ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΛΙΣΤΑΣ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ (ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΛΙΣΤΑΣ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ (ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ)"

Transcript

1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΛΙΣΤΑΣ ΕΛΕΓΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ (ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ) Η ΑΣΦΑΛΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ Επιμέλεια κειμένου: Α. Φαϊτατζίδου - Κ. Μιντζαρίδης Σεπτέμβριος 2009

2 WHO/IER/PSP/ Με την διατήρηση όλων των δικαιωμάτων. Οι εκδόσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας διατίθενται από: WHO Press, World Health Organization, 20 Avenue Appia, 1211 Geneva 27, Switzerland (tel.: ; fax: ; Τα αιτήματα σχετικά με την άδεια αναπαραγωγής ή μετάφρασης των εκδόσεων του ΠΟΥ -είτε με σκοπό την πώληση, είτε για μη εμπορική διανομή- θα πρέπει να απευθύνονται προς: WHO Press, στην παραπάνω διεύθυνση (fax: ; Οι προσδιορισμοί και οι ονομασίες που χρησιμοποιούνται καθώς και ο τρόπος παρουσίασης του υλικού αυτής της έκδοσης δεν αποτελούν έκφραση καμίας γνώμης ή άποψης εκ μέρους του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που να αφορά το νομικό καθεστώς οποιασδήποτε χώρας, περιφέρειας, πόλης ή περιοχής ή των αρχών τους ή που να σχετίζεται με τον καθορισμό των συνόρων ή των ορίων τους. Οι διακεκομμένες γραμμές στους χάρτες αντιπροσωπεύουν τις κατά προσέγγιση συνοριακές γραμμές για τις οποίες δεν έχει επέλθει ακόμη πλήρης συμφωνία. Η αναφορά συγκεκριμένων εταιρειών ή προϊόντων συγκεκριμένων κατασκευαστών δεν υπονοεί ότι αυτά εγκρίνονται ή συνιστώνται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αντί για άλλα παρόμοιας φύσης που δεν αναφέρονται. Με την εξαίρεση των λαθών και των παραλείψεων, τα ονόματα των προϊόντων συγκεκριμένης ιδιοκτησίας ξεχωρίζονται από την αναγραφή κεφαλαίου του αρχικού τους γράμματος. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να πιστοποιηθεί η ακρίβεια όλων των πληροφοριών που περιλαμβάνονται σε αυτήν την έκδοση. Το υλικό που τελικά δημοσιεύεται, όμως, κυκλοφορεί χωρίς καμία εγγύηση κανενός είδους, ούτε εκφρασμένη, ούτε υπονοούμενη. Η ευθύνη της ερμηνείας και της χρήσης του υλικού επαφίεται στον αναγνώστη. Σε καμία περίπτωση δεν θα θεωρηθεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπεύθυνος για ζημίες που προκλήθηκαν από τη χρήση του.

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή Η Λίστα Πώς χρησιμοποιείται το εγχειρίδιο Πώς εφαρμόζεται η λίστα: η σύντομη περιγραφή Πώς εφαρμόζεται η λίστα: η αναλυτική περιγραφή - Είσοδος στο Χειρουργείο Time Out Έξοδος από το Χειρουργείο Προάγοντας την έννοια της ασφάλειας

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το πρόγραμμα Η ασφαλής χειρουργική σώζει ζωές σχεδιάστηκε από την Παγκόσμια Ένωση για την Ασφάλεια των Ασθενών και αποτελεί μέρος της προσπάθειας που καταβάλει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για τη μείωση του αριθμού των θανάτων που σχετίζονται με τις χειρουργικές επεμβάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο σκοπός αυτού του προγράμματος είναι να ελέγξει τις υποχρεώσεις σε διοικητικό επίπεδο και να διαμορφώσει την θέληση στην κλινική πράξη ώστε να αντιμετωπιστούν σημαντικά ζητήματα ασφάλειας στην άσκηση της χειρουργικής. Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται οι ανεπαρκείς πρακτικές ασφάλειας στην αναισθησιολογία, ζητήματα που αφορούν χειρουργικές λοιμώξεις που μπορούν να αποφευχθούν, αλλά και η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των μελών μιας χειρουργικής ομάδας. Όλα τα παραπάνω έχουν αποδειχθεί συνηθισμένα, θανατηφόρα αλλά και προβλέψιμα προβλήματα σε όλες τις χώρες και τις συνθήκες εργασίας. Μέσα από συζητήσεις με χειρουργούς, αναισθησιολόγους, νοσηλευτές, ειδικούς στην ασφάλεια των ασθενών και ασθενείς από όλον τον κόσμο η Ένωση κατέληξε στον καθορισμό ενός καταλόγου ελέγχων ασφάλειας που θα πρέπει να εκτελούνται σε όλες τις χειρουργικές αίθουσες, έτσι ώστε να μειωθεί ο αριθμός των περιστατικών που οφείλονται στις παραπάνω αιτίες. Το αποτέλεσμα ήταν η σύνταξη της Λίστα Ελέγχων του ΠΟΥ για την Ασφάλεια στις Χειρουργικές Επεμβάσεις - Πρώτη Έκδοση (που μπορεί να βρεθεί στην ιστοσελίδα ο στόχος της οποίας είναι να ενισχύσει τις υπάρχουσες κλινικές πρακτικές ασφάλειας και να καλλιεργήσει τη βελτίωση της επικοινωνίας αλλά και του πνεύματος ομαδικής εργασίας μεταξύ των κλινικών ειδικοτήτων. Η Λίστα δεν αποτελεί ρυθμιστικό κανονισμό ή στοιχείο εφαρμογής κάποιας επίσημης πολιτικής παίζει το ρόλο ενός εργαλείου για χρήση μεταξύ των εργαζόμενων στον κλινικό χώρο που ενδιαφέρονται για την αύξηση της ασφάλειας στις επεμβάσεις τους και για τη μείωση των αναίτιων θανάτων και επιπλοκών από τις χειρουργικές επεμβάσεις.

5 Η ΛΙΣΤΑ Η ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΛΙΣΤΑ ΔΕΝ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΠΛΗΡΗΣ: ΟΠΟΙΕΣΔΗΠΟΤΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ, ΕΤΣΙ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΖΕΤΑΙ Η ΛΙΣΤΑ ΜΕ ΤΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΠΟΥΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Before induction of anaesthesia = Πριν από την εισαγωγή στην αναισθησία SIGN IN = ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ PATIENT HAS CONFIRMED = ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ IDENTITY = ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ SITE = ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ PROCEDURE = ΕΙΔΟΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ CONSENT = ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ SITE MARKED/NOT APPLICABLE = ΣΗΜΑΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ / ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ANAESTHESIA SAFETY CHECK COMPLETED = ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ PULSE OXIMETER ON PATIENT AND FUNCTIONING = ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΛΜΙΚΟΥ ΟΞΥΜΕΤΡΟΥ ΣΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ DOES PATIENT HAVE A: = ΕΧΕΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ: KNOWN ALLERGY? = ΓΝΩΣΤΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ; NO = ΟΧΙ YES = ΝΑΙ DIFFICULT AIRWAY/ASPIRATION RISK? = ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ / ΕΙΣΡΟΦΗΣΗΣ; NO = ΟΧΙ YES, AND EQUIPMENT/ASSISTANCE AVAILABLE = ΝΑΙ, ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ / ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΕ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ RISK OF >500ML BLOOD LOSS (7ML/KG IN CHILDREN)? = ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΑΙΜΑΤΟΣ >500ML (7ML/KG ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ); NO = ΟΧΙ

6 YES, AND ADEQUATE INTRAVENOUS ACCESS AND FLUIDS PLANNED = ΝΑΙ, ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΦΛΕΒΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΥΓΡΑ Before skin incision = Πριν από την χειρουργική τομή στο δέρμα TIME OUT = TIME OUT* CONFIRM ALL TEAM MEMBERS HAVE INTRODUCED THEMSELVES BY NAME AND ROLE = ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΑΤΕ ΟΤΙ ΚΑΘΕ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ SURGEON, ANAESTHESIA PROFESSIONAL AND NURSE VERBALLY CONFIRM = ΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ, Ο ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΥΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ PATIENT = ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ SITE = ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ PROCEDURE = ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ANTICIPATED CRITICAL EVENTS = ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΣΗ SURGEON REVIEWS: WHAT ARE THE CRITICAL OR UNEXPECTED STEPS, OPERATIVE DURATION, ANTICIPATED BLOOD LOSS? = Ο ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΕΙ: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ Ή ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ, Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ, Η ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ Ή ΟΧΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ; ANAESTHESIA TEAM REVIEWS: ARE THERE ANY PATIENT- SPECIFIC CONCERNS? = Η ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΝΕΙ: ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΑΣΘΕΝΗ; NURSING TEAM REVIEWS: HAS STERILITY (INCLUDING INDICATOR RESULTS) BEEN CONFIRMED? ARE THERE EQUIPMENT ISSUES OR ANY CONCERNS? = Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΦΕΡΕΙ: ΕΧΕΙ ΓΙΝΕΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΕΣ ΟΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ; ΜΗΠΩΣ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΛΙΠΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Ή ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΠΟΙΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΑΥΤΟΝ; HAS ANTIBIOTIC PROPHYLAXIS BEEN GIVEN WITHIN THE LAST 60 MINUTES? = ΕΧΕΙ ΧΟΡΗΓΗΘΕΙ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΗ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 60 ΛΕΠΤΑ; YES = ΝΑΙ

7 NOT APPLICABLE = ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ IS ESSENTIAL IMAGING DISPLAYED? = ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΡΤΗΘΕΙ ΟΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ; YES = ΝΑΙ NOT APPLICABLE = ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ Before patient leaves operating room = Πριν από την έξοδο του ασθενή από τη χειρουργική αίθουσα SIGN OUT = ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ NURSE VERBALLY CONFIRMS WITH THE TEAM: = Ο ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ: THE NAME OF THE PROCEDURE RECORDED = ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΠΟΥ ΘΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙ THAT INSTRUMENT, SPONGE AND NEEDLE COUNTS ARE CORRECT (OR NOT APPLICABLE) = ΟΤΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ, ΤΩΝ ΓΑΖΩΝ / ΚΟΜΠΡΕΣΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΕΛΟΝΩΝ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΕΣ (Ή ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ) HOW THE SPECIMEN IS LABELLED (INCLUDING PATIENT NAME) = ΠΩΣ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΝΘΕΙ ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ (ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ) WHETHER THERE ARE ANY EQUIPMENT PROBLEMS TO BE ADDRESSED = ΑΝ ΠΡΟΕΚΥΨΑΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΟΥΝ SURGEON, ANAESTHESIA PROFESSIONAL AND NURSE REVIEW THE KEY CONCERNS FOR RECOVERY AND MANAGEMENT OF THIS PATIENT = Ο ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ, Ο ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΣΥΝΟΨΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΝΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ. * TIME OUT ονομάζεται η παύση που μεσολαβεί πριν αρχίσει η καθαυτό χειρουργική επέμβαση και κατά τη διάρκεια της οποίας όλοι μέσα στο χειρουργείο σταματούν για λίγες στιγμές και ελέγχουν ξανά αυτό που πρόκειται να κάνουν.

8 ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «Όπως ο πιλότος ενός αεροπλάνου πρέπει να βασίζεται στο προσωπικό εδάφους, το προσωπικό πτήσης και τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για μια ασφαλή και σίγουρη πτήση, έτσι και ο χειρουργός είναι ένα βασικό αλλά όχι το μοναδικό μέλος μιας ομάδας που είναι υπεύθυνη για τη χειρουργική θεραπεία του ασθενούς.» Στο παρόν εγχειρίδιο θεωρείται ότι ο όρος «χειρουργική ομάδα» περιλαμβάνει τους χειρουργούς, τους ασχολούμενους με την αναισθησία, το νοσηλευτικό προσωπικό, τους τεχνικούς και το υπόλοιπο προσωπικό της χειρουργικής αίθουσας που με κάποιο τρόπο εμπλέκονται σε μία επέμβαση. Όπως ο πιλότος ενός αεροπλάνου πρέπει να βασίζεται στο προσωπικό εδάφους, το προσωπικό πτήσης και τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για μια ασφαλή και σίγουρη πτήση, έτσι και ο χειρουργός είναι ένα βασικό αλλά όχι το μοναδικό μέλος μιας ομάδας που είναι υπεύθυνη για την χειρουργική θεραπεία του ασθενούς. Επομένως, η χειρουργική ομάδα που αναφέρεται στο εγχειρίδιο αυτό, αποτελείται από όλο το προσωπικό που παίρνει μέρος στην εγχείρηση. Κάθε μέλος του προσωπικού αυτού παίζει ένα ρόλο στην εγγύηση της ασφάλειας και της επιτυχίας μιας χειρουργικής επέμβασης. Στο εγχειρίδιο αναφέρονται κάποιες προτάσεις που αφορούν την εφαρμογή της Λίστας, αλλά θεωρείται δεδομένο ότι σε διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικούς χώρους ο τρόπος εφαρμογής της θα προσαρμοστεί αναλόγως. Καθένας από τους ελέγχους ασφάλειας που περιλαμβάνονται στη λίστα έχει συμπεριληφθεί σ' αυτήν με βάση στοιχεία από κλινικές ενδείξεις ή από απόψεις ειδικών ότι θα ελαττώσει την πιθανότητα εμφάνισης κάποιας σοβαρής χειρουργικής κάκωσης που μπορεί να αποφευχθεί και ότι η συστηματική εφαρμογή του είναι απίθανο να οδηγήσει σε ζημία ή υπερβολικό κόστος. Η Λίστα, εξάλλου, έχει συνταχθεί έτσι ώστε να είναι απλή και σύντομη. Πολλά από τα επιμέρους βήματα που περιλαμβάνει αποτελούν ήδη καθημερινές εφαρμοσμένες πρακτικές σε χειρουργικούς χώρους παγκοσμίως, αν και σπανίως ακολουθούνται πιστά. Κάθε χειρουργικό τμήμα θα πρέπει να δοκιμάσει να εφαρμόσει τη Λίστα και να εξετάσει με ποιο τρόπο θα ενσωματώσει ουσιωδώς όλους τους απαραίτητους ελέγχους ασφάλειας στη δική του φυσιολογική ροή εργασίας των χειρουργικών επεμβάσεων. Ο απώτερος στόχος της Λίστα Ελέγχων του ΠΟΥ για την Ασφάλεια στις Χειρουργικές Επεμβάσεις -καθώς και αυτού του εγχειριδίουείναι να εξασφαλιστεί ότι οι χειρουργικές ομάδες ακολουθούν συστηματικά κάποια σημαντικά βήματα ελέγχου της ασφάλειας και με τον τρόπο αυτό μειώνουν στο ελάχιστο την πιθανότητα εμφάνισης κάποιου δυσάρεστου συμβάματος, που θα μπορούσε να αποφευχθεί

9 και το οποίο θέτει σε κίνδυνο τη ζωή και την υγεία των χειρουργικών ασθενών. ΠΩΣ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΛΙΣΤΑ: Η ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ «Σύμφωνα με τη Λίστα στη χειρουργική επέμβαση διακρίνονται τρεις φάσεις, καθεμία από τις οποίες αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα της φυσιολογικής εξέλιξης της όλης διαδικασίας». Για να επιτευχθεί η εφαρμογή της Λίστας κατά τη διάρκεια μιας χειρουργικής επέμβασης, θα πρέπει ένα συγκεκριμένο άτομο να είναι υπεύθυνο για να συμπληρώσει όλα τα κουτάκια του εντύπου της Λίστας. Ο καθορισμένος «συντονιστής» της Λίστας είναι συνήθως ο νοσηλευτής κίνησης, αλλά το ρόλο αυτό μπορεί να παίξει κάποιος γιατρός ή οποιοδήποτε μέλος της ομάδας του χειρουργείου. Σύμφωνα με τη Λίστα στη χειρουργική επέμβαση διακρίνονται τρεις φάσεις, καθεμία από τις οποίες αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα της φυσιολογικής εξέλιξης της όλης διαδικασίας: - το διάστημα πριν από την εισαγωγή στην αναισθησία (Είσοδος στο Χειρουργείο), - το διάστημα μετά την εισαγωγή στην αναισθησία και πριν από την χειρουργική τομή στο δέρμα (Τime Οut) και - το διάστημα κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά τη συρραφή του χειρουργικού τραύματος και πριν από την έξοδο του ασθενούς από τη χειρουργική αίθουσα (Έξοδος από το Χειρουργείο). Σε καθεμία από τις φάσεις ο συντονιστής της Λίστας θα πρέπει να ελέγχει και να επιβεβαιώνει ότι ολόκληρη η ομάδα έχει επιτελέσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες πριν προχωρήσει η επέμβαση στην επόμενη φάση. Όσο τα μέλη της χειρουργικής ομάδας εξοικειώνονται με τα σημεία των ελέγχων της Λίστας, μπορούν να ενσωματώνουν τους ελέγχους στον προσωπικό τους τρόπο εργασίας και να επιβεβαιώνουν προφορικά τη συμπλήρωση κάθε σημείου χωρίς την παρεμβολή του συντονιστή της Λίστας. Κάθε ομάδα χειρουργείου θα πρέπει να συμπεριλάβει την εφαρμογή της Λίστας στη δική της μέθοδο εργασίας με τον αποτελεσματικότερο τρόπο και τη μικρότερη διαταραχή της ροής εργασίας, ενώ θα κάνει προσπάθεια για την καλύτερη δυνατή εφαρμογή των σημείων ελέγχου της Λίστας. Ο έλεγχος όλων σχεδόν των σημείων θα είναι προφορικός και το αρμόδιο κάθε φορά μέλος της ομάδας θα επιβεβαιώνει ότι οι ενέργειες που περιγράφονται έχουν γίνει. Έτσι, κατά τη φάση Εισόδου στο Χειρουργείο πριν από την εισαγωγή στην αναισθησία, ο συντονιστής της Λίστας θα μιλήσει με τον ασθενή (αν είναι δυνατό) για να επιβεβαιώσει τα στοιχεία της ταυτότητάς του,

10 καθώς και την περιοχή που πρόκειται να χειρουργηθεί, το είδος της εγχείρησης και το αν έχει δοθεί η συναίνεση για τη χειρουργική επέμβαση. Ο συντονιστής θα επιβεβαιώσει οπτικά ότι έχει γίνει σήμανση της περιοχής της επέμβασης (αν κάτι τέτοιο απαιτείται) και ότι έχει τοποθετηθεί παλμικό οξύμετρο στον ασθενή και λειτουργεί κανονικά. Ο συντονιστής θα μιλήσει, επίσης, με τον αναισθησιολόγο σχετικά με την πιθανότητα να εμφανίσει ο ασθενής αιμορραγία, δυσκολία στη διασωλήνωση και τη διατήρηση του αεραγωγού και πιθανή αλλεργική αντίδραση, καθώς και για το αν έχει γίνει πλήρης έλεγχος ασφάλειας από την αναισθησιολογική ομάδα. Στην καλύτερη περίπτωση θα πρέπει ο χειρουργός να είναι παρών κατά τη φάση της "Εισόδου στο χειρουργείο", επειδή εκείνος έχει πιο ξεκάθαρη άποψη για την αναμενόμενη απώλεια αίματος, τις αλλεργίες ή για άλλους παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για τον ασθενή. Η παρουσία του χειρουργού, όμως, δεν είναι απαραίτητη για τον έλεγχο του συγκεκριμένου σημείου της Λίστας. Κατά το διάστημα του Time Out κάθε μέλος της ομάδας θα συστηθεί αναφέροντας το όνομά του και το ρόλο του στην περιεγχειρητική ομάδα. Αν δεν πρόκειται για την πρώτη επέμβαση της χειρουργικής ημέρας, τα μέλη της ομάδας μπορούν απλώς να επιβεβαιώσουν ότι ήδη γνωρίζει ο καθένας όλους τους υπόλοιπους που βρίσκονται στο χειρουργείο. Ακριβώς πριν από τη χειρουργική τομή στο δέρμα, τα μέλη της ομάδας θα κάνουν μια στιγμιαία παύση για να επιβεβαιώσουν ότι πρόκειται να ξεκινήσουν τη σωστή επέμβαση στον σωστό ασθενή και στην ορισμένη περιοχή και στη συνέχεια θα επαναλάβουν, ο ένας μετά τον άλλο, τα σημαντικά σημεία του πλάνου του καθενός για την επέμβαση, χρησιμοποιώντας τους ελέγχους ασφάλειας της Λίστας για οδηγό. Θα πρέπει, επίσης, να επιβεβαιώσουν ότι χορηγήθηκε η προφυλακτική αντιβίωση μέσα στα προηγούμενα 60 λεπτά και ότι όλες οι απαραίτητες απεικονιστικές εξετάσεις είναι αναρτημένες στα διαφανοσκόπια. Κατά τη φάση της Εξόδου από το χειρουργείο ολόκληρη η ομάδα θα συμφωνήσει για το είδος της επέμβασης που πραγματοποιήθηκε, την ολοκλήρωση της ορθής καταμέτρησης των γαζών /κομπρεσών και των εργαλείων, καθώς και τη σήμανση όλων των χειρουργικών παρασκευασμάτων που αφαιρέθηκαν κατά την επέμβαση. Θα αναφερθεί, επίσης, οποιοδήποτε πρόβλημα στη λειτουργία του εξοπλισμού ή άλλο θέμα σχετικό μ' αυτόν που χρειάζεται αντιμετώπιση. Τέλος, η ομάδα θα συνοψίσει τα κύρια σημεία και τις οδηγίες που αφορούν την ανάνηψη και τη μετεγχειρητική αγωγή, μέχρι να μετακινηθεί ο ασθενής έξω από το χώρο του χειρουργείου.

11 Είναι σημαντικό για την επιτυχημένη εφαρμογή του συστήματος της Λίστας να υπάρχει ένα άτομο που θα συντονίζει τη διαδικασία. Στον πολύπλοκο χώρο ενός χειρουργείου οποιοδήποτε από τα βήματα που περιγράφονται στη Λίστα μπορεί να παραλειφθεί λόγω των γρήγορων πράξεων που επιτελούνται κατά την προεγχειρητική, τη διεγχειρητική ή τη μετεγχειρητική περίοδο. Ο ορισμός ενός προσώπου ως υπεύθυνου για τον έλεγχο της ολοκλήρωσης κάθε σημείου ελέγχου της Λίστας θα εξασφαλίσει ότι δεν πρόκειται να παραβλεφθεί κάποιος έλεγχος λόγω βιασύνης για μετάβαση στην επόμενη φάση της επέμβασης. Ο συντονιστής της Λίστας ίσως θα πρέπει να καθοδηγεί τα μέλη της ομάδας στη διαδικασία εφαρμογής της Λίστας μέχρις ότου τα μέλη να εξοικειωθούν με τα σημεία ελέγχου της κάθε φάσης. Ένα πιθανό μειονέκτημα που έχει ο καθορισμός ενός ατόμου ως συντονιστή της Λίστας είναι το γεγονός ότι μπορεί να αναπτυχθεί ανταγωνιστική σχέση με τα άλλα μέλη της εγχειρητικής ομάδας. Ο συντονιστής της Λίστας μπορεί και θα πρέπει να εμποδίζει τα μέλη της ομάδας να προχωρούν στην επόμενη φάση της επέμβασης πριν ελεγχθεί κάθε σημείο της Λίστας, αλλά με τον τρόπο αυτό είναι πιθανό να προκληθεί ένταση ή ψυχρότητα ανάμεσα στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας. Τα νοσοκομεία, επομένως, θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικά στο θέμα της επιλογής του ατόμου από το προσωπικό που θα είναι κατάλληλο για αυτή τη δουλειά. Για πολλά νοσηλευτικά ιδρύματα το πρόσωπο αυτό μπορεί να είναι ένας νοσηλευτής κίνησης, όπως αναφέρθηκε, αλλά οποιοσδήποτε εργαζόμενος από τα επαγγέλματα υγείας μπορεί να συντονίσει την εφαρμογή της Λίστας.

12 ΠΩΣ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΛΙΣΤΑ: Η ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ «Οι έλεγχοι που αναφέρονται κατά την "Είσοδο στο χειρουργείο" θα πρέπει να ολοκληρώνονται πριν από την εισαγωγή στην αναισθησία έτσι ώστε να επιβεβαιώνεται η ασφάλεια της διαδικασίας». Κατά τη φάση της Εισόδου στο χειρουργείο είναι απαραίτητη η παρουσία τουλάχιστον κάποιου μέλους του αναισθησιολογικού τμήματος και του νοσηλευτικού προσωπικού. Ο συντονιστής της Λίστας μπορεί να συμπληρώσει το συγκεκριμένο τμήμα της αμέσως ή σταδιακά, ανάλογα με τον τρόπο που γίνεται η προετοιμασία για την αναισθησία. Οι λεπτομέρειες που αφορούν καθένα από τα κουτάκια που περιλαμβάνονται στη φάση «Εισόδου στο χειρουργείο» είναι οι ακόλουθες: ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ: ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ, ΕΙΔΟΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ Ο συντονιστής επιβεβαιώνει προφορικά μιλώντας με τον ασθενή την ταυτότητά του, τον τύπο της επέμβασης που έχει προγραμματιστεί, την περιοχή που πρόκειται να γίνει η επέμβαση καθώς και το ότι έχει δοθεί συναίνεση για την επέμβαση. Αν και το βήμα αυτό φαίνεται να είναι απλά και μόνο επαναληπτικό, είναι σημαντικό, γιατί εξασφαλίζει ότι η ομάδα δεν θα χειρουργήσει σε λάθος ασθενή ή περιοχή, ούτε θα εκτελέσει μια λανθασμένη επέμβαση. Όταν δεν είναι δυνατή η επιβεβαίωση των παραπάνω στοιχείων από τους ίδιους τους ασθενείς, όπως σε περιπτώσεις παιδιών ή ατόμων με περιορισμένη ικανότητα, η επιβεβαίωση θα γίνει μέσω του κηδεμόνα ή κάποιου μέλους της οικογένειας. Αν δεν βρεθεί ο κηδεμόνας ή κάποιο μέλος της οικογένειας και το συγκεκριμένο σημείο ελέγχου της Λίστας παραλειφθεί, όπως μπορεί να συμβεί σε επείγουσες περιπτώσεις, το κουτάκι θα πρέπει να παραμείνει κενό.

13 ΣΗΜΑΝΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ / ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ Ο συντονιστής της Λίστας θα πρέπει να ελέγξει αν ο χειρουργός που θα εκτελέσει την επέμβαση έχει σημειώσει πάνω στον ασθενή την περιοχή της επέμβασης και της χειρουργικής τομής (συνήθως χρησιμοποιώντας ένα μαρκαδόρο που αφήνει ανεξίτηλο ίχνος) ιδιαίτερα σε περιστατικά που είναι πιθανό να μπερδευτούν τα ημιμόρια του σώματος (διάκριση αριστερής και δεξιάς πλευράς) ή κάποιο άλλο ανατομικό στοιχείο που βρίσκεται μεταξύ ομοίων (π.χ. συγκεκριμένο δάχτυλο άκρας χειρός ή άκρου ποδός, μια ορισμένη δερματική βλάβη, ένας σπόνδυλος). Η σήμανση των περιοχών που αφορούν επεμβάσεις σε όργανα που βρίσκονται στη μέση γραμμή (π.χ. στον θυρεοειδή) ή σε ανατομικά στοιχεία που είναι μοναδικά στο σώμα (π.χ. στον σπλήνα) θα γίνεται σύμφωνα με την καθιερωμένη πρακτική της χειρουργικής ομάδας. Σε κάποια νοσοκομεία δεν είναι απαραίτητη η σήμανση των περιοχών επέμβασης της τελευταίας κατηγορίας επειδή είναι εξαιρετικά απίθανη η περίπτωση λάθους στις περιπτώσεις αυτές. Παρόλα αυτά, όμως, η συστηματική σήμανση της περιοχής επέμβασης σε όλες τις περιπτώσεις παρέχει τη δυνατότητα του εκ των υστέρων ελέγχου ορθότητας της σωστής εγχείρησης στη σωστή περιοχή. ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Ο συντονιστής συμπληρώνει αυτό το βήμα ελέγχου ζητώντας από την αναισθησιολογική ομάδα και τον επικεφαλής της να πιστοποιήσουν ότι οι αναισθησιολογικοί έλεγχοι ασφάλειας ολοκληρώθηκαν, εννοώντας τον πλήρη έλεγχο καλής λειτουργίας του αναισθησιολογικού εξοπλισμού, την ύπαρξη των κατάλληλων αναισθησιολογικών φαρμάκων και την ολοκληρωμένη αναισθησιολογική εξέταση του ασθενούς, πριν από κάθε επέμβαση. Η αναισθησιολογική ομάδα θα πρέπει να σιγουρεύεται ότι ο ασθενής είναι έτοιμος για το χειρουργείο και παράλληλα να επαληθεύει τη δική της προετοιμασία με βάση μια συγκεκριμένη διαδικασία ελέγχων: - του εξοπλισμού διασωλήνωσης και των αεραγωγών, - του αναπνευστήρα (μαζί με το οξυγόνο και τις εισπνεόμενες ουσίες), - της αναρρόφησης, - των φαρμάκων και του αναλώσιμου υλικού και - του εξοπλισμού, των φαρμάκων και των ατόμων που είναι διαθέσιμα για μια επείγουσα περίπτωση ανάγκης

14 ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΛΜΙΚΟΥ ΟΞΥΜΕΤΡΟΥ ΣΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Ο συντονιστής της Λίστας θα πρέπει να ελέγξει ότι πριν από την εισαγωγή στην αναισθησία έχει τοποθετηθεί στον ασθενή παλμικό οξύμετρο και ότι αυτό λειτουργεί καλά. Στην καλύτερη περίπτωση η ένδειξη του παλμικού οξύμετρου θα πρέπει να είναι ορατή από όλη τη χειρουργική ομάδα. Επίσης, αν είναι δυνατόν, θα πρέπει να χρησιμοποιείται ένα ακουστικό σήμα που θα ειδοποιεί την ομάδα για τις μεταβολές των σφύξεων και του κορεσμού του οξυγόνου του ασθενή. Η παλμική οξυμετρία συνιστάται από τον ΠΟΥ ως απαραίτητο στοιχείο της ασφαλούς αναισθησιολογικής παρακολούθησης. Αν δεν υπάρχει παλμικό οξύμετρο που λειτουργεί σωστά, ο χειρουργός και ο αναισθησιολόγος θα πρέπει να εξετάσουν τη βαρύτητα της κατάστασης του ασθενή και να προβούν ακόμη και σε αναβολή της επέμβασης μέχρις ότου βρεθεί ένα οξύμετρο. Σε επείγουσες καταστάσεις, όπως σε κίνδυνο απώλειας ζωής ή κάποιου μέλους του σώματος, μπορεί να παραβλεφθεί η συγκεκριμένη προϋπόθεση ασφάλειας, αλλά στις περιπτώσεις αυτές δεν θα πρέπει να συμπληρώνεται το αντίστοιχο πεδίο. ΕΧΕΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΓΝΩΣΤΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ; Ο συντονιστής της Λίστας θα πρέπει να απευθύνει αυτή και τις επόμενες δύο ερωτήσεις προς τον αναισθησιολόγο. Πρώτον, ο συντονιστής θα πρέπει να ρωτήσει αν ο ασθενής έχει κάποια γνωστή αλλεργία και, αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, ποια είναι αυτή. Η ερώτηση θα γίνει ακόμη και αν ο συντονιστής γνωρίζει την απάντηση, έτσι ώστε να επιβεβαιωθεί ότι και ο αναισθησιολόγος γνωρίζει τις πιθανές αλλεργίες του ασθενή που θα μπορούσαν να προκαλέσουν επιπλοκές κατά την επέμβαση. Τότε συμπληρώνεται και το αντίστοιχο πεδίο. Αν ο συντονιστής γνωρίζει κάποια αλλεργία του ασθενή την οποία δεν γνωρίζει ο αναισθησιολόγος, θα πρέπει να γίνει συζήτηση για το θέμα αυτό.

15 ΕΧΕΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΕΡΑΓΩΓΟΥ / ΕΙΣΡΟΦΗΣΗΣ; Ο συντονιστής θα πρέπει να βεβαιώσει προφορικά ότι η αναισθησιολογική ομάδα έχει διαπιστώσει, μετά από την αντικειμενική εξέταση του ασθενή, αν έχει πιθανότητα εμφάνισης δυσκολιών κατά τη διασωλήνωση και τη διατήρηση του αεραγωγού. Υπάρχουν αρκετοί τρόποι εκτίμησης της ανώτερης αεροφόρου οδού (όπως η κλίμακα Mallampati, η θυρεογενειακή απόσταση και η κλίμακα Bellhouse-Doré). Η αντικειμενική εξέταση των αεραγωγών με τη χρήση οποιασδήποτε μεθόδου είναι σημαντικότερη από την επιλογή της μιας ή της άλλης μεθόδου. Ο θάνατος λόγω αδυναμίας διατήρησης του αεραγωγού κατά τη διάρκεια της αναισθησίας αποτελεί ακόμη και σήμερα ένα συχνό πλήγμα σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά μπορεί να αποφευχθεί με τον κατάλληλο προγραμματισμό. Αν η αντικειμενική εξέταση των αεραγωγών δείξει ότι υπάρχει αυξημένη πιθανότητα δυσκολίας στη διασωλήνωση και στη διατήρηση του αεραγωγού (όπως δηλώνει η βαθμολογία 3 ή 4 στην κλίμακα Mallampati) η αναισθησιολογική ομάδα θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για την πιθανή απώλεια του αεραγωγού. Έτσι, τουλάχιστον, θα πρέπει να επανεξεταστεί ο τρόπος αναισθησίας (για παράδειγμα να εφαρμοστεί περιοχική αναισθησία αν είναι δυνατόν) και να υπάρχει διαθέσιμος ο απαραίτητος εξοπλισμός για επείγοντα περιστατικά. Ένας ικανός βοηθός -είτε δεύτερος αναισθησιολόγος, είτε ο χειρουργός ή ένα μέλος της νοσηλευτικής ομάδας- θα πρέπει να είναι οπωσδήποτε παρών για να βοηθήσει κατά την εισαγωγή στην αναισθησία. Η πιθανότητα εμφάνισης εισρόφησης θα πρέπει, επίσης, να εκτιμηθεί κατά τη διάρκεια της αναισθησιολογικής αντικειμενικής εξέτασης. Αν ο ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα έντονης ανάρροιας ή έχει γεμάτο στομάχι, ο αναισθησιολόγος θα πρέπει να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο εμφάνισης εισρόφησης. Ο κίνδυνος εμφάνισης εισρόφησης μπορεί να μειωθεί αν τροποποιηθεί το πλάνο της αναισθησίας: μπορούν, για παράδειγμα, να εφαρμοστούν τεχνικές ταχείας εισαγωγής στην αναισθησία ή να χρειαστεί ένας βοηθός για να πιέζει τον κρικοειδή χόνδρο κατά τη διάρκεια της διασωλήνωσης. Στην περίπτωση που διαπιστώνεται για κάποιον ασθενή η πιθανότητα εμφάνισης δυσκολίας διατήρησης του αεραγωγού ή εισρόφησης το αντίστοιχο πεδίο της λίστας θα πρέπει να σημειώνεται (και να αρχίζει η εισαγωγή στην αναισθησία) μόνο αφού ο αναισθησιολόγος διαβεβαιώσει ότι διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό και την απαιτούμενη βοήθεια δίπλα στο χειρουργικό τραπέζι.

16 ΕΧΕΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΑΙΜΑΤΟΣ >500ML (7ML/KG ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ); Σε αυτόν τον έλεγχο ασφάλειας ο συντονιστής ρωτά την αναισθησιολογική ομάδα αν ο ασθενής παρουσιάζει πιθανότητα απώλειας πάνω από μισό λίτρο αίματος κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, έτσι ώστε να καταστεί σαφές πώς θα γίνει αντιληπτή η απώλεια αυτή αλλά και να γίνουν οι απαραίτητες προετοιμασίες για αυτό το κρίσιμο σημείο. Η μεγάλη απώλεια αίματος είναι μεταξύ των πιο συχνών και πιο σημαντικών κινδύνων για τους χειρουργικούς ασθενείς, καθώς η πιθανότητα εμφάνισης υποογκαιμικού σοκ αυξάνεται όταν η απώλεια αίματος ξεπερνά τα 500ml (ή τα 7ml/kg στα παιδιά). Η κατάλληλη προετοιμασία και η ικανοποιητική ανάνηψη μπορούν να μετριάσουν τις συνέπειές της σε σημαντικό βαθμό. Είναι πιθανό οι χειρουργοί να μην συζητούν την πιθανότητα απώλειας αίματος με το αναισθησιολογικό και το νοσηλευτικό προσωπικό. Επομένως, αν ο αναισθησιολόγος δεν γνωρίζει ποια είναι η πιθανότητα μεγάλης απώλειας αίματος στο συγκεκριμένο περιστατικό, θα πρέπει να κάνει μια παύση πριν από την εισαγωγή στην αναισθησία και να συζητήσει για αυτή την πιθανότητα με τον χειρουργό. Αν υπάρχει μεγάλη πιθανότητα απώλειας πάνω από 500ml αίματος, είναι απολύτως ενδεδειγμένη η τοποθέτηση τουλάχιστον δύο μεγάλων φλεβικών γραμμών ή ενός κεντρικού φλεβικού καθετήρα πριν από τη χειρουργική τομή του δέρματος. Επιπλέον, η ομάδα θα πρέπει να σιγουρευτεί ότι υπάρχουν διαθέσιμα υγρά ή φιάλες διασταυρωμένου αίματος για την πιθανή ανάνηψη. (Πρέπει να σημειωθεί ότι η αναμενόμενη απώλεια αίματος θα συζητηθεί ξανά με τον χειρουργό κατά τη διάρκεια του Time Out. Έτσι θα υπάρχει ένας δεύτερος έλεγχος ασφάλειας για το αναισθησιολογικό και το νοσηλευτικό προσωπικό) ΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΑΥΤΟ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΣΤΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ ΕΧΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΕΙ ΚΑΙ Η ΟΜΑΔΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ.

17 ΠΩΣ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΛΙΣΤΑ: Η ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - TIME OUT «Το Tıme Out είναι η στιγμιαία παύση που κάνουν όλα τα μέλη της χειρουργικής ομάδας ακριβώς πριν από την τομή του δέρματος έτσι ώστε να επιβεβαιωθεί ότι έχουν γίνει οι απαραίτητοι έλεγχοι ασφάλειας.» ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΟΤΙ ΚΑΘΕ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ Τα μέλη μιας χειρουργικής ομάδας μπορεί να αλλάζουν συχνά. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση καταστάσεων υψηλού κινδύνου προϋποθέτει ότι κάθε μέλος της ομάδας γνωρίζει όλα τα υπόλοιπα μέλη, καθώς και το ρόλο τους στην επέμβαση και τις δυνατότητές τους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με μια απλή αυτοπαρουσίαση. Ο συντονιστής θα ζητήσει από κάθε άτομο στο χειρουργείο να παρουσιαστεί αναφέροντας το όνομά του και τη δουλειά του. Οι ομάδες των οποίων τα μέλη γνωρίζονται ήδη μπορούν να βεβαιώσουν ότι όλοι έχουν συστηθεί μεταξύ τους, αλλά σε περιπτώσεις παρουσίας νέων μελών ή κυλιόμενου προσωπικού χειρουργείου από επέμβαση σε επέμβαση, θα πρέπει να γίνονται εκ νέου παρουσιάσεις όλων των ατόμων, ακόμη και των φοιτητών ή άλλου προσωπικού. Ο ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ, Ο ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ Ο ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΥΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ, ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ Αυτό το σημείο είναι το συνηθισμένο Time Out ή «χειρουργική παύση» και είναι σύμφωνο με τους κανονισμούς πολλών εθνικών και διεθνών φορέων σχετικών με τις χειρουργικές επεμβάσεις. Μόλις πριν ο χειρουργός κάνει τη χειρουργική τομή στο δέρμα, το άτομο που συντονίζει την εφαρμογή της Λίστας ή κάποιο άλλο μέλος της ομάδας θα ζητήσει από όλους μέσα στο χειρουργείο να σταματήσουν να ασχολούνται με τα καθήκοντά τους και θα επιβεβαιώσει προφορικά το όνομα του ασθενή, το είδος της επέμβασης που θα επακολουθήσει, την περιοχή που πρόκειται να χειρουργηθεί και τη θέση του ασθενή, έτσι ώστε να μη συμβεί να χειρουργηθεί λάθος ασθενής ή σε λάθος περιοχή. Για παράδειγμα, ο νοσηλευτής κίνησης μπορεί να πει: «Ας κάνουμε τώρα time out» και να συνεχίσει, «Συμφωνούν όλοι ότι πρόκειται για τον ασθενή Χ που θα υποβληθεί σε επέμβαση διόρθωσης δεξιάς βουβωνοκήλης;» Το συγκεκριμένο κουτάκι δεν θα πρέπει να συμπληρώνεται μέχρι να εκφράσουν τη συμφωνία τους ο αναισθησιολόγος, ο χειρουργός και ο νοσηλευτής κίνησης με ρητό τρόπο και ανεξάρτητα μεταξύ τους. Αν ο ασθενής δεν κοιμάται, είναι χρήσιμο και για τον ιδιο να επιβεβαιώσει, επίσης, τα παραπάνω στοιχεία.

18 ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Η ουσιαστική επικοινωνία ανάμεσα στα μέλη της ομάδας αποτελεί ένα σημαντικό χαρακτηριστικό για τη χειρουργική ασφάλεια, την αποτελεσματική ομαδική εργασία και την αποφυγή των σοβαρών επιπλοκών. Για να εξασφαλιστεί η επικοινωνία για τα σημαντικά ζητήματα που αφορούν τον ασθενή, ο συντονιστής της Λίστας κατά τη διάρκεια της φάσης του Time Out διεξάγει μια γρήγορη συζήτηση μεταξύ του χειρουργού, της αναισθησιολογικής ομάδας και του νοσηλευτικού προσωπικού πάνω στα κρίσιμα σημεία της επέμβασης και στο εγχειρητικό πλάνο. Αυτό μπορεί να γίνει απλά, ρωτώντας κάθε μέλος της ομάδας τη συγκεκριμένη από τις παρακάτω ερωτήσεις που αφορά την ειδικότητά του. Η σειρά που θα γίνουν οι ερωτήσεις δεν έχει σημασία, αλλά κάθε πεδίο που αντιστοιχεί στην ερώτηση της κάθε ομάδας θα πρέπει να συμπληρώνεται μόνο αφού ο εκάστοτε αρμόδιος έχει ολοκληρώσει την απάντησή του. Στις περιπτώσεις επεμβάσεων ρουτίνας ή σε εκείνες που γνωρίζουν καλά όλα τα μέλη της ομάδας, ο χειρουργός μπορεί απλά να δηλώσει «Πρόκειται για επέμβαση ρουτίνας που έχει διάρκεια Χ» και στη συνέχεια να ρωτήσει τον αναισθησιολόγο και το νοσηλευτικό προσωπικό αν υπάρχουν κάποια ειδικότερα προβλήματα. Ο ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΕΙ: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ Ή ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ, Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ, Η ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ Ή ΟΧΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ; Η συζήτηση για τα σημαντικά ή απρόβλεπτα σημεία της επέμβασης σκοπεύει, τουλάχιστον, στην ενημέρωση όλων των μελών της ομάδας για τα σημεία εκείνα κατά τα οποία ο ασθενής απειλείται από ταχεία απώλεια αίματος, κάκωση ή κάποιο άλλο σοβαρό τύπο νοσηρότητας. Η στιγμή είναι κατάλληλη για να αναφερθούν τα σημεία της επέμβασης που ενδέχεται να χρειαστεί ειδικός εξοπλισμός, εμφυτεύματα ή διαλύματα. Η ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΝΕΙ: ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΑΣΘΕΝΗ; Σε περιπτώσεις ασθενών με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης μεγάλης απώλειας αίματος, αιμοδυναμικής αστάθειας ή άλλης σοβαρής επιπλοκής, ένα μέλος της αναισθησιολογικής ομάδας θα πρέπει να ενημερώσει προφορικά για τα ειδικά πλάνα που υπάρχουν και για τα ζητήματα της ανάνηψης -ιδιαίτερα για τη χρήση προϊόντων αίματος- αλλά και για οποιαδήποτε ειδικά χαρακτηριστικά μπορεί να παρουσιάζει ο συγκεκριμένος ασθενής, καθώς και για τη συνυπάρχουσες παθολογικές καταστάσεις που πιθανόν φέρει (όπως καρδιακή ή πνευμονική νόσο, αρρυθμίες, αιματολογικές διαταραχές κλπ). Είναι προφανές ότι υπάρχουν πολλές επεμβάσεις που δεν

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Η Δ/νση Ποιότητας & Αποδοτικότητας του Υπουργείου Υγείας, στο πλαίσιο υλοποίησης της πράξης

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Εγχειρίδιο Εφαρμογής Φοιτητών Πίνακας Εικόνων Εικόνα 1.1. Εκκίνηση της διαδικασία εγγραφής...5 Εικόνα 1.2. Σελίδα εγγραφής...6 Εικόνα 1.3. Είσοδος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΘΩΡΑΚΑ & ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΘΩΡΑΚΑ

ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΘΩΡΑΚΑ & ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΘΩΡΑΚΑ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΘΩΡΑΚΑ & ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ ΘΩΡΑΚΑ ΘΩΡΑΚΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΥΠΕΖΩΚΟΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΘΩΡΑΚΙΚΗ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ Ή ΘΩΡΑΚΟΚΕΝΤΗΣΗ Εισαγωγή βελόνας μέσα στην υπεζωκοτική κοιλότητα ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Θεραπευτική Αποσυμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΜΑΓΝΗΤΕΣ: ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ή ΟΥΤΟΠΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΜΑΓΝΗΤΕΣ: ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ή ΟΥΤΟΠΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ; ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΜΑΓΝΗΤΕΣ: ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ή ΟΥΤΟΠΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ; ΣΤΡΙΓΑ ΜΑΡΙΑ, ΣΙΟΡΟΒΙΓΚΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ Τα νοσοκομεία Μαγνήτες είναι Νοσηλευτικά ιδρύματα τα οποία παρέχουν υψηλής ποιότητας νοσηλευτικές υπηρεσίες και

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr 1

www.tuvaustriahellas.gr 1 1 ΕΝ 15224 & ΟΙ 8 ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ISO 9001:2008 ΑΡΧΗ 1: Εστίαση στον πελάτη ΑΡΧΗ 2: Ισχυρή διοίκηση - ηγεσία ΑΡΧΗ 3: Ενεργής συμμετοχή εργαζομένων ΑΡΧΗ 4: «Διεργασιακή»

Διαβάστε περισσότερα

Πονοκέφαλος μετά από επισκληρίδιο ή ραχιαία Τι πρέπει να γνωρίζεις. Headache after an epidural or spinal injection What you need to know

Πονοκέφαλος μετά από επισκληρίδιο ή ραχιαία Τι πρέπει να γνωρίζεις. Headache after an epidural or spinal injection What you need to know Greek Πονοκέφαλος μετά από επισκληρίδιο ή ραχιαία Τι πρέπει να γνωρίζεις Headache after an epidural or spinal injection What you need to know Το φυλλάδιο αυτό περιέχει γενικές πληροφορίες σχετικά με τον

Διαβάστε περισσότερα

Εξασθενημένη αντίληψη χρωμάτων. Ολα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες όπως:

Εξασθενημένη αντίληψη χρωμάτων. Ολα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες όπως: KATAΡΑΧΤΗΣ ΜΑΤΙΩΝ Ο καταρράκτης, είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες θόλωσης της όρασής μας μετά από κάποια ηλικία. Ο καταρράκτης είναι μέρος του φαινομένου της γήρανσης του ματιού. Ολοι οι άνθρωποι μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣ Ε.Α.Ν Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΡΟΥΠΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΠΕ 12/2/2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ 1 KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ Η μήτρα, ο κόλπος και οι ωοθήκες είναι απαραίτητα όργανα για την αναπαραγωγή της γυναίκας. Ένα στα 4.000 κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ Στόχοι Να γνωρίζουμε βασικά θέματα του ΑΕΑ (AED) Να εφαρμόζουμε τον ΑΕΑ Να γνωρίζουμε να εφαρμόζουμε ΚΑΡ.Π.Α. σε συνδυασμό με ΑΕΑ Να γνωρίζουμε βασικά στοιχεία για

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Περιεγχειριτική Νοσηλευτική στη Μαιευτική Γυναικολογία Κωδικός Μαθήματος: MA0551 ΜΑ0552

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Νιώστε ασφαλείς από τα απρόοπτα της ζωής! Τα απρόοπτα είναι μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle

Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle Πώς να χρησιμοποιήσετε το Moodle Οδηγός για Φοιτητές/τριες (ΔΕΟ10) του Αριστείδη Χατζή ahatzis@phs.uoa.gr ΣΕΠ ΑΘΗΝΑ-2, Portal Officer ΔΕΟ10 Αυτός ο οδηγός απευθύνεται στις φοιτήτριες και τους φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

BREAST SCREENING The Facts

BREAST SCREENING The Facts BREAST SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση µαστού; Η εξέταση µαστού (µαστογραφία) είναι µια ακτινογραφία των µαστών. Η εξέταση µαστού µπορεί να ανιχνεύσει όγκους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου Το 93% των σχετικών με τη Φλεβική Θρόμβωση θανάτων

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Καθαρισμός έλκους διαβητικού ποδιού ADDO TESFAYE ΙΑΤΡΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Α ΠΡΠ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Υπ. ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Καθαρισμός

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙA Π.Γ.Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙA Π.Γ.Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ KAI KOIΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ 5 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ «ΚΟΥΤΛΙΜΠΑΝΕΙΟ-ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΕΙΟ» ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα: Αυτοθεραπεία

Παράδειγμα: Αυτοθεραπεία Παράδειγμα: Αυτοθεραπεία Μέρος Γ: Πράξη Θα ήθελα 1 κουτάκι από αυτό που διαφημίζει η τηλεόραση το... πως το λένε να δεις Παναντόλ Κολντ εντ φλού Ο φαρμακοποιός έχει ενσωματώσει στην σκέψη του και στην

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο χρήσης Εκπαιδευτικού λογισμικού «Αθηνά Core 4»

Εγχειρίδιο χρήσης Εκπαιδευτικού λογισμικού «Αθηνά Core 4» Εγχειρίδιο χρήσης Εκπαιδευτικού λογισμικού «Αθηνά Core 4» Επιλέξτε την ενότητα στην οποία θέλετε να εκπαιδευτείτε π.χ. Windows 7 Εμφανίζονται όλα τα εκπαιδευτικά αντικείμενα της ενότητας. Επιλέξτε αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 1 Πρόκειται για το σύνολο των ενεργειών ή των δραστηριοτήτων που εξασφαλίζουν την παρακολούθηση και αξιολόγηση των λειτουργιών, των συμπεριφορών και των αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ!

www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ! www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ! Τα νέα δεδομένα στην υγεία Η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό ιδιωτικών δαπανών υγείας στην Ευρώπη (41%). Πάνω από 2 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΔΡΑΣΤΗΡΙΌΤΗΤΑ Παγωτό στο Δρόμο Ent-teach Κεφάλαιο 6 Διαχείριση Έργου

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΔΡΑΣΤΗΡΙΌΤΗΤΑ Παγωτό στο Δρόμο Ent-teach Κεφάλαιο 6 Διαχείριση Έργου ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΉ ΔΡΑΣΤΗΡΙΌΤΗΤΑ Παγωτό στο Δρόμο Ent-teach Κεφάλαιο 6 Διαχείριση Έργου Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Στην εργασία που ακολουθεί, οι μαθητές θα πρέπει να οργανώσουν εβδομάδα πώλησης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus»

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» 1. ΓΕΝΙΚΑ Τι είναι: Η παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού που παρεκκλίνει προς τα υπόλοιπα δάκτυλα. Σε ποιούς εμφανίζεται: Είναι πιο συχνό στις γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις, οδηγίες και έντυπα για την διοργάνωση αποστολής στείρωσης αδέσποτων ζώων από την Εθελοντική Δράση Κτηνιάτρων Ελλάδος (ΕΔΚΕ)

Προϋποθέσεις, οδηγίες και έντυπα για την διοργάνωση αποστολής στείρωσης αδέσποτων ζώων από την Εθελοντική Δράση Κτηνιάτρων Ελλάδος (ΕΔΚΕ) Προϋποθέσεις, οδηγίες και έντυπα για την διοργάνωση αποστολής στείρωσης αδέσποτων ζώων από την Εθελοντική Δράση Κτηνιάτρων Ελλάδος (ΕΔΚΕ) Για την διοργάνωση αποστολής από την ΕΔΚΕ απαιτείται: 1) Πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής Προσωπικού Ιδρυμάτων/Ερευνητικών Φορέων

Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής Προσωπικού Ιδρυμάτων/Ερευνητικών Φορέων ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής Προσωπικού ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Δημιουργία Λογαριασμού... 4 2. Διαδικασία υποβολής αίτησης... 13 3. Διόρθωση αίτησης κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΒΑΤΩΝ

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΠΙΒΑΤΩΝ [ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ] Αθήνα, 12 Ιουλίου 2012 1 ΓΕΝΙΚΑ Η Ελληνική Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΠΡΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΕΠΑ... ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΤΟΥΝΤΟΣ Ονοματεπώνυμο... Όνομα πατέρα... Ημερομηνία Γέννησης... ΑΜ:... Ασφαλιστικός Φορέας... ΑΜΚΑ... Διεύθυνση κατοικίας:...αριθμός...τ.κ...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Μ.Ο.Δ..ΜΟΝΑΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α.Ε. 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εγγραφή στο σύστημα...3

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 26/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) «Επιταγή Εισόδου στην Αγορά Εργασίας για Ανέργους Νέους έως 29 Ετών» ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Η κατάρτιση και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010 Μ.Ο.Δ..ΜΟΝΑΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α.Ε. 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εγγραφή στο σύστημα...3 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του PowerSuite

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του PowerSuite Το PowerSuite είναι η ολοκληρωμένη λύση απόδοσης για τον υπολογιστή σας. Ενσωματώνοντας το RegistryBooster, το DriverScanner και το SpeedUpMyPC σε ένα ενιαίο περιβάλλον εργασίας σάρωσης, το PowerSuite

Διαβάστε περισσότερα

Λαπαροσκοπική Κολεκτομή

Λαπαροσκοπική Κολεκτομή Λαπαροσκοπική Κολεκτομή Η νοσηλεία σας Οι παρακάτω πληροφορίες αφορούν τη νοσηλεία σας για μία επέμβαση κολεκτομής. Επιπλέον ερωτήματα μπορούν να απαντηθούν από τον ιατρό και τους συνεργάτες του. Που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ. Ν. Πολύζος Γενικός Γραμματέας Υ.Υ.Κ.Α.

ΒΕΛΤΙΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ. Ν. Πολύζος Γενικός Γραμματέας Υ.Υ.Κ.Α. ΒΕΛΤΙΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Ν. Πολύζος Γενικός Γραμματέας Υ.Υ.Κ.Α. τομέας των υπηρεσιών υγείας οδηγία CEN/TS 15224: 2005 1. ανθρωποκεντρική εστίαση (στο κάθε ασθενή χωριστά), 2. ηγεσία

Διαβάστε περισσότερα

Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή

Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή Δρ Σταμάτιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειρουργός Επιμελητής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Ε.Φ.Θ. Επίπτωση Επίπτωση 60% 35%-60% σε # πυέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης

Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης Αν έχετε µια επείγουσα κατάσταση απειλητική για τη ζωή, πηγαίνετε στα επείγοντα περιστατικά ενός νοσοκοµείου ή καλέστε αµέσως το 911. Ο/η

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα