JAMIL A. ALTARAYRAH ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "JAMIL A. ALTARAYRAH ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ JAMIL A. ALTARAYRAH Πτυχιούχου Γεωπόνου, Διπλωματούχου Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006

2 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Υποβλήθηκε στη Γεωπονική Σχολή Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, Τομέας Ζωικής Παραγωγής ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Α. Γεωργούδης, Επιβλέπων Καθηγητής, ΑΠΘ Ι. Χατζημηνάογλου, Καθηγητής, ΑΠΘ Χ. Λίγδα, Ερευνήτρια, ΕΘΙΑΓΕ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Μ. Αυδή, Καθηγήτρια, ΑΠΘ Α. Γεωργούδης, Καθηγητής, ΑΠΘ Σ. Δεληγεώργης, Αναπλ. Καθηγητής, ΓΠΑ Δ. Λιαμάδης, Καθηγητής, ΑΠΘ Ι. Μενεγάτος, Αναπλ. Καθηγητής, ΓΠΑ Ε. Σινάπης, Επίκ. Καθηγητής, ΓΠΑ Ι. Χατζημηνάογλου, Καθηγητής, ΑΠΘ 1

3 Στην αγαπημένη μου σύζυγο Ibtisam και τα παιδιά μου Omar, Jana, Saif-Aldin και Abdelaziz 2

4 Jamil A. AL-Tarayrah Α.Π.Θ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ISBN «Η έγκριση της παρούσης Διδακτορικής Διατριβής από τη Γεωπονική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών του συγγραφέως» (Ν. 5343/1932, άρθρο 202, παρ. 2» 3

5 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε στο πλαίσιο της απονομής διδακτορικής διατριβής στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών και στον Τομέα Ζωικής Παραγωγής. Στο σημείο αυτό και πέρα από κάθε τυπικότητα, θέλω να ευχαριστήσω θερμά: Τον Καθηγητή της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Α. Γεωργούδη, επιβλέποντα καθηγητή, ο οποίος έκανε δεκτή την υποψηφιότητά μου ως διδάκτορα του Τομέα Ζωικής Παραγωγής, για τις πολύτιμες συμβουλές του και για τη συνεχή καθοδήγηση κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της έρευνας. Τον Καθηγητή της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Ι. Χατζημηνάογλου, μέλος της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής, για την ουσιαστική βοήθειά του. Ιδιαιτέρως, την κ. Χ. Λίγδα, Ερευνήτρια του ΕΘΙΑΓΕ, μέλος της τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, για την υπομονή, τις εύστοχες παρατηρήσεις και υποδείξεις της στη διαμόρφωση και οργάνωση της δομής της διατριβής, τόσο κατά τη διάρκεια της περιόδου της έρευνας, όσο και κατά τη διάρκεια της συγγραφής του κειμένου. Τον Καθηγητή της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ.. Λιαμάδη, μέλος της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, για τη συνεχή προσωπική υποστήριξη και τις πολύτιμες συμβουλές του, καθώς επίσης και για τη βοήθειά του από την πρώτη μέρα που ήρθα εδώ. Την Καθηγήτρια της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Μ. Αυδή, μέλος της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, για τη συνεργασία και βοήθειά της. Τον Επίκ. Καθηγητή της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Ε. Σινάπη, μέλος της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, για τη συνεργασία και βοήθειά του. Τους Αναπλ. Καθηγητές του ΓΠΑ κ. Σ. εληγεώργη και κ. Ι. Μενεγάτο, μέλη της επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, για την παρουσία και συνεργασία τους. Επίσης, ευχαριστώ ιδιαίτερα την κ. Αικ. Κονσούλτου, μέλος Ε..Τ.Π., για την επιμελή διόρθωση του τελικού κειμένου, καθώς και την υποστήριξή της σε όλη τη διάρκεια της εκπόνησης της διατριβής. 4

6 Το υλικό της διατριβής δεν θα ήταν δυνατόν να συγκεντρωθεί χωρίς τη συμμετοχή πολλών γεωτεχνικών από τα Κέντρα Γενετικής Βελτίωσης Ζώων, τους οποίους ευχαριστώ όλους, και ιδιαίτερα τους Προϊσταμένους των Κέντρων Ιωαννίνων, Καρδίτσας και Αθηνών, κ. Η. Ζώτο, κ. Μ. Λιάσκο και κ. Στ. Ζαμπίτη, οι οποίοι βοήθησαν στην οργάνωση της συλλογής των δειγμάτων. Ξεχωριστά, ευχαριστώ την σύζυγό μου για τη μεγάλη υποστήριξη και κατανόησή της. Ευχαριστώ, επίσης, θερμά τη μητέρα μου για όλα, καθώς και τα αδέλφια μου, τον Jamal, τον Mohammad και τη Heyam. Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω θερμά το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (IKY), του οποίου υπήρξα υπότροφος κατά τη διάρκεια της εκπόνησης της παρούσας διατριβής. Θεσσαλονίκη, 2006 Jamil A. Altarayrah 5

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος Εισαγωγή Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Αξία των Γενετικών Πόρων των Αγροτικών Ζώων Η γενετική παραλακτικότητα των Ζωικών Γενετικών Πόρων Κίνδυνοι που απειλούν τους Γενετικούς Πόρους των Αγροτικών Ζώων Μικροδορυφορικοί δείκτες Γενετική παραλλακτικότητα Γενετικές αποστάσεις Προσδιορισμός του κινδύνου εξαφάνισης των φυλών αγροτικών ζώων Υλικά και Μέθοδοι Υλικό της ανάλυσης Στατιστική ανάλυση Γενετική παραλλακτικότητα Γενετική διαφοροποίηση Γενετική παραλλακτικότητα Ανάλυση των γονιδιακών τόπων Γονιδιακή παραλλακτικότητα Παρατηρηθείσα ετεροζυγωτία Μέση ετεροζυγωτία Έλεγχος ισοζυγίου Hardy-Weinberg Γενετική διαφοροποίηση Συντελεστές F του Nei Συντελεστές Fst και ροή γονιδίων ανά ζεύγος πληθυσμών Γενετικές αποστάσεις Φυλογενετικό δέντρο Πολυμεταβλητή ανάλυση Προγονικοί πληθυσμοί Διατήρηση της γενετικής ποικιλότητας Συμπεράσματα και Γενικός Σχολιασμός Περίληψη Summary...102

8 10. Βιβλιογραφία Η διατριβή υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου ECONOGENE (QLRT-CT ) 1

9 1. Πρόλογος Τα αγροτικά ζώα αποτελούν ένα ουσιαστικό τμήμα της γεωργικής βιοποικιλότητας. Μέσα από το πέρασμα των αιώνων, οι διαδικασίες της εξημέρωσης, προσαρμογής και επιλογής οδήγησαν σε έναν μεγάλο αριθμό φυλών αγροτικών ζώων που παρέχουν ένα σημαντικό εύρος προϊόντων διατροφής, καθώς και λιπασμάτων και καύσιμης ύλης, τα οποία αποτελούν μία αναντικατάστατη πηγή πρώτης ύλης για την κατασκευή ποικίλων προϊόντων. Παρόλη τη σημαντική μηχανοποιήση που έχει πραγματοποιηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, τα αγροτικά ζώα συμβάλλουν ακόμη στην εργασία, συνεισφέροντας με αυτόν τον τρόπο στη γεωργία, τη δασοκομία, τη μετακίνηση, τον τουρισμό και την αναψυχή. Εντούτοις, περισσότερα από 30 χρόνια γενετικής βελτίωσης οδήγησαν σε μείωση της γενετικής παραλλακτικότητας σε ορισμένες από τις κύρια χρησιμοποιούμενες φυλές, με αποτέλεσμα καθημερινά να χάνονται φυλές σε διάφορες περιοχές του κόσμου. Προς το παρόν, η Ευρώπη διαθέτει ένα σημαντικό απόθεμα από σπάνιες φυλές. Μακροπρόθεσμες προοπτικές, ως προς την ασφάλεια των αποθεμάτων διατροφής, απαιτούν την ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων για τη διατήρηση των πολύτιμων φυλών, καθώς και για την παραλλακτικότητα εντός των φυλών. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διατηρηθεί η γενετική παραλλακτικότητα εντός μίας φυλής, ώστε να είναι δυνατή η μεταβολή του επιλεκτικού στόχου στο μέλλον, εάν αυτό είναι αναγκαίο. Επίσης, πολλές φυλές σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διατηρούνται επειδή έχουν αναγνωρισθεί για τον ιδιαίτερο πολιτιστικό και κοινωνικό τους ρόλο. Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη σημασία των ζωικών γενετικών πόρων που συνοδεύεται από αυξημένο αριθμό δράσεων 2

10 με στόχο την προστασία και διατήρησή τους. Ειδικές επιτροπές έχουν συσταθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Ενωσης Ζωικής Παραγωγής και του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας, με σκοπό τη συζήτηση και εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων. Το κύριο αίτιο που οδηγεί μία φυλή σε κρίσιμη κατάσταση και εξαφάνιση, είναι η μικρή ανταγωνιστικότητά της ως προς τις κυρίαρχες φυλές. Ωστόσο, πολλές φορές, ο χαρακτηρισμός μίας φυλής ως μη ανταγωνιστικής οφείλεται σε ελλιπείς γνώσεις ως προς την οικονομική σημασία της και σε έλλειψη πρωτοβουλιών προώθησης της φυλής. Κατά συνέπεια, με την ανάληψη δράσεων οι οποίες έχουν ως στόχο τον προσδιορισμό της οικονομικότητας μίας φυλής, τη βελτίωση των δομών και των υπηρεσίων τεχνικής στήριξης, την εφαρμογή σχημάτων γενετικής βελτίωσης με σκοπό τη διατήρηση της γενετικής παραλλακτικότητας και την αποφυγή της αιμομιξίας, τη βελτιστοποίηση του παραγωγικού συστήματος, την αύξηση της αξίας αγοράς των προϊόντων της φυλής, είναι δυνατόν η φυλή να ξεπεράσει τη διαδικασία μείωσης του πληθυσμού της και να οδηγηθεί στην «αυτοδιατήρηση» (Ruane, 1999). Ο συνολικός πληθυσμός των προβάτων στην Ελλάδα ανέρχεται σε κεφαλές, από τις οποίες το 90% περίπου είναι κυρίως διασταυρώσεις μεταξύ των διαφόρων ελληνικών φυλών. Η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί τον σημαντικότερο κλάδο της κτηνοτροφίας στη χώρα μας, ο οποίος συμβάλλει σε ποσοστό 43% στη ζωική παραγωγή και κατά 13% στο συνολικό αγροτικό εισόδημα. Ο εκτρεφόμενος πληθυσμός προβάτων, αν και παρουσιάζει μεγάλη παραλλακτικότητα στη σωματική διάπλαση, την παραγωγικότητα, την πολυδυμία και την ταχύτητα ανάπτυξης, εντούτοις παρουσιάζει εξαιρετική προσαρμοστικότητα στις περιβαλλοντικές συνθήκες της χώρας (Χατζημηνάογλου, 2001). 3

11 Η Ελλάδα διαθέτει πολλές φυλές προβάτων, ο αριθμός των οποίων, όπως έχει καταγραφεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ανέρχεται σε 26, ενώ 6 φυλές προβάτων έχουν ήδη εξαφανισθεί. Οι ελληνικές φυλές μικρών μηρυκαστικών, μαζί με φυλές άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μεσογείου, αποτέλεσαν αντικείμενο μελέτης ενός ερευνητικού έργου που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και είχε ως στόχους: (α) τον προσδιορισμό των πληθυσμών αιγών και προβάτων υψηλής προτεραιότητας διατήρησης και τη χαρτογράφηση των προτεραιοτήτων, (β) τη διερεύνηση των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών εκτροφής των φυλών και των προοπτικών ανάπτυξής τους, (γ) τον προσδιορισμό των περιοχών, στις οποίες η βιώσιμη διατήρηση των πληθυσμών έχει μεγάλη πιθανότητα επιτυχίας, (δ) την εκτίμηση της οικονομικής αξίας των γενετικών πόρων προκειμένου να τεκμηριωθούν οι συγκεκριμένες ενέργειες διαχείρισης ή διατήρησής τους και (ε) τη διατύπωση προτάσεων για συγκεκριμένα μέτρα και ενέργειες προς την κατεύθυνση μίας οικονομικά βιώσιμης διατήρησης των τοπικών φυλών (Ajmone-Marsan κ.ά., 2005). Σκοπός της διατριβής ήταν να διερευνηθεί η γενετική σύνθεση και ποικιλομορφία ορισμένων Ελληνικών φυλών προβάτων, καθώς και οι μεταξύ τους γενετικές αποστάσεις. Επιπλέον, με βάση τα αποτελέσματα να εξετασθούν οι λόγοι και οι δυνατότητες διατήρησής τους. 4

12 2. Εισαγωγή Η γενετική ποικιλομορφία των αγροτικών ζώων έχει εξελιχθεί κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων ετών μέσα από τη διαδικασία της φυσικής επιλογής, μέσω της οποίας σχηματίσθηκαν και σταθεροποιήθηκαν τα είδη των αγροτικών ζώων που χρησιμοποιούνται στη διατροφή του ανθρώπου και τη γεωργία. Μόνο κατά τις τελευταίες χιλιετίες, η αλληλεπίδραση του περιβάλλοντος και της τεχνητής επιλογής από τον άνθρωπο, επιτάχυνε την ανάπτυξη της παραλλακτικότητας εντός των ειδών και οδήγησε στη δημιουργία των γενετικά διακριτών φυλών των αγροτικών ζώων. Η διατήρηση της γενετικής παραλλακτικότητας των αγροτικών ζώων, είναι ουσιαστική για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών της ανθρωπότητας. Τα περιβάλλοντα, μέσα στα οποία τα αγροτικά ζώα εκτρέφονται και παράγουν, δεν είναι στατικά, αλλά δυναμικά και μεταβάλλονται. Η διατήρηση της γενετικής παραλλακτικότητας αποτελεί επιπλέον ασφάλεια σε μελλοντικές απρόβλεπτες συνθήκες του περιβάλλοντος. Επιπροσθέτως, η αυξανόμενη απαίτηση, σε παγκόσμιο επίπεδο, για ένα εύρος προϊόντων διατροφής, προϋποθέτει ένα δυναμικό και προσαρμόσιμο παραγωγικό σύστημα, το οποίο πρέπει να έχει στη διάθεσή του διαφορετικούς γενετικούς τύπους. Τέλος, θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι, η διατήρηση της γενετικής παραλλακτικότητας των αγροτικών ζώων βελτιώνει την ποιότητα ζωής του ανθρώπου, καθώς αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κληρονομιάς του ανθρώπου και ως τέτοιο πρέπει να μεταφερθεί στις επόμενες γενεές. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συζήτηση σχετικά με τη διατήρηση των γενετικών πόρων των αγροτικών ζώων, άρχισε με καθυστέρηση σε σύγκριση με τους φυτικούς γενετικούς πόρους. Εντούτοις, ήδη από την αρχή της εφαρμογής της τεχνητής σπερματέγχυσης (ΤΣ) στα βοοειδή στη δεκαετία του 50 στη Σουηδία, γίνοταν διατήρηση σπέρματος από κάθε ταύρο που χρησιμοποιόταν στην αναπαραγωγή. Στη δεκαετία του 60, επιστήμονες και ομάδες κτηνοτρόφων 5

13 άρχισαν να επικεντρώνουν την προσοχή τους στον υψηλό βαθμό διάβρωσης των ζωικών γενετικών πόρων. Στην Ευρώπη, οι κτηνοτρόφοι εγκαταλείπουν τις αγροτικές περιοχές και οι πολλές αυτόχθονες φυλές αγροτικών ζώων αντικαθιστούνται από λίγες, οι οποίες προωθούνται εντατικά και έχουν υποστεί υψηλής έντασης επιλογή. Οι φυλές αυτές επίσης εξάγονται στις αναπτυσσόμενες χώρες εκτός Ευρώπης, όπου αντικαθιστούν φυλές, οι οποίες είναι άριστα προσαρμοσμένες σε περιβάλλοντα και συστήματα παραγωγής πολύ διαφορετικά από αυτά της Ευρώπης. Το 1972, για πρώτη φορά, στο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον, στη Στοκχόλμη, αναγνωρίζονται αυτές οι εξελίξεις και τα προβλήματα. Τελικά, το 1980, θεσμοθετείται στα γραφεία του FAO το πρώτο Παγκόσμιο Τεχνικό Συμβούλιο για τους Γενετικούς Πόρους. Το 1992, ο FAO ξεκίνησε ένα ειδικό πρόγραμμα δράσης για τη διαχείριση των Γενετικών Πόρων των Αγροτικών Ζώων, σε παγκόσμιο επίπεδο, με στόχο την προώθηση της εθνικής συμμετοχής στην παγκόσμια προσπάθεια για την εφαρμογή των εν λόγω δραστηριοτήτων διατήρησης. Στην Ευρώπη, συντονισμένες δράσεις για τους ζωικούς γενετικούς πόρους ξεκίνησαν το 1980, όταν η Ευρωπαϊκή Ενωση Ζωικής Παραγωγής (EAAP) δημιούργησε μία ομάδα εργασίας στον τομέα αυτό, με κύριες δραστηριότητες την οργάνωση τακτικών απογραφών των φυλών των αγροτικών ζώων στην Ευρώπη και την ενσωμάτωση της επιστήμης της γενετικής στις δράσεις διατήρησης. Η εξέλιξη των μοριακών τεχνικών για την ανίχνευση των πολυμορφισμών του DNA, σε κωδικοποιούσες και μη κωδικοποιούσες περιοχές των χρωμοσωμάτων, διευκολύνει την περιγραφή της γενετικής παραλλακτικότητας των αγροτικών ζώων και την καθιστά περισσότερη ακριβή. Οι μικροδορυφόροι, ως γενετικοί δείκτες για τον προσδιορισμό της γενετικής παραλλακτικότητας και των φυλογενετικών σχέσεων μεταξύ των φυλών των αγροτικών ζώων, παρουσιάζουν πλεονεκτήματα, καθώς έχουν συγκεκριμένη θέση στο γονιδίωμα, ο προσδιορισμός τους γίνεται με ταχεία και αυτοματοποιημένη ανάλυση, ενώ απαιτούνται μικρές ποσότητες DNA και παρουσιάζουν υψηλό πολυμορφισμό. 6

14 Είναι χρήσιμοι τόσο στη μελέτη της γενετικής σύνθεσης του ατόμου, όσο και στις μελέτες φυλογενετικής εξέλιξης. Οι φυλές που μελετήθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας διδακτορικής διατριβής, ήταν οι φυλές Ανωγείων, Καλαρρύτικη, Καραγκούνικη, Κεφαλληνίας, Κύμης, Λέσβου, Ορεινή Ηπείρου, Πηλίου, Σφακίων και Σκοπέλου. Από τις φυλές αυτές, οι φυλές Ανωγείων, Καλαρρύτικη, Κεφαλληνίας, Ορεινή Ηπείρου και Πηλίου επιλέχθηκαν λόγω του ότι εκτρέφονται σε ορεινές / μειονεκτικές περιοχές και, κατά κύριο λόγο, σε πληθυσμούς μικρού μεγέθους. Από αυτές, η Καλαρρύτικη φυλή είναι στενά συνδεδεμένη με την ιστορία του Συράκου και των Καλαρρυτών. Η φυλή Ανωγείων έχει ιδιαίτερα στιλπνό μαλλί που πιθανόν να οφείλεται σε μετάλλαξη. Τα πρόβατα της φυλής είναι εξαιρετικά λιτοδίαιτα και ανθεκτικά. Η φυλή Ορεινή Ηπείρου αναφέρεται από παλιά στη βιβλιογραφία και ενδεχόμενα οι υπόλοιπες ορεινές φυλές να αποτελούν παραλλαγές αυτής της φυλής. Η φυλή Πηλίου, αν και δεν αναφέρεται στη βιβλιογραφία, παρουσιάζει ενδιαφέρον για την αειφορική αξιοποίηση της περιοχής, στην οποία εκτρέφεται. Η φυλή Κεφαλληνίας παρουσιάζει υψηλή γαλακτοπαραγωγή σε σχέση με τις υπόλοιπες ορεινές φυλές. Οι φυλές Κύμης και Σκοπέλου επιλέχθηκαν, επίσης, λόγω του μικρού μεγέθους του πληθυσμού τους, καθώς και για τα επιθυμητά χαρακτηριστικά που εμφανίζουν, όπως υψηλή πολυδυμία και γαλακτοπαραγωγή. Οι φυλές Καραγκούνικη, Λέσβου και Σφακίων είναι φυλές που εκτρέφονται σε μεγάλους αριθμούς. Η Καραγκούνικη είναι διαδεδομένη σε όλη την Ελλάδα και έχει χρησιμοποιηθεί για την αναβάθμιση πολλών πεδινών και ημιορεινών πληθυσμών. Η φυλή της Λέσβου, πολύ καλά προσαρμοσμένη στις συνθήκες της περιοχής, παρουσιάζει υψηλές σχετικά αποδόσεις και έχει χρησιμοποιηθεί επίσης για την αναβάθμιση εκτροφών σε περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας. Τέλος, η φυλή των Σφακίων είναι άριστα προσαρμοσμένη στο δυτικό τμήμα της Κρήτης, όπου εκτρέφεται και εκμεταλλεύεται με τον καλύτερο τρόπο την όχι ιδιαίτερα πλούσια φυσική 7

15 βλάστηση αυτής της ημιορεινής έως ορεινής περιοχής (Ρογδάκης, 2002; Χατζημηνάογλου, 2001). 3. Ανασκόπηση βιβλιογραφίας 3.1. Αξία των Γενετικών Πόρων των Αγροτικών Ζώων Σε παγκόσμιο επίπεδο οι Ζωικοί Γενετικοί Πόροι (ΖΓΠ), καλύπτουν το 30% του συνόλου των απαιτήσεων του ανθρώπου σε τρόφιμα και άλλα αγροτικά προϊόντα (FAO, 1999). Οι ΖΓΠ είναι ιδιαίτερα ζωτικής σημασίας στην επιβίωση και οικονομία των αναπτυσσόμενων χωρών. Παρέχουν σε όλη τη διάρκεια του έτους βασικά προϊόντα διατροφής, στηρίζουν την απασχόληση και το εισόδημα εκατομμυρίων ανθρώπων και συμβάλλουν ως ζώα εργασίας και ως πηγή λιπάσματος στη φυτική παραγωγή. Οι φυλές των αγροτικών ζώων και οι ποικιλίες των καλλιεργημένων φυτών αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό τμήμα της συνολικής βιοποικιλότητας. Αν και αντιπροσωπεύουν μόνο έναν μικρό αριθμό ειδών, η εξημέρωσή τους είχε ουσιαστική επίδραση στην εξέλιξη των ανθρώπινων κοινωνιών και της ιστορίας (Diamond, 1998). Κάθε φυλή έχει μία ιδιαίτερη μοναδική αξία, όπως η προσαρμογή της σε ένα ιδιαίτερο περιβάλλον, ο ειδικός κοινωνικός, θρησκευτικός ή πολιτιστικός ρόλος της κ.ά., η οποία αναφέρεται σε όλες τις ειδικές λειτουργίες μίας φυλής που δεν εκπληρώνονται από ζώα διαφορετικής φυλής. Στον αναπτυσσόμενο κόσμο, παρόλο που συχνά δεν αναγνωρίζεται, υπάρχουν πολλοί αυτόχθονες πληθυσμοί αγροτικών ζώων προσαρμοσμένοι στα υπάρχοντα παραγωγικά συστήματα. Οι γονότυποι, τουλάχιστον μερικών από αυτούς τους πληθυσμούς, θα μπορούσαν επίσης να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο σε μελλοντικά παραγωγικά συστήματα, αλλά πολλοί απειλούνται κυρίως από τις διασταυρώσεις με τις εισαγόμενες φυλές από τις αναπτυγμένες χώρες (Barker, 1996). 8

16 Στις αγροτικές περιοχές, τα αγροτικά ζώα αποτελούν σημαντική πηγή τροφίμων και εισοδήματος. Αποτελούν πηγή ζωικής πρωτεΐνης υψηλής αξίας και σημαντικών ιχνοστοιχείων. Άλλες λειτουργίες των αγροτικών ζώων περιλαμβάνουν την παραγωγή μη διατροφικών προϊόντων, όπως το δέρμα, το μαλλί και τη χρήση τους ως μέσα μεταφοράς και ως καύσιμη ύλη σε ορισμένες κοινότητες. Τα μηρυκαστικά μετατρέπουν επίσης τα υπολείμματα της συγκομιδής και τα ινώδη υλικά χαμηλής αξίας σε πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας. Επίσης, συμβάλλουν στην αξιοποίηση των μειονεκτικών περιοχών χαμηλής ή μηδαμινής αξίας για την παραγωγή πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας. Ο ζωικός πληθυσμός αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος και συναλλάγματος για πολλές χώρες, όπως προκύπτει από τη συμβολή του τομέα της ζωικής παραγωγής στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες (Delgado κ.ά., 1999). Σε περιοχές, στις οποίες οι βελτιωμένες φυλές δεν μπορούν να επιζήσουν, ή στις οποίες οι ζωοτροφές είναι ακριβές, οι αυτόχθονες φυλές συνεχίζουν να παράγουν. Υπάρχουν πολλές περιοχές με υψηλή ξηρασία, μεγάλες κλιματικές μεταβολές ή άλλους περιορισμούς που τις καθιστούν μειονεκτικές για την ανάπτυξη καλλιεργειών. Οι περιοχές αυτές, ενώ δεν είναι κατάλληλες για καλλιέργειες, αξιοποιούνται άριστα με την εκτροφή των αγροτικών ζώων. Κατά συνέπεια, η εκτροφή των εντοπίων φυλών αγροτικών ζώων που είναι προσαρμοσμένες στις περιοχές αυτές, μπορεί να συνεχίσει να χρησιμεύει ως μία οικονομικά βιώσιμη δραστηριότητα και να συμβάλει στην ανάπτυξη των συγκεκριμένων περιοχών (Mendelson, 2003). Κλιματικές μεταβολές, σε μεγάλη κλίμακα, μπορεί να καταστήσουν εμφανή την ανάγκη εκτροφής φυλών αγροτικών ζώων που είναι ανθεκτικές σε μεγαλύτερο εύρος θερμοκρασιών και βροχοπτώσεων. Η ανθεκτικότητα σε απρόβλεπτες νέες ασθένειες είναι επίσης σημαντική, όπως έχει διαπιστωθεί από τη σημασία της φυλής βοοειδών Ζebu που ήταν ανθεκτική στην επιδημία πανώλης των ζώων, η οποία αποδεκάτισε τους πληθυσμούς της Αφρικής στις αρχές του 20ου αιώνα (Rege, 1999). 9

17 Ορισμένες φυλές αγροτικών ζώων έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως η εμφάνιση σε υψηλή συχνότητα ορισμένων ασθενειών ή ασυνήθιστων φαινοτυπικών χαρακτηριστικών, όπως η υψηλή μυϊκή ανάπτυξη που παρατηρείται στα βοοειδή της φυλής Belgian Blue. Οι ερευνητές μπορούν να αξιοποιήσουν τις φυλές αυτές για να κατανοήσουν τους γενετικούς μηχανισμούς που ελέγχουν τις συγκεκριμένες ιδιότητες. Επιπροσθέτως, τα ζώα με τους ακραίους φαινότυπους μπορεί να είναι χρήσιμα στην έρευνα που σχετίζεται με τον προσδιορισμό γονιδίων, τα οποία ελέγχουν ποσοτικές ιδιότητες, όπως τη γαλακτοπαραγωγή και το ρυθμό ανάπτυξης. Η προσαρμογή των φυλών στα συγκεκριμένα περιβάλλοντα μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη στη μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ γονοτύπου και περιβάλλοντος (Ruane, 2000). Οι μεταβολές των προτιμήσεων των καταναλωτών σε προϊόντα που προέρχονται από εκτατικά και ελευθέρας βοσκής συστήματα, έχουν ωθήσει τους αγρότες ώστε να προσαρμόσουν κατάλληλα τα συστήματα παραγωγής τους και, κατά συνέπεια, τις ανάγκες τους σε φυλές. Για παράδειγμα, στα προγράμματα βελτίωσης χοίρων στη Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποιείται η φυλή χοίρων της Νοτίου Αφρικής Saddleback, δεδομένου ότι αξιοποιεί καλύτερα το χόρτο και αποθηκεύει περισσότερα θρεπτικά συστατικά στο λίπος, ώστε να αντέχει στις χαμηλότερες θερμοκρασίες (ILRI, 1999). Τα αγροτικά ζώα, με την εκτροφή τους σε ισορροπημένα μικτά παραγωγικά συστήματα, συμβάλλουν στην αειφορική διατήρηση του περιβάλλοντος (De Haan κ.ά., 1997). Επιπλέον, η ιδιοκτησία μηρυκαστικών ενθαρρύνει τους μικροκτηματίες να φυτέψουν φυτικά είδη και θάμνους που χρησιμοποιούνται για τη βόσκηση των ζώων, και μέσω αυτής της διαδικασίας ελέγχεται η διάβρωση του εδάφους, προωθείται η διατήρηση ύδατος και αυξάνεται η γονιμότητα του εδάφους (Rege και Gibson, 2003). Ένα ακόμη επιχείρημα για τη διατήρηση ειδών ή φυλών χωρίς άμεσο οικονομικό ενδιαφέρον είναι η συμβολή τους στη διατήρηση του περιβάλλοντος και του τοπίου. Συγκεκριμένα, η βόσκηση μπορεί να δημιουργήσει τοπία με πολιτιστική 10

18 και αισθητική αξία, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει στη διατήρηση της παγκόσμιας βιοποικιλότητας. Εξαιρετικά παραδείγματα αποτελούν τα τοπία του Γιορκσάιρ στην Αγγλία και του Luneberg στη Γερμανία, τα οποία οφείλουν το χαρακτήρα τους στη βόσκηση από πρόβατα (Tisdell, 2003). Σχετικά ο Mendelson (2003), αναφέρει τη συμβολή των αγελάδων γαλακτοπαραγωγής στη διατήρηση των βοσκοτόπων των βορειοανατολικών περιοχών των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι μετατρέπονται σε δασικές εκτάσεις, καθώς ο κλάδος της γαλακτοπαραγωγικής αγελαδοτροφίας στην περιοχή μειώνεται λόγω της διακοπής των επιδοτήσεων. Ανάλογο παράδειγμα αναφέρει ο ίδιος συγγραφέας για το Αλπικό τοπίο της Ευρώπης, όπου οι βοσκότοποι διατηρούνται, εφόσον συνεχίζεται η επιδότηση της βοοτροφίας. Στις περιπτώσεις αυτές, αν και η επιδότηση μπορεί να θεωρηθεί ότι κατευθύνεται προς την παραγωγή, εντούτοις στόχος της είναι η διατήρηση του περιβάλλοντος. Οι περισσότερες βελτιωμένες φυλές αγροτικών ζώων έχουν επιλεγεί με βάση ελάχιστα χαρακτηριστικά που έχουν εμπορικό - οικονομικό ενδιαφέρον, γεγονός που έχει οδηγήσει σε απώλεια της γενετικής παραλλακτικότητας εντός των φυλών (Bulmer, 1980). Η εντατικοποίηση της ζωικής παραγωγής έχει επιτευχθεί με τη χρήση ζώων υψηλού παραγωγικού δυναμικού σε περιβάλλοντα που επιτρέπουν την έκφραση αυτού του δυναμικού. Κατά συνέπεια, οι ιδιότητες προσαρμογής δεν είναι σημαντικές σε αυτά τα συστήματα και φυλές με χαμηλότερη προσαρμοστικότητα έχουν γίνει κυρίαρχες. Η γενετική διάβρωση της παραλλακτικότητας των αγροτικών ζώων έχει θέσει το 30% των φυλών σε παγκόσμιο επίπεδο σε κίνδυνο εξαφάνισης, συχνά ως αποτέλεσμα της κυβερνητικής πολιτικής και των προγραμμάτων που εφαρμόζονται. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας, από τις 6400 φυλές αγροτικών ζώων παγκοσμίως, το 30% περίπου κινδυνεύει από εξαφάνιση, ενώ ένα ποσοστό 1-2% χάνεται ετησίως (FAO, 2000). Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο συνολικός αριθμός αυτόχθονων φυλών που απειλούνται είναι 773, 172 φυλές έχουν χαρακτηρισθεί ότι βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση, 11

19 302 φυλές βρίσκονται σε κίνδυνο εξαφάνισης, ενώ 39 φυλές βρίσκονται στην κατηγορία «κρίσιμη κατάσταση με πρόγραμμα διατήρησης» και 105 φυλές έχουν χαρακτηρισθεί ότι βρίσκονται στην κατηγορία «σε κίνδυνο εξαφάνισης με πρόγραμμα διατήρησης». Αξίζει να αναφερθεί ότι στην Ευρωπαϊκή Ενωση υπάρχουν αυτή την περίοδο τουλάχιστον 155 αυτόχθονες φυλές, οι οποίες, αν και δεν βρίσκονται σε κίνδυνο εξαφάνισης παρουσιάζουν συνεχώς μειούμενη τάση του μεγέθους του πληθυσμού τους. Σε ό,τι αφορά τα είδη των αγροτικών ζώων, οι υψηλότεροι αριθμοί φυλών που βρίσκονται σε κίνδυνο είναι, κατά σειρά, οι φυλές των προβάτων (223), των αλόγων (200) και των βοοειδών (190). Σε μέσο επίπεδο, βρίσκονται οι φυλές των χοίρων (79) και των αιγών (69). Όσον αφορά στη γεωγραφική κατανομή της ποικιλότητας των ζωικών γενετικών πόρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η χώρα με τον υψηλότερο αριθμό αυτόχθονων φυλών που βρίσκονται σε κίνδυνο είναι η Γερμανία (164) και ακολουθείται από τη Γαλλία (123) και την Ιταλία (115), σύμφωνα με τους Signorello και Pappalardo (2003). Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ενωμένων Εθνών (United Nations Development Programme, RAFI/ UNDP, 1995), τα μισά από τα εξημερωμένα ζώα όλης της Ευρώπης έχουν εξαφανισθεί στον 20 ο αιώνα. Το ένα τρίτο όλων των υπόλοιπων φυλών αγροτικών ζώων στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική βρίσκονται σε κίνδυνο. Ο Hope Shand (Διευθυντής Έρευνας του Διεθνούς Ιδρύματος Αγροτικής Ανάπτυξης - RAFI) ανέφερε ότι οι φυλές αγροτικών ζώων εξαφανίζονται με ρυθμό 5% ετησίως, γεγονός που αντιστοιχεί σε έξι φυλές ανά μήνα. Στην Ευρώπη, οι μισές από τις φυλές των αγροτικών ζώων που υπήρχαν το 1900 έχουν εξαφανισθεί, ενώ το 43% αυτών που παραμένουν, κινδυνεύουν να εξαφανισθούν. Συγχρόνως, υπάρχει πολύ συχνά έλλειψη ακόμη και των πιο στοιχειωδών πληροφοριών για πολλές από αυτές τις φυλές. Βασικά φαινοτυπικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων και των κατά προσέγγιση αριθμών για τα μεγέθη των πληθυσμών, είναι διαθέσιμα σήμερα μόνο για το 50% των παγκόσμιων ζωικών γενετικών πόρων (Hammond, 1998). Επιπλέον, η εκτροφή πολλών εντοπίων φυλών υποστηρίζει τις τοπικές οικονομίες μειονεκτικών περιοχών (Maijala κ.ά., 12

20 1984) και συμβάλλει στην κατάλληλη διαχείριση των φυσικών βιότοπων (Ostermann, 1998). Από κοινωνικοοικονομική άποψη, η διατήρηση των ΖΓΠ είναι επίσης σημαντική, δεδομένου ότι οι περισσότερες (70%) από τις περίπου 6400 φυλές των αγροτικών ζώων βρίσκονται στις αναπτυσσόμενες χώρες (FAO, 1999). Από αυτές, οι αυτόχθονοι ζωικοί πληθυσμοί παρουσιάζουν πολύ καλή προσαρμογή στα συστήματα παραγωγής χαμηλών εισροών, πολλά από τα οποία βρίσκονται σε μειονεκτικές περιοχές (Drucker κ.ά., 2001). Οι φυλές είναι, σε μεγάλο βαθμό, προϊόντα του ανθρώπου, καθώς η τεχνητή επιλογή για συγκεκριμένους χρωματισμούς, παραγωγικές ιδιότητες ή μορφολογικά χαρακτηριστικά αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη των φυλών, ειδικά στις οικονομικά αναπτυγμένες χώρες. Οι φυλές των αγροτικών ζώων μπορούν να θεωρηθούν μέρος της πολιτιστικής ή ιστορικής κληρονομιάς μίας ορισμένης περιοχής ή χώρας, την οποία οι άνθρωποι έχουν κληρονομήσει από τις προηγούμενες γενεές και που πρέπει να διατηρήσουν για τις επόμενες γενεές. Μία εικόνα σχετικά με τον ιστορικό και πολιτιστικό ρόλο μίας φυλής μπορεί να σχηματισθεί εξετάζοντας σε ποιό βαθμό οι κάτοικοι μίας περιοχής, θα βίωναν την απώλεια στην περίπτωση που η συγκεκριμένη φυλή θα εξαφανιζόταν (Ruane, 2000). Κατά συνέπεια, οι αυτόχθονες φυλές μπορούν να θεωρηθούν ως πολιτιστικές αξίες σε σχέση με το ρόλο τους στην ιστορία, καθώς συχνά έχουν έναν κεντρικό ρόλο στην κοινωνική ζωή των αγροτικών πληθυσμών και επίσης συμβάλλουν στη διατήρηση των τοπικών παραδόσεων. Σε συντομία, κάθε στοιχείο της ανθρώπινης δράσης, κατά συνέπεια και οι φυλές των αγροτικών ζώων, μπορεί να θεωρηθεί ως τεκμηρίωση του ανθρώπινου πολιτισμού και κατ αυτήν την άποψη έχουν πολιτιστική αξία. Αυτή η υπόθεση φαίνεται λογική για τους ακόλουθους λόγους: 1. Οι εντόπιες φυλές έχουν διαδραματίσει συχνά έναν κεντρικό ρόλο, για σχετικά μεγάλες περιόδους, στην αγροτική παραγωγή και την κοινωνική ζωή των 13

21 αγροτικών πληθυσμών και, κατά συνέπεια, μπορούν να θεωρηθούν ως στοιχεία της ιστορίας των περιοχών και ειδικότερα σε ό,τι σχετίζεται με τη ζωή στην ύπαιθρο, 2. Η παραγωγή τυπικών προϊόντων ζωικής προέλευσης, από εντόπιες φυλές, με τις παραδοσιακές μεθόδους εκτροφής στις συγκεκριμένες περιοχές, η αξία των οποίων αναγνωρίζεται σήμερα και προστατεύεται από οδηγίες της ΕΕ, 3. Οι εντόπιες φυλές αποτελούν συχνά ένα βασικό παράγοντα στην εξέλιξη της πολιτιστικής ζωής, και 4. Οι εντόπιες φυλές είναι συχνά σήμερα σημείο αναφοράς των τοπικών παραδόσεων, όπως οι διατροφικές συνήθειες και τα είδη χειροτεχνίας και λαογραφίας, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς (Gandini και Villa, 2003). Εάν οι άνθρωποι θεωρούν ότι η διατήρηση δεσμών με το παρελθόν τους είναι σημαντική, είναι δυνατόν να αφιερώσουν κάποιο μέρος των ενεργειών για το σκοπό αυτό. Ορισμένες φυλές αγροτικών ζώων μπορούν απλώς να διατηρηθούν για την εμφάνισή τους. Είναι πιθανόν, δηλαδή, να ενδιαφερθούν για τις φυλές λόγω της αισθητικής τους εμφάνισης, όπως για παράδειγμα τα άλογα της φυλής Pentro, τα οποία εκτρέφονται στην Ιταλία εδώ και 2500 έτη. Αν και έχει λίγη οικονομική αξία σήμερα, οι άνθρωποι απολαμβάνουν το άλογο ως σύμβολο του παρελθόντος τους (Cicia κ.ά., 2003). Συμπερασματικά, οι αυτόχθονες φυλές των αγροτικών ζώων είναι ζωτικής σημασίας στοιχεία, στο πλαίσιο του πολιτιστικού ιστού μίας κοινωνίας. Συμβάλλουν στη διατήρηση της ταυτότητας των τοπικών πληθυσμών και ανταποκρίνονται πλήρως στην έννοια της πολιτιστικής αξίας. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, από τα μικτά συστήματα φυτικής και ζωικής παραγωγής προκύπτουν συνήθως χαμηλά εισοδήματα, τα οποία βρίσκονται στα όρια της φτώχειας (ILRI, 2000). Υπολογίζεται ότι σε παγκόσμιο επίπεδο το 70% των αγροτών με εισόδημα που βρίσκεται στα όρια της φτώχειας, στηρίζει τα εισοδήματά τους στην κτηνοτροφία (Rege και Gibson, 2003). Η προσπάθεια για 14

22 την αύξηση της βιωσιμότητας αυτών των συστημάτων παραγωγής μπορεί να συμβάλει περισσότερο στη μείωση της φτώχειας από ό,τι η αύξηση της παραγωγικότητας στα εντατικά βιομηχανικά συστήματα (Ashley κ.ά., 1999). Οι παραδοσιακές πρακτικές των κοινοτήτων της Αφρικής που εκτρέφουν αγροτικά ζώα, περιέχουν εύρος επιλεκτικών στόχων, στους οποίους, εκτός από την εκτροφή των ζώων για πολλαπλές παραγωγικές κατευθύνσεις, περιλαμβλάνονται ιδιότητες, όπως η εμφάνιση και τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς. Οι κοινότητες μπορούν να έχουν διαφορετικές ανάγκες, αντιλήψεις και προτιμήσεις, με βάση τις οποίες λαμβάνουν τις αποφάσεις για την αναπαραγωγή ή την πώληση των ζώων. Σε αρκετές περιπτώσεις, υπάρχουν περιορισμοί ή προκαταλήψεις στη χρήση και τις πρακτικές αναπαραγωγής, οι οποίες συνδέονται συχνά στενά με τη θρησκεία ή τον πολιτισμό των ανθρώπινων κοινωνιών. Η παραμέληση, κατά το παρελθόν και σήμερα, της τοπικής γνώσης σχετικά με τους ΖΓΠ και τις παραδοσιακές τεχνικές εκτροφής, αποτέλεσε την αιτία μεγάλων δυσκολιών στην ανάπτυξη επιτυχημένων στρατηγικών διατήρησης σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Η έρευνα ως προς τα παραδοσιακά συστήματα εκτροφής, στην οποία όμως να συμμετέχει ο κτηνοτρόφος με ενεργό ρόλο, είναι απαραίτητη για την ενσωμάτωση της παραδοσιακής γνώσης στην ανάπτυξη στρατηγικών διατήρησης των ΖΓΠ (Wollny, 2003). Χωρίς να υπάρχει στόχος για πολλές χρήσεις, η αντικατάσταση των παραδοσιακών φυλών με τις βελτιωμένες, μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο των οικογενειών με χαμηλό εισόδημα (Drucker κ.ά., 2001). Αν και ένα μέρος των διατροφικών αναγκών των ανθρώπων, σε πολλά από τα φτωχότερα έθνη παγκοσμίως, ικανοποιείται ακόμα από τα άγρια ζώα και τα φυτικά είδη (Groombridge, 1992), κατά μεγάλο ποσοστό η διατροφή του ανθρώπου προέρχεται από τα εξημερωμένα είδη (Rege και Gibson, 2003). Χρησιμοποιώντας κοινούς πόρους, όπως οι ζωοτροφές που συλλέγονται από τη βοσκήση σε κοινοτικά εδάφη και η οικογενειακή εργασία, ακόμη και οι ιδιοκτήτες αγροτικών ζώων χωρίς ιδιοκτησία γης, μπορούν να παράγουν προϊόντα υψηλής 15

σπανίων φυλών των ζώων

σπανίων φυλών των ζώων Προβλήματα διατήρησης των σπανίων φυλών των ζώων Problems of conservation of rare breeds of animals Ανεξέλεγκτες διασταυρώσεις στα ποίμνια Μικρό μέγεθος Ελεγχο ομομειξίας μ Αδυναμία κατάταξης των ζώων

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Φυτών. Συνθετικές Ποικιλίες. Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών

Βελτίωση Φυτών. Συνθετικές Ποικιλίες. Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών Προκύπτουν από όλες τις δυνατές διασταυρώσεις μεταξύ ενός αριθμού σειρών (ομόμεικτων, κλώνων ή πληθυσμών) που έχουν επιλεγεί για την καλή τους συνδυαστική ικανότητα Ο έλεγχος αυτός της συνδυαστικής ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1 Οι προκλήσεις Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής του Τάσου Χανιώτη 1 Η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει μακροπρόθεσμα η Ευρωπαϊκή γεωργία και η Κοινή Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Οι αρχές της εξελικτικής σκέψης Η προέλευση των ειδών Ορθές και λανθασµένες αντιλήψεις σχετικά µε τη θεωρία της εξέλιξης Η θεωρία της εξέλιξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 1 : ΕΚΤΡΟΦΗ ΠΡΟΒΑΤΩΝ & ΑΙΓΩΝ Ελληνικές φυλές προβάτων 1/2 ΚΥΡΙΑΡΧΕΣ ΦΥΛΕΣ Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μπιζέλης Ιωσήφ Αντικειμενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Φυτογενετικoί Πόροι. Φυτογενετικοί Πόροι (Plant Genetic Resources) Περιορισμός Γενετικής Παραλλακτικότητας. Παρούσα κατάσταση φυτογενετικών πόρων

Φυτογενετικoί Πόροι. Φυτογενετικοί Πόροι (Plant Genetic Resources) Περιορισμός Γενετικής Παραλλακτικότητας. Παρούσα κατάσταση φυτογενετικών πόρων Φυτογενετικοί Πόροι (Plant Genetic Resources) Φυτογενετικoί Πόροι Ντόπιες ποικιλίες παραδοσιακής καλλιέργειας (landraces ή varieties ) Άγρια (wild) ή ημιάγρια (weedy) είδη συγγενή ή προγονικά των καλλιεργούμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΟΤΕΧΝΙΑ Διδάσκουσα: Κουτσούλη Παναγιώτα Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών

ΖΩΟΤΕΧΝΙΑ Διδάσκουσα: Κουτσούλη Παναγιώτα Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών ΖΩΟΤΕΧΝΙΑ Χαρακτηριστικά των αγροτικών ζώων με οικονομική σημασία Διδάσκουσα: Κουτσούλη Παναγιώτα Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών 1. Μονογονιδιακά χαρακτηριστικά στους πληθυσμούς

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΖΩΩΝ ΝΕΑΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ COMMISSION ON GENETIC RESOURCES FOR FOOD AND AGRICULTURE ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο Α Γ Ρ Ι Ν Ι Ο Υ Πρόκληση για κάθε εκτροφή προβάτων αποτελεί: Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας Πως αντιμετωπίζουμε αυτήν την πρόκληση; Κατάλληλο ζωϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ και η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ ΙΝΤΕΡΛΑΚΕΝ COMMISSION ON GENETIC RESOURCES FOR FOOD AND AGRICULTURE ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΟ ΝΈΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δρ. Σ. Αγγελόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Διοίκησης Αγροτικών Επιχειρήσεων, Αλεξάνδρειο Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ. (Μοριακή Βελτίωση)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ. (Μοριακή Βελτίωση) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (Μοριακή Βελτίωση) 1 Βασίζεται στη χρήση μοριακών δεικτών που είναι συνδεδεμένοι με επιθυμητές χρωμοσωμικές περιοχές. Μοριακοί δείκτες είναι τυχαία επιλεγμένα τμήματα DNA χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων ε Επισιτιστική Αυτάρκεια Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ ΦΟΡΟΥΜ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Αθήνα, Πολυτεχνείο, 20-22/2/2015 Διοργάνωση: Ηλιόσποροι, δίκτυο για

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή

Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή Μέθοδοι βελτίωσης Πηγές Μέθοδοι Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή Διασπώμενοι: Μαζική βελτίωση πληθυσμοί (F 2 ) Γενεαλογική βελτίωση Καταγωγή από μεμονωμένους σπόρους Διασταυρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, Κομοτηνή, 20/11/2015 Ο Ελληνικός βούβαλος και οι προοπτικές της βουβαλοτροφίας

Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, Κομοτηνή, 20/11/2015 Ο Ελληνικός βούβαλος και οι προοπτικές της βουβαλοτροφίας Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, Κομοτηνή, 20/11/2015 Ο Ελληνικός βούβαλος και οι προοπτικές της βουβαλοτροφίας Χριστίνα Λίγδα Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Θεματική ενότητα 3 Συστήματα παραγωγής στην εκτροφή των αγροτικών ζώων Τμήμα: ΕπιστήμηςΖωικήςΠαραγωγής& Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκουσα: Κουτσούλη Παναγιώτα Συστήματα παραγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Σ Ι Κ Ο Σ Η Σ Α & Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Α Σ Ο Ν Α Γ Ρ Ο Σ Ι Κ Ο Σ Ο Μ Ε Α Σ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ε Κ Α Ι Ν Ο Σ Ο Μ Ι Ε Κ Α Ι Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ο Σ Ο Μ Ε Α Σ Ε Ι Δ Τ Σ Ι Κ Η Μ Α Κ Ε Δ Ο Ν Ι Α Σ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1

Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Θεωρία - Εφαρμογές ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΜΟΡΙΑΚΟΥΣ Έπιλογή με βάση: ΔΕΙΚΤΕΣ Φαινοτυπικοί δείκτες Γενετικοί δείκτες Μοριακοί δείκτες (Πρωτεϊνικοί &

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά

3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά 3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά Διατήρηση τοπικών ποικιλιών που κινδυνεύουν από γενετική διάβρωση στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή Μηρυκαστικών Ζώων

Διατροφή Μηρυκαστικών Ζώων Διατροφή Μηρυκαστικών Ζώων Θεματική ενότητα 4: Γενικές Αρχές Διατροφής Μηρυκαστικών 1/4 Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Γεώργιος Ζέρβας, Ελένη Τσιπλάκου Εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1 Η ιστορία της εξελικτικής βιολογίας: Εξέλιξη και Γενετική 2 Η Προέλευση της Μοριακής Βιολογίας 3 Αποδείξεις για την εξέλιξη 89

Περιεχόμενα. 1 Η ιστορία της εξελικτικής βιολογίας: Εξέλιξη και Γενετική 2 Η Προέλευση της Μοριακής Βιολογίας 3 Αποδείξεις για την εξέλιξη 89 Περιεχόμενα Οι Συγγραφείς Πρόλογος της Ελληνικής Έκδοσης Πρόλογος της Αμερικανικής Έκδοσης Σκοπός και Αντικείμενο του Βιβλίου ΜΕΡΟΣ Ι ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 1 Η ιστορία της εξελικτικής

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες

Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες Δασική Γενετική Εισαγωγή: Βασικές έννοιες Χειμερινό εξάμηνο 2014-2015 Γενετική Πειραματική επιστήμη της κληρονομικότητας Προέκυψε από την ανάγκη κατανόησης της κληρονόμησης οικονομικά σημαντικών χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Φυτών Γενετική Παραλλακτικότητα

Βελτίωση Φυτών Γενετική Παραλλακτικότητα Καθοριστικοί παράγοντες επιτυχίας της Βελτίωσης των Φυτών Ύπαρξη ή / και δυνατότητα δημιουργίας γενετικής παραλλακτικότητας Ικανότητα επιλογής των επιθυμητών γονοτύπων Δημιουργία χρήσιμης γενετικής παραλλακτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Φυτών. Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών. Είδη ποικιλιών

Βελτίωση Φυτών. Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών. Είδη ποικιλιών Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών Είδη ποικιλιών Πληθυσμοί ελεύθερης επικονίασης (OP) Είναι ετερογενείς και ετεροζύγωτοι πληθυσμοί που παράγονται με ανοιχτή, χωρίς έλεγχο επικονίαση. Η επιλογή τέτοιου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Θεματική ενότητα 3. (8. Σπάνιες φυλές των αγροτικών ζώων ) Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκουσα: Κουτσούλη Παναγιώτα Αντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00 Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Η Ελλάδα ευνοείται από εγγενή γεωφυσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά και μακρόχρονες παραδόσεις, που από μόνα

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγή

Αγροτική Οικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγή Αγροτική Οικονομία Ενότητα 1: Εισαγωγή Κοντογεώργος Αχιλλέας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί ενότητας Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Η επίτευξη γενετικής προόδου με τη διενέργεια διασταυρώσεων βασίζεται στην επιλογή: του κατάλληλου σχεδίου συνδυασμού των πληθυσμών.

Η επίτευξη γενετικής προόδου με τη διενέργεια διασταυρώσεων βασίζεται στην επιλογή: του κατάλληλου σχεδίου συνδυασμού των πληθυσμών. Διασταυρώσεις 1/2 Με τον όρο διασταύρωση εννοείται μια μέθοδος που χρησιμοποιείται στη ζωική παραγωγή και έχει ως σκοπό τη δημιουργία ενός νέου σύνθετου πληθυσμού από δύο διαφορετικούς πληθυσμούς. Σε αντιδιαστολή

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη

Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη Η βιολογική κτηνοτροφία πυλώνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη Κυριάκος Παλασίδης Γεωπόνος ΑΠΘ Γενικός Διευθυντής ΒΙΟΕΛΛΑΣ Γιατί βιώσιμη ανάπτυξη Η βιώσιμη (αειφόρος) ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των

Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των Χωρίς πανικό, με λογική και θέληση, θα πρέπει από τώρα να αρχίσουμε να σχεδιάζουμε τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των μελλοντικών προβλημάτων που κατά πάσα πιθανότητα θα δημιουργηθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα

Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική και η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ελλάδα Νίκος Χρυσόγελος Ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων/ Περιφερειακός Σύμβουλος Νοτίου Αιγαίου www.chrysogelos.gr Αναθεώρηση: για

Διαβάστε περισσότερα

Αϖοµόνωση και γενετική διαφοροϖοίηση ϖληθυσµών του ζαρκαδιού (Capreoluscapreolus) στην Ελλάδα νέα δεδοµένα για αϖοτελεσµατικότερη διαχείριση και διατήρηση ηµήτρης Τσαϖάρης Παναγιώτης Κασαϖίδης Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Τσιρόπουλος Ζήσης, Μπαλαφούτης Αθανάσιος, Αναστασίου Ευάγγελος, Φουντάς Σπύρος Εργ. Γεωργικής Μηχανολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τσιρόπουλος Ζήσης, Μπαλαφούτης Αθανάσιος, Αναστασίου Ευάγγελος, Φουντάς Σπύρος Εργ. Γεωργικής Μηχανολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Συστήματα ολοκληρωμένης παρακολούθησης γεωργικών πρακτικών και μειωμένων εισροών σε καλλιέργειες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Συνεργασία μεταξύ Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, επιχειρήσεων, Αγροτικών Συνεταιρισμών

Διαβάστε περισσότερα

1 Ενισχυμένος ρόλος για τη ΜΕΓΕ

1 Ενισχυμένος ρόλος για τη ΜΕΓΕ Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 2 Δεκεμβρίου 2015 (OR. en) 14927/15 AGRI 635 RECH 300 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Αντιπροσωπίες Διαδικασία ανάλυσης προοπτικών της ΜΕΓΕ με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις;

Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Πώς η ΚΑΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Ανακοίνωση της Επιτροπής Η ΚΑΠ προς το Προκλήσεις 2020 3 στόχοι πολιτικής Οικονομικές για την Προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Η αυριανή ηµερίδα στόχο έχει την παρουσίαση των αποτελεσµάτων δύο ερευνητικών προγραµµάτων: 1. «ΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013»

1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» 1o Συνέδριο «Η Αγροτική Ανάπτυξη μετά το 2013» Πώς η ΚΓΠ θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις; Προκλήσεις Οικονομικές 3 στόχοι πολιτικής Βιώσιμη παραγωγή τροφίμων συμβολή στο γεωργικό εισόδημα και μείωση των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού

ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού ΘΕΜΑ : Προσδιορισμός του εισοδήματος που αποκτάται από ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολόγηση αυτού Πρόταση Σε μια προσπάθεια για την αντικειμενική εξεύρεση του αγροτικού εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

έρευνα, καινοτοµία, γεωργικές εφαρµογές

έρευνα, καινοτοµία, γεωργικές εφαρµογές Κοινή Γεωργική Πολιτική έρευνα, καινοτοµία, γεωργικές εφαρµογές Εκδήλωση για τα 50χρονα του Εργαστηρίου Γεωργικών Εφαρµογών & Αγροτικής Κοινωνιολογίας, Τοµέας Αγροτικής Οικονοµίας, Τµήµα Γεωπονίας του

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 1: Κρεατοπαραγωγή 1/2. Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μαρία Χαρισμιάδου Ορισμός Βοοτροφία είναι ο κλάδος της ζωοτεχνίας που

Διαβάστε περισσότερα

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 Σκοπός και Διαδικασίες Εργασιών των ΘΟΣΣ Σκοπός: η διαμόρφωση προτάσεων βασικών στρατηγικών επιλογών για την αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος.

1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 1. Το μοντέλο των πέντε δυνάμεων του Porter αναλύει το μάκρο-περιβάλλον. α. Λάθος. β. Σωστό. Απάντηση: α. Λάθος. 2. Ποια από τις παρακάτω επιλογές δεν περιλαμβάνεται στην ανάλυση του μάκρο-περιβάλλοντος;

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Αειφορική γεωργία και ανάπτυξη Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Μέθοδοι Βελτίωσης

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Μέθοδοι Βελτίωσης Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων 4 Μέθοδοι Βελτίωσης Σύνοψη Η βελτίωση στοχεύει στην αλλαγή της γενετικής σύστασης των φυτών προς όφελος των χαρακτήρων που εμείς επιλέγουμε. Η φαινοτυπική ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Στρατηγικές Βελτίωσης

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Στρατηγικές Βελτίωσης Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων Στρατηγικές Βελτίωσης 5 Σύνοψη Στη βελτίωση προσπαθούμε να συμπεράνουμε την απόδοση των απογόνων βασιζόμενοι στο φαινότυπο και την απόδοση των γονέων Η μαζική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα 1 Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα Αλεξιάδης, Σ. (Ph.d. in Regional Economics) Κοκκίδης, Σ. (Πτυχιούχος Στατιστικής) Σπανέλλης, Λ. (MSc στην Στατιστική) * Εισαγωγή Ο αγροτικός τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΕΠΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΕΣ 30 Απριλίου 2014 Ως γνωστόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την αρμοδιότητα για τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα που αφορούν τον τόπο μας, ενώ η Ευρωβουλή

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα... Επενδυτικός Οδηγός Μονάδας Εκτροφής Αιγοπροβάτων - Αξιοποιήστε την πλούσια Ελληνική Γή. - Παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας - Εκσυγχρονισμός των παραδοσιακών μεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ: η πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη

Δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ: η πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη Δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ: η πολιτική για την αγροτική ανάπτυξη Η τελευταία μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) διατήρησε την διάρθρωση σε δύο πυλώνες της εν λόγω πολιτικής ενώ η αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ Μαζική Επιλογή Η παλαιότερη µέθοδος Γενετικής Βελτίωσης Κυρίως χρησιµοποιείται για την βελτίωση πληθυσµών σταυρογονιµοποιούµενων

Διαβάστε περισσότερα

H Γεωργική μας Έρευνα

H Γεωργική μας Έρευνα H Γεωργική μας Έρευνα Οι οικονομικές επιπτώσεις στον κυπριακό γεωργικό τομέα λόγω της απομακρυσμένης γεωγραφικής θέσης της Κύπρου από τον κύριο κορμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης Μαρίνος Μάρκου Πρώτος Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης 2014-2020 για την Ελλάδα Το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την Ελλάδα εγκρίθηκε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 11 Δεκεμβρίου 2015,

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική

Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Η νέα Κοινή Γεωργική Πολιτική Κέντρο Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Καλαμάτα, 2 Φεβρουαρίου 2014 Τάσος Χανιώτης Διευθυντής Οικονομικών αναλύσεων, προοπτικών και αξιολογήσεων ΓΔ Γεωργίας και Ανάπτυξης Υπαίθρου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Θεματική ενότητα 3. (1. Φυλές των αγροτικών ζώων ) Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκουσα: Κουτσούλη Παναγιώτα Αντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016

Ημερομηνία: Σεπτέμβριος 8, 2016 1) «Η ελληνική οικονομία είναι κατά βάση αγροτική». Όπως άλλωστε προκύπτει από τη συμμετοχή του προϊόντος του αγροτικού τομέα της χώρας μας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ που ανέρχεται σε A. 25% B. 33% C. 10%

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες Δίκτυο για έναν Ιδανικό Στρατηγικές Προτεραιότητες Πλαίσιο έργου Το Δίκτυο Για έναν Ιδανικό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Για ένα Ιδανικό», συγχρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 6η ΙΑΛΕΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑ ΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 6η ΙΑΛΕΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑ ΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 6η ΙΑΛΕΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑ ΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ Απαραίτητες Προϋποθέσεις ενός Βελτιωτικού Προγράµµατος 1. Ύπαρξη γενετικής παραλλακτικότητας 2. Εφαρµογήεπιλογήςσεκάποιοστάδιοτου

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα: ΕΚΤΡΟΦΗ ΠΡΟΒΑΤΩΝ & ΑΙΓΩΝ Συστήματα εκτροφής στην αιγοπροβατοτροφία Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μπιζέλης Ιωσήφ Αντικειμενικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ 5.1 «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Κ.Π.Σ. Γ Κ.Π.Σ.

Α. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ 5.1 «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Κ.Π.Σ. Γ Κ.Π.Σ. ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ 5.1 «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΟΧΗ ΖΩΙΚΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία

Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Εισαγωγή στη Ζωοτεχνία Θεματική ενότητα 3. (6. Φυλές αιγών) Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκουσα: Κουτσούλη Παναγιώτα Αντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος Παρουσιάζονται οι σημαντικότερες

Διαβάστε περισσότερα

Συνθετικές ποικιλίες Ετερογενείς ποικιλίες που παράγονται από τη διασύζευξη (intermating) ενός συγκεκριμένου αριθμού συστατικών γονοτύπων

Συνθετικές ποικιλίες Ετερογενείς ποικιλίες που παράγονται από τη διασύζευξη (intermating) ενός συγκεκριμένου αριθμού συστατικών γονοτύπων Είδη ποικιλιών Πληθυσμοί ελεύθερης επικονίασης (OP) Είναι ετερογενείς και ετεροζύγωτοι πληθυσμοί που παράγονται με ανοιχτή, χωρίς έλεγχο επικονίαση. Η επιλογή τέτοιου είδους ποικιλιών αποτελεί ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές

Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές Πρωτοβουλίες στον Αγροτικό Χώρο: Ανάγκες, Προβλήματα, Προοπτικές Δρ Τζουραμάνη Ειρήνη Ινστιτούτο Γεωργοοικονομικών & Κοινωνιολογικών Ερευνών Τέρμα Αλκμάνος, 115 28 Αθήνα tzouramani@agreri.gr Η Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας

Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας Αειφόρος διαχείριση δασών ως κρίσιμος παράγοντας του εγχώριου κλάδου αξιοποίησης βιομάζας Ιωάννης Ελευθεριάδης, ΚΑΠΕ 08 Απριλίου 2016 Metropolitan Expo Ξυλώδης βιομάζα και τάσεις 70% της παραγωγής ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση

Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση Παγκόσμια Επισιτιστική Κρίση Τ Tο πρόβλημα της διατροφής του ανθρώπου σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ιδιαίτερα οξύ και καθημερινά οξύνεται περισσότερο, εξαιτίας του ρυθμού αύξησης του πληθυσμού της γης τον

Διαβάστε περισσότερα

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον

Η γεωργία αποτελεί ζωτικής σημασίας τομέας για την οικονομία της ΕΕ, κατατάσσοντας την σε ένα από τους μεγαλύτερους παραγωγούς τροφίμων στον Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ Κύπρος Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα 24 Ιανουαρίου 2015 Αίθουσα Συνεδρίων - Ξενοδοχείο Droushia Heights (Δρούσεια) Δημήτρης Παπαδάκης - Ευρωβουλευτής (ΕΔΕΚ, S&D) "Η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΓΕΝΩΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ Πολλά καλλιεργούµενα φυτά αναπαράγονται αγενώς: πατάτα, φράουλα, σακχαροκάλαµο, αµπέλι και οι δενδρώδεις καλλιέργειες Οι λόγοι:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ BIG FOOT. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ n 2

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ BIG FOOT. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ n 2 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ BIG FOOT ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ n 2 Συμμετοχική Χαρτογράφηση διαβούλευση με τις τοπικές κοινότητες Διαγενεακή προσέγγιση μάθησης μεθοδολογία για την προσέγγιση Παρουσίαση κοινότητας περιοχή Τρικάλων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ»

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 50202 Ημερ. Λήξης: π.χ. 602 Σύνολο ωρών: 50 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΦΟΣ [3] ΟΜΩΣ: (Παγκόσμια Σύνοδος για το κλίμα, Παρίσι, Δεκέμβριος 2015)

ΕΔΑΦΟΣ [3] ΟΜΩΣ: (Παγκόσμια Σύνοδος για το κλίμα, Παρίσι, Δεκέμβριος 2015) ΕΔΑΦΟΣ [3] ΟΜΩΣ: «Η διάβρωση και η ρύπανση του εδάφους έχουν οδηγήσει σε απώλεια του ενός τρίτου περίπου της καλλιεργήσιμης γης στον πλανήτη κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Η διάβρωση λαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα