ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΤΣΙΔΟΥ ΠΕΤΡΟΥΛΑ Επιβλέπουσα : Μήλιου Αμαλία 1

2 ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μέρος Α : LASER Kεφάλαιο 1 ο : Εισαγωγή... 3 Κεφάλαιο 2 ο : Είδη laser To laser του διοξειδίου του άνθρακα Το laser ιόντων Το laser Νd-YAG Lasers ατµών µετάλλων Lasers χρωστικών Lasers διηγερµένων διµερών Laser ρουβιδίου Laser He-Ne Νεότερα ιατρικά laser Μέρος Β : Εφαρµογές των laser στην ιατρική Κεφάλαιο 3 ο : ερµατολογία Κεφάλαιο 4 ο : Οφθαλµολογία Κεφάλαιο 5 ο : Γαστρεντερολογία Κεφάλαιο 6 ο : Γυναικολογία Κεφάλαιο 7 ο : Ωτολαρυγγολογία Κεφάλαιο 8 ο : Ουρολογία Κεφάλαιο 9 ο : Χειρουργική και Νευροχειρουργική Κεφάλαιο 10 ο : Μοριακή φωτοβιολογία και φωτοιατρική Kεφάλαιο 11 ο : Κυτταρολογία

4 Μέρος Α : LASER ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το laser (light amplification by stimulated emission of radiation) είναι µια διάταξη για την παραγωγή µονοχρωµατικής ακτινοβολίας υψηλής έντασης [1]. Η αρχή των lasers βασίζεται σε έρευνα που έκανε το 1917 ο Einstein πάνω στη δυνατότητα να σκανδαλιστεί η εκποµπή ακτινοβολίας από φωτόνια της ίδιας ενέργειας. Σχεδόν 40 χρόνια µετά την εργασία του Einstein, o Townes και οι µαθητές του κατάφεραν να κατασκευάσουν την πρώτη συσκευή, η οποία στηριζόταν σ αυτό το φαινόµενο και λειτουργούσε σε µικροκύµατα και όχι σε ορατά µήκη κύµατος. Αυτή η συσκευή ονοµάζεται MASER (Microwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation). Το 1960 ο Mainman επέκτεινε την εξαναγκασµένη εκποµπή στο ορατό, χρησιµοποιώντας ως ενεργό µέσο έναν κύλινδρο ρουµπινίου. Το νέο αυτό σύστηµα ονοµάστηκε LASER σε αντιστοιχία µε το MASER όπου το Microwave αντικαταστάθηκε από το Light, αφού πρόκειται για ένα οπτικό Maser. To 1961 o Javan κατασκεύασε το πρώτο αέριο laser µε χρήση He-Ne. Στη συνέχεια κατασκευάστηκαν laser στα οποία το ενεργό µέσο ήταν οργανικές βάσεις (dyes), µοριακά ή ιονισµένα αέρια, σύνθετοι κρύσταλλοι µε προσµίξεις κ.λ.π. Οι έρευνες στον τοµέα αυτό συνεχίζονται γιατί υπάρχει δυνατότητα ανάπτυξης [1]. Η ακτινοβολία laser έχει πολλά πλεονεκτήµατα αναφορικά µε τις γνωστές πηγές φωτός. Συνοπτικά τα χαρακτηριστικά της ακτινοβολίας αυτής είναι : Α) µονοχρωµατική, Β) σύµφωνη ( σε φάση), Γ) ευθύγραµµα πολωµένη (στις περισσότερες περιπτώσεις), ) παράλληλη [1]. 4

5 1.2 ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ Laser Η τεχνική παραγωγής ακτινών laser βασίζεται στην απορρόφηση φωτονίων από κατάλληλα υλικά (στερεά, υγρά ή αέρια), των οποίων τα άτοµα, τα µόρια ή τα ιόντα βρίσκονται σε κατάσταση διέγερσης µέσω της πρόσληψης ενέργειας. Κατά τη µετάβαση των ηλεκτρονίων που περιβάλλουν τα άτοµα από µια ανώτερη ενεργειακή στάθµη σε µια κατώτερη (αποδιέγερση), η προσληφθείσα επί πλέον ενέργεια αποβάλλεται υπό µορφή ακτινοβολίας. Η διαδικασία αυτή δεν γίνεται όµως αυθόρµητα, όπως στις κλασικές πηγές, αλλά µε την επίδραση ενός εξωτερικού αιτίου, των φωτονίων που απορροφώνται, µε αποτέλεσµα τα διεγερµένα άτοµα κατά τη στιγµή της αποδιέγερσής τους να εκπέµψουν ακτινοβολία που έχει την ίδια φάση και την ίδια κατεύθυνση διάδοσης µε αυτήν που έχουν προσλάβει. Η ακτινοβολία των φωτονίων αυτών έχει ενέργεια (και µήκος κύµατος) χαρακτηριστική της ενεργειακής διαφοράς µεταξύ των σταθµών. Τα άτοµα πολλών στοιχείων έχουν µετασταθείς ενεργειακές καταστάσεις. Τα φωτόνια που εκπέµπονται σε µετασταθείς ενεργειακές καταστάσεις καθυστερούν της προπορευόµενης εκποµπής της ακτινοβολίας που προήλθε από την απευθείας µετάπτωση στη βασική στάθµη. Τα άτοµα που είναι κατάλληλα για τη δράση των laser έχουν τουλάχιστον µια τέτοια µετασταθή στάθµη. Όταν ένα φωτόνιο το οποίο εκπέµπεται από ένα άτοµο σε µια µετασταθή στάθµη περάσει κοντά από ένα άτοµο που βρίσκεται στην ίδια κατάσταση, µπορεί να το διεγείρει και το τελευταίο να εκπέµψει ένα φωτόνιο ακτινοβολίας η οποία έχει την ίδια ενέργεια (µ.κ.), διεύθυνση, κατάσταση πόλωσης και φάση µε το αρχικό φωτόνιο. Το κάθε ένα από τα διηγερµένα φωτόνια µπορεί να προκαλέσει την εκποµπή και άλλων παρόµοιων φωτονίων. Αυτή η συνεχής παραγωγή φωτονίων σε συνδυασµό µε το γεγονός ότι ο µέσος χρόνος παραµονής των ηλεκτρονίων στη διηγερµένη κατάσταση είναι µερικά δευτερόλεπτα ενώ στη µετασταθή ο χρόνος αυτός µπορεί να φτάσει µέχρι και 100 ns, έχει ως αποτέλεσµα την αύξηση του αριθµού των ηλεκτρονίων σε µια ενεργειακή στάθµη σε σχέση µε τον αριθµό των ηλεκτρονίων που αντιστοιχεί σε µια χαµηλότερη ενεργειακά στάθµη. Αυτή η διαδικασία ονοµάζεται αντιστροφή πληθυσµού (εικόνα 1.1) [1]. 5

6 Εικόνα 1.1 ιαγράµµατα που απεικονίζουν την αρχή των laser [1]. Η κατάσταση αντιστροφής πληθυσµού, για τη διατήρησή της, απαιτεί ενέργεια η οποία προσφέρεται από εξωτερική πηγή. Το φαινόµενο της συνεχούς αυτής διέγερσης µε απορρόφηση εξωτερικής ενέργειας ονοµάζεται άντληση [1]. Η δράση των laser στηρίζεται στην αντιστροφή πληθυσµού. Τα laser αποτελούνται από τρία επιµέρους µέρη: το ενεργό µέσο (στα άτοµα του οποίου προκαλείται η διέγερση), την αντλία ενέργειας (η οποία είναι υπεύθυνη για την άντληση) και την κοιλότητα συντονισµού ( η οποία στέλνει το φως που εκπέµπεται από τα άτοµα του ενεργού µέσου να περάσει µέσα από αυτή) [1]. υο είναι οι παράγοντες που συµβάλλουν στην αύξηση της απόδοσης λειτουργίας των lasers. Η καλή επιλεκτικότητα στην άντληση του άνω επιπέδου της ένωσης και η υψηλή κβαντική απόδοση. Επειδή µας ενδιαφέρει µόνο η ενέργεια των φωτονίων, εάν το άνω επίπεδο της ένωσης (επίπεδο 2) βρίσκεται ενεργειακά αρκετά πάνω από τη βασική κατάσταση, τότε η περισσότερη από την ενέργεια άντλησης χάνεται, όταν το άτοµο µεταπίπτει από το χαµηλότερο επίπεδο πίσω στη βασική κατάσταση (εικ.1.2) [2]. 6

7 Eικόνα 1.2 Ένας απλός µηχανισµός άντλησης laser. Το ενεργό υλικό διεγείρεται από τη βασική κατάσταση σε µια κατάσταση 2, µε µεγάλο χρόνο ζωής, κάτι που επιτρέπει τη δηµιουργία αντιστροφής πληθυσµών. Το χαµηλότερο επίπεδο laser έχει µικρότερο χρόνο ζωής, που επιτυγχάνεται µε γρήγορες αποδιεγέρσεις πίσω στη βασική κατάσταση [2]. 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : 2.1 ΤΟ Laser ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Αρχές λειτουργίας Το Lasing έχει παρατηρηθεί σε έναν µεγάλο αριθµό µοριακών αερίων. Ιδιαίτερης σπουδαιότητας είναι το laser αερίου διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ), που έχει lasing µεταβάσεις σε διάφορα µήκη κύµατος, κυρίως σε 10.6 µm. Η ανάπτυξη του laser του CO 2 έχει προχωρήσει µε γρήγορο ρυθµό. Τα laser CO 2 λειτουργούν είτε µε συνεχή, είτε µε παλµικό, είτε µε διακοπτόµενο-q τρόπο. Η σηµαντική ιδιότητα του laser CO 2 είναι η υψηλή απόδοση λειτουργίας του [3]. Η αύξηση της συνολικής απόδοσης λειτουργίας του laser CO 2 οφείλεται στο γεγονός ότι το µόριο του CO 2 χαρακτηρίζεται από ταλαντωτικές και περιστροφικές ενεργειακές καταστάσεις, επιπλέον των ηλεκτρονικών καταστάσεων. Το µόριο του CO 2 µπορεί να ταλαντώνεται µε τρεις τρόπους, κάθε ένας από αυτούς ανεξαρτήτως των άλλων δυο (εικ.2.1) [2]. Εικόνα 2.1 Οι τρεις διαφορετικοί τρόποι ταλάντωσης του µορίου του CO 2 [2]. Στην εικόνα 2.2 φαίνεται ένα τµήµα του ενεργειακού διαγράµµατος, που παρουσιάζει τυχαία ενεργειακά επίπεδα. Οι µεταπτώσεις της ακτινοβολίας στα 8

9 υπέρυθρα µήκη κύµατος, µεταξύ των ταλαντωτικών επιπέδων, συµβαίνουν κοντά στη βασική κατάσταση. Για παράδειγµα αναφέρεται η µετάπτωση στα 10.6 µm, από την κατάσταση (001) στην κατάσταση (100) µε κβαντική απόδοση περίπου 40%. Για τη µετάπτωση αυτή είναι πιθανή η αντιστροφή πληθυσµών και συνεπώς η παραγωγή ακτινοβολίας laser. Αντίθετα το χαµηλότερο επίπεδο αποδιεγείρεται µέσω συγκρούσεων µε άλλα µόρια, απορροφώντας την ακτινοβολία των 10.6 µm. Μια άλλη µετάπτωση είναι αυτή από την κατάσταση (001) προς την κατάσταση (020), στα 9.6 µm, αλλά µε πιθανότητα εκποµπής αισθητά µικρότερη από την αντίστοιχη των 10.6 µm [2]. Εικόνα 2.2 Ενεργειακό διάγραµµα µερικών ταλαντωτικών επιπέδων του CO 2 και του Ν 2. Το επίπεδο (001) του CO 2 µπορεί να αποκτήσει πληθυσµούς είτε µε συγκρούσεις ηλεκτρονίων απευθείας, είτε µε συγκρούσεις CO 2 βασικής κατάστασης µε Ν 2 της κατάστασης ν = 1, η οποία βρίσκεται σε πολύ καλή ενεργειακή σύµπτωση µε το επίπεδο (001) του CO 2 [2]. Το άζωτο, επειδή είναι διατοµικό µόριο, έχει ένα µόνο βαθµό ταλαντωτικής ελευθερίας. Το γεγονός αυτό ενισχύει την άντληση της κατάστασης (001) στην περιοχή της ηλεκτρικής εκκένωσης. Οι ταλαντωτικές καταστάσεις της βασικής ηλεκτρονικής κατάστασης του αζώτου δηµιουργούνται µε συγκρούσεις µε τα ηλεκτρόνια της ηλεκτρικής εκκένωσης, γεγονός το οποίο εξηγεί τη µεγάλη διάρκεια ζωής αυτών των καταστάσεων. Στην εικόνα 2.2 φαίνεται πως υπάρχει µια πολύ καλή ενεργειακή σύµπτωση µεταξύ της κατάστασης ν=1 του αζώτου και της κατάστασης 9

10 (001) του CO 2 και έτσι οι συγκρούσεις µεταξύ των µορίων αυτών (Ν 2 και CO 2 ) συνεισφέρουν σηµαντικά στην αντιστροφή πληθυσµών της ένωσης. Όµως αν το χαµηλότερο επίπεδο δεν µπορεί να απαλλαγεί αποδοτικά από πληθυσµούς αυτή η πολύ επιλεκτική διέγερση του άνω επιπέδου της ένωσης µπορεί να µείνει ανεκµετάλλευτη [2]. Οι καταστάσεις (001) του CO 2 αποδιεγείρονται µε συγκρούσεις των CO 2 (100) µε άλλα µόρια ή µε τα τοιχώµατα του σωλήνα laser, µετατρέποντας µε αυτόν τον τρόπο την ταλαντωτική τους ενέργεια σε κινητική [2]. Η έξοδος laser µπορεί να είναι αυστηρά µονοχρωµατική, στα µm, διότι η µετάπτωση µε τη µεγαλύτερη απολαβή δίνει πρώτη ακτινοβολία laser. Η µονοχρωµατικότητα οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι η στιγµιαία ελάττωση του πληθυσµού του συγκεκριµένου επιπέδου, αναπληρώνεται και επανέρχεται στα κανονικά επίπεδα, σε βάρος άλλων επιπέδων, τα οποία στη κατάσταση αυτή δεν έχουν την ευκαιρία να δώσουν ακτινοβολία [2]. Η µέγιστη ισχύς laser επιτυγχάνεται από ένα µίγµα τριών αερίων-διοξειδίου του άνθρακα, αζώτου και ηλίου. Η απολαβή του laser CO 2 είναι πολύ µεγάλη και οι αναλογίες των ενεργών αερίων δεν είναι τόσο κρίσιµες. Το διοξείδιο του άνθρακα παράγει το φως laser ενώ το άζωτο βοηθά την αύξηση της απόδοσης του CO 2 έτσι ώστε να εκπέµψει περισσότερο φως ενώ το ήλιο βοηθά τη µεταφορά θερµότητας [4]. Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι laser CO 2 : (i) αξονική ροή αερίου, (ii) εγκάρσια ροή αερίου και (iii) σφραγισµένος σωλήνας. Στην αξονική ροή αερίου το µίγµα αερίου αντλείται από τη µια άκρη του σωλήνα και οδηγείται στην άλλη. Το αέριο CO 2 αντλείται συνεχώς για να διατηρήσει τη ροή. Το ήλιο και το άζωτο προστίθενται στο µίγµα για να αυξηθεί η απόδοση. Η παραγωγή ισχύος είναι W ανά µήκος σωλήνα (σχεδόν ανεξάρτητη της διαµέτρου του σωλήνα) [4]. Στις εγκάρσιες συσκευές ροής αερίου τα laser διοξειδίου του άνθρακα είναι σε θέση να επιτύχουν παραγωγή υψηλότερης ισχύος λόγω της αυξανόµενης πίεσης στο σωλήνα. Στις σφραγισµένες συσκευές σωλήνων το αέριο διατηρείται µέσα στον σωλήνα και δεν ξαναγεµίζεται κατά τη διάρκεια της χρήσης. Η µόνη βασική διαφορά είναι το µέγεθος του σωλήνα. Η παραγωγή ισχύος των σφραγισµένων laser CO 2 κυµαίνεται από µερικά Watt ως ίσως 100 W [4]. Επειδή ένα σφραγισµένο laser CO 2 χάνει γρήγορα την ισχύ του (λόγω σχηµατισµού CO και πιθανά άλλων στοιχείων) υπάρχει ένα σύστηµα ροής αερίων, έτσι ώστε το µίγµα CO 2 -N 2 -He να αντικαθίσταται από φρέσκο µίγµα. Αυτό 10

11 επιτυγχάνεται προσαρµόζοντας στο σωλήνα laser µια µικρή φιάλη µίγµατος CO 2, N 2, He. Τα τοιχώµατα του σωλήνα laser διατηρούνται µε ροή νερού σε χαµηλή θερµοκρασία, διευκολύνοντας κατά αυτόν τον τρόπο την αποδοτική ψύξη της ηλεκτρικής εκκένωσης, ενώ η ηλεκτρική εκκένωση διατηρείται µε αρκετές χιλιάδες Volts συνεχούς τάσης και µε συνεχές ρεύµα 0.5 Α. Η εκκένωση επιτυγχάνεται µέσω µιας διέγερσης RF χρησιµοποιώντας έναν ταλαντωτή που λειτουργεί σε συχνότητα 20 ΜΗz [2]. Τα laser διοξειδίου του άνθρακα διεγείρονται είτε µε παροχή ηλεκτρικού ρεύµατος είτε µε εξωτερική πηγή ενέργειας. Τα laser αυτά είναι ιδανικά για διάφορες ιατρικές εφαρµογές και κυρίως στον τοµέα της δερµατολογίας [4] Το laser CO 2 ως χειρουργικό εργαλείο Σ ένα χειρουργικό laser CO 2 τα κάτοπτρα αποτελούν µέρος του σωλήνα laser. Συνήθως χρησιµοποιείται ένα κάτοπτρο ολικής ανακλαστικότητας για να κατευθύνει τη δέσµη laser. Αυτό το κάτοπτρο ρυθµίζεται κατάλληλα ώστε να επιτρέψει στη δέσµη να κατευθυνθεί προς το στόχο της [5]. Η ευελιξία κινήσεων είναι πολύ σηµαντική για τη χειρουργική χρήση του laser CO 2 και επιτυγχάνεται µε µια σειρά από κάτοπτρα. Τα κάτοπτρα αυτά είναι τοποθετηµένα σε έναν περιστρεφόµενο αρθρωτό βραχίονα (εικ.2.3), έτσι ώστε η εξερχόµενη χειρουργική δέσµη να µπορεί να χρησιµοποιηθεί προς κάθε κατεύθυνση. Παράλληλα µε την εξερχόµενη δέσµη laser βρίσκεται µια κόκκινη βοηθητική δέσµη σκόπευσης, η οποία παράγεται από ένα laser He-Ne µε ισχύ περίπου 1 mw [2]. Τέσσερα είναι τα πιο γνωστά υλικά που χρησιµοποιούνται για την κατασκευή οπτικών φακών για lasers CO 2 (γερµάνιο (Ge), σεληνιούχος ψευδάργυρος (ZnSe), αρσενικούχο γάλλιο (GaAs) και τελλουριούχο κάδµιο (CdTe)). Από αυτά µόνο το ZnSe είναι διαπερατό από ορατό φως, και γι αυτό στο άκρο του αρθρωτού βραχίονα χρησιµοποιείται συνήθως ένας τέτοιος φακός. Για περιπτώσεις γενικής χειρουργικής ο βραχίονας αυτός συνδέεται µε ένα ελεύθερο εξάρτηµα χειρός, ενώ για πιο ακριβείς χειρισµούς µε ένα µικροσκόπιο. Όταν το laser συνδέεται µε ένα µικροσκόπιο, η δέσµη ανακλάται σε ένα τελευταίο κάτοπτρο και µπορεί να κατευθυνθεί προς κάθε σηµείο, µε τη βοήθεια ενός χειριστηρίου που κινεί ο χειρουργός [2]. 11

12 Εικόνα 2.3 Η δέσµη του laser CO 2 µπορεί να κατευθυνθεί προς κάθε σηµείο, µε τη βοήθεια των κατόπτρων που βρίσκονται στις περιστρεφόµενες συνδέσεις ενός αρθρωτού βραχίονα [2]. Η δέσµη εστιάζεται σε µια απόσταση, η οποία είναι συνήθως µεταξύ 300 mm και 400 mm από το µικροσκόπιο και αυτό επειδή το εστιακό επίπεδο της δέσµης laser συµπίπτει µε αυτό του µικροσκοπίου. Η διάµετρος της εστιασµένης δέσµης είναι συνήθως της τάξης του 1 mm. Υπάρχουν όµως και περιπτώσεις που απαιτείται µικρός χρόνος για να καλυφθεί µια περιοχή. Σε αυτές τις περιπτώσεις προτιµώνται µεγαλύτερες διάµετροι δέσµης. Αυτό επιτυγχάνεται εύκολα χρησιµοποιώντας ένα διόφθαλµο µικροσκόπιο εστιακής απόστασης 400 nm και ένα φακό εστιακής απόστασης 300 mm [2]. Το µεγάλο ενδιαφέρον για τα χειρουργικά laser διοξειδίου του άνθρακα προέρχεται από την ικανότητα συνεχούς ισχύος, την υψηλή απόδοση και την ευκολία κατασκευής τους. Το σύστηµα laser CO 2 παρουσιάζεται στην εικόνα 2.4. Τρία αέρια (CO 2, Ν 2 και Νe) αναµιγνύονται και τροφοδοτούν ένα σωλήνα. Η ποσότητα του N 2 και του Νe είναι πέντε φορές µεγαλύτερη από την ποσότητα του CO 2. Με έναν καθρέφτη ολικής ανάκλασης στα αριστερά και έναν µερικής ανάκλασης στα δεξιά, η συσκευή γίνεται ένα laser που ακτινοβολεί στις µακρινές υπέρυθρες ακτίνες στα 10.6 µm. Το laser αυτό λειτουργεί συνήθως µε παλµικό τρόπο, µε παλµούς διάρκειας ms [6]. 12

13 Εικόνα 2.4 Σύστηµα laser CO 2 [6]. Οι ισχύεις εξόδου των χειρουργικών lasers CO 2 είναι συνήθως W, αλλά υπάρχουν και διατάξεις πολύ µεγαλύτερης ισχύος, έως και 100 W. Το laser µπορεί να λειτουργεί µε συνεχή τρόπο ή µπορεί ο χειρούργος, για να πετύχει µεµονωµένους παλµούς ή µια παλµοσειρά, να επιλέξει µια από τις πολλές διάρκειες παλµού, για παράδειγµα 0.1, 0.2, 0.5 ή 1 s [2] TΑ Laser ΙΟΝΤΩΝ Ένα ιοντικό laser είναι ένα laser αερίου που χρησιµοποιεί ιονισµένο αέριο ως µέσο lasing. ηλαδή η δράση laser οφείλεται σε ιόντα. Λόγω του µεγάλου ποσού ενέργειας που απαιτείται για να διεγείρει τις ιοντικές µεταβάσεις που χρησιµοποιούνται στα ιοντικά laser, το ρεύµα που απαιτείται είναι µεγάλο [7]. Τα ιοντικά laser εκπέµπουν µεγάλης ισχύος δέσµη στο ορατό και υπεριώδες (UV) τµήµα του φάσµατος. Αυτά τα laser αποτελούνται από ένα σωλήνα πλάσµατος και καθρέφτες. Το σωλήνα πλάσµατος γεµίζουν τα ιονισµένα αέρια. Όταν εφαρµόζεται ηλεκτρική τάση, η ακτινοβολία εκπέµπεται στο σωλήνα. Τα άκρα του σωλήνα είναι είτε δύο Brewster παράθυρα, είτε ένα παράθυρο Brewster και ένας καθρέφτης. Η διάταξη αυτή αναφέρεται ως οπτική κοιλότητα. Η εκπεµπόµενη ακτινοβολία είναι µεγάλης ισχύος, χαρακτηριστικά 1 mw-10 W [8]. 13

14 Υπάρχουν δυο τύποι ιοντικών laser, οι οποίοι εξαρτώνται από το είδος ενεργού αερίου που βρίσκεται στο σωλήνα πλάσµατος, το αργό και το κρυπτό. Το laser ιόντων αργού µπορεί να έχει διάφορα µήκη κύµατος στη µπλε και πράσινη περιοχή του ορατού φάσµατος ενώ το laser κρυπτού µπορεί να έχει µήκη κύµατος και στην κόκκινη περιοχή του φάσµατος [8]. Τα laser αυτά έχουν υψηλή απολαβή και µπορούν να δώσουν συνεχείς ισχύεις εξόδου εκατοντάδων milliwatts ή και περισσότερο σε µικρή χρονική διάρκεια [9] Laser ΑΡΓΟΥ Η πρώτη µετάπτωση laser αργού, ανακοινώθηκε σχεδόν ταυτόχρονα από τον Bridges (1964) και τους Convert et al (1964). Ο Convert et al στην προσπάθειά του να παρατηρήσει µεταπτώσεις laser από ιόντα υδραργύρου παρατήρησε µια µπλε γραµµή laser την οποία απέτυχε να δικαιολογήσει. Αντίθετα ο Bridges, χρησιµοποιώντας ένα παλµικό laser και καθαρό αργό ή αργό και άλλα αέρια ως ενεργό µέσο παρατήρησε δέκα ορατές γραµµές laser, τις οποίες κατάφερε να δικαιολογήσει και να αντιστοιχίσει στις διάφορες µεταπτώσεις laser [2]. Εικόνα 2.5 ιαφορετικά µήκη κύµατος που εκπέµπει το laser αργού [10] Η εικόνα 2.5 δείχνει όλα τα µήκη κύµατος του φωτός που παράγει το laser αργού. Κάθε µήκος κύµατος είναι µια µονοχρωµατική πηγή φωτός και έχει ένα στενό εύρος ζώνης. ύο από τις γραµµές του laser αργού είναι ιδιαίτερα ισχυρές. Στα 488 nm και στα nm, στο µπλέ και µπλε-πράσινο τµήµα του φάσµατος αντίστοιχα. 14

15 Τα κυρίαρχα αυτά µήκη κύµατος παράγουν το 67% της συνολικής ισχύος της ακτίνας [10]. Επειδή και το άνω και το κάτω ενεργειακό επίπεδο laser βρίσκονται αρκετά πάνω από τη βασική ενεργειακή κατάσταση, η κβαντική απόδοση αυτών των δύο µεταπτώσεων είναι χαµηλή. Για να γεµίσουν µε πληθυσµούς τα άνω επίπεδα laser, πρώτα ιονίζεται ένα ουδέτερο άτοµο αργού της βασικής κατάστασης µε ένα ηλεκτρόνιο της ηλεκτρικής εκκένωσης. Αυτό το ιόν είτε παρασύρεται από το ηλεκτρικό πεδίο της εκκένωσης, είτε συγκρούεται µε ένα δεύτερο ηλεκτρόνιο και διεγείρεται σε ένα από τα άνω επίπεδα laser. Αυτή η γρήγορη ελάττωση του πληθυσµού του χαµηλότερου επιπέδου laser οδηγεί τελικά σε αντιστροφή πληθυσµού (εικ. 2.6) [2]. Εποµένως, η διαδικασία διέγερσης του άνω επιπέδου laser γίνεται σε δύο στάδια και ευθύνεται για την εξάρτηση που υπάρχει µεταξύ της ισχύος εξόδου του laser αργού και του ρεύµατος της ηλεκτρικής εκκένωσης [2]. Εικόνα 2.6 Ενεργειακό διάγραµµα των βασικών µεταπτώσεων του laser ιόντων αργού [2]. 15

16 Μηχανολογική Σχεδίαση Οι υψηλότερες ισχύεις επιτυγχάνονται µε υψηλά ρεύµατα και σωλήνες αερίου µε µικρή διάµετρο, επειδή τα συστήµατα laser αργού παρουσιάζουν µια έντονη εξάρτηση από το ρεύµα. Συνήθως, ένας σωλήνας laser αργού από χαλαζία έχει µήκος mm και διάµετρο mm, πίεση λειτουργίας Torr, διεγείρεται από πυκνότητα ρεύµατος Α, ² cm σε ρεύµα µέχρι και 30 Α, µε απόδοση λειτουργίας του συστήµατος της τάξης του 0.1% [2]. Η θερµική αγωγιµότητα του χαλαζία είναι πολύ χαµηλή για να επιτρέψει τη διάχυση της θερµότητας αποδοτικά στα υψηλά ρεύµατα και γι αυτό χρησιµοποιούνται πλέον εναλλακτικά υλικά κατασκευής σωλήνων laser αργού. υο από τα υλικά αυτά είναι ο γραφίτης που χρησιµοποιείται µε επιτυχία, αλλά είναι ευαίσθητος στις απότοµες αλλαγές της θερµοκρασίας και το οξείδιο του βηρυλλίου που είναι πιο ανθεκτικό. Επειδή η ηλεκτρική εκκένωση επιτρέπει την εφαρµογή µεγαλύτερων ρευµάτων εκκένωσης, χωρίς να οδηγεί σε καταστροφή των τοιχωµάτων του σωλήνα, η ισχύς αυξάνεται σηµαντικά. Ωστόσο, η µέγιστη ισχύς επιτυγχάνεται για συγκεκριµένες παραµέτρους ηλεκτρικής εκκένωσης, ρεύµατος και πίεσης [2]. Ο λεπτοµερής µηχανισµός του laser αργού είναι περίπλοκος. Βασικό χαρακτηριστικό είναι ότι υπάρχει ένας σωλήνας παράλληλος προς το σωλήνα του laser, o οποίος συνδέει την περιοχή της ανόδου µε τη περιοχή της καθόδου. Ο σωλήνας laser έχει µεγάλη διάµετρο και είναι χωρισµένος σε επιµέρους τµήµατα σε όλο του το µήκος του, µε µεταλλικούς δίσκους. Οι οπές κατέχουν επίσης βασικό ρόλο στον µηχανισµό αυτό. Η κεντρική οπή σε κάθε δίσκο επιτρέπει τη διέλευση της ηλεκτρικής εκκένωσης του laser, ενώ οι περιφερειακές οπές επιτρέπουν την τοπική κυκλοφορία του αερίου. Η σταθερή απώλεια του αερίου από το σύστηµα αποτελεί συνέπεια του συνεχούς βοµβαρδισµού των τοιχωµάτων του σωλήνα από τα ιόντα του αργού. Η απώλεια αυτή µπορεί να αντιµετωπιστεί µε την παρουσία µιας δεξαµενής, που περιέχει εφεδρικό αέριο. Το αέριο αυτό µπορεί να χρησιµοποιηθεί για τη συµπλήρωση του αρχικού αερίου, ελεγχόµενο από έναν αισθητήρα πίεσης και µία βαλβίδα (εικ. 2.7) [2]. 16

17 Εικόνα 2.7 Σχηµατικό διάγραµµα του laser αργού [2] Το laser αργού ως χειρουργικό εργαλείο Το laser αργού χρησιµοποιείται σε διάφορους τοµείς της ιατρικής, µε σηµαντικότερο αυτόν της οφθαλµολογίας. Το laser αυτό αποτελείται από δύο καθρέφτες. Ο ένας είναι πλήρως ανακλαστικός και ο άλλος είναι µερικώς ανακλαστικός καθρέφτης. Η γωνία Brewster, η οποία τοποθετείται και στις δύο άκρες του σωλήνα, ελαχιστοποιεί την αντανάκλαση δηµιουργώντας µια πολωµένη ακτίνα. Όταν το laser τίθεται σε λειτουργία, µια καθυστέρηση επιτρέπει τη σταθεροποίηση θερµοκρασίας. Ένας παλµός υψηλής τάσης (συνεχές ρεύµα 8 KV) ιονίζει το αέριο αργού, ενώ ένα υψηλό συνεχές ρεύµα (45 Α) κρατά το αέριο ιονισµένο [11]. Τα χειρουργικά laser αργού λειτουργούν στην περιοχή των 3-5 W και η ισχύς τους παρέχεται σε προκαθορισµένης διάρκειας παλµούς που κυµαίνονται στην περιοχή των sec [2] Laser Κρυπτού Το άλλο γνωστό χειρουργικό laser ιόντων είναι το laser κρυπτού, το οποίο έχει δυο ισχυρές γραµµές στο ορατό µέρος του φάσµατος, στα 568 nm (κίτρινο) και 647 nm (κόκκινο). Το laser κρυπτού χρησιµοποιείται ευρύτατα στην οφθαλµολογία, αλλά επίσης, µε βάση το φθορισµό του φαρµάκου HPD (Hydroxyphenylpyruvate 17

18 Dioxygenase, παράγωγο αιµατοπορφυρίνης) οι ιώδεις γραµµές του χρησιµοποιούνται στον εντοπισµό ιστών που περιέχουν HPD. Όσον αφορά την κατασκευή τους, οι ίδιοι σωλήνες laser µπορούν να χρησιµοποιηθούν και για τα δύο είδη laser, καθώς τα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής εκκένωσης του laser κρυπτού είναι όµοια µε αυτά του laser αργού [2]. Το laser κρυπτού παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν αναµιγνύεται το κρυπτό µε το αργό, για τη δηµιουργία των "white-light" laser δηλαδή laser µε µήκος κύµατος παραγωγής που εµφανίζεται ως άσπρο φως. Τα laser κρυπτού χρησιµοποιούνται επίσης στην ιατρική για την πήξη του αµφιβληστροειδή όπως και για την κατασκευή ασφαλών ολογραµµάτων. Τα lasers κρυπτού εκπέµπουν σε διάφορα µήκη κύµατος του ορατού φάσµατος: στα 406,7 nm, 413,1 nm, nm, 468,0 nm, 476,2 nm, 482,5 nm 520,8 nm, 530,9 nm, 568,2 nm, 647,1 nm, 676,4 nm [7] ΤΟ Laser Nd-YAG Το πιο ισχυρό χειρουργικό laser είναι το Nd-YAG. Σε σύγκριση µε άλλα συστήµατα, η διάταξη αυτή έχει απαιτήσεις υψηλής ισχύος, γιατί η δέσµη laser διαχέεται µέσα στον ιστό και εποµένως είναι απαραίτητη µια σχετικά υψηλή ισχύς ώστε να επιτευχθεί φωτοπηξία. Ενεργό υλικό του laser Nd-YAG είναι ένας κρύσταλλος. Ο κρύσταλλος ο οποίος έδωσε την πιο καλή λειτουργία laser είναι το αργυλικό ύτριο, αν και τα ιόντα του νεοδυµίου χρησιµοποιήθηκαν µε επιτυχία µε τη µορφή προσµίξεων σε διάφορα κρυσταλλικά υλικά [2]. Το ιόν του νεοδυµίου διεγείρεται µε έντονη ακτινοβολία, η οποία απορροφάται από 4 ζώνες απορρόφησης, µεταξύ 570 και 900 nm. Το ιόν στη συνέχεια αποδιεγείρεται και παράγει ακτινοβολία σε τρία διαφορετικά µήκη κύµατος, στα 0.9, 1.06 και 1.35 µm, µε τη γραµµή 1.06 να είναι η πιο ισχυρή (εικ. 2.8) [2]. 18

19 Εικόνα 2.8 Ενεργειακό διάγραµµα των µεταπτώσεων laser του Nd-YAG [2]. Για την κατασκευή του laser Nd-YAG έχουν χρησιµοποιηθεί διάφορες γεωµετρίες ανακλαστήρων. Μια από τις πιο απλές είναι η χρήση ενός ελλειπτικού ανακλαστήρα που περιβάλλει την αντλούσα λυχνία και τη ράβδο Nd-YAG κατά τέτοιο τρόπο, ώστε η λυχνία και ο κρύσταλλος laser να βρίσκονται στις δυο εστίες της έλλειψης αντίστοιχα (εικ. 2.9). Η συνηθέστερη λυχνία που χρησιµοποιείται είναι η λυχνία κρυπτού [12]. Εικόνα 2.9 Laser Nd-YAG [12]. 19

20 Το σηµαντικότερο χαρακτηριστικό της διάταξης αυτής είναι το σύστηµα ψύξης που χρησιµοποιείται. Η ράβδος laser ψύχεται µε απιονισµένο νερό εξαλείφοντας κατά αυτόν τον τρόπο κάθε πιθανότητα καταστροφής της ράβδου λόγω υπερθέρµανσής. Τα άκρα της ράβδου είναι καλυµµένα µε ανακλαστικές επιστρώσεις που περιορίζουν τις απώλειες. Τα κάτοπτρα των πολλαπλών επιστρώσεων που χρησιµοποιούνται είναι το ένα πλήρως ανακλαστικό και το άλλο έχει µια αισθητά χαµηλότερη ανακλαστικότητα [12]. Εικόνα 2.10 Σχηµατική αναπαράσταση του laser Nd-YAG [13]. Η ύπαρξη των Nd-YAG lasers είναι πολύ σηµαντική, επειδή τα lasers αυτά µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να παράγουν πολύ υψηλές ισχύεις. Τέτοιου είδους laser έχουν κατασκευαστεί για να παράγουν συνεχή ακτινοβολία laser στα 1064 nm, ενώ µπορούν ακόµη να επιτύχουν πολύ υψηλές ισχύεις µε παλµικό τρόπο [13]. Το διακοπτόµενου Q σύστηµα laser Nd:YAG παράγει παλµούς 10 ns µε µέγιστο ρυθµό επανάληψης 30 Hz. Η ενέργεια του παλµού είναι 600 mj στα µm. Η οπτική συχνότητα µπορεί να διπλασιαστεί για να παράγει το δεύτερο αρµονικό πράσινο φως (µήκος κύµατος 532 nm) [14]. Για τις κινητές εφαρµογές, το µέγεθος και το βάρος των συστηµάτων laser είναι σηµαντικά. Το laser πρέπει να είναι σε θέση να παραγάγει διακοπτόµενου Q λειτουργία και υψηλή φωτεινότητα. Οι ράβδοι µε υψηλή συγκέντρωση υλικού πρόσµιξης, % Nd, χρησιµοποιούνται για να επιτύχουν καλύτερη απόδοση [15]. Η επιλογή της κατάλληλης συγκέντρωσης υλικού πρόσµιξης είναι κρίσιµη για τη λειτουργία του συστήµατος. Γενικά, οι βέλτιστες ράβδοι laser για τέτοια συστήµατα έχουν συγκεντρώσεις Nd της τάξης %. Η τελική επιλογή είναι 20

21 βασισµένη σε πολλούς παράγοντες σχεδιασµού του συστήµατος όπως ο λαµπτήρας, η πόλωση, η απόκλιση των ακτινών, κ.λπ. [15]. Το laser Nd-YAG χρησιµοποιεί ένα σύστηµα µεταφοράς δέσµης από οπτική ίνα. Μέσω της οπτικής ίνας που έχει διάµετρο 400 µm περίπου οδηγείται η δέσµη εξόδου χρησιµοποιώντας ένα φακό µε αντιανακλαστικές επιστρώσεις. Επίσης, η οπτική ίνα µπορεί να συνδεθεί µε ένα ενδοσκόπιο και έτσι η θεραπεία µπορεί να ακολουθήσει αµέσως τη διάγνωση. Η ισχύς δίνεται µε τη µορφή παλµών, διάρκειας 0.1 s [2]. Η ενέργεια laser Nd:YAG µπορεί να διαβιβαστεί µέσω της οπτικής ίνας, κάτι το οποίο διευκολύνει τη χρήση του στους τοµείς δύσκολης πρόσβασης. Το γεγονός αυτό µετατρέπει το laser Nd:YAG σε χρήσιµο εργαλείο για την ορθοδοντική και περιοδοντική θεραπεία, βελτιώνοντας τα αποτελέσµατα των συµβατικών τεχνικών. Χρησιµοποιείται επίσης σε ορισµένες διαδικασίες στον τοµέα της χειρουργικής επέµβασης, βασικά για την αφαίρεση των µαλακών ιστών [16]. Τα laser Nd:YAG λειτουργούν είτε µε συνεχή είτε µε παλµικό τρόπο. Το µήκος κύµατος που παράγουν είναι στα 1064 nm και είναι διαθέσιµα από µερικά milliwatts έως ένα kilowatt σε ισχύ [17] Lasers ΑΤΜΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Τα πιο γνωστά από τα διάφορα lasers ατµών µετάλλων είναι το cw laser He- Cd στα 442 nm που παράγει µια µπλε δέσµη και το cw laser He-Se µε διαφορετικά µήκη κύµατος στο µπλε και πράσινο τµήµα του φάσµατος. Επειδή όµως, τα lasers αυτά δεν µπόρεσαν να επιτύχουν υψηλές ισχύεις εξόδου, τη θέση τους διαδέχθηκε µια άλλη κατηγορία lasers ατµών µετάλλων, τα παλµικά lasers ατµών µετάλλων ή lasers επαναλαµβανόµενων παλµών [2]. Ένα laser επαναλαµβανόµενων παλµών ατµών µετάλλου ανακοινώθηκε για πρώτη φορά από τους Walter et al και είχε µέση ισχύ στα 20 mw. Ωστόσο, το πιο επιτυχηµένο laser αυτής της κατηγορίας είναι το laser ατµών χαλκού, µε έξοδο laser στα 510 nm και στα 578 nm. Το ενεργειακό διάγραµµα του laser ατµών χαλκού φαίνεται στην εικόνα 2.11, όπου τα άνω επίπεδα laser βρίσκονται κοντά στη βασική κατάσταση, ενώ τα κατώτερα επίπεδα laser είναι µετασταθή. Κατά τη διάρκεια της ηλεκτρικής εκκένωσης δεν παράγεται άλλη ακτινοβολία laser, επειδή η αύξηση των µετασταθών πληθυσµών διακόπτει τη λειτουργία laser. Αυτό οφείλεται στο ότι τα 21

22 άνω επίπεδα laser επιτυγχάνουν αντιστροφή πληθυσµών καθώς γεµίζουν µε πληθυσµούς µέσω ηλεκτρονικών διεγέρσεων, όµως δεν αποδιεγείρονται και τα διηγερµένα άτοµα τώρα γίνονται µετασταθή. Ο µόνος τρόπος για να επιστρέψουν στη βασική κατάσταση είναι να µεταφέρουν την πρόσθετη ενέργειά τους µέσω συγκρούσεων και η αποδιέγερση αυτή πραγµατοποιείται σε 25 µs περίπου. Για να επιτευχθεί η επιθυµητή αντιστροφή πληθυσµών το ρεύµα πρέπει να αυξάνεται πάρα πολύ γρήγορα και να φθάσει περίπου 1 ka [2]. Εικόνα 2.11 Ενεργειακό διάγραµµα των µεταπτώσεων του laser ατµών χαλκού [2]. Ένα χαρακτηριστικό laser ατµών χαλκού λειτουργεί µε επαναληπτικότητα παλµών περίπου 4-6 khz. Οι παλµοί αυτοί έχουν διάρκεια ns και προέρχονται [2]. ¹ cm από ένα σύστηµα που εµφανίζει απολαβή έως και 0.2 Αρχικά, για να δηµιουργηθεί η ηλεκτρική εκκένωση, ο µεταλλικός χαλκός βρισκόταν σ ένα σωλήνα φτιαγµένο από οξείδιο του αργυλίου, ο οποίος περιείχε ήλιο πίεσης µερικών Torr. Ένα άλλο χαρακτηριστικό της πρώτης αυτής σχεδίασης ήταν ότι ο χαλκός θερµαινόταν από ένα φούρνο, ο οποίος περιέβαλε το σωλήνα του laser. Αργότερα χρησιµοποιήθηκαν και άλλα αέρια αντί του ηλίου, συνήθως νέον σε υψηλότερες πιέσεις. Στην εικόνα 2.12 φαίνονται τα χαρακτηριστικά ενός σύγχρονου laser ατµών χαλκού το οποίο επιτυγχάνει ισχύ εξόδου 40 W, µε σηµαντικότερο χαρακτηριστικό τη διάµετρο της δέσµης του (25-60 mm). Αν και στα περισσότερα 22

23 lasers αερίων είναι απαραίτητη µια µικρή διάµετρος σωλήνα ηλεκτρικής εκκένωσης, στην περίπτωση του laser ατµών χαλκού χρησιµοποιείται ένας σωλήνας µεγάλης διαµέτρου, για να αυξηθεί η διαθέσιµη ισχύς [2]. Εικόνα 2.12 Σχηµατικό διάγραµµα του laser ατµών χαλκού και της πηγής τροφοδοσίας παλµών υψηλής τάσης [3]. Το σηµαντικό χαρακτηριστικό του laser ατµών χαλκού, είναι ότι µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως πηγή άντλησης. Από την άλλη, η υψηλή µέση ισχύς που προσφέρει στη µπλε-πράσινη και κίτρινη περιοχή του φάσµατος, το καθιστά ένα από τα σηµαντικότερα lasers στον τοµέα της χειρουργικής. Για παράδειγµα, η κίτρινη γραµµή του laser ατµών χαλκού συµπίπτει µε τη µέγιστη απορρόφηση της αιµοσφαιρίνης, κάτι που έχει αποδειχθεί χρήσιµο στη δερµατολογία και επίσης στην οφθαλµολογία [2]. Επίσης, υπάρχουν πολλά άλλα µέταλλα που µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως ενεργά στοιχεία σε lasers επαναλαµβανόµενων ηλεκτρικών εκκενώσεων ατµών µετάλλων. Το πιο ενδιαφέρον από αυτά είναι ο χρυσός, ο οποίος δίνει ακτινοβολία laser στα nm, µε σηµαντικότερο χαρακτηριστικό τη χρήση του στη φωτοδυναµική θεραπεία [2]. Σε εµπορική µορφή υπάρχουν διάφορα lasers ατµών χρυσού. Τα σηµαντικότερα είναι lasers χρυσού µε µέση ισχύ εξόδου 1.5 W, που λειτουργούν από τροφοδοσία 220 V, καθώς και lasers που δίνουν τουλάχιστον 10 W µέση ισχύ εξόδου και έχουν αρκετά πλεονεκτήµατα µεταξύ των οποίων είναι η τιµή τους, η αξιοπιστία τους και η ευκολία της συντήρησής τους [2]. 23

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας wikipedia Το πρώτο κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ

Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ Ένταση Roentgen (1895): Παρατήρησε ότι όταν ταχέα ηλεκτρόνια πέσουν σε υλικό στόχο παράγεται ακτινοβολία, που ονομάστηκε ακτίνες Χ, με τις εξής ιδιότητες: Ευθύγραμμη διάδοση ακόμη

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας. Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός

Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας. Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός Maximum Permissible Exposure (MPE) - Nominal Hazard Zone (NHZ) Μέγιστη Επιτρεπτή Έκθεση (MPE) Το

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα μήκη κύματος του φωτός αυτού στα δύο υλικά αντίστοιχα, τότε: γ. 1 Β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.

είναι τα μήκη κύματος του φωτός αυτού στα δύο υλικά αντίστοιχα, τότε: γ. 1 Β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. Β.1 Μονοχρωματικό φως, που διαδίδεται στον αέρα, εισέρχεται ταυτόχρονα σε δύο οπτικά υλικά του ίδιου πάχους d κάθετα στην επιφάνειά τους, όπως φαίνεται στο σχήμα. Οι χρόνοι διάδοσης του φωτός στα δύο υλικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες

Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες 21 Οκτωβρίου 2009 Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες 1) α. Ποια είναι η διαφορά µεταξύ της ιονίζουσας και της µη ιονίζουσας ακτινοβολίας; β. Ποιες είναι οι γνωστότερες

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο.

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο. ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο. Στις ερωτήσεις 1-5 επιλέξτε την πρόταση που είναι σωστή. 1) Το ηλεκτρόνιο στο άτοµο του υδρογόνου, το οποίο βρίσκεται στη θεµελιώδη κατάσταση: i)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Σύγxρονη Φυσική II. Ακτίνες Χ - Lasers Διδάσκων : Επίκ. Καθ. Μ. Μπενής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Σύγxρονη Φυσική II. Ακτίνες Χ - Lasers Διδάσκων : Επίκ. Καθ. Μ. Μπενής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Σύγxρονη Φυσική II Ακτίνες Χ - Lasers Διδάσκων : Επίκ. Καθ. Μ. Μπενής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ Η απορρόφηση ενέργειας από τα άτομα γίνεται ασυνεχώς και σε καθορισμένες ποσότητες. Λαμβάνοντας ένα άτομο ορισμένα ποσά ενέργειας κάποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΦΑΣΜΑΤΑ. Οι Φασματικοί Σωλήνες (Spectrum Tubes)

ΑΤΟΜΙΚΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΦΑΣΜΑΤΑ. Οι Φασματικοί Σωλήνες (Spectrum Tubes) Θεωρία (βλ. Ebbing, Ενότητα 7.3) ΑΤΟΜΙΚΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΦΑΣΜΑΤΑ Οι Φασματικοί Σωλήνες (Spectrum Tubes) Οι φασματικοί σωλήνες περιέχουν ένα ή περισσότερα στοιχεία σε μορφή αερίων ατόμων ή μορίων. Η ενέργεια παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισµα Β Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 5 Απρίλη 2015 Φως - Ατοµικά Φαινόµενα - Ακτίνες Χ

ιαγώνισµα Β Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 5 Απρίλη 2015 Φως - Ατοµικά Φαινόµενα - Ακτίνες Χ ιαγώνισµα Β Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 5 Απρίλη 2015 Φως - Ατοµικά Φαινόµενα - Ακτίνες Χ Σύνολο Σελίδων: έξι (6) - ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Βαθµολογία % Ονοµατεπώνυµο: Θέµα Α Στις ηµιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΟΠΤΙΚΑ ΙΚΤΥΑ - ΙΟ ΟΙ LASER

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΟΠΤΙΚΑ ΙΚΤΥΑ - ΙΟ ΟΙ LASER ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΠΤΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΟΠΤΙΚΑ ΙΚΤΥΑ - ΙΟ ΟΙ LASER ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΒΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΕΜΑ Δ. Δίνονται: η ταχύτητα του φωτός στο κενό c 0 = 3 10, η σταθερά του Planck J s και για το φορτίο του ηλεκτρονίου 1,6 10 C.

ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΕΜΑ Δ. Δίνονται: η ταχύτητα του φωτός στο κενό c 0 = 3 10, η σταθερά του Planck J s και για το φορτίο του ηλεκτρονίου 1,6 10 C. Σε μια διάταξη παραγωγής ακτίνων X, η ηλεκτρική τάση που εφαρμόζεται μεταξύ της ανόδου και της καθόδου είναι V = 25 kv. Τα ηλεκτρόνια ξεκινούν από την κάθοδο με μηδενική ταχύτητα, επιταχύνονται και προσπίπτουν

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικά γραμμικά φάσματα

Ατομικά γραμμικά φάσματα Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

Light Amplification by Stimulated Emission

Light Amplification by Stimulated Emission Light Amplification by Stimulated Emission Ο όρος λέιζερ προέρχεται από το αγγλικό ακρωνύμιο Laser: Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) που αποδίδεται στα ελληνικά ως ενίσχυση φωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 Άτομα αερίου υδρογόνου που βρίσκονται στη θεμελιώδη κατάσταση (n = 1), διεγείρονται με κρούση από δέσμη ηλεκτρονίων που έχουν επιταχυνθεί από διαφορά δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ «Δ ΘΕΜΑΤΑ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ» ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Χ. Δ. ΦΑΝΙΔΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 1. ΘΕΜΑ Δ Ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Σκοπός: Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση και επίγνωση των κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Απεικόνιση ηλεκτρονίων ατόμων σιδήρου ως κύματα, διατεταγμένων κυκλικά σε χάλκινη επιφάνεια, με την τεχνική μικροσκοπικής σάρωσης σήραγγας. Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΟΥ PLANCK Με τη βοήθεια του φωτοηλεκτρικού φαινομένου προσδιορίσαμε τη σταθερά του Planck. Βρέθηκε h=(3.50±0.27) 10-15 ev sec. Προσδιορίσαμε επίσης το έργο εξόδου της καθόδου του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α Α Ποιο φαινόμενο ονομάζεται διασκεδασμός του φωτός; Πώς εξαρτάται ο δείκτης διάθλασης ενός οπτικού μέσου από το μήκος κύματος; Β Στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1 Η υπέρυθρη ακτινοβολία α συμμετέχει στη μετατροπή του οξυγόνου της ατμόσφαιρας σε όζον β προκαλεί φωσφορισμό γ διέρχεται μέσα από την ομίχλη και τα σύννεφα δ έχει μικρότερο μήκος κύματος από την υπεριώδη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις παρακάτω ερωτήσεις 1-4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις παρακάτω ερωτήσεις 1-4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Ο λαµπτήρας φθορισµού:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΜΟΡΙΑΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ Ενότητα 11 Laser Δημήτρης Κονταρίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ενδεικτική βιβλιογραφία 1. ATKINS, ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ P.W. Atkins, J. De Paula (Atkins

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 20 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 0 ΜΑΪΟΥ 013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

και προσπίπτει σε ακίνητο άτομο υδρογόνου που αρχικά βρίσκεται στη θεμελιώδη κατάσταση.

και προσπίπτει σε ακίνητο άτομο υδρογόνου που αρχικά βρίσκεται στη θεμελιώδη κατάσταση. Ηλεκτρόνιο επιταχύνεται από τάση V 13V και προσπίπτει σε ακίνητο άτομο υδρογόνου που αρχικά βρίσκεται στη θεμελιώδη κατάσταση. Δ1) Να δείξετε ότι το ηλεκτρόνιο- βλήμα δεν μπορεί να προκαλέσει ιονισμό του

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3 Η φωτο-εκπέµπουσα δίοδος (Light Emitting Diode)

Άσκηση 3 Η φωτο-εκπέµπουσα δίοδος (Light Emitting Diode) Άσκηση 3 Η φωτο-εκπέµπουσα δίοδος (Light Emitting Diode) Εισαγωγή Στην προηγούµενη εργαστηριακή άσκηση µελετήσαµε την δίοδο ανόρθωσης ένα στοιχείο που σχεδιάστηκε για να λειτουργεί ως µονόδροµος αγωγός.

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία

Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία Κλινικά η φωτοπηξία εφαρµόσθηκε για πρώτη φορά το 1946 από τον Γερµανόκαθηγητή Meyer Schwickerath, οοποίος ανέπτυξε µια συσκευή φωτοπηξίας µε λυχνία τόξουαερίου (Xenon Arc) µε την οποία προκάλεσε φωτοπηκτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα B

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα B ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Θέμα B _70 Β. Το ηλεκτρόνιο ενός ατόμου υδρογόνου που βρίσκεται στη τρίτη διεγερμένη ενεργειακή κατάσταση (n = ), αποδιεγείρεται εκπέμποντας φωτόνιο ενέργειας Ε.Κατά τη συγκεκριμένη αποδιέγερση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10/11/2013 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΜΑΪΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΛΑΜΠΤΗΡΑ ΠΥΡΑΚΤΩΣΕΩΣ

ΦΑΣΜΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΛΑΜΠΤΗΡΑ ΠΥΡΑΚΤΩΣΕΩΣ 1 ΕΚΦΕ Ν.ΚΙΛΚΙΣ 1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ : Κ. ΚΟΥΚΟΥΛΑΣ, ΦΥΣΙΚΟΣ - ΡΑΔΙΟΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ [ Ε.Λ. ΠΟΛΥΚΑΣΤΡΟΥ ] ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΩΤΟΣ ΦΑΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΡΙΤΗ 22 MAIΟΥ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΡΙΤΗ 22 MAIΟΥ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 o ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΡΙΤΗ 22 MAIΟΥ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπίας UV/ορατού Φασματοσκοπίας υπερύθρου Φασματοσκοπίας άπω υπερύθρου / μικροκυμάτων Φασματοσκοπίας φθορισμού Φασματοσκοπίας NMR

Φασματοσκοπίας UV/ορατού Φασματοσκοπίας υπερύθρου Φασματοσκοπίας άπω υπερύθρου / μικροκυμάτων Φασματοσκοπίας φθορισμού Φασματοσκοπίας NMR Φασματοσκοπία Ερμηνεία & εφαρμογές : Φασματοσκοπίας UV/ορατού Φασματοσκοπίας υπερύθρου Φασματοσκοπίας άπω υπερύθρου / μικροκυμάτων Φασματοσκοπίας φθορισμού Φασματοσκοπίας NMR Ποια φαινόμενα παράγουν τα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 6 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1- να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα µε την

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ.Π. Γ Λυκείου / Το Φως 1. Η υπεριώδης ακτινοβολία : a) δεν προκαλεί αμαύρωση της φωτογραφικής πλάκας. b) είναι ορατή. c) χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. d) έχει μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 29 ΜΑΪΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα µε το πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÎÕÓÔÑÁ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Ο ραδιενεργός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 3ο: Φυσική Γενικής Παιδείας: Ατομικά Φαινόμενα

ΓΛ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 3ο: Φυσική Γενικής Παιδείας: Ατομικά Φαινόμενα ΓΛ/Μ3 05-06 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ Τεύχος 3ο: Φυσική Γενικής Παιδείας: Ατομικά Φαινόμενα ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΤΟΜΕΣ ΟΡΟΣΗΜΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Φυσική Γενικής Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

δ. διπλάσιος του αριθµού των νετρονίων του πυρήνα του ατόµου.

δ. διπλάσιος του αριθµού των νετρονίων του πυρήνα του ατόµου. 1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 MAΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας

Μέτρηση μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας Μέτρηση μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας Όταν φωτεινή δέσμη φωτός συναντά στην πορεία του εμπόδια ή περνάει από λεπτές σχισμές υφίσταται περίθλαση, φτάνει δηλαδή σε σημεία που δεν προβλέπονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΑΕΡΙΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΑΕΡΙΩΝ 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΑΕΡΙΩΝ Α. ΣΤΟΧΟΙ Η χρήση λυχνιών διαφορετικών αερίων για παραγωγή διαφορετικών γραμμικών φασμάτων εκπομπής. Η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

Δίοδος Εκπομπής Φωτός, (LED, Light Emitting Diode), αποκαλείται ένας ημιαγωγός ο οποίος εκπέμπει φωτεινή ακτινοβολία στενού φάσματος όταν του

Δίοδος Εκπομπής Φωτός, (LED, Light Emitting Diode), αποκαλείται ένας ημιαγωγός ο οποίος εκπέμπει φωτεινή ακτινοβολία στενού φάσματος όταν του L.E.D Δίοδος Εκπομπής Φωτός, (LED, Light Emitting Diode), αποκαλείται ένας ημιαγωγός ο οποίος εκπέμπει φωτεινή ακτινοβολία στενού φάσματος όταν του παρέχεται μία ηλεκτρική τάση κατά τη φορά ορθής πόλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

p - n επαφή και εκπομπή φωτονίων

p - n επαφή και εκπομπή φωτονίων Οπτικοί πομποί Το οπτικό φέρον σήμα που εισέρχεται στις οπτικές ίνες παράγεται από: Led (Light Emission Diodes, Φωτοδίοδοι): εκπομπή ασύμφωνου (incoherent) φωτός, όπου η εκπομπή φωτονίων είναι αυθόρμητη.

Διαβάστε περισσότερα

L.A.S.E.R. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation

L.A.S.E.R. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation L.A.S.E.R. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Σύµφωνο Ενισχυµένο Φώς από Εξαναγκασµένη Εκποµπή Α) Αρχή λειτουργίας και σύντοµη ιστορική ανασκόπηση Β) Τί ξεχωρίζει το LASER από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 17. Περίθλαση µε Laser

ΑΣΚΗΣΗ 17. Περίθλαση µε Laser ΑΣΚΗΣΗ 17 Περίθλαση µε Laser ΣΥΣΚΕΥΕΣ: Οπτική τράπεζα µε οθόνη, πηγή Laser, φράγµα, σχισµή, διάφραγµα µε τρύπα στην οποία στερεώνεται λεπτό σύρµα, µικρόµετρο, µέτρο. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Συµβολή φωτός:

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8

Μονάδες 4. Β) Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας. Μονάδες 8 Β.1 Μονοχρωματική δέσμη φωτός, περνάει από τον αέρα σε ένα κομμάτι γυαλί. Το μήκος κύματος της δέσμης φωτός όταν αυτή περάσει από τον αέρα στο γυαλί: α. θα αυξηθεί β. θα μειωθεί γ. θα παραμείνει αμετάβλητο

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του

Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Σκοπός Μέθοδος 14 Φασματοσκοπία πρίσματος Βαθμονόμηση Φασματοσκόπιου και ταυτοποίηση αερίου από το φάσμα του Η άσκηση αυτή αποσκοπεί στην κατανόηση της αρχή λειτουργίας του οπτικού φασματοσκόπιου και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα Δ

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα Δ ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Θέμα Δ 4_2149 Άτομο υδρογόνου βρίσκεται σε κατάσταση όπου η στροφορμή του είναι ίση με 3,15 10-34 J s. Δ1) Σε ποια στάθμη βρίσκεται το ηλεκτρόνιο; Δ2) Αν το άτομο έφθασε στην προηγούμενη

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης.

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. Ο9 Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. 1 Σκοπός Όταν αναλύεται το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα τότε λαμβάνεται το φάσμα του. Ειδικά το φάσμα των αερίων αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΛΑ Β) ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΜΑΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΛΑ Β) ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΜΑΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΛΑ Β) ΔΕΥΤΕΡΑ 0 ΜΑΙΟΥ 013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ I ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 009 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Κατά την ανάλυση λευκού φωτός

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ. Θέμα Δ. Για διευκόλυνση στους υπολογισμούς σας να θεωρήσετε ότι: hc J m

Ακτίνες Χ. Θέμα Δ. Για διευκόλυνση στους υπολογισμούς σας να θεωρήσετε ότι: hc J m Ακτίνες Χ Θέμα Δ 4_21796 Σε μια συσκευή παραγωγής ακτίνων Χ, τα ηλεκτρόνια εκπέμπονται από την κάθοδο χωρίς αρχική ταχύτητα, επιταχύνονται εξαιτίας της τάσης V μεταξύ ανόδου και καθόδου και φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση συνεχών γραμμικών φασμάτων εκπομπής με το Φασματοσκόπιο

Παρατήρηση συνεχών γραμμικών φασμάτων εκπομπής με το Φασματοσκόπιο Παρατήρηση συνεχών γραμμικών φασμάτων εκπομπής με το Φασματοσκόπιο Στόχοι: Στόχοι αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι οι μαθητές: Να παρατηρούν το φάσμα του λευκού φωτός από λυχνία πυρακτώσεως με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΝΕΧΩΝ & ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ Τροποποίηση του εργαστηριακού οδηγού (Βαγγέλης ηµητριάδης, 4 ο ΓΕΛ Ζωγράφου)

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΝΕΧΩΝ & ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ Τροποποίηση του εργαστηριακού οδηγού (Βαγγέλης ηµητριάδης, 4 ο ΓΕΛ Ζωγράφου) ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΝΕΧΩΝ & ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ Τροποποίηση του εργαστηριακού οδηγού (Βαγγέλης ηµητριάδης, 4 ο ΓΕΛ Ζωγράφου) Στόχοι αυτής της εργαστηριακής άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. Καθηγήτρια 1998 LASER ΣΥΝΟΨΗ ñ

Διαβάστε περισσότερα

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV

2. Οι ενεργειακές στάθµες του πυρήνα ενός στοιχείου είναι της τάξης α)µερικών ev γ)µερικών MeV ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Γ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Αν ένα οπτικό µέσο Α µε δείκτη διάθλασης n Α είναι οπτικά πυκνότερο από ένα άλλο οπτικό µέσο Β µε δείκτη διάθλασης n Β και τα µήκη κύµατος του φωτός στα δυο µέσα είναι λ

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα 7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα Εισαγωγή ορισμοί Φύση του φωτός Πηγές φωτός Δείκτης διάθλασης Ανάκλαση Δημιουργία ειδώλων από κάτοπτρα Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/katsiki Ηφύσητουφωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΥΚΛΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ Προτεινόμενα Θέματα Γ ΓΕΛ Φεβρουάριος Φυσική ΘΕΜΑ Α

Γ ΚΥΚΛΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ Προτεινόμενα Θέματα Γ ΓΕΛ Φεβρουάριος Φυσική ΘΕΜΑ Α Φυσική ΘΕΜΑ Α γενικής παιδείας Να γράψετε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις Α-Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α. Σύμφωνα με το πρότυπο του Bohr για το άτομο του

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

( J) e 2 ( ) ( ) x e +, (9-14) = (9-16) ω e xe v. De = (9-18) , (9-19)

( J) e 2 ( ) ( ) x e +, (9-14) = (9-16) ω e xe v. De = (9-18) , (9-19) Ασκήσεις Φασµατοσκοπίας Η φασµατική περιοχή στην οποία βρίσκεται µια φωτεινή ακτινοβολία χαρακτηρίζεται από την συχνότητα ν (Hz) µε την οποία ταλαντώνεται το ηλεκτρικό και το µαγνητικό πεδίο του φωτός.

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της περιοχής λειτουργίας και της τάσης εργασίας του απαριθµητή Geiger-Müller

Εύρεση της περιοχής λειτουργίας και της τάσης εργασίας του απαριθµητή Geiger-Müller AΣΚΗΣΗ 1 Εύρεση της περιοχής λειτουργίας και της τάσης εργασίας του απαριθµητή Geiger-Müller 1. Εισαγωγή Ο ανιχνευτής Geiger-Müller, που είναι ένα από τα πιο γνωστά όργανα µέτρησης ιονίζουσας ακτινοβολίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 7 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 7 Απριλίου 201 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Δίοδοι Ορισμός της διόδου - αρχή λειτουργίας Η δίοδος είναι μια διάταξη από ημιαγώγιμο υλικό το οποίο επιτρέπει την διέλευση ροής ρεύματος μόνο από

Δίοδοι Ορισμός της διόδου - αρχή λειτουργίας Η δίοδος είναι μια διάταξη από ημιαγώγιμο υλικό το οποίο επιτρέπει την διέλευση ροής ρεύματος μόνο από Δίοδοι Ορισμός της διόδου - αρχή λειτουργίας Η δίοδος είναι μια διάταξη από ημιαγώγιμο υλικό το οποίο επιτρέπει την διέλευση ροής ρεύματος μόνο από την μία κατεύθυνση, ανάλογα με την πόλωσή της. Κατασκευάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές των Laser ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΗ ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΙΤΙΚΑΚΗΣ ΑΕΜ: 2643

Αρχές των Laser ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΗ ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΙΤΙΚΑΚΗΣ ΑΕΜ: 2643 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Αρχές των Laser ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ : ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΙΤΙΚΑΚΗΣ ΑΕΜ: 2643 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Δρ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΑΝΤΕΚΑΣ ΚΑΒΑΛΑ 2008

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 2/6/2005 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 2/6/2005 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2005 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 2/6/2005 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Κόττου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Νοέμβριος 2015

Σοφία Κόττου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Νοέμβριος 2015 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ - LASER Σοφία Κόττου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Νοέμβριος 2015 1 Μεταβολή του λ με μεταβολή του n c ταχύτητα ΗΜΑ στο κενό n = ------ = ------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ Θέµα 1 ο 1. Σύµφωνα µε το πρότυπο του Bohr για το άτοµο του υδρογόνου: α) το ηλεκτρόνιο εκπέµπει

Διαβάστε περισσότερα

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5

1 56 παριστάνει : α. διάσπαση β β. διάσπαση γ γ. σύντηξη δ. σχάση. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

3. Ο Rutherford κατά το βοµβαρδισµό λεπτού φύλλου χρυσού µε σωµάτια α παρατήρησε ότι: α. κανένα σωµάτιο α δεν εκτρέπεται από την πορεία του

3. Ο Rutherford κατά το βοµβαρδισµό λεπτού φύλλου χρυσού µε σωµάτια α παρατήρησε ότι: α. κανένα σωµάτιο α δεν εκτρέπεται από την πορεία του ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα