Η θέση της βιοψίας µε λεπτή βελόνη (FNA) στη διερεύνηση των παθήσεων του θυρεοειδούς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η θέση της βιοψίας µε λεπτή βελόνη (FNA) στη διερεύνηση των παθήσεων του θυρεοειδούς"

Transcript

1 10 Η θέση της βιοψίας µε λεπτή βελόνη (FNA) στη διερεύνηση των παθήσεων του θυρεοειδούς Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Παθολογοανατόμος Κυτταρολόγος Αν. Διευθυντής Παθολογοανατομικού Τμήματος Δ.Θ.Κ.Α. «Υγεία» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΟ FNA «αναρροφητική βιοψία με λεπτή βελόνη» (fine needle aspiration biopsy) ή Η «παρακέντηση με λεπτή βελόνη» ή «παρακέντηση» ή απλά «FNA» αποτελεί κλινικοεργαστηριακή μέθοδο κυτταρολογικής η και ιστολογικής διάγνωσης υλικού το οποίο αναρροφάται με λεπτή βελόνη, εσωτερικής διαμέτρου <1mm ή 21G. Η σύγχρονη χρήση του FNA ξεκίνησε στις Σκανδιναβικές χώρες τη δεκαετία του 1950, σε ψηλαφητά ογκίδια. Η μέθοδος χρησιμοποιήθηκε ως μια εξέταση πρώτης γραμμής, ουσιαστικά ως μια προέκταση της κλινικής αξιολόγησης, με σκοπό να βοηθήσει στη λήψη σημαντικών αποφάσεων για την περαιτέρω αντιμετώπιση των ασθενών και να δώσει τεκμηριωμένες απαντήσεις σε ερωτήματα όπως «χειρουργείο ή παρακολούθηση;», «τι είδους χειρουργείο;», «πόσο ασφαλής παρακολούθηση;». Το ημίρρευστο υλικό αναρρόφησης από μια κοινή σύριγγα με βελόνη επιστρωνόταν σε κοινά πλακίδια και χρωματιζόταν με μια αιματολογική χρώση. Αρχικά τόσο τη λήψη όσο και τη μικροσκοπική εξέταση των κυτταρολογικών επιχρισμάτων την αναλάμβαναν κλινικοί γιατροί, επομένως η κατηγοριοποίηση των μικροσκοπικών ευρημάτων ήταν αναγκαστικά αδρή: «καλόηθες», κακόηθες», «άτυπο / ύποπτο». Η μέθοδος βαθμιαία άρχισε να γίνεται δημοφιλής και να εξαπλώνεται και σε άλλες χώρες, κι αυτό διότι προσέφερε σημαντικά πλεονεκτήματα: ήταν απλή στην εκτέλεση, χωρίς την ανάγκη ειδικού χώρου, εξοπλισμού ή αναισθησίας, επαναλήψιμη, ασφαλής, ελάχιστα τραυματική, χωρίς ιδιαίτερες αντενδείξεις ή επιπλοκές, οικονομική, καλά ανεκτή από τους ασθενείς και, επιπλέον, ακριβής μια και παρείχε τη δυνατότητα μικροσκοπικής εξέτασης ιστών χωρίς χειρουργείο. Στην πορεία, και με την πρόοδο των ιατρικών γνώσεων και της τεχνολογίας, το πεδίο του FNA και των δυνατοτήτων του διευρύνθηκε: με τη βοήθεια των σύγχρονων απεικονιστικών τεχνικών είναι εφικτή η κατευθυνόμενη παρακέντηση όλο και περισσότερων εστιακών αλλοιώσεων, μικρών ή μεγάλων, επιφανειακών ή βαθύτερων. Η κατηγοριοποίηση των ευρημάτων προσεγγίζει τις αντίστοιχες ιστολογικές ταξινομήσεις ενώ η χρήση της ανοσοϊστοχημείας και των μοριακών τεχνικών αυ

2 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ ξάνει τη διαγνωστική ακρίβεια. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Το FNA αποτελεί πλέον μια καθιερωμένη μέθοδο στην ιατρική κλινική πράξη και μια ογκώδης διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει τη σπουδαιότητα της συμβολής του. Ειδικότερα στη διερεύνηση και παρακολούθηση των παθήσεων του θυρεοειδούς η παρακέντηση θεωρείται διεθνώς ως εξέταση πρώτης γραμμής και ρουτίνας, ενώ ο θυρεοειδής αποτελεί το συνηθέστερο όργανο στόχο για FNA διεθνώς. Οι κύριες ενδείξεις για FNA θυρεοειδούς είναι: 1) Η διάγνωση του μονήρους ή προέχοντος θυρεοειδικού όζου 2) Η διάγνωση της διάχυτης μη τοξικής βρογχοκήλης 3) Η επιβεβαίωση ενός κλινικά κακοήθους όγκου. Ο μονήρης ή επικρατών όζος είναι ο συχνότερος και σημαντικότερος στόχος για το FNA του θυρεοειδούς. Οι ψηλαφητοί όζοι του θυρεοειδούς ανέρχονται στο 4% περίπου του πληθυσμού στις δυτικές χώρες, πιθανώς δε το ποσοστό αυτό να είναι υψηλότερο στη χώρα μας, ενώ λιγότεροι από το 5% των όζων αυτών αποδεικνύονται κακοήθεις ιστολογικά. Η ακρίβεια της κλινικής, βιοχημικής και απεικονιστικής διερεύνησης στη διάκριση μεταξύ καλοήθων και κακοήθων όζων είναι χαμηλή, ενώ αντίθετα το FNA παρέχει μια ισχυρή διάγνωση καλοήθειας στο 60% περίπου των όζων οι οποίοι αποδεικνύονται και ιστολογικά καλοήθεις (κολλοειδείς υπερπλαστικοί). Επομένως το FNA χρησιμεύει ως μέθοδος επιλογής των όζων οι οποίοι θα πρέπει να χειρουργηθούν σε σχέση με αυτούς που θα πρέπει να παρακολουθηθούν, δηλαδή βοηθάει στη μείωση των μη αναγκαίων θυρεοειδεκτομών. Η κλινική αξία του FNA για τους μικρούς, μη ψηλαφητούς όζους δεν είναι το ίδιο καλά τεκμηριωμένη. Σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικανικής Εταιρείας Θυρεοειδούς και τις πιο πρόσφατες του Αμερικανικού Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου, όπως αποτυπώθηκαν στο Συνέδριο της Bethesda όζοι <1εκ δεν πρέπει γενικά να παρακεντώνται, εκτός ειδικών ενδείξεων, όπως ύποπτα υπερηχογραφικά ευρήματα, οικογενειακό ιστορικό και προηγηθείσα ακτινοθεραπεία στην περιοχή. Η κυτταρολογική επιβεβαίωση ενός κλινικά κακοήθους όγκου και ειδικότερα αναπλαστικού καρκινώματος ή λεμφώματος μπορεί να γλυτώσει τον ασθενή από την εγχειρητική διερεύνηση, ενώ επιτρέπει την προεγχειρητική ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία. Στη διάχυτη μη τοξική βρογχοκήλη το FNA διακρίνει μεταξύ διάχυτης κολλοειδούς βρογχοκήλης και λεμφοκυτταρικής θυρεοειδίτιδας (θυρεοειδίτιδας Hashimoto). Ιδιαίτερα στη λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα βοηθάει σε περιπτώσεις αρνητικότητας των αντισωμάτων, η οποία αναφέρεται σε ποσοστό 20 40% καθώς και σε περιπτώσεις οζώδους μορφολογίας στο υπερηχογράφημα. Εξ άλλου 10 15% των ασθενών με θετικά αντισώματα μπορεί να μην έχουν θυρεοειδίτιδα. Τέλος το FNA βοηθάει στη διάγνωση υποξείας θυρεοειδίτιδας (de Quervain) σε -136-

3 Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΕ ΛΕΠΤΗ ΒΕΛΟΝΗ (FNA) ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ περιπτώσεις μη τυπικής κλινικής εικόνας καθώς και σε περιπτώσεις διαφορικής διάγνωσης από λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ, ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ, ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑ- ΤΑΤΑΞΗ, ΕΚΘΕΣΗ ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ Όπως έχει ήδη αναφερθεί τα δύο βασικά ερωτήματα στα οποία καλείται να απαντήσει κάθε εξέταση FNA θυρεοειδούς, ώστε να συμβάλει αποφασιστικά στην κλινική διαχείριση του/της ασθενούς είναι: «καλοήθεια ή κακοήθεια;» και «τι νοσολογική οντότητα συγκεκριμένα;». Σε ιδεατές συνθήκες τα μικροσκοπικά κυτταρολογικά ευρήματα θα ταυτίζονταν με τα αντίστοιχα ιστολογικά. Έτσι στο συμπέρασμα κάθε εξέτασης FNA θυρεοειδούς θα αναγραφόταν μια και μόνη, συγκεκριμένη διάγνωση, η οποία θα έδινε και όλες τις κλινικά χρήσιμες απαντήσεις. Αυτό πράγματι είναι εφικτό σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά όχι πάντα. Ένας από τους λόγους που συμβαίνει αυτό είναι η αδυναμία διάκρισης μεταξύ θυλακιώδους αδενώματος και θυλακιώδους καρκινώματος, η οποία βασίζεται όχι σε κυτταρομορφολογικά κριτήρια αλλά στη διήθηση κάψας ή αγγείων. Επιπλέον στο υλικό της παρακέντησης περιορίζεται σημαντικά ο ιστολογικός τρισδιάστατος χώρος, ενώ ένα ποσοστό δειγμάτων, το οποίο υπολογίζεται γύρω στο 15% θα είναι αναπόφευκτα μη διαγνωστικό, ακόμη και υπό lege artis συνθήκες δειγματοληψίας. Σε άλλες περιπτώσεις παρατηρείται και αναγράφεται στην έκθεση κυτταρολογικής εξέτασης «ακαθόριστης σημασίας ατυπία» ενώ άλλοτε διαπιστώνεται «υποψία αλλά όχι διαγνωστικοί χαρακτήρες κακοήθειας». Η χρησιμοποιούμενες ορολογίες και κατατάξεις, ακόμη και τα διαγνωστικά κριτήρια, ποικίλλουν από χώρα σε χώρα, από νοσοκομείο σε νοσοκομείο και από επαγγελματία σε επαγγελματία με αποτέλεσμα επίταση της σύγχυσης! Στις 23-24/10/2007 οργανώθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου (NCI) των ΗΠΑ στη Bethesda, Maryland, μετά από προσεκτική προετοιμασία 18 μηνών και με συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων ιατρικών ειδικοτήτων και άλλων επιστημόνων ένα σημαντικό συνέδριο για την επιστημονική αρτιότητα στο FNA του θυρεοειδούς («The National Cancer Institute (NCI) Thyroid Fine Needle Aspiration (FNA) State of the Science Conference»), όπου συζητήθηκαν έξι κομβικές ενότητες για το FNA θυρεοειδούς: 1) ενδείξεις και προϋποθέσεις 2) εκπαίδευση και πιστοποίηση 3) τεχνικές 4) διαγνωστική ορολογία και μορφολογικά κριτήρια 5) συμπληρωματικές τεχνικές και 6) αντιμετώπιση και διαχείριση των ασθενών μετά το FNA. Οι διαγνωστικές κατηγορίες στην κατάταξη της Bethesda είναι διαμορφωμένες σε τρεις κατευθύνσεις: α) στην εκτίμηση της πιθανής βιολογικής συμπεριφοράς της υπό εξέταση αλλοίωσης β) στην προτεινόμενη κλινική αντιμετώπιση της κάθε κατηγορίας και γ) στην ένταξη της αλλοίωσης σε ιστολογικές οντότητες, όπου αυτό είναι εφικτό. Η σύνοψη των διαγνωστικών κατηγοριών κατά Bethesda και των αντίστοιχων πρωτοκόλλων αντιμετώπισης έχει ως εξής: -137-

4 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ I. Μη διαγνωστικά ευρήματα/ μη ικανοποιητικό δείγμα α. Μη διαγνωστικά ευρήματα λόγω ελαττωμένης κυτταροβρίθειας, απουσίας θυλακικών κυττάρων ή κακής μονιμοποίησης β. Υπερηχογραφικά κατευθυνόμενη επανάληψη του FNA σε συμπαγείς όζους ή περιοχές II. Καλοήθεια α. Χαμηλός κίνδυνος κακοήθειας (0-3%) β. Περιλαμβάνονται κυρίως: i. Οζώδης υπερπλασία ii. Χρόνια λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα iii. Υπερπλαστικός / αδενωματώδης όζος γ. Επί όζου κλινική υπερηχογραφική παρακολούθηση, ενδεχομένως επαναληπτικό FNA σε περίπτωση αύξησης του μεγέθους III. Ατυπία ακαθόριστης σημασίας / θυλακιώδης αλλοίωση ακαθόριστης σημασίας (AUS/FLUS) α. Κίνδυνος κακοήθειας περίπου 5-15% β. Ετερογενής κατηγορία η οποία αντανακλά τη δυσχέρεια στη διάγνωση των θυλακιωδών αλλοιώσεων. Περιλαμβάνει περιπτώσεις στις οποίες τα ευρήματα δεν είναι διαγνωστικά καλοήθειας, όχι όμως και επαρκή για ένταξη στις επόμενες κατηγορίες 4 και 5 γ. Η κατηγορία αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για παρασκευάσματα όχι απολύτως διαγνωστικά λόγω αραιοκυτταρικότητας, κακής μονιμοποίησης και αιματηρότητας δ. Επαναληπτική παρακέντηση, συσχέτιση με τα κλινικά και απεικονιστικά ευρήματα IV. Θυλακιώδες νεόπλασμα/υποψία θυλακιώδους νεοπλάσματος (FN/SFN) α. Χαμηλός έως ενδιάμεσος κίνδυνος κακοήθειας (15-30%) β. Περιλαμβάνει FNAs θυλακιώδους αρχιτεκτονικόύ προτύπου και FNAs με επικράτηση κυττάρων Hurthle γ. Λοβεκτομή ή ημιθυρεοειδεκτομή δ. Μέχρι και 20% των αλλοιώσεων αυτών είναι ιστολογικά κακοήθεις και οι μισές περίπου αποδεικνύονται θυλακιώδης ποικιλία θηλώδους καρκινώματος. Το ποσοστό κακοήθειας ανεβαίνει σε όζους 3,5εκ ε. Άλλα συνώνυμα της κατηγορίας αυτής είναι «θυλακιώδης αλλοίωση», «μικροθυλακιώδης αλλοίωση», «ενδεικτικό νεοπλάσματος» -138-

5 Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΕ ΛΕΠΤΗ ΒΕΛΟΝΗ (FNA) ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ V. Υποψία κακοήθειας α. Η κατηγορία περιλαμβάνει: i. Υποψία θηλώδους καρκινώματος. Η πλειονότητα (60-75%) αποδεικνύεται ιστολογικά θυλακιώδης ποικιλία θηλώδους καρκινώματος ii. Υποψία μυελοειδούς καρκινώματος. Εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου το υλικό δεν επαρκεί για ανοσοϊστοχημικές χρώσεις, συνιστάται έλεγχος καλσιτονίνης ορού iii. Υποψία άλλων τύπων κακοήθειας iv. Υποψία λεμφώματος (σύσταση για επαναληπτικό FNA με κυτταρομετρία ροής) v. Υποψία μεταστατικού νεοπλάσματος vi. Υποψία κακοήθειας λόγω πλήρους νέκρωσης β. Υψηλός κίνδυνος κακοήθειας (60-75%) γ. Σχεδόν ολική θυρεοειδεκτομή ή λοβεκτομή VI. Κακοήθεια α. Η κατηγορία περιλαμβάνει: i. Θηλώδες καρκίνωμα και ποικιλίες ii. Χαμηλής διαφοροποίησης καρκίνωμα iii. Αναπλαστικό καρκίνωμα iv. Μυελοειδές καρκίνωμα (ανοσοϊστοχημεία ή καλσιτονίνη ορού) v. Λέμφωμα (ανοσοϊστοχημεία ή κυτταρομετρία ροής) vi. Μεταστατικό νεόπλασμα β. Κίνδυνος κακοήθειας % γ. Σχεδόν ολική θυρεοειδεκτομή ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ (EVALUATION) ΤΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η διαγνωστική ακρίβεια σε οποιαδήποτε εξέταση FNA αξιολογείται με τις παραμέτρους της ευαισθησίας (sensitivity), της ειδικότητας (specificity), της θετικής προγνωστικής αξίας (positive predictive value), του ποσοστού ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων (false positive rate), της αρνητικής προγνωστικής αξίας (negative predictive value), του ποσοστού ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων (false negative rate) και της συνολικής διαγνωστικής ακρίβειας (total diagnostic accuracy), η οποία προκύπτει ως η συνισταμένη όλων των προηγούμενων παραμέτρων. Σε περιπτώσεις κλινικά διάχυτης βρογχοκήλης ή υπερηχογραφικά μικροοζώδους μορφολογίας του θυρεοειδούς το FNA παρουσιάζει μεγάλη ακρίβεια στη διάγνωση της λεμφοκυτταρικής θυρεοειδίτιδας, με ευασθησία της τάξης του 90%. Το ποσοστό ψευδώς αρνητικού αποτελέσματος για λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα είναι γύρω στο 10%, οφείλεται κυρίως στην εστιακότητα των λεμφοκυτταρικών διηθήσε

6 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ ων και είναι δυνατό να ελαττωθεί με περισσότερες από μια παρακεντήσεις. Ο υπολογισμός της διαγνωστικής ακρίβειας σε μονήρεις ή επικρατούντες όζους είναι πιο δυσχερής και ποικίλλει ανάμεσα στις διάφορες μελέτες. Αυτό οφείλεται σε δύο κυρίως λόγους: ο πρώτος λόγος σχετίζεται με το αν η κυτταρολογική διάγνωση θα συγκριθεί με την ιστολογική διάγνωση του όζου που παρακεντήθηκε ή με το σύνολο των ιστολογικών ευρημάτων στο θυρεοειδή, με άλλα λόγια με το αν θα ληφθούν υπ όψιν και ενδεχόμενα μικροκαρκινώματα τα οποία βρέθηκαν στο ιστολογικό παρασκεύασμα. Ο δεύτερος και σημαντικότερος λόγος συνδέεται με τον υπολογισμό των «ακαθόριστων» κυτταρολογικών ευρημάτων και ιδιαίτερα με τη διάγνωση των «θυλακιωδών αλλοιώσεων», οι οποίες, όπως είδαμε, μπορούν ιστολογικά να αντιστοιχούν άλλοτε σε καλοήθεις και άλλοτε σε κακοήθεις οντότητες. Όπως ήδη αναφέρθηκε, η προβλεπτική αξία στη διάγνωση κολλοειδών όζων, οι οποίοι αποτελούν και τους συνηθέστερους όζους του θυρεοειδούς, είναι υψηλή, άνω του 95% ενώ και η ευαισθησία στη διάγνωση των κολλοειδών όζων είναι αρκετά υψηλή, της τάξης του 60%. Έτσι, λόγω της ύπαρξης του FNA, ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών μπορούν να παρακολουθούνται με υψηλό ποσοστό ασφάλειας. Γενικά η ευαισθησία του FNA στη διάγνωση των κακοήθων νεοπλασμάτων θεωρείται υψηλή, της τάξης του 90% και άνω. Ιδιαίτερα υψηλή είναι η θετική προβλεπτική αξία στη διάγνωση του θηλώδους καρκινώματος. Ως κυριότερες αιτίες των ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων θεωρούνται η σύσταση των όζων (κυστικά νεοπλάσματα, συνοδός λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα, ίνωση), η εστιακότητα των νεοπλασματικών χαρακτήρων στο εσωτερικό ενός όζου, η κυτταρική διαφοροποίηση (πχ πολύ καλά διαφοροποιημένα θηλώδη καρκινώματα θυλακιώδους ποικιλίας, τα οποία είναι δυνατό να δημιουργήσουν δυσχέρειες και ασυμφωνίες και σε επίπεδο ιστολογικής διάγνωσης), προβλήματα στη μικροσκοπική ερμηνεία, το μικρό μέγεθος των όζων και τεχνικές παράμετροι (αιματηρότητα, αραιοκυτταρικότητα). Όπως είδαμε και στην προηγούμενη ενότητα, η κατηγοριοποίηση των ευρημάτων κατά Bethesda επιτρέπει την ανάδειξη των «ισχυρότερων» διαγνώσεων με τη μεγαλύτερη κλινική αξία. Τα αποτελέσματα από τις πρώτες μελέτες αξιολόγησης της κατάταξης κατά Bethesda είναι πολύ ενθαρυντικά. Η συσχέτιση των ευρημάτων με την κλινική εικόνα και τα απεικονιστικά ευρήματα, η δειγματοληψία από έμπειρο παθολογοανατόμο / κυτταρολόγο ή η συμμετοχή του / της κατά την υπερηχογραφικά κατευθυνόμενη δειγματοληψία καθώς και η περιοδική επανάληψη της παρακέντησης έχουν αναφερθεί ως παράγοντες οι οποίοι μειώνουν τα μη διαγνωστικά ή ψευδώς αρνητικά παρασκευάσματα και αυξάνουν τη διαγνωστική ακρίβεια στο FNA θυρεοειδούς. Σε αρκετές μελέτες επισημαίνεται η βελτίωση της διαγνωστικής ακρίβειας αναλογικά με την αυξημένη εμπειρία στη λήψη και τη μικροσκοπική εξέταση των δειγμάτων, επομένως είναι σημαντικό το FNA θυρεοειδούς να το αναλαμβάνουν έμπειρες ομάδες. Το ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων είναι χαμηλό αλλά υπαρκτό, γύρω στο 1-3% των κακοήθων -140-

7 Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΕ ΛΕΠΤΗ ΒΕΛΟΝΗ (FNA) ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ διαγνώσεων. Δεδομένου ότι τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα μπορούν να οδηγήσουν σε επεμβάσεις με αμφισβητούμενη σκοπιμότητα και συναφή ιατρικονομικά προβλήματα αρκετοί χειρουργοί χρησιμοποιούν την ταχεία βιοψία. Οι τομές ψυκτικού μικροτόμου της ταχείας βιοψίας έχουν υψηλά ποσοστά ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων στα καρκινώματα θυλακιώδους αρχιτεκτονικής δομής, ενώ επιπλέον η ποιότητά τους δεν επιτρέπει την ασφαλή αναγνώριση της θυλακιώδους ποικιλίας του θηλώδους καρκινώματος. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να περιοριστεί με τη συμπληρωματική χρήση εντυπωμάτων κατά την ταχεία βιοψία. Άλλοι προτείνουν τη βιοψία με τέμνουσα βελόνη, η οποία όμως δεν μπορεί, όπως και το FNA, να διακρίνει μεταξύ θυλακιώδους αδενώματος και θυλακιώδους καρκινώματος και επιπλέον μπορεί να έχει σημαντικές τραυματικές επιπλοκές. Για την αύξηση της διαγνωστικής ακρίβειας και ασφάλειας του FNA στους μονήρεις ή επικρατούντες όζους θεωρούμε σκόπιμη την ανασκόπηση όλων των FNAs σε επικείμενες θυρεοειδεκτομές. Η διαγνωστική ακρίβεια στα κλινικά εμφανή κακοήθη νεοπλάσματα, συνήθως αναπλαστικά καρκινώματα και λεμφώματα, είναι υψηλή. Τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα είναι ελάχιστα, ενώ τα ψευδώς αρνητικά αφορούν κυρίως σε λεμφώματα χαμηλής και ενδιάμεσης κακοήθειας σε έδαφος θυρεοειδίτιδας Hashimoto. ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Η μόνη αντένδειξη για το FNA του θυρεοειδούς αφορά, όπως ήδη αναφέρθηκε, σε μη ψηλαφητούς όζους μικρότερους του 1εκ χωρίς υπερηχογραφική υποψία κακοήθειας, οικογενειακό ιστορικό ή ιστορικό ακτινοβολίας στην περιοχή. Οι επιπλοκές είναι λίγες και όχι σημαντικές. Η συνηθέστερη επιπλοκή είναι το αιμάτωμα, ιδιαίτερα σε ασθενείς με ελαττωμένη πηκτικότητα. Η πρακτική μας είναι, σε ασθενείς οι οποίοι ακολουθούν αντιπηκτική αγωγή, αυτή να διακόπτεται για τρεις ημέρες πριν και μια μετά την παρακέντηση, σε συνεννόηση με τον θεράποντα. Έχουν επίσης αναφερθεί παροδική παράλυση του λαρυγγικού νεύρου και παροδικός βήχας ή μικρή αιμόπτυση λόγω παρακέντησης της τραχείας. Στην πρώιμη βιβλιογραφία αναφέρονται σπάνιες περιπτώσεις νεοπλασματικής εμφύτευσης στη διαδρομή της παρακέντησης. Σήμερα το ενδεχόμενο αυτό θεωρείται πρακτικώς αμελητέο. Μερικές φορές ένα νεόπλασμα (ιδιαίτερα από κύτταρα Hurthle) είναι δυνατό να νεκρωθεί από την παρακέντηση με αποτέλεσμα δυσχέρεια στην αξιολόγηση του ιστολογικού παρασκευάσματος. Οι αναγεννητικές αλλοιώσεις μετά την παρακέντηση είναι δυνατό να ερμηνευτούν ως κακοήθεια στο ιστολογικό παρασκεύασμα, ενώ η τρώση της κάψας ενός νεοπλάσματος μπορεί να δημιουργήσει ψευδή εικόνα διήθησης ιστολογικά. Οι παραπάνω επιπλοκές τονίζουν την ανάγκη για προσεκτικούς και ήπιους χειρισμούς κατά την παρακέντηση, με χρήση βελονών διαμέτρου έως 22G. Η υπερηχογραφική εκτίμηση κατά τη συνεδρία της παρακέντησης είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, ανεξάρτητα αν η λήψη θα γίνει ψηλαφητικά ή υπερηχογραφικά

8 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ Ενώ η τεχνική της παρακέντησης ξεκίνησε σε ψηλαφητές αλλοιώσεις, σήμερα όλο και περισσότερα FNA θυρεοειδούς γίνονται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση. Αυτό οφείλεται στην ευρεία χρήση της υπερηχογραφίας στη διερεύνηση πιθανής παθολογίας του θυρεοειδούς καθώς και στην τυχαία ανακάλυψη μη ψηλαφητών όζων στον υπερηχογραφικό έλεγχο της τραχηλικής χώρας που γίνεται για άλλους λόγους (πχ διερεύνηση καρωτίδων). Η αύξηση των υπερηχογραφικά κατευθυνόμενων FNAs έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της διαγνωστικής ακρίβειας αλλά ενδεχομένως και την απόλυτη αύξηση των «ακαθόριστων» διαγνώσεων και των μη διαγνωστικών δειγμάτων. Η επικρατούσα σήμερα άποψη, όπως διατυπώθηκε και στα συμπεράσματα του συνεδρίου της Bethesda, είναι ότι μη ψηλαφητές αλλοιώσεις παρακεντώνται υπερηχογραφικά, εφ όσον υπερβαίνουν το 1 1,5 εκ. Στη δική μας πρακτική αποφεύγονται οριακού μεγέθους όζοι σε μεγάλο βάθος, ίδιο ή μεγαλύτερο από αυτό της βελόνης παρακέντησης (3εκ), λόγω αυξημένης πιθανότητας μη διαγνωστικού αποτελέσματος. Προτιμούμε επίσης η παρακέντηση οριακών όζων κοντά ή πίσω από τα μεγάλα αγγεία της περιοχής να γίνεται σε ασφαλές νοσοκομειακό περιβάλλον. Απόλυτες ενδείξεις υπερηχογραφικής δειγματοληψίας αποτελούν οι κυστικοί όζοι, ώστε να επιλεγούν οι συμπαγέστερες, διαγνωστικές περιοχές και τα μη διαγνωστικά ευρήματα μετά από ψηλαφητική παρακέντηση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Orell SR, Sterrett GF and Whitaker D. Fine needle aspiration cytology. Elsevier; 2005, pp Cramer H. Fine needle aspiration of the thyroid: an appraisal. Cancer Cytopathol 2000;90: Ali SZ, Cibas ES (eds). The Bethesda system for reporting thyroid cytopathology. Definitions, criteria and explanatory notes. New York: Springer; Theoharis CG et al. The Bethesda thyroid fine needle aspiration classification system: year 1 at an academic institution. Thyroid 2009;19: Solymosi T, Toth GL, Bodo M. Diagnostic accuracy of fine needle aspiration cytology of the thyroid. Impact of ultrasonography and ultrasonographically guided aspiration. Acta Cytol 2001; 45: Layfield LJ, Cibas ES and Baloch Z. Thyroid fine needle aspiration cytology: a review of the National Cancer Institute state of the science symposium. Cytopathology 2010;21:

9 Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΕ ΛΕΠΤΗ ΒΕΛΟΝΗ (FNA) ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1) Η σημαντικότερη ένδειξη του FNA θυρεοειδούς είναι: α. η διερεύνηση της θυρεοειδίτιδας β. η διερεύνηση της πολυοζώδους βρογχοκήλης γ. η διερεύνηση του μονήρους ή επικρατούντος όζου δ. ο αποκλεισμός κακοήθειας 2) Τι ισχύει για τους <1εκ όζους του θυρεοειδούς: α. Αντενδείκνυται απολύτως η παρακέντησή τους β. Μπορούν να παρακεντηθούν αν έχουν υπερηχογραφικά ύποπτους χαρακτήρες ή είναι ψηλαφητοί γ. Παρακολουθούνται και παρακεντώνται όταν υπερβούν το 1εκ 3) Ποιά είναι η ενδεδειγμένη αντιμετώπιση των ασθενών με διάγνωση FNA «ατυπία ακαθόριστης σημασίας» σύμφωνα με τις οδηγίες της Bethesda; α. Επανάληψη της παρακέντησης σε απώτερο χρόνο β. Χειρουργείο με ταχεία βιοψία γ. Χειρουργείο (λοβεκτομή) δ. Υπερηχογραφική παρακολούθηση και επανάληψη της παρακέντησης σε σημαντική αύξηση του μεγέθους του όζου 4) Ποια είναι η ενδεδειγμένη αντιμετώπιση των ασθενών με διάγνωση FNA «νεόπλασμα από κύτταρα Hurthle» σύμφωνα με τις οδηγίες της Bethesda; α. Επανάληψη της παρακέντησης σε απώτερο χρόνο β. Χειρουργείο με ταχεία βιοψία γ. Χειρουργείο (λοβεκτομή ή ημιθυρεοειδεκτομή) δ. Υπερηχογραφική παρακολούθηση και επανάληψη της παρακέντησης σε σημαντική αύξηση του μεγέθους του όζου 5) Ποια από τα παρακάτω αποτελούν επιπλοκές του FNA θυρεοειδούς στο εγχειρητικό παρασκεύασμα α. Ψευδής εικόνα διήθησης της νεοπλασματικής κάψας β. Πλήρης νέκρωση νεοπλάσματος γ. Ψευδής εικόνα κακοήθειας ενός όζου δ. Όλα τα παραπάνω Σωστές απαντήσεις κατά σειρά γ,β,α,γ,δ -143-

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟυΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΥΤΑΤΖΟΓΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟΥ Γ.Ν. Ν.ΙΩΝΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ 1. Ελάχιστα επεμβατική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας;

Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας; Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας; Ο θυρεοειδής είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αδένες του ενδοκρινικού μας συστήματος. Βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το θυρεοειδή χόνδρο του λάρυγγα (γνωστό και

Διαβάστε περισσότερα

Πού χρησιμεύουν Οι θυρεοειδικές ορμόνες?

Πού χρησιμεύουν Οι θυρεοειδικές ορμόνες? Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ Τι είναι ο θυρεοειδής αδένας? Ο θυρεοειδής είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αδένες του ενδοκρινικού μας συστήματος. Βρίσκεται στο λαιμό μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Μονήρης «ψυχρός» όζος θυρεοειδούς. ιερεύνηση - Παρακολούθηση - Αντιµετώπιση

Μονήρης «ψυχρός» όζος θυρεοειδούς. ιερεύνηση - Παρακολούθηση - Αντιµετώπιση Μονήρης «ψυχρός» όζος θυρεοειδούς. ιερεύνηση - Παρακολούθηση - Αντιµετώπιση Μ. ΚΗΤΑ 1, Σ. ΚΑΤΕΡΓΑΡΗ 2 16 1 Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Θ. «Ιπποκράτειο» 2 Ειδικευόμενη Ιατρός, Ενδοκρινολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Θεμιστοκλής Τζώτζας Ενδοκρινολόγος Κλινική Ενδοκρινολογίας Διαβήτη Μεταβολισμού Νοσοκομείο Αγ. Παύλος-Παναγία Θεσ/νίκης Ο θυρεοειδής αδένας Θυροειδικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΒΗΤΟΥ -- ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Nίκη Μάργαρη. Ιατρός Κυτταρολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Εργαστηρίου Διαγνωστικής Κυτταρολογίας Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Nίκη Μάργαρη. Ιατρός Κυτταρολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Εργαστηρίου Διαγνωστικής Κυτταρολογίας Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» Nίκη Μάργαρη Ιατρός Κυτταρολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Εργαστηρίου Διαγνωστικής Κυτταρολογίας Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» 2007 NCI Thyroid FNA State of the Science Conference guidelines Bethesda System for Reporting

Διαβάστε περισσότερα

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην:

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην: Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη νεοπλασματική νόσο που προσβάλλει τις γυναίκες, με αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο για την ίδια την ασθενή, αλλά και για το οικογενειακό και φιλικό της περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του θυρεοειδή αδένα τι πρέπει να γνωρίζετε

Καρκίνος του θυρεοειδή αδένα τι πρέπει να γνωρίζετε Καρκίνος του θυρεοειδή αδένα τι πρέπει να γνωρίζετε Στο άκουσμα της, η λέξη καρκίνος και μόνο, προκαλεί φόβο και αναστάτωση. Δεν πρέπει όμως, ειδικά όσο αφορά τον καρκίνο του θυρεοειδή αδένα που ως επί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

Εντοπίζεται συνήθως τυχαία διότι δεν εκδηλώνεται με πόνο. Εξαίρεση αποτελούν κάποιες πολύ σπάνιες προχωρημένες περιπτώσεις.

Εντοπίζεται συνήθως τυχαία διότι δεν εκδηλώνεται με πόνο. Εξαίρεση αποτελούν κάποιες πολύ σπάνιες προχωρημένες περιπτώσεις. 8SELIDO ENTIPO AGALIAZO.indd 1 Εισαγωγή Το έντυπο που κρατάτε στα χέρια σας έχει γραφτεί για να ρίξει φως στα σημαντικά σημεία για τον καρκίνου του θυρεοειδούς ο οποίος αποτελεί έναν από τους πιο σπάνιους

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδικά νοσήματα. Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη

Θυρεοειδικά νοσήματα. Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη Θυρεοειδικά νοσήματα Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη Θυρεοειδής Mοιάζει με θυρεό Μπροστά από την τραχεία Μεγαλύτερος ενδοκρινικός αδένας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ

ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΟΥ FNA Η προεγχειρητική, μη-επεμβατική διάγνωση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Μερικές από τις φωτογραφίες που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτή την παρουσίαση προέρχονται από τa παρακάτω βιβλία: - Rosai and Ackerman s Surgical Pathology. 10th Edition, Vol. 1, Elsevier, 2011 - Baloch ZW,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ενημερωτικός οδηγός για τον ασθενή και την οικογένεια Ο θυρεοειδής αδένας: έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από δύο λoβούς,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Προεγχειρητικός ανδρογονικός αποκλεισμός LHRH αγωνιστές (μερικός ) ή και μη στεροειδές αντιανδρογόνο (πλήρης

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

Μονήρης Ψυχρός Όζος. (solitary nontoxic nodule) Φωτεινή Αδαμίδου Επιμελήτρια Ενδοκρινολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μονήρης Ψυχρός Όζος. (solitary nontoxic nodule) Φωτεινή Αδαμίδου Επιμελήτρια Ενδοκρινολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μονήρης Ψυχρός Όζος (solitary nontoxic nodule) Φωτεινή Αδαμίδου Επιμελήτρια Ενδοκρινολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ορισμοί Μονήρης=υπερηχογραφική απουσία άλλων όζων Ψυχρός=(hypofunctioning)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κο Παναγιώτη Βαμβακά, Γενικό Χειρουργό, Εξειδικευμένος στον τομέα της χειρουργικής του θυρεοειδούς

Συνέντευξη με τον κο Παναγιώτη Βαμβακά, Γενικό Χειρουργό, Εξειδικευμένος στον τομέα της χειρουργικής του θυρεοειδούς Συνέντευξη με τον κο Παναγιώτη Βαμβακά, Γενικό Χειρουργό, Εξειδικευμένος στον τομέα της χειρουργικής του θυρεοειδούς Ο θυρεοειδής αδένας είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αδένες του ενδοκρινικού μας

Διαβάστε περισσότερα

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα της Υ. Δημουλά' Οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα Βασικές πληροφορίες θυρεοειδής αδένας είναι ένα συμπαγές όργανο που βρίσκεται στο κάτω τμήμα του τραχήλου. Εκκρίνει τρεις ορμόνες, τη θυροξίνη, (Τ4), την

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Επιστημών Υγείας ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 Γιώργος Κύργιας Ογκολόγος Ακτινοθεραπευτής Αναπλ. Καθηγητής Ακτινοθεραπείας ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΜΑΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ.

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ. ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Μονάδα Μαστού, Α Προπαιδευτική Χειρουργική κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Στόχος Αξιολόγηση του Intact Breast Lesion Excision

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Επίπτωση παγκοσμίως 89/100.000 γυναίκες, 800.000 νέα περιστατικά ετησίως. U.S.A. 250.000 νέα περιστατικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Αμπελίδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη ιατρός Πνευμονολογική κλινική ΕΣΥ ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου

Αμπελίδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη ιατρός Πνευμονολογική κλινική ΕΣΥ ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου Αμπελίδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη ιατρός Πνευμονολογική κλινική ΕΣΥ ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου Η αναμενόμενη διαγνωστική απόδοση εξαρτάται από την θέση και την κατανομή του όγκου. Κεντρικές ενδοβρογχικές βλάβες,

Διαβάστε περισσότερα

BIRADS 3 Διαχείριση ασθενούς ΜΟΥΝΔΡΕΑ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Ε.Α.Ν.Π ΜΕΤΑΞΑ

BIRADS 3 Διαχείριση ασθενούς ΜΟΥΝΔΡΕΑ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Ε.Α.Ν.Π ΜΕΤΑΞΑ BIRADS 3 Διαχείριση ασθενούς ΜΟΥΝΔΡΕΑ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Ε.Α.Ν.Π ΜΕΤΑΞΑ Κατηγοριοποίηση κατά BI RADS Όταν γίνεται η περιγραφή μίας ανωμαλίας (μάζα, αρχιτεκτονική παραμόρφωση, εστιακή ασυμμετρία ή αποτιτανώσεις),

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Μαστού & Κλινική Μαστού. Μέχρι χθες παράλειψη... από σήμερα πρόληψη!

Κέντρο Μαστού & Κλινική Μαστού. Μέχρι χθες παράλειψη... από σήμερα πρόληψη! Κέντρο Μαστού & Κλινική Μαστού Μέχρι χθες παράλειψη... από σήμερα πρόληψη! Η ΡΕΑ Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική δημιούργησε το Πρότυπο Κέντρο Μαστού και την Κλινική Μαστού, εξασφαλίζοντας τη μέγιστη υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ AΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Αγγελική Μπουσιώτου Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό Τμήμα Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών.

ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ AΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Αγγελική Μπουσιώτου Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό Τμήμα Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών. ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ AΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Αγγελική Μπουσιώτου Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό Τμήμα Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών. ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (1) Δύο πλάγιοι λοβοί συνδεόμενοι με λεπτό ισθμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΖΟΙ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΟΖΟΙ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΟΖΟΙ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΔΕΝ ΕΧΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΚΑΜΙΑ ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Όζος θυρεοειδούς ονομάζεται περιοχή εντός του θυρεοειδούς αδένα η οποία είναι διακριτή ακτινολογικά από το γύρω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Ελένη Σπανίδου-Καρβούνη Καρβούνη, FRCPC Παθολογοανατόμος Αρεταίειο Νοσοκομείο Προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις του παγκρέατος Παγκρεατική Ενδοεπιθηλιακή Νεοπλασία

Διαβάστε περισσότερα

Dr. Κων.Ε.Κοκκίνης Ακτινολόγος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Α. «ΚΑΤ»

Dr. Κων.Ε.Κοκκίνης Ακτινολόγος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Α. «ΚΑΤ» Dr. Κων.Ε.Κοκκίνης Ακτινολόγος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Α. «ΚΑΤ» Ακόμη κι αν οι απεικονιστικές μέθοδοι συμβάλλουν σημαντικά στη διαφορική διάγνωση των παθήσεων της σπονδυλικής στήλης (ΣΣ), συνήθως είναι αναγκαία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ. Ιωάννης Σ. Παπανικολάου. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Γαστρεντερολογίας

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ. Ιωάννης Σ. Παπανικολάου. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Γαστρεντερολογίας Ιωάννης Σ. Παπανικολάου Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Γαστρεντερολογίας Ηπατογαστρεντερολογική Μονάδα, Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών, Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

Κουμανίδου Χρυσούλα Συντονίστρια Διευθύντρια

Κουμανίδου Χρυσούλα Συντονίστρια Διευθύντρια Κουμανίδου Χρυσούλα Συντονίστρια Διευθύντρια Καλοήθη Κακοήθη Συγγενές Φλεγμονώδες Αγγειακό Νεοπλαστικό Διόγκωση Ιστορικό Κλινική εικόνα Ηλικία Εντόπιση Ατελής σύγκλειση τμήματος του θυρεογλωσσικού πόρου

Διαβάστε περισσότερα

Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία

Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία Ultra-Fast Breast MRI (3 min MRI) Εάν σε 1000 γυναίκες με φυσιολογική Μαστογραφία και φυσιολογικό Υπερηχογράφημα μαστών προσθέσουμε την Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία θα ανακαλύψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργικές Παθήσεις Θυρεοειδούς Αδένα

Χειρουργικές Παθήσεις Θυρεοειδούς Αδένα Χειρουργικές Παθήσεις Θυρεοειδούς Αδένα Κακοήθεις Παθήσεις Συντονιστής: Ευστάθιος Α. Αντωνίου Επίκουρος Καθηγητής Γενικής Χειρουργικής και Μεταμόσχευσης Οργάνων Παρουσίαση: Ελευθέριος Δ. Σπάρταλης Ειδικευόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

Βούρτση Α, Λαζάρου Σπ, Αθανασίου Α, Ρουσάκης Α, Κουφόπουλος Κ, Καντζάβελος Κ, Πανουργιά Ε, Χρυσογονίδης Ι. www,hbis.gr

Βούρτση Α, Λαζάρου Σπ, Αθανασίου Α, Ρουσάκης Α, Κουφόπουλος Κ, Καντζάβελος Κ, Πανουργιά Ε, Χρυσογονίδης Ι. www,hbis.gr Βούρτση Α, Λαζάρου Σπ, Αθανασίου Α, Ρουσάκης Α, Κουφόπουλος Κ, Καντζάβελος Κ, Πανουργιά Ε, Χρυσογονίδης Ι. www,hbis.gr Γυναίκα ηλικίας 74 ετών προσήλθε για μαστογραφία. Ατομικό ιστορικό αρνητικό. Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά ευρήματα. Stafford Warren, 1930, επί ασθενών, (στερεοσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιοψίας στην εκτίμηση της ηπατικής αρχιτεκτονικής. Η παθολογοανατομική βάση της πυλαίας υπερτάσεως.

Ο ρόλος της βιοψίας στην εκτίμηση της ηπατικής αρχιτεκτονικής. Η παθολογοανατομική βάση της πυλαίας υπερτάσεως. Νοσήματα του ήπατος: Υπενθύμιση στοιχείων ιστολογίας, απαραίτητων για την κατανόηση ηπατικής ιστοπαθολογίας. Η έννοια της κιρρωτικής εξεργασίας. Η μορφολογία της κιρρώσεως. Ο ρόλος της βιοψίας στην εκτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Νόσοι θυρεοειδούς Υποθυρεοειδισμός Υπερθυρεοειδισμός Υπερπλασία θυρεοειδούς : βρογχοκήλη (διάχυτη) οζώδης Νεοπλάσματα θυρεοειδούς Υπερπλασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Χριστίνα Βουρλάκου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Χριστίνα Βουρλάκου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Χριστίνα Βουρλάκου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Μαλακά, επίπεδα, υποστρόγγυλα ή νεφροειδούς σχήματος όργανα. Σπάνια πολυλοβωτά Καστανόφαιη κιτρινόφαιη χροιά λιπώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Πέμπτη 7 Απριλίου 2016 Ώρες Συνεδρίου: 13:00 20:00

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Πέμπτη 7 Απριλίου 2016 Ώρες Συνεδρίου: 13:00 20:00 Πέμπτη 7 Απριλίου 2016 Ώρες Συνεδρίου: 13:00 20:00 13:00-15:00 ΕΓΓΡΑΦΕΣ 15:00-15:30 Χαιρετισμοί Προέδρου ΔΣ Συνδέσμου Υγειονομικών Χαιρετισμοί Επίσημων Προσκεκλημένων Χαιρετισμοί Εκπροσώπων Επιστημονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΟAΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΜΑΔΑ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΑΘΗΝΑ 15 Δεκεμβρίου 2004 Mαρία Δαιμονάκου- Βατοπούλου Αναπληρώτρια Διευθύντρια Σισμανόγλειο ΓΠΝΑ Kαρκινογέννεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστική Διερεύνηση & Παρακολούθηση του Χειρουργημένου Μαστού

Απεικονιστική Διερεύνηση & Παρακολούθηση του Χειρουργημένου Μαστού Απεικονιστική Διερεύνηση & Παρακολούθηση του Χειρουργημένου Μαστού Αρκάδιος Χ. Ρουσάκης Διευθυντής τμήματος Αξονικής & Μαγνητικής Τομογραφίας Δ.Θ.Κ.Α. «Υγεία» & «Μητέρα» Τύποι Επεμβάσεων στο Μαστό Διαδερμικές

Διαβάστε περισσότερα

Πολυοζώδης βρογχοκήλη

Πολυοζώδης βρογχοκήλη 15 Πολυοζώδης βρογχοκήλη Γ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας ΠΟΛΥΟΖΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΟΚΗΛΗ Βρογχοκήλη είναι κλινικά η οντότητα που χαρακτηρίζεται από αυξημένο μέγεθος και διαφορετική δομή σε μια ή

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο Υπερηχογραφικά καθοδηγούμενος επεμβατικός έλεγχος στη Μαιευτική Νικόλαος Δ. Βραχνής Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εμβρυομητρικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Αρεταίειο Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Τελικό Πρόγραμμα. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015.

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Τελικό Πρόγραμμα. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. Διοργάνωση: Χειρουργική Κλινική Μαστού Metropolitan Hospital Υπό την αιγίδα: Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 05-06 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Διημερίδα με θέμα στην προεγχειρητική διάγνωση του Καρκίνου του Μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Program MSc in HPB Surgery Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015

Program MSc in HPB Surgery Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Δευτέρα 20 Απριλίου 2015 09.00-09.45 Απεικονιστική διάγνωση των χοληφόρων Πρασόπουλος Π. Καθηγητής Ακτινολογίας, Δ.Π.Θ. 10.00-10.45 Προεγχειριτική αναισθησιολογική εκτίμηση παθήσεων ήπατοςχοληφόρων-παγκρέατος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα"

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο Αλεξάνδρα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα" ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (Σύστημα Bethesda 2001) 1) Άτυπα αδενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ Ηβη Αρβανίτη 1898 Pfannenstiel θηλώδη κυσταδενώματα ωοθήκης 1929 Taylor ημικακοήθη νεοπλάσματα WHO του 2003 οριακός ορώδης όγκος (SΒΟΤ( ΒΟΤ) χαμηλής δυνητικής κακοηθείας όγκος

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μονήρης Πνευμονικός Όζος Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» ΟΡΙΣΜΟΙ Όζος: σφαιρική ή ωοειδής σκίαση με σαφή όρια, 3 εκ, περιβαλλόμενη από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα

Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα 14 Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα Α. ΤΣΑΤΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Παθολογίας Ενδοκρινολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Εισαγωγή σιωπηλή θυρεοειδίτιδα χαρακτηρίζεται από προσωρινή φάση θυρεοτοξίκωσης ακολουθούμενη

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΜΑΖΕΣ ACR BI - RADS ATLAS - ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ

Α. ΜΑΖΕΣ ACR BI - RADS ATLAS - ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ ACR BI - RADS ATLAS - Μια μάζα είναι τρισδιάστατη και καταλαμβάνει χώρο. Είναι ορατή σε δύο διαφορετικές μαστογραφικές προβολές. Έχει εξολοκλήρου ή μερικώς κυρτά όρια και (αν είναι ακτινοσκιερή) παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Α Ανακοίνωση. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015.

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Α Ανακοίνωση. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. Διοργάνωση: Χειρουργική Κλινική Μαστού Υπό την αιγίδα: Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 05-06 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Διημερίδα με θέμα Hands on... στην προεγχειρητική διάγνωση του Καρκίνου του Μαστού Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ-ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Θνησιμότητα: Το αδενοκαρκίνωμα του προστάτη αποτελεί την πιο συνήθη κακοήθη νεοπλασία στους άνδρες, δεν αποτελεί και την κύριααιτίαθανάτου,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Νεφροβλάστωμα (Wilms )

Νεφροβλάστωμα (Wilms ) Νεφροβλάστωμα (Wilms ) Γιώργος Σπυρίδης Παιδοχειρουργός Ειδικός Παιδοχειρουργικής Ογκολογίας Επιδημιολογία 2η πιο συχνή συμπαγής ενδοκοιλιακή κακοήθεια 7.6 νέα περιστατικά ανα 1 εκατ. παιδιά κάτω των 15

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

Βιοψία νεφρικών μαζών Σε ποιόν ασθενή και με ποια ένδειξη

Βιοψία νεφρικών μαζών Σε ποιόν ασθενή και με ποια ένδειξη Βιοψία νεφρικών μαζών Σε ποιόν ασθενή και με ποια ένδειξη Νίκολαος Γ. Καλογεράς MD, PhD, FEBU Χειρουργός Ουρολόγος Επιμελητής Β Γ.Ν.Θ. Ο Άγιος Δημήτριος Βιοψία νεφρού - Ιστορική αναδρομή βιοψία του νεφρού

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 18 ΠΕΜΠΤΗ 13:15-14:15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 18 ΠΕΜΠΤΗ 13:15-14:15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2010 1 ΕΥΤΕΡΑ 2 ΤΡΙΤΗ 3 ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΠΕΜΠΤΗ 13:15-14:15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ «Προβλήµατα στη διάγνωση επιθηλιακών όγκων ωοθηκών» ΟΜΙΛΗΤΡΙΕΣ: Ε. Παπαϊωάννου (Ε. Κουρέα)

Διαβάστε περισσότερα

Όζοι θυρεοειδούς και καρκίνος θυρεοειδούς στα παιδιά και τους εφήβους 1

Όζοι θυρεοειδούς και καρκίνος θυρεοειδούς στα παιδιά και τους εφήβους 1 23 Όζοι θυρεοειδούς και καρκίνος θυρεοειδούς στα παιδιά και τους εφήβους 1 Χ. ΚΑΝΑΚΑ GANTENBEIN, 2 Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ 1 Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας-Νεανικού Διαβήτη 2 Ειδικευόμενη Ενδοκρινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ))ΑΦΡΟΔΙΤΗ) ΕΙΔΙΚΟΣ)ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ)) ΔΡΑΜΑ) ) Μάρτιος))2013)

ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ))ΑΦΡΟΔΙΤΗ) ΕΙΔΙΚΟΣ)ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ)) ΔΡΑΜΑ) ) Μάρτιος))2013) ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ))ΑΦΡΟΔΙΤΗ) ΕΙΔΙΚΟΣ)ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ)) ΔΡΑΜΑ) ) Μάρτιος))2013) ΜΟΝΗΡΗΣ'ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ'ΟΖΟΣ'.' ΟΡΙΣΜΟΣ' Μονήρης(,(καλώς((αφοριζόμενη(,(σφαιρική( ακτινογραφική(σκίαση(διαμέτρου(( (3(cm( Περιβάλλεται(πλήρως(από(υγιή(πνευμονικό(ιστό(

Διαβάστε περισσότερα

Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ενδοκρινών Αδένων

Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ενδοκρινών Αδένων Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ενδοκρινών Αδένων Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ;

ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ; Ταξινόµηση των ευρηµάτων στην ιατρική θωρακοσκόπηση: Συσχετίζονται µε την ιστολογική διάγνωση ; Φ. Εµµανουήλ 1,. Ροντογιάννη, 2 Ρ.Τριγγίδου 3,. Χιώτης 4, Μ. Στρατίκη 4, Κ.Κοντογιάννη 1, Ν.Κουφός 1, Σ.Γεννηµατά

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Κων/να Παναγιωτοπούλου. Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς»

Κων/να Παναγιωτοπούλου. Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς» Κων/να Παναγιωτοπούλου Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς» ΟΓΚΟΙ ΝΕΦΡΟΥ ΠΑΙ ΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΟΓΚΟΙ ΝΕΦΡΟΥ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Εάν σας ρωτήσουν : Ένα παιδάκι γνωστό μου χειρουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑ HODGKIN. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ

ΛΕΜΦΩΜΑ HODGKIN. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ ΛΕΜΦΩΜΑ HODGKIN Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ Ταξινόμηση λεμφωμάτων- Βασικές αρχές Στην ταξινόμηση WHO: Λαμβάνονται υπόψη μορφολογικά, ανοσοϊστοχημικά,

Διαβάστε περισσότερα

Μονήρης πνευμονικός όζος. Σταύρος Μ. Τρύφων MD, PhD, FCCP, Διευθυντής ΕΣΥ Πνευμονολόγος Γ. Ν. «Γ. Παπανικολάου» Θεσ/νίκη

Μονήρης πνευμονικός όζος. Σταύρος Μ. Τρύφων MD, PhD, FCCP, Διευθυντής ΕΣΥ Πνευμονολόγος Γ. Ν. «Γ. Παπανικολάου» Θεσ/νίκη Μονήρης πνευμονικός όζος Σταύρος Μ. Τρύφων MD, PhD, FCCP, Διευθυντής ΕΣΥ Πνευμονολόγος Γ. Ν. «Γ. Παπανικολάου» Θεσ/νίκη Συμβουλευτικές υπηρεσίες-honorarium Aspen Marathon Cyprus Astra Zeneca Elpen GSK

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΩΝ ΛΕΩΦ. ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 67, ΝΕΟ ΨΥΧΙΚΟ 15451, ΑΘΗΝΑ, τηλ : 210 6725532 / fax : 210 6725571 /e-mail : helpath@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα