Εισηγητής: Εµµανουήλ Σταµατάκης. Επιβλέπουσα: Χατζάκη Μαρία ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισηγητής: Εµµανουήλ Σταµατάκης. Επιβλέπουσα: Χατζάκη Μαρία ΗΡΑΚΛΕΙΟ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εισηγητής: Εµµανουήλ Σταµατάκης Επιβλέπουσα: Χατζάκη Μαρία ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2011

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ...2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗ 1.1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗΣ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Β Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗΣ Γ ΟΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΠΑΡΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗ ΤΑΥΤΙΖΟΝΤΑΙ ΕΠΙΛΟΓΟΣ..12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 2.1 ΤΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΒΑΡΟΣ Η ΟΜΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΣΟ ΩΝ ΕΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ.18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΓΚΡΙΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ 3.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΕ Η ΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΕ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟ ΟΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ Η ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΧΗ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΕ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΕΙ ΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΕΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΕΜΜΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΕΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕ Ο ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΕΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ Η ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ Η ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΙΑΝΕΜΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Α ΙΑΝΕΜΗΤΩΝ ΚΕΡ ΩΝ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Ο ΦΟΡΟΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΕ ΕΠΙΠΕ Ο ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΣΟ ΩΝ

3 3.26 ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΣΥΓΚΡΙΣΕΙΣ..44 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗΣ..46 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ Σ..Ο.Ε. 5.1 ΕΝΝΟΙΑ ΣΚΟΠΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ Φ.Π.Α. ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΦΟΡΩΝ ΕΛΕΓΧΟΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗΣ ΠΛΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΛΟΙΠΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΙΑΚΙΝΗΣΗΣ 51 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗΣ...52 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 54 3

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗ 1.1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ Οι δηµόσιες δαπάνες καλύπτονται από τους φόρους, δηλαδή τις εισπράξεις του δηµόσιου τοµέα από τα εισοδήµατα του ιδιωτικού τοµέα της οικονοµίας. Οι φόροι µπορούν από οικονοµική άποψη να θεωρηθούν είτε ως αµοιβή του δηµόσιου τοµέα για τα δηµόσια αγαθά που προσφέρει στην οικονοµία, όπως π.χ. υπηρεσίες παιδείας, υγείας κ.λ.π. είτε ως αναγκαστική αποταµίευση της οικονοµίας που χρησιµοποιείται για την κάλυψη των παραγωγικών δαπανών του δηµοσίου. Πολλοί πολίτες προσπαθούν να αποφύγουν κατά ένα µέρος τους φόρους έτσι εµφανίζεται το φαινόµενο της φοροδιαφυγής. Η φοροδιαφυγή αποτελεί µια γάγγραινα για τα δηµόσια οικονοµικά κάθε κράτους. Είναι ένα πρόβληµα που καµιά χώρα δεν έχει κατορθώσει να το εξαλείψει. Μέτρα παίρνονται κατά καιρούς για τον περιορισµό της. Όµως κάθε φορά ανακαλύπτονται και νέοι τρόποι φοροδιαφυγής, ανακαλύπτονται παράθυρα στη νοµοθεσία, ενώ η παραδειγµατική τιµωρία των ενόχων γίνεται µόνο στα λόγια. Τι είναι όµως φοροδιαφυγή, πώς παρουσιάζεται το πρόβληµα σήµερα, και τι πρέπει να γίνει για την πάταξή της; Σ αυτά τα ερωτήµατα θα προσπαθήσουµε να απαντήσουµε παρακάτω. Ταυτόχρονα θα δώσουµε και αναφορές από διάφορες εισηγήσεις επί του θέµατος. Το πρόβληµα της φοροδιαφυγής θα πρέπει να αντικρουστεί από δύο απόψεις: Από οικονοµικής και από κοινωνικής άποψης. Από οικονοµικής άποψης - φοροδιαφυγή είναι η εκ µέρους των φορολογουµένων παράνοµη στέρηση εσόδων του κράτους µέσω της απόκρυψης του πραγµατικού εισοδήµατος και κατά συνέπεια την αποφυγή πληρωµής του πραγµατικού φόρου. Η αποφυγή πληρωµής του φόρου µε παράνοµα µέσα µπορεί να γίνεται απ όλους. Είναι όµως πεποίθησή µας ότι η φοροδιαφυγή γίνεται σε µεγάλο βαθµό από τους εργοδότες, οι οποίοι έχουν µεγαλύτερη ευχέρεια παραποίησης στοιχείων και σε µικρότερο βαθµό από µερικές κατηγορίες αυτοεργοδοτουµένων. Εδώ θα πρέπει να σηµειώσουµε τη µεγάλη αύξηση των εσόδων του κράτους από τη φορολογία των εταιριών που εισήχθησαν ή θα εισαχθούν στο Χρηµατιστήριο και είναι υποχρεωµένες να παρουσιάσουν τα πραγµατικά τους στοιχεία και µια καλή εικόνα της εταιρίας τους. ιερωτάστε, όµως, πόση φοροδιαφυγή υπήρχε σ αυτές τις εταιρίες πριν την έξαρση του 4

5 χρηµατιστηριακού παροξυσµού, όταν παρουσίαζαν όπως ήθελαν τους οικονοµικούς τους λογαριασµούς. Από κοινωνικής άποψης, το πρόβληµα της φοροδιαφυγής θα πρέπει να αντικρουστεί και σαν θέµα κοινωνικής δικαιοσύνης. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η φοροδιαφυγή δεν αποτελεί επίδειξη ευφυΐας, αλλά υπεξαίρεση δηµόσιου χρήµατος και εποµένως είναι βαρύ αδίκηµα κατά του κοινωνικού συνόλου. Γιατί σε τελευταία ανάλυση είναι το κοινωνικό σύνολο που θα κληθεί να πληρώσει το τίµηµα της φοροδιαφυγής. Η φοροδιαφυγή δεν πρέπει να συγχύζεται µε τη φοροαποφυγή, η οποία προκαλείται µε την εκµετάλλευση διαφόρων αδυναµιών του νόµου. Όµως κι αυτή η µορφή αποστερεί το κράτος από έσοδα εκατ. λιρών. Η καταπολέµηση της φοροδιαφυγής µέσα στα σηµερινά και προβλεπόµενα δηµοσιοοικονοµικά δεδοµένα προσλαµβάνει ιδιαίτερη σηµασία. Το ύψος του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος καθιστά επιτακτική την ανάγκη για καταπολέµηση της φοροδιαφυγής. Τα δηµόσια έσοδα και η οικονοµία γενικότερα χρειάζονται και το τελευταίο λεπτό που φοροδιαφεύγει. Οι καιροί προδιαγράφονται χαλεποί και το µέλλον της οικονοµίας µας δυσοίωνο, αν τώρα - σήµερα, δε ληφθούν έγκαιρα και αποτελεσµατικά µέτρα προς κάθε κατεύθυνση για ενίσχυση του υπόβαθρου της οικονοµίας. Οι όροι φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή µπορεί να αναλυθούν ως ακολούθως: 1. Η σκόπιµη απόκρυψη εισοδηµάτων από υφιστάµενους φορολογούµενους. 2. Απώλεια φόρου από φορολογούµενους που δε συµπεριλαµβάνονται στους φορολογικούς καταλόγους. 3. Απώλεια φόρου που προκύπτει από τις καθυστερηµένες υποθέσεις, που είναι συνήθως οι σοβαρές υποθέσεις. 4. Απώλεια φόρου που προκύπτει από την εκµετάλλευση ατελειών του νόµου και των διοικητικών και διαδικαστικών µεθόδων. 5. Φυγάδευση κεφαλαίων στο εξωτερικό. 6. Απώλεια φόρου από τις πολλές δραστηριότητες της παραοικονοµίας. Σύµφωνα µε τους ειδικούς, διακρίνονται 3 κατηγορίες εισοδηµάτων παραοικονοµίας : α. ένα µείγµα δραστηριοτήτων εκτός µηχανισµού της αγοράς, όπως η παραγωγή των νοικοκυριών. β. από παράνοµες δραστηριότητες εντός των πλαισίων της αγοράς. Τέτοιες παράνοµες ενέργειες είναι π.χ. η δήλωση στη ηµόσια Οικονοµική Υπηρεσία (Εφορία) µικρότερου εισοδήµατος από το πραγµατοποιηθέν κατά τον υπολογισµό του φόρου εισοδήµατος, η εµφάνιση από τις επιχειρήσεις ακαθάριστων εσόδων (τζίρος) µικρότερων από τα πραγµατοποιηθέντα κατά τον υπολογισµό του φόρου κατανάλωσης, η λαθραία εισαγωγή ειδών από το εξωτερικό για να µη πληρωθούν δασµοί κλπ. γ. νόµιµες δραστηριότητες της αγοράς οι οποίες δεν καταγράφονται για διάφορους λόγους. 5

6 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗΣ Η φοροδιαφυγή υπάρχει παντού σε όλο τον Κόσµο και σε όλες τις χώρες, η έκταση της όµως εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Οι παράγοντες αυτοί ενδεικτικά είναι: 1 ο. Το µέσο µορφωτικό και πολιτιστικό επίπεδο των πολιτών της χώρας και ιδιαίτερα των φορολογούµενων. Όταν το µορφωτικό και πολιτιστικό επίπεδο του πληθυσµού είναι χαµηλό, οι φορολογούµενοι δε έχουν συνείδηση του γεγονότος ότι τα έσοδα από τους φόρους διατίθενται για τη χρηµατοδότηση του κόστους παραγωγής των δηµόσιων αγαθών (παιδεία, υγεία, ασφάλεια κ.λ.π.), τα οποία ικανοποιούν συλλογικές ανάγκες. 2 ο. Το µορφωτικό επίπεδο των φοροτεχνικών οργάνων. Όταν τα στελέχη των φοροτεχνικών υπηρεσιών (εφορία, Σ..Ο.Ε., κ.λ.π.) είναι µορφωµένα και ικανά, µπορούν να διαµορφώσουν ένα φορολογικό σύστηµα, που να περιορίζει τον κίνδυνο φοροδιαφυγής, και να οργανώσουν ορθολογικά τις υπηρεσίες αυτές, χρησιµοποιώντας τον κατάλληλο µηχανολογικό εξοπλισµό και ειδικευµένο προσωπικό (καταλαβαίνετε τώρα γιατί στην Ελλάδα έχουµε εκτεταµένη φοροδιαφυγή). 3 ο. Το επίπεδο της φορολογικής επιβάρυνσης του ατόµου σε σχέση µε το εισόδηµα του. Όσου ψηλότερο είναι το επίπεδο της µέσης φορολογικής επιβάρυνσης του φορολογούµενου (π.χ. επιχείρησης), τόσο µεγαλύτερη είναι η τάση του για φοροδιαφυγή, γιατί ο περιορισµός της ικανοποίησης των ατοµικών του αναγκών (διατροφή, ένδυση, διασκέδαση, κ.λ.π.)είναι περισσότερο αισθητός και το όφελος από το ποσό του φόρου, που ενδέχεται να εξοικονοµήσει, αντισταθµίζει τον κίνδυνο που συνεπάγεται η τυχόν αποκάλυψη της φοροδιαφυγής. 4 ο. Ο τρόπος κατανοµής των φορολογικών βαρών. Όσο περισσότερο η κατανοµή των φορολογικών βαρών ανταποκρίνεται στην κρατούσα αντίληψη περί κοινωνικής δικαιοσύνης, τόσο µικρότερη είναι η τάση για φοροδιαφυγή και αντίστροφα. Πράγµατι όταν παραβιάζεται η αρχή της δίκαιης κατανοµής των φορολογικών βαρών, µε τη χορήγηση αδικαιολόγητων φορολογικών απαλλαγών και εξαιρέσεων σε ορισµένες κατηγορίες ιδιωτικών φορέων, τότε: - Καλλιεργείται το αίσθηµα της αδικίας µεταξύ των φορολογούµενων και ενισχύεται η επιθυµία τους να εξοµοιωθούν φορολογικά και µε οποιοδήποτε τρόπο µε τους απαλλασσόµενους από το φόρο. - Αυξάνει το επίπεδο της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης των φορολογούµενων, εφόσον, µε δεδοµένα τα φορολογικά έσοδα, τα ποσά που θα κατέβαλαν όσοι απαλλάσσονται από τη φορολογία θα πρέπει να καταβληθούν από τους υπόλοιπους ιδιωτικούς φορείς. 6

7 - ηµιουργούνται άνισοι όροι ανταγωνισµού µεταξύ ευνοούµενων και µη επιχειρήσεων, εφόσον οι φόροι γενικά επηρεάζουν τα σχέδια παραγωγής και επενδύσεων όλων των ιδιωτικών παραγωγικών µονάδων. 5 ο. Η διάρθρωση του φορολογικού συστήµατος. Το είδος και η ταµιευτική σπουδαιότητα των φόρων, που απαρτίζουν το φορολογικό σύστηµα µιας χώρας, προσδιορίζουν επίσης την έκταση της φοροδιαφυγής. Έτσι, αν το φορολογικό σύστηµα κυριαρχείται από άµεσους φόρους (πχ φόρος εισοδήµατος), τότε η τάση για φοροδιαφυγή είναι, µεγαλύτερη γιατί οι ιδιωτικοί φορείς έχουν περισσότερες ευκαιρίες για να αποκρύψουν τη φορολογητέα ύλη: τα µεν νοικοκυριά (ελεύθεροι επαγγελµατίες κλπ.)δηλώνοντας εισόδηµα µικρότερο από το πραγµατοποιθέν, οι δε επιχειρήσεις µεταφέροντας ένα µέρος από τα κέρδη τους σε λογαριασµούς αποσβέσεων, εξόδων παραστάσεως, έρευνας κ.ο.κ. Αντίθετα, αν το φορολογικό σύστηµα κυριαρχείται από έµµεσους φόρους, η τάση ναι φοροδιαφυγή είναι µικρότερη, διότι ο έλεγχος των φορολογικών οργάνων είναι αποτελεσµατικότερος γιατί οι φορολογούµενες µονάδες είναι λιγότερες (µόνο οι ιδιωτικές επιχειρήσεις) και επιπλέον είναι υποχρεωµένες να τηρούν λογιστικά βιβλία, από τα οποία προκύπτει η φορολογητέα ύλη (π.χ. Φ.Π.Α.). 6 ο. Ο τρόπος διαχείρισης του δηµόσιου χρήµατος. Όσο συνετότερη είναι η διαχείριση των φορολογικών εσόδων από το κράτος, τόσο ασθενέστερη είναι η τάση των φορολογούµενων για φοροδιαφυγή, γιατί τόσο µεγαλύτερη είναι η εµπιστοσύνη των ιδιωτικών φορέων στη θέληση και την ικανότητα του κράτους να ικανοποιεί συλλογικές ανάγκες. Αντίθετα, η σπατάλη του δηµόσιου χρήµατος διαβρώνει τη φορολογική συνείδηση των ιδιωτικών φορέων, δεδοµένου ότι η φορολογική τους θυσία δεν εκτιµάται ανάλογα από το κράτος. 7 ο. Ο βαθµός οργάνωσης της αγοράς και των επιχειρήσεων. Όταν η οικονοµία είναι οργανωµένη κατά τέτοιο τρόπο, ώστε ένα σηµαντικό µέρος των συναλλαγών να γίνεται σε είδος (π.χ. δίνεις λάδι παίρνεις σιτάρι), η δυνατότητα φοροδιαφυγής είναι µεγαλύτερη από ότι σε µία οικονοµία όπου όλες οι συναλλαγές γίνονται µε χρήµατα. Επίσης όταν έχουµε πολλές µικρές επιχειρήσεις που κυρίως δεν είναι οργανωµένες λογιστικά όσο µία µεγάλη επιχείρηση, τότε η τάση για φοροδιαφυγή είναι µεγαλύτερη. 1.3 ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1.3.Α ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Kάθε ανθρώπινη δραστηριότητα στα πλαίσια της εκάστοτε κοινωνίας χαρακτηρίζεται από δυο όψεις την ορατή και τη µη ορατή. Κατ αντιστοιχία, θα µπορούσαµε να ισχυριστούµε ότι η οικονοµική δραστηριότητα στο σύνολο της αποτελείται από δυο όψεις την επίσηµη (καταγραφόµενη οικονοµία) και την κρυφή πλευρά, τη λεγόµενη παραοικονοµία. 7

8 Για σφαιρικότερη γνώση της οικονοµικής δραστηριότητας και αποτελεσµατικότερη άσκηση οικονοµικής πολιτικής, η εξέταση και των δυο πλευρών κρίνεται σηµαντική. Εδώ θα ασχοληθούµε µε τη δεύτερη και όχι τόσο αναπτυγµένη πλευρά της οικονοµικής δραστηριότητας, την παραοικονοµία και πώς σχετίζεται µε την φοροδιαφυγή. Η συνειδητοποίηση της ύπαρξης της παραοικονοµίας διεθνώς χρονολογείται στα τέλη της δεκαετίας του 70 όταν ο Peter Gutmann σε µια σηµαντική του δηµοσίευση, τόνιζε την ανεξήγητη αύξηση της ζήτησης τραπεζογραµµατίων. Από τότε µέχρι σήµερα εκτεταµένη αρθρογραφία και βιβλιογραφία έκανε την εµφάνιση της διεθνώς. Αρκετοί οικονοµολόγοι υποστηρίζουν ότι όσο αυξάνει η συγγραφική δραστηριότητα για την παραοικονοµία τόσο πιο πολύπλοκο καθίσταται το εν λόγω ζήτηµα. Στην Ελλάδα, παρότι τη δεκαετία του 80 υπήρχαν ίχνη παραοικονοµίας, µόλις τη δεκαετία του 90 άρχισαν προσπάθειες εκτιµήσεώς της. Ο λόγος ενασχόλησης αρκετών ερευνητών και οικονοµολόγων µε την παραοικονοµία στην Ελλάδα ήταν η ανάδειξη της ανάγκης διαρθρωτικών αλλαγών για την εκπλήρωση των κριτηρίων του Maastricht. Η Παραοικονοµία όπως συχνά τη συναντούµε στην ελληνική βιβλιογραφία είναι µια πολύπλευρη έννοια. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από την πληθώρα των ονοµάτων που χρησιµοποιούνται για να περιγράψουν το ίδιο αντικείµενο. Όσον αφορά τον ορισµό της παραοικονοµίας η έλλειψη σαφούς και συγκεκριµένου ορισµού περιπλέκει ακόµη περισσότερο την κατανόηση του φαινόµενου. Σύµφωνα µε αρκετούς οικονοµολόγους η παραοικονοµία, υπό ευρεία έννοια, αποτελείται από : i) Εισόδηµα που αποκτάται νόµιµα αλλά δεν δηλώνεται στον έφορο. Αυτό περιλαµβάνει εισόδηµα που αποκτάται από µια δεύτερη (εκτός από την κανονική) εργασία. Π.Χ. ένας υπάλληλος ο οποίος ταυτόχρονα µε την κανονική εργασία του, ασχολείται µε το περβόλι του, τα προϊόντα του οποίου πωλούνται στην αγορά. Επίσης η κατηγορία αυτή περιλαµβάνει το εισόδηµα ατόµων που παίρνουν επιδόµατα ανεργίας, ενώ στην πραγµατικότητα κάπου εργάζονται παράνοµα και το εξ εργασίας εισόδηµα δε δηλώνεται. ii) Εισόδηµα από παράνοµες δραστηριότητες όπως πορνεία, διακίνηση ναρκωτικών, αρχαιοκαπηλία, ιεροσυλία. Μόνο δύο χώρες του Οργανισµού Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) περιλαµβάνουν κάποιο οικονοµικό ποσοστό στους εθνικούς λογαριασµούς τους. Αυτές είναι οι ΗΠΑ και Ιταλία. Πάντως και στις δύο αυτές χώρες τα υποτιθέµενα ποσοστά παράνοµων δραστηριοτήτων είναι εξωφρενικά πιο χαµηλά από εκείνα που υποστηρίζουν οι ειδικοί. 8

9 iii) Ατοµικό εισόδηµα ή δηλωµένες δαπάνες που στην πραγµατικότητα είναι εισόδηµα ή δαπάνες µιας επιχείρησης όπου εργάζεται ο δράστης της παραοικονοµίας. Και οι τρεις κατηγορίες οικονοµικών δραστηριοτήτων λαµβάνουν χώρα σε µια συγκεκριµένη χρονική περίοδο π.χ. οικονοµικό έτος. Από την άλλη πλευρά εξέχοντες οικονοµολόγοι όπως ο Vito Tanzi (1980) διατύπωσαν έναν πιο αυστηρό ορισµό που έχει να κάνει µε το µέρος του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος το οποίο δεν µετριέται και συνεπώς δεν καταγράφεται4.πάντως, οποιαδήποτε ερµηνεία κι αν υιοθετήσουµε, το πρόβληµα της κατανόησης της παραοικονοµίας παραµένει, δεδοµένου ότι ψυχολογικοί, κοινωνικοί, πολιτικοί και άλλου είδους λόγοι αλληλεπιδρούν µε τους οικονοµικούς, δηµιουργώντας ένα πανδαιµόνιο για το τι ακριβώς είναι η παραοικονοµία και πως µπορούµε να την εντοπίσουµε. 1.3.Β Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗΣ Τον τελευταίο καιρό πολύς λόγος γίνεται στα τηλεοπτικά παράθυρα και στις πολιτικές συζητήσεις για την ανάγκη πάταξης της φοροδιαφυγής µέσω αυστηρότερων ποινών και εντατικοποίησης των φορολογικών ελέγχων. Με βάση αυτές τις εξαγγελίες είναι βέβαιο, ότι χρειάζεται προσεκτικότερη θεώρηση και έρευνα του φαινοµένου, από τη στιγµή που και οι εκάστοτε δηµιουργοί πολιτικής δυσκολεύονται να διακρίνουν την διαφορά µεταξύ των εννοιών της παραοικονοµίας και της φοροδιαφυγής. Φυσικά η προσπάθεια ταύτισης των δύο εννοιών κρίνεται αυθαίρετη και συνεπώς εξαιρετικά στρεβλωτική. Χαρακτηριστικό της στρεβλώσεως αυτής είναι το γεγονός ότι στην Ελλάδα, όταν µιλάµε για παραοικονοµία, σιωπηρά δεχόµαστε τη φοροδιαφυγή. Κάτι που σίγουρα θα πρέπει να µας προβληµατίσει είναι το γεγονός ότι ακόµα και σήµερα στην χώρα µας ελάχιστοι ξεχωρίζουν τις δύο έννοιες µε αποτέλεσµα να γίνονται λανθασµένες εκτιµήσεις και να λαµβάνονται πρόχειρες πολιτικές αποφάσεις. Είναι ίσως η κατάλληλη στιγµή να θέσουµε το καίριο ερώτηµα, για το αν µιλάµε για περιορισµό της φοροδιαφυγής ή της παραοικονοµίας ή της τοµής των δυο συνόλων όπως πολύ ξεκάθαρα παρουσιάζονται σε µια δηµοσίευση του Βασίλειου Μανεσιώτη (1990). Πιο αναλυτικά, όπως στην περίπτωση της παραοικονοµίας, έτσι και για τη φοροδιαφυγή δεν υπάρχει κάποιος σαφής και συγκεκριµένος ορισµός. Εάν λάβουµε υπόψη µας και τη διάκριση µεταξύ της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής τότε η εξεύρεση ενός ακριβούς ορισµού για την φοροδιαφυγή γίνεται δυσκολότερη. Εν συντοµία θα µπορούσαµε να πούµε ότι η διάκριση είναι καθαρά νοµικής φύσεως. ηλαδή η φοροδιαφυγή είναι µια παράνοµη πράξη ενώ η φοροαποφυγή δεν είναι. Για τους σκοπούς της ανάλυσής µας θα µπορούσαµε να ορίσουµε την φοροδιαφυγή ως: 9

10 i) Το µέρος του εισοδήµατος που (σύµφωνα µε την τρέχουσα νοµοθεσία) πρέπει να αναφερθεί εθελοντικά στις αρµόδιες αρχές αλλά για κάποιους λόγους δεν αναφέρεται και έτσι δεν φορολογείται ii) Το µέρος των έµµεσων φόρων και άλλων άµεσων φόρων που πρέπει να επιβληθούν και να αποδοθούν εθελοντικά στο κράτος αλλά για µερικούς λόγους τα χρήµατα αυτά δεν φθάνουν στο δηµόσιο ταµείο. iii) Οι τόκοι εκείνων των φόρων που αποδίδονται µε καθυστέρηση iv) Οι φόροι που δεν συλλέγονται, λόγω φορολογικών ελαφρύνσεων ή για άλλους λόγους χωρίς την επίτευξη των επιδιωκόµενων αποτελεσµάτων 1.3.Γ ΟΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΠΑΡΑΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΦΟΡΟ ΙΑΦΥΓΗ ΤΑΥΤΙΖΟΝΤΑΙ Έχοντας υπόψη µας τα παραπάνω είµαστε σε θέση να ερευνήσουµε τη σχέση µεταξύ της φοροδιαφυγής και της παραοικονοµίας. Το υπόβαθρο της παρακάτω ανάλυσης βασίζεται σε δυο σηµαντικά άρθρα του Βασίλειου Μανεσιώτη ( ιευθυντής Τοµέα Κατάρτισης Κρατικού Προϋπολογισµού Τράπεζας της Ελλάδας) (1990) (1994). Αρχικά η φοροδιαφυγή διακρίνεται σε δύο κατηγορίες. Πρώτον η φοροδιαφυγή που σχετίζεται µε την τρέχουσα συνολική οικονοµική δραστηριότητα (εισόδηµα συντελεστών παραγωγής του τρέχοντος οικονοµικού έτους κ.λπ.) και δεύτερον, φοροδιαφυγή που δε σχετίζεται µε την τρέχουσα συνολική οικονοµική δραστηριότητα (φορολογία µεταβιβάσεως κληρονοµιών κλπ.). Αρχικά µπορούµε να παρατηρήσουµε ότι εφόσον η φοροδιαφυγή σχετίζεται µε την τρέχουσα και µη-τρέχουσα οικονοµική δραστηριότητα και η παραοικονοµία µόνο µε την τρέχουσα οικονοµική δραστηριότητα δεν µπορούµε να ισχυριστούµε ότι οι δυο υπό εξέταση έννοιες ταυτίζονται. Αλλά οι µεγαλύτερες και πιο περίπλοκες διαφορές µεταξύ της παραοικονοµίας και της φοροδιαφυγής δεν στρέφονται στη µη-τρέχουσα συνολική οικονοµική δραστηριότητα αλλά στην περίπτωση της τρέχουσας οικονοµικής δραστηριότητας. Οι διαφορές αυτές γίνονται κατανοητές µε τη βοήθεια του παρακάτω πίνακα. Συνολικά εισοδήµατα Συντελεστών Παραγωγής (και ποσά των έµµεσων φόρων) που πρέπει να καταγραφούν και να αποδοθούν στις οικονοµικές υπηρεσίες. ( ραστηριότητες φοροδιαφυγής η µη φοροδιαφυγής ) Συνολική τρέχουσα οικονοµική δραστηριότητα που πρέπει να καταγραφεί στους Εθνικούς Λογαριασµούς. (Κρυµµένη και παρατηρήσηµη οικονοµία) ηλωµένες δραστηριότητες Μη-δηλωµένες δραστηριότητες Καταγραφόµενη I Όχι φοροδιαφυγή Όχι παραοικονοµία III Φοροδιαφυγή Όχι παραοικονοµία Μη καταγραφόµενη II Όχι φοροδιαφυγή Παραοικονοµία IV Φοροδιαφυγή και Παραοικονοµία 10

11 Ο ανωτέρω πίνακας εξηγεί τη σχέση της φοροδιαφυγής και της παραοικονοµίας. Πιο συγκεκριµένα η οριζόντια διάσταση επεξηγεί την τρέχουσα δραστηριότητα που πρέπει να καταγραφεί σύµφωνα µε τους ορισµούς που δίνονται παραπάνω αλλά για κάποιους λόγους ένα κοµµάτι αυτής δεν καταγράφεται. Έτσι έχουµε δύο διαστάσεις της παραοικονοµίας (καταγραφόµενη και µη καταγραφόµενη). Η κάθετη διάσταση περιλαµβάνει τα εισοδήµατα που προκύπτουν από τη συνολική οικονοµική δραστηριότητα και φορολογούνται άµεσα και τις τρέχουσες συναλλαγές που φορολογούνται έµµεσα. Από την παραπάνω ταξινόµηση µπορούµε να διακρίνουµε τέσσερα τεταρτηµόρια. Στο πρώτο τεταρτηµόριο (Ι) έχουµε την ιδανική κατάσταση χωρίς φοροδιαφυγή και παραοικονοµία. Στην περίπτωση αυτή οι φορολογικές αρχές είναι ενήµερες και µπορούν να ανιχνεύσουν ολόκληρη την τρέχουσα οικονοµική δραστηριότητα. Παράλληλα κάθε υπόχρεος είναι τόσο γενναιόδωρος που δεν αποκρύπτει το πραγµατικό εισόδηµα (ή οι οικονοµικές υπηρεσίες είναι τόσο αποτελεσµατικές που µπορούν ελέγξουν τον καθένα φορολογούµενο). Με άλλες λέξεις το πρώτο τεταρτηµόριο είναι η περίπτωση που δεν υπάρχει ασύµµετρη πληροφόρηση µεταξύ δυνητικού παραοικονοµούντα και του ρυθµιστή. Στο δεύτερο τεταρτηµόριο (ΙΙ) µπορούµε να διακρίνουµε µια όχι και τόσο κοινή περίπτωση κατά την οποία αν και η προστιθέµενη αξία µερικών δραστηριοτήτων, για διάφορους λόγους, δεν καταγράφεται στους εθνικούς λογαριασµούς εντούτοις τα αντίστοιχα εισοδήµατα που αποκτώνται δηλώνονται κανονικά και οι φόροι που αντιστοιχούν σε αυτά τα εισοδήµατα πληρώνονται από τους υπόχρεους.στην περίπτωση δύο (ΙΙ) εµπίπτουν κυρίως νέες οικονοµικές δραστηριότητες για τις οποίες δεν έχει διαµορφωθεί ακόµα κατάλληλο θεσµικό πλαίσιο µε αποτέλεσµα να µην παρακολουθούνται από τις στατιστικές υπηρεσίες. Στο τρίτο τεταρτηµόριο (ΙΙΙ) µπορούµε να δούµε την περίπτωση φοροδιαφυγής χωρίς παραοικονοµία. Σε αυτήν την περίπτωση οι Εθνικοί Λογαριασµοί καταγράφουν την προστιθέµενη αξία στην οικονοµία από κάποιες δραστηριότητες αλλά τα εισοδήµατα και οι συναλλαγές από αυτές τις δραστηριότητες δεν δηλώνονται. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγµα και αρκετά επίκαιρο λόγω της ραγδαίας αύξησης της οικοδοµικής δραστηριότητας είναι η εκτεταµένη απόκρυψη εισοδηµάτων από τους οικοδόµους. Η προστιθέµενη αξία µιας οικοδοµής µπορεί να καταγραφεί αυτοί όµως που καρπώνονται τα αντίστοιχα εισοδήµατα φοροδιαφεύγουν σε µεγάλη κλίµακα. Στο τέταρτο (IV) τεταρτηµόριο συναντάµε την περίπτωση συνύπαρξης φοροδιαφυγής και παραοικονοµίας. Στην περίπτωση τέσσερα (IV) τα εισοδήµατα που κερδίζονται στην παραοικονοµία όχι µόνο διαφεύγουν από τις στατιστικές υπηρεσίες αλλά και οι αντίστοιχοι φόροι αυτών των εισοδηµάτων δεν εισπράττονται από τις οικονοµικές υπηρεσίες.. Παραπάνω αποδείξαµε ότι στο τέταρτο (IV) τεταρτηµόριο τα δυο φαινόµενα συνυπάρχουν χωρίς να ταυτίζονται. Στο βαθµό όµως που η φοροδιαφυγή είναι αιτία της παραοικονοµίας και ανεξάρτητα από την εννοιολογική διαφορά τους, τότε επιφέρουν σχεδόν τα ίδια αποτελέσµατα στο οικονοµικό σύστηµα 11

12 και ο περιορισµός του ενός εκ των δυο θα µπορούσε να οδηγήσει και στον περιορισµό του άλλου. Άρα όταν και µόνον όταν τα τεταρτηµόρια I, II, III διαφεύγουν οποιασδήποτε αναλύσεως στη χάραξη οικονοµικής πολιτικής (αγνοούνται οι ορισµοί των εννοιών) και ταυτόχρονα οι συνέπειες των δυο φαινόµενων στο IV τεταρτηµόριο είναι ίδιες στην καταγραφόµενη οικονοµία, τότε και µόνον τότε παραοικονοµία και φοροδιαφυγή ταυτίζονται από την άποψη των ενιαίων πολιτικών περιορισµού τους. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις οι φορείς ασκήσεως οικονοµικής πολιτικής, κατά παράβαση των ορισµών των δυο φαινόµενων, µπορούν να χρησιµοποιούν τις δυο έννοιες σαν να σηµαίνουν το ίδιο πράγµα. Ασφαλώς οι δυο προϋποθέσεις όχι µόνον δεν ισχύουν συν τω χρόνο αλλά και κάθε µια ξεχωριστά. Αυτό γιατί όσο αφορά την πρώτη προϋπόθεση είναι αδύνατο να αγνοήσουµε τις περιπτώσεις I, II, III γιατί έτσι θα ήταν σαν να αγνοούµαι τους ορισµούς των δυο φαινόµενων. Σχετικά µε την δεύτερη προϋπόθεση είναι επίσης αδύνατον οι συνέπειες στην καταγραφόµενη οικονοµία και κατά συνέπεια οι τρόποι αντιµετώπισης της φοροδιαφυγής και της παραοικονοµίας να είναι ταυτόσηµες ακόµα και στην ακραία περίπτωση να αγνοούµαι τους ορισµούς των δυο εννοιών ΕΠΙΛΟΓΟΣ Συνοψίζοντας λοιπόν θα µπορούσαµε να πούµε ότι εξαιτίας του ότι η παραοικονοµία σηµαίνει διαφορετικά πράγµατα για διαφορετικούς ερευνητές, αυτό αντικατοπτρίζει τη δυσκολία που αντιµετωπίζουµε όταν αποφασίζουµε να ασχοληθούµε µε το εν λόγω αντικείµενο. Ένα άλλο εξίσου σηµαντικό θέµα είναι η διάκριση της παραοικονοµίας από την φοροδιαφυγή. Παρά τις ουσιώδεις διαφορές τους και τα στρεβλά συµπεράσµατα που προκύπτουν από την ταυτοποίηση των δυο εννοιών ελάχιστοι έχουν ασχοληθεί µε το εν λόγω ζήτηµα ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Μέσα από την ανάλυση µας αποδεικνύεται µε σαφήνεια ότι κάτω από πολύ αυστηρές, µη ρεαλιστικές υποθέσεις οι δυο έννοιες ταυτίζονται από πλευράς συνεπειών και κατ επέκταση εξεύρεσης ενιαίων πολιτικών περιορισµού τους. 12

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 2.1 ΤΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΒΑΡΟΣ Το σύνολο των φορολογικών εσόδων στη χώρα µας (συµπεριλαµβανοµένων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης) αντιπροσώπευε το 36,2% του ΑΕΠ το Το ποσοστό αυτό ήταν σαφώς χαµηλότερο από ό,τι στην ΕΕ-15 όπου έφθανε το 40,5% του ΑΕΠ κατά µέσο όρο. Πάντως, η ψαλίδα είχε µειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια: το 1995 τα αντίστοιχα µεγέθη ήταν 32,6% του ΑΕΠ στην Ελλάδα έναντι 40,6% στην ΕΕ-15. Η απόκλιση αποδίδεται στους εξής λόγους: 1. στη δοµή της απασχόλησης µικρός αριθµός µισθωτών, το ακριβές εισόδηµα των οποίων διαπιστώνεται και φορολογείται εύκολα σηµαντικός αριθµός αυταπασχολουµένων, το εισόδηµα των οποίων είναι δύσκολο να διαπιστωθεί µε ακρίβεια µεγάλος αριθµός αγροτών, οι οποίοι απαλλάσσονται κατά πολύ από φορολογικές επιβαρύνσεις. 2. στη χαµηλή φορολόγηση της κινητής και (ιδίως) της ακίνητης περιουσίας 3. στην εκτεταµένη φοροδιαφυγή 4. στις ανεπάρκειες της φορολογικής διοίκησης. 2.2 Η ΟΜΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΣΟ ΩΝ Το ελληνικό φορολογικό σύστηµα χαρακτηρίζεται από υψηλή συµµετοχή των εµµέσων φόρων (14,7% του ΑΕΠ το 2002). Το επίπεδο αυτό ήταν υψηλότερο από ό,τι στην ΕΕ-15, όπου κατά µέσο όρο έφθανε το 14,1% του ΑΕΠ. Αντίθετα, η συµµετοχή των αµέσων φόρων είναι χαµηλή (µόλις 9,8% του ΑΕΠ το 2002). Το ποσοστό αυτό ήταν σαφώς χαµηλότερο από ό,τι στην ΕΕ-15 όπου κατά µέσο όρο έφθανε το 13,6% του ΑΕΠ. Η χαµηλή συµµετοχή της άµεσης φορολογίας οφείλεται στη µεγάλη έκταση της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής. Το πρόβληµα εντείνεται από το πλήθος φοροαπαλλαγών.το µερίδιο των συνολικών εισφορών στην κοινωνική ασφάλιση είναι επίσης χαµηλό (11,8% έναντι 12,9% κατά µέσο όρο στις χώρες της ΕΕ-15). 13

14 εδοµένου ότι η επιβάρυνση από το µη µισθολογικό κόστος εργασίας είναι πολύ υψηλή στη χώρα µας (φθάνει το 38% για έναν τυπικό µισθωτό στο ΙΚΑ), η χαµηλή συµµετοχή των εισφορών αποκαλύπτει την ύπαρξη εκτεταµένης φοροδιαφυγής. 2.3 ΕΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ 1. Φόροι συναλλαγών Φόρος προστιθέµενης αξίας (ΦΠΑ) Ο φόρος προστιθέµενης αξίας υιοθετήθηκε το 1987 και ήταν η βασική φορολογική µεταβολή ως συνέπεια της ένταξης της χώρας µας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Ο ΦΠΑ στην Ελλάδα έχει 3 συντελεστές που αναπροσαρµόστηκαν πρόσφατα (ισχύουν από 1 ης Απριλίου 2005): 4,5%: καλύπτει διάφορα αγροτικά και αλιευτικά προϊόντα, 9%: καλύπτει διάφορα αγαθά (π.χ. τρόφιµα, είδη υγιεινής, βιβλία, εφηµερίδες και περιοδικά, ιατρικά είδη, παροχή νερού, ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, πρώτες ύλες, ζώα και ζωοτροφές κ.ά.), καθώς και υπηρεσίες (µεταφορές, εισιτήρια θεάτρου, συναυλιών και κινηµατογράφου, διαµονή σε ξενοδοχεία, ιατρικές και συναφείς υπηρεσίες κ.ά.), 19%: καλύπτει όλα τα υπόλοιπα αγαθά και υπηρεσίες. Η βάση του φόρου είναι η συνολική αξία παραδόσεως του αγαθού ή η συνολική αξία παροχής της υπηρεσίας (µαζί µε τους πιστωτικούς τόκους και άλλα τέλη υπέρ του δηµοσίου ή υπέρ τρίτων). Ο φόρος που αναλογεί στις εκροές υπολογίζεται ως το γινόµενο των πωλήσεων επί το συντελεστή του ΦΠΑ. Μειώνεται κατά το ποσό του φόρου που αναλογεί στις εισροές (στα έξοδα), όπως προκύπτει από τις αποδείξεις. Το 2005 ο ΦΠΑ απέδωσε συνολικά έσοδα εκ. (ποσό που αντιστοιχεί στο 33,2% των καθαρών εσόδων του Τακτικού Προϋπολογισµού). Άλλοι φόροι συναλλαγών Οι υπόλοιποι φόροι συναλλαγών (φόρος µεταβίβασης κεφαλαίων, χαρτόσηµο) απέδωσαν το 2005 συνολικά έσοδα εκ., ποσό που αντιστοιχεί στο 3,9% των καθαρών εσόδων του Τακτικού Προϋπολογισµού. 2. Φόροι κατανάλωσης Οι φόροι κατανάλωσης απέδωσαν το 2005 συνολικά έσοδα εκ., ποσό που αντιστοιχεί στο 17,2% των εσόδων του Τακτικού Προϋπολογισµού. Οι κυριότεροι φόροι κατανάλωσης είναι οι εξής: ειδικός φόρος κατανάλωσης καυσίµων (έσοδα εκ. το 2005), 14

15 άλλοι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, π.χ. οινοπνευµατωδών ποτών και µπύρας, καπνού (έσοδα εκ.), τέλος ταξινόµησης και τέλη κυκλοφορίας οχηµάτων (έσοδα 868 εκ. και 754 εκ. αντιστοίχως), φόρος κύκλου εργασιών (έσοδα 280 εκ.), άλλοι φόροι κατανάλωσης (έσοδα 168 εκ.) 3. Άλλοι έµµεσοι φόροι Οι υπόλοιποι έµµεσοι φόροι απέδωσαν το 2005 συνολικά έσοδα 807 εκ., ποσό που αντιστοιχεί στο 1,9% των καθαρών εσόδων του Τακτικού Προϋπολογισµού. 2.4 ΑΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Η άµεση φορολογία διακρίνεται σε: φόρους εισοδήµατος φυσικών προσώπων νοµικών προσώπων ειδικών κατηγοριων φόρους στην περιουσία άλλους άµεσους φόρους. Πιο συγκεκριµένα, το 2005 ο φόρος εισοδήµατος φυσικών προσώπων (ΦΕΦΠ) απέδωσε έσοδα εκ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 45,2% των εσόδων από άµεσους φόρους και στο 19,4% των συνολικών καθαρών εσόδων του Τακτικού Προϋπολογισµού. Από τους άλλους φόρος, ο σπουδαιότερος από πλευράς εσόδων είναι ο φόρος εισοδήµατος φυσικών προσώπων, ο οποίος το 2005 απέδωσε έσοδα εκ. (11,3% των καθαρών εσόδων του Τακτικού Προϋπολογισµού). Λόγω της οικονοµικής σηµασίας του φόρου εισοδήµατος φυσικών προσώπων, το υπόλοιπο τµήµα των σηµειώσεων αυτού του µαθήµατος επικεντρώνεται σε αυτόν. Φόρος Εισοδήµατος Φυσικών Προσώπων (ΦΕΦΠ) 1. Προσδιορισµός εισοδήµατος 15

16 Το φορολογητέο εισόδηµα των µισθωτών προκύπτει από τα εκκαθαριστικά σηµειώµατα της µισθοδοσίας (και των συνταξιούχων από τα αντίστοιχα των ταµείων σύνταξης). Το φορολογητέο εισόδηµα των ελευθέρων επαγγελµατιών και των εµπόρων και βιοτεχνών προσδιορίζεται εµµέσως. Εάν το δηλωθέν εισόδηµα υπερβαίνει το τεκµαρτό, ως φορολογητέο εισόδηµα θεωρείται το δεύτερο. Το δηλωθέν συνολικό οικογενειακό εισόδηµα συγκρίνεται µε τη συνολική τεκµαρτή δαπάνη, η οποία υπολογίζεται µε βάση τις δαπάνες διαβίωσης και τις δαπάνες κτήσεως περιουσιακών στοιχείων (το πόθεν έσχες ). Οι δαπάνες διαβίωσης ή κτήσεως περιουσιακών στοιχείων αφορούν την αγορά αυτοκινήτου και µοτοσυκλέττας, την αγορά ή µίσθωση σκάφους αναψυχής, ελικοπτέρου και αεροσκάφους, την κατασκευή δεξαµενής κολύµβησης, την αγορά ή ανέγερση ακινήτων, την αγορά επιχειρήσεων και εταιρικών µεριδίων, την αποπληρωµή δανείων και πιστωτικών καρτών, καθώς και την απασχόληση οικιακών βοηθών ή άλλου βοηθητικού προσωπικού. Τα τεκµήρια διαβίωσης και το πόθεν έσχες συνιστούν τη συνολική τεκµαρτή δαπάνη. Εάν η τελευταία υπερβαίνει το δηλωθέν εισόδηµα, η διαφορά φορολογείται. 2. Φορολογικές ελαφρύνσεις Οι φορολογικές ελαφρύνσεις διακρίνονται σε απαλλαγές από το φορολογούµενο εισόδηµα και µειώσεις φόρου. Οι απαλλαγές (ή εκπτώσεις ) από το φορολογούµενο εισόδηµα µειώνουν τη φορολογική επιβάρυνση εµµέσως, µειώνοντας τη βάση εφαρµογής του αναλογούντος φόρου. Αντίθετα, οι µειώσεις φόρου µειώνουν τη φορολογική επιβάρυνση αµέσως, µειώνοντας τον αναλογούντα φόρο. Οι κυριότερες από τις φορολογικές ελαφρύνσεις είναι: Εισφορές σε ταµεία ασφάλισης: εκπίπτουν στο σύνολό τους. απάνες ιατρικής και νοσοκοµειακής περίθαλψης, καθώς και δαπάνες που καταβλήθηκαν σε επιχειρήσεις φροντίδας ηλικιωµένων (στην τελευταία περίπτωση δηλώνεται το 50% της σχετικής δαπάνης): η µείωση του φόρου είναι το 20% της σχετικής δαπάνης, µε ανώτατο όριο δαπάνης τα (ανώτατη µείωση φόρου 1.200). ιατροφή που καταβλήθηκε από τον πρώην σύζυγο: η µείωση του φόρου είναι το 20% της σχετικής δαπάνης, µε ανώτατο όριο δαπάνης τα 600 (ανώτατη µείωση φόρου 120). απάνη για ιδιαίτερα µαθήµατα ή φροντιστήρια: η µείωση του φόρου είναι το 20% της σχετικής δαπάνης, µε ανώτατο όριο δαπάνης τα (ανώτατη µείωση φόρου 220). 16

17 απάνη ενοικίου κύριας κατοικίας (ή των παιδιών που σπουδάζουν): η µείωση του φόρου είναι το 20% της σχετικής δαπάνης, µε ανώτατο όριο δαπάνης τα (ανώτατη µείωση φόρου 220). Χρεωστικοί τόκοι στεγαστικού δανείου: Εάν το δάνειο έχει συναφθεί µέχρι το τέλος του 1999, η σχετική δαπάνη εκπίπτει στο σύνολό της. Εάν το δάνειο έχει συναφθεί µεταξύ 1 ης Ιανουαρίου 2000 και 31 ης εκεµβρίου 2002, η δαπάνη εκπίπτει στο σύνολό της εκτός εάν η κατοικία υπερβαίνει σε επιφάνεια τα 120τ.µ. οπότε εκπίπτει το ποσό που αναλογεί στα 120τ.µ. Εάν το δάνειο έχει συναφθεί από το 2003 και µετά, υπολογίζεται µείωση φόρου ίση µε το 20% του ποσού της δαπάνης που αναλογεί στη µέχρι των 120τ.µ. επιφάνεια της κατοικίας, καθώς και στο τµήµα του δανείου µέχρι Ασφάλιστρα ζωής, ασθενείας, προσωπικού ατυχήµατος κτλ.: το ποσό της έκπτωσης δεν µπορεί να υπερβεί τα Αγορά µεριδίων µετοχικών και µεικτών αµοιβαίων κεφαλαίων εσωτερικού εφόσον δεν µεταβιβάστηκαν για 3 έτη (η έκπτωση παρέχεται µόνο µια φορά): εκπίπτει ποσό ίσο µε το 25% της σχετικής δαπάνης, το οποίο δεν µπορεί να υπερβεί τα ωρεές ακινήτων στο ηµόσιο, σε πανεπιστήµια, σε νοσοκοµεία κ.ά. εκπίπτουν στο σύνολό τους. ωρεές και χορηγίες: εκπίπτουν στο σύνολό τους εάν υπερβαίνουν τα 100, υπό τον όρο ότι ποσά άνω των 300 έχουν κατατεθεί στο Ταµείο Παρακαταθηκών και ανείων. 3. Φορολογικοί συντελεστές Η φορολογία εισοδήµατος φυσικών προσώπων το 2006 (εισοδήµατα του 2005) υπολογίζεται µε βάση οριακούς φορολογικούς συντελεστές που κυµαίνονται από 15% (εισοδήµατα από έως ) µέχρι 40% (εισοδήµατα πάνω από ). Ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής µειώθηκε αισθητά τα τελευταία χρόνια (ήταν 45% το 2000). Πιο συγκεκριµένα, οι ισχύοντες φορολογικοί συντελεστές είναι οι εξής: Πίνακας 1 κατώτατο ποσό κλιµάκιο εισοδήµατος ανώτατο ποσό φορολογικός Συντελεστής % % % % 17

18 Ειδικά στην περίπτωση των µισθωτών και συνταξιούχων, το αφορολόγητο εισόδηµα αυξάνεται σε Το ανώτατο ποσό των άλλων κλιµακίων µένει το ίδιο. Επίσης, το αφορολόγητο εισόδηµα αυξάνεται ανάλογα µε τον αριθµό παιδιών του φορολογουµένου (κατά για ένα παιδί, κατά για δύο παιδιά, κατά για τρία παιδιά, κατά για τέσσερα παιδιά, κατά για πέντε παιδιά κ.ο.κ.). Πρόσθετη µείωση φόρου 60 ανά παιδί παρέχεται σε µισθωτούς που κατοικούν σε παραµεθόρια περιοχή. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η τιµαριθµοποίηση της φορολογικής κλίµακας στη δεκαετία του 1990 είτε δεν γινόταν καθόλου ( ), είτε γινόταν µε ατελή τρόπο ( ). Σήµερα η τιµαριθµοποίηση της φορολογικής κλίµακας κάθε δύο χρόνια. 2.5 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ Παρά τις αλλαγές της τελευταίας 15ετίας (τροποποίηση των φορολογικών συντελεστών την περίοδο , διεύρυνση της φορολογικής βάσης µε τα αντικειµενικά κριτήρια µετά το 1994, τιµαριθµοποίηση της φορολογικής κλίµακας µετά το 2001), το φορολογικό σύστηµα στην Ελλάδα κατά κοινή οµολογία θεωρείται κοινωνικά άδικο και οικονοµικά αναποτελεσµατικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι µισθωτοί και οι συνταξιούχοι δήλωσαν το 2005 το 63,9% του συνολικού δηλωθέντος εισοδήµατος και πλήρωσαν το 50,3% του συνολικού καταβληθέντος φόρου. Τέλος, αξίζει να σηµειωθεί ότι το 2005 µόνο δηλώσεις (2,2% του συνόλου) αφορούσαν εισόδηµα πάνω από Πίνακας 2: Μέσος καταβληθείς φόρος εισοδήµατος ( ) µέσος φόρος ( ανά έτος) µισθωτοί συνταξιούχοι ελεύθεροι επαγγελµατίες έµποροι-βιοτέχνες εισοδηµατίες γεωργοί-κτηνοτρόφοι-αλιείς Σύνολο

19 Πίνακας 3: Συµµετοχή στα φορολογικά βάρη (2005) µερίδιο στο δηλωθέν εισόδηµα µερίδιο στον καταβληθέντα φόρο Μέσος φορολογικός συντελεστής µισθωτοί 41,0% 37,0% 7,4% συνταξιούχοι 22,9% 13,3% 4,7% ελεύθεροι επαγγελµατίες 10,7% 18,2% 13,9% έµποροι-βιοτέχνες 16,3% 22,0% 11,0% εισοδηµατίες 4,1% 6,8% 13,7% γεωργοί-κτηνοτρόφοι-αλιείς 5,0% 2,8% 4,6% Σύνολο 100,0% 100,0% 8,2% 19

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΣΥΓΚΡΙΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΕ 3.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο νέο διεθνοποιηµένο περιβάλλον όπου οι τεχνολογικές µεταβολές έχουν επιφέρει σηµαντικές αλλαγές στην εργασία και το κεφάλαιο ο εκσυγχρονισµός των φορολογικών συστηµάτων αποτελεί σηµαντικό εργαλείο στην προσπάθεια των κρατών για οικονοµική ανάπτυξη και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των οικονοµιών τους. Κύριοι στόχοι των µεταρρυθµίσεων αυτών είναι συνήθως η απλοποίηση, η διαφάνεια, το χαµηλό διοικητικό κόστος, η κοινωνική δικαιοσύνη καθώς και η µεγαλύτερη αποτελεσµατικότητα. Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο οι µεταρρυθµίσεις αυτές έχουν επικεντρωθεί στην διεύρυνση της φορολογικής βάσης µε παράλληλο περιορισµό των εξαιρέσεων και φοροαπαλλαγών, στη σταθερότητα του φορολογικού συστήµατος µε στόχο την δηµιουργία προβλέψιµου επιχειρηµατικού περιβάλλοντος, στη µείωση του αριθµού των φορολογικών κλιµακίων, στην εισαγωγή τεχνολογιών πληροφορικής και διαδικτύου κατά τις συναλλαγές µε τους πολίτες, στην παροχή φορολογικών κινήτρων για την προώθηση της τεχνολογίας και της καινοτοµίας, στην φορολογική αποκέντρωση προς οργανισµούς τοπικής αυτοδιοίκησης κλπ. Η Ελλάδα, εκτός των παραπάνω προκλήσεων για τον εκσυγχρονισµό του φορολογικού συστήµατος, καλείται να αποκαταστήσει και µια σχέση εµπιστοσύνης µεταξύ κράτους και φορολογουµένων. Για τον Έλληνα πολίτη δεν αποτελεί συνείδηση η ανταποδοτικότητα µεταξύ παροχής δηµοσίων αγαθών και απόδοσης φόρων. Οι πολίτες µη έχοντας εµπιστοσύνη στην απόδοση των χρηµάτων τους µέσω του κρατικού µηχανισµού, θεωρούν πιο συχνά απ ότι συµβαίνει σε άλλες χώρες πως η φοροδιαφυγή αποτελεί αποδεκτή συµπεριφορά µε αποτέλεσµα την υποβάθµιση των κρατικών παροχών και παρεµβάσεων. Προκύπτει έτσι ένας φαύλος κύκλος µεταξύ υποβάθµισης των παροχών του κράτους και φοροδιαφυγής. Η παρούσα µελέτη στόχο έχει να συµβάλλει στη συζήτηση που γίνεται στη χώρα µας σχετικά µε τις κατευθύνσεις των αλλαγών που χρειάζονται στο φορολογικό σύστηµα µε την όσο το δυνατό πληρέστερη καταγραφή των βασικών χαρακτηριστικών των φορολογικών συστηµάτων στην ΕΕ. Η καταγραφή αυτή συνίσταται σε µια διαστρωµατική απεικόνιση των χαρακτηριστικών των φορολογικών συστηµάτων των κρατών µελών κατά το 2004 (έτος µε τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία), και σε µια διαχρονική απεικόνιση των µεταβολών που έχουν επέλθει κατά το διάστηµα Τα στοιχεία, στην πλειοψηφία τους, καλύπτουν την περίοδο και προέρχονται από την Eurostat. 20

21 Στο πρώτο µέρος γίνεται αναφορά στο πλαίσιο και στους περιορισµούς που καθορίζουν τη φορολογική πολιτική στην ΕΕ. Στο δεύτερο µέρος γίνεται αναφορά στο επίπεδο συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης των κρατών µελών της ΕΕ. Ακολούθως, στο τρίτο µέρος γίνεται µια πρώτη σύγκριση των φορολογικών συστηµάτων µε βάση την άµεση και έµµεση φορολόγηση καθώς και τις ασφαλιστικές εισφορές. Στο τέταρτο µέρος γίνεται σύγκριση µε βάση την παροχή φορολογικών εσόδων προς την τοπική αυτοδιοίκηση. Στο πέµπτο µέρος γίνεται συγκριτική παρουσίαση των φορολογικών συστηµάτων µε βάση τις οικονοµικές λειτουργίες (κατανάλωση, εργασία και κεφάλαιο). Ειδική αναφορά στην επίπτωση της διεύρυνσης επί του ενδεχοµένου φορολογικού ανταγωνισµού εντός της ΕΕ γίνεται στο έκτο µέρος. Τέλος, στο έβδοµο µέρος γίνεται αναφορά στο καθεστώς ΦΠΑ εντός της ΕΕ. Η µελέτη κλείνει στο όγδοο µέρος µε τα συµπεράσµατα. 3.2 ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΕ Τα φορολογικά συστήµατα στις χώρες της ΕΕ έχουν σηµαντικές διαφορές µεταξύ τους αλλά εξελίσσονται σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από κάποια κοινά χαρακτηριστικά τα οποία και προσδιορίζουν σε ένα βαθµό και το ύψος της φορολογικής επιβάρυνσης. Κάποια από αυτά, όπως οι κανόνες δηµοσιονοµικής πειθαρχίας στη ζώνη του ευρώ, η τάση πληθυσµιακής γήρανσης που παρατηρείται σήµερα και αναµένεται να επιδεινωθεί κατά τα επόµενα χρόνια, και το σηµαντικό ύψος των δηµοσίων δαπανών στις χώρες- µέλη της ΕΕ, οδηγούν στην αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης. Άλλα χαρακτηριστικά όπως η κινητικότητα της φορολογικής βάσης, ο φορολογικός ανταγωνισµός, το γενικευµένο αίτηµα για απλοποίηση και διαφάνεια του φορολογικού συστήµατος, αλλά και η τάση για τη χρήση του φορολογικού συστήµατος για τη δηµιουργία κινήτρων όπως για µεγαλύτερη προσφορά εργασίας, οδηγούν στην αντίθετη κατεύθυνση. 3.3 Η ΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΕ Τα κριτήρια σύγκλισης στη ζώνη του ευρώ (κριτήρια Μάαστριχτ) καθώς και το Σύµφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης έχουν επιβάλλει σαφείς κανόνες και χρονοδιαγράµµατα δηµοσιονοµικής πειθαρχίας εντός της ΕΕ. Πλέον οι ποσοτικοί στόχοι-περιορισµοί του ελλείµµατος και του χρέους µεταφράζονται και σε περιορισµούς αναφορικά µε την ακολουθούµενη δηµοσιονοµική πολιτική. Αυτοί οι περιορισµοί έχουν σαφείς επιπτώσεις στα φορολογικά συστήµατα και στο µέγεθος της φορολογικής επιβάρυνσης σε κάθε χώρα. 3.4 ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟ ΟΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Η γήρανση του πληθυσµού στην ΕΕ έχει σαν αποτέλεσµα την άσκηση σηµαντικών πιέσεων στα φορολογικά έσοδα των κρατών µελών. Οι 21

22 αυξανόµενες και σε ένα βαθµό ανελαστικές δαπάνες συνταξιοδότησης και ιατροφαρµακευτικής περίθαλψης δηµιουργούν τις προϋποθέσεις για µια σηµαντική φορολογική επιβάρυνση της εργασίας και του κεφαλαίου. Ενδεικτικά είναι τα πρόσφατα στοιχεία για τις συνταξιοδοτικές αλλά και τις κοινωνικές δαπάνες. Αναφορικά µε τις κοινωνικές δαπάνες, θα πρέπει να τονισθεί ότι ορισµένα µέλη της ΕΕ και ειδικότερα χώρες µε παράδοση ισχυρού κοινωνικού κράτους όπως είναι οι Σκανδιναβικές έχουν προχωρήσει κατά το διάστηµα σε µείωση των κοινωνικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ. Σύµφωνα µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αυτή η µείωση των κοινωνικών δαπανών είναι βραχυχρόνια, καθώς η πληθυσµιακή γήρανση αναµένεται να οδηγήσει µεσοπρόθεσµα σε αύξηση των κοινωνικών δαπανών για συνταξιοδότηση και ιατροφαρµακευτική περίθαλψη. 3.5ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ Οι ευρωπαϊκές οικονοµίες αποτέλεσαν από τα µέσα του 20 ου αιώνα παραδείγµατα οικονοµιών µε ένα παραδοσιακά εκτεταµένο δηµόσιο τοµέα. Τα υψηλά επίπεδα δηµοσίων δαπανών αλλά και η αυξητική τάση τους φαίνεται να ανακόπτεται µετά τις πετρελαϊκές κρίσεις του 70. Σύµφωνα µε τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία προκύπτει ότι, κατά το διάστηµα η µεγάλη πλειοψηφία των κρατών µελών έχει µειώσει τη συνεισφορά του δηµοσίου τοµέα στο σύνολο της οικονοµίας. υνητικά, αυτή η συρρίκνωση του δηµοσίου τοµέα θα δηµιουργούσε τις προϋποθέσεις για µια σταδιακή µείωση των φορολογικών συντελεστών. 3.6 Η ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ Στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η τελωνειακή ένωση, η ενιαία αγορά (ελεύθερη κίνηση αγαθών, προϊόντων και κεφαλαίων), η εισαγωγή του ευρώ, καθώς και η ανάπτυξη των τεχνολογιών πληροφορικής έχουν αυξήσει την κινητικότητα της φορολογικής βάσης. Αυτή η κινητικότητα εντός της ΕΕ έχει σαν αποτέλεσµα την µειωµένη δυνατότητα επιβολής, από πλευράς κρατικού µηχανισµού, φορολογίας προς εκείνους τους παραγωγικούς συντελεστές οι οποίοι χαρακτηρίζονται από µεγαλύτερη κινητικότητα (π.χ. κεφάλαιο). Παράλληλα, η ανάπτυξη των διεθνών χρηµαταγορών και η δυνατότητα πραγµατοποίησης ηλεκτρονικών συναλλαγών δυσκολεύουν ακόµα περισσότερο τη φορολόγηση κεφαλαίου. Η περιορισµένη ανταλλαγή πληροφοριών µεταξύ χρηµατοπιστωτικού τοµέα και φορολογικών αρχών αλλά και το ευρέως διαδεδοµένο φορολογικό απόρρητο κάνουν ακόµα πιο δύσκολο τον εντοπισµό της φορολογητέας ύλης. 3.7 ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ Οι συντελεστές φορολόγησης του κεφαλαίου παίζουν σηµαντικό ρόλο στην προσέλκυση άµεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) σε παγκόσµιο επίπεδο. Ο 22

23 φορολογικός ανταγωνισµός µεταξύ κρατών µελών στην προσέλκυση επενδύσεων έχει γίνει περισσότερο έντονος ύστερα από την τελευταία διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα νέα κράτη µέλη υιοθετώντας χαµηλούς συντελεστές φορολόγησης κεφαλαίου οδήγησαν τα παλαιότερα στην υιοθέτηση ευνοϊκότερης φορολόγησης του κεφαλαίου. Αυτός ο «φορολογικός ανταγωνισµός» έχει αρνητικές επιπτώσεις στην πορεία των φορολογικών εσόδων των περισσοτέρων κρατών µελών και για αυτό το σκοπό υπάρχουν πρωτοβουλίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για εναρµόνιση µεταξύ των διαφορετικών φορολογικών συστηµάτων. Σήµερα αυτή η µορφή ανταγωνισµού φαίνεται να υποχωρεί καθώς διευρύνεται η πεποίθηση ότι η υιοθέτηση χαµηλών συντελεστών φορολόγησης κεφαλαίου δεν αποτελεί πια τον κύριο παράγοντα προσέλκυσης άµεσων ξένων επενδύσεων. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγµα των σκανδιναβικών χωρών οι οποίες βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των δεικτών ανταγωνιστικότητας καταφέρνοντας να προσελκύουν σηµαντικές παραγωγικές επενδύσεις. Η περίπτωση των χωρών αυτών υποδηλώνει ότι οι παραγωγικές επενδύσεις παραβλέπουν την υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση καθώς και άλλοι παράγοντες συνιστούν σηµαντικό κριτήριο επιλογής του τόπου πραγµατοποίησης µιας επένδυσης, όπως η ύπαρξη αποτελεσµατικού εκπαιδευτικού συστήµατος, το ανταγωνιστικό επίπεδο των υποδοµών και των δηµοσίων υπηρεσιών. 3.8 ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σηµαντική παράµετρος ενός σύγχρονου φορολογικού συστήµατος αποτελεί η διαφάνεια αλλά και η απλότητα στην εφαρµογή του. Τα σύγχρονα φορολογικά συστήµατα συνδυάζουν αυτές τις δύο αρχές µειώνοντας µε αυτό τον τρόπο το διοικητικό κόστος για την συλλογή φόρων και παράλληλα το κόστος των επιχειρήσεων για τη συµµόρφωση τους µε το φορολογικό σύστηµα. Ένα λιγότερο γραφειοκρατικό φορολογικό σύστηµα αποτελεί ένα περισσότερο αποδεκτό φορολογικό σύστηµα µε άµεση επίπτωση την ευκολότερη συλλογή φορολογικών εσόδων. 3.9 ΠΑΡΟΧΗ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Πολλές χώρες έχουν προχωρήσει σε µείωση φορολογικών συντελεστών στα φυσικά και νοµικά πρόσωπα µε πρόθεση να δηµιουργήσουν κίνητρα για αύξηση της προσφοράς εργασίας. Στο ίδιο πνεύµα κινείται και η φιλολογία περί ενιαίου φορολογικού συντελεστή (flat tax) η υιοθέτηση του οποίου θεωρείται από ορισµένους ότι θα οδηγήσει σε αύξηση της προσφοράς εργασίας και συνεπώς σε αύξηση της απασχόλησης. Η εµπειρική εξέταση της σχέσης ευνοϊκής φορολόγησης εργασίας και αύξησης απασχόλησης όµως αποδεικνύει ότι η σχέση αυτή δεν είναι ιδιαίτερα ισχυρή καθώς πλήθος άλλων παραγόντων επηρεάζει την πορεία της απασχόλησης ΤΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΕ 23

24 Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η πολιτική µείωσης της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης εφαρµόσθηκε µε αργούς ρυθµούς, κυρίως µετά το 2000, παρά το γεγονός ότι έχει συµπεριληφθεί στα οικονοµικά προγράµµατα πολλών πολιτικών κοµµάτων από την δεκαετία του Ως συνολική φορολογική επιβάρυνση ορίζεται η συνολική επιβάρυνση από έµµεση και άµεση φορολόγηση καθώς και ασφαλιστικές εισφορές ως ποσοστό του ΑΕΠ. Κατά το 2004 οι χώρες µε τη µεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση, όπως αυτή εκφράζεται ως ποσοστό του ΑΕΠ, σε επίπεδο ΕΕ. είναι οι σκανδιναβικές ακολουθούµενες από το Βέλγιο, τη Γαλλία, την Αυστρία και την Ιταλία ( ιάγραµµα 4). Τα νέα κράτη µέλη έχουν σαφέστατα ένα µικρότερο επίπεδο φορολογικής επιβάρυνσης µε σηµαντικές αποκλίσεις από το µέσο όρο της ΕΕ. Μεταξύ των τριών µεγαλύτερων οικονοµιών της ΕΕ-25, η Γαλλία έρχεται πρώτη µε επίπεδο φορολογικής επιβάρυνσης κοντά στο 43% του ΑΕΠ, η Γερµανία δεύτερη µε επίπεδο φορολόγησης που φθάνει στο 39% και τρίτο το Ην. Βασίλειο µε επίπεδο φορολογικής επιβάρυνσης στο 36% του ΑΕΠ. Στην Ελλάδα το επίπεδο φορολογικής επιβάρυνσης κατά το 2004 ανήλθε σε 35% του ΑΕΠ, σηµαντικά χαµηλότερο από το µέσο όρο της ΕΕ-15 και κοντά στο µέσο όρο των 10 νέων κρατών µελών. Παρατηρώντας τη µεταβολή της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης κατά την περίοδο προκύπτουν δύο οµάδες χωρών εντός της ΕΕ. Εκείνες οι οποίες αύξησαν τη φορολογική τους επιβάρυνση (µεταξύ των οποίων συµπεριλαµβάνεται και η Ελλάδα), και εκείνες οι οποίες τη µείωσαν κατά το αντίστοιχο διάστηµα. Μεταξύ των 15 κρατών µελών µόνο η Ιρλανδία µείωσε σηµαντικά τη συνολική φορολογική επιβάρυνση (2,9%) ακολουθούµενη από την Ολλανδία, την Φινλανδία και το Λουξεµβούργο. Στις περιπτώσεις της Γερµανίας, της Γαλλίας και του Ην. Βασιλείου παρατηρούνται οριακές αυξοµειώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης. Μεταξύ των 15 κρατών µελών τόσο η Ελλάδα όσο και η Πορτογαλία σηµειώνουν τη µεγαλύτερη αύξηση συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης. Ειδικότερα, στην περίπτωση της Ελλάδας η συνολική φορολογική επιβάρυνση από το 32,6% του ΑΕΠ το 1995 αυξήθηκε στο 35% του ΑΕΠ το Μεταξύ των νέων κρατών µελών (NMS-10) σηµαντική µείωση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης παρατηρείται στην περίπτωση της Σλοβακίας, της Πολωνίας και της Εσθονίας µε ποσοστά 10,2%, 5,6% και 5,3% του ΑΕΠ αντίστοιχα. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι η διαφοροποίηση επί της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο δεν οφείλεται στην είσοδο νέων κρατών µελών και την υιοθέτηση από πλευράς τους ενός µοντέλου χαµηλής φορολογικής επιβάρυνσης. Σηµαντικές διαφορές προΰπαρχαν στην ΕΕ. όπως µεταξύ σκανδιναβικών χωρών (όπου το επίπεδο φορολόγησης είναι διαχρονικά υψηλό) και Ιρλανδίας, Ισπανίας, Ην. Βασιλείου (χώρες µε συγκριτικά χαµηλότερο επίπεδο φορολόγησης). Η είσοδος των νέων κρατών µελών ως ένα βαθµό οδήγησε στην περαιτέρω αύξηση αυτής της 24

25 διαφοροποίησης. Παρατηρείται επίσης πως οι µεγαλύτερες αυξήσεις στη φορολογική επιβάρυνση (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία) επήλθαν σε χώρες µε συνολικό επίπεδο φορολόγησης µικρότερο του µέσου όρου της ΕΕ (σύγκλιση). Αναφορικά µε την περίπτωση της Ελλάδας θα πρέπει να τονιστεί ότι, κατά την περίοδο , η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης αντανακλά τη σύγκλιση του επιπέδου φορολόγησης προς το µέσο όρο της ΕΕ µε την ανάγκη χρηµατοδότησης του αναπτυσσόµενου κοινωνικού κράτους. Κατά την περίοδο η αύξηση των φορολογικών εσόδων δεν προήλθε από αύξηση συντελεστών αλλά αντίθετα από τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης καθώς και την καταπολέµηση της φοροδιαφυγής που είχαν ως αποτέλεσµα την απόδοση πρόσθετων εσόδων από άµεσους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΕΙ ΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ Ένα πρώτο κριτήριο κατηγοριοποίησης των φορολογικών συστηµάτων αποτελεί η διάκριση άµεσης, έµµεσης φορολόγησης και ασφαλιστικών εισφορών. Στην ΕΕ. κατά µέσο όρο η αναλογία άµεσης και έµµεσης φορολόγησης στο σύνολο των φορολογικών εσόδων είναι ισόρροπη και κοντά στη µονάδα. Αντίθετα, στην Ελλάδα η έµµεση φορολογία καταλαµβάνει µεγαλύτερο µέρος στο σύνολο των φορολογικών εσόδων, γεγονός που θεωρείται από πολλούς ως παράµετρος κοινωνικής αδικίας του φορολογικού συστήµατος ΑΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ Επικεντρώνοντας στην άµεση φορολόγηση, οι σκανδιναβικές χώρες κατατάσσονται µεταξύ των κρατών µελών µε το µεγαλύτερο επίπεδο επιβάρυνσης. Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η µεγαλύτερη επιβάρυνση από άµεσους φόρους ως ποσοστό του ΑΕΠ παρατηρείται στη ανία ακολουθούµενη από τη Σουηδία και τη Φινλανδία ενώ ακολουθούν χώρες όπως το Βέλγιο, το Ην. Βασίλειο, η Ιταλία και η Ιρλανδία. Χαµηλότερα στην κλίµακα άµεσης φορολογικής επιβάρυνσης ως ποσοστό του ΑΕΠ βρίσκονται η Γαλλία και η Γερµανία. Επιπλέον, µεταξύ νέων και λοιπών κρατών µελών, τα φορολογικά έσοδα από άµεσους φόρους ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρουσιάζουν διαφορά 5 ποσοστιαίων µονάδων. Το 2004 η χαµηλότερη άµεση φορολογική επιβάρυνση παρατηρείται στην Σλοβενία (8,5% ΑΕΠ). Η Ελλάδα συγκαταλέγεται µεταξύ των χωρών που έχουν συγκριτικά χαµηλό επίπεδο άµεσης φορολογίας ως ποσοστό του ΑΕΠ, σηµαντικά χαµηλότερο από το µέσο όρο της ΕΕ-15 και συγκρίσιµο µε εκείνο των νέων κρατών µελών Σηµαντική παράµετρος των φορολογικών συστηµάτων στην ΕΕ. αποτελεί το µερίδιο της άµεσης στο σύνολο της συνολικής φορολόγησης. Το σύνολο των 25

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα «Εισαγωγή στο ίκαιο και τους Πολιτικούς Θεσµούς» ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Αφήγηση. Βασικά στοιχεία αφηγηµατικού κειµένου:

Αφήγηση. Βασικά στοιχεία αφηγηµατικού κειµένου: Αφήγηση Αφήγηση µιας ιστορίας έχουµε όταν παρουσιάζουµε γεγονότα µε µια ορισµένη σειρά. Τα γεγονότα µπορεί να είναι πραγµατικά ή φανταστικά. Η αφήγηση µπορεί να είναι προφορική ή γραπτή. Όταν η αφήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο σκοπός του Εθνικού Πλαισίου Περιβαλλοντικών Δράσεων είναι να παρέχει μια κοινή πλατφόρμα για τις περιβαλλοντικές δράσεις που αναλαμβάνονται από τις

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1, την πρόταση της Επιτροπής ( 1 ),

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 175 παράγραφος 1, την πρόταση της Επιτροπής ( 1 ), L 197/30 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21.7.2001 Ο ΗΓΙΑ 2001/42/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 27ης Ιουνίου 2001 σχετικά µε την εκτίµηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Ενηµερωτικό σηµείωµα για το πρόβληµα της παράνοµης υλοτοµίας και ειδικά αυτό της καυσοξύλευσης

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Ενηµερωτικό σηµείωµα για το πρόβληµα της παράνοµης υλοτοµίας και ειδικά αυτό της καυσοξύλευσης 1 Ιωάννης Κέκερης ασοπόνος Επίτιµος Πρόεδρος Ένωσης ασοπόνων Μακεδονίας Θράκης Μέλος.Σ. Πανελλήνιας Ένωσης ασοπόνων και ιαχειριστών Φυσικού Περιβάλλοντος ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Αρναία 16/12/2012 Κα Πρόεδρο Ειδικής

Διαβάστε περισσότερα

/νση: ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Μ. Αλεξάνδρου 49, 66100, ράµα Τηλ&φαξ: +2521021972, κιν.: + 6973585563 www.akademia.gr, e-mail: info@akademia.

/νση: ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Μ. Αλεξάνδρου 49, 66100, ράµα Τηλ&φαξ: +2521021972, κιν.: + 6973585563 www.akademia.gr, e-mail: info@akademia. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (Οδηγίες) Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ (25 µονάδες) ιαβάζουµε µια φορά προσεκτικά το κείµενο, κατανοούµε το περιεχόµενό του κι επισηµαίνουµε το θεµατικό του κέντρο. ουλεύουµε ανά παράγραφο. Υπογραµµίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ 02/03/2015 Με "μαύρα" γράμματα είναι το Σχέδιο Κανονισμού Καθηγητών,

Διαβάστε περισσότερα

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005 Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 25 Για τους /τις εκπαιδευτικούς που υπέβαλαν αίτηση υποψηφιότητας για τη θέση Σχολικού Συμβούλου υπάρχουν μας διατέθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΠΘ, για τα έτη

Διαβάστε περισσότερα

Η υποστήριξη της επαγγελματικής μάθησης μέσα από την έρευνα-δράση: διαδικασίες και αποτελέσματα

Η υποστήριξη της επαγγελματικής μάθησης μέσα από την έρευνα-δράση: διαδικασίες και αποτελέσματα Η υποστήριξη της επαγγελματικής μάθησης μέσα από την έρευνα-δράση: διαδικασίες και αποτελέσματα Σοφία Αυγητίδου Καθηγήτρια Παιδαγωγικής Εκπαίδευσης Εκπαιδευτικών Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Δομή παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας

Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας Από την κρίση και τα ελλείμματα στην ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. Αντιμέτωποι με την κρίση: τα πρώτα βήματα για τη σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

7. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

7. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 7. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 7.1. Περιεχόμενο 1.Κατανόηση Γλώσσας- Ο μαθητής θα κατανοήσει το θέμα που εκφέρεται στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ)

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Με τον όρο δικαίωµα εκφράζεται η εξουσία που παρέχεται από το σύστηµα δικαίου. Ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

35η ιδακτική Ενότητα ΕΝΟΧΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ( ΕΝΟΧΙΚΟ ΙΚΑΙΟ)

35η ιδακτική Ενότητα ΕΝΟΧΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ( ΕΝΟΧΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) 35η ιδακτική Ενότητα ΕΝΟΧΙΚΕ ΧΕΕΙ ( ΕΝΟΧΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) Εργασία για το σχολείο Ο καθηγητής θα µοιράσει µισθωτήρια κατοικιών στους µαθητές, θα τους χωρίσει ανά θρανίο σε εκµισθωτές και µισθωτές και αφού τους

Διαβάστε περισσότερα

Αρείου Πάγου: 699/1995 Τµ. Β' Πηγή:.Ε.Ε. 3/96, σ.299, Ε.Ε.. 55/96, σ.830,.ε.ν. 52/96, σ. 239

Αρείου Πάγου: 699/1995 Τµ. Β' Πηγή:.Ε.Ε. 3/96, σ.299, Ε.Ε.. 55/96, σ.830,.ε.ν. 52/96, σ. 239 Αρείου Πάγου: 699/1995 Τµ. Β' Πηγή:.Ε.Ε. 3/96, σ.299, Ε.Ε.. 55/96, σ.830,.ε.ν. 52/96, σ. 239 Περίληψη: Εργατικό ατύχηµα - Αδικοπραξία - Θάνατος Μισθωτού. Σε περίπτωση εργατικού ατυχήµατος που έχει ως αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ για τις πανελλαδικές εξετάσεις

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ για τις πανελλαδικές εξετάσεις Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ για τις πανελλαδικές εξετάσεις Oι κάτοχοι απολυτηρίου Ημερησίων ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑΔΑ Α ) καθώς και οι μαθητές της τελευταίας τάξης Ημερησίων ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑΔΑ Α )

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΑΣ. 427 π.χ. - 347 π.χ.

ΠΛΑΤΩΝΑΣ. 427 π.χ. - 347 π.χ. ΠΛΑΤΩΝΑΣ 427 π.χ. - 347 π.χ. Έργα Ίωνας, Ευθύφρων, Απολογία, Κρίτων, Φαίδων, Χαρµίδης, Λάχης, Γοργίας, Κρατύλος, Ευθύδηµος, Μένων, Συµπόσιον, Φαίδρος, Πολιτεία, Θεαίτητος, Παρµενίδης, Σοφιστής, Πολιτικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη Η εισήγηση μου χωρίζεται σε δύο μέρη. Θα κάνω μια μικρή εισαγωγή για την αξιολόγηση γενικά στη σημερινή συγκυρία και με βάση αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΘΗΚΗ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟ Η ανάγκη να μειωθεί το περίφημο δημοκρατικό έλλειμμα, να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α2 Α.2.1. σελ.22: «Στη διάρκεια να εκµεταλλευτούν οι Έλληνες» Α.2.2. σελ.142 144: «Στην αρχή η περίθαλψη της προηγούµενης εγκατάστασης».

ΘΕΜΑ Α2 Α.2.1. σελ.22: «Στη διάρκεια να εκµεταλλευτούν οι Έλληνες» Α.2.2. σελ.142 144: «Στην αρχή η περίθαλψη της προηγούµενης εγκατάστασης». ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Μεγάλη Ιδέα β. Βενιζελισµός γ. Συµφωνία της Άγκυρας Μονάδες 15 Α.1.2. Να προσδιορίσετε αν το περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ «ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΚΝΩΣΟ» - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ «ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΚΝΩΣΟ» - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ «ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΚΝΩΣΟ» - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 9.1 Επιλογή δείγµατος Το λογισµικό «Ένα ονειρικό ταξίδι στην Κνωσό» δοκιµάστηκε και αξιολογήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική Στρατηγική Διοίκηση και Διαχείριση της Απόδοσης 5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Έως τώρα έχουμε μιλήσει Κεφάλαιο 2: Σημαντική επιρροή του περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 31/18 6.2.2003 Ο ΗΓΙΑ 2003/9/ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 27ης Ιανουαρίου 2003 σχετικά µε τις ελάχιστες απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο στα κράτη µέλη ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ηµοσιοποιείται από το Γραφείο Παρακολούθησης και Καταπολέµησης της Παράνοµης ιακίνησης Ανθρώπων 12 Ιουνίου 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι καταθέσεις των θυµάτων που περιλαµβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Θέμα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ηµεροµηνία: 13 / 06 / 05 Τάξη: Β Ενιαίου Λυκείου Ώρα: 7.45π.µ. Σελίδες: 5 ιάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αυτή είναι η οικογένειά μου

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αυτή είναι η οικογένειά μου Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αυτή είναι η οικογένειά μου Ενότητα: Οικογένεια, συγγενικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Σημειώνεται ότι για την ετοιμασία και εφαρμογή της ενότητας συνέδραμαν και οι συνάδελφοι Μαρία Ανθίμου και Χριστίνα Κκαΐλη (Δημοτικό Σχολείο Μενεού) ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ «ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΙΙ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΕΡΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ 11.1 Από τον αντιπραγματισμό στην οικονομία του χρήματος 11.1 ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

KATATAΞH APΘPΩN. 6. Αρχές της προσφοράς και προμήθειας, ανθρώπινων ιστών και/ ή κυττάρων

KATATAΞH APΘPΩN. 6. Αρχές της προσφοράς και προμήθειας, ανθρώπινων ιστών και/ ή κυττάρων Ο ΠΕΡΙ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (ΔΩΡΕΑ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ, ΕΛΕΓΧΟΣ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ, ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ, ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗ) ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΙΣΤΩΝ, ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2007 ---------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «Η ΑΝΕΜΟΕΣΣΑ»

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «Η ΑΝΕΜΟΕΣΣΑ» ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΟΙΚΟΠΕ ΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΤΩΝ ΕΜΠ ΚΑΡΥΣΤΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ «Η ΑΝΕΜΟΕΣΣΑ» ΑΡΘΡΟ 1 0 ΕΠΩΝΥΜΙΑ - Ε ΡΑ Ιδρύεται σωµατείο µε την επωνυµία «ΕΞΩΡΑΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙΚΟΠΕ ΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΑΣΥΛΟ

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΑΣΥΛΟ ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Η Υπηρεσία Ασύλου γίνεται συχνά αποδέκτης ερωτημάτων από τα ΜΜΕ και πολίτες σχετικά με το άσυλο και τη μετανάστευση. Παρακάτω παρατίθενται οι συχνότερες ερωτήσεις, στις οποίες καλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΤΑ ΟΡΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛ-ΤΑ - ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ (ΤΑΠ-ΟΤΕ) ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Π.Ο.Σ.Τ. ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ Μετά την έκδοση της εγκυκλίου με

Διαβάστε περισσότερα

109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ 109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. 3. Μητρώο. 4. Υποβολή αίτησης. 5. Προϋποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ A1. Με αυτά λοιπόν τα μέσα εφοδιασμένοι οι άνθρωποι κατοικούσαν στην αρχή διασκορπισμένοι, πόλεις όμως δεν υπήρχαν κατασπαράσσονταν λοιπόν από τα θηρία, γιατί ήταν από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 1/2005. ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 9 Ν. 3302/04 (ΦΕΚ 267 τ.α 28-12-04) περί ρύθµισης οφειλών του Ι.Κ.Α Ε.Τ.Α.Μ.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 1/2005. ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 9 Ν. 3302/04 (ΦΕΚ 267 τ.α 28-12-04) περί ρύθµισης οφειλών του Ι.Κ.Α Ε.Τ.Α.Μ. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΣΟ ΩΝ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 1/2005 ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 9 Ν. 3302/04 (ΦΕΚ 267 τ.α 28-12-04) περί ρύθµισης οφειλών του Ι.Κ.Α Ε.Τ.Α.Μ. ΣΧΕΤ. : Εγκ. Ι.Κ.Α 52/99, 69/02, 20/04

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΑΡΙΑ ΣΙΟΜΠΟΤΗ-ΣΑΜΣΑΡΗ Φιλόλογος Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Προλεγόμενα Τα Τμήματα Ένταξης, αν και λειτουργούν στην Α/βάθμια Εκπαίδευση από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

α. Ιδρύεται σύλλογος µε την επωνυµία Ενιαίος Σύλλογος ιδακτικού Προσωπικού

α. Ιδρύεται σύλλογος µε την επωνυµία Ενιαίος Σύλλογος ιδακτικού Προσωπικού ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ XAΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΣΦΡΑΓΙ Α - Ε ΡΑ ΣΚΟΠΟΣ ΜΕΣΑ Άρθρο 1 α. Ιδρύεται σύλλογος µε την

Διαβάστε περισσότερα

Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (1912-1913) στα ελληνικά διδακτικά εγχειρίδια Ιστορίας (δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης) της περιόδου 1950-1974.

Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (1912-1913) στα ελληνικά διδακτικά εγχειρίδια Ιστορίας (δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης) της περιόδου 1950-1974. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (1912-1913) στα ελληνικά διδακτικά εγχειρίδια Ιστορίας (δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης) της περιόδου 1950-1974 Κλεονίκη Δρούγκα Το σχολικό βιβλίο συνιστά έναν τρόπο µετάδοσης γνώσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μαρούσι 14-12 - 2009

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μαρούσι 14-12 - 2009 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μαρούσι 14-12 - 2009 ΤΜΗΜΑ Α & Β Αρ.Πρωτ.Βαθμός Προτερ. Φ.251/ 154552 /B6 ΕΞ.

Διαβάστε περισσότερα

Μη ανταγωνιστικές δραστηριότητες και παιχνίδια (υλικό)

Μη ανταγωνιστικές δραστηριότητες και παιχνίδια (υλικό) Μη ανταγωνιστικές δραστηριότητες και παιχνίδια (υλικό) Posted on 28 Αυγούστου, 2015 γράφει: Τοµπούλογλου Ιωάννης Υπεύθυνος Αγωγής Υγείας Δ/νση ΠΕ Ανατολ. Θεσσαλονίκης Χαρακτηριστικά: Αυξηµένα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ. Η πολιτική πρόταση και το πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ. Η πολιτική πρόταση και το πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ ΑΝΤΑΡΣΥΑ-3 η Συνδιάσκεψη- ΘΕΣΕΙΣ του ΠΣΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ. Η πολιτική πρόταση και το πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ Γ1. Η αντικαπιταλιστική ανατροπή της επίθεσης και το πρόγραμμά της 35. Με το ανοιχτό πέρασμα του ΣΥΡΙΖΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Στρατηγικός Ρόλος της Αστυνοµίας στις Σύγχρονες Απαιτήσεις της Ελληνικής Κοινωνίας

Ο Στρατηγικός Ρόλος της Αστυνοµίας στις Σύγχρονες Απαιτήσεις της Ελληνικής Κοινωνίας ιάλεξη του Καθηγητή Νίκου Λυγερού στην Ηµερίδα της Πανελλήνιας Οµοσπονδίας Αξιωµατικών Αστυνοµίας Ο Στρατηγικός Ρόλος της Αστυνοµίας στις Σύγχρονες Απαιτήσεις της Ελληνικής Κοινωνίας Αθήνα, 05/12/2008

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Διαχείριση των µη εξυπηρετούµενων δανείων, µισθολογικές ρυθµίσεις και άλλες επείγουσες στόχων και διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων»

στο σχέδιο νόµου «Διαχείριση των µη εξυπηρετούµενων δανείων, µισθολογικές ρυθµίσεις και άλλες επείγουσες στόχων και διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Διαχείριση των µη εξυπηρετούµενων δανείων, µισθολογικές ρυθµίσεις και άλλες επείγουσες διατάξεις εφαρµογής της συµφωνίας δηµοσιονοµικών στόχων και διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων»

Διαβάστε περισσότερα

περισσότερο από το γεγονός του ότι αυτό δεν ήταν τότε ένα ζήτηµα έγκρισης του ίδιου του κοινοβουλευτισµού αλλά κριτικής στην αστική εξουσία.

περισσότερο από το γεγονός του ότι αυτό δεν ήταν τότε ένα ζήτηµα έγκρισης του ίδιου του κοινοβουλευτισµού αλλά κριτικής στην αστική εξουσία. Οµιλία του Αµαντέο Μπορντίγκα, εκπροσώπου της Αριστερής Αποχικής Φράξιας του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος, στο 2 ο Συνέδριο της Κοµµουνιστικής ιεθνούς Η Αριστερή Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ΩΡΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18 ΜΑΪΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. 3.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. 3.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 3.1 Εισαγωγή Η Ελληνική Προεδρία πραγµατοποιείται σε µια κρίσιµη, για την Ευρωπαϊκή Ένωση, περίοδο. Μια Ένωση που προετοιµάζει την µεγαλύτερη διεύρυνση στην

Διαβάστε περισσότερα

Διευκρινίσεις και Ορισμοί

Διευκρινίσεις και Ορισμοί Κεφάλαιο Β του Κώδικα Δεοντολογίας ΣΦΕΕ με τίτλο: Δημοσιοποίηση Παροχών από Φαρμακευτικές Εταιρείες προς Επαγγελματίες Υγείας (ΕΥ) και Επιστημονικούς Υγειονομικούς Φορείς (ΕΥΦ) Συχνές Ερωτήσεις Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Εκδήλωσης. I. Ποια είναι η σχέση της έννοιας της λογοδοσίας µε την Ανοιχτή Κοινωνία;

Περίληψη Εκδήλωσης. I. Ποια είναι η σχέση της έννοιας της λογοδοσίας µε την Ανοιχτή Κοινωνία; Περίληψη Εκδήλωσης Οι θεσµικές προϋποθέσεις της λογοδοσίας Γ. ΑΡΧΟΝΤΑΣ I. Ποια είναι η σχέση της έννοιας της λογοδοσίας µε την Ανοιχτή Κοινωνία; Κατά τον Πόππερ το βασικό γνώρισµα της Ανοιχτής Κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγία 94/33/ΕΚ του Συµβουλίου της 22ας Ιουνίου 1994 για την προστασία των νέων κατά την εργασία

Oδηγία 94/33/ΕΚ του Συµβουλίου της 22ας Ιουνίου 1994 για την προστασία των νέων κατά την εργασία Oδηγία 94/33/ΕΚ του Συµβουλίου της 22ας Ιουνίου 1994 για την προστασία των νέων κατά την εργασία ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Γενική τοποθέτηση για το σχέδιο ΓΠΧΣΑΑ

Γενική τοποθέτηση για το σχέδιο ΓΠΧΣΑΑ Γενική τοποθέτηση για το σχέδιο ΓΠΧΣΑΑ 1. Ο ΣΕΠΟΧ θεωρεί ότι, κατ αρχήν, η σύνταξη του σχεδίου του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασµού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΓΠΧΣΑΑ ή ΓΠ για συντοµία, στη συνέχεια)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1. Να μεταφράσετε το απόσπασμα: «Οὕτω δὴ παρεσκευασμένοι...καὶ ταὺτας νείμω;.» Μονάδες 10

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1. Να μεταφράσετε το απόσπασμα: «Οὕτω δὴ παρεσκευασμένοι...καὶ ταὺτας νείμω;.» Μονάδες 10 Τρίτη 5 Νοεμβρίου 2014 ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΠΛΑΤΩΝΑΣ ''ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ'' Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἄνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας, πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ θεοῦ συγγένειαν ζῴων μόνον θεοὺς ἐνόμισεν,

Διαβάστε περισσότερα

II.7.1 Ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου μιας Πράξης.

II.7.1 Ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου μιας Πράξης. II.7 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ II.7.1 Ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου μιας Πράξης. Προκειμένου μια ενταγμένη σε ένα Ε.Π. Πράξη να θεωρηθεί ότι έχει ολοκληρωθεί, θα πρέπει να έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 45 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΤΕΕ 2 ΟΥ ΚΥΚΛΟΥ 2006 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΟΤΗΤΑ Α 1. «Η κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 14 ΦΛΕΒΑΡΗ 2015 ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΑΛΚΥΟΝΙΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 14 ΦΛΕΒΑΡΗ 2015 ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΑΛΚΥΟΝΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 14 ΦΛΕΒΑΡΗ 2015 ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΑΛΚΥΟΝΙΣ Για πρόγραμμα δράσης για το επόμενο διάστημα μέχρι την πρωτομαγιά Eισαγωγή Συνάδελφοι-ες,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ

ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΠΝΙΞΕΙΣ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΝΑ ΤΣΑΚΙΣΕΙΣ ΤΑ (ΧΡΥΣΑ) ΑΥΓΑ ΤΟΥ Φασισμός και αντιφασισμός στα χρόνια της χολέρας Συνέλευση για την ΚΥκλοφορία των Αγώνων Ένθετη έκδοση μαζί με το 7ο τεύχος της Σφήκας

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθούν όλα τα σχετικά έγγραφα - αποφάσεις για το ωράριο, όπως οµόφωνα ψηφίστηκαν και επικυρώθηκαν από το συνέδριο στο Λουτράκι το 2007

Ακολουθούν όλα τα σχετικά έγγραφα - αποφάσεις για το ωράριο, όπως οµόφωνα ψηφίστηκαν και επικυρώθηκαν από το συνέδριο στο Λουτράκι το 2007 Απόφαση συνεδρίου Λουτρακίου για ΩΡΑΡΙΟ 5. Επειδή (σύµφωνα µε τη διευκρίνιση για τη διαδικασία ψήφισης της εισήγησης του Σ από το προηγούµενο συνέδριο) ΕΝ ΤΕΘΗΚΕ ΓΙΑ ΨΗΦΙΣΗ το περιεχόµενο των εγγράφων

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 3 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 3 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 3 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Μάθηµα : «Στοιχεία Κλωστοϋφαντουργίας» Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Σκοπός του µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ

Α. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ Α. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ Κεφάλαιο Ευρώ.. (όπως αναφέρθηκε και στην εισαγωγή αναφέρεται μόνο για φορολογικούς λόγους) Στ.. (τόπος υπογραφής), σήμερα. (ημερομηνία υπογραφής) οι εδώ συμβαλλόμενοι:

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ

Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ Έχει παρατηρηθεί ότι οι πέρα από τα κοινά µέτρα δηµιουργικοί άνθρωποι στον τοµέα του πνεύµατος έχουν σιδερένιαν αντοχή και µπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Use of this document is subject to the agreed Terms and Conditions and it is protected by digitally embedded signatures against unauthorized use

Use of this document is subject to the agreed Terms and Conditions and it is protected by digitally embedded signatures against unauthorized use Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι) Αρ. 4135, 18.7.2007 Ν. 103(Ι)/2007 Ο περί των Αθέµιτων Εµπορικών Πρακτικών των Επιχειρήσεων προς τους Καταναλωτές Νόµος του 2007 εκδίδεται µε δηµοσίευση στην Επίσηµη Εφηµερίδα της Κυπριακής

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της επιστηµονικής σκέψης και του πειραµατισµού στην Ελληνιστική

Η εξέλιξη της επιστηµονικής σκέψης και του πειραµατισµού στην Ελληνιστική ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Η εξέλιξη της επιστηµονικής σκέψης και του πειραµατισµού στην Ελληνιστική εποχή Παρά τους διαρκείς πολέµους και το κλίµα σχετικής ανασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: ΦΟΥΣΚΑΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση

Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση ΑΘΗΝΑ, 09/04/12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η χώρα διανύει την κρισιμότερη περίοδο μετά τη μεταπολίτευση. Δεν πρέπει να ζήσει σε καθεστώς χρεοκρατίας, ούτε όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Από τον διδάσκοντα Ι.Παναγοπουλο Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Ποιες είναι οι πηγές του δικαίου; 2. Μπορεί η ιδιωτική βούληση να αποκλείσει την

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη

Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΡΑΓΚΑΚΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ-ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ 2ου ΕΚΦΕ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 1 ΘΕΩΡΙΑ Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρική δύναμη Εάν τρίψουμε ένα πλαστικό στυλό σε ένα μάλλινο ύφασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Άρθρο 4 Κοινοί διαδικαστικοί κανόνες

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Άρθρο 4 Κοινοί διαδικαστικοί κανόνες ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Προσαρµογή στο εθνικό δίκαιο της Εκτελεστικής Οδηγίας 2012/25/ΕΕ της Επιτροπής της 9ης Οκτωβρίου 2012 για τη θέσπιση διαδικασιών ε- νηµέρωσης σχετικά µε την ανταλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Παραθεριστικοί Οικοδοµικοί Συνεταιρισµοί. Μελέτη Περίπτωσης του «Βραχόκηπου» ήµου Γουβών Ηρακλείου Κρήτης»

ΘΕΜΑ: «Παραθεριστικοί Οικοδοµικοί Συνεταιρισµοί. Μελέτη Περίπτωσης του «Βραχόκηπου» ήµου Γουβών Ηρακλείου Κρήτης» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ - ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Ι ΑΣΚΟΝΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Περιβάλλον και Ανάπτυξη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Γραμματικογιάννης Α. Ηλίας. Επιβλέπων: Καθηγητής Δ. Ρόκος

Περιβάλλον και Ανάπτυξη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ. Γραμματικογιάννης Α. Ηλίας. Επιβλέπων: Καθηγητής Δ. Ρόκος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ" Η ΦΤΩΧΕΙΑ Γραμματικογιάννης Α. Ηλίας Εργασία η οποία υποβάλλεται στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3646, 25/10/2002. ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3646, 25/10/2002. ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3646 της 25ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2002 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ I Ο περί Σκύλων Νόμος του 2002, εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ Α. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΔΟΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟ ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ Καθηγητή Ε.Μ.Π., Σχολή Αρχιτεκτόνων ΔΗΜΗΤΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει. πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της.

Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει. πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της. Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της. 1 / 7 Αυτή η διαδικασία, φυσικά, δεν ήταν μια ευθεία πορεία από την ακμή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 14 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÍÔÁÂÏÓ ÁÈÇÍÁ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 14 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÍÔÁÂÏÓ ÁÈÇÍÁ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. δ Α4. α Α5. γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 14 ΜΑΪΟΥ 2011 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Σχολικό βιβλίο σελ. 131: Θεωρία του αρβίνου Στο φυλογενετικό δέντρο των καµηλοπαρδάλεων,

Διαβάστε περισσότερα

Ξαναδίνουμε ζωή στο δικό μας ΗΡΑΚΛΕΙΟ Δ.Α.Σ.Η. ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ. Δημοτική Ανεξάρτητη Συνεργασία Ηρακλείου

Ξαναδίνουμε ζωή στο δικό μας ΗΡΑΚΛΕΙΟ Δ.Α.Σ.Η. ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ. Δημοτική Ανεξάρτητη Συνεργασία Ηρακλείου Δ.Α.Σ.Η. Δημοτική Ανεξάρτητη Συνεργασία Ηρακλείου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ Ο βαθμός δημοκρατίας κάθε χώρας συναρτάται ευθέως και άμεσα με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι κοινωνικά και οικονομικά αδύναμοι Ούλωφ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό εργαλείο. για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας. τη σεξουαλική εκμετάλλευση

Πρακτικό εργαλείο. για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας. τη σεξουαλική εκμετάλλευση Πρακτικό εργαλείο για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση Ιούνιος 2013 Στα πλαίσια της επαγγελματικής σας ιδιότητας ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ. Επιμέλεια Θεμάτων και Απαντήσεων: Δημελά Ελεονώρα ΘΕΜΑΤΑ

ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ. Επιμέλεια Θεμάτων και Απαντήσεων: Δημελά Ελεονώρα ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια Θεμάτων και Απαντήσεων: Δημελά Ελεονώρα ΘΕΜΑΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Οι ψυχολογικές ρίζες του ρατσισμού Από τον Ξένιο Δία που προστάτευε τους ξένους και τον αρχαίο θεσμό της φιλοξενίας,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 194/39 (ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ) ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΣΤΙΣ ΙΕΘΝΕΙΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ TΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΚΡΑΤΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ, ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ τη σηµαντική συµβολή της σύµβασης για την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Του σωµατείου µε την επωνυµία «ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ», που εδρεύει στα Ιωάννινα, νόµιµα εκπροσωπούµενο.

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Του σωµατείου µε την επωνυµία «ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ. ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ», που εδρεύει στα Ιωάννινα, νόµιµα εκπροσωπούµενο. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Του σωµατείου µε την επωνυµία «ΚΥΝΟΦΙΛΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ», που εδρεύει στα Ιωάννινα, νόµιµα εκπροσωπούµενο. Άρθρο1 Ίδρυση-Επωνυµία-Έδρα-Σκοπός-Μέσα 1. Ιδρύεται στα Ιωάννινα νόµιµα µη κερδοσκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΑΡΓΥΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής Επιστήμης Εισηγητής :Λυγγίτσος Αλέξανδρος «Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων στην Ελλάδα» ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟΥ Ένα απλό σχολικό µικροσκόπιο αποτελείται από τρία βασικά συστήµατα, το οπτικό, το µηχανικό και το φωτιστικό.

Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟΥ Ένα απλό σχολικό µικροσκόπιο αποτελείται από τρία βασικά συστήµατα, το οπτικό, το µηχανικό και το φωτιστικό. ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ Σκοπός - Να γνωρίσετε την κατασκευή και τη λειτουργία του µικροσκοπίου. - Να εξασκηθείτε στην προετοιµασία παρασκευασµάτων. - Να εξοικειωθείτε στη χρήση του µικροσκοπίου. Α.

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη διδακτική πρόταση Χρωματίζοντας ένα σκίτσο

Πρώτη διδακτική πρόταση Χρωματίζοντας ένα σκίτσο Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Πρώτη διδακτική πρόταση Χρωματίζοντας ένα σκίτσο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: 1-2 διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα. Μεθοδολογικά ζητήµατα διδασκαλίας της ξένης λογοτεχνίας από µετάφραση Κείµενα για το Ανθολόγιο Νεότερης Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας

Ενότητα. Μεθοδολογικά ζητήµατα διδασκαλίας της ξένης λογοτεχνίας από µετάφραση Κείµενα για το Ανθολόγιο Νεότερης Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας Ενότητα. Μεθοδολογικά ζητήµατα διδασκαλίας της ξένης λογοτεχνίας από µετάφραση Κείµενα για το Ανθολόγιο Νεότερης Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας 3. Κώστας Βούλγαρης, '''Ενα βιβλίο ζητά ψήφο εµπιστοσύνης. Νεότερη

Διαβάστε περισσότερα

62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ

62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ 62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Ε.Μ.Π. 11 & 12 Δεκεµβρίου 2009, Λαύριο ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κατερίνα Τσολακίδου Σχολικό έτος 2008-2009 Τάξη Γ Σελίδα 1 από 31

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4133, 13/7/2007

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4133, 13/7/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΚΑΘΙΕΡΩΝΕΙ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΩΡΩΝ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΥΣΗΣ ΤΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΖΕΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ Προοίμιο. (α) Για σκοπούς

Διαβάστε περισσότερα

I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: ΙΙ. Επί των άρθρων του σχεδίου Νόµου: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: ΙΙ. Επί των άρθρων του σχεδίου Νόµου: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Πρωτοβάθµιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και λοιπές διατάξεις» Προς τη Βουλή των Ελλήνων I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: Με τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στο ταξινοµούµε

Σηµειώσεις στο ταξινοµούµε Σηµειώσεις στο ταξινοµούµε Εισαγωγή... 2 επεξεργαστής βάσεων... 2 Τρόπος εµφάνισης των εγγραφών στη βάση δεδοµένων... 2 Ερώτηση- Σύνολο... 3 Λειτουργία... 3 Ραβδογράµµατα... 6 Γραφήµατα... 7 Εφαρµογή...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ - ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Θεµατική ενότητα. Φύση-περιβάλλον-οικολογία. Κείµενα Άρθρα Δοκίµια Σχεδιαγράµµατα Κριτήριο αξιολόγησης

Θεµατική ενότητα. Φύση-περιβάλλον-οικολογία. Κείµενα Άρθρα Δοκίµια Σχεδιαγράµµατα Κριτήριο αξιολόγησης Θεµατική ενότητα Φύση-περιβάλλον-οικολογία Κείµενα Άρθρα Δοκίµια Σχεδιαγράµµατα Κριτήριο αξιολόγησης «η φύση διδάσκει να παίρνεις από παντού τόσο, όσο σου χρειάζεται κι έτσι, που να έχεις πάντοτε να παίρνεις...»

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Όταν μια καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων είναι ευθεία,

Διαβάστε περισσότερα

Απόσπασμα από τα πρακτικά της με αριθμό 47/2015 συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής Δήμου Αμυνταίου.

Απόσπασμα από τα πρακτικά της με αριθμό 47/2015 συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής Δήμου Αμυνταίου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 310/2015 Απόσπασμα από τα πρακτικά της με αριθμό 47/2015 συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής Δήμου Αμυνταίου. Θέμα: Καθορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ Του Βασίλη Γούναρη 19 1. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ ΤΟΥ 1897 21 η ηττα και η συνθηκολογηση οι συνεπειες της ηττας εξελιξεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2009 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ν. Ιωνία, ΒΟΛΟΣ Τη συγκέντρωση της ύλης του και την επιμέλεια της έκδοσης είχε

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 13.2.2015 L 38/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2015/207 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 20ής Ιανουαρίου 2015 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγία 91/439/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 29ης Ιουλίου 1991 για την άδεια οδήγησης

Οδηγία 91/439/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 29ης Ιουλίου 1991 για την άδεια οδήγησης Οδηγία 91/439/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 29ης Ιουλίου 1991 για την άδεια οδήγησης Επίσηµη Εφηµερίδα αριθ. L 237 της 24/08/1991 σ. 0001-0024 Φινλανδική ειδική έκδοση: Κεφάλαιο 7 τόµος 4 σ. 0022 Σουηδική ειδική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Θέμα πτυχιακής εργασίας:

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Θέμα πτυχιακής εργασίας: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Θέμα πτυχιακής εργασίας: Προμελέτη σκοπιμότητας επενδυτικού σχεδίου που αφορά τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενης

Διαβάστε περισσότερα

Μεσαία στρώματα της πόλης, διαδικασίες καταστροφής και δημιουργίας στην Ελλάδα την περίοδο των Μνημονίων (2009-2014)

Μεσαία στρώματα της πόλης, διαδικασίες καταστροφής και δημιουργίας στην Ελλάδα την περίοδο των Μνημονίων (2009-2014) Μεσαία στρώματα της πόλης, διαδικασίες καταστροφής και δημιουργίας στην Ελλάδα την περίοδο των Μνημονίων (2009-2014) Αρανίτου Βάλια, επίκουρη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κρήτης Η ανάπτυξη των μεσαίων στρωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

30.4.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 136/85 Ο ΗΓΙΑ 2004/24/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 11ης Μαρτίου 2004.

30.4.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 136/85 Ο ΗΓΙΑ 2004/24/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 11ης Μαρτίου 2004. 30.4.2004 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 136/85 Ο ΗΓΙΑ 2004/24/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 31ης Μαρτίου 2004 για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/83/ΕΚ περί κοινοτικού

Διαβάστε περισσότερα