτούργησε µε την πιο σύγχρονη τεχνολογία χάρις στις συντονισµένες προσπάθειες των οµάδων κοσµικής ακτινοβολίας του Τοµέα Πυρηνικής Φυσικής και Στοιχειωδών Σωµατιδίων του Τµήµατος Φυσικής του Πανεπιστηµίου της Αθήνας ( ΕΥ Αν. καθ. Ε. Μαυροµιχαλάκη) και του Ιστιντούτου Γήινου Μαγνητισµού, Ιονόσφαιρας και Ραδιοκυµάτων της Ρωσικής Ακαδηµίας Επιστηµών (Drs V. Yanke, A. Belov, E. Eroshenko) (Εικόνα 3). Εικ. 3. ωµάτιο εργασίας του Σταθµού της Αθήνας. ιακρίνονται οι Ρώσοι συνεργάτες µας Drs. A. Belov και V. Yanke Ο σταθµός αυτός συνδέθηκε µε το Παγκόσµιο ίκτυο Μετρητών Νετρονίων µε παροχή real-time δεδοµένων, έτσι ώστε να εκπληρώνει όλες τις σύγχρονες απαιτήσεις παρουσίασης δεδοµένων και να είναι εύκολη και άµεση η χρήση τους στους διάφορους κλάδους της ιαστηµικής έρευνας. Ο νέος σταθµός κοσµικής ακτινοβολίας είναι τοποθετηµένος σε ειδικά κατασκευασµένο χώρο στην οροφή του κτιρίου Φυσικής στην Πανεπιστηµιούπολη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών σε ύψος 260m πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας (Eικόνα 4) Έχει κατακόρυφο κατώφλι µαγνητικής Εικ. 4. Σταθµός κοσµικής Ακτινοβολίας στο κτήριο Φυσικής του Πανεπιστηµίου Αθηνών δυσκαµψίας 8.53GV και είναι µοναδικός στην περιοχή των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου Θάλασσας. Το ανιχνευτικό σύστηµα αποτελείται από έξι αναλογικούς απαριθµητές τύπου ΒP28 Chalk River Canada που περιέχουν BF 3 εµπλουτισµένο µε το ισότοπο Β 10 (Εικόνα 5). Τα νετρόνια περνούν από πλάκες πολυαιθυλενίου και ειδική µολύβδινη θωράκιση που µετριάζει τις ενέργειές τους. 3

4 Εικ. 5. Η ανιχνευτική διάταξη του σταθµού της Αθήνας. Στη συνέχεια αντιδρούν µε τριφθοριούχο βόριο, δίνοντας διηγερµένο λίθιο και σωµάτια-α. Η καταγραφή των σωµατίων-α από τους απαριθµητές δίνει τη ροή των νετρονίων (Εικόνα 6). Μια λεπτοµερής µελέτη των µεταβολών της κοσµικής ακτινοβολίας και των συνθηκών του ιαστηµικού καιρού απαιτεί σύγκριση των δεδοµένων ενός αριθµού σταθµών µεγάλης δυσκαµψίας µε εξαιρετικής ποιότητας δεδοµένα. Ο σταθµός της Η πρώτη σελίδα του Web Site του σταθµού δίνεται στην εικόνα 8 (http://cosray.phys.uoa.gr). H ανάπτυξη αυτής της µεθόδου παρουσίασης των δεδοµένων ξεκίνησε από το 1997 από το σταθµό της Μόσχας και έχει πολλά πλεονεκτήµατα για τις µελέτες του ιαστηµικού καιρού. Εικ. 8. Ιστοσελίδα του σταθµού κοσµικής ακτινοβολίας του Παν/µίου Αθηνών. Ο εκσυγχρονισµός του συστήµατος καταγραφής του µετρητή νετρονίων της Αθήνας και η ταυτόχρονη επεξεργασία των δεδοµένων σε πραγµατικό χρόνο Εικ. 6. Αντίδραση καταγραφής των νετρονίων στους απαριθµητές του σταθµού Αθήνας είναι ο πρώτος µικρού πλάτους και ο έκτος ανάµεσα στο παγκόσµιο δίκτυο Μετρητών Νετρονίων που παρέχει δεδοµένα πραγµατικού χρόνου ( Εικόνα 7). Εικ. 7. Εξέλιξη των real-time Μετρητών Νετρονίων. Φαίνεται ότι o σταθµός της Αθήνας είναι από τους πρώτους σταθµούς παγκοσµίως Εικ. 9. Σχηµατικό διάγραµµα του σταθµού κοσµικής ακτινοβολίας είναι πολύ σηµαντική, καθώς σήµερα όλο και περισσότερα πειραµατικά δεδοµένα εµφανίζονται στο ιαδίκτυο σε πραγµατικό χρόνο. Το σχηµατικό διάγραµµα του συστήµατος φαίνεται στην Εικόνα 9, όπου οι έξι ξεχωριστοί ανιχνευτές νετρονίων συνδέονται µε το σύστηµα καταγραφής µε ειδικούς προενισχυτές και διευκρινιστές µεγάλης σταθερότητας που κατασκευάστηκαν στο Παν επιστήµιο 4

5 της Αθήνας από τον τεχνικό Σωτήριο Τάτση και εγκαταστάθηκαν και στο σταθµό της Μόσχας και σε άλλους συνεργαζόµενους σταθµούς. Το σύστηµα αυτό καταγράφει επίσης θερµοκρασία και ατµοσφαιρικ ή πίεση µε αισθητήρες MPX4115A της εταιρείας MOTOROLA που παρέχουν µετρήσεις µεγάλης ακρίβειας και σταθερότητας και αποτελούν πρωτοτυπία των µ εταπτυχιακών φοιτητών µας Χ. Σαρλάνη και Γ. Σουβατζόγλου. Το σύνολο των µετρήσεων συλλέγετα ι µε κατάλληλες ψηφιακές κάρτες σε τοπικό δίκτυο υπολογιστών. Αν απτύχθηκαν και λειτουργούν προ γράµµατα αυτόµατης επεξεργασίας των µετρήσεων σε πραγµατικό χρόνο. Εγκαταστάθηκε επίσης και λειτουργεί σε εικοσιτετράωρη βάση Web Server και FTP Server ο οποίος προβάλλει τα αποτελέσµατα των µετρήσεων στο διαδίκτυο προκειµένου να χρησιµοποιούνται σε πα γκόσµιο επίπεδο. ιαγράµµατα µηνιαίων, ηµερήσιων, ωριαίων και 1-min διορθωµένων µε την πίεση τιµών της έντασης της κοσµικής ακτινοβολίας δίδονται στο ιαδίκτυο µέσω του Server. Εικ. 10. Παράδειγµα ελέγχου των δεδοµένων για κάθε κανάλι ξεχωριστά Η ανάλυση γίνεται σε κάθε ανιχνευτή ξεχωριστά µε τη βοήθεια ενός προγράµµατος επεξεργασίας των πρωταρχικών δεδοµένων και υπολογισµό της ποιότητας αυτών για κάθε κανάλι. Ειδικό πρόγραµµα βασισµένο σε αλγόριθµο επιτρέπει τον υπολογισµό της απόδοσης για κάθε κανάλι θέτοντας εκτός λειτουργίας κανάλια και διορθώνοντας δεδοµένα αυτών των καναλιών. Επίσης υπολογίζονται τα στατιστικά σφάλµατα από τα χαρακτηριστικά κάθε καναλιού και ολόκληρου του ανιχνευτικού συστ ή µατος. Ένα παράδειγµα του ελέγχου των δεδοµένων παρουσιάζεται στην Εικόνα 10. Αλλαγή στην ηλεκτρονική στάθµη δύο καναλιών επιφέρει µεταβολές της απόδοσης αυτών. Το τελικό όµως αποτέλεσµα είναι σωστό λόγω της αυτόµατης διόρθωσης. Η διαδικασία του ελέγχου και της έκδοσης των δεδοµένων είναι ιδιαίτερα σηµαντική για την παρουσία δεδοµένων σε πραγµατικό χρόνο, όπου οι απαιτήσεις για την ποιότητα των δεδοµένων είναι εξαιρετικά µεγάλη. Η παρουσίαση των δεδοµένων σε πραγµατικό χρόνο και η ταυτόχρονη επεξεργασία δίνει την ευκαιρία για: Έλεγχο της ποιότητας των δεδοµένων Κατευθείαν σύγκριση µε άλλους σταθµ ούς κοσµικής ακτινοβολίας Έλεγχο και διόρθωση των µεταβολών των οργάνων ιόρθωση για µετεωρολογικούς παράγοντες Αυτόµατο έλεγχο όλων των καναλιών Ο νέος σταθµός κοσµικής ακτινοβολίας της Αθήνας φαίνεται να έχει πολλές δυνατότητες και µπορεί να χρησιµοποιηθεί για διδακτικούς, επιστηµονικούς και ερευνητικούς σκοπούς. Οι παρατηρήσεις του σταθµού της Αθήνας στα πλαίσια του Παγκοσµίου ικτύου Μετρητών Νετρονίων θα βοηθήσουν στην καλύτερη απεικόνιση της γήινης ατµόσφαιρας και 5

6 ηλιόσφαιρας στην περιοχή των Bαλκανίων και τ ης Ανατολικής Μεσογείου θάλασσας, καθότι είναι µοναδικός στην περιοχή αυτή. Καλύπτει µ εγάλο ενεργειακό κε νό (8.53 GV) από το σταθµό της Ρώµης (6.32GV) µ έχρι το σταθµό το υ ESOI (10.80GV). Εικ. 11. Mια διαπλανητική διαταραχή, µια µ εγάλη µείωση Forbush και µια µαγνητική καταιγίδα κατά τον Σεπτέµβριο 1998 Είναι σταθµός σε µικρό υψόµετρο και µεγάλο κατώφλι δυσκαµψίας απαραίτητος για τη µελέτη των ανισοτροπιών της ΚΑ (11-ετής και 22- ετών µεταβολές, 27 ηµερών, Forbush effects κ.λ.π.) (Εικόνα 11). Είναι δυνατόν να προσδιοριστεί το ενεργειακό όριο των σωµατιδίων στα µεγάλα πρωτονικά γεγονότα, δεδοµένου ότι το άνω όριο των σωµατιδίων που επιταχύνονται στον ήλιο κυµαίν εται από 5-10GeV πολύ κοντά στην ελάχιστη ενέργεια των σωµατιδίων που καταγράφονται στην Αθήνα. Είναι µεταξύ των 10 σταθµών κοσµικής ακτινοβολίας που µπορεί να χρησιµοποιηθεί γι α την καταγραφή και µελέτη των ηλιακών νετρονίων (Solar neutron enhancements) και µε ορισµένες επεκτάσεις µπορεί να χρησιµοποιηθεί για πρόγνωση καταιγίδας ηλιακών σωµατιδίων (GLEs). Μια σπουδαία εφαρµογή του σταθµού είναι ότι δύναται να χρησιµοποιηθεί για τη διόρθωση δεδοµένων άλλων σταθµών από την επίδραση του χιονιού, η οποία µπορεί να εισάγει σφάλµ α 4-5% στις µετρήσεις. Επίσης στα τέσσερα χρόνια ανελλιπούς λειτουργίας του σταθµού µαγνητοσφαιρικά γεγονότα που είναι αποτέλεσµα µαγνητικών καταιγίδων καταγράφονται στο σταθµό της Αθήνας µε το µεγαλύτερο πλάτος από όλους τους σταθµούς της Γης, όπως το γεγονός της 20 ης Νοεµβρίου 2003, της 29 ης Μαρτίου 2001 κλπ. Πέρα από τις παραπάνω εφαρµογές η ανάλυση των δεδοµένων της κοσµικής ακτινοβολίας σε πραγµα τικό χρόνο θα ε ίναι χρήσιµη για πρόγνωση φαινοµένων του διασ τή µατος που ε ίναι επικίνδυνα για τα ηλεκτρονικά των δορυφόρων, όπως επίσης για την ανθρώπινη υγεί α και την τεχνολογία πάνω στη γη. Ουσιαστική πρόοδος προς την κατεύθυνση αυτή αναµένεται από τις µετρήσεις δικτύων Μετρητών Νετρονίων µεγάλου πλάτους. Την πρωτοβουλία αυτή κατόπιν συµφωνίας µε τους άλλους συνεργαζόµ ενους σταθµούς ανέλαβε η οµάδα µ ας και εγκατέστησε στο σταθµό της Αθήνας το Παγκόσµιο ίκτυο Μετρητών Νετρονίων πραγµατικού χρόνου µε σκοπό την πρόβλεψη φαινοµένων του ιαστηµ ικού καιρού. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΚΤΥΟ ΕΤΡΗΤΩΝ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ πραγµατικού χρόνου Τον εκέµβριο του 2003 λειτούργησε στο σταθµό του Πανεπιστηµίου της Αθήνας για πρώτη φορά ένα σύστηµα συλλογής και επεξεργασίας των µετρήσεων κοσµικής ακτινοβολίας σε "πραγµατικό χρόνο" από Μετρητές Νετρονίων που βρίσκονται σε διάφορα σηµεία της Γης. Τα προγράµµατα αυτά έχουν τη δυνατότητα συλλογής δεδοµένω ν σε σχεσιακές βάσεις µε περιοδικότητα 6

7 µικρότερη από ένα λεπτό, από οποιοδήποτε σταθµ ό κοσµικής ακτινοβολίας συνδεδ εµένο µε το ιαδίκτυο. Στην παρούσα φάση συλλέγονται µέσες µετρήσεις λεπτού και ωριαίες. Η κατασκευή των προγραµµάτων έγι νε έτσι ώστε ο αριθµός σταθµών που µπορούν να συµµ ε τέχουν να είναι απεριόριστος µε απλή αναβάθµιση του λογισµικού. Τα χαρακτηριστικά µεγέθη κάθε σταθµού κοσµικής ακτινοβολίας που συµµετέχει στο δίκτυο συλλογής αποθηκεύονται σε βάση δεδοµένων. Στην ίδια βάση αποθηκεύονται και οι παράµετροι για τον χρονισµό της συλλογής δεδοµένων από κάθε σταθµό που αποθηκεύεται στον πίνακα χρονισµού Global Configuration Table (GCT). Για το χρονισ µό των κλήσεων δηµιουργήθηκε το πρόγραµµα Χρονιστής Scheduler που διαβάζει τα περιεχόµενα του πίνακα GCT κάθε λεπτό και αποφασίζει αν είναι η κατάλληλη χρονική στιγµή για να ενεργοποιήσει τα προγράµµατα συλλογής δεδοµένων απ ό τους αποµακρυσµένους σταθµούς. Για κάθε σταθµό ξεχωριστά υπάρχει ένα πρόγραµµα συλλογής δεδοµένων που αναλαµβάνει τη µεταφορά τους από κάθε στα θµό στην τοπική βάση. Αυτά τα προγράµµατα κατασκευάστηκαν ώστε να λειτουργούν ταυτόχρονα (multitasking) ελαττώνοντας το χρόνο που απαιτείται για τη συλλογή των δεδοµέν ων. Κάθε πρόγραµ µ α έχει την ικανότητα να φέρνει τα νεότερα δεδοµένα µε περιοδικό τρόπο ή να τα µεταφέρει σε οποιαδήποτε χρονική περίοδο από τον αποµακρυσµένο σταθµό. Η µέθοδος συλλογής εξαρτάται άµεσα από την υποδοµή του εκάστοτε σταθµού. Ενδεικτικά αναφέρουµε ότι υλοποιήθηκαν προγράµµατα συλλογής µέσω FTP, µέσω ASP ιστοσελίδων και µέσω πρόσβασης σε βάσεις δεδοµένων. Μετά τη συλλογή των µετρήσεων ενεργοποιούνται άλλα προγράµµατα τα οποία βασίζονται στις µετρήσεις όλων των σταθµών του δικτύου, όπως προγράµµατα απεικόνισης των µετρήσεων των διαφόρων σταθµών του "real time" ικτύου των Μετρητών Νετρονίων (Εικόνα 12), πρόγραµ µ α Εικ. 12. Το Παγκόσµιο ίκτυο των real-time Μετρητών Νετρονίων της Αθήνας. Προγράµµατα απεικόνισης των real-time µετρήσεων όλων των σταθµών κοσµικής ακτινοβολίας και άλλων δεδοµένων χρήσιµων για την πρόγνωση. Εικ. 13. Πρόδροµη καταµέτρηση σωµατιδίων στους επίγειους σταθµούς σε σχέση µε τα επικίνδυνα δωµατίδια που καταγράφονται στους δορυφόρους GOES κατά τον Απρίλιο προσδιορισµού των µεγάλων GLE γεγονότων (Εικόνα 13) και πρόγραµµα υπολογισµού των φασµατικών παραµέτρων της έντασης και των τριών συνιστωσών της ανισοτροπίας της κοσµικής ακτινοβολίας (Εικόνα 14). 7

8 Εικ. 14. Πρόγραµµα υπολογισµού των φασµατικών παραµέτρων της έντασης και των τριών συνιστωσών του διανύσµατος της ανισοτροπίας της κοσµικής ακτινοβολίας (πρώτη αρµονική) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ Το ίκτυο των Μετρητών Νετρονίων καταγράφει ταυτόχρονα γαλαξιακές και ηλιακές κοσµικές ακτίνες. Ο προσδιορισµός των πραγµατικών µεταβολών των γαλαξιακών κοσµικών ακτίνων είναι απαραίτητος για τη µ ελέτη των ηλιακών κοσµικών φαινοµένων. Η καταγραφή ηλιακών κοσµικών ακτίνων στους Μετρητές Νετρονίων δεν είναι σύνηθες φαινόµενο (GLEs), τα χαρακτηριστικά όµως των γαλαξιακών κοσµικών ακτίνων αντανακλούν τις διαδικασίες του ηλιακού ανέµου και µπορούν να χρησιµοποιηθούν για πρόγνωση της άφιξης στη γη διαπλανητικών διαταραχών και παρακολούθηση µαγνητικών καταιγίδων. Αυτές οι προβλέψεις είναι εξ ίσου σπουδαίες, όπως η πρόβλεψη των κινδύνων από ακτινοβολία. Η έξοδος ενός τέτοιου συστήµατος που συγκεντρώνει και αναλύει ταυτόχρονα δεδοµένα των Μετρητών Νετρονίων απ όλο τον κόσµο πρέπει να παρέχει: 1) Τα κύρια χαρακτηριστικά των µεταβολών των κοσµικών ακτίνων (ένταση, διακύµανση, ενεργειακό φάσµα και ανισοτροπία). 2) Πρόγνωση µ ερικών ωρών των αλλαγών των χαρακτηριστικών των κύριων γαλαξιακών κοσµικών ακτίνων. 3) Πρόγνωση για την άφιξη στην γη πιθανών κρουσ τικών κυµάτων και διαταραχών του διαπλανητικού µαγνητικού πεδίου. 4) Εκτίµηση της αλλαγής του κατωφλίου της µαγνητικής δυσκαµψίας σ ε διαφορετικούς σταθ µούς κατά την διάρκεια µεγάλης γεωµαγνητικής καταιγίδας για την αποτίµηση καταστροφών στα ύψη που κινούνται οι δορυφόροι. 5) Εντοπισµό µη φυσιολογικών διακυµάνσεων τ ης κοσµικής ακτινοβολίας που καταγράφηκαν από ανιχνευτέ ς επιφανείας. 6) Παραγωγή σήµατος συναγερµού για τα GLEs, αποτίµηση του φάσµατος των κοσµικών ακτίνων και υπολογισµ ό των κύριων παραµέτρων πρόγνωσης. Η πρόγνωση των επίγειων µικρή ς διάρκειας αυξήσεων της έντασης της κοσµικής ακτινοβολίας (GLEs) είναι πολλές φορές καθοριστική για γεγονότα της καθηµερινής µας ζωής, όπως οι τηλεπικοινωνίες ή τα δίκτυα διανοµής ηλεκτρικής ενέργειας. Στην πλήρη του ανάπτυξη θα λ αµβάνει υπόψη του τα δεδοµένα τουλάχιστον τριών σταθµών µέτρησης νετρονίων πραγµατικού χρόνου (δύο υψηλού γεωγραφικού πλάτους και ενός ή δύο χαµηλότερου), δύο ξεχωριστών δορυφορικών καναλιών τα οποία στην περίπτωση των ακτίνων Χ ή της πρωτονικής ροής προέρχονται από τις µετρήσεις των δορυφόρων GOES-10 και GOES-12. Το παραγόµενο σήµα έγκαιρης προειδοποίησης λαµβάνει υπόψη του τα δεδοµένα της συµπεριφοράς των τελευταίων τουλάχιστον 5 min και κάνει πρόγνωση του χρόνου έναρξης των µεγάλων πρωτονικών γεγονότων. Τα µ έχρι στιγµής αποτελέσµατα από τον έλεγχο 8

9 µεµονωµένων σταθµών µε άµεση πρόσβαση στην βάση που διαθέτουµε κρίνονται πολύ ενθαρρυντικά για την συνέχιση και ολοκλήρωση της όλης προσπάθειας. ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΙΑΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΑΙΡΟΥ Σύµφωνα µε το US National Space Weather Program του 1995 ορίζουµε σαν ιαστηµικό καιρό τις συνθήκες στον Ήλιο και στον ηλιακό άνεµο, µαγνητόσφαιρα, ιονόσφαιρα και θερµόσφαιρα που µπορούν να επιδράσουν στην λειτουργία και αξιοπιστία των διαστηµικών και γήινων τεχνολογικών συστηµάτων και να θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή και υγεία. Υπάρχει µια σειρά από Web sites (υπάρχουν και στην ιστοσελίδα του σταθµού) όπου µπορεί κανείς να ενηµερωθεί για παρατηρήσεις ιαστηµικού και ρού, όπως και για την παρούσα κατά σταση και τις ποικίλες προσεγγίσεις για πρόγνωση. Κατά την διεθνή βιβλιογραφία (Dorman et al, 2000) τα επικίνδυνα φαινόµενα που µπορούν να παρακολουθηθούν και να προβλεφθούν χρησιµοποιώντας δεδοµένα κοσµικής ακτινοβολίας υψηλής ανάλυσης, σύµφωνα µε την ταξινόµηση της NOAA, είναι οι κλίµακες S5 (Extreme Solar radiation storms), S4 ( Severe Solar radiation storms) και S3 (Strong Solar Radiation Storms). Οι καταιγίδες αυτές ενέχο υν βιολογικούς κινδύνους (υψηλές δόσεις ακτινοβολίας για πληρώµατα διαστηµοπλοίων και αεροπλάνων µ ε επιβάρυνση ανάλογη µε 100 ακτινογραφίες θώρακος). Επίσης προκαλούν καταστροφικά αποτελέσµατα στην λειτουργία δορυφόρων και αεροπλάνων. Στο παρελθόν καταγράφηκαν απώλειες δορυφόρων εξαιτίας της καταστροφής της µνήµ η ς του τµ ήµατος πλοήγησης, µόνιµες βλάβες στους συλλέκτες ηλιακής ενέργειας, απώλεια HF επικοινωνίας και σφάλµατα στον προσδιορισµ ό της ακριβούς θέσης του δορυφόρου. Οι µχρι έ σ ήµερα προσπάθειες πρόγνωσης βασίστηκαν σε µ ετρήσεις από αισθητήρες δορυφόρων. Οι αισθητήρες αυτοί έχουν δύο βασικά µειονεκτήµ ατα. εν µπορούν να ανιχνεύσουν τα πολύ µεγάλης ενέργειας σωµάτια, τα οποία όµ ως αποτελούν και τους βασικότερους πρόδροµους του φαινοµένου και δεν έχουν µεγάλη ενεργό διατοµή και εποµένως παρέχουν µετρήσεις µεγάλου στατιστικού σφάλµατος. Η δυσκολία να εντοπιστούν έγκαιρα και µε µεγάλη ακρίβεια τα σωµατίδια που είναι πρόδροµοι ενός µεγάλου πρωτονικού γεγονότος µπορεί να ξεπεραστεί χρησιµοποιώντας µετρήσεις από τους επίγειου ς στα θµούς κοσµικής ακτινοβολίας. Εκµεταλλευόµ ενοι την µεγάλη τους ενεργό επιφάνεια (µερικών τ.µ.) και το γεγονός ότι µπορούν να καταγράψουν σωµατίδια µεγαλύτερης ενέργειας από αυτά που καταγράφουν οι δορυφόροι, είναι δυνατό να εντοπιστεί γρηγορότερα η αρχή ενός τέτοιου γεγονότος και εποµένως να επιτευχθεί πιο έγκαιρη πρόγνωση. H µέθοδος πρόβλεψης που άρχισε να εφαρµόζεται στο σταθµό της Αθήνας έχει δύο σκέλη: α) Προσδιορισµό του χρόνου έναρξης των GLEs και β) π ρόβλεψη των µαγνητικών καταιγίδων. Η βασική ιδέα του πρώτου σκέλους στηρίζεται στο πρότυπο Dorman (2004) κατά το οποίο σωµατίδια πολύ υψηλών ενεργειών (> GeV/nucleon) που οφείλονται σε µεγάλες ηλιακές εκλάµψεις, έχουν πολύ µεγαλύτερο συντελεστή διάχυσης και φθάνουν στη Γη 8-20 min µετά την επιτάχυνσή τους, ενώ ο µεγάλος όγκος των σωµατιδίων µικρής και µεσαίας ενέργειας που προκαλούν επικίνδυνες καταστάσεις στα ηλεκτρονικά συστήµατα φθάνουν min αργότερα ( Εικόνα 15). 9

10 Εικ. 15. Σήµα προειδοποίησης για πρόβλεψη επίγειας αύξησης Κοσµκής Ακτινοβολίας Το δεύτερο σκέλος στηρίζεται στις προσπάθειες που έχουν γίνει από την οµάδα του IZMIRAN για πρόβλεψη των µειώσεων Forbush (FDs) µελετώντας την ανισοτροπία των κοσµικών ακτίνων που εµφανίζεται πριν από αυτά τα γεγονότα (predecrease και pre-increase effects) χρησιµοποιώντας την µέθοδο της global spectrographic survey και ring of stations του Παγκόσµιου ικτύου Μετρητών Νετρονίων (Belov et al, 1995) ( Eικόνα 16) Εικ. 16. Τα έντονα γεγονότα του Οκτωβρίου- Νοεµβρίου 2003 όπως καταγράφηκαν από το σταθµό της Αθήνας. Η καταιγίδα της 29 ης Οκτωβρίου ήταν µοναδική στην ιστορία των Μετρητών Νετρονίων (πλάτος 21% στην Αθήνα)! Οι µετρητές νετρονίων (Super NM64) έχουν µεγάλο ρυθµό καταµέτρησης και είναι πολύ ευαίσθητοι και αξιόπιστοι και καθιστούν δυνατή την παρατήρηση και µικρής κλίµακας µεταβολών. Η τοποθέτηση πολλαπλών ανιχνευτών στο σταθµό της Αθήνας έχει αυξήσει τον ρυθµό καταµέτρησης. Ένα επιπλέον κριτήριο επιλογής της µεθόδου αυτής αποτελεί και η θέση του σταθµού της Αθήνας. Ο σταθµός έχει κατακόρυφο κατώφλι δυσκαµψίας 8.53 GV που αντιστοιχεί σε ενέργειες 10 έως 30 GeV πρωτογενών κοσµικών ακτίνων και εποµένως µπορεί να διακρίνει ηλιακά από γαλαξιακά νετρόνια, δεδοµένου ότι το άνω όριο των σωµατιδίων που επιταχύνονται στον ήλιο κυµαίνονται από 5 έως 10 GeV (µεγάλα πρωτονικά γεγονότα). Η µέθοδος βασίζεται σε ήδη υπάρχουσα υποδοµή του σταθµού ο οποίος διαθέτει την απαραίτητη real time επεξεργασία των µετρήσεων και εποµένως θα συµβάλει στην αξιοποίησ η των µετρήσεών του σε διεθνές επίπεδο. Ήδη το προτεινόµενο έργο αποτελεί µέρος του προγράµµατος International Cosmic Ray Service στο οποίο µετέχουµε κατόπιν επίσηµης συµφωνίας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το Παγκόσµιο ίκτυο των επίγειων σταθµών µπορεί ν α δίνει αξιόπιστη πληροφορία για τις κοσµικές ακτίνες, αλλά ένα έτος µετά τις παρατηρήσεις και χρειάζονται τουλάχιστον δύο χρόνια για τη συλλογή των δεδοµένων και τον υπολογισµό της διαφορικής πυκνότητας και ανισσοτροπίας των κοσµικών ακτίνων. Η χρήση εποµένως αυτών των δεδοµένων σε τόσο καθυστερηµένη µορφή είναι αδύνατη για την άµεση παρακολούθηση του ιαστηµικού καιρού. Η εγκατάσταση σύγχρονων σταθµών κοσµικής ακτινοβολίας από το 1997, όπου συλλέγονται, αναλύονται και παρέχονται οι µεταβολές της κοσµικής ακτινοβολίας σε πραγµατικό χρόνο αποτέλεσε το αρχικό βήµα για την ένταξη των γαλαξιακών κοσµ ικών 10

11 ακτίνων στι ς µελέτες του ιαστηµικού καιρού. Η χρήση δεδοµένων πραγµατικού χρόνου είναι τελείως διαφορετική από τα αρχειοθετηµένα δεδοµένα και πιο αποδοτική. Μια συστηµατική πρόοδος θα γίνει όταν συµπληρωθεί το Παγκόσµιο ίκτυο Μετρητών Νετρονίων µε αρκετούς σταθµούς µεγάλου πλάτους (Bieber et al, 1999) Η δηµιουργία του δικτύου των Μετρητών Νετρονίων πραγµατικού χρόνου που υλοποιήθηκε στον σταθµό της Αθήνας και παρέχε ι αυτή τη στιγµή δεδοµένα 21 σταθµών σε πραγµ ατικό χρόνο, δίνει µια µοναδική ευκαιρία για την πρόγνωση επικίνδυνων ροών σωµατιδίων στο διάστηµα και εκποµπής προειδοποιητικού σήµατος σε κάθε ενδιαφερόµενο φορέα µε αξιόλογη ακρίβεια. Οι εταιρείες Space Imaging Europe (διαστηµικής απεικόνισης µέσω του δορυφόρου IKONOS) και Com-Tonet (µεταφοράς δεδοµένων εµπορικών δικτύων) συµµετέχουν στα προγράµµατα του σταθµ ού, ενώ το Space Radiation Office της NASA ενέταξε το σταθµό στα προγράµµατά της µετά από την επίσκεψή τους το περασµένο καλοκαίρι. Η Οµάδα κοσµικής ακτινοβολίας αποτελείται από µ εταδιδακτορικούς, µεταπτυχιακούς και προπτυχιακούς φοιτητές του Τµήµατος Φυσικής, οι οποίοι έχουν δηµιουργήσει όλη την προβολή του Πανεπιστηµίου µας στην διεθνή επιστηµονική κοινότητα. ΤΑ ΕΚΤΑΚΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ-ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2003 Την περίοδο Οκτώβριος - Νοέµβριος 2003 το παγκό σµιο δίκτυο µετρητών νετρονίων κατέγραψε µέσα σε χρονικό διάστηµα 6 ηµερών στα τέλη Οκτωβρίου-αρχές Νοεµβρίου 2003 τρία γεγονότα επίγειων επαυξήσεων της έντασης της κοσµικής ακτινοβολίας (Ground Level Enhancements). Οι επίγειες επαυξήσεις που σηµειώθηκαν στους µετρητές ήταν αποτέλεσµα της παραγωγής δευτερογενών σωµατίων κατά τις αντιδράσεις σχετικιστικών ηλιακών σωµατίων µε τα µόρια της ατµόσφαιρας. Οι ηλιακές κοσµικές ακτίνες παρήχθησαν κατά τη διάρκεια 3 µεγάλων εκλάµψεων (στις 28, 29 Οκτωβρίου και 2 Νοεµβρίου) επιταχύνθηκαν, διαδόθηκαν στο διαπλανητικό χώρο και τελικά εισέβαλαν στη γήινη ατµόσφαιρα ενεργοποιώντας µία σειρά καταιγισµών. Τα τρία γεγονότα (GLE 65, GLE 66, GLE 67) που εµφανίστηκαν την περίοδο Οκτώβριος-Νοέµβριος Οκτωβρίου 2003 Έκλαµψη Χ17.2 από την οµάδα κηλίδων 486, στεµµατική εκτόξευση µάζας υ~2459km/s GLE 65 : Greek effect Εικ. 17. Γεγονός GLE 65 << Greek effect >> στις 28 Οκτωβρίου Ηλιακή έκλαµψη Χ17,2 από την οµάδα κηλίδων 486 µε στεµατική εκτόξευση µάζας µε ταχύτητα περίπου 2459 m/s είναι εκδηλώσεις της ασυνήθιστα έντονης ηλιακής δραστηριότητας που έλαβε χώρα τη δεδοµένη περίοδο. Η µελέτη και η κατανόησή τους θα συµβάλλει ιδιαίτερα στη µελλοντικ ή πρόγνωση αντίστοιχων φαινοµένων. Το GLE65 ονοµάστηκε διεθνώς σαν Greek effect καθώς παρατηρήθηκε την ώρα της εθνικής µας παρέλασης και έφυγε από εδώ η αναγγελία της πρώτης παρατήρησης. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών παρατηρήθηκαν χαρακτηριστικά γεωµαγνητικά γεγονότα µεταξύ των οποίων διακρίνονται αυτό της 31 ης Μαρτίου 2001 και τα πρόσφατα της 29 ης Οκτωβρίου 2003 και της 20 ης Νοεµβρίου Τα γεγονότα αυτά καταγράφηκαν µε µέγιστο πλάτος 4%, 11

12 5% και 7% αντίστοιχα στο σταθµό της Αθήνας. Το τελευταίο θεωρείται και το µεγαλύτερο στην ιστορία των Μετρητών Νετρονίων. Η συνεισφορά του σταθµού της Αθήνας στη µελέτη αυτών των φαινοµ ένων σε διεθνή κλίµακα κρίνεται πολύ σηµαντική για την πρόβλεψη των µ αγνητικών καταιγίδων του ιαστηµικο ύ καιρού. Κατά τη διάρκεια του µαγνητοσφαιρικού φαινοµένου της 20 ης Νοεµβρίου 2003 (Εικόνα 18) υπήρξε Εικ. 18. Το µαγνητοσφαιρικό γεγονός της 20 ης Νοεµβρίου 2003, το οποίο σηµείωσε το µεγαλύτερο πλάτος 7% στο σταθµό κοσµικής ακτονοβολίας της Αθήνας. Η κάτω εικόνα δίνει την ένταση της κοσµικής ακτινοβολίας µετά τη διόρθωση του γεγονότος µ εταβολή του κατωφλίου δυσκαµψίας, η οποία και υπολογίστηκε από την οµάδα Κοσµικής Ακτινοβολίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών σε συνεργασία µε την αντίστοιχη οµάδα του IZMIRAΝ για κάθε σταθµό για διαφορετικές χρονικές στιγµές κατά τη διάρκεια της µαγνητικής καταιγίδας της περιόδου Νοεµβρίου Το µαγνητοσφαιρικό φαινόµενο στην κοσµική ακτινοβολία της 20 ης Νοεµβρίου 2003 ήταν µέγιστο για τους σταθµούς µικρού γεωγραφικού πλάτους και όχι για τους σταθµούς µεσαίου γεωγραφικού πλάτους, όπως συνήθως συµβαίνει (Εικόνα 19). Στους σταθµούς αυτούς η µείωση Forbush της δεδοµέν ης περιόδου υπερκαλύφθηκε από την αύξ ηση στην ένταση εξαιτίας του γεωµαγνητικού γεγονότος. Εικ. 19. Μεταβολή του κατωφλίου δυσκαµψίας σε 30 σταθµούς κοσµικής ακτινοβολίας κατά το γεγονός της 20 ης Νοεµβρίου η µεγαλύτερη µεταβολή παρατηρήθηκε στα 8-9 GV, δηλαδή στην περιοχή της Αθήνα ς Παρά το γεγονός ότι άλλο ι σταθµ οί (π.χ. ο σταθµός του Jungfraujoch) έχουν µεγαλύτερη «ευαισθησία» σε γεωµαγνητικά φαινόµενα από το σταθµ ό της Αθήνας, το γεγονός της 20 ης Νοεµ βρίου έγινε δύο φορές πιο αισθητό από το σταθµό της Αθήνας. Ενώ δηλαδή συνήθως η µέγιστη µεταβολή στο κατώφλι δυσκαµψίας τους παρατηρείται στους σταθµούς µε δυσκαµψίες 4-5 GV, στην περίπτωση της 20 ης Νοεµβρίου το παρατηρήθηκε από τους σταθµούς µε δυσκαµψίες κατωφλίου 8-9 GV. Το φαινόµενο αυτό ερµηνεύεται βάσει της ιδιοµορφίας της συγκεκριµένης µαγνητικής καταιγίδας (Εικόνα 20). To δακτυλιοειδές ρεύµα, σύµφωνα µε το απλούστερο µοντέλο Treiman (1953), έχει κατανοµή κατά πλάτος ανάλογη µε το συνηµίτονο του Εικ. 20. Γεωµαγνητική δραστηριότητα της 29 ης Οκτωβρίου

13 γεωγραφικού πλάτους και φορά προς τα δυτικά. την περίπτωση της µαγνητικής καταιγίδας του Νοεµβρίου 2003 το δακτυλιοειδές ρεύµα βρισκόταν σε κοντινότερη απόσταση από το κέντρο της γης (3 R Γ ) (Tsyganenko, 2003). Αποτέλεσµα ήταν να εµφανισθεί σέλας στην Αθήνα! (Εικόνα 21) Ο δείκτης Dst πήρε την πρωτοφανή τιµή των -486 nt. Την επόµενη µέρα ήταν πρωτοσέλιδο στις ανακοινώσεις της ΝΟΑΑ. Σέλας στην Αθήνα : 20 Νοεµβρίου 2003! Εικ. 21. Σέλας στην Αθήνα: 20 Νοεµβρίου 2003 Αναµφισβήτητα το έτος 2003 θα είναι το έτος της πιο ασυνήθιστης ηλιακής και γεωµαγνητικής δραστηριότητας, αν και πρόσφατα στις 9 Νοεµβρίου 2004 συνέβη ένα ανάλογο γεωµαγνητικό γεγονός µε το µεγαλύτερο πλάτος στην Αθήνα. Άρα η προσπάθεια πρόγνωσης των µαγνητικών καταιγίδων µε τους Μετρητές Νετρονίων που γίνεται στο Πανεπιστήµιο της Αθήνας και είµαστε συντονιστές αυτού του προγράµµατος σε παγκόσµια κλίµακα ελπίζουµε ότι θα δώσει πολύ γρήγορα εντυπωσιακά αποτελέσµατα. ΑΝΑΦΟΡΕΣ 1. Mavromichalaki, H., C. Sarlanis, G. Souvatzoglou, S. Tatsis, A. Belov, E. Eroshenko, V. Yanke and A. Pchelkin. Athens Neutron Monitor and its aspects in the cosmic-ray variations studies. Proc. 27th ICRC, 4099, L.I. Dorman, L.A.Pustil nik, A. Sternlieb, I.G. Zukerman, A.V. Belov, E.A. Eroshenko, V.G. Yanke, H. Mavromichalaki, C. Sarlanis, G. Souvatzoglou, S. Tatsis, N. Iucci, G. Villoresi, Yu. Fedorov, B. A. Shakhov, M. Murat, Monitoring and Forecasting of Great Solar Proton Events Using the Neutron Monitor Network in Real Time. IEEE for Plasma science, 32, 4, 1, Mavromichalaki, H., V. Yanke, L. Dorman, N. Iucci, A. Chilingaryan, O. Kryakunova, Neutron Monitor Network in Real Time and Space Weather, in Effects of Space Weather on Technology infrastructure, ed. by I.Daglis, NATO Science Series II, 176, ,2004a. 4. H. Mavromichalaki, G. Souvatzoglou, C. Sarlanis, G. Mariatos, C. Plainaki, M. Gerontidou, A. Belov, E. Eroshenko, V. Yanke. Space weather prediction by cosmic rays Adv. Space Res,. 2004b. 5. Belov, A. V., Dorman, L.I., Eroshenko, E. A., Iucci, N., Villoresi, G., and Yanke, V.G.: Search for predictors of Forbush decreases, Proc. 24 th ICRC (Rome), 4, 888, Dorman, L.I., Iucci, N., Ptitsyna, N.G., and Villoresi, G.: Cosmic Ray Forbush decreases as Indicators of space dangerous Phenomena and Possible use of Cosmic Ray data for their Prediction, Proc. 26 th ICRC (Salt Lake City), 6, 476, Kudela, K., Storini, M., Hofer, M.Y., and Belov, A. V.,: Cosmic Rays in Relation to Space weather, Space Science, Rev., 93, 153, Simpson, J. A.: The Cosmic Ray Nucleonic Component.: The Invention and Scientific uses of the Neutron Monitor, Space Sci. Rev., 93, 11-32, Αρθρο ΦΥΣΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΕΕΦ, 15-16, 22-33,

4 ο Περιβαλλοντολογικό Συνέδριο Φυσικής Καλαμπάκα, Ιανουάριος 2001

4 ο Περιβαλλοντολογικό Συνέδριο Φυσικής Καλαμπάκα, Ιανουάριος 2001 4 ο Περιβαλλοντολογικό Συνέδριο Φυσικής Καλαμπάκα, Ιανουάριος 2001 Ο ΝΕΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΑΤΑΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΑΛΑΞΙΑΚΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Ε. Μαυρομιχαλάκη, Γ. Σουβατζόγλου, Χ. Σαρλάνης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΗΛΙΑΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΚΑΘΟ ΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΟΥ 23 ου ΗΛΙΑΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ

ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΗΛΙΑΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΚΑΘΟ ΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΟΥ 23 ου ΗΛΙΑΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ 159 ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΗΛΙΑΚΗΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΚΑΘΟ ΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΟΥ 23 ου ΗΛΙΑΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ Α. Παπαϊωάννου, Ε. Μαυροµιχαλάκη, Α. Πετρίδης Τοµέας Πυρηνικής Φυσικής και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση Κοσμικών Ακτινοβολιών στο Διαστημικό Περιβάλλον

Επίδραση Κοσμικών Ακτινοβολιών στο Διαστημικό Περιβάλλον 10 ο Κοινό Συνέδριο Ελλήνων και Κυπρίων Φυσικών, Κέρκυρα, Μάρτιος 2007 Επίδραση Κοσμικών Ακτινοβολιών στο Διαστημικό Περιβάλλον A. Παπαϊωάννου, Χ. Πλαϊνάκη, Μ. Παπαηλιού, Μ. Γεροντίδου, Ε. Μαυρομιχαλάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΣΜΙΚΩΝ ΑΚΤΙΝΩΝ ΣΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ. Ε. Χριστοπούλου-Μαυρομιχαλάκη

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΣΜΙΚΩΝ ΑΚΤΙΝΩΝ ΣΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ. Ε. Χριστοπούλου-Μαυρομιχαλάκη ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΣΜΙΚΩΝ ΑΚΤΙΝΩΝ ΣΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ ΝΕΤΡΟΝΙΩΝ Ε. Χριστοπούλου-Μαυρομιχαλάκη Τομέας Πυρηνικής Φυσικής και Στοιχειωδών Σωματιδίων, Τμήμα Φυσικής, Παν/μιο Αθήνας, Παν/πολη, Ζωγράφου

Διαβάστε περισσότερα

Μετρητές Νετρονίων και ιαστηµικό Περιβάλλον:

Μετρητές Νετρονίων και ιαστηµικό Περιβάλλον: Μετρητές Νετρονίων και ιαστηµικό Περιβάλλον: Παρόν και Μέλλον E. Χριστοπούλου Μαυροµιχαλάκη Αν. Καθ. Τµήµατος Φυσικής Websites: http://users.uoa.gr/~emavromi; http://cosray.phys.uoa.gr Email: emavromi@phys.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6 Κεφάλαιο 6 Η ηλιόσφαιρα 285 Η ΗΛΙΟΣΦΑΙΡΑ Ο Ήλιος κατέχει το 99,87% της συνολικής µάζας του ηλιακού συστήµατος. Ως σώµα κυριαρχεί βαρυτικά στον χώρο του και το µαγνητικό του πεδίο απλώνεται πολύ µακριά.

Διαβάστε περισσότερα

PAPAIOANNOU A. ATHANASIOS

PAPAIOANNOU A. ATHANASIOS WORK ADDRESS Nuclear & Particle Physics Section 15771, Panepistimiopolis Zografou - Athens CONTACT Telephone: + 30 (210) 727 6901 Fax: + 30 (210) 727 6987 e-mail: atpapaio@phys.uoa.gr PAPAIOANNOU A. ATHANASIOS

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 6 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1- να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟ ΠΛΑΝΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ηλιακό ή πλανητικό μας σύστημα αποτελείται από: τον Ήλιο, που συγκεντρώνει το 99,87% της συνολικής μάζας του, τους 9 μεγάλους πλανήτες, που συγκεντρώνουν το υπόλοιπο 0,1299

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ

I. ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ I. ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ Α. Ακτινοβολία υποβάθρου (Background radiation) Εξαιτίας της κοσµικής ακτινοβολίας που βοµβαρδίζει συνεχώς την ατµόσφαιρα της γης και της ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index)

ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) ΕΙΚΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩ ΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (UV-Index) Τι είναι η υπεριώδης (ultraviolet-uv) ηλιακή ακτινοβολία Η υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάδοσή της στη γήινη ατµόσφαιρα απορροφάται κυρίως από το στρατοσφαιρικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Εφαρµογές Παγκόσµιου ορυφορικού Συστήµατος Εντοπισµού Θέσης (GPS) Καρπούζας Ηρακλής Μάρτιος 2008

Θέµα: Εφαρµογές Παγκόσµιου ορυφορικού Συστήµατος Εντοπισµού Θέσης (GPS) Καρπούζας Ηρακλής Μάρτιος 2008 Θέµα: Εφαρµογές Παγκόσµιου ορυφορικού Συστήµατος Εντοπισµού Θέσης (GPS) Καρπούζας Ηρακλής Μάρτιος 2008 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΘΕΣΗΣ GLOBAL POSITIONING SYSTEM (GPS) ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 4 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 2.1 Γενικά 2.2

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις των ενεργητικών σωματιδίων της κοσμικής ακτινοβολίας στα μικροηλεκτρονικά συστήματα

Επιδράσεις των ενεργητικών σωματιδίων της κοσμικής ακτινοβολίας στα μικροηλεκτρονικά συστήματα ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση των γεγονότων της κοσμικής ακτινοβολίας σε σχέση με τις ηλιακές εκλάμψεις και τις στεμματικές εκπομπές μάζας

Χαρτογράφηση των γεγονότων της κοσμικής ακτινοβολίας σε σχέση με τις ηλιακές εκλάμψεις και τις στεμματικές εκπομπές μάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Χαρτογράφηση των γεγονότων της κοσμικής ακτινοβολίας σε σχέση με τις ηλιακές εκλάμψεις και τις στεμματικές

Διαβάστε περισσότερα

7. To GPS και άλλα συστήµατα GNSS

7. To GPS και άλλα συστήµατα GNSS 7. To GPS και άλλα συστήµατα GNSS 7.1 GPS και άλλα συστήµατα προσδιορισµού θέσης GNSS Παράλληλα µε το GPS η πρώην Σοβιετική Ένωση προχώρησε στη δηµιουργία ενός παρόµοιου συστήµατος προσδιορισµού θέσης

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 27 Μαγνητισµός Περιεχόµενα Κεφαλαίου 27 Μαγνήτες και Μαγνητικά πεδία Τα ηλεκτρικά ρεύµατα παράγουν µαγνητικά πεδία Μαγνητικές Δυνάµεις πάνω σε φορτισµένα σωµατίδια. Η ροπή ενός βρόχου ρεύµατος.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ

Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ Ένταση Roentgen (1895): Παρατήρησε ότι όταν ταχέα ηλεκτρόνια πέσουν σε υλικό στόχο παράγεται ακτινοβολία, που ονομάστηκε ακτίνες Χ, με τις εξής ιδιότητες: Ευθύγραμμη διάδοση ακόμη

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ 1.1. Γενικά 1.2. Στρώματα ή περιοχές της ατμόσφαιρας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Μερικές συμπληρωματικές σημειώσεις στη ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Ενεργειακό ισοζύγιο της Γης Εισερχόμενη και εξερχόμενη Ακτινοβολία Εισερχόμενη Ηλιακή Ακτινοβολία Εξερχόμενη Γήινη ακτινοβολία Ορατή ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Προειδοποιήσεις πλημμυρών από μετεωρολογικές παρατηρήσεις και προγνώσεις

Προειδοποιήσεις πλημμυρών από μετεωρολογικές παρατηρήσεις και προγνώσεις Προειδοποιήσεις πλημμυρών από μετεωρολογικές παρατηρήσεις και προγνώσεις Β. Κοτρώνη Κ. Λαγουβάρδος Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ΙΕΠΒΑ/ΕΑΑ "Υπηρεσίες και προϊόντα υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργία και Απόδοση του Πρότυπου Ανιχνευτή ΝΕΣΤΩΡ

Λειτουργία και Απόδοση του Πρότυπου Ανιχνευτή ΝΕΣΤΩΡ 12 Λειτουργία και Απόδοση του Πρότυπου Ανιχνευτή ΝΕΣΤΩΡ Εισαγωγή Στο παρόν Κεφάλαιο περιγράφεται η λειτουργία και απόδοση του πρότυπου ανιχνευτή ΝΕΣΤΩΡ κατά τη λειτουργία του στη βαθιά θάλασσα. Συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

λ Ε Πχ. Ένα σωματίδιο α έχει φορτίο +2 όταν επιταχυνθεί από μια διαφορά Για ακτίνες Χ ή ακτινοβολία γ έχουμε συχνότητα

λ Ε Πχ. Ένα σωματίδιο α έχει φορτίο +2 όταν επιταχυνθεί από μια διαφορά Για ακτίνες Χ ή ακτινοβολία γ έχουμε συχνότητα Μονάδες Ενέργειας 1 ev = 1,602 10-19 J 1 fj(= 10-15 J) = 6,241 10 3 ev Πχ. Ένα σωματίδιο α έχει φορτίο +2 όταν επιταχυνθεί από μια διαφορά δυναμικού 1000 V αποκτά ενέργεια 2 kev Για ακτίνες Χ ή ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 7: Δορυφορικά Συστήματα. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές Ασκήσεις Κοσµικής Ακτινοβολίας

Εργαστηριακές Ασκήσεις Κοσµικής Ακτινοβολίας Εργαστηριακές Ασκήσεις Κοσµικής Ακτινοβολίας Άσκηση Νο1: Θέµα: Από το φάσµα των κοσµικών ακτίνων στον προσδιορισµό των δόσεων ακτινοβολίας στα αεροπορικά πληρώµατα και τους επιβάτες. Χρησιµοποιώντας την

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις των Κοσµικών Ακτινοβολιών στο ιαστηµικό Περιβάλλον

Επιδράσεις των Κοσµικών Ακτινοβολιών στο ιαστηµικό Περιβάλλον Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Φυσικής Τοµέας Αστροφυσικής, Αστρονοµίας και Μηχανικής Επιδράσεις των Κοσµικών Ακτινοβολιών στο ιαστηµικό Περιβάλλον Φάσµατα LET για διάφορες τιµές Μ

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της περιοχής λειτουργίας και της τάσης εργασίας του απαριθµητή Geiger-Müller

Εύρεση της περιοχής λειτουργίας και της τάσης εργασίας του απαριθµητή Geiger-Müller AΣΚΗΣΗ 1 Εύρεση της περιοχής λειτουργίας και της τάσης εργασίας του απαριθµητή Geiger-Müller 1. Εισαγωγή Ο ανιχνευτής Geiger-Müller, που είναι ένα από τα πιο γνωστά όργανα µέτρησης ιονίζουσας ακτινοβολίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Α Θ Η Ν Ω Ν Τ Μ Η Μ Α Φ Υ Σ Ι Κ Η Σ ΤΟΜΕΑΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ & ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΙΛΙΣΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 157 71 ΑΘΗΝΑ - ΤΗΛ. 210 72 76 888 FAX:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΑΕΡΟΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕ ΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ 6 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΕΡΟΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΟΡΥΦΟΡΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ - ΤΡΟΠΟΣΦΑΙΡΑ υψηλή ατμόσφαιρα Μεσόπαυση Θερμόσφαιρα Θερμοβαθμίδα: Γ=dT/dz (lapse rate) ΟΜΟΙΟΣΦΑΙΡΑ μεσαία ατμόσφαιρα χαμηλή ατμόσφαιρα Υ ψ όμ ετρ ο (K m ) Στρώμα Όζοντος Στρατόπαυση

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές. Αθανάσιος Α. Αργυρίου

Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές. Αθανάσιος Α. Αργυρίου Τηλεπισκόπηση Περιβαλλοντικές Εφαρμογές Αθανάσιος Α. Αργυρίου Ορισμοί Άμεση Μέτρηση Έμμεση Μέτρηση Τηλεπισκόπηση: 3. Οι μετρήσεις γίνονται από απόσταση (από 0 36 000 km) 4. Μετράται η Η/Μ ακτινοβολία Με

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 25 ΜΑΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Π ρόγνωση καιρού λέγεται η διαδικασία πρόβλεψης των ατµοσφαιρικών συνθηκών που πρόκειται να επικρατήσουν σε µια συγκεκριµένη περιοχή, για κάποια ορισµένη µελλοντική χρονική στιγµή ή περίοδο. Στην ουσία

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας. Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός

Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας. Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός Maximum Permissible Exposure (MPE) - Nominal Hazard Zone (NHZ) Μέγιστη Επιτρεπτή Έκθεση (MPE) Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2006 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΗΛΙΑΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ Γ. ΖΗΔΙΑΝΑΚΗΣ, Μ. ΛΑΤΟΣ, Ι. ΜΕΘΥΜΑΚΗ, Θ. ΤΣΟΥΤΣΟΣ Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς.

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. Μ2 Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. 1 Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί στη μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας σε ένα τόπο. Αυτή η μέτρηση επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 4 ο : ορυφορικές τροχιές

Μάθηµα 4 ο : ορυφορικές τροχιές Μάθηµα 4 ο : ορυφορικές τροχιές Στόχοι: Στο τέλος αυτού του µαθήµατος ο σπουδαστής θα γνωρίζει: Tις σηµαντικότερες κατηγορίες δορυφορικών τροχιών Τους παράγοντες που οδηγούν στην επιλογή συγκεκριµένης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ.

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ. Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Ραδιενέργεια 1896: Ανακάλυψη από τον Henry Becquerel (βραβείο Nobel 1903)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β. Θέµα 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β. Θέµα 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β Θέµα ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση Ένα πρωτόνιο και ένας πυρήνας ηλίου εισέρχονται σε οµογενές

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα DAQ. 6.1 Εισαγωγή

Συστήµατα DAQ. 6.1 Εισαγωγή 6 Συστήµατα DAQ 6.1 Εισαγωγή Με τον όρο Acquisition (Απόκτηση) περιγράφουµε τον τρόπο µε τον οποίο µεγέθη όπως η πίεση, η θερµοκρασία, το ρεύµα µετατρέπονται σε ψηφιακά δεδοµένα και απεικονίζονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Α Θ Η Ν Ω Ν Τ Μ Η Μ Α Φ Υ Σ Ι Κ Η Σ ΤΟΜΕΑΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ & ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΩΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΙΛΙΣΙΑ 157 71 ΑΘΗΝΑ - ΤΗΛ. 210 72 76939 e-mail

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003

Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2003 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Γ ΕΚ ΟΣΗΣ Μετά την τρίτη έκδοση του βιβλίου µου µε τα προβλήµατα Μηχανικής για το µάθηµα Γενική Φυσική Ι, ήταν επόµενο να ακολουθήσει η τρίτη έκδοση και του παρόντος βιβλίου µε προβλήµατα Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Σύγxρονη Φυσική II. Ακτίνες Χ - Lasers Διδάσκων : Επίκ. Καθ. Μ. Μπενής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Σύγxρονη Φυσική II. Ακτίνες Χ - Lasers Διδάσκων : Επίκ. Καθ. Μ. Μπενής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σύγxρονη Φυσική II Ακτίνες Χ - Lasers Διδάσκων : Επίκ. Καθ. Μ. Μπενής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Οι ακτίνες Χ α. έχουν φάσµα που είναι µόνο συνεχές.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Οι ακτίνες Χ α. έχουν φάσµα που είναι µόνο συνεχές. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις προτάσεις 1.1-1.4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροµαγνητικήακτινοβολία. ακτινοβολία. λmax (µm)= 2832/Τ(Κ) νόµος Wien. Ήλιος (Τ=6000 Κ) λmax=0.48 µm Γή (Τ=300 Κ) λmax=9.4 µm

Ηλεκτροµαγνητικήακτινοβολία. ακτινοβολία. λmax (µm)= 2832/Τ(Κ) νόµος Wien. Ήλιος (Τ=6000 Κ) λmax=0.48 µm Γή (Τ=300 Κ) λmax=9.4 µm Ηλεκτροµαγνητικήακτινοβολία ακτινοβολία λmax (µm)= 2832/Τ(Κ) νόµος Wien Ήλιος (Τ=6000 Κ) λmax=0.48 µm Γή (Τ=300 Κ) λmax=9.4 µm Μετρήσειςµετεωρολογικών µετεωρολογικώνδορυφόρων ορυφορική φωτογράφηση ραδιόµετρο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας. Κέντρο εκπαίδευσης ISC

Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας. Κέντρο εκπαίδευσης ISC Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας Κέντρο εκπαίδευσης ISC July 2009 > Ανίχνευση κίνησης και παρουσίας Περιεχόμενα Τι είναι ο ανιχνευτής κίνησης? Ανιχνευτές κίνησης & οφέλη για τον πελάτη Ανιχνευτές κίνησης στην

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ»

«ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ» Φώτης

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Πεδία δυνάμεων. Ηλεκτρισμός και μαγνητισμός διαφορετικές όψεις του ίδιου φαινομένου του ηλεκτρομαγνητισμού. Ενοποίηση των δύο πεδίων μετά το 1819.

Πεδία δυνάμεων. Ηλεκτρισμός και μαγνητισμός διαφορετικές όψεις του ίδιου φαινομένου του ηλεκτρομαγνητισμού. Ενοποίηση των δύο πεδίων μετά το 1819. Πεδία δυνάμεων Πεδίο βαρύτητας, ηλεκτρικό πεδίο, μαγνητικό πεδίο: χώροι που ασκούνται δυνάμεις σε κατάλληλους φορείς. Κατάλληλος φορέας για το πεδίο βαρύτητας: μάζα Για το ηλεκτρικό πεδίο: ηλεκτρικό φορτίο.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΤΟΥ ΡΑ ΙΟΜΕΤΡΟΥ AVHRR ΤΩΝ ΟΡΥΦΟΡΩΝ ΝΟΑΑ.

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΤΟΥ ΡΑ ΙΟΜΕΤΡΟΥ AVHRR ΤΩΝ ΟΡΥΦΟΡΩΝ ΝΟΑΑ. ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΤΟΥ ΡΑ ΙΟΜΕΤΡΟΥ AVHRR ΤΩΝ ΟΡΥΦΟΡΩΝ ΝΟΑΑ. Ν. ΧΡΥΣΟΥΛΑΚΗΣ και Κ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ Τµήµα Φυσικής Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας

Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας Ενότητα 3 (β): Μη Συμβατικές Πηγές Ενέργειας Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος (Γραφείο 208) Τηλ.: 24610 56690,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1 Η υπέρυθρη ακτινοβολία α συμμετέχει στη μετατροπή του οξυγόνου της ατμόσφαιρας σε όζον β προκαλεί φωσφορισμό γ διέρχεται μέσα από την ομίχλη και τα σύννεφα δ έχει μικρότερο μήκος κύματος από την υπεριώδη

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 11/04/16

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 11/04/16 Σύγχρονη Φυσική - 06: Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων /0/6 Διάλεξη 9: Αντιδραστήρες σύντηξης Αντιδραστήρες σύντηξης Δεδομένου ότι η πυρηνική σύντηξη αποτελεί μια σχεδόν ανεξάντλητη πηγή

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ. Remote Sensing ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Remote Sensing Ορισµός Η Τηλεπισκόπηση ή Τηλεανίχνευση (Remote Sensing) είναι το επιστηµονικό τεχνολογικό πεδίο που ασχολείται µετην απόκτηση πληροφοριών από απόσταση, για αντικείµενα περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτές σωματιδίων

Ανιχνευτές σωματιδίων Ανιχνευτές σωματιδίων Προκειμένου να κατανοήσουμε την φύση του πυρήνα αλλά και να καταγράψουμε τις ιδιότητες των στοιχειωδών σωματιδίων εκτός των επιταχυντικών συστημάτων και υποδομών εξίσου απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

3. Ο Rutherford κατά το βοµβαρδισµό λεπτού φύλλου χρυσού µε σωµάτια α παρατήρησε ότι: α. κανένα σωµάτιο α δεν εκτρέπεται από την πορεία του

3. Ο Rutherford κατά το βοµβαρδισµό λεπτού φύλλου χρυσού µε σωµάτια α παρατήρησε ότι: α. κανένα σωµάτιο α δεν εκτρέπεται από την πορεία του ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητισμός. Μαγνητικό πεδίο. Νίκος Ν. Αρπατζάνης

Ηλεκτρομαγνητισμός. Μαγνητικό πεδίο. Νίκος Ν. Αρπατζάνης Ηλεκτρομαγνητισμός Μαγνητικό πεδίο Νίκος Ν. Αρπατζάνης Μαγνητικοί πόλοι Κάθε μαγνήτης, ανεξάρτητα από το σχήμα του, έχει δύο πόλους. Τον βόρειο πόλο (Β) και τον νότιο πόλο (Ν). Μεταξύ των πόλων αναπτύσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής

Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Κύκλος διαλέξεων στις επιστήμες του περιβάλλοντος Μοντέλα ακτινοβολίας Εργαλείο κατανόησης κλιματικής αλλαγής Χρήστος Ματσούκας Τμήμα Περιβάλλοντος Τι σχέση έχει η ακτινοβολία με το κλίμα; Ο Ήλιος μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ. Παπαδοπούλου Σοφιάννα. Περίληψη

ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ. Παπαδοπούλου Σοφιάννα. Περίληψη ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ Παπαδοπούλου Σοφιάννα Περίληψη Οι δορυφόροι είναι ουράνια σώματα τα οποία μπορεί να μεταφέρουν είτε μια εικόνα ή οτιδήποτε άλλο. Το παρακάτω κείμενο έχει γραφτεί για να εξηγήσει σε τι περίπου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής

Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής ΑΠ2 Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση µελετά τα χαρακτηριστικά της β - ακτινοβολίας. Πιο συγκεκριµένα υπολογίζεται πειραµατικά η εµβέλεια των

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Τμήμα Παν/μιο Ιωαννίνων - Ειδική Σχετικότητα - 1 Λυμένα Προβλήματα - IV

Φυσικό Τμήμα Παν/μιο Ιωαννίνων - Ειδική Σχετικότητα - 1 Λυμένα Προβλήματα - IV Φυσικό Τμήμα Παν/μιο Ιωαννίνων - Ειδική Σχετικότητα - 23..20 Άσκηση : Χρησιμοποιώντας την διωνυμική σχέση για προσεγγίσεις υπολογίστε πόσο γρήγορα πρέπει να κινείται χρονόμετρο έτσι ώστε να χτύπα 0 φορές

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια στον LHC Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόµενων εσµών Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) είναι ικανός να επιτύχει ενέργειες που κανένας άλλος επιταχυντής έως σήµερα δεν έχει προσεγγίσει. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 31 Τα µεταβαλλόµενα ηλεκτρικά πεδία παράγουν µαγνητικά πεδία. Ο Νόµος του Ampère-Ρεύµα µετατόπισης Νόµος του Gauss s στο µαγνητισµό

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

Υπότιτλος - Ερευνητικό Ερώτημα: Από τι αποτελείται ο Ήλιος και ποια η δομή του;

Υπότιτλος - Ερευνητικό Ερώτημα: Από τι αποτελείται ο Ήλιος και ποια η δομή του; 9 Ο Γενικό Λύκειο Πατρών Τάξη Α' Τμήμα Ερευνητικής Εργασίας 1 Κυρίως Θέμα: Ήλιος πηγή ενέργειας & ζωής Υπότιτλος - Ερευνητικό Ερώτημα: Από τι αποτελείται ο Ήλιος και ποια η δομή του; Από την ομάδα Darkangels:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Εικ 1 Μετόπη από το ναό της Αθηνάς στην Τροία με ανάγλυφη παράσταση του Ήλιου πάνω στο άρμα του. (Staatliche Museen, Βερολίνο) ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Μέση Απόσταση = 21.392.000 x 10 33 gr ΜD

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμιο Σύστημα Ναυτιλιακού Κινδύνου και Ασφάλειας. Global Maritime Distress and Safety System

Παγκόσμιο Σύστημα Ναυτιλιακού Κινδύνου και Ασφάλειας. Global Maritime Distress and Safety System Παγκόσμιο Σύστημα Ναυτιλιακού Κινδύνου και Ασφάλειας Global Maritime Distress and Safety System Βασικά Χαρακτηριστικά Διεθνώς (IMO International Maritime Organization) συμφωνημένο σύνολο από διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα και Προοπτικές στην Αναβάθµιση Κοινωνικής Κατοικίας: Η Περίπτωση του Ηλιακού Χωριού

Προβλήµατα και Προοπτικές στην Αναβάθµιση Κοινωνικής Κατοικίας: Η Περίπτωση του Ηλιακού Χωριού Προβλήµατα και Προοπτικές στην Αναβάθµιση Κοινωνικής Κατοικίας: Η Περίπτωση του Ηλιακού Χωριού Νίκος Νταβλιάκος - Αριστοτέλης Μπότζιος-Βαλασκάκης Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2004, Ξενοδοχείο Stratos Vassilikos

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Theory Greek (Greece) Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) (10 Μονάδες)

Theory Greek (Greece) Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) (10 Μονάδες) Q3-1 Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) (10 Μονάδες) Παρακαλείστε να διαβάσετε τις Γενικές Οδηγίες στον ξεχωριστό φάκελο πριν ξεκινήσετε το πρόβλημα αυτό. Σε αυτό το πρόβλημα θα ασχοληθείτε με τη Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Που β ρί σκε ται λοι πόν οή λιο ς, μ έσα στο ν γα λαξ ία;

Που β ρί σκε ται λοι πόν οή λιο ς, μ έσα στο ν γα λαξ ία; Ο ήλιος Τι είναι ο ήλιος; Ο Ήλιος είναι ένα άστρο του Γαλαξία μας, όπως τα άστρα που βλέπετε την νύχτα στον ουρανό! Ο Ήλιος είναι μία τεράστια σφαίρα αερίων, δηλαδή, αποτελείται από υδρογόνο σε ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

n proton = 10N A 18cm 3 (2) cm 2 3 m (3) (β) Η χρονική απόσταση δύο τέτοιων γεγονότων θα είναι 3m msec (4)

n proton = 10N A 18cm 3 (2) cm 2 3 m (3) (β) Η χρονική απόσταση δύο τέτοιων γεγονότων θα είναι 3m msec (4) ΛΥΣΕΙΣ ΣΕΙΡΑΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 8 Διδάσκων: Θεόδωρος Ν. Τομαράς 1. Η θεωρία των μαγνητικών μονοπόλων προβλέπει οτι αυτά αντιδρούν με πρωτόνια και δίνουν M + p M + e + + π 0 (1) με ενεργό διατομή σ 0.01 barn. Το

Διαβάστε περισσότερα

Theory Greek (Cyprus) Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) (10 μονάδες)

Theory Greek (Cyprus) Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) (10 μονάδες) Q3-1 Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) (10 μονάδες) Σας παρακαλούμε να διαβάσετε προσεκτικά τις Γενικές Οδηγίες που υπάρχουν στον ξεχωριστό φάκελο πριν ξεκινήσετε την επίλυση του προβλήματος. Σε αυτό

Διαβάστε περισσότερα