ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΦΩΝΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΑ ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ. Η περίπτωση του χωριού Εμμανουήλ Παπά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΦΩΝΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΑ ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ. Η περίπτωση του χωριού Εμμανουήλ Παπά"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ) ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΦΩΝΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΑ ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Η περίπτωση του χωριού Εμμανουήλ Παπά της Βελλή Μαγδαληνής Α.Μ. 4/04 Επιβλέπουσα: Κατσανεβάκη Αθηνά Συνεργαζόμενο Μέλος: π. Νεκτάριος Πάρης ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2008

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή...3 Α ΜΕΡΟΣ....4 Δαρνακοχώρια Σερρών..5 Η προέλευση του ονόματος Δαρνακοχώρια...5 Λίγα λόγια για το χωριό Εμμανουήλ Παπά Σερρών..8 Ιστορία...8 Εκπαίδευση....8 Ασχολίες των κατοίκων..9 Λίγα λόγια για τον ήρωα Εμμανουήλ Παπά 10 Το Δαρνάκικο γλωσσικό ιδίωμα.. 13 Αρχιτεκτονική στα Δαρνακοχώρια. 16 Φορεσιά...18 Ήθη και Έθιμα.19 Γέννηση Γάμος Έθιμα γάμου Α) Διάλεγμα της νύφης Β) Αρραβώνας.20 - Γ) Γάμος.. 21 Ήθη Έθιμα Δωδεκαήμερου Χριστούγεννα Πρωτοχρονιά Κηρούδια.24 Χελιδόνα..25 «Μάτιασμα» ή «Κούσασυ».27 Τοπικές γιορτές Πανηγύρια..29 Η καλλιέργεια του καπνού και η συμβολή του στην τοπική μουσική προφορική παράδοση..30 Β ΜΕΡΟΣ..32 Βιογραφικά τραγουδιστών και πληροφορητών 33 Κατάλογος των τραγουδιών που καταγράφηκαν.35 Μια παπαδιά

3 Ανάλυση Αγαπώ μανούλα μ κάποιο απ το χωριό. 41 Ανάλυση...42 Όλοι αγάπησαν στα ξένα..44 Ανάλυση...45 Χειλάκι μου μελαχρινό.47 Ανάλυση...48 Μαύρα μάτια Ανάλυση...51 Το Κατερινιώ 53 Ανάλυση...55 Κόψε κλωνί μαρή Βασιλική. 57 Ανάλυση Δε λαλείς καημένο αηδόνι Ανάλυση...62 Μπουζιούδα..64 Ανάλυση...66 Που κοιμήθ κεις πόψι μαρή Βασιλική Ανάλυση...69 Μάνα μου τα λουλούδια μου...71 Ανάλυση...72 Βιβλιογραφία 74 Γ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...76 Περιεχόμενα cd 81 2

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εργασία αυτή είναι μία μικρή μονογραφία και αποτελεί μία πρωτότυπη έρευνα στο χωριό Εμμανουήλ Παπάς των Σερρών ακολουθώντας έναν τύπο έρευνας που θα ταίριαζε με τον τύπο έρευνας μιας μουσικής λαογραφίας (βλ. σχετικά Brailoiu, 1984). Δηλαδή, είναι μία καταγραφή των βασικών δρωμένων και των εθιμικών κύκλων του χωριού αλλά και των τραγουδιών που επιτελούνται κατά την διάρκειά τους, βάση ερωτηματολογίων, τα οποία συντάχτηκαν για την συγκεκριμένη περίσταση αλλά και για άλλες παρόμοιες.(βλ. Katsanevaki, 2007) Τον τύπο της μουσικής λαογραφίας ακολουθεί κατά βάση μία λαογραφική έρευνα (βλ. σχετικά Βαρβούνης, 1994) η οποία περιορίζεται στα δρώμενα εκείνα του χωριού κατά τα οποία επιτελείται μουσική και στη συγκεκριμένη περίπτωσή μας, τα τραγούδια. Για τον λόγο αυτό, παρουσιάστηκαν κατά κεφάλαια τα έθιμα του χωριού, όπως διαπιστώθηκαν από την επιτόπια έρευνα (μέσα από τις συνεντεύξεις των κατοίκων του) και από τη σχετική βιβλιογραφία, ενώ συγχρόνως παρουσιάστηκε ένας αντιπροσωπευτικός αριθμός τραγουδιών που σχετίζονται με τα παραπάνω δρώμενα. Από την πλευρά της εθνομουσικολογίας και της ανθρωπολογίας της μουσικής, αυτή η μονογραφία έχει να προσφέρει πρωτογενείς καταγραφές μουσικού υλικού τραγουδιών τα οποία όμως παρουσιάζονται μέσα στα κοινωνικά τους συμφραζόμενα (context) (Behague, 1992). Επομένως η μικρή αυτή έρευνα πέρα απ τα αρχικά αυτά συμπεράσματα όσον αφορά τα μουσικά χαρακτηριστικά αλλά και την περιγραφή των συμφραζομένων των τραγουδιών (context), έχει να προσφέρει πρωτογενές υλικό για συνέχιση της έρευνας στον ίδιο οικισμό αλλά και στην υπόλοιπη περιοχή και συγκεκριμένο υλικό για την έρευνα της σχέσης του οικισμού αυτού με το δίκτυο αυτό των οικισμών που ονομάζουμε «Δαρνακοχώρια», έρευνα που συνηθίζουμε να ονομάζουμε «regional studies» (Κυριακίδου). Η εργασία αποτελείται από δύο μέρη. Στο Α μέρος περιέχονται πληροφορίες γεωγραφικές, ιστορικές και πολιτιστικές (ήθη, έθιμα κλπ.). Στο Β μέρος περιέχονται πληροφορίες για τα τραγούδια που καταγράφηκαν, οι μεταγραφές τους καθώς αναλύσεις. Στο τέλος υπάρχει παράρτημα με φωτογραφικό υλικό και cd με τα τραγούδια που καταγράφηκαν. 3

5 Α ΜΕΡΟΣ 4

6 ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Δαρνακοχώρια ή Νταρνακοχώρια ονομάζονται τα εξής πέντε χωριά: Ν. Σούλι (Σουμπάσκιοϊ), Αγ. Πνεύμα (Βεζνίκο), Εμμανουήλ Παπάς (Δοβίστα), Πεντάπολη (Σαρμουσακλή) και Χρυσό (Τοπολιάνη). Βρίσκονται ανατολικά και βορειοανατολικά της πόλης των Σερρών και σε μία κυκλική θα μπορούσαμε να πούμε διάταξη. Σήμερα διοικητικά ανήκουν στο Δήμο Εμμ. Παπά μαζί με τα χωριά Συκιά, Μέταλλα, Δαφνούδι και Τούμπα. Τα Δαρνακοχώρια είναι ένα σύμπλεγμα χωριών με πολλά κοινά γνωρίσματα, ενιαία φυσική οικονομία και ενιαία γλωσσική ομοιογένεια. Κάθε μια από τις πέντε κοινότητες λειτουργούσε αυτόνομα, αντιμετωπίζοντας μόνη της τα εσωτερικά της προβλήματα, ενώ όταν υπήρχε κάποιο ουσιαστικό και μεγάλο ζήτημα αντιδρούσαν σε κοινό πολιτειακό πλαίσιο, σαν να ήταν μία, όπως π.χ. σε θέματα εθνικής ταυτότητας, θρησκευτικής οργάνωσης του αγροτικού χωροχρόνου-ημερομηνιακοί σταθμοί και σε γιορτές με κατά τόπους εορτασμούς με συρροή των κατοίκων και των πέντε χωριών. (www.darnakas.gr, Βοζιάνης, 1999, Καρτσιος, 1991) Η προέλευση του ονόματος Δαρνακοχώρια - Δαρνάκας Η άγνοια για την προέλευση του ονόματος «Δαρνακοχώρια» δημιούργησε πολλές αντικρουόμενες εκδοχές, αφού ο καθένας με τη φαντασία του έδινε δική του ερμηνεία αναζητώντας τη ρίζα της λέξεως σε διάφορα ονόματα. Μέχρι και το όνομα του πέρση Δαρείου χρησιμοποίησαν, θεωρώντας έτσι τους κατοίκους ως κατάλοιπα του Περσικού στρατού. Η εκδοχή αυτή είναι καθαρώς γέννημα της φαντασίας, αφού, όπως θα φανεί πιο κάτω, η ετυμολογία του όρου είναι αρχαιοελληνική. (Παπακυριάκου) Ο Γαβριήλ Kουντιάδης στο "Λεύκωμα του Σουμπάσκιοϊ" το 1925, γράφει ότι το όνομα «Δαρνάκας» προέρχεται από τις αρχαίες λέξεις "ήδη ώρα" που χρησιμοποιούσαν συγκεκομμένες στη Δωρική διάλεκτο οι κάτοικοι των Δαρνακοχωρίων, για να δηλώσουν τώρα είναι η ώρα π.χ. αντί να πούνε είναι η ώρα να έλθεις, λένε "δάρη να έλθεις". Tο "δάρη" προέρχεται από τις αρχαίες λέξεις ήδη ώρα, σύμφωνα με τους κανόνες της δωρικής διαλέκτου. (Παπακυριάκου, Καρτσιος, 1991) 5

7 Η ίδια έννοια συνηθίζεται να λέγεται στο Xρυσό με τις λέξεις "εδώ να", τις οποίες συνδέουν και χάριν εμφάσεως βάζουν και την κατάληξη -κα, οπότε ακούγεται η λέξη εδωνάκα. Η σύνθεση των δύο συντετμημένων λέξεων "δάρη - _δωνάκα" έδωσε το όνομα στους κατοίκους των πέντε χωριών Δαρνάκα. (Παπακυριάκου) Ο Π. Παπαγεωργίου γράφει: «Δαρνάκικα» ή "Δαρνακοχώρια" ών οι κάτοικοι "Δαρνάκηδες" έλαβον ίσως το όνομα εκ της εν τη ομιλία αυτών συχνής χρήσεως της λέξεως "δάρι", σημαινούσης και το τώρα (νυν) και το βρέ (du) και το αμέσως και του "νάκα". (Καρτσιος, 1991, Παπακυριάκου) Η Βουλγαρική εξαρχία θέλησε να επωφεληθεί του ονόματος Nταρνακοχώρια στον Μακεδονικό αγώνα του και επηρέασε το βουλευτή της Αγγλίας Σοδεφέρβ να γράψει σε άρθρα που δημοσιεύτηκαν στις Φεβρουαρίου το 1904 στην εφημερίδα «Νέα Ημέρα» του Λονδίνου, ότι τα γνησιότερα ελληνικά χωριά, τα Δαρνακοχώρια, αυτά που υπήρξαν θύματα των Βουλγάρων και υπέστησαν τους περισσότερους διωγμούς, διότι μιλούσαν την πάτριο ελληνική γλώσσα, και πήραν ενεργό μέρος στις εκάστοτε επαναστάσεις για την απελευθέρωσή τους από κάθε ξένο ζυγό και την ένωσή τους με την Ελλάδα, ήταν βουλγαρικά. (Παπακυριάκου) Έτσι δυσφημίστηκε το όνομα, θεωρήθηκε από μερικούς ως ύβρις, ενώ στην πραγματικότητα φανερώνει την αρχαιότητα και τη γνησιότητα της ελληνικής αυτής φυλής που κατοίκησε από τους αρχαιοτάτους χρόνους στον τόπο αυτό και διατήρησε έστω και παραφθαρμένη την αρχαία ελληνική Δωρική γλώσσα. Αυτό το αναγνώρισαν και οι ίδιοι οι Βούλγαροι στο Δελτίο της Βουλγαρικής εξαρχίας του 1906 και γι αυτό γράφουν: "Εκεί εις τας πόλεις το παν είναι πνιγμένον εις τον Eλληνισμόν, λάβετε παράδειγμα τάς Σέρρας". (ο.π.) Οι Βούλγαροι έκαναν το παν για να παρουσιάσουν τη διάλεκτο των Δαρνακοχωριτών ως σλαβόφωνη. Συγκρότησαν επιτροπή από Ρώσους καθηγητές επιστήμονες το 1900 και επισκέφτηκαν τις Σέρρες και άλλες πόλεις, για να αποδείξουν ότι δήθεν η εθνικότητα και η γλώσσα των κατοίκων αυτών ήταν βουλγαρική. Προσπάθησαν να τους δωροδοκήσουν για να συμπεριλάβουν και τη γλώσσα των Δαρνακοχωριτών στο σλαβικό ιδίωμα, όμως οι καθηγητές Δραγάνωφ και Mάϊκωφ και ο ιστορικός Δορνουβώ δεν δέχτηκαν την δωροδοκία και ο Δραγάνωφ έγραψε στην εφημερίδα "Ειδήσεις Πετρουπόλεως": "Δέον να απαλλάξωμεν της μομφής εκείνης περί της ως σλαυϊκής ούσης της γλώσσης των Δαρνακοχωριτών και της Mεσημβρινής Μακεδονίας. Δεν μπορούμεν να συγχέωμεν 6

8 την σλαυικήν γλώσσαν, μήτε να αποδώσωμεν τοιαύτην ιδιότητα στους κατοίκους της Mεσημβρινής Μακεδονιάς ειμή, Εθνικήν, Ελληνικήν". (ο.π.) 7

9 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑ ΣΕΡΡΩΝ Το χωριό Εμμ. Παπάς βρίσκεται 17 χιλιόμετρα ανατολικά των Σερρών, σε υψόμετρο 285 μέτρων στους πρόποδες του Μενοικίου όρους, του Μποζ Νταγ, όπως ονομαζόταν παλιά. Είναι η γενέτειρα του ήρωα Εμμανουήλ Παπά, Αρχιστράτηγου των Μακεδονικών Δυνάμεων το 1821, από τον οποίο πήρε και το όνομα. Πριν το 1928 ονομαζόταν «Δοβίστα». Είναι ένα από τα πέντε Δαρνακοχώρια, μαζί με το Νέο Σούλι, το Άγιο Πνεύμα, το Χρυσό και την Πεντάπολη. (Βοζιάνης, 1999, 2005, Ιστορια Γύρω στα 1350 στο χωριό ζούσαν 30 οικογένειες οι οποίες ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και τη σπορά του βαμβακιού. Γύρω στα 1750 χτίστηκε η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου όπου λειτουργούσε ο Παπα-Λεονταρής, ο παππούς του Εμμ. Παπά. Από το 1380 μέχρι το 1913 το χωριό και η ευρύτερη περιοχή ήταν τουρκοκρατούμενη. Αργότερα στο Β Παγκόσμιο Πόλεμο για αρκετά χρόνια το χωριό βρισκόταν υπό την Βουλγαρική κατοχή. Τους περισσότερους κατοίκους, περίπου 2800, τους είχε την εποχή γύρω στο 1926, μεταξύ των οποίων και αρκετοί πρόσφυγες εργάτες που δούλευαν στα καπνεργοστάσια του χωριού, καθώς ο Εμμ. Παπάς ήταν μεγάλο καπνοχώρι. Οι κάτοικοι μέχρι το 1970 ήταν καθαρά γηγενείς ντόπιοι «Νταρνάκηδες», αλλά μετά την αστυφιλία και τη μετακίνηση του πληθυσμού έχουν αλλοιωθεί τα δημογραφικά στοιχεία του χωριού. Σήμερα ο αριθμός των κατοίκων του, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, ανέρχεται στους (www.darnakas.gr, Βοζιάνης 1999, 2005) Εκπαίδευση Οι άνθρωποι της Δοβίστας ήταν φιλοπρόοδοι τα τελευταία 200 χρόνια με φιλόπτωχες αδελφότητες και με μεγάλη πνευματική κίνηση. Το 1906 χτίστηκε στο χωριό το σημερινό Παλιό Σχολείο με το όνομα «Εκπαιδευτήρια Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος Δοβίστης», δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Περιελάμβανε Αρρεναγωγείο, Παρθεναγωγείο και 8

10 Νηπιαγωγείο. Δίδασκαν δάσκαλοι που πληρωνόταν από την επιτροπή της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου. Το 1883 ιδρύθηκε σύλλογος με την ονομασία «Φιλοπρόοδος Αδελφότης Δοβίστης» που είχε εθνικό σκοπό, να ενώσει τους Έλληνες εναντίον των Σλάβων που είχαν σαν κύριο στόχο να προσαρτήσουν την Μακεδονία στην Βουλγαρία με τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Το 1910 ιδρύθηκε κι άλλος σύλλογος με το όνομα «Μουσικογυμναστικός Σύλλογος Αρετή» με σκοπό ίδιο με του παραπάνω συλλόγου. Σήμερα το χωριό έχει Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο με μικρό όμως αριθμό παιδιών. (Βοζιάνης, 2005,www.darnakas.gr) Ασχολίες των κατοίκων Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με την καλλιέργεια του καπνού και των σιτηρών. Η κτηνοτροφία φθείρεται συνεχώς, καθώς και η καλλιέργεια του καπνού μετά από λίγα χρόνια, όπως φαίνεται θα ελαχιστοποιηθεί, αφού οι σημερινοί καπνοπαραγωγοί είναι σήμερα πάνω από 55 χρονών, και κανένας από τους λίγους νέους που υπάρχουν στο χωριό προτίθεται να ασχοληθεί με τον καπνό.(www.darnakas.gr) 9

11 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΗΡΩΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΑΠΑ Ο Εμμανουήλ Παπάς 1 γεννήθηκε το 1773 στο χωριό Δοβίστα του Ν. Σερρών. Ο πατέρας του που ήταν ιερέας και είχε το αξίωμα του Οικονόμου, ήταν κυρίαρχη μορφή στη Δοβίστα κατά τα μέσα του 18 ου αιώνα. Επηρεασμένος ίσως από τα κηρύγματα του Ρήγα Φερραίου δεν παρέλειπε κάθε φορά που λειτουργούσε στην εκκλησία, να υπενθυμίζει στους χριστιανούς ότι «θα δείτε μια μέρα που θα ανατείλει το ιλαρό φως» και εννοούσε την ελευθερία. Έτσι ξεσήκωνε τα πλήθη και γι αυτό ο λαός τον ονόμαζε και Παπαλεονταρή ή Λεονταρή. Έτσι λοιπόν και εξαιτίας του πατέρα του, η αγάπη για την πατρίδα και την ελευθερία είχε καλλιεργηθεί στην ψυχή του Εμμ. Παπά από πολύ νωρίς, όταν ήταν ακόμη μικρό παιδί. Αποφοιτώντας από το ελληνικό σχολείο των Σερρών ο Εμμανουήλ Παπάς, επέστρεψε στο χωριό του, τη Δοβίστα, και ασχολήθηκε με το μικρεμπόριο. Παντρεύτηκε τη Φαίδρα ή Αφέντρα, μια κοπέλα από ευκατάστατη οικογένεια, με την οποία απέκτησε έντεκα παιδιά, οκτώ αγόρια και τρία κορίτσια. Γύρω στα 1807 εγκαταστάθηκε σχεδόν μόνιμα στις Σέρρες, χωρίς όμως να χάσει την επαφή του με το χωριό του. Σιγά σιγά απέκτησε πολύ μεγάλη οικονομική δύναμη. Είχε εμπορικά καταστήματα στην πόλη των Σερρών και στη Θεσσαλονίκη και ίδρυσε Τράπεζες στη Βιέννη με υποκαταστήματα στην Κων/πολη. Για ένα μεγάλο διάστημα ήταν Επίτροπος στην Μητρόπολη των Αγίων Θεοδώρων στις Σέρρες αλλά και πολλά χρόνια χρημάτισε και Δημογέροντας. Η περιουσία του υπολογιζόταν πάνω από 300 χιλιάδες δίστηλα χρυσά τάλιρα, αμύθητο ποσό για την εποχή. Η προσωπικότητα του Εμμ. Παπά ήταν μία από τις πιο σπάνιες μορφές την εποχή εκείνη. Μπορεί να ήταν Έλληνας, όμως ένιωθε ελεύθερος και ο λόγος του ήταν σχεδόν νόμος απ όλους. Πέτυχε όμως να εκτιμάτε από όλους και να υποκλίνονται στο πέρασμά του όχι μόνο οι χριστιανοί, αλλά και οι Τούρκοι και οι Εβραίοι. Όπως τον περιγράφουν οι ιστορικοί, «ήταν μέτριος στο ανάστημα και είχε γρήγορο βάδισμα. Σαν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ήταν ο μακρύς λαιμός του το αετίσιο βλέμμα του και κοντά σ αυτά τα χαρακτηριστικά ήταν επίσης στα λόγια του πειστικός, με ένα μικρό χαμόγελο πάντοτε. Μιλούσε αργά, προφέροντας τις λέξεις 1 Οι πληροφορίες αυτού του υποκεφαλαίου είναι μία συνοπτική παρουσίαση πληροφοριών που περιέχονται στο βιβλίο του Βοζιάνη,

12 ήρεμα. Έλεγε λίγα λόγια και σοβαρά, περιμένοντας πάντοτε τους άλλους να ομιλήσουν πρώτοι και όταν τον ερωτούσαν, τότε μόνο απαντούσε. Σε συνεδριάσεις ή συναναστροφές λάβαινε το λόγο πάντα τελευταία, λέγοντας συνήθως ορθή γνώμη την οποία δεχότανε οι παρευρισκόμενοι». Δεν ήταν όμως μόνο αυτά τα χαρίσματά του. Έδειχνε καλοσύνη και συμπόνια προς όλους τους συνανθρώπους βοηθώντας τους όποτε του το ζητούσαν. Πολλές φορές εξαγόραζε με δωροδοκίες τους κατακτητές για να σώσει Έλληνες και Οθωμανούς από την αγχόνη. Είχε πολλές γνωριμίες στην Υψηλή Πύλη, πράγμα που βοηθούσε τα συμφέροντα των χριστιανών στην περιοχή των Σερρών. Με τις δικές του μεσολαβήσεις επίσης, αλλά και με τις δικές του οικονομικές ενισχύσεις, χτίστηκαν από τα θεμέλια νέες εκκλησίες. Κάτι που απαγορευόταν την εποχή εκείνη, γιατί επιτρεπόταν μόνο η συντήρηση των παλιών εκκλησιών. Έτσι στα 1805 κτίστηκε στο χωριό Δοβίστα ο μεγαλοπρεπής ναός του Αγίου Αθανασίου και εκείνος της Αγίας Παρασκευής στο Άγιο Πνεύμα Σερρών, οι οποίοι σώζονται μέχρι σήμερα σε άριστη κατάσταση. Στην πόλη των Σερρών ενίσχυσε οικονομικά πολλά κοινωφελή ιδρύματα και φιλόπτωχες αδελφότητες. Τον Οκτώβρη του 1817, λόγω κάποιας ισχυρής διαμάχης με τον διοικητή των Σερρών, Γιουσούφ μπέη, αναγκάστηκε να φύγει κρυφά για την Κων/πολη. Εκεί μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Στις 21 Δεκεμβρίου 1819, σε ηλικία 47 ετών, ορκίστηκε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και αμέσως ανέλαβε τη θέση του αρχιταμία για λίγο καιρό στην Κων/πολη, με σκοπό να συγκεντρώσει χρήματα για τον Αγώνα. Διέθεσε μεγάλο μέρος της περιουσίας του για τον Αγώνα αγοράζοντας όπλα και πολεμοφόδια. Αργότερα τον Φεβρουάριο του 1821, όταν άρχισε ο αγώνας στη Μολδοβλαχία, ο Εμμ. Παπάς πήρε εντολή να πάει στη Μακεδονία για να οργανώσει την Επανάσταση. Στις 17 Μαΐου 1821 ο Εμμ. Παπάς κήρυξε την Επανάσταση στη Μακεδονία. Έγινε επίσημη δοξολογία στις Καρυές του Αγίου Όρους και ανακηρύχθηκε επίσημα «Αρχηγός και Υπερασπιστής της Μακεδονίας». Πολέμησε με ανδρεία και αυτοθυσία στις περιοχές της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής και κατάφερε να κρατήσει για πάνω από 7 μήνες ζωντανή την επανάσταση στη Μακεδονία και ανάγκασε αρκετές χιλιάδες τουρκικών στρατευμάτων (8.000 του Γιουσούφ, ιππικό και πεζικό του Μπαϊράμ πασά και πάνω από στρατό του Λουμπούτ) να παραμείνουν στη Μακεδονία και δόθηκε η ευκαιρία στις 11

13 επαναστατικές δυνάμεις του νότου να εδραιώσουν την επανάσταση, χωρίς πολύ μεγάλη στρατιωτική πίεση. Η επανάσταση στη Μακεδονία έφερε αναστάτωση στο σουλτάνο και έδωσε θάρρος να ξεσηκωθούν και τα μη επαναστατημένα διαμερίσματα της χώρας. Στις 11 Σεπτεμβρίου 1821 ο Εμμ. Παπάς ανακηρύχθηκε από τον Δημήτριο Υψηλάντη «Αρχηγός και Διοικητής του Αγίου Όρους, της Κασσάνδρας και της Θεσσαλονίκης. Οι Τούρκοι για αντίποινα στην επανάσταση στη Μακεδονία, προέβησαν σε βανδαλισμούς και αγριότητες σε βάρος του άμαχου πληθυσμού της Χαλκιδικής, Σερρών, Θες/νίκης, Βέροιας και Νάουσας. Ανάμεσά τους συλλήφθηκε και φυλακίστηκε και η οικογένεια του Εμμ. Παπά, και καταδικάστηκαν σε θάνατο με αποκεφαλισμό. Με τη μεσολάβηση όμως του μητροπολίτη των Σερρών Χρύσανθου, τελικά σώθηκαν και αποφυλακίστηκαν φυσικά με το αζημίωτο σε χρήμα και χρυσαφικά. Τον Οκτώβρη του 1821 τα πράγματα στη Μακεδονία άρχισαν να δυσκολεύουν. Από τη μία οι πιέσεις από τους Τούρκους ήταν πολύ μεγάλες και από την άλλη δεν υπήρχε καμία βοήθεια σε ανθρώπινο και πολεμικό υλικό από την προσωρινή κυβέρνηση. Κάτω από αυτές τις συνθήκες λοιπόν η Κασσάνδρα και η Σιθωνία έπεσαν ξανά στα χέρια των Τούρκων κατακτητών. Ο Εμμ. Παπάς κατέφυγε στο Άγιον Όρος, και από εκεί, απογοητευμένος από την κακή τροπή των πραγμάτων, αποφάσισε να κατέβει στην Ύδρα για να συνεχίσει τον Αγώνα μαζί με τους γνωστούς του Υψηλάντη, Κουντουριώτη κ.α. Στο πλοίο λοιπόν, πηγαίνοντας για την Ύδρα, στις 5 Δεκεμβρίου 1821 ο Εμμανουήλ Παπάς πέθανε. Κηδεύτηκε μεγαλοπρεπώς στην Ύδρα, στο Ναό της Υπαπαντής πλάι στους τάφους επίσημων Υδραίων με τιμές Αρχιστράτηγου. Ως ελάχιστη ένδειξη τιμής στον μεγάλο ήρωα Εμμανουήλ Παπά, οι συγχωριανοί του έδωσαν στη γενέτειρά του το όνομα του. Και πλέον το χωριό Δοβίστα των Σερρών ονομάζεται Εμμανουήλ Παπάς. Επιπλέον, κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή του Δεκέμβρη, τελείται ιερό μνημόσυνο στην μνήμη του. 12

14 ΤΟ ΔΑΡΝΑΚΙΚΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ Το Δαρνάκικο γλωσσικό ιδίωμα παρουσιάζει κάποιες ιδιομορφίες στο τυπικό και στην προφορά. Διάφοροι μελετητές όπως ο Κάρτσιος Β.,ο Μπέγκος Αν. κ.α., αναφέρουν ότι το Δαρνάκικο ιδίωμα έχει αρχαϊκό χαρακτήρα, καθώς έχουν καταγραφεί κατά καιρούς από διάφορους ερευνητές πάρα πολλές λέξεις είτε ατόφιες (γνήσιες) της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (και μάλιστα δωρικής διαλέκτου) είτε λίγο παραφθαρμένες με συνιζήσεις και συγκοπές. (Κόκκινος, 1998) Στα 1862 ο Ι. Πανταζίδης δημοσίευσε στη μηνιαία φιλολογική εφημερίδα «Φιλίστωρ» μακεδονικές λέξεις, που συγκέντρωσε από την περιοχή των Σερρών και της Χαλκιδικής. Χαρακτηριστικά αναφέρει: «Τοιαύτά τινα φρονούντες και προ της εκδόσεως του Φιλίστορος, ηρχίσαμεν ευθύς ως ήλθαμεν να συλλέγωμεν λέξεις μακεδονικάς ουχί μετ επιμελίας, αλλ όπως η τύχη έφερεν αυτάς εις τας ακοάς ημών και μάλλον χάριν διατριβής ή προς ωρισμένον τινά σκοπόν. Και συλλέξαντες ούτως ολίγας παραθέτομεν αυτάς εν τοις εξής μετα σύντομον τινών παρατηρήσεων. Ομολογούμεν όμως ότι ηδύνατο τις πλειοτέραν ευκαιρίαν έχων και εις τα πέριξ χωρία περιερχόμενος, ιδίως δε τα λεγόμενα Δαρνάκικα, να συλλέξη περισσοτέρας διότι κατά την ομολογίαν πολλών εκεί απαντώσι μάλιστα παρά ταις γυναιξί λέξεις δύσληπτοι εις τους κατοίκους της πόλεως, αλλ εξ άπαντως ελληνι καί, επειδή ούτε βουλγαρικαί είναι ούτε τουρκικαί.» (ο.π.) Σε γενικές γραμμές το "Νταρνάκικο" γλωσσικό ιδίωμα, μοιάζει πάρα πολύ με το ιδίωμα των γηγενών Μακεδόνων των περιοχών Νιγρίτας, Παγγαίου, Χαλκιδικαίων και Δυτικομακεδόνων, δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος της περιοχής των Σερρών κατοικήθηκε από Δυτικομακεδόνες που στις αρχές του 1780 έφυγαν από την περιοχή τους για να γλιτώσουν από τον Αλή Πασά. (Κόκκινος, 1998, Βοζιάνης, 1999) Ας εξετάσουμε παρακάτω τα γλωσσικά και ιδιωματικά φαινόμενα που παρατηρούνται στην Δαρνάκικη ομιλία. Το ιδίωμα αυτό, όπως ανέφερα και παραπάνω, ανήκει στη μεγάλη ομάδα των βορείων ελληνικών ιδιωμάτων που έχουν κοινά γνωρίσματα την λεγόμενη κώφωση των φθόγγων ο, ε, την αποβολή των άτονων ι, ου, ηχητικές μεταβολές φωνηέντων, συμφώνων κτλ. (Κόκκινος, 1998, Βοζιάνης, 1999) 13

15 Ένα σπάνιο γλωσσικό φαινόμενο που παρατηρείται, είναι ο τονισμός πέραν της προπαραλήγουσας, αλλά μόνο στα ρήματα. π.χ. ίφιραμι (φέραμε), χαίρουμασταν (χαιρόμασταν), πήγιναμι (πηγαίναμε) κτλ. (Κόκκινος, 1998) Άλλος γλωσσικός ιδιωματισμός είναι η κατάληξη τσι στο β ενικό της προστακτικής. π.χ. πλύτσι (πλύσου), νίφτσι (πλύσου) κτλ. (ο.π.) Περίεργος επίσης είναι ο σχηματισμός της προστακτικής σε ους π.χ. κοιμηθούς (κοιμήσου), παντρεφτούς (παντρέψου) κτλ. (ο.π.) Επίσης στις καταλήξεις των ρημάτων το αι και το ε μετατρέπεται σε ι στο β και γ ενικό πρόσωπο και στο α και β πληθυντικό. π.χ. κάθητι (κάθεται), κουράσκαμι (κουραστήκαμε), πήγις (πήγες) κτλ. (Βοζιάνης, 1999) Συνήθης είναι η μετάθεση συμφώνων. π.χ. άσπηρ (άσπρη), κίτιρνους (κίτρινος), σκρόψι (σκόρπισε), δοράκινο (ροδάκινο) κτλ. (Κόκκινος, 1998, Βοζιάνης, 1999) Συχνή είναι επίσης και η αλλοίωση συμφώνων. π.χ. ήρταν (ήρθαν), ανέφκα (ανέβηκα), χτάζου (κοιτάζω), φημιρίδα ή θημιρίδα (εφημερίδα), θκο μ (δικό μου) κτλ. (Βοζιάνης, 1999) Περίεργη είναι η μετάθεση του ου στην αντωνυμία μου. π.χ. πατέραζ ουμ (ο πατέρας μου), θείοζ ουμ (ο θείος μου) κτλ. (ο.π.) Αξιοσημείωτη είναι η κατάληξη σε ουδ και ούδα στα υποκοριστικά. π.χ. πιδούδ (παιδάκι), λαμπούδα (λαμπίτσα) δαχλούδ (δαχτυλάκι), φωτιούδα (φωτίτσα) κτλ. (Κόκκινος, 1998, Βοζιάνης, 1999) Οι καταλήξεις των μεγενθυτικών είναι σε α, -άρα, -αρους. π.χ. καφελικ καφελίκα καφελκάρα (μπρίκι), σκύλαρους (σκύλος) κτλ. (Βοζιάνης, 1999) Μοναδική είναι επίσης η χρήση του «γιατί» και του «αφού» στο τέλος της πρότασης και όχι στην αρχή. π.χ. «έλα να σι πω σε βαστώ γιατί» (έλα να σου πω γιατί δεν αντέχω) κτλ. (Κόκκινος, 1998) Πολύ συχνή είναι και η πρόσθεση ενός α (όχι του στερητικού) στην αρχή μερικών λέξεων, χωρίς να αλλάζει η σημασία της λέξεως. π.χ. αχελώνα (χελώνα), αβασκάνω (βασκάνω = ματιάζω), αντρέπουμι (ντρέπομαι) κτλ. (Βοζιάνης, 1999) 14

16 Επίσης σε μερικές λέξεις παρατηρείται η μεταβολή αρχικών φωνηέντων σε α και ο. π.χ. αρνιθώνας και αρνίθια (ορνιθώνας και ορνίθια), αξάδελφος (εξάδελφος), αψηλός (υψηλός), όξου (έξω) κλπ. (ο.π.) Στο Νταρνάκικο ιδίωμα αλλά και γενικώς στο βορειοελλαδίτικο η αφαίρεση φωνηέντων είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο. Μερικά παραδείγματα που αποβάλλεται το αρχικό φωνήεν: νικατώνω (ανακατώνω), πιδέξιους (επιδέξιος) κλπ. Μερικά παραδείγματα που αποβάλλονται ενδιάμεσα φωνήεντα: πκάμισο (πουκάμισο), παραθρούδ (παραθυράκι), πόμνει (απόμεινε), γρουν (γουρούνι) κτλ. (ο.π.) Παρατηρείται επίσης μερική αποβολή του άτονου ι στο τέλος μιας λέξης. Την ονομάζουμε μερική αποβολή, γιατί το τελικό ι δεν αποβάλλεται εντελώς, αλλά ακούγεται μέρος αυτού. Αυτό βέβαια είναι δύσκολο να αποδοθεί φραστικά αλλά μόνο ακουστικά. Παραδείγματος χάρη στη λέξη φουρκάλ (σκούπα), πλάι στο λ ακούγεται λίγο και το ι πολύ υγρό. Παρόμοια λένε και θελ ς, Μιχάλ ς κτλ., όπου η κατάληξη - λις σχεδόν ακούγεται. (Βοζιάνης, 1999) Επίσης κάτι που συνηθίζεται πάρα πολύ όχι μόνο από τους Νταρνάκες αλλά και από όλους τους Σερραίους είναι η πολύ παχιά προφορά του γράμματος σ καθώς και των ζ, ξ, ψ, μπροστά από τα γράμματα ε και ι. π.χ. η λέξη ψάρια ακούγεται σχεδόν ψιάρια, ζεστά ακούγεται σχεδόν ζιεστά κτλ. (ο.π.) Τέλος τα ρήματα που συντάσσονται με γενική προσωπικής αντωνυμίας στο δαρνάκικο γλωσσικό ιδίωμα συντάσσονται με αιτιατική. π.χ. σι λέου αντί σου λέω, σι ουμιλώ αντί σου μιλώ κλπ. Επίσης για έμμεσο αντικείμενο χρησιμοποιείται αιτιατική αντί για γενική. π.χ. τουν ψιμάτσα (του είπα ψέμματα), τουν είπα αντί του είπα, μι δίν ς αντί μου δίνεις κτλ. (ο.π.) 15

17 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΑ ΝΤΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ Τα Νταρνακοχώρια 2 αποτελούν σήμερα ένα θαυμαστό αξιοθέατο του Ν. Σερρών καθώς η παλιά Μακεδονική αρχιτεκτονική, με την οποία είναι χτισμένα, δεν έχει αλλοιωθεί πολύ μέχρι τις μέρες μας. Ας περιγράψουμε παρακάτω αυτή την αρχιτεκτονική. Τα σπίτια των χωριών αυτών, στα παλιά χρόνια, χτιζόταν χωρίς κανένα ρυμοτομικό σχέδιο (αυτό δείχνουν τα «οφειοειδή» στενά δρομάκια), συνήθως διώροφα ή τριώροφα. Ήταν ψηλοτάβανα (σε αντίθεση με το τούρκικο πρότυπο, που ήταν χαμηλοτάβανα και μονώροφα), υγιεινά και άνετα και γενικά χτισμένα με μια τέτοια αρχιτεκτονική, που να εξυπηρετεί την καθημερινή ζωή και τις γεωργικές ασχολίες στις μεγάλες συνήθως «πατριαρχικές» οικογένειες. Έχουμε λοιπόν, δύο τύπους σπιτιών. Τον πρώτο τύπο αντιπροσωπεύουν τα διώροφα σπίτια με μεγάλο ξύλινο μπαλκόνι (τσαρντάκι), σκεπαστό με ξύλινα κάγκελα (παρμάκια). Τα θεμέλια και ο πρώτος όροφος ήταν πέτρινα με πάχος του τοίχου περίπου μισό μέτρο, που κρατούσε δροσιά το καλοκαίρι και ζέστη το χειμώνα, ενώ ο δεύτερος όροφος αποτελούνταν από τοίχους με λεπτές διαγώνιες και κάθετες σανίδες, από μέσα γεμάτους με ξηρολιθιά (πλιθιά) κι απ έξω επιχρισμένους με ασβέστη (τεχνική του «τσατμά»). Μία παραλλαγή του «τσατμά», για τους μεσότοιχους του ορόφου και συνήθως για αυτούς που βλέπανε προς το προαύλιο, ήταν ο τύπος του «μπαταλντί», μια κατασκευή ελαφρύτερη από αυτήν του «τσατμά», που σημαίνει κτιστό διαχώρισμα με λεπτή ξυλεία και αμμοκονίαμα, επιχρισμένο με ασβέστη, ώστε να έχει εμφάνιση τοίχου. Ό δεύτερος τύπος σπιτιών αντιπροσωπεύεται από τριώροφα σπίτια, τα οποία έχτιζαν χτίστες που ερχόταν από την περιοχή της Ηπείρου. Τα σπίτια αυτά λοιπόν έχουν τους εξής χώρους: Στον πρώτο όροφο (κάτω πάτωμα ή κατώι) ήταν οι αποθήκες τροφίμων όπου φυλάσσονταν τα άλευρα, τα σιτηρά κ.α., τα κελάρια με τα βαρέλια του κρασιού, και καμιά φορά και ο στάβλος των ζώων (αχούρι). Στον δεύτερο όροφο ήταν η κουζίνα (μαγεριό), το σαλόνι, το καθιστικό και η χαγιάτα (μπαλκόνι-τσαρντάκι) 2 Οι πληροφορίες του υποκεφαλαίου αυτού περιέχονται στην μελέτη του Κόκκινου (1998) 16

18 Στον τρίτο όροφο βρισκόταν τα υπνοδωμάτια (ουντάδες). Κάθε όροφος είχε το τζάκι (χουτζιάκι) καθώς και ντουλάπια (μουσιάντρες). Στο ταβάνι (σημερινή σοφίτα) αποθήκευαν τα σαντάλια του καπνού, καθώς επίσης και στο υπόγειο (κούι), που σκεπαζόταν με την «γκλαβάνη» (καταπακτή). Επίσης στο προαύλιο κάθε σπιτιού υπήρχε ένας πέτρινος φούρνος, καθώς και η τουαλέτα που την ονόμαζαν «χρεία» ή «αναγκαίο». 17

19 ΦΟΡΕΣΙΑ Η παρακάτω φορεσιά 3 φοριόταν από τους κατοίκους των Δαρνακοχωρίων μέχρι περίπου τη δεκαετία του 20. Από εκεί και ύστερα άρχισαν να υιοθετούνται τα ευρωπαϊκά ή «φράγκικα» ενδύματα. Σήμερα μόνο κάποιες λιγοστές ηλικιωμένες γυναίκες συνεχίζουν την παράδοση και ντύνονται με την τοπική αυτή ενδυμασία. Ας περιγράψουμε λοιπόν την τοπική φορεσιά: Η ανδρική φορεσιά συνήθως αποτελούνταν από: 1. Φέσι μπλε στο κεφάλι στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και ύστερα τραγιάσκα ή κασκέτο. 2. Χοντρό μάλλινο γιλέκο μαύρου χρώματος. 3. Άσπρο βαμβακερό πουκάμισο με μανίκια, μακρύ μέχρι το γόνατο (φοριόταν κάτω από το γιλέκο). 4. Στη μέση κόκκινο ή μαύρο φαρδύ ζωνάρι (ζ νάρ ). 5. Εσώβρακο που έφτανε κάτω από το γόνατο και δένονταν με τα «πατσαλίκια». 6. Κάλτσες χοντρές μάλλινες πλεγμένες στο χέρι με σχέδια. 7. Τσαρούχια (τσιρβούλια) από δέρμα ζώου, συνήθως γουρουνιού. 8. Σαλβάρια ή σαλβάρα (αντί παντελόνι) με φαρδιά τη σέλα από μαύρο ή γκρίζο «σαγιάκι» στον αργαλειό υφασμένο. 9. Μαύρο ή γκρίζο κοπαράνι (πανωφόρι) στη ράχη. 10. Ντουλαμά αλατζένιο (είδος γιλέκου) κάτω από το κοπαράνι. Η γυναικεία φορεσιά αποτελούνταν από: 1. Μαντήλα (σιαμί) στο κεφάλι. 2. Φουστάνι (φ στάν ), φόρεμα μεταξωτό ή αλατζένιο μακρύ μέχρι τον αστράγαλο. 3. Φούστα μάλλινη ή πουκαμίσα μακριά, κάτω από το φουστάνι. 4. Ποδιά κεντημένη με ζωηρά χρώματα, μπροστά και πάνω από το φουστάνι. 5. Ζώνη (σιάλι) στη μέση. 6. Οι παντρεμένες αλλά και οι νύφες στο γάμο φορούσαν φλουριά στο στήθος. 7. Πανωφόρι (τζιουμπές ή τζιμπές) από τσόχα, το καθημερινό, και το επίσημο (γκρίζινο), υφασμένο στον αργαλείο. 8. Παντόφλες. 3 Οι πληροφορίες του υποκεφαλαίου αυτού περιέχονται στην μελέτη του Κόκκινου (1998). 18

20 ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΓΕΝΝΗΣΗ Μόλις γεννιόταν 4 το παιδί, το έπαιρνε η μαμή και το έπλενε καλά μέσα σε μία λεκάνη, στην οποία είχαν ρίξει προηγουμένως αλάτι και χρήματα. Τη λεχώνα την έπλενε μετά από τρεις μέρες στο «θερμό». Θερμό λέγανε το καζάνι στο οποίο η μαμή ζέσταινε νερό. Έβαζε μέσα και διάφορα βοτάνια. Με το νερό αυτό έπλενε λοιπόν τη λεχώνα και της έβαζε καθαρά ρούχα. Για τρεις μέρες λοιπόν μετά τη γέννα, η λεχώνα δεν επιτρεπόταν να βγει έξω από το δωμάτιό της. Δεν την άφηναν μόνη της βέβαια μες το δωμάτιο. Κάποιος ήταν πάντα μαζί της. Την τρίτη ημέρα η μαμή έρίχνε στο πρόσωπο της λεχώνας μία πετσέτα, της έδίνε ένα κομμάτι ψωμί, ένα κρεμμύδι και ένα μπαστούνι και την έβγαζε στο τσαρδάκι. Στο κατώφλι του σαλονιού έβαζαν μια κούπα γεμάτη με νερό, την οποία κλωτσούσε η λεχώνα. Αν η κούπα γυρνούσε ανάποδα, λέγανε ότι το επόμενο παιδί που θα γεννιόταν θα ήταν αγόρι. Την τρίτη ημέρα επίσης πήγαινε στο σπίτι της λεχώνας ο παπάς και διάβαζε σχετική ευχή. Για σαράντα μέρες πρωί και βράδυ οι συγγενείς της λεχώνας θύμιαζαν το δωμάτιό της. Από την πρώτη μέρα μετά τη γέννηση του παιδιού, κρεμούσαν στην πόρτα του δωματίου της λεχώνας, μία πετσέτα και μία κόκκινη κορδέλα για να μην μπαίνει κανείς μέσα. Στον τοίχο, πάνω από το προσκέφαλό της, έκαναν με μελάνι ή με μουντζούρα τρεις σταυρούς. Επίσης έκαναν και ένα σταυρό στο μέτωπό της. Στο στήθος της κρεμούσαν μία σκελίδα σκόρδο κι ένα χρυσαφικό με μία κόκκινη κορδέλα. Αυτά τα διατηρούσε για σαράντα μέρες και γίνονταν για να μη την ματιάζουν. 4 Αυτό το υποκεφάλαιο αποτελείται από πληροφορίες από συνέντευξη με Βελλή Μαγδαληνή 20/5/2006, χωριό Εμμ. Παπάς Σερρών και από πληροφορίες από την μελέτη των Ψαθά (1979). Οι πληροφορίες από την επιτόπια έρευνα και από την παραπάνω μελέτη συνέπιπταν οπότε δεν θεωρήθηκε απαραίτητο να γίνει μεταξύ τους σύγκριση. 19

21 ΓΑΜΟΣ ΕΘΙΜΑ ΓΑΜΟΥ 5 Α) Διάλεγμα της νύφης Προξενιό Συνήθως η «επιλογή» της νύφης γινόταν στα πανηγύρια και στους διάφορους χορούς. Εκεί μαζευόταν τα νέα κορίτσια της παντρειάς και τα παλικαριά και γνωρίζονταν μεταξύ τους. Ακόμη και οι συγγενείς των νέων αγοριών έψαχναν υποψίες νύφες για τους γιους τους, που να είναι όμορφες, να είναι από καλή οικογένεια και να έχουν προίκα. Αφού λοιπόν γινόταν η επιλογή της νύφης ξεκινούσε το προξενιό. Στέλνονταν λοιπόν από τη οικογένεια του παλικαριού στο σπίτι της υποψήφιας νύφης ο προξενητής, που ήταν πρόσωπο σεβαστό, και έκανε το προξενιό. Αν η κοπέλα δεχόταν και συμφωνούσε και οι οικογένεια της, έκαναν τις συνεννοήσεις για την προίκα. Έπειτα ο προξενητής έπαιρνε τα «σμάδια», που είναι οι βέρες, και τα πήγαινε στο σπίτι της νύφης ανεπίσημα. Ύστερα από μερικές μέρες γινόταν ο αρραβώνας. Β) Αρραβώνας Ο αρραβώνας ή η αρραβώνα, γινόταν συνήθως στο σπίτι της νύφης αφού είχε προηγηθεί βέβαια το προξενιό, όπου είχαν ανταλλαγεί τα «σμάδια». Συγκεντρωνόταν μόνο οι πολύ συγγενείς των μελλόνυμφων και άλλαζαν τις βέρες. Έδιναν τα δώρα στη νύφη, που συνήθως ήταν 1-2 «μπουρλιές», σειρές, φλουριά τουλάχιστον, τα οποία κρεμούσαν στο στήθος, το «σπαλέτο», που ήταν μία λουλουδάτη μαντίλα κεντημένη ολόγυρα, το «ζ ναρ», μία ζώνη με μεγάλο ασημένιο τοκά, και διάφορα στολίδια για το «σουργούτσ». Το «σουργούτσ» ήταν ένα κομμάτι μεταξωτό ύφασμα, στο οποίο έδιναν ένα σχήμα ημισφαιρικό, γέμιζαν το εσωτερικό του με βαμβάκι και το κρεμούσαν στον κρόταφο. Γύρω από το «σουργούτσ» κρεμόταν διάφορα στολίδια. Στη συνέχεια η νύφη δώριζε στον γαμπρό ένα πουκάμισο, ένα 5 Οι πληροφορίες για το έθιμο του γάμου προέρχονται α) από συνέντευξη με Στεργιανή Νικόλτσιου 13/5/2006, με Αποστολία Κάτου 14/5/2006 και Ιωάννη και Μαγδαληνή Βελλή 20/5/2006, χωριό Εμμ. Παπάς Σερρών και β) από τις μελέτες του Κόκκινου, 1998, σελ και του Βοζιάνη, 1999, σελ Οι πληροφορίες από την επιτόπια έρευνα και από τις παραπάνω μελέτες συνέπιπταν οπότε δεν θεωρήθηκε απαραίτητο να γίνει μεταξύ τους σύγκριση. 20

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΦΩΝΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΑ ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ. Η περίπτωση του χωριού Εμμανουήλ Παπά

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΦΩΝΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΑ ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ. Η περίπτωση του χωριού Εμμανουήλ Παπά ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ) ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΦΩΝΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΑ ΔΑΡΝΑΚΟΧΩΡΙΑ ΣΕΡΡΩΝ Η περίπτωση του χωριού Εμμανουήλ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες»

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Ονομάζομαι Μαρία, είμαι συνταξιούχα, και κατασκευάζω «μαρτενίτσες» από χόμπι αλλά και για ένα μικρό εισόδημα. Πρώτα, όμως, θα σας εξηγήσω τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά Μιχελή Ελένη 2Γ Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά συγχρόνως και μεγάλης κοινωνικής σπουδαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ SOU Zheleznik Stara Zagora Koleda (Στο κυριλλικό αλφάβητο: коледа) είναι η σλαβική λέξη για τα Χριστούγεννα, που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα στη Βουλγαρία. Μερικοί πιστεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΟΥΤΑΡΕΩΣ «Ασπίδα μου, αγλάισμα της Θρώσσας γης που εχάθη, στα λαξευμένα μάρμαρα της μνήμης τ όνομά σου...» ΣΚΟΥΤΑΡΙ ΣΕΡΡΩΝ 90 ΧΡΟΝΙΑ Από τις αλησμόνητες πατρίδες στους νέους τόπους Η

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα

Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Κόλιντα (Colinda) : Τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα είναι ενα παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι, που το λένε παιδιά, έφηβοι και άντρες για να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την πρωτοχρονιά. Colindul românesc: Το

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς.

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κυρίες και κύριοι σύνεδροι, θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στο έθιμο και στον παραδοσιακό χορό του πρωτοψώματος, που γινόταν και γίνεται την παραμονή του γάμου. Είναι ένα έθιμο, που ακόμη και σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ O ΣΚΡΟΥΤΖ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ Σκρουτζ, κυρίες του Φιλανθρωπικού Σωματείου, παιδιά που λένε τα κάλαντα, οι συγγενείς του Εμπενίζερ Σκρουτζ, το πνεύμα των προηγούμενων

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ )

ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ ) ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ ) Η εποχή που η φύση ξυπνάει από την χειμερινή της νάρκη, είναι γεμάτη από πανέμορφες εικόνες και μυρωδιές. ΜΑΡΤΙΟΣ ( ΦΥΤΕΥΤΗΣ -

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Δεύτερη διδακτική πρόταση Ανέκδοτα-Αινίγματα Ενδεικτική διάρκεια: 1 διδακτική ώρα (εναλλακτικά, να δίνονται ένα ή δύο ανέκδοτα στο πρώτο ή τελευταίο δεκάλεπτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ /ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Διδακτική πρόταση

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ /ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Διδακτική πρόταση ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ /ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Διδακτική πρόταση Διδακτικό πλαίσιο Θέμα: Πάρτι γενεθλίων Σχολείο: Γυμνάσιο Φανερωμένης, Λάρνακα Επίπεδο ελληνομάθειας: Α2 - αρχάριοι (9 μαθητές) Διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Αφόρμηση. σαν από την. Η Σαρακοστή ονται. της

Αφόρμηση. σαν από την. Η Σαρακοστή ονται. της Με την Καθαρά ευτέρα ξεκίνησε και η Σαρακοστή. Αφόρμηση Με τα παιδιά παρατηρήσαμε την παρακάτω εικόνα Συμφωνήσαμε πως πρόκειται για μια ζωγραφιά στην οποία φαίνεται μία γυναίκα που έχει 7 πόδια, σταυρωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

1. Φτιάξ τις προτάσος.

1. Φτιάξ τις προτάσος. αντωνυμίες Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ αυτός, -ή, -ό / εκείνος, -η, -ο Αυτός ο σκούφος σού πάει πολύ. Αυτή η βιτρίνα είναι ωραία. Αυτό το μπουφάν είναι ζεστό. Εκείνος δε σου πήγαινε καθόλου. Εκείνη ήταν απαίσια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΤΑΞΗ: Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΝΟΤΗΤΕΣ: 6-10 (Β ΤΕΥΧΟΣ) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Το χωριό μας, η Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο) Κόνιτσας ήταν από τα μέσα του 19ου αιώνα κατεξοχήν μαστοροχώρι καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα