Η µη λεκτική επικοινωνία στην διαχείριση κρίσεων στην οµάδα. How can non-verbal communication prevent crisis in the team

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η µη λεκτική επικοινωνία στην διαχείριση κρίσεων στην οµάδα. How can non-verbal communication prevent crisis in the team"

Transcript

1 Η µη λεκτική επικοινωνία στην διαχείριση κρίσεων στην οµάδα How can non-verbal communication prevent crisis in the team Μαρία-Ελένη ΦΡΑΓΓΕ ΑΚΗ δασκάλα (ΠΕ70), MSc (c) ΕΚΠΑ, Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης,: Εκπαίδευση Ενηλίκων και δια βίου Μάθηση Abstract We can t do nothing, but communicate! Every aspect of our daily life is a form of a timeless communication with each other. Even if this type of communication does not include words, people can still achieve a form of communication, a non-verbal form. Non-verbal communication consists a special type of communication because expresses human feelings throughout our body. This can be extremely helpful for a teacher, so as to prevent and deal, in the right way, with a crisis between the members of his/her team. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η επικοινωνία ως διαδικασία είναι τόσο άρρηκτα δεµένη µε την ανθρώπινη ύπαρξη ώστε να γίνεται συνεχώς και ασταµάτητα. Ακόµα κι όταν δεν εµπερικλείει τον λόγο, οι άνθρωποι εξακολουθούν να επικοινωνούν µεταξύ τους. «εν µπορούµε παρά να επικοινωνούµε», αναφέρει ο Dance (Κοντάκος, 2008, σ. 53). Με την µηλεκτική επικοινωνία, η οποία περιλαµβάνει την συµµετοχή ολόκληρου του σώµατος στην έκφραση συναισθηµάτων και διαθέσεων, ο εκπαιδευτής είναι σε θέση να διαγνώσει, να προλάβει και, τελικά, να αντιµετωπίσει καίρια τυχόν κρίσεις µέσα στα πλαίσια της διδακτικής του οµάδας, ή της οµάδας εργασίας. Με την ευρεία έννοια ο όρος επικοινωνία έρχεται για να περιγράψει την ανταλλαγή µηνυµάτων, την µετάδοση σηµασιών µεταξύ ατόµων και οµάδων. Αυτή η ανταλλαγή µηνυµάτων εµπεριέχει και την αλληλεπίδραση του ενός ατόµου µε το άλλο, την κοινωνική αλληλεπίδραση ή την διαπροσωπική επικοινωνία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσεται τόσο η λεκτική, όσο και η µη λεκτική µορφή επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης, αφού η ανθρώπινη επικοινωνία πραγµατοποιείται µε ψηφιακούς και µε αναλογικούς τρόπους (Κοντάκος, 2008, σ. 53). Για την επικοινωνιακή διαδικασία χρειάζεται µια σειρά από πολλά και πολυποίκιλα στοιχεία. Αυτά είναι: Ο ποµπός και ο δέκτης, οι οποίοι κατά την επικοινωνία και για την δηµιουργία ενός πλήρους κυκλώµατος χρειάζεται να «αλλάξουν ρόλους». Με τον τρόπο αυτό ο δέκτης της ερώτησης γίνεται τώρα ποµπός µιας απάντησης και αντιστρόφως. Παρατηρείται λοιπόν δράση και ανάδραση κατά την επικοινωνιακή διαδικασία. Το µήνυµα, το οποίο µπορεί να περιλαµβάνει πληροφορίες, ερωτήσεις, καταγραφή συναισθηµάτων, γενικά ένα σηµασιολογικό περιεχόµενο. 218

2 Τα µέσα έκφρασης και µετάδοσης του µηνύµατος, δηλαδή τα µη λεκτικά µέσα, ένα δίκτυο επικοινωνίας, διάφορους τεχνικούς τρόπους επικοινωνίας (γράµµα, τηλέφωνο, Η/Υ κ.τ.λ. Το περιβάλλον µέσα στο οποίο λαµβάνει χώρα η διαδικασία της επικοινωνίας. Η λεκτική επικοινωνία εντάσσεται στους ψηφιακούς τρόπους επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης. Αποτελείται από µια σειρά σηµείων τα οποία βρίσκονται σε δυναµική σχέση µεταξύ τους, συντίθενται, αποκόπτονται, ανασυντίθενται (γράµµατασηµεία, συλλαβές, λέξεις, φράσεις, κείµενα), ώστε όλα µαζί να αποτελούν ένα οργανωµένο σύνολο, έναν κώδικα επικοινωνίας. Με τον όρο λεκτική επικοινωνία εννοούµε όλα εκείνα τα µηνύµατα τα οποία χρησιµοποιούν την λεκτική οδό, τις λέξεις, τις προτάσεις, σε προφορικό (οπτικάακουστικά σήµατα) και σε γραπτό επίπεδο (γραφή-παραστάσεις εικόνων), ώστε να επιτευχθεί η επικοινωνία. Μιλώντας για µη λεκτική επικοινωνία εννοούµε την έκφραση συναισθηµάτων, διαθέσεων, στάσεων και γενικότερα του εσωτερικού κόσµου του ανθρώπου µέσω του σώµατος (Ι.Ε. Βρεττός, 2003, σ. 20). Είναι η έκφραση όλων εκείνων των στοιχείων τα οποία µοιάζουν να µην χωρούν µέσα στα λόγια µας. Με την µη λεκτική του επικοινωνία, µε την συµπεριφορά του, ένα άτοµο µπορεί να ασκήσει επιρροή στην νοητική κατάσταση ή στα συναισθήµατα του συνοµιλητή του, στοιχείο ιδιαίτερα σηµαντικό για την κοινωνική επιτυχία του ατόµου καθώς και για την επιτυχία των διαπροσωπικών του σχέσεων. Γενικά για την µη λεκτική επικοινωνία, µπορούµε να διακρίνουµε µια σειρά από χαρακτηριστικά (Παπαδάκη-Μιχαηλίδη, 2008, σ ). Έτσι, η µη λεκτική επικοινωνία έχει, Φυλογενετική προτεραιότητα. Αυτό σηµαίνει ότι αυτή η µορφή επικοινωνίας προηγήθηκε της λεκτικής στην φυσική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Οντογενετική προτεραιότητα. Ο άνθρωπος στα πρώτα στάδια της ζωής του επικοινωνεί µε το περιβάλλον αποκλειστικά και µόνο µε την χρήση του µη λεκτικού καναλιού, για παράδειγµα η επικοινωνία της µητέρας και του νεογέννητου βρέφους. Αξία οικουµενική. Σε όλους τους πολιτισµούς και σε όλες τις κοινωνίες έχουν αναπτυχθεί µη λεκτικά σήµατα τα οποία έχουν καταρτίσει ένα ολόκληρο σύστηµα επικοινωνίας. Εδώ είναι σηµαντικό να αναφερθεί ότι δεν ισχύουν οι ίδιοι κανόνες µη λεκτικής συµπεριφοράς σε όλα το κοινωνικά συστήµατα. Στις µουσουλµανικές, για παράδειγµα, χώρες δεν είναι αποδεκτή κοινωνικά συµπεριφορά η βλεµµατική επαφή, το να κοιτά κανείς ευθέως στα µάτια τον συνοµιλητή του για µεγάλο χρονικό διάστηµα. Χρήση παντού και πάντα. Χρησιµοποιούνται σε όλες τις µορφές αλληλεπιδράσεων, σε όλες τις µορφές επικοινωνίας, διαπροσωπικές, επαγγελµατικές, οµαδικές, δυαδικές. Πρωταρχικό ρόλο. Πάντα πριν «πάρει το λόγο» η λεκτική επικοινωνία, έστω και σε ασυνείδητο στάδιο, η µη λεκτική επικοινωνία έχει επιστρατευτεί για να συλλέξει και να αξιολογήσει όλες εκείνες τις πληροφορίες και τα στοιχεία τα οποία µαρτυρά η επίσης µη λεκτική συµπεριφορά του συνοµιλητή (εµφάνιση, στάση σώµατος, µορφασµοί προσώπου κ.τ.λ.) 219

3 Η σηµασία της µη λεκτικής επικοινωνίας είναι ευρέως αναγνωρισµένη και αποδεκτή αν σκεφτεί κανείς όλες εκείνες τις περιπτώσεις όπου µπορεί να βοηθήσει, να διευκολύνει, ρυθµίσει τον τύπο της σχέσης η οποία θα αναπτυχθεί, να συµπληρώσει την λεκτική συµπεριφορά ή ακόµα και να την υποκαταστήσει εντελώς. Ας αναλογιστεί κανείς τις περιπτώσεις του βωβού κινηµατογράφου, τις στιγµές όπου ένα µήνυµα πρέπει να µεταδοθεί «στα κρυφά», ή όπου τα άτοµα είναι επιτακτική ανάγκη να επικοινωνήσουν αλλά το περιβάλλον στο οποίο εκείνη τη στιγµή βρίσκονται δεν τους το επιτρέπει, για παράδειγµα µέσα σε έναν πολύβουο δρόµο, σε εργοστάσιο, στο χρηµατιστήριο. Τότε είναι που αµέσως και ασυνείδητα ξετυλίγεται το ρεπερτόριο της µη λεκτικής συµπεριφοράς για να επιτευχθεί µε κάθε δυνατό τρόπο η επικοινωνία. Η λεκτική και η µη λεκτική επικοινωνία αποτελούν τις δυο όψεις του ίδιου νοµίσµατος. Και οι δυο µαζί αλληλοσυµπληρώνονται και συναποτελούν το φαινόµενο της επικοινωνίας. Παρόλα αυτά, παρουσιάζουν και µια σειρά από διαφορές εξαιτίας της διαφορετικής τους φύσης και προέλευσης. Πιο συγκεκριµένα 1. Η µη λεκτική επικοινωνία αποτελεί βιολογική αναγκαιότητα, ενώ η µη λεκτική διέπεται από αρχές επινοηµένες από το άτοµο. Κατά συνέπεια, η µη λεκτική επικοινωνία διέπεται από διαφυλετικότητα και διαπολιτισµικότητα, ενώ η λεκτική είναι φυλετικά προσδιορισµένη. 2. Ως σύστηµα η µη λεκτική επικοινωνία κάνει χρήση των παλιών δοµών του κεντρικού νευρικού συστήµατος, σε αντίθεση µε την λεκτική η οποία χρησιµοποιεί τον εγκεφαλικό φλοιό. 3. Η µη λεκτική επικοινωνία είναι η πρώτη µορφή επικοινωνίας (νεογέννητο- µητέρα), ενώ η λεκτική έρχεται αρκετά αργότερα στην ζωή του ατόµου. 4. Τα δρώντα αντικείµενα αλλά και η ίδια η δράση τους υπάρχουν ανεξάρτητα από κοινωνικούς κανόνες, ενώ ο κώδικας επικοινωνίας είναι δηµιούργηµα του ατόµου και της κοινωνίας. 5. Η µη λεκτική επικοινωνία επηρεάζει την αντίληψη, το συντονισµό και την ενσωµάτωση και οδηγεί στην απόκτηση δεξιοτήτων. Αντίθετα, η λεκτική επηρεάζει τη σκέψη και οδηγεί στην απόκτηση πληροφοριών. (Κοντάκος, 2008, σ. 56) 6. Η µη λεκτική επικοινωνία εµπεριέχει συναισθήµατα, βασίζεται στην ενσυναισθηµατική αξιολόγηση, στην έµπρακτη συµµετοχή του ατόµου στην διαδικασία αλληλεπίδρασης, σε αντίθεση µε την λεκτική επικοινωνία η οποία είναι διανοητική διαδικασία και η κατανόηση κάθε λεκτικής έκφρασης εναπόκειται σε προηγούµενη λεκτική συµφωνία. 7. Τέλος, η µη λεκτική επικοινωνία αποτελεί ένα αυστηρά προσωπικό κόσµο για το κάθε άτοµο, µια γλώσσα προσωπική, ενώ η λεκτική επικοινωνία αντιπροσωπεύει µια γλώσσα διαµορφωµένη από κοινωνικούς κανόνες. Σε κάθε έκφανση της καθηµερινής µας ζωής βρισκόµαστε σε αλληλεπίδραση µε τους άλλους ανθρώπους, σε επίπεδο τυπικό όπου είναι µικρές οι συναισθηµατικές ανταλλαγές και τον πρώτο ρόλο έχουν η ανταλλαγή πληροφοριακών µηνυµάτων αλλά και σε διαπροσωπικό επίπεδο, όπου κυρίαρχο ρόλο παίζουν οι ανταλλαγές συναισθηµάτων και η ικανοποίηση των αναγκών µας. Οι διαπροσωπικές είναι τόσο σηµαντικές διότι αποτελούν το µέσο για την ικανοποίηση των αναγκών µας σε λήψη και παροχή φροντίδας, σε αγάπη καταξίωση, αναγνώριση, επιβεβαίωση. Αν και δεν είναι όλες οι σχέσεις ίδιες, τέτοιες σχέσεις οδηγούν σε ηρεµία και ψυχική ισορροπία τον άνθρωπο. 220

4 Όπου όµως εµπλέκονται συναισθήµατα, κάνει την εµφάνισή της η µη λεκτική συµπεριφορά. Και στο σηµείο αυτό, η µη λεκτική συµπεριφορά ερµηνεύεται από την κατάλληλη χρήση των µη λεκτικών κοινωνικών δεξιοτήτων του ατόµου. Ο Kelly όρισε τις κοινωνικές δεξιότητες ως τα είδη της συµπεριφοράς τα οποία επιστρατεύουν οι άνθρωποι στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, έτσι ώστε να παίρνουν όσο το δυνατόν περισσότερες αµοιβές (Παπαδάκη-Μιχαηλίδη, 2008, σ. 162). Όταν µιλάµε για κοινωνικές δεξιότητες, εννοούµε την έκφραση των προσωπικών µας συναισθηµάτων µε τον κατάλληλο τρόπο αλλά και την ορθή αποκωδικοποίηση των συναισθηµάτων των άλλων και στο σηµείο αυτό λαµβάνει χώρα η ορθή ερµηνεία των µη λεκτικών σηµάτων των ατόµων του περιβάλλοντος. Τα άτοµα τα οποία έχουν αναπτύξει αυτού του τύπου την δεξιότητα διακρίνονται από µεγαλύτερη εκφραστικότητα και εξωστρέφεια, στοιχεία τα οποία τα κάνουν περισσότερα αγαπητά και συµπαθή. Αυτό το γεγονός εύκολα µπορεί να εξηγηθεί διότι τα άτοµα αυτά ξεκινούν τις διαπροσωπικές τους σχέσεις πριν από τους υπόλοιπους µη λεκτικά, µε ένα ζεστό βλέµµα, ένα χαµόγελο, ένα νεύµα. Έτσι, κερδίζουν την προσοχή και δηµιουργούν ευνοϊκές αρχικές εντυπώσεις, οι οποίες δύσκολα καταρρίπτονται στο µέλλον. Τα άτοµα αυτά απολαµβάνουν την κοινωνική επιτυχία και για έναν ακόµα λόγο, διότι παρέχουν απλόχερα µε µη λεκτικό τρόπο πολλές αµοιβές στα άτοµα µε τα οποία συναναστρέφονται, κάτι που τα καθιστά πολύ δηµοφιλή. ίνουν, ουσιαστικά, στο περιβάλλον τους τα ερεθίσµατα εκείνα τα οποία ικανοποιούν τις ανάγκες των συνανθρώπων τους. Ακόµη, εννοούµε τις δεξιότητες οι οποίες και απαιτούνται για τον έλεγχο και την ρύθµιση των συναισθηµατικών µας εκδηλώσεων που περιλαµβάνουν τόσο την απόκρυψη της εκδήλωσης των πραγµατικών µας συναισθηµάτων, όσο και την υποκριτική έκφραση συναισθηµάτων τα οποία και δεν βιώθηκαν. Εδώ είναι ιδιαίτερης σηµασίας να αναφερθεί ότι ο έλεγχος της έκφρασης των πραγµατικών συναισθηµάτων είναι πολύ δύσκολος. Ακόµα και όταν γίνεται προσπάθεια γι αυτό, πολλές φορές η µη λεκτική συµπεριφορά προδίδει (συνεχές, νευρικό κούνηµα του ποδιού, κοκκίνισµα του προσώπου, εφίδρωση, κτλ). Αντίθετα, η υποκριτική έκφραση συναισθηµάτων ως κοινωνική συµπεριφορά διδάσκεται από πολύ µικρή ηλικία και αποτελεί µια φυσική και αποδεκτή κοινωνική συµπεριφορά. Στις βασικές µη λεκτικές κοινωνικές δεξιότητες περιλαµβάνονται εκείνες οι οποίες είναι ικανές να αλλάξουν τη σηµασία του λόγου, δηλαδή, τα παραγλωσσικά στοιχεία, η αλλαγή του τόνου και του ρυθµού της φωνής, οι παύσεις, είναι στοιχεία ικανά να δώσουν έµφαση ή να «αποσιωπήσουν» τµήµατα του λόγου. Τέλος, σε πολύ συγκεκριµένες και εξειδικευµένες περιπτώσεις, οι οποίες δεν αποτελούν αντικείµενο της παρούσας εργασίας, απαιτούνται ικανότητες συναισθηµατικής συµµετοχής στα ζητήµατα τα οποία απασχολούν τον συνάνθρωπο (empathy-ενσυναίσθηση) µε σκοπό την παροχή ψυχολογικής στήριξης. Γενικά, οι διαπροσωπικές σχέσεις παίζουν ιδιαίτερα σηµαντικό ρόλο στην ζωή ενός ανθρώπου και αποτελούν έναν ουσιαστικό παράγοντα ευτυχίας και ψυχικής ισορροπίας, από όπου το άτοµο αντλεί δύναµη και στήριξη τόσο για την ικανοποίηση βασικών του συναισθηµατικών αναγκών, όσο και για την επίτευξη των στόχων του. Η ΟΜΑ Α Οµάδα είναι η συνάντηση και αλληλεπίδραση µιας σειράς ατόµων σε τακτά χρονικά διαστήµατα. Σηµαντικά στοιχεία αποτελούν ο αριθµός των ατόµων της οµάδας αλλά κυριότερα ο κοινός τους στόχος (εκτέλεση έργου), οι κοινοί κανόνες οι οποίοι διέπουν τις συναντήσεις των µελών της οµάδας, τα κοινά προβλήµατα, οι κοινωνικοί ρόλοι τους οποίους το κάθε µέλος της οµάδας επιτελεί και τέλος η 221

5 ικανοποίηση των κοινών συναισθηµατικών αναγκών των µελών της οµάδας. Έγινε τόσο συχνή χρήση του επιθέτου «κοινός», θέλοντας να καταστεί φανερό ότι πραγµατικά οµάδα δεν είναι η απλή συνάθροιση µιας σειράς ατόµων αλλά το πέρασµα από το προσωπικό στο συλλογικό, από το «εγώ» στο «εµείς». Κάθε οµάδα έχει µια σειρά από γνωρίσµατα διάρθρωσης (Τσιπλητάρης, 2004, σ. 54). Επικοινωνία και αλληλεπίδραση µεταξύ των µελών της. Συναίσθηµα οικειότητας µεταξύ των µελών. Ταύτιση του εαυτού τους µε την οµάδα (αίσθηση του ανήκειν) Κοινά ενδιαφέροντα και κοινοί στόχοι. Αλληλεξάρτηση και αλληλοσυµπλήρωση των ρόλων. Ταύτιση µεταξύ των µελών µε κοινά ιδεώδη. Αξίες. Συναίσθηµα συνύπαρξης από την οµοιότητα της συµπεριφοράς των µελών απέναντι στο περιβάλλον. Αλληλεγγύη και αλληλοϋποστήριξη µεταξύ των µελών της. Η δηµιουργία της οµάδας ξεκινά, κατά κανόνα, µε την κατανοµή των ρόλων στα µέλη της. Η ένταξη του κάθε ατόµου χωριστά στην οµάδα ή ακόµα και η δηµιουργία υποοµάδων δεν γίνεται αυθαίρετα αλλά επηρεάζεται από κάποιους παράγοντες. Κάποιοι από αυτούς εντάσσονται στο κοµµάτι της µη λεκτικής επικοινωνίας το οποίο και ενδιαφέρει περισσότερο την παρούσα εργασία. Η πρώτη εντύπωση την οποία δηµιουργεί το άτοµο µε το οποίο καλείται κάποιος να συνυπάρξει, είναι µέρος της µη λεκτικής επικοινωνίας. Η πρώτη εντύπωση εξαρτάται από παράγοντες όπως η εµφάνιση γενικά, οι εκφράσεις του προσώπου (π.χ. το χαµόγελο), στοιχεία της προσωπικότητας τα οποία αντικατοπτρίζονται στην µη λεκτική συµπεριφορά (κινήσεις των χεριών ή του κορµού προς την κατεύθυνση του συνοµιλητή οι οποίες συνοδεύουν τον λόγο φανερώνουν επικοινωνιακή διάθεση, ευχάριστη προσωπικότητα και δηµιουργούν θετικό κλίµα αλληλεπίδρασης). ΟΙ ΚΡΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΜΑ Α-ΜΕ ΠΟΙΟΝ ΤΡΟΠΟ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΛΗΦΘΟΥΝ Γίνεται λόγος για την διαχείριση των κρίσεων οι οποίες προκύπτουν µέσα σε µια οµάδα. Μια τέτοια κατάσταση κρίνεται φυσιολογική ως προς την εµφάνισή της καθώς στο ανθρώπινο στοιχείο ενυπάρχουν τέτοιου είδους συµπεριφορές. Παρόλα αυτά, είναι προτιµότερο να προλαµβάνονται οι οποιεσδήποτε κρίσεις και συγκρούσεις µεταξύ των µελών παρά να αντιµετωπίζονται εκ των υστέρων (εµψύχωση). Τούτο είναι δυνατόν εάν ο εκπαιδευτής µεριµνήσει για την δηµιουργία ενός ευνοϊκού κλίµατος µέσα στην οµάδα. Είναι καλό τα µέλη της οµάδας να έχουν οπτική επαφή το ένα µε το άλλο, να µπορούν να επικοινωνούν πρόσωπο µε πρόσωπο, να συνάπτουν σχέσεις µε σκοπό την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση. Αυτό εξαρτάται από την διάρθρωση του χώρου µέσα στον οποίο γίνονται οι συναντήσεις της οµάδας, το εκπαιδευτικό στυλ του εκπαιδευτή, καθώς και από την ίδια την οµάδα. Ως προς την διάρθρωση του χώρου συναντήσεων προτιµάται η διάταξη σε σχήµα V ή U, καθώς κρίνεται η πιο ευχάριστη αλλά και αυτή η οποία ευνοεί την παιδαγωγική σχέση.( Courau, 2000 σ. 78) Σύµφωνα µε την διάταξη αυτή οι 222

6 εκπαιδευόµενοι έχουν την δυνατότητα να κοιτάζονται, να αναπτύσσουν δηλαδή αλλά και να αποκωδικοποιούν την λεκτική επικοινωνία των υπολοίπων µελών της οµάδας, να µιλούν για την επίτευξη του κοινού έργου το οποίο τους έχει ανατεθεί, να πλησιάζουν ο καθένας τους οικείους του ή και τους απέναντι αν το τραπέζι είναι σχετικά µικρό, χωρίς να χρειαστεί να σηκωθούν, ενώ τέλος µπορούν αµέσως να δηµιουργηθούν µικρές υποοµάδες όπου κριθεί αναγκαίο. Όσον αφορά το εκπαιδευτικό στυλ του εκπαιδευτή, αυτό που περισσότερο ευνοεί την ανάπτυξη σχέσεων και την αλληλεπίδραση των µελών της οµάδας είναι αυτό του δηµοκρατικού εκπαιδευτή. Κύρια χαρακτηριστικά του είναι ο προγραµµατισµός του έργου σε στενή συνεργασία µε την οµάδα και η εκχώρηση αρµοδιοτήτων στα µέλη της οµάδας (διαδικασία έργου και αποτέλεσµά του). Με τον τρόπο αυτό η οµάδα αποκτά γρήγορα αυτονοµία στην επίτευξη του στόχου αλλά κατά επέκταση και στην αντιµετώπιση κάθε κατάστασης η οποία µπορεί να προκύψει και να δηµιουργήσει αναταραχή (αυτοδιαχείριση της οµάδας). Τα µέλη της οµάδας αποφασίζουν από µόνα τους και δίνουν λύσεις, ενώ ο ρόλος του εκπαιδευτή είναι υποστηρικτικός. Αποτελεί και εκείνος ένα ισότιµο µέλος της οµάδας. Συµπληρωµατικά κρίνεται σηµαντικό να αναφερθεί το γεγονός ότι ο εκπαιδευτής αποτελεί πρότυπο συµπεριφοράς για την οµάδα των εκπαιδευόµενών του. «εν υπάρχουν κακές οµάδες αλλά µόνο κακοί εκπαιδευτές» (Courau, 2000, σ. 104) και αυτό φορτίζει τον εκπαιδευτή µε µεγάλες ευθύνες και απαιτήσεις. Πέρα όµως, από όλα εκείνα τα προσόντα τα οποία και καθιστούν τον εκπαιδευτή έναν καλό εκπαιδευτή, είναι απαραίτητα και άλλα εφόδια και εδώ η χρήση µη λεκτικών τεχνικών κάνει την εµφάνισή της. Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ- ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ Στην βιβλιογραφία παρουσιάζεται πληθώρα τεχνικών µε την χρήση των οποίων είναι δυνατή η αποτροπή αλλά η αντιµετώπιση µιας κρίσης, µετά την εκδήλωσή της. Η παρούσα εργασία ασχολείται µε τις µη λεκτικές τεχνικές, οι οποίες εµπεριέχουν την χρήση της φωνής, του βλέµµατος και τις εκφράσεις του προσώπου γενικά καθώς και στις κινήσεις του σώµατος. Η φωνή είναι µια από τις εκφράσεις του σώµατος η οποία µπορεί να ασκήσει επιρροή και να επιφέρει σηµαντικές αλλαγές κατά την διάρκεια µιας κρίσης. Είναι πολύ σηµαντικό ο εκπαιδευτής να διατηρεί έναν ρυθµό οµιλίας τέτοιο ο οποίος να υποβοηθά την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση των µελών της οµάδας. Η χαµηλή, µάλλον, παρά δυνατή φωνή, ο σταθερός και αργός ρυθµός οµιλίας, οι περίοδοι σιωπής µέσα σε αυτήν, δηλώνουν αυτοπεποίθηση από µεριάς του εκπαιδευτή, ψυχραιµία, καλή προετοιµασία και αυτοέλεγχο ενώ βοηθούν στην δηµιουργία ενός κλίµατος ηρεµίας και ασφάλειας. Η αύξηση της έντασης της φωνής µπορεί να βοηθήσει σε στιγµές όπου οι ρυθµοί της οµάδας πέφτουν ενώ πρέπει να αποφεύγεται σε στιγµές έντονης κούρασης για να µην οδηγεί σε εκνευρισµό. Ας µην ξεχνάµε την τάση µιµητισµού της οµάδας σε σχέση µε τον εκπαιδευτή. Το να φωνάξει κανείς σε στιγµές κατά την διάρκεια των οποίων σηµειώνεται φασαρία, υπάρχει έντονη διένεξη µεταξύ των συµµετεχόντων, για να ακουστεί πιο δυνατά ώστε να κυριαρχήσει ή µε την ψευδαίσθηση ότι η δική του φωνή θα υπερτερήσει τελικά, οδηγεί στην δηµιουργία περισσότερου θορύβου, όξυνση της έντασης που ήδη υπάρχει και τελικά σε µεγαλύτερο εκνευρισµό. Η συνοχή της οµάδας έχει τότε διασπαστεί και ο εκπαιδευτής βρίσκεται σε δεινή θέση. 223

7 Αντίθετα, ο εκπαιδευτής µε µεγάλη ψυχραιµία οφείλει να χαµηλώσει προοδευτικά τη φωνή του, να µιλήσει µε αργό ρυθµό ή ακόµα και να σωπάσει µε σκοπό του να αυτορυθµιστεί η οµάδα και ο ίδιος να λειτουργήσει ως πρότυπο συµπεριφοράς (καθρεφτισµός). Η βλεµµατική επαφή και η επικοινωνία που επιτελείται µέσα από αυτήν κρίνονται εξίσου σηµαντικά. Η κατεύθυνση του βλέµµατος αποτελεί την απαρχή κάθε είδους αλληλεπίδρασης ενώ όταν το βλέµµα είναι αµοιβαίο είναι πιθανό να ξεκινήσει µια διαπροσωπική σχέση. Η οπτική επαφή, γενικά, δηµιουργεί καλή ατµόσφαιρα και θετικά συναισθήµατα, ενώ ευνοεί την αλληλεπίδραση. Ένας εκπαιδευτής ο οποίος κοιτά συχνά τους συµµετέχοντες στα µάτια, φανερώνει άτοµο µε αυτοπεποίθηση, καλή συναισθηµατική διάθεση και ζεστή προσωπικότητα, άτοµο το οποίο ενδιαφέρεται για την δηµιουργία κλίµατος οικειότητας στην οµάδα. Είναι αναγκαίο στοιχείο, λοιπόν, ο εκπαιδευτής να κοιτάζει τµηµατικά όλους τους εκπαιδευόµενους την ώρα που τους µιλά τόσο διότι µέληµά του είναι η µετάδοση του µηνύµατός του, όσο και η προσωπική εµπλοκή του καθενός συµµετέχοντα σε αυτό. Ο εκπαιδευόµενος, µε τον τρόπο αυτό, θεωρεί ότι ο εκπαιδευτής µιλά σε εκείνον προσωπικά, ότι βρίσκεται εκεί για αυτόν και θεωρεί το µήνυµά του δική του υπόθεση. Αυτό το στοιχείο δηµιουργεί θετικό κλίµα στην λειτουργία της οµάδας, αποφεύγοντας τυχόν συγκρούσεις. Το βλέµµα, ακόµα, εάν η χρήση του δεν είναι η κατάλληλη, µπορεί να προδώσει τις µύχιες σκέψεις του εκπαιδευτή για τους εκπαιδευόµενους ή να περάσει «διπλά µηνύµατα». Εάν ο εκπαιδευτής είναι εκνευρισµένος µε ένα µέλος της οµάδας, όσο γλυκά και ήρεµα αν του µιλήσει, το βλέµµα του θα τον προδώσει. Η καλύτερη τεχνική στον προφορικό λόγο δεν έχει κανένα αποτέλεσµα, εάν ένα οργισµένο ύφος διαψεύδει τα λόγια (Courau 2000, σ. 124). Τα «διπλά µηνύµατα» τα οποία δηµιουργούνται από την αντίφαση των λόγων και της έκφρασης του οµιλούντος η οποία υποκινείται από την συναισθηµατική του κατάσταση µπορούν να αποβούν καταστροφικά σε µια σχέση εµπιστοσύνης, αφού φανερώνουν διπροσωπία και δηµιουργούν συναισθήµατα εξαπάτησης. Όπως το βλέµµα και το πρόσωπο, οι κινήσεις του σώµατος και η µετακίνηση µπορούν είτε να ενισχύσουν, είτε να ακυρώσουν το αποτέλεσµα µιας λεκτικής παρέµβασης ( Courau 2000, σ. 125). Για την ενίσχυση του θετικού κλίµατος στην οµάδα και την ανάπτυξη σχέσεων εµπιστοσύνης και σεβασµού, ο εκπαιδευτής κάθε φορά που ο ίδιος µιλά ή κάθε φορά όπου ο εκπαιδευόµενος παίρνει τον λόγο οφείλει να στρέφει την προσοχή του σε αυτόν και να ενισχύει αυτή του την συµπεριφορά στρέφοντας και ολόκληρο το σώµα του προς την κατεύθυνση του εκπαιδευόµενου. Η µείωση της απόστασης των σωµάτων εκπαιδευτή και εκπαιδευοµένου εκδηλώνει συναισθήµατα ενδιαφέροντος, συµπάθειας, κατανόησης και διάθεσης για την παροχή βοήθειας. Το να µιλά ο εκπαιδευόµενος και ο εκπαιδευτής να σηµειώνει, να σβήνει τον πίνακα ή να επεξεργάζεται τις σηµειώσεις του περνά διπλά µηνύµατα στον εκπαιδευόµενο κλονίζοντας την σχέση τους και δηµιουργώντας άρνηση και δυσφορία. Η οµάδα συγκρατεί πιο συχνά το αρνητικό αποτέλεσµα της κίνησης του εκπαιδευτή παρά το θετικό της λεκτικής του έκφρασης. Επίσης, παρόµοια αποτελέσµατα έχει µια στάση µε σταυρωµένα χέρια και πόδια από πλευράς του εκπαιδευτή. Κάτι τέτοιο δηλώνει απροθυµία και «κλειστή» επικοινωνιακά διάθεση. Σε περιπτώσεις φασαρίας και έντονης οµιλίας από τους εκπαιδευόµενους, µια µετακίνηση του εκπαιδευτή προς το µέρος τους (σωµατική προσέγγιση στην προσωπική τους ζώνη), χωρίς να τους απευθύνει το λόγο (ανακοίνωση πράξης στην οµάδα) και χωρίς να αλλάξει την ροή του λόγου του (µη θετική ενίσχυση της πράξης) 224

8 αρκούν για να σταµατήσουν οι εκπαιδευόµενοι. Το φυσικό πλησίασµα θα τα αναγκάσει να σωπάσουν ( Courau 2000, σ. 125). Αντίθετα, σε περίπτωση κατά την οποία µια επιθετική στάση ενός εκπαιδευόµενου εκδηλωθεί η σωµατική προσέγγιση πρέπει να αποφεύγεται, διότι το πλησίασµα στην προσωπική του ζώνη ερµηνεύεται ως εισβολή. Γενικά, ο εκπαιδευτής µπορεί να βρίσκεται εναλλάξ πότε καθιστός και πότε όρθιος, αφενός για να µην κουράζει µε την µονοτονία της στάσης του, αφετέρου για να δηλώνει συµµετοχή στην οµάδα ως ισότιµο µέλος και µην κατευθυντική τάση καθώς και συντονισµό της οµάδας, προσφορά, διαιτησία. Κάθε φορά όµως, όπου η οµάδα βρίσκεται σε κατάσταση επαναπροσδιορισµού του ρόλου της, των σχέσεων που έχουν αναπτυχθεί ή του έργου το οποίο της έχει ανατεθεί κρίνεται θετικότερο ο εκπαιδευτής να διατηρεί όρθια θέση, µπροστά στην οµάδα, χωρίς να προσπαθεί να «κρυφτεί» πίσω από το τραπέζι, ευθυτενής, µε το κεφάλι ψηλά και το στήθος όρθιο, µε τους ώµους να τείνουν προς τους εκπαιδευόµενους, µε κυκλικό βλέµµα και µε τα χέρια ελαφρώς ανοιχτά, σαν να θέλει να τους αγκαλιάσει όλους. Με τον τρόπο αυτό εκφράζει αυτοπεποίθηση, νηφαλιότητα, προσπάθεια σύγκλισης, πλησιάσµατος και θετικής αναζήτησης λύσεων. Συµπερασµατικά, κάθε έκφραση κρίσης µέσα στην οµάδα είναι προτιµότερο να αποφεύγεται παρά να αντιµετωπίζεται εκ των υστέρων και αφού έχει πιάσει εξ απήνης τον εκπαιδευτή. Εφαρµόζοντας τις κατάλληλες µη λεκτικές τεχνικές διαχείρισης της οµάδας και αξιοποιώντας κάθε παρατήρηση και αποκωδικοποίηση της µη λεκτικής συµπεριφοράς των συµµετεχόντων, όχι µόνο δηµιουργείται το κατάλληλο «παιδαγωγικό κλίµα», αλλά εκτονώνεται η οποία ένταση δηµιουργείται προς όφελος ολόκληρης της οµάδας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Σακαλάκη Μαρία, Ψυχολογία της επικοινωνίας-θεωρητικά ρεύµατα και προοπτικές της έρευνας, εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 1994 Ιωάννης Ε. Βρεττός, Μη λεκτική συµπεριφορά εκπαιδευτικού µαθητή-άσκηση µε µικροδιδασκαλία, εκδόσεις Ατραπός, Αθήνα 2003 Ελένη Παπαδάκη-Μιχαηλίδη, Η σιωπηλή γλώσσα των συναισθηµάτων-η µη λεκτική επικοινωνία στις διαπροσωπικές σχέσεις, εκδόσεις Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα 2008 Κοντάκος Αναστάσιος-Πολεµικός Νικήτας, Η µη λεκτική επικοινωνία στο νηπιαγωγείο, εκδόσεις Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα 2008 Ι. Ε. Βρεττός, Κ. ηµουλάς, Μ. Μαλικιώση-Λοϊζου, Ρ. Μέλλον, Α. Κοντάκος, Ε. Παπαδάκη- Μιχαηλίδη, Α. Παπαγιαννάκος, Χ. Παπαηλιού, Ν. Πολεµικός, Μ. Πουρκός, Ε.Σπόντα (επιστηµονική επιµέλεια: Ν. Πολεµικός-Α. Κοντάκος), Μη λεκτική επικοινωνία-σύγχρονες θεωρητικές και ερευνητικές προσεγγίσεις στην Ελλάδα, εκδόσεις Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα 2002 Ηλίας Γ.Ματσγγούρας, Η σχολική τάξη, Χώρος-οµάδα-πειθαρχία-µέθοδος, (τόµος Α ), προσωπικές εκδόσεις, Αθήνα 2001 Αθανάσιος Φ. Τσιπλητάρης, Ψυχοκοινωνιολογία της σχολικής τάξης, προσωπικές εκδόσεις, Αθήνα 2004 ήµητρα Κατή, Γλώσσα και επικοινωνία στο παιδί, εκδόσεις Οδυσσέας, Αθήνα!992 Sophie Courau, Τα βασικά εργαλεία του εκπαιδευτή ενηλίκων, εκδόσεις Μεταίχµιο, Αθήνα 2000 Allan-Barbara Pease, Το απόλυτο βιβλίο για την γλώσσα του σώµατος, εκδόσεις Έσοπτρον, Αθήνα 2006 Burgoon, J.K., Buller, D.B., Woodall, W.G. onverbal communication: the unspoken dialogue, New York 1989, Harper and Row Jean Maisonneuve, Εισαγωγή στην ψυχοκοινωνιολογία, (µετάφραση Νικόλας Χρηστάκης), Εκδόσεις Τυπωθήτω, Αθήνα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων

Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων Εισαγωγή στις τεχνικές παρουσιάσεων Νίκος Μαµάσης Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2003 ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΜΟΡΦΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ( ΟΜΗ, ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ) ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Εισήγηση στο 12 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας (Μάιος, 2009) Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Μπετίνα Ντάβου, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Σπετσιώτου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11 ( σελίδες σχολικού βιβλίου 135 139, έκδοση 2014 : σελίδες 130 134 ) 3.3.3 υναµική Οµάδων 3.3.3.1 Βασικές έννοιες - Ορισµοί Η οµάδα αποτελεί έννοια και όρο που

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα

Μορφές επικοινωνίας. Λεκτική Μη λεκτική (γλώσσα του σώματος) Άγγιγμα ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Η διεργασία της ανταλλαγής ή μεταφοράς στους άλλους σκέψεων και αισθημάτων. Η πράξη του να δίνει και να παίρνει κάποιος πληροφορίες Η διεργασία μεταβίβασης πληροφοριών Μορφές επικοινωνίας Λεκτική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα;

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA Επισκόπηση της παρούσας οµιλίας Έχει το

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4, Λ ε μ ε σ ό ς Βασικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ)

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυ-Μέσα. Multi-Media

Πολυ-Μέσα. Multi-Media Μέσα (Media) Πολυ-Μέσα Multi-Media Μέσο (medium) Έννοια-κλειδί στη µελέτη της επικοινωνίας είναι η έννοια του µέσου. Ένα µέσο (medium) µπορεί να περιγραφεί ως ένα ολοκληρωµένο σύστηµα (φυσικόήτεχνητό)

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία - αλληλεπίδραση. - έννοια. - διαδροµή µηνυµάτων. - στοιχεία και ενέργειες. - λεκτική µη λεκτική. - προπονητής ποµπός. - ενεργητική ακρόαση

Επικοινωνία - αλληλεπίδραση. - έννοια. - διαδροµή µηνυµάτων. - στοιχεία και ενέργειες. - λεκτική µη λεκτική. - προπονητής ποµπός. - ενεργητική ακρόαση ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 8 Αρχές επικοινωνίας στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Επικοινωνία - αλληλεπίδραση - έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Διευθυντικών Στελεχών στην Εκπαίδευση Το Έργο δύναται να συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) κατά 85% και από εθνικούς πόρους

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ»

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Διεργασίες ονομάζονται τα «πρότυπα» της λειτουργίας της ομάδας, τα οποία αναπτύσσονται μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ 8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική συνεργάτης Α.Π.Θ.! Δ ιοργάνωση: Χορηγός

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ

ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ Κάθε σύγχρονη νοσηλευτική μονάδα απαιτεί: υψηλά πρότυπα απόδοσης σε ότι αφορά την ποιότητα και την ποσότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών έναν προϊστάμενο με

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Παρατήρησης της Διδασκαλίας 1. Εκπαιδευτικός: Μάθημα: Σχολείο:. Παρατηρητής:.Ημερομηνία:.. Θέμα: Χρόνος:..ως

Έντυπο Παρατήρησης της Διδασκαλίας 1. Εκπαιδευτικός: Μάθημα: Σχολείο:. Παρατηρητής:.Ημερομηνία:.. Θέμα: Χρόνος:..ως Έντυπο Παρατήρησης της Διδασκαλίας 1 Εκπαιδευτικός: Μάθημα: Σχολείο:. Παρατηρητής:.Ημερομηνία:.. Θέμα: Χρόνος:..ως Οδηγία: Στο έντυπο δεν πρέπει να καταγράφονται προσωπικές γνώμες/ εκτιμήσεις σας, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Business Life Management System

Business Life Management System Business Life Management System Ολοκληρωμένο σύστημα επαγγελματικής αυτοβελτίωσης. Νέα προοπτική εργασίας και ζωής. Eνδο-επιχειρησιακά Εκπαιδευτικά Προγράμματα Το Βusiness Life Management System δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Syllabus Certified Customer Service Executive (CCSE) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοπός του Προγράμματος

2. Σκοπός του Προγράμματος 1. Εισαγωγή Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών σας καλωσορίζει στα Προγράμματα εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης για Δημοσίους Υπαλλήλους και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα "Ανάπτυξη Διαπραγματευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία είναι η διαδικασία µε την οποία µεταβιβάζονται πληροφορίες και νοήµατα από έναν άνθρωπο σε άλλον.

Επικοινωνία είναι η διαδικασία µε την οποία µεταβιβάζονται πληροφορίες και νοήµατα από έναν άνθρωπο σε άλλον. 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 141 156, έκδοση 2014 : σελίδες 136 150 ) 3.3.4 Επικοινωνία Η επικοινωνία ταυτίζεται µε την ανθρώπινη ύπαρξη. Χωρίς αυτήν η ζωή του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Ο διάλογος ανάπτυξης των εργαζοµένων είναι µέρος της επιλεγµένης µεθοδολογίας για την υλοποίηση της πλήρους χαρτογράφησης της συσσωρευµένης γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Αγγελική Σουρλαντζή Εκπαιδευτικός, MSc, c. PHD

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Αγγελική Σουρλαντζή Εκπαιδευτικός, MSc, c. PHD 1 Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Αγγελική Σουρλαντζή Εκπαιδευτικός, MSc, c. PHD Δοµή της παρουσίασης 2 Προβολή αποσπασµάτων από ταινίες Bad Teacher (2011) Dead poets society (1989) Εποικοδοµητική επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Νομικά και οικονομικά θέματα. Επιμέλεια. Miguel Santos. Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA

Οδηγός Εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Νομικά και οικονομικά θέματα. Επιμέλεια. Miguel Santos. Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Νομικά και οικονομικά θέματα Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Εκπαιδευτική ενότητα Νομικά και οικονομικά θέματα Αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία. Δρ. Βασιλική Καζάνα

Επικοινωνία. Δρ. Βασιλική Καζάνα Επικοινωνία Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σε όλα τα φιλοξενούμενα παιδιά και έφηβους παρέχονται υπηρεσίες: o Στέγασης, σίτισης και ολοκληρωμένης καθημερινής φροντίδας o Φροντίδας της Υγείας o Κοινωνικής συμβουλευτικής, ψυχολογικής

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή 1 ΚΥΡΙΩΣ ΒΙΒΛΙΟ Τίτλος : Κοινωνική Ψυχολογία: Εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς Συγγραφέας : Κοκκινάκη, Φ. 2 Μάθημα 1 ον -Δομή Μαθήματος Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2

ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2 Ο σκοπός της συγκεκριµένης µαθησιακής ενότητας είναι να κατανοήσουν οι σπουδαστές τα διαφορετικά επιχειρηµατικά µοντέλα (business models) παροχής υπηρεσιών cloud computing

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πιστοποίηση της εκπαιδευτικής επάρκειας των Εκπαιδευτών Ενηλίκων ΔΒΜ...

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πιστοποίηση της εκπαιδευτικής επάρκειας των Εκπαιδευτών Ενηλίκων ΔΒΜ... Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πιστοποίηση της εκπαιδευτικής επάρκειας των Εκπαιδευτών Ενηλίκων ΔΒΜ... 14 1. ΟΜΑΔΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΟΜΑΔΕΣ-ΣΤΟΧΟΙ 17 1.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα. Μια. βόλτα στο. στο πάρκο

Δραστηριότητα. Μια. βόλτα στο. στο πάρκο Δραστηριότητα Μια βόλτα στο στο πάρκο ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ «ΤΕΣΤ» ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Περιγραφή : Ένας από τους συμμετέχοντες καλείται να διαβάσει μια δήλωση που παρουσιάζεται μέσα σε ένα τρίγωνο. Το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576

C A R E E R H O G A N D E V E L O P ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ. Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 S E L E C T D E V E L O P L E A D H O G A N D E V E L O P C A R E E R ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Έκθεση για: Jane Doe ID: HB290576 Ημερομηνία: Αύγουστος 02, 2012 2

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα