JAMIL A. ALTARAYRAH ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "JAMIL A. ALTARAYRAH ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ JAMIL A. ALTARAYRAH Πτυχιούχου Γεωπόνου, Διπλωματούχου Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006

2 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Υποβλήθηκε στη Γεωπονική Σχολή Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, Τομέας Ζωικής Παραγωγής ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Α. Γεωργούδης, Επιβλέπων Καθηγητής, ΑΠΘ Ι. Χατζημηνάογλου, Καθηγητής, ΑΠΘ Χ. Λίγδα, Ερευνήτρια, ΕΘΙΑΓΕ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Μ. Αυδή, Καθηγήτρια, ΑΠΘ Α. Γεωργούδης, Καθηγητής, ΑΠΘ Σ. Δεληγεώργης, Αναπλ. Καθηγητής, ΓΠΑ Δ. Λιαμάδης, Καθηγητής, ΑΠΘ Ι. Μενεγάτος, Αναπλ. Καθηγητής, ΓΠΑ Ε. Σινάπης, Επίκ. Καθηγητής, ΓΠΑ Ι. Χατζημηνάογλου, Καθηγητής, ΑΠΘ 1

3 Στην αγαπημένη μου σύζυγο Ibtisam και τα παιδιά μου Omar, Jana, Saif-Aldin και Abdelaziz 2

4 Jamil A. AL-Tarayrah Α.Π.Θ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ISBN «Η έγκριση της παρούσης Διδακτορικής Διατριβής από τη Γεωπονική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών του συγγραφέως» (Ν. 5343/1932, άρθρο 202, παρ. 2» 3

5 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε στο πλαίσιο της απονομής διδακτορικής διατριβής στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών και στον Τομέα Ζωικής Παραγωγής. Στο σημείο αυτό και πέρα από κάθε τυπικότητα, θέλω να ευχαριστήσω θερμά: Τον Καθηγητή της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Α. Γεωργούδη, επιβλέποντα καθηγητή, ο οποίος έκανε δεκτή την υποψηφιότητά μου ως διδάκτορα του Τομέα Ζωικής Παραγωγής, για τις πολύτιμες συμβουλές του και για τη συνεχή καθοδήγηση κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της έρευνας. Τον Καθηγητή της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Ι. Χατζημηνάογλου, μέλος της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής, για την ουσιαστική βοήθειά του. Ιδιαιτέρως, την κ. Χ. Λίγδα, Ερευνήτρια του ΕΘΙΑΓΕ, μέλος της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, για την υπομονή, τις εύστοχες παρατηρήσεις και υποδείξεις της στη διαμόρφωση και οργάνωση της δομής της διατριβής, τόσο κατά τη διάρκεια της περιόδου της έρευνας, όσο και κατά τη διάρκεια της συγγραφής του κειμένου. Τον Καθηγητή της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ.. Λιαμάδη, μέλος της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, για τη συνεχή προσωπική υποστήριξη και τις πολύτιμες συμβουλές του, καθώς επίσης και για τη βοήθειά του από την πρώτη μέρα που ήρθα εδώ. Την Καθηγήτρια της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Μ. Αυδή, μέλος της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, για τη συνεργασία και βοήθειά της. Τον Επίκ. Καθηγητή της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Ε. Σινάπη, μέλος της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, για τη συνεργασία και βοήθειά του. Τους Αναπλ. Καθηγητές του ΓΠΑ κ. Σ. εληγεώργη και κ. Ι. Μενεγάτο, μέλη της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, για την παρουσία και συνεργασία τους. Επίσης, ευχαριστώ ιδιαίτερα την κ. Αικ. Κονσούλτου, μέλος Ε..Τ.Π., για την επιμελή διόρθωση του τελικού κειμένου, καθώς και την υποστήριξή της σε όλη τη διάρκεια της εκπόνησης της διατριβής. 4

6 Το υλικό της διατριβής δεν θα ήταν δυνατόν να συγκεντρωθεί χωρίς τη συμμετοχή πολλών γεωτεχνικών από τα Κέντρα Γενετικής Βελτίωσης Ζώων, τους οποίους ευχαριστώ όλους, και ιδιαίτερα τους Προϊσταμένους των Κέντρων Ιωαννίνων, Καρδίτσας και Αθηνών, κ. Η. Ζώτο, κ. Μ. Λιάσκο και κ. Στ. Ζαμπίτη, οι οποίοι βοήθησαν στην οργάνωση της συλλογής των δειγμάτων. Ξεχωριστά, ευχαριστώ την σύζυγό μου για τη μεγάλη υποστήριξη και κατανόησή της. Ευχαριστώ, επίσης, θερμά τη μητέρα μου για όλα, καθώς και τα αδέλφια μου, τον Jamal, τον Mohammad και τη Heyam. Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω θερμά το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (IKY), του οποίου υπήρξα υπότροφος κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της παρούσας διατριβής. Θεσσαλονίκη, 2006 Jamil A. Altarayrah 5

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος Εισαγωγή Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Αξία των Γενετικών Πόρων των Αγροτικών Ζώων Η γενετική παραλακτικότητα των Ζωικών Γενετικών Πόρων Κίνδυνοι που απειλούν τους Γενετικούς Πόρους των Αγροτικών Ζώων Μικροδορυφορικοί δείκτες Γενετική παραλλακτικότητα Γενετικές αποστάσεις Προσδιορισμός του κινδύνου εξαφάνισης των φυλών αγροτικών ζώων Υλικά και Μέθοδοι Υλικό της ανάλυσης Στατιστική ανάλυση Γενετική παραλλακτικότητα Γενετική διαφοροποίηση Γενετική παραλλακτικότητα Ανάλυση των γονιδιακών τόπων Γονιδιακή παραλλακτικότητα Παρατηρηθείσα ετεροζυγωτία Μέση ετεροζυγωτία Έλεγχος ισοζυγίου Hardy-Weinberg Γενετική διαφοροποίηση Συντελεστές F του Nei Συντελεστές Fst και ροή γονιδίων ανά ζεύγος πληθυσμών Γενετικές αποστάσεις Φυλογενετικό δέντρο Πολυμεταβλητή ανάλυση Προγονικοί πληθυσμοί Διατήρηση της γενετικής ποικιλότητας Συμπεράσματα και Γενικός Σχολιασμός Περίληψη Summary...102

8 10. Βιβλιογραφία Η διατριβή υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου ECONOGENE (QLRT-CT ) 1

9 1. Πρόλογος Τα αγροτικά ζώα αποτελούν ένα ουσιαστικό τμήμα της γεωργικής βιοποικιλότητας. Μέσα από το πέρασμα των αιώνων, οι διαδικασίες της εξημέρωσης, προσαρμογής και επιλογής οδήγησαν σε έναν μεγάλο αριθμό φυλών αγροτικών ζώων που παρέχουν ένα σημαντικό εύρος προϊόντων διατροφής, καθώς και λιπασμάτων και καύσιμης ύλης, τα οποία αποτελούν μία αναντικατάστατη πηγή πρώτης ύλης για την κατασκευή ποικίλων προϊόντων. Παρόλη τη σημαντική μηχανοποιήση που έχει πραγματοποιηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, τα αγροτικά ζώα συμβάλλουν ακόμη στην εργασία, συνεισφέροντας με αυτόν τον τρόπο στη γεωργία, τη δασοκομία, τη μετακίνηση, τον τουρισμό και την αναψυχή. Εντούτοις, περισσότερα από 30 χρόνια γενετικής βελτίωσης οδήγησαν σε μείωση της γενετικής παραλλακτικότητας σε ορισμένες από τις κύρια χρησιμοποιούμενες φυλές, με αποτέλεσμα καθημερινά να χάνονται φυλές σε διάφορες περιοχές του κόσμου. Προς το παρόν, η Ευρώπη διαθέτει ένα σημαντικό απόθεμα από σπάνιες φυλές. Μακροπρόθεσμες προοπτικές, ως προς την ασφάλεια των αποθεμάτων διατροφής, απαιτούν την ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων για τη διατήρηση των πολύτιμων φυλών, καθώς και για την παραλλακτικότητα εντός των φυλών. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διατηρηθεί η γενετική παραλλακτικότητα εντός μίας φυλής, ώστε να είναι δυνατή η μεταβολή του επιλεκτικού στόχου στο μέλλον, εάν αυτό είναι αναγκαίο. Επίσης, πολλές φυλές σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διατηρούνται επειδή έχουν αναγνωρισθεί για τον ιδιαίτερο πολιτιστικό και κοινωνικό τους ρόλο. Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη σημασία των ζωικών γενετικών πόρων που συνοδεύεται από αυξημένο αριθμό δράσεων 2

10 με στόχο την προστασία και διατήρησή τους. Ειδικές επιτροπές έχουν συσταθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Ενωσης Ζωικής Παραγωγής και του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας, με σκοπό τη συζήτηση και εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων. Το κύριο αίτιο που οδηγεί μία φυλή σε κρίσιμη κατάσταση και εξαφάνιση, είναι η μικρή ανταγωνιστικότητά της ως προς τις κυρίαρχες φυλές. Ωστόσο, πολλές φορές, ο χαρακτηρισμός μίας φυλής ως μη ανταγωνιστικής οφείλεται σε ελλιπείς γνώσεις ως προς την οικονομική σημασία της και σε έλλειψη πρωτοβουλιών προώθησης της φυλής. Κατά συνέπεια, με την ανάληψη δράσεων οι οποίες έχουν ως στόχο τον προσδιορισμό της οικονομικότητας μίας φυλής, τη βελτίωση των δομών και των υπηρεσίων τεχνικής στήριξης, την εφαρμογή σχημάτων γενετικής βελτίωσης με σκοπό τη διατήρηση της γενετικής παραλλακτικότητας και την αποφυγή της αιμομιξίας, τη βελτιστοποίηση του παραγωγικού συστήματος, την αύξηση της αξίας αγοράς των προϊόντων της φυλής, είναι δυνατόν η φυλή να ξεπεράσει τη διαδικασία μείωσης του πληθυσμού της και να οδηγηθεί στην «αυτοδιατήρηση» (Ruane, 1999). Ο συνολικός πληθυσμός των προβάτων στην Ελλάδα ανέρχεται σε κεφαλές, από τις οποίες το 90% περίπου είναι κυρίως διασταυρώσεις μεταξύ των διαφόρων ελληνικών φυλών. Η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί τον σημαντικότερο κλάδο της κτηνοτροφίας στη χώρα μας, ο οποίος συμβάλλει σε ποσοστό 43% στη ζωική παραγωγή και κατά 13% στο συνολικό αγροτικό εισόδημα. Ο εκτρεφόμενος πληθυσμός προβάτων, αν και παρουσιάζει μεγάλη παραλλακτικότητα στη σωματική διάπλαση, την παραγωγικότητα, την πολυδυμία και την ταχύτητα ανάπτυξης, εντούτοις παρουσιάζει εξαιρετική προσαρμοστικότητα στις περιβαλλοντικές συνθήκες της χώρας (Χατζημηνάογλου, 2001). 3

11 Η Ελλάδα διαθέτει πολλές φυλές προβάτων, ο αριθμός των οποίων, όπως έχει καταγραφεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ανέρχεται σε 26, ενώ 6 φυλές προβάτων έχουν ήδη εξαφανισθεί. Οι ελληνικές φυλές μικρών μηρυκαστικών, μαζί με φυλές άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μεσογείου, αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης ενός ερευνητικού έργου που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και είχε ως στόχους: (α) τον προσδιορισμό των πληθυσμών αιγών και προβάτων υψηλής προτεραιότητας διατήρησης και τη χαρτογράφηση των προτεραιοτήτων, (β) τη διερεύνηση των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών εκτροφής των φυλών και των προοπτικών ανάπτυξής τους, (γ) τον προσδιορισμό των περιοχών, στις οποίες η βιώσιμη διατήρηση των πληθυσμών έχει μεγάλη πιθανότητα επιτυχίας, (δ) την εκτίμηση της οικονομικής αξίας των γενετικών πόρων προκειμένου να τεκμηριωθούν οι συγκεκριμένες ενέργειες διαχείρισης ή διατήρησής τους και (ε) τη διατύπωση προτάσεων για συγκεκριμένα μέτρα και ενέργειες προς την κατεύθυνση μίας οικονομικά βιώσιμης διατήρησης των τοπικών φυλών (Ajmone-Marsan κ.ά., 2005). Σκοπός της διατριβής ήταν να διερευνηθεί η γενετική σύνθεση και ποικιλομορφία ορισμένων Ελληνικών φυλών προβάτων, καθώς και οι μεταξύ τους γενετικές αποστάσεις. Επιπλέον, με βάση τα αποτελέσματα να εξετασθούν οι λόγοι και οι δυνατότητες διατήρησής τους. 4

12 2. Εισαγωγή Η γενετική ποικιλομορφία των αγροτικών ζώων έχει εξελιχθεί κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων ετών μέσα από τη διαδικασία της φυσικής επιλογής, μέσω της οποίας σχηματίσθηκαν και σταθεροποιήθηκαν τα είδη των αγροτικών ζώων που χρησιμοποιούνται στη διατροφή του ανθρώπου και τη γεωργία. Μόνο κατά τις τελευταίες χιλιετίες, η αλληλεπίδραση του περιβάλλοντος και της τεχνητής επιλογής από τον άνθρωπο, επιτάχυνε την ανάπτυξη της παραλλακτικότητας εντός των ειδών και οδήγησε στη δημιουργία των γενετικά διακριτών φυλών των αγροτικών ζώων. Η διατήρηση της γενετικής παραλλακτικότητας των αγροτικών ζώων, είναι ουσιαστική για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών της ανθρωπότητας. Τα περιβάλλοντα, μέσα στα οποία τα αγροτικά ζώα εκτρέφονται και παράγουν, δεν είναι στατικά, αλλά δυναμικά και μεταβάλλονται. Η διατήρηση της γενετικής παραλλακτικότητας αποτελεί επιπλέον ασφάλεια σε μελλοντικές απρόβλεπτες συνθήκες του περιβάλλοντος. Επιπροσθέτως, η αυξανόμενη απαίτηση, σε παγκόσμιο επίπεδο, για ένα εύρος προϊόντων διατροφής, προϋποθέτει ένα δυναμικό και προσαρμόσιμο παραγωγικό σύστημα, το οποίο πρέπει να έχει στη διάθεσή του διαφορετικούς γενετικούς τύπους. Τέλος, θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι, η διατήρηση της γενετικής παραλλακτικότητας των αγροτικών ζώων βελτιώνει την ποιότητα ζωής του ανθρώπου, καθώς αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κληρονομιάς του ανθρώπου και ως τέτοιο πρέπει να μεταφερθεί στις επόμενες γενεές. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συζήτηση σχετικά με τη διατήρηση των γενετικών πόρων των αγροτικών ζώων, άρχισε με καθυστέρηση σε σύγκριση με τους φυτικούς γενετικούς πόρους. Εντούτοις, ήδη από την αρχή της εφαρμογής της τεχνητής σπερματέγχυσης (ΤΣ) στα βοοειδή στη δεκαετία του 50 στη Σουηδία, γίνοταν διατήρηση σπέρματος από κάθε ταύρο που χρησιμοποιόταν στην αναπαραγωγή. Στη δεκαετία του 60, επιστήμονες και ομάδες κτηνοτρόφων 5

13 άρχισαν να επικεντρώνουν την προσοχή τους στον υψηλό βαθμό διάβρωσης των ζωικών γενετικών πόρων. Στην Ευρώπη, οι κτηνοτρόφοι εγκαταλείπουν τις αγροτικές περιοχές και οι πολλές αυτόχθονες φυλές αγροτικών ζώων αντικαθιστούνται από λίγες, οι οποίες προωθούνται εντατικά και έχουν υποστεί υψηλής έντασης επιλογή. Οι φυλές αυτές επίσης εξάγονται στις αναπτυσσόμενες χώρες εκτός Ευρώπης, όπου αντικαθιστούν φυλές, οι οποίες είναι άριστα προσαρμοσμένες σε περιβάλλοντα και συστήματα παραγωγής πολύ διαφορετικά από αυτά της Ευρώπης. Το 1972, για πρώτη φορά, στο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον, στη Στοκχόλμη, αναγνωρίζονται αυτές οι εξελίξεις και τα προβλήματα. Τελικά, το 1980, θεσμοθετείται στα γραφεία του FAO το πρώτο Παγκόσμιο Τεχνικό Συμβούλιο για τους Γενετικούς Πόρους. Το 1992, ο FAO ξεκίνησε ένα ειδικό πρόγραμμα δράσης για τη διαχείριση των Γενετικών Πόρων των Αγροτικών Ζώων, σε παγκόσμιο επίπεδο, με στόχο την προώθηση της εθνικής συμμετοχής στην παγκόσμια προσπάθεια για την εφαρμογή των εν λόγω δραστηριοτήτων διατήρησης. Στην Ευρώπη, συντονισμένες δράσεις για τους ζωικούς γενετικούς πόρους ξεκίνησαν το 1980, όταν η Ευρωπαϊκή Ενωση Ζωικής Παραγωγής (EAAP) δημιούργησε μία ομάδα εργασίας στον τομέα αυτό, με κύριες δραστηριότητες την οργάνωση τακτικών απογραφών των φυλών των αγροτικών ζώων στην Ευρώπη και την ενσωμάτωση της επιστήμης της γενετικής στις δράσεις διατήρησης. Η εξέλιξη των μοριακών τεχνικών για την ανίχνευση των πολυμορφισμών του DNA, σε κωδικοποιούσες και μη κωδικοποιούσες περιοχές των χρωμοσωμάτων, διευκολύνει την περιγραφή της γενετικής παραλλακτικότητας των αγροτικών ζώων και την καθιστά περισσότερη ακριβή. Οι μικροδορυφόροι, ως γενετικοί δείκτες για τον προσδιορισμό της γενετικής παραλλακτικότητας και των φυλογενετικών σχέσεων μεταξύ των φυλών των αγροτικών ζώων, παρουσιάζουν πλεονεκτήματα, καθώς έχουν συγκεκριμένη θέση στο γονιδίωμα, ο προσδιορισμός τους γίνεται με ταχεία και αυτοματοποιημένη ανάλυση, ενώ απαιτούνται μικρές ποσότητες DNA και παρουσιάζουν υψηλό πολυμορφισμό. 6

14 Είναι χρήσιμοι τόσο στη μελέτη της γενετικής σύνθεσης του ατόμου, όσο και στις μελέτες φυλογενετικής εξέλιξης. Οι φυλές που μελετήθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας διδακτορικής διατριβής, ήταν οι φυλές Ανωγείων, Καλαρρύτικη, Καραγκούνικη, Κεφαλληνίας, Κύμης, Λέσβου, Ορεινή Ηπείρου, Πηλίου, Σφακίων και Σκοπέλου. Από τις φυλές αυτές, οι φυλές Ανωγείων, Καλαρρύτικη, Κεφαλληνίας, Ορεινή Ηπείρου και Πηλίου επιλέχθηκαν λόγω του ότι εκτρέφονται σε ορεινές / μειονεκτικές περιοχές και, κατά κύριο λόγο, σε πληθυσμούς μικρού μεγέθους. Από αυτές, η Καλαρρύτικη φυλή είναι στενά συνδεδεμένη με την ιστορία του Συράκου και των Καλαρρυτών. Η φυλή Ανωγείων έχει ιδιαίτερα στιλπνό μαλλί που πιθανόν να οφείλεται σε μετάλλαξη. Τα πρόβατα της φυλής είναι εξαιρετικά λιτοδίαιτα και ανθεκτικά. Η φυλή Ορεινή Ηπείρου αναφέρεται από παλιά στη βιβλιογραφία και ενδεχόμενα οι υπόλοιπες ορεινές φυλές να αποτελούν παραλλαγές αυτής της φυλής. Η φυλή Πηλίου, αν και δεν αναφέρεται στη βιβλιογραφία, παρουσιάζει ενδιαφέρον για την αειφορική αξιοποίηση της περιοχής, στην οποία εκτρέφεται. Η φυλή Κεφαλληνίας παρουσιάζει υψηλή γαλακτοπαραγωγή σε σχέση με τις υπόλοιπες ορεινές φυλές. Οι φυλές Κύμης και Σκοπέλου επιλέχθηκαν, επίσης, λόγω του μικρού μεγέθους του πληθυσμού τους, καθώς και για τα επιθυμητά χαρακτηριστικά που εμφανίζουν, όπως υψηλή πολυδυμία και γαλακτοπαραγωγή. Οι φυλές Καραγκούνικη, Λέσβου και Σφακίων είναι φυλές που εκτρέφονται σε μεγάλους αριθμούς. Η Καραγκούνικη είναι διαδεδομένη σε όλη την Ελλάδα και έχει χρησιμοποιηθεί για την αναβάθμιση πολλών πεδινών και ημιορεινών πληθυσμών. Η φυλή της Λέσβου, πολύ καλά προσαρμοσμένη στις συνθήκες της περιοχής, παρουσιάζει υψηλές σχετικά αποδόσεις και έχει χρησιμοποιηθεί επίσης για την αναβάθμιση εκτροφών σε περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Τέλος, η φυλή των Σφακίων είναι άριστα προσαρμοσμένη στο δυτικό τμήμα της Κρήτης, όπου εκτρέφεται και εκμεταλλεύεται με τον καλύτερο τρόπο την όχι ιδιαίτερα πλούσια φυσική 7

15 βλάστηση αυτής της ημιορεινής έως ορεινής περιοχής (Ρογδάκης, 2002; Χατζημηνάογλου, 2001). 3. Ανασκόπηση βιβλιογραφίας 3.1. Αξία των Γενετικών Πόρων των Αγροτικών Ζώων Σε παγκόσμιο επίπεδο οι Ζωικοί Γενετικοί Πόροι (ΖΓΠ), καλύπτουν το 30% του συνόλου των απαιτήσεων του ανθρώπου σε τρόφιμα και άλλα αγροτικά προϊόντα (FAO, 1999). Οι ΖΓΠ είναι ιδιαίτερα ζωτικής σημασίας στην επιβίωση και οικονομία των αναπτυσσόμενων χωρών. Παρέχουν σε όλη τη διάρκεια του έτους βασικά προϊόντα διατροφής, στηρίζουν την απασχόληση και το εισόδημα εκατομμυρίων ανθρώπων και συμβάλλουν ως ζώα εργασίας και ως πηγή λιπάσματος στη φυτική παραγωγή. Οι φυλές των αγροτικών ζώων και οι ποικιλίες των καλλιεργημένων φυτών αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό τμήμα της συνολικής βιοποικιλότητας. Αν και αντιπροσωπεύουν μόνο έναν μικρό αριθμό ειδών, η εξημέρωσή τους είχε ουσιαστική επίδραση στην εξέλιξη των ανθρώπινων κοινωνιών και της ιστορίας (Diamond, 1998). Κάθε φυλή έχει μία ιδιαίτερη μοναδική αξία, όπως η προσαρμογή της σε ένα ιδιαίτερο περιβάλλον, ο ειδικός κοινωνικός, θρησκευτικός ή πολιτιστικός ρόλος της κ.ά., η οποία αναφέρεται σε όλες τις ειδικές λειτουργίες μίας φυλής που δεν εκπληρώνονται από ζώα διαφορετικής φυλής. Στον αναπτυσσόμενο κόσμο, παρόλο που συχνά δεν αναγνωρίζεται, υπάρχουν πολλοί αυτόχθονες πληθυσμοί αγροτικών ζώων προσαρμοσμένοι στα υπάρχοντα παραγωγικά συστήματα. Οι γονότυποι, τουλάχιστον μερικών από αυτούς τους πληθυσμούς, θα μπορούσαν επίσης να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο σε μελλοντικά παραγωγικά συστήματα, αλλά πολλοί απειλούνται κυρίως από τις διασταυρώσεις με τις εισαγόμενες φυλές από τις αναπτυγμένες χώρες (Barker, 1996). 8

16 Στις αγροτικές περιοχές, τα αγροτικά ζώα αποτελούν σημαντική πηγή τροφίμων και εισοδήματος. Αποτελούν πηγή ζωικής πρωτεΐνης υψηλής αξίας και σημαντικών ιχνοστοιχείων. Άλλες λειτουργίες των αγροτικών ζώων περιλαμβάνουν την παραγωγή μη διατροφικών προϊόντων, όπως το δέρμα, το μαλλί και τη χρήση τους ως μέσα μεταφοράς και ως καύσιμη ύλη σε ορισμένες κοινότητες. Τα μηρυκαστικά μετατρέπουν επίσης τα υπολείμματα της συγκομιδής και τα ινώδη υλικά χαμηλής αξίας σε πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας. Επίσης, συμβάλλουν στην αξιοποίηση των μειονεκτικών περιοχών χαμηλής ή μηδαμινής αξίας για την παραγωγή πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας. Ο ζωικός πληθυσμός αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος και συναλλάγματος για πολλές χώρες, όπως προκύπτει από τη συμβολή του τομέα της ζωικής παραγωγής στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες (Delgado κ.ά., 1999). Σε περιοχές, στις οποίες οι βελτιωμένες φυλές δεν μπορούν να επιζήσουν, ή στις οποίες οι ζωοτροφές είναι ακριβές, οι αυτόχθονες φυλές συνεχίζουν να παράγουν. Υπάρχουν πολλές περιοχές με υψηλή ξηρασία, μεγάλες κλιματικές μεταβολές ή άλλους περιορισμούς που τις καθιστούν μειονεκτικές για την ανάπτυξη καλλιεργειών. Οι περιοχές αυτές, ενώ δεν είναι κατάλληλες για καλλιέργειες, αξιοποιούνται άριστα με την εκτροφή των αγροτικών ζώων. Κατά συνέπεια, η εκτροφή των εντοπίων φυλών αγροτικών ζώων που είναι προσαρμοσμένες στις περιοχές αυτές, μπορεί να συνεχίσει να χρησιμεύει ως μία οικονομικά βιώσιμη δραστηριότητα και να συμβάλει στην ανάπτυξη των συγκεκριμένων περιοχών (Mendelson, 2003). Κλιματικές μεταβολές, σε μεγάλη κλίμακα, μπορεί να καταστήσουν εμφανή την ανάγκη εκτροφής φυλών αγροτικών ζώων που είναι ανθεκτικές σε μεγαλύτερο εύρος θερμοκρασιών και βροχοπτώσεων. Η ανθεκτικότητα σε απρόβλεπτες νέες ασθένειες είναι επίσης σημαντική, όπως έχει διαπιστωθεί από τη σημασία της φυλής βοοειδών Ζebu που ήταν ανθεκτική στην επιδημία πανώλης των ζώων, η οποία αποδεκάτισε τους πληθυσμούς της Αφρικής στις αρχές του 20ου αιώνα (Rege, 1999). 9

17 Ορισμένες φυλές αγροτικών ζώων έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως η εμφάνιση σε υψηλή συχνότητα ορισμένων ασθενειών ή ασυνήθιστων φαινοτυπικών χαρακτηριστικών, όπως η υψηλή μυϊκή ανάπτυξη που παρατηρείται στα βοοειδή της φυλής Belgian Blue. Οι ερευνητές μπορούν να αξιοποιήσουν τις φυλές αυτές για να κατανοήσουν τους γενετικούς μηχανισμούς που ελέγχουν τις συγκεκριμένες ιδιότητες. Επιπροσθέτως, τα ζώα με τους ακραίους φαινότυπους μπορεί να είναι χρήσιμα στην έρευνα που σχετίζεται με τον προσδιορισμό γονιδίων, τα οποία ελέγχουν ποσοτικές ιδιότητες, όπως τη γαλακτοπαραγωγή και το ρυθμό ανάπτυξης. Η προσαρμογή των φυλών στα συγκεκριμένα περιβάλλοντα μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη στη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ γονοτύπου και περιβάλλοντος (Ruane, 2000). Οι μεταβολές των προτιμήσεων των καταναλωτών σε προϊόντα που προέρχονται από εκτατικά και ελευθέρας βοσκής συστήματα, έχουν ωθήσει τους αγρότες ώστε να προσαρμόσουν κατάλληλα τα συστήματα παραγωγής τους και, κατά συνέπεια, τις ανάγκες τους σε φυλές. Για παράδειγμα, στα προγράμματα βελτίωσης χοίρων στη Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποιείται η φυλή χοίρων της Νοτίου Αφρικής Saddleback, δεδομένου ότι αξιοποιεί καλύτερα το χόρτο και αποθηκεύει περισσότερα θρεπτικά συστατικά στο λίπος, ώστε να αντέχει στις χαμηλότερες θερμοκρασίες (ILRI, 1999). Τα αγροτικά ζώα, με την εκτροφή τους σε ισορροπημένα μικτά παραγωγικά συστήματα, συμβάλλουν στην αειφορική διατήρηση του περιβάλλοντος (De Haan κ.ά., 1997). Επιπλέον, η ιδιοκτησία μηρυκαστικών ενθαρρύνει τους μικροκτηματίες να φυτέψουν φυτικά είδη και θάμνους που χρησιμοποιούνται για τη βόσκηση των ζώων, και μέσω αυτής της διαδικασίας ελέγχεται η διάβρωση του εδάφους, προωθείται η διατήρηση ύδατος και αυξάνεται η γονιμότητα του εδάφους (Rege και Gibson, 2003). Ένα ακόμη επιχείρημα για τη διατήρηση ειδών ή φυλών χωρίς άμεσο οικονομικό ενδιαφέρον είναι η συμβολή τους στη διατήρηση του περιβάλλοντος και του τοπίου. Συγκεκριμένα, η βόσκηση μπορεί να δημιουργήσει τοπία με πολιτιστική 10

18 και αισθητική αξία, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει στη διατήρηση της παγκόσμιας βιοποικιλότητας. Εξαιρετικά παραδείγματα αποτελούν τα τοπία του Γιορκσάιρ στην Αγγλία και του Luneberg στη Γερμανία, τα οποία οφείλουν το χαρακτήρα τους στη βόσκηση από πρόβατα (Tisdell, 2003). Σχετικά ο Mendelson (2003), αναφέρει τη συμβολή των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής στη διατήρηση των βοσκοτόπων των βορειοανατολικών περιοχών των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι μετατρέπονται σε δασικές εκτάσεις, καθώς ο κλάδος της γαλακτοπαραγωγικής αγελαδοτροφίας στην περιοχή μειώνεται λόγω της διακοπής των επιδοτήσεων. Ανάλογο παράδειγμα αναφέρει ο ίδιος συγγραφέας για το Αλπικό τοπίο της Ευρώπης, όπου οι βοσκότοποι διατηρούνται, εφόσον συνεχίζεται η επιδότηση της βοοτροφίας. Στις περιπτώσεις αυτές, αν και η επιδότηση μπορεί να θεωρηθεί ότι κατευθύνεται προς την παραγωγή, εντούτοις στόχος της είναι η διατήρηση του περιβάλλοντος. Οι περισσότερες βελτιωμένες φυλές αγροτικών ζώων έχουν επιλεγεί με βάση ελάχιστα χαρακτηριστικά που έχουν εμπορικό - οικονομικό ενδιαφέρον, γεγονός που έχει οδηγήσει σε απώλεια της γενετικής παραλλακτικότητας εντός των φυλών (Bulmer, 1980). Η εντατικοποίηση της ζωικής παραγωγής έχει επιτευχθεί με τη χρήση ζώων υψηλού παραγωγικού δυναμικού σε περιβάλλοντα που επιτρέπουν την έκφραση αυτού του δυναμικού. Κατά συνέπεια, οι ιδιότητες προσαρμογής δεν είναι σημαντικές σε αυτά τα συστήματα και φυλές με χαμηλότερη προσαρμοστικότητα έχουν γίνει κυρίαρχες. Η γενετική διάβρωση της παραλλακτικότητας των αγροτικών ζώων έχει θέσει το 30% των φυλών σε παγκόσμιο επίπεδο σε κίνδυνο εξαφάνισης, συχνά ως αποτέλεσμα της κυβερνητικής πολιτικής και των προγραμμάτων που εφαρμόζονται. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας, από τις 6400 φυλές αγροτικών ζώων παγκοσμίως, το 30% περίπου κινδυνεύει από εξαφάνιση, ενώ ένα ποσοστό 1-2% χάνεται ετησίως (FAO, 2000). Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο συνολικός αριθμός αυτόχθονων φυλών που απειλούνται είναι 773, 172 φυλές έχουν χαρακτηρισθεί ότι βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση, 11

19 302 φυλές βρίσκονται σε κίνδυνο εξαφάνισης, ενώ 39 φυλές βρίσκονται στην κατηγορία «κρίσιμη κατάσταση με πρόγραμμα διατήρησης» και 105 φυλές έχουν χαρακτηρισθεί ότι βρίσκονται στην κατηγορία «σε κίνδυνο εξαφάνισης με πρόγραμμα διατήρησης». Αξίζει να αναφερθεί ότι στην Ευρωπαϊκή Ενωση υπάρχουν αυτή την περίοδο τουλάχιστον 155 αυτόχθονες φυλές, οι οποίες, αν και δεν βρίσκονται σε κίνδυνο εξαφάνισης παρουσιάζουν συνεχώς μειούμενη τάση του μεγέθους του πληθυσμού τους. Σε ό,τι αφορά τα είδη των αγροτικών ζώων, οι υψηλότεροι αριθμοί φυλών που βρίσκονται σε κίνδυνο είναι, κατά σειρά, οι φυλές των προβάτων (223), των αλόγων (200) και των βοοειδών (190). Σε μέσο επίπεδο, βρίσκονται οι φυλές των χοίρων (79) και των αιγών (69). Όσον αφορά στη γεωγραφική κατανομή της ποικιλότητας των ζωικών γενετικών πόρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η χώρα με τον υψηλότερο αριθμό αυτόχθονων φυλών που βρίσκονται σε κίνδυνο είναι η Γερμανία (164) και ακολουθείται από τη Γαλλία (123) και την Ιταλία (115), σύμφωνα με τους Signorello και Pappalardo (2003). Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ενωμένων Εθνών (United Nations Development Programme, RAFI/ UNDP, 1995), τα μισά από τα εξημερωμένα ζώα όλης της Ευρώπης έχουν εξαφανισθεί στον 20 ο αιώνα. Το ένα τρίτο όλων των υπόλοιπων φυλών αγροτικών ζώων στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική βρίσκονται σε κίνδυνο. Ο Hope Shand (Διευθυντής Έρευνας του Διεθνούς Ιδρύματος Αγροτικής Ανάπτυξης - RAFI) ανέφερε ότι οι φυλές αγροτικών ζώων εξαφανίζονται με ρυθμό 5% ετησίως, γεγονός που αντιστοιχεί σε έξι φυλές ανά μήνα. Στην Ευρώπη, οι μισές από τις φυλές των αγροτικών ζώων που υπήρχαν το 1900 έχουν εξαφανισθεί, ενώ το 43% αυτών που παραμένουν, κινδυνεύουν να εξαφανισθούν. Συγχρόνως, υπάρχει πολύ συχνά έλλειψη ακόμη και των πιο στοιχειωδών πληροφοριών για πολλές από αυτές τις φυλές. Βασικά φαινοτυπικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων και των κατά προσέγγιση αριθμών για τα μεγέθη των πληθυσμών, είναι διαθέσιμα σήμερα μόνο για το 50% των παγκόσμιων ζωικών γενετικών πόρων (Hammond, 1998). Επιπλέον, η εκτροφή πολλών εντοπίων φυλών υποστηρίζει τις τοπικές οικονομίες μειονεκτικών περιοχών (Maijala κ.ά., 12

20 1984) και συμβάλλει στην κατάλληλη διαχείριση των φυσικών βιότοπων (Ostermann, 1998). Από κοινωνικοοικονομική άποψη, η διατήρηση των ΖΓΠ είναι επίσης σημαντική, δεδομένου ότι οι περισσότερες (70%) από τις περίπου 6400 φυλές των αγροτικών ζώων βρίσκονται στις αναπτυσσόμενες χώρες (FAO, 1999). Από αυτές, οι αυτόχθονοι ζωικοί πληθυσμοί παρουσιάζουν πολύ καλή προσαρμογή στα συστήματα παραγωγής χαμηλών εισροών, πολλά από τα οποία βρίσκονται σε μειονεκτικές περιοχές (Drucker κ.ά., 2001). Οι φυλές είναι, σε μεγάλο βαθμό, προϊόντα του ανθρώπου, καθώς η τεχνητή επιλογή για συγκεκριμένους χρωματισμούς, παραγωγικές ιδιότητες ή μορφολογικά χαρακτηριστικά αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη των φυλών, ειδικά στις οικονομικά αναπτυγμένες χώρες. Οι φυλές των αγροτικών ζώων μπορούν να θεωρηθούν μέρος της πολιτιστικής ή ιστορικής κληρονομιάς μίας ορισμένης περιοχής ή χώρας, την οποία οι άνθρωποι έχουν κληρονομήσει από τις προηγούμενες γενεές και που πρέπει να διατηρήσουν για τις επόμενες γενεές. Μία εικόνα σχετικά με τον ιστορικό και πολιτιστικό ρόλο μίας φυλής μπορεί να σχηματισθεί εξετάζοντας σε ποιό βαθμό οι κάτοικοι μίας περιοχής, θα βίωναν την απώλεια στην περίπτωση που η συγκεκριμένη φυλή θα εξαφανιζόταν (Ruane, 2000). Κατά συνέπεια, οι αυτόχθονες φυλές μπορούν να θεωρηθούν ως πολιτιστικές αξίες σε σχέση με το ρόλο τους στην ιστορία, καθώς συχνά έχουν έναν κεντρικό ρόλο στην κοινωνική ζωή των αγροτικών πληθυσμών και επίσης συμβάλλουν στη διατήρηση των τοπικών παραδόσεων. Σε συντομία, κάθε στοιχείο της ανθρώπινης δράσης, κατά συνέπεια και οι φυλές των αγροτικών ζώων, μπορεί να θεωρηθεί ως τεκμηρίωση του ανθρώπινου πολιτισμού και κατ αυτήν την άποψη έχουν πολιτιστική αξία. Αυτή η υπόθεση φαίνεται λογική για τους ακόλουθους λόγους: 1. Οι εντόπιες φυλές έχουν διαδραματίσει συχνά έναν κεντρικό ρόλο, για σχετικά μεγάλες περιόδους, στην αγροτική παραγωγή και την κοινωνική ζωή των 13

21 αγροτικών πληθυσμών και, κατά συνέπεια, μπορούν να θεωρηθούν ως στοιχεία της ιστορίας των περιοχών και ειδικότερα σε ό,τι σχετίζεται με τη ζωή στην ύπαιθρο, 2. Η παραγωγή τυπικών προϊόντων ζωικής προέλευσης, από εντόπιες φυλές, με τις παραδοσιακές μεθόδους εκτροφής στις συγκεκριμένες περιοχές, η αξία των οποίων αναγνωρίζεται σήμερα και προστατεύεται από οδηγίες της ΕΕ, 3. Οι εντόπιες φυλές αποτελούν συχνά ένα βασικό παράγοντα στην εξέλιξη της πολιτιστικής ζωής, και 4. Οι εντόπιες φυλές είναι συχνά σήμερα σημείο αναφοράς των τοπικών παραδόσεων, όπως οι διατροφικές συνήθειες και τα είδη χειροτεχνίας και λαογραφίας, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς (Gandini και Villa, 2003). Εάν οι άνθρωποι θεωρούν ότι η διατήρηση δεσμών με το παρελθόν τους είναι σημαντική, είναι δυνατόν να αφιερώσουν κάποιο μέρος των ενεργειών για το σκοπό αυτό. Ορισμένες φυλές αγροτικών ζώων μπορούν απλώς να διατηρηθούν για την εμφάνισή τους. Είναι πιθανόν, δηλαδή, να ενδιαφερθούν για τις φυλές λόγω της αισθητικής τους εμφάνισης, όπως για παράδειγμα τα άλογα της φυλής Pentro, τα οποία εκτρέφονται στην Ιταλία εδώ και 2500 έτη. Αν και έχει λίγη οικονομική αξία σήμερα, οι άνθρωποι απολαμβάνουν το άλογο ως σύμβολο του παρελθόντος τους (Cicia κ.ά., 2003). Συμπερασματικά, οι αυτόχθονες φυλές των αγροτικών ζώων είναι ζωτικής σημασίας στοιχεία, στο πλαίσιο του πολιτιστικού ιστού μίας κοινωνίας. Συμβάλλουν στη διατήρηση της ταυτότητας των τοπικών πληθυσμών και ανταποκρίνονται πλήρως στην έννοια της πολιτιστικής αξίας. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, από τα μικτά συστήματα φυτικής και ζωικής παραγωγής προκύπτουν συνήθως χαμηλά εισοδήματα, τα οποία βρίσκονται στα όρια της φτώχειας (ILRI, 2000). Υπολογίζεται ότι σε παγκόσμιο επίπεδο το 70% των αγροτών με εισόδημα που βρίσκεται στα όρια της φτώχειας, στηρίζει τα εισοδήματά τους στην κτηνοτροφία (Rege και Gibson, 2003). Η προσπάθεια για 14

22 την αύξηση της βιωσιμότητας αυτών των συστημάτων παραγωγής μπορεί να συμβάλει περισσότερο στη μείωση της φτώχειας από ό,τι η αύξηση της παραγωγικότητας στα εντατικά βιομηχανικά συστήματα (Ashley κ.ά., 1999). Οι παραδοσιακές πρακτικές των κοινοτήτων της Αφρικής που εκτρέφουν αγροτικά ζώα, περιέχουν εύρος επιλεκτικών στόχων, στους οποίους, εκτός από την εκτροφή των ζώων για πολλαπλές παραγωγικές κατευθύνσεις, περιλαμβλάνονται ιδιότητες, όπως η εμφάνιση και τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς. Οι κοινότητες μπορούν να έχουν διαφορετικές ανάγκες, αντιλήψεις και προτιμήσεις, με βάση τις οποίες λαμβάνουν τις αποφάσεις για την αναπαραγωγή ή την πώληση των ζώων. Σε αρκετές περιπτώσεις, υπάρχουν περιορισμοί ή προκαταλήψεις στη χρήση και τις πρακτικές αναπαραγωγής, οι οποίες συνδέονται συχνά στενά με τη θρησκεία ή τον πολιτισμό των ανθρώπινων κοινωνιών. Η παραμέληση, κατά το παρελθόν και σήμερα, της τοπικής γνώσης σχετικά με τους ΖΓΠ και τις παραδοσιακές τεχνικές εκτροφής, αποτέλεσε την αιτία μεγάλων δυσκολιών στην ανάπτυξη επιτυχημένων στρατηγικών διατήρησης σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Η έρευνα ως προς τα παραδοσιακά συστήματα εκτροφής, στην οποία όμως να συμμετέχει ο κτηνοτρόφος με ενεργό ρόλο, είναι απαραίτητη για την ενσωμάτωση της παραδοσιακής γνώσης στην ανάπτυξη στρατηγικών διατήρησης των ΖΓΠ (Wollny, 2003). Χωρίς να υπάρχει στόχος για πολλές χρήσεις, η αντικατάσταση των παραδοσιακών φυλών με τις βελτιωμένες, μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο των οικογενειών με χαμηλό εισόδημα (Drucker κ.ά., 2001). Αν και ένα μέρος των διατροφικών αναγκών των ανθρώπων, σε πολλά από τα φτωχότερα έθνη παγκοσμίως, ικανοποιείται ακόμα από τα άγρια ζώα και τα φυτικά είδη (Groombridge, 1992), κατά μεγάλο ποσοστό η διατροφή του ανθρώπου προέρχεται από τα εξημερωμένα είδη (Rege και Gibson, 2003). Χρησιμοποιώντας κοινούς πόρους, όπως οι ζωοτροφές που συλλέγονται από τη βοσκήση σε κοινοτικά εδάφη και η οικογενειακή εργασία, ακόμη και οι ιδιοκτήτες αγροτικών ζώων χωρίς ιδιοκτησία γης, μπορούν να παράγουν προϊόντα υψηλής 15

σπανίων φυλών των ζώων

σπανίων φυλών των ζώων Προβλήματα διατήρησης των σπανίων φυλών των ζώων Problems of conservation of rare breeds of animals Ανεξέλεγκτες διασταυρώσεις στα ποίμνια Μικρό μέγεθος Ελεγχο ομομειξίας μ Αδυναμία κατάταξης των ζώων

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 1 : ΕΚΤΡΟΦΗ ΠΡΟΒΑΤΩΝ & ΑΙΓΩΝ Ελληνικές φυλές προβάτων 1/2 ΚΥΡΙΑΡΧΕΣ ΦΥΛΕΣ Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μπιζέλης Ιωσήφ Αντικειμενικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο Α Γ Ρ Ι Ν Ι Ο Υ Πρόκληση για κάθε εκτροφή προβάτων αποτελεί: Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας Πως αντιμετωπίζουμε αυτήν την πρόκληση; Κατάλληλο ζωϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΖΩΩΝ ΝΕΑΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ COMMISSION ON GENETIC RESOURCES FOR FOOD AND AGRICULTURE ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δρ. Σ. Αγγελόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Διοίκησης Αγροτικών Επιχειρήσεων, Αλεξάνδρειο Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ COMMISSION ON GENETIC RESOURCES FOR FOOD AND AGRICULTURE ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1 Η ιστορία της εξελικτικής βιολογίας: Εξέλιξη και Γενετική 2 Η Προέλευση της Μοριακής Βιολογίας 3 Αποδείξεις για την εξέλιξη 89

Περιεχόμενα. 1 Η ιστορία της εξελικτικής βιολογίας: Εξέλιξη και Γενετική 2 Η Προέλευση της Μοριακής Βιολογίας 3 Αποδείξεις για την εξέλιξη 89 Περιεχόμενα Οι Συγγραφείς Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης Πρόλογος της Αμερικανικής Έκδοσης Σκοπός και Αντικείμενο του Βιβλίου ΜΕΡΟΣ Ι ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 1 Η ιστορία της εξελικτικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΜΟΡΙΑΚΟΥΣ Έπιλογή με βάση: ΔΕΙΚΤΕΣ Φαινοτυπικοί δείκτες Γενετικοί δείκτες Μοριακοί δείκτες (Πρωτεϊνικοί &

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες

Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Γενετική Πειραματική επιστήμη της κληρονομικότητας Προέκυψε από την ανάγκη κατανόησης της κληρονόμησης οικονομικά σημαντικών χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων ε Επισιτιστική Αυτάρκεια Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ ΦΟΡΟΥΜ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Αθήνα, Πολυτεχνείο, 20-22/2/2015 Διοργάνωση: Ηλιόσποροι, δίκτυο για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Η επίτευξη γενετικής προόδου με τη διενέργεια διασταυρώσεων βασίζεται στην επιλογή: του κατάλληλου σχεδίου συνδυασμού των πληθυσμών.

Η επίτευξη γενετικής προόδου με τη διενέργεια διασταυρώσεων βασίζεται στην επιλογή: του κατάλληλου σχεδίου συνδυασμού των πληθυσμών. Διασταυρώσεις 1/2 Με τον όρο διασταύρωση εννοείται μια μέθοδος που χρησιμοποιείται στη ζωική παραγωγή και έχει ως σκοπό τη δημιουργία ενός νέου σύνθετου πληθυσμού από δύο διαφορετικούς πληθυσμούς. Σε αντιδιαστολή

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Η αυριανή ηµερίδα στόχο έχει την παρουσίαση των αποτελεσµάτων δύο ερευνητικών προγραµµάτων: 1. «ΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αϖοµόνωση και γενετική διαφοροϖοίηση ϖληθυσµών του ζαρκαδιού (Capreoluscapreolus) στην Ελλάδα νέα δεδοµένα για αϖοτελεσµατικότερη διαχείριση και διατήρηση ηµήτρης Τσαϖάρης Παναγιώτης Κασαϖίδης Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού

ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού Πρόταση Σε μια προσπάθεια για την αντικειμενική εξεύρεση του αγροτικού εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Νίκος Χρυσόγελος Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων/ Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου www.chrysogelos.gr Αναθεώρηση: για

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα 1 Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα Αλεξιάδης, Σ. (Ph.d. in Regional Economics) Κοκκίδης, Σ. (Πτυχιούχος Στατιστικής) Σπανέλλης, Λ. (MSc στην Στατιστική) * Εισαγωγή Ο αγροτικός τομέας

Διαβάστε περισσότερα

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013»

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» 1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» Πώς η ΚΓΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Προκλήσεις Οικονομικές 3 στόχοι πολιτικής Βιώσιμη παραγωγή τροφίμων συμβολή στο γεωργικό εισόδημα και μείωση των

Διαβάστε περισσότερα

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 Σκοπός και Διαδικασίες Εργασιών των ΘΟΣΣ Σκοπός: η διαμόρφωση προτάσεων βασικών στρατηγικών επιλογών για την αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των

Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προβλημάτων που κατά πάσα πιθανότητα θα δημιουργηθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ Μαζική Επιλογή Η παλαιότερη µέθοδος Γενετικής Βελτίωσης Κυρίως χρησιµοποιείται για την βελτίωση πληθυσµών σταυρογονιµοποιούµενων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις;

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Ανακοίνωση της Επιτροπής Η ΚΑΠ προς το Προκλήσεις 2020 3 στόχοι πολιτικής Οικονομικές για την Προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα... Επενδυτικός Οδηγός Μονάδας Εκτροφής Αιγοπροβάτων - Αξιοποιήστε την πλούσια Ελληνική Γή. - Παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας - Εκσυγχρονισμός των παραδοσιακών μεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

H Γεωργική μας Έρευνα

H Γεωργική μας Έρευνα H Γεωργική μας Έρευνα Οι οικονομικές επιπτώσεις στον κυπριακό γεωργικό τομέα λόγω της απομακρυσμένης γεωγραφικής θέσης της Κύπρου από τον κύριο κορμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης Μαρίνος Μάρκου Πρώτος Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Θεματική ενότητα 3. (6. Φυλές αιγών) Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκουσα: Κουτσούλη Παναγιώτα Αντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος Παρουσιάζονται οι σημαντικότερες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Γιάννης Φερμαντζής Προϊστάμενος Τμήματος Προστασίας Φυσικού Κεφαλαίου Γεωργίας Δ/νση Χωροταξίας Περιβάλλοντος &

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΓΕΝΩΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ Πολλά καλλιεργούµενα φυτά αναπαράγονται αγενώς: πατάτα, φράουλα, σακχαροκάλαµο, αµπέλι και οι δενδρώδεις καλλιέργειες Οι λόγοι:

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Κέντρο Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Καλαμάτα, 2 Φεβρουαρίου 2014 Τάσος Χανιώτης Διευθυντής Οικονομικών αναλύσεων, προοπτικών και αξιολογήσεων ΓΔ Γεωργίας και Ανάπτυξης Υπαίθρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: «ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΕΡΓΟ: Τοπική Σύμπραξη για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα νέων αγροτών

Διαβάστε περισσότερα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Τσιτσάμης Σπυρίδων 1, Ιακώβου Ελευθέριος 2, Βλάχος Δημήτριος 2 Τα Logistics των αγροτικών προϊόντων (Agro-logistics) είναι αναμφίβολα ένας ραγδαία αναπτυσσόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ Προϋποθέσεις προόδου σε ένα Πρόγραµµα Γενετικής Βελτίωσης: Ύπαρξη Γενετικής παραλλακτικότητας ως προς το χαρακτηριστικό υνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΕΥΣΕΒΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΜΗΜΑ Γ2 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΤΟΛΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχουν περάσει περίπου 15 χρόνια από τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ, ΕΤΟΥΣ 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ, ΕΤΟΥΣ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 20 Απριλίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΝ, ΕΤΟΥΣ 2013 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση

Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση Τ Tο πρόβλημα της διατροφής του ανθρώπου σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ιδιαίτερα οξύ και καθημερινά οξύνεται περισσότερο, εξαιτίας του ρυθμού αύξησης του πληθυσμού της γης τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4ΑΛΨ46ΨΧΞΧ-Ν ΑΔΑ:

ΑΔΑ: 4ΑΛΨ46ΨΧΞΧ-Ν ΑΔΑ: ΑΔΑ: ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟΔΙΑ Δ/ΝΣΗ:ΕΝΙΑΙΑΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ Αθήνα, 01 /02/2011 & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.:8389 ΔΗΜΟΣΙΟ ΠΡΟΣ: Ως Πίνακα Διανομής ΚΟΙΝ: Ως Πίνακα Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ: «Οδηγίες εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ»

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 50202 Ημερ. Λήξης: π.χ. 602 Σύνολο ωρών: 50 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ Κύπρος Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα 24 Ιανουαρίου 2015 Αίθουσα Συνεδρίων - Ξενοδοχείο Droushia Heights (Δρούσεια) Δημήτρης Παπαδάκης - Ευρωβουλευτής (ΕΔΕΚ, S&D) "Η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές

Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές Δρ Τζουραμάνη Ειρήνη Ινστιτούτο Γεωργοοικονομικών & Κοινωνιολογικών Ερευνών Τέρμα Αλκμάνος, 115 28 Αθήνα tzouramani@agreri.gr Η Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Έγγραφο συνόδου 11.2.2015 B8-0000/2015 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία της ερώτησης για προφορική απάντηση B8-000/2015 σύμφωνα με το άρθρο 128, παράγραφος 5, του

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι γενότυποι και για ποιο σύστημα εκτροφής; Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης, Λέκτορας Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Θεσσαλονίκης

Ποιοι γενότυποι και για ποιο σύστημα εκτροφής; Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης, Λέκτορας Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Θεσσαλονίκης Ποιοι γενότυποι και για ποιο σύστημα εκτροφής; Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης, Λέκτορας Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Θεσσαλονίκης Συστήματα εκτροφής Συστήματα εκτροφής Μετακινούμενα ποίμνια νομαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη

Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Πρόληψη δασικών πυρκαγιών και δασική καύσιμη ύλη Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα Αλκμάνος, Ιλίσια, 115 28 Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Εφαρµοσµένη ασική Γενετική ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Θερινό εξάµηνο 2006 ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Ορεστιάδα Τµήµα ασολογίας & ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο ασικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Στις ερωτήσεις που σημειώνονται με αστερίσκο πρέπει να δοθεί οπωσδήποτε απάντηση. 1. ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΣΑΣ 1.1 Είστε εγκατεστημένος/η στην παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ελένη Χήτα, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel

Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel Δασική Γενετική Τα πειράματα του Mendel Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Παράδοξο... Οι απόγονοι μοιάζουν στους γονείς τους Δεν είναι όμως ακριβώς ίδιοι, ούτε με τους γονείς τους, ούτε μεταξύ τους Κληρονομικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 1 ΑΡΧΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 2 Στόχοι της βελτίωσης Δημιουργία νέων ποικιλιών με βελτιωμένα αγρονομικά χαρακτηριστικά: υψηλότερες αποδόσεις καλύτερη προσαρμοστικότητα και

Διαβάστε περισσότερα

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (πηγές) 1. ΕΛΣΤΑΤ : πληθυσμιακά μεγέθη και ηλικιακή δομή Απογραφές πληθυσμού 2001, 2011 (Σύνολο Χώρας, NUTS2-επίπεδο περιφέρειας)

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης Λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Πιστοποίηση Προϊόντων Κανονισμός (ΕΚ) 834/2007 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 Κανονισμός (ΕΚ) 710/2009 Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Τα paleosols θεωρούνται και ως λείψανα εδαφών των οποίων η μελέτη αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες

Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες Παρακολούθηση & Αξιολόγηση με τη νέα ΚΑΠ Λογική της παρέμβασης και προτεινόμενοι δείκτες 3 η Τεχνική Συνάντηση Ομάδας Καθοδήγησης 27 Απριλίου 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΕΥΔ

Διαβάστε περισσότερα

Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων εκτροφής των ζώων στην Κρήτη και τα προϊόντα τους.

Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων εκτροφής των ζώων στην Κρήτη και τα προϊόντα τους. Τα χαρακτηριστικά των συστημάτων εκτροφής των ζώων στην Κρήτη και τα προϊόντα τους. Αλέξανδρος Στεφανάκης. Δρ, Κτηνίατρος, Ιδιώτης, Εξωτερ. Συνεργάτης ΕΘΙΑΓΕ, Μέλος Διοικούσης Επιτροπής ΓΕΩΤΕΕ Παρ/μα Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 10: «Ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου για την προαγωγή της έρευνας και της καινοτομίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω α) της προώθησης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα