Oξείες και Υποξείες Εγκεφαλοπάθειες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Oξείες και Υποξείες Εγκεφαλοπάθειες"

Transcript

1 Ελληνικη Εκδοση Volume 29, 31, Number 25 Ιανουαριοσ Μαϊοσ-Ιουνιοσ-Ιουλιοσ - Φεβρουαριοσ Αρχισυντάκτρια Karen L. Roos, M.D. Θεμα Τευχουσ Áåùòï-öôïìïçÝá Oξείες και Υποξείες Εγκεφαλοπάθειες Προσκεκλημένοσ συντάκτης Robert Μartin W. A. Samuels, Baloh M.D. M.D. ΠΛΗΡΩΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ Ταχ. Γραφείο KEMΠA Αριθμός Άδειας 385/1989 (X+7) EK OTΩN EKΔOTΩN EΦHMEPIΔEΣ EΦHMEPI EΣ ΠEPIO IKA ΠEPIOΔIKA ISSN EKΔOTHΣ: M. ΠITΣIΛIΔHΣ Α.Ε. ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ 102, ΓΛΥΦΑΔΑ

2

3

4 π ÈÔÎÙËÛ ª. πδ π π.. Á. ÈÎÔÏ Ô 102, Ï Ê ÙËÏ.: Fax: Î fiùë MÈ ÏË ÈÙÛÈÏ Ë. ÔÚÊ Ú 11, BÔ Ï ÂÓÈÎ È ı ÓÛË NÈÓ ÙÙ μ ÙÈÎÈÒÙË ªÂÙ ÊÚ ÛË - appleèì ÏÂÈ ÁÈ ÙËÓ ÏÏËÓÈÎ ŒÎ ÔÛË ˆÓÛÙ ÓÙ ÓÔ ÃÚ. apple ÁÁÔ, MD  ÚÔÏfiÁÔ ÈappleÏˆÌ ÙÔ Ô ÏÈÓÈÎ Â ÚÔÏÔÁ ÓÂappleÈÛÙËÌ Ô UCL OÈÎÔÓÔÌÈÎ È ı ÓÛË ÈÒÚÁÔ Ó ÁfiappleÔ ÏÔ Art Director μèúáèó appleapple ÌappleÔÚÈÎ È ı ÓÛË ÈÚ ÓË ÈÙÛÈÏ Ë Àapple ı ÓË È Ê ÌÈÛË μ ÛÈÏÈÎ Ô ÙÛÈÎÔ ÀappleÔ Ô È Ê ÌÈÛË ÔÊ ÔÏÔ Ô ÔÁÈÛÙ ÚÈÔ Ù Ì ÙË ˆÓÛÙ ÓÙ ÙÔ Ú ÌÌ Ù ŸÏÁ ÔÛÛ ÎË Editor in Chief Karen L. Roos, M.D. John and Nancy Nelson Professor of Neurology Indiana University School of Medicine 550 North University Blvd. Suite 1711 Indianapolis, IN Guest Editor Kelly D. Flemming, M.D Department of Neurology Mayo Clinic 200 First Street, SW Rochester, MN Editorial Board Alon Avidan, M.D., M.P.H. Department of Neurology Sleep Disorders Center UCLA 710 Westwood Blvd. Room 1-169/RNRC Los Angeles, CA John K. Fink, M.D. Department of Neurology University of Michigan 5214 CCGCB 1500 East Medical Center Drive Ann Arbor, MI Romergryko G. Geocardin, M.D. Department of Neurology, Neurosurgery and Anesthesiology and Critical Care Medicine The Johns Hopkins Hospital 600 North Wolfe Street, Meyer Baltimore, MD John C. Kincaid, M.D. Department of Neurology Indiana University 550 University Boulevard Room 1711, Indianapolis, IN Janice M. Massey, M.D. Duke University Medical Center Box 3403, Durham, NC Robert M. Pascuzzi, M.D Chairman of Neurology Indiana University School of Medicine 545 Barnhill Drive, Suite EH 125 Indianapolis, IN Jerry W. Swanson, M.D., F.A.A.N., F.A.C.P. Department of Neurology Mayo Clinic, 200 First Street SW Rochester, MN Bradford B. Worrall, M.D., M.Sc. Department of Neurology University of Virginia HSC Charlottesville, VA Copyright 2009 of the original English lanquage edition by Thieme Medical Publishers, Inc., New York, USA. Original title: Seminars in Neurology, by Karen L. Ross, M.D. (Editor-in-Chief). The publication of an advertisement neither constitutes nor implies a guarantee of endorsement of the product or service advertised or of the claims made for the product or sevise by the Editor, Editorial Board, Copyright Owner, or Proprietor of Seminars in Neurology. Η Μ. ΠΙΤΣΙΛIΔΗΣ Α.Ε. είναι ο αποκλειστικός αντιπρόσωπος της παρούσας έκδοσης με την άδεια της Thieme Medical Publishers, Inc. M. PITSILIDIS S.A. is the distributor of this edition under licence from Thieme Medical Publishers, Inc. Seminars in Neurology is listed in Biological Abstracts, BIOSIS, Current Contents/Clinical Medicine, EMBASE, Experta Medica, Index Medicus, MEDLINE, Neuroscience Citation Index, Research Alert, and Scisearch. Thieme Medical Publisers is a member of the CrossRef initiative. 3

5 volume 31, number 2, Μαϊοσ-Ιουνιοσ-Ιουλιοσ 2011 ÍÂ Â Î È ÀappleÔÍÂ Â ÂÁÎÂÊ ÏÔapple ıâèâ Προσκεκλημένος συντάκτης Martin A. Samuels, M.D. ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟ ΣΥΝΤΑΚΤΗ Roos, Karen L: Εισαγωγή στον προσκεκλημένο συντάκτη: Martin A. Samuels ΠΡOΛΟΓΟΣ Samuels, Martin A: Πρόλογος: Οξείες και υποξείες εγκεφαλοπάθειες Samuels, Martin A; Seifter, Julian Lawrence: Εγκεφαλοπάθειες προκαλούμενες από ηλεκτρολυτικές διαταραχές Seifter, Julian Lawrence; Samuels, Martin A: Ουραιμική εγκεφαλοπάθεια και άλλες διαταραχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη νεφρική ανεπάρκεια Flanagan, Eoin P; Caselli, Richard J: Αυτοάνοση εγκεφαλοπάθεια Pruitt, Amy A: Διαμεσολαβούμενες από το ανοσοποιητικό εγκεφαλοπάθειες, με έμφαση στις παρανεοπλασματικές εγκεφαλοπάθειες Kumar, Neeraj: Οξείες και υποξείες εγκεφαλοπάθειες: καταστάσεις ανεπάρκειας διατροφικών συστατικών 4

6 ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΕΙΤΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΟΥ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗ ΣΕΛΙΔΑ 134 ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ

7 Περιεχομενα 79 Dobbs, Michael R: Τοξική εγκεφαλοπάθεια Volume 31, Number 2, Μαϊοσ-Ιουνιοσ-Ιουλιοσ LaRoche, Suzette M: Επιληπτικές κρίσεις και εγκεφαλοπάθεια Feske, Steven K: Σύνδρομο οπίσθιας αναστρέψιμης εγκεφαλοπάθειας: μια ανασκόπηση Xiong, Wei; Hoesch, Robert E; Geocadin, Romergryko G: Εγκεφαλοπάθεια μετά από καρδιακή ανακοπή Ευχαριστούμε τις εταιρείες: ARRIANI PHARMACEUTICALS S.A. BAYER ΕΛΛAΣ ΑΒΕΕ BOEHRINGER-INGELHEIM HELLAS Α.Ε. GENESIS PHARMA S.A. GREEN IMPORT ΕΠΕ ISO-PLUS A.E. MERCK A.E. HELLAS MYLAN INC NYCOMED HELLAS S.A. PFIZER HELLAS S.A. ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛIΛΛΥ Α.Ε.Β.Ε. Η υποστήριξή τους καθιστά εφικτή την ελληνική έκδοση του Seminars in Neurology, εμπλουτίζοντας έτσι τη νευρολογική βιβλιογραφία στη γλώσσα μας. 6 Some of the product names, patents, and registered designs referred to in this publication are in fact registered trade marks or proprietary names even though specific reference to this fact is not always made in the text. Therefore, the appearance of a name without designation as proprietary is not to be construed as a representation by the Publisher that it is in the public domain. All rights, including the rights of publication, distribu tion, and sales, as well as the right to translation, are reserved. No part of this work covered by the copyrights hereon may be reproduced or copied in any form or by any means graphic, electronic, or mechanical, including photocopying, recording, taping, or information and retrieval systems without written permission of the Publisher. Important Note: No responsibility is assumed by the Publisher for any injury and/or damage to persons or property as a matter of products liability, negligence or otherwise, or from any use or operation of any methods, products, instructions, or ideas contained in the material herein. Because of rapid advances in the medical sciences, independent verification of diagnoses and drug dosages should be made. Although all advertising material is expected to conform to ethical (medical) standards, inclusion in this journal does not constitute a guarantee or endorsement of the quality or value of such product or of claims made by its manufacturer.

8

9 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÔÓ appleúôûîâîïëì ÓÔ Û ÓÙ ÎÙË INTRODUCTION TO GUEST EDITOR Martin A. Samuels ΟΟ προσκεκλημένος συντάκτης αυτού του τεύχους του Seminars in Neurology είναι ο Martin A. Samuels, M.D. Ο Dr. Samuels δεν χρειάζεται συστάσεις, καθώς θαυμάζεται από παρά πολλούς από εμάς, αλλά πιθανώς οι αναγνώστες να επιθυμούσαν να γνωρίσουν περισσότερα σχετικά με την ιστορία της ζωής του. Ο Dr. Samuels γεννήθηκε στο Cleveland, Ohio από την Miriam και τον Sydney Samuels. Στο γυμνάσιο Cleveland Heights High School, ήταν πρόεδρος του μαθητικού συμβουλίου και αποφοίτησε με διάκριση. Αργότερα εκλέχτηκε στο Cleveland Heights High School Hall of Fame. Η προπτυχιακή του εργασία πραγματοποιήθηκε στο Williams College in Williamstown, Massachusetts και ακολούθως φοίτησε στην ιατρική στο Κολέγιο Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Cincinnati [University of Cincinnati College of Medicine], από το οποίο χαίρει βαθιάς εκτίμησης και προσκλήθηκε να δώσει τη διάλεξη Charles D. Aring [Charles D. Aring Lecture] και τη διάλεξη της τελετής αποφοίτησης. Έλαβε επίσης το Μετάλλιο Daniel Drake [Daniel Drake Medal] το 2005, που είναι η μεγαλύτερη τιμή που μπορεί να δοθεί από το Κολέγιο Ιατρικής Του Πανεπιστημίου του Cincinnati, ενώ ως αναγνώριση στη συνεισφορά του τού απονεμήθηκε και ο τίτλος Doctor of Science. Επίσης έδωσε τη διάλεξη χειμερινής αποφοίτησης του ίδιου πανεπιστημίου, το Ο Dr. Samuels εκπαιδεύτηκε στην εσωτερική παθολογία στο νοσοκομείο Boston City Hospital, όντας ο επικεφαλής των ειδικευομένων του παθολογικού τομέα το , ενώ εκπαιδεύτηκε στη νευρολογία και στη νευροπαθολογοανατομία στο νοσοκομείο Massachusetts General Hospital. Το 1977, εισήχθη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Harvard [Harvard Medical School]. Ο Dr. Samuels ήταν ο πρώτος που έλαβε το βραβείο αριστείας στη διδασκαλία [Harvard Medical School Faculty Prize for Excellence in Teaching] της Ιατρικής Σχολής του Harvard. Το 1988, ο Dr. Samuels προσλήφθηκε από το νοσοκομείο Brigham and Women s Hospital, ώστε να στήσει το νευρολογικό τμήμα του και έτσι υπήρξε ο ιδρυτής αυτού του τμήματος. Επίσης, είναι συνιδρυτής του προγράμματος συνεργατών ειδικότητας νευρολογίας του Harvard [Harvard Partners Neurology Residency], που είναι από τα πιο δημοφιλή προγράμματα ειδικότητας στη χώρα μας. Κάθε πρωί, διενεργεί πρωινή συνάντηση με τους ειδικευόμενους και τους φοιτητές του στη νευρολογία. Προς τιμή του και σε αναγνώριση της συνεισφοράς του Martin A. Samuels στην εκπαίδευση και στις ζωές τόσων πολλών νέων γιατρών, το 2010 ιδρύθηκε στο νοσοκομείο Brigham και Women s Hospital το εξωτερικό νευρολογικό ιατρείο Martin A. Samuels [Martin A. Samuels Neurology Consultation Service]. Ο Dr. Samuels έχει ταυτόχρονα την ειδικότητα της εσωτερικής παθολογίας και της νευρολογίας. Αποτελεί ηγεμονική φυσιογνωμία παγκοσμίως στη νευρογενή καρδιακή νόσο. Είναι ο μόνος νευρολόγος που έχει ποτέ παραδώσει πλήρη κύκλο μαθημάτων μόνος του, στην Αμερικανική Ακαδημία Νευρολογίας. Ο κύκλος αυτός έχει τίτλο «Τα σύνορα μεταξύ νευρολογίας και εσωτερικής ιατρικής» [The Borderlands of Neurology and Internal Medicine] και είναι από τους πλέον δημοφιλείς στην ιστορία της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας. Έλαβε επίσης το Βραβείο Houston Merritt [H. Houston Merritt Award] περί έρευνας με αντίκτυπο την κλινική πράξη, καθώς και το βραβείο A.B. Baker [A.B. Baker Award] για τα ισόβια επιτεύγματά του στη νευρολογική εκπαίδευση [A.B. Baker Award for Lifetime Achievement in Neurological Education]. Ο Dr. Samuels ήταν ο νευρολόγος επιμελητής έκδοσης της «Εσωτερικής Ιατρικής του Stein» [Stein s 8 1. John and Nancy Nelson Professor of Neurology, Indiana University, School of Medicine, Indianapolis, Indiana. Address for correspondence and reprint requests: Karen L. Roos, M.D., Indiana University School of Medicine, 550 North University Blvd., Suite 1711, Indianapolis, IN ( Acute and Subacute Encephalopathies; Guest Editor, Martin A. Samuels, M.D. Semin Neurol 2011;31:1-2. Copyright 2011 by Thieme Medical Publishers, Inc., 333 Seventh Avenue, New York, NY 10001, USA. Tel: +1(212) DOI: ISSN

10

11 Εισαγωγη στον Προσκεκλημενο Συντακτη Volume 31, Number 2, Μαϊοσ-Ιουνιοσ-Ιουλιοσ 2011 Internal Medicine], που έγινε ακολούθως ένα από τα βασικά συγγράμματα εσωτερικής ιατρικής. Έχει επίσης συγγράψει, μαζί και με το συνεργάτη του, Allan H. Ropper, τμήματα της ένατης έκδοσης των «Αρχών Νευρολογίας» [Principles of Neurology] των Adams και Victor. Είναι συγγραφέας, μαζί με το συνεργάτη του Steven K. Feske, του «Εξάσκηση της Νευρολογίας στο Ιατρείο» [Office Practice of Neurology], επίσης συγγραφέας με τον Bernard Shevlin και τον Karl Misulis, στο «Η Συμπερίθαλψη στη Νευρολογία» [Shared Care for Neurology], επιμελητής έκδοσης του «Νοσοκομειακή Νευρολογία [Hospitalist Neurology], επιμελητής έκδοσης της ενότητας της παθολογικής νευρολογίας του «Νευρολογική Θεραπευτική» [Neurological Therapeutics], επιμελητής έκδοσης της παθολογικής ενότητας του «Νευρολογία και Κλινική Νευροεπιστήμη» [Neurology and Clinical Neuroscience] και επιμελητής έκδοσης του «Εγχειρίδιου Νευρολογικής Θεραπευτικής του Samuels» [Samuels s Manual of Neurologic Therapeutics]. Υπήρξε ένας από τους πρώτους επιμελητές έκδοσης του Journal Watch Neurology και έχει δημιουργήσει ένα μοναδικό σύγγραμμα νευρολογίας που βασίζεται σε βίντεο και απευθύνεται στον κλινικό γιατρό, όπως και ένα κύκλο νευρολογίας εγκεκριμένο από την επιτροπή ειδικοτήτων που απευθύνεται σε ειδικευόμενους νευρολογίας και σε ειδικευμένους νευρολόγους, καθώς και άλλον έναν κύκλο εκπαίδευσης για μη νευρολόγους. Ήταν ο ιδρυτής και παραμένει διευθυντής του ανακαινισμένου μεταπτυχιακού εκπαιδευτικού τίτλου της ιατρικής σχολής του Harvard «Νευρολογία για το μη Νευρολόγο και Εντατική Ανασκόπηση της Νευρολογίας» [Neurology for the Non-Neurologist and An Intensive Review of Neurology ], καθένα από τα οποία επαναλαμβάνεται ετησίως για πάνω από 30 χρόνια τώρα. Ο Dr. Samuels μοιράζεται τη ζωή του με τη σύζυγο του, Susan F. Pioli, διακεκριμένη ιατρική εκδότρια, η οποία είναι επίσης και ανάμεσα στους ανθρώπους που και εγώ απολαμβάνω να περνώ χρόνο μαζί τους. Έχει δύο παιδιά, το γιο του Charles και την κόρη του Marilyn και δύο εγγονές, την Abigail και την Sophia. Είναι πιανίστας, δρομέας και δημιουργός σπάνιων κοκτέιλ, όπως είναι το Marty s Beerjito. Αισθανόμαστε απέραντα ευγνώμονες προς τον Dr. Samuels και καθέναν από όσους συνεισέφεραν στο παρόν τεύχος του Seminars in Neurology, που μας προσφέρουν αυτή την ανεπανάληπτη πηγή γνώσεων για την περίθαλψη των ασθενών μας με εγκεφαλοπάθειες. Karen L. Roos, M.D. 1 Editor in Chief 10

12

13 Προλογοσ ÍÂ Â Î È appleôíâ Â ÂÁÎÂÊ ÏÔapple ıâèâ ACUTE AND SUBACUTE ENCEPHALOPATHIES Martin A. Samuels Ένα από τα πλέον κουραστικά και σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας Νευρολόγος είναι η διάγνωση και αντιμετώπιση των ασθενών με ταχέως εξελισσόμενη ανεπάρκεια των εγκεφαλικών λειτουργιών. Εξ ορισμού, οι διαταραχές αυτές επιδεινώνονται μέρα με την ημέρα, καθιστώντας συχνά τους ασθενείς αβοήθητους εντός λίγων εβδομάδων ή και ακόμη πιο σύντομα. Οι διαταραχές αυτές εκτείνονται σε όλο το φάσμα νευρολογικών και παθολογικών νοσημάτων, καθιστώντας τη διάγνωση και την αντιμετώπιση δύσκολο εγχείρημα για τον κλινικό. Εξαιτίας του ότι πολλοί μπορεί να απαντήσουν σε ειδικές θεραπείες, έχει χρήσιμη σημασία το να τεθεί η σωστή διάγνωση και να ξεκινήσει άμεσα η αντίστοιχη θεραπεία. Υπάρχουν και άλλες μορφές υποξείας εγκεφαλοπάθειας που επί του παρόντος δεν είναι αντιμετωπίσιμες, αλλά ακόμη και σε αυτές, είναι σημαντικό για τους ασθενείς και τις οικογένειες τους να κατανοηθεί η φύση της έκπτωσης, τα πιθανά αίτιά της και το κατά πόσον μπορεί να υπάρχει κάποια αποτελεσματική θεραπεία. Οι βασικές κατηγορίες των ταχέως εξελισσόμενων εγκεφαλοπαθειών περιλαμβάνουν τις διαμεσολαβούμενες από το ανοσοποιητικό σύστημα διαταραχές (συμπεριλαμβανομένων και των παρανεοπλασματικών παθήσεων), τις εγκεφαλοπάθειες από ενδοκρινοπάθειες, από όγκους, από ανεπάρκειες βιταμινών και μετάλλων, από τοξικώσεις, από την ανεπάρκεια άλλων οργάνων (συμπεριλαμβανομένου του ήπατος, των νεφρών, της καρδιάς και των πνευμόνων), από αιματολογικές διαταραχές, από λοιμώδη νοσήματα, από καρδιαγγειακές παθήσεις (συμπεριλαμβανομένης της ισχαιμικής υποξείας και της τοξιναιμίας της κύησης), τον υδροκέφαλο, τις διαταραχές θερμορύθμισης και τις ψυχιατρικές παθήσεις. Αντιμετωπίζοντας αυτή την εξαντλητική σειρά πιθανοτήτων είναι σημαντικό για το νευρολόγο να προσεγγιστεί με οργανωμένο τρόπο, όπως και να κατανοηθεί η πιθανότερη και η σημαντικότερη σειρά αιτίων που οδηγούν στην επιδείνωση της νοητικής κατάστασης του ασθενούς. Σε αυτό το τεύχος του Seminars in Neurology, σεβαστοί ειδικοί παρουσιάζουν την οπτική τους για τα συνηθέστερα αίτια του συνδρόμου της ταχέως εξελισσόμενης εγκεφαλοπάθειας. Η ουραιμική εγκεφαλοπάθεια και οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές καλύπτονται από την ομάδα του Julian Seifter, διακεκριμένου νεφρολόγου και από τον υπογράφοντα, που είναι νευρολόγος. Οι καλοήθεις μη παρανεοπλασματικές διαμεσολαβούμενες από το ανοσοποιητικό σύστημα εγκεφαλοπάθειες καλύπτονται από τους Eoin Flanagan και Richard Caselli, ενώ με αυτές που σχετίζονται με τον καρκίνο (παρανεοπλασματικές) ασχολείται με τη συνήθη επιβλητικότητά της η Amy Pruitt. Ο Neeraj Kumar παραθέτει τις λεπτομέρειες για τις σημαντικές καταστάσεις ανεπάρκειας, ενώ οι τοξικές εγκεφαλοπάθειες καλύπτονται από τον Michael Dobbs. Η Suzette LaRoche παρουσιάζει με όμορφο τρόπο το πώς και ποτέ οι επιληπτικές κρίσεις μπορεί να προκαλέσουν οξεία ή υποξεία εγκεφαλοπάθεια. Ο Steve Feske μοιράζεται μαζί μας τη σοφία του και τη μακροχρόνια εμπειρία του σχετικά με την τοξιναιμία της κύησης, διασαφηνίζοντας τις παθήσεις του ενδοθηλίου που προκαλούν τη γνωστή νευροαπεικονιστική οντότητα της αναστρέψιμης οπίσθιας λευκοεγκεφαλοπάθειας, ενώ τέλος, οι Wei Xiong, Robert Hoersh και Romergryko Deocadin παρέχουν σημαντικές κατευθυντήριες οδηγίες στον κλινικό γιατρό, για την αξιολόγηση και θεραπεία του ασθενούς μετά από καρδιαγγειακή ανακοπή. Σε τελική ανάλυση, διαβάζοντας αυτό το τεύχος, ακόμη και όντας κανείς ένας έμπειρος νευρολόγος, μπορεί να ελπίζει σε βελτίωση της ικανότητας του στην αναγνώριση, σωστή διάγνωση, πρόγνωση και θεραπεία των σημαντικότερων και συνηθέστερων οξέων και υποξείων εγκεφαλοπαθειών. 12

14

15

16 ÁÎÂÊ ÏÔapple ıâèâ appleô appleúôî ÏÔ ÓÙ È applefi È Ù Ú ËÏÂÎÙÚÔÏ ÙÒÓ ENCEPHALOPATHIES CAUSED BY ELECTROLYTE DISORDERS Martin A. Samuels, M.D. 1, και Julian Lawrence Seifter, M.D. 2 ÚÈÛÌ Ó applefi ÙÈ appleèô Û Ó ıâè ÈÙ Â ÁÈ ÌÂÙ ÔÏÈÎ È Ù Ú ÛÂ Û Óı ΠÓÔÛËÏ ÂÓÙfi ÂÓfi ÁÂÓÈÎÔ ÓÔÛÔÎÔÌ Ô, appleô ÓÙÈÌÂÙˆapple ÔÓÙ È Û Ó, Â Ó È ÔÈ È Ù Ú ÙˆÓ ËÏÂÎÙÚÔÏ ÙÒÓ Î È ÙˆÓ Û ÂÙÈÎÒÓ ÌÂ Ù È Ù Ú ÒÓ ÙË ÔÛ̈ÙÈÎfiÙËÙ. appleâúôûìˆùèîfiùëù Û Ó ıˆ Û Â- Ù ÂÙ È Ì ÙËÓ appleâúó ÙÚÈ ÈÌ Î È / ÙËÓ appleâúáï Î ÈÌ. appleúôû ÈÔÚÈÛÌfi ÙË ÈÙ Î È Ë appleúô- ÛÂÎÙÈÎ ÂÎÙ ÌËÛË ÙÔ ÂÏÏ ÌÌ ÙÔ ÙÔ Â Ó È ıâìâïèò ÂÈ ÁÈ ÙËÓ Î Ù ÏÏËÏË ÓÙÈÌÂÙÒappleÈÛË. appleôó ÙÚÈ ÈÌ, applefi ÙËÓ ÏÏË, ÌappleÔÚÂ Ó Â Ó È appleâúùôóèî, ÈÛÔÙÔÓÈÎ appleôùôóèî. ŸÙ Ó Â Ó È appleô- ÙÔÓÈÎ, ÌappleÔÚÂ Ó Â Ó È appleâúôáî ÈÌÈÎ, Ê ÛÈÔÏÔÁÈÎÔ fiáîô appleôáî ÈÌÈÎ Ê ÛË. appleúôû ÈÔ- ÚÈÛÌfi ÙË ÎÚÈ Ô Ê ÛË ÙË appleôó ÙÚÈ ÈÌ ÂappleÈÙÚ appleâè ÛÙÔÓ ÎÏÈÓÈÎfi Ó ÂappleÈÎÂÓÙÚˆı ÛÙËÓ Î Ù Ï- ÏËÏË ıâú appleâ. Ú ıìfi ÈfiÚıˆÛË ÙË appleôó ÙÚÈ ÈÌ Â Ó È ıâìâïèò Ë ÁÈ ÙËÓ ÛÊ Ï Î È Î Ù ÏÏËÏË ıâú appleâ.  ÌÈ appleôó ÙÚÈ ÈÌ appleô Ó appleù ÙËΠÔÍ ˆ, apple ÈÙÂ Ù È ÔÚ ÁËÛË apple Ú- ÙÔÓÔ ÏˆÚÔÓ ÙÚÈÔ Ô ÔÚÔ, ÂÓÒ ÛÙË Ú ˆ Ó appleù ÛÛfiÌÂÓË appleôó ÙÚÈ ÈÌ, apple ÈÙÂ Ù È appleâúèô- ÚÈÛÌfi ÙÔ ÙÔ Î È ÚÁ ÈfiÚıˆÛË ÒÛÙÂ Ó appleôêâ ıâ ÙÔ Û Ó ÚÔÌÔ ÙË ÔÛ̈ÙÈÎ appleôì ÂÏ - ÓˆÛË. È È Ù Ú ÙÔ ÌÂÙ ÔÏÈÛÌÔ ÙÔ Î Ï Ô Â Ó È Âapple ÛË Û Ó ËÏÂÎÙÚÔÏ ÙÈÎ È Ù Ú ÔÈ ÔappleÔ Â ÓÙÈÌÂÙˆapple ÔÓÙ È ÛÂ Ó ÁÂÓÈÎfi ÓÔÛÔÎÔÌ Ô. Î Ù ÏÏËÏË È ÁÓˆÛË Î È ÓÙÈÌÂÙÒappleÈÛË ÙfiÛÔ ÙË appleâúî ÏÈ ÈÌ fiûô Î È ÙË appleôî ÏÈ ÈÌ Û ËÙÔ ÓÙ È Âapple ÛË. ÍÂÈ -ÎÏÂÈ È : ÀappleÂÚÔÛ̈ÙÈÎfiÙËÙ, appleâúùôóèîfiùëù, appleâúó ÙÚÈ ÈÌ, appleôó ÙÚÈ ÈÌ, appleôî ÏÈ- ÈÌ, appleâúî ÏÈ ÈÌ [Hyperosmolarity, hypertonicity, hypernatremia, hyponatremia, hypokalemia, hyperkalemia] ΥΠΕΡΟΣΜΩΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΟΝΙΚΟΤΗΤΑ Ο φυσιολογικός ορός και επομένως και τα υγρά του σώματος έχουν οσμωτικότητα εντός του εύρους των mosm / kg, αλλά κλινικά σημαντικές επιβλαβείς δράσεις γενικά εμφανίζονται στα επίπεδα άνω των 325 mosm / kg. Η οσμωτικότητα μπορεί να μετρηθεί απευθείας μέσω της καταστολής του σημείου ψύξης ή να υπολογιστεί ως οσμωτικότητα του ορού σε mosm / kg, χρησιμοποιώντας των ακόλουθο τύπο, που λαμβάνει υπόψιν τις ποσότητες σε χιλιοστημόρια των κύριων διαλυμένων ουσιών του ορού: 1. Department of Neurology. 2. Division of Nephrology, Brigham and Women s Hospital, Harvard Medical School, Boston, Massachusetts. Address for correspondence and reprint requests: Martin A. Samuels, M.D., Chairman, Department of Neurology, Brigham and Women s Hospital, Professor of Neurology, Harvard Medical School, 75 Francis Street, Boston, MA ( Acute and Subacute Encephalopathies; Guest Editor, Martin A. Samuels, M.D. Semin Neurol 2011;31: Copyright # 2011 by Thieme Medical Publishers, Inc., 333 Seventh Avenue, New York, NY 10001, USA. Tel: +1(212) DOI: ISSN

17 Εγκεφαλοπάθειες που Προκαλούνται από Διαταραχές Ηλεκτρολυτών Volume 31, Number 2, Μαϊοσ-Ιουνιοσ-Ιουλιοσ Na (meq / L)+glucose (mg=dl)/18 +BUN(mg/dL)/2,8 Η δραστική υπεροσμωτικότητα ονομάζεται υπερτονικότητα και υποδηλώνει τη δράση των αυξημένων εξωκυττάριων οσμωμορίων που προσελκύουν ύδωρ από το εσωτερικό των κυττάρων μέσω της όσμωσης. Εάν η υπεροσμωτικότητα οφείλεται στην υπερνατριαιμία, τα κύτταρα αρχικά συρρικνώνονται μέχρι να επιτρέψουν τη επάνοδο του κυτταρικού όγκου οι προσαρμοστικοί μηχανισμοί τους. Παρομοίως, ένας πάσχων από σακχαρώδη διαβήτη με υπεργλυκαιμία θα εμφανίσει απώλεια ενδοκυττάριου ύδατος και θα αναπτύξει σύνδρομο υποτονικότητας. Αντίθετα, η αζωθαιμία (δηλαδή, η αύξηση της ουρίας στο αίμα) μπορεί να προκαλέσει υπεροσμωτικότητα, άλλα όχι και υπερτονικότητα, διότι η υψηλή κυτταρική διαπερατότητα στην ουρία επιτρέπει τη μετακίνηση επιτρέπει τη μετακίνηση αυτού του διαλυμένου σώματος εντός των κυττάρων και το ύδωρ δε χρειάζεται να εξέλθει μέσω της όσμωσης. Η διαφορά μεταξύ υπεργλυκαιμίας (η γλυκόζη δεν μπορεί να εισέλθει στα κύτταρα) και αζωθαιμίας αντικατοπτρίζεται και στο φαινόμενο επί της συγκέντρωσης νατρίου του ορού. Το ύδωρ που εκρέει από τα κύτταρα σε έναν ασθενή με υπεργλυκαιμία μειώνει τη συγκέντρωση νατρίου στον ορό, ενώ κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει από μια αύξηση της ουρίας. Η προσθήκη εξωγενών οσμωτικά δρώντων ουσιών, όπως είναι η μαννιτόλη, προκαλεί υπεροσμωτικότητα, υπερτονικότητα, απώλεια ενδοκυττάριου ύδατος και υπονατριαιμία, με τον ίδιο τρόπο που το κάνει και η γλυκόζη. Από την άλλη πλευρά, η αιθανόλη που διαπερνά ταχύτατα τα κύτταρα, αλλά και άλλες αλκοόλες, όπως η αιθυλενική γλυκόζη, η ισοπροπυλική αλκοόλη και η μεθανόλη δρουν περισσότερο όπως η αζωθαιμία, προκαλώντας υπεροσμωτικότητα αλλά όχι και υπερτονικότητα ή υπονατριαιμία. Εξαιτίας του ότι η μετρούμενη οσμωτικότητα αυξάνεται με την προσθήκη τέτοιων εξωγενών οσμωτικά δρώντων ουσιών, αλλά το νάτριο, η γλυκόζη και η ουρία δεν αυξάνονται, θα υπάρχει ένα οσμωτικό χάσμα, που ορίζεται ως η διαφορά μεταξύ της μετρούμενης και της υπολογιζόμενης οσμωτικότητας. Το οσμωτικό χάσμα θα πρέπει να είναι <10 mosm / L. Η υπερνατριαιμία ορίζεται ως η συγκέντρωση νατρίου του ορού επιπέδων άνω των 145 meq / L. Στους άλλους ιστούς, η υπερνατριαιμία οδηγεί στην απώλεια ενδοκυττάριου ύδατος και τελικά σε συρρίκνωση των κυττάρων. Το νευρικό σύστημα είναι μοναδικό ως προς το ότι έχει την ικανότητα παραγωγής (ή συσσώρευσης μέσω του εξωκυττάριου υγρού) διαλυμένων ουσιών που αναφέρονται ως ιδιογενείς οσμωτικά δρώσες ουσίες [idiogenic osmoles], όπως τα αμινοξέα (γλουταμίνη, ταυρίνη, γλουταμικό οξύ) οι πολυόλες (μυο-ινοσιτόλη) και οι μεθυλαμίνες (γλυκεροφωσφορυλοχολίνη και χολίνη), ώστε να ελαχιστοποιήσει τη συρρίκνωση των κυττάρων, μια διαδικασία που ολοκληρώνεται σε 1 έως 2 ημέρες. Όταν η υπερνατριαιμία είναι ασυνήθως σοβαρή (νάτριο ορού άνω των 160 meq / L), οι μηχανισμοί αυτοί αποτυγχάνουν οδηγώντας σε εγκεφαλοπάθεια. Όταν εμφανιστεί υπερνατριαιμία, απελευθερώνεται η αντιδιουρητική ορμόνη (ADH) και αυξάνει το αίσθημα της δίψας οδηγώντας σε νεφρική κατακράτηση ύδατος, επαναφέροντας επομένως προς τα κάτω τη συγκέντρωση νατρίου του. Η υπερνατριαιμία επομένως οφείλεται σε έλλειψη της δίψας ή σε ανικανότητα πρόσβασης σε νερό, σε ανεπαρκή απελευθέρωση ή δράση της ADH, σε απώλεια υπότονου υγρού ή στην προσθήκη συμπυκνωμένου νατρίου. Η υπεργλυκαιμία σχεδόν πάντα οφείλεται στο σακχαρώδη διαβήτη που προκαλείται από την ανεπαρκή παραγωγή ινσουλίνης (τύπος Ι) ή από την αντίσταση στην ινσουλίνη (τύπος ΙΙ). Σε νευρολογικούς ασθενείς, αυτό συχνά εκλύεται και από την καταπόνηση (στρες), τη λοίμωξη ή τη θεραπευτική χρήση γλυκοκορτικοειδών. Η αζωθαιμία οφείλεται σε νεφρική ανεπάρκεια ή σε ανεπαρκή αιμάτωση των νεφρών (προνεφρική αζωθαιμία). Οι υπεροσμωτικοί παράγοντες όπως η μαννιτόλη ή η γλυκερόλη, συχνά χρησιμοποιούνται σε νευρολογικούς ασθενείς για την αντιμετώπιση της αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης και μπορεί να οδηγήσουν σε υπεροσμωτικότητα. Η υπεροσμωτικότητα συνήθως προκαλεί γενικευμένη εγκεφαλοπάθεια χωρίς να υπάρχουν εστιακά ή πλαγιωμένα χαρακτηριστικά, αλλά κάποια υποκείμενη εστιακή βλάβη (όπως ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, η πολλαπλή σκλήρυνση ή ένα νεόπλασμα) μπορεί να καταστεί συμπτωματική υπό τις συνθήκες της επιβάρυνσης από μια μεταβολική ή μια υπεροσμωτική κατάσταση. Η πρόγνωση της ίδιας της υπεροσμωτικής κατάστασης είναι καλή, αλλά η μακροχρόνια έκβαση εξαρτάται από την αιτία της. Για άγνωστους λόγους, η υπεροσμωτικότητα μεμονωμένα, ιδίως όταν οφείλεται στην υπεργλυκαιμία, μπορεί να οδηγήσει σε συνεχείς εστιακές κρίσεις, ακόμη και όταν προσεκτικά διενεργημένες εξετάσεις δεν καταφέρουν να αποκαλύψουν κάποια υποκείμενη δομική βλάβη. Οι κρίσεις αυτές γενικά απαντούν άμεσα στη μείωση της γλυκόζης του ορού. Η θεραπεία της υπεροσμωτικότητας απαιτεί τον υπολογισμό της φαινόμενης απώλειας ύδατος. 1. Υπολογίστε το φυσιολογικό ολικό ύδωρ σώματος [normal total body water: NTBW] με τον τύπο: σωματικό βάρος (σε kg) x 0,6 = NTBW. 2. Εκτιμήστε τα ολικά διαλυμένα σώματα του σώματος [total body solute: TBS] (νάτριο και κάλιο) με τον τύπο: NTBW Χ 140 meq / L = TBS. Σημειώστε ότι τα 140 meq / L είναι η φυσιολογική συγκέντρωση νατρίου του ορού. 3. Υπολογίστε το ύδωρ σώματος του ασθενούς [patient s body water: PBW] με τον τύπο: TBS / συγκέντρωση Νατρίου του ορού = PBW. 4. Υπολογίστε το έλλειμμα ύδατος του ασθενούς [patient s water deficit: PWD] με τον τύπο NTBW PBW = PWD. 5. Εκτός από τη διόρθωση του ελλείμματος, υπολογίστε μεγάλες συνεχιζόμενες απώλειες με τα ούρα (οσμω- 16

18

19 Εγκεφαλοπάθειες που Προκαλούνται από Διαταραχές Ηλεκτρολυτών Volume 31, Number 2, Μαϊοσ-Ιουνιοσ-Ιουλιοσ 2011 τική διούρηση ή άποιος διαβήτης) ή με τον ιδρώτα (πυρετός) και αντικαταστήστε και αυτές. Αντικαταστήστε τις απώλειες ύδατος έτσι ώστε το νάτριο του ορού να πέσει όχι γρηγορότερα από 2 meq/l/h χρησιμοποιώντας ύδωρ ή διάλυμα δεξτρόζης 5% σε ύδωρ (D5W). Σε ασθενείς με υπόταση και με υπογκαιμία, μπορεί καταρχήν να χρειάζεται φυσιολογικός ορός ώστε να διορθωθεί πρώτα η αρτηριακή πίεση. Σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, μπορεί να απαιτείται εξωνεφρική κάθαρση. Χορηγείται και ινσουλίνη, με συχνή μέτρηση του σακχάρου αίματος, εφόσον υπάρχει υπεργλυκαιμία. Η ενδομυϊκά ή υποδόρια χορηγούμενη ινσουλίνη δεν έχει προβλέψιμη απορρόφηση, ιδίως σε ασθενείς με υπογκαιμία, εξαιτίας της φτωχής αιμάτωσης των ιστών. Η ινσουλίνη ταχείας δράσης σε δόση 0,1 U / kg μέσω ταχείας ενδοφλέβιας (IV) έγχυσης, ακολουθούμενη από συνεχή IV έγχυση 0,05 U / kg / h συνήθως επαρκεί για να μειώσει το σάκχαρο αίματος επαρκώς και με ασφάλεια, αλλά το βασικό ζητούμενο της διόρθωσης της υπεργλυκαιμίας στον ασθενή με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ και υπεροσμωτική κατάσταση είναι η αύξηση του όγκου που οδηγεί σε αυξημένη κάθαρση γλυκόζης με τα ούρα. Η ταχεία μείωση των ακραίων αυξήσεων της γλυκόζης θα πρέπει να αποφευχθεί. Ο άποιος διαβήτης εκδηλώνεται με την παρουσία υπερνατριαιμίας (osm >292) με ταυτόχρονη υπομέγιστη συγκέντρωση νατρίου στα ούρα. Μια υποδόρια δόση βασοπρεσίνης, όπως και τα επίπεδα ADH του ορού θα ξεχωρίσουν τον κεντρικό από το νεφρογενή άποιο διαβήτη. Οι θεραπείες περιλαμβάνουν την αποαμινο-d-αργινίνη - βασοπρεσίνη [deamino D-arginine vasopressin: DDAVP], ένα ανάλογο της ADH που χρησιμοποιείται στον κεντρικό άποιο διαβήτη. Ο περιορισμός πρόσληψης άλατος ή ακόμη και η χορήγηση θειαζιδικών διουρητικών μπορεί να βοηθήσει το νεφρογενή άποιο διαβήτη. Υπονατριαιμία Η υπονατριαιμία ορίζεται ως το νάτριο του ορού κάτω των 135 meq / L, αλλά μπορεί να είναι ασυμπτωματική ακόμη και σε επίπεδα 125 meq / L, στις χρόνιες εξελισσόμενες περιπτώσεις. Η υποτονικότητα συσχετίζεται πάντα με υπονατριαιμία, αλλά μια υπονατριαιμία μπορεί να είναι και ισοτονική (για παράδειγμα, με τεχνητό τρόπο στα πλαίσια υπερλιπιδαιμίας ή υπερπρωτεϊναιμίας), υπερτονική (όπως στη υπεργλυκαιμία ή στη χορήγηση μαννιτόλης) ή υποτονική (διαταραχή της απέκκρισης ελεύθερου ύδατος σε καταστάσεις χαμηλής καρδιακής παροχής ή στο σύνδρομο της απρόσφορης έκκρισης αντιδιουρητικής ορμόνης [syndrome of inappropriate antidiuretic hormone: SIADH] ή όταν υπάρχει τεράστια φόρτιση με ελεύθερο ύδωρ, όπως στα πλαίσια της ψυχογενούς πολυδιψίας. Η οσμωτικότητα εκτιμάται χρησιμοποιώντας τον παραπάνω τύπο (βλέπε συζήτηση για την υπεροσμωτικότητα) και μπορεί να μετρηθεί στο κλινικό εργαστήριο. Η διαφορά μεταξύ της υπολογιζόμενης και της μετρούμενης οσμωτικότητας (το οσμωτικό χάσμα) δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 10 mosm / L. Η ψευδής υπονατριαιμία οφείλεται σε εργαστηριακό σφάλμα στα διαλυμένα δείγματα, όταν αυξάνονται οι διαλυτές του πλάσματος αυξάνονται (όπως στα πλαίσια υπερλιπιδαιμίας ή σοβαρής υπερπρωτεϊναιμίας όπως στο μυέλωμα). Το μη διαλυμένο νάτριο, όπως μετριέται από το μηχάνημα μέτρησης των αερίων αίματος και η οσμωτικότητα δεν θα είναι κατά παρόμοιο τρόπο επηρεασμένες. Η πρόγνωση της υπονατριαιμίας εξαρτάται από το ρυθμό και το μέγεθος της μείωσης του νατρίου του ορού, όπως και από την αιτία της. Στην οξεία υπονατριαιμία (μέσα σε λίγες ώρες ή λιγότερο),μπορεί να αναπτυχθούν ταχέως επιληπτικές κρίσεις και σοβαρό εγκεφαλικό οίδημα που λειτουργούν απειλητικά για τη ζωή, ακόμη και σε επίπεδα 125 meq / L, ενώ ένας ασθενής μπορεί να ανεχθεί πολύ χαμηλότερα επίπεδα νατρίου του ορού (ακόμη και κάτω από τα 110 meq / L) εάν η εικόνα αυτή αναπτυχθεί εντός ημερών ή περισσότερο. Η ταχεία διόρθωση της οξείας υπονατριαιμίας μπορεί να είναι σωτήρια για τη ζωή, ενώ η ταχεία διόρθωση μια χρόνιας υπονατριαιμίας μπορεί να είναι επικίνδυνη. Τα κύτταρα του νευρικού συστήματος αρχικά παρουσιάζουν οίδημα στις υποτονικές καταστάσεις, αλλά ακολούθως αντιρροπούν αυτή τη χρόνια υπονατριαιμία μέσω απώλειας διαλυτών προς τον εξωκυττάριο χώρο, ακολουθούμενης και από απώλεια ύδατος ώστε να αποκατασταθεί ο φυσιολογικός όγκος του κυττάρου. Εάν το νάτριο του ορού αυξηθεί ταχέως μετά την επανάκτηση φυσιολογικού όγκου από τα κύτταρα, αυτά μπορεί να συρρικνωθούν ταχέως, γεγονός που προκαλεί οσμωτική απομυελίνωση (γνωστή και με τον ορό «κεντρική γεφυρική μυελινόλυση»). Η κλινική εικόνα της οσμωτικής απομυελίνωσης κυμαίνεται, από την ελαφρά σπαστικότητα έως το κώμα, ανάλογα με την έκταση των απομυελινωτικών βλαβών. Η γέφυρα είναι ιδιαίτερα ευπαθής, πιθανώς λόγω του ότι απλά εκεί οι διερχόμενες και κατεχόμενες οδοί συμπλέκονται σφικτά, έτσι ώστε οι μετακινήσεις ύδατος είναι λιγότερα ανεκτές σε σχέση με το υπόλοιπο του εγκεφάλου. Ωστόσο, η διεργασία αυτή δεν περιορίζεται στη γέφυρα και μπορεί να προσβάλει το σύνολο της εγκεφαλικής λευκής ουσίας, οδηγώντας στην αντικατάσταση του παλαιού ονόματος αυτής της διαταραχής, της «κεντρικής γεφυρικής μυελινόλυσης», που περιοριζόταν σε «γεφυρική και εξωγεφυρική μυελινόλυση» αρχικά και τελικά στον προτιμούμενο σύγχρονο όρο της «οσμωτικής απομυελίνωσης». Η αιτία της υποτονικής υπονατριαιμίας καθορίζεται καλύτερα διακρίνοντας τις πιθανότητες σε τρεις κατηγορίες, με βάση την κλινική εκτίμηση της κατάστασης ως προς τα εξωκυττάρια υγρά. Η αρτηριακή πίεση και η καρδιακή συχνότητα μέσω ορθοστατικών μετρήσεων, η κεντρική φλεβική πίεση (διάταση των φλεβών του αυχένα) και η παρουσία ή η απουσία οιδήματος επιτρέπουν τη διάκριση όλων των ασθενών με υποτονική υπονατριαιμία σε τρεις τύπους: υπογκαιμική (μειωμένος δραστικός όγκος αίματος με υπόταση, ταχυκαρδία και ορθοστατισμό), υπερο- 18

20

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας. Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας. Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Υπονατριαιμία Υπερνατριαιμία Posm Posm είσοδος Η 2 Ο στα κύτταρα έξοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Lactated Ringer s Injection/Fresenius, (3,1+0,3+6+0,2)g, ενέσιμο διάλυμα για έγχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μικτές ιαταραχές της ΟΒΙ - Προσέγγιση Είδη µικτών διαταραχών της ΟΒΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ;

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ; Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 9 ο Σεμινάριο Διαταραχές Οξεοβασικής Ισορροπίας 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015, ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Μεταβολική Αλκάλωση ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης [ΗCO 3- ] = ποσό ΗCO 3- στον εξωκυττάριο όγκο εξωκυττάριο όγκο Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης: Εξωγενής προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η + =40nanomol/L ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ Κ + ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ Κ + ΟΛΙΚΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ Κ + : 3.000-4.000mEq (50-55mEq/Kg),

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ.

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ. χωνευτοί σ. 56 Nedbox χωνευτοί από 12 έως 56 στοιχεία σ. 58 από 1 έως 6 στοιχεία σ. 62 XL 3 160 από 48 έως 144 στοιχεία και ερµάρια διανοµής ισχύος XL 3 σ. 68 Ράγες, πλάτες στήριξης και µετώπες σ. 77 0

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές ισοζυγίου του καλίου. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Διαταραχές ισοζυγίου του καλίου. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Διαταραχές ισοζυγίου του καλίου Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Υποκαλιαιμία Υποκαλιαιμία Φυσιολογικές τιμές καλίου : 3,5-5 meq/l Η πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ π ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ π ΑΣΤΙΚΗΣ π ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ π

ΑΙΤΗΣΗ π ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ π ΑΣΤΙΚΗΣ π ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΡΙΤΟΥΣ π ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ «Η ΕΘΝΙΚΗ» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1891 ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡ.Μ.Α.Ε.: 12840/05 B 86/20 Α.Φ.Μ.: 094003849 Δ.Ο.Υ.: ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΛΕΩΦ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι. Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων

Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι. Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων Ποιοί είναι ηλικιωμένοι? Ορίζονται ως οι ενήλικοι ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών Διαφοροποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Υπονατριαιμία, κενό τουρκικό εφίππιο και γενικοί ιατροί

Υπονατριαιμία, κενό τουρκικό εφίππιο και γενικοί ιατροί There are no translations available. Διονύσιος Ρόδης, Παθολόγος, Ευρωκλινική Θεοχάρης Συνειφακούλης, Παθολόγος -SOSΙατρός Γεώργι ος Θεοχάρης, Παθολόγος- Ευρωκλινική - SOS Ιατρός Γυναίκα ασθενής, 58 ετών,

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών

Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών Τουλκερίδης Γεώργιος, Νεφρολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας Ορισμός οξέος και βάσης Οξύ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ευστράτιος Βαρσαμής Διευθυντής Β' Παθολογικής Κλινικής, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο «Αγία Όλγα» Αγγειοτασινογόνο Χυμάση Αγγειοτασίνη

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

2+ 3-4. Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές είναι συχνές. Απαιτείται έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. για την καλύτερη έκβαση των ασθενών

2+ 3-4. Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές είναι συχνές. Απαιτείται έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. για την καλύτερη έκβαση των ασθενών Σωτήρης Τσιόδρας + + 2+ 2+ 3-4 Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές είναι συχνές Απαιτείται έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία για την καλύτερη έκβαση των ασθενών Διαταραχές Νa + (φ.τ:135-145 meq/l) Συχνές Σχετίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

Υγρά και Ηλεκτρολύτες

Υγρά και Ηλεκτρολύτες ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 153 Υγρά και Ηλεκτρολύτες ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΛΙΑΜΟΥ, ΕΥΑ ΚΟΛΑΡΟΒΑ, ΠΟΥΛΧΕΡΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ Το ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ Σπουδαστές: Μποκοτσού Ανθούλα Ροποτός Θωμάς Επιβλ. καθηγήτρια: Καυκιά Θεοδώρα Επιτροπή: Κουρκούτα Λαμπρινή Μηνασίδου Ευγενία Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία

Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Κορίτσι 4 ετών με πολυουρία και πολυδιψία Παρουσίαση :Κωνσταντίνα Κώστα Επιστημονική Συνεργάτης Γ Παιδιατρικής κλινικής ΑΠΘ Κατά την προσέλευση: Κορίτσι 4 ετών και 4 μηνών Πολυουρία και πολυδιψία από τετραμήνου

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΥΣΚΟΛΗ & ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Ανδρέας Πιτταράς MD Καρδιολόγος Αντιπρόεδρος Ελλ.Ετ Ετ.Υπέρτασης & Καρδ/κής Προστασίας VAMC & Georgetown Univ. Washington DC USA Hypertension Specialist ESH Υπερτασικό ιατρείο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό;

Πώς ρυθμίζεται η πίεση στον οργανισμό μας, με ποιο μηχανισμό; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων. Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων. Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 11 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 2 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα