Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Έκδοση 1.0

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Έκδοση 1.0"

Transcript

1 Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος PAWS Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος PAWS-MED Έκδοση 1.0

2 Περιεχόμενα 1. Πρόλογος Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Παιδαγωγική Εργασία στο Δάσος - ένα Σχέδιο Σεμιναρίου για Δασολόγους και Δασοπόνους» (PAWS) Εταίροι PAWS PAWS-MED Παιδαγωγική εργασία στα Μεσογειακά δάση Εταίροι PAWS-MED Το Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η εικόνα του δασοπόνου στην Μεσόγειο Δασική Παιδαγωγική στις μεσογειακές χώρες Λόγοι εκπαίδευσης στη Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik) Στόχοι του εκπαιδευτικού προγράμματος PAWS Ομάδες-στόχοι του εκπαιδευτικού προγράμματος Ομάδες-στόχοι για τη Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik) Κριτήρια αξιολόγησης του εκπαιδευτικού προγράμματος Προφίλ ικανοτήτων εκπαιδευόμενου Προϋποθέσεις Ψυχοδιδακτικές ικανότητες Παιδαγωγικές και ψυχολογικές ικανότητες Επικοινωνιακές ικανότητες Οργανωτικές και διοικητικές ικανότητες Ενδοσκοπικές ικανότητες Νομικές ικανότητες Εργασίες για την εκπλήρωση των ειδικών στόχων Μέθοδοι και τύποι εκπαίδευσης Η κεντρική ιδέα του προγράμματος PAWS Οι διαλέξεις του εκπαιδευτικού προγράμματος Χρονοδιάγραμμα εκπαιδευτικού προγράμματος Πρώτο εισαγωγικό σεμινάριο Πρώτη περίοδος αυτοδιδασκαλίας Δεύτερο σεμινάριο Δεύτερη περίοδος αυτοδιδασκαλίας Τρίτο σεμινάριο Ολοκλήρωση του εκπαιδευτικού προγράμματος και πιστοποίηση Συνοπτικός πίνακας εκπαιδευτικού προγράμματος...35 Μήνας Στόχοι και δραστηριότητες Παρουσίαση των εργαλείων του εκπαιδευτικού προγράμματος Σχέδιο σεμιναρίου Εκπαιδευτικό εγχειρίδιο CD ROM Περιγραφή υποχρεώσεων και προσδοκιών για τους διοργανωτές, τους συμμετέχοντες, τους εκπαιδευτές και τους διδάσκοντες του εκπαιδευτικού προγράμματος Διοργανωτές: Συμμετέχοντες στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα: Εκπαιδευτές και διδάσκοντες: Βασικοί κανόνες: Appendix

3 14.1. Needs Analysis: Summary Needs Analysis: Questionnaire Copyrights and License Agreement PAWS and PAWS-MED End-User License Agreement Copyright and Trademark Notices:

4 1. Πρόλογος 1.1. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Παιδαγωγική Εργασία στο Δάσος - ένα Σχέδιο Σεμιναρίου για Δασολόγους και Δασοπόνους» (PAWS) είναι το αποτέλεσμα μίας διεθνούς συνεργασίας διάρκειας 30 μηνών μεταξύ εκπροσώπων των δασικών και κυνηγετικών υπηρεσιών της Γερμανίας, της Φινλανδίας, της Αυστρίας και της Τσεχίας, με την τεχνική υποστήριξη του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Αυτή η συνεργασία οδήγησε στην εν λόγω εκπαιδευτική πρωτοβουλία. Ο συνδυασμός των διαφορετικών δομικών προσεγγίσεων της Δασικής Παιδαγωγικής που προκύπτουν από κοινές ιδέες και απόψεις, τις οποίες μοιράζονται όλοι οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα, αποτέλεσε τη βάση ενός εξαιρετικά πολύπλευρου σεμιναρίου. Αυτό το σχέδιο σεμιναρίου περιλαμβάνει διάφορα μέρη. Όπως είναι φυσικό, συνιστάται η διαδοχική ολοκλήρωση των μερών του εκπαιδευτικού προγράμματος, αλλά υπάρχει και η δυνατότητα προσέγγισης του αντικειμένου της Δασικής Παιδαγωγικής με τη βοήθεια μεμονωμένων εργαλείων. Για παράδειγμα, το CD-ROM μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως το μέσο για να κάνει κανείς τα πρώτα του βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, μόνον όσοι αποκτήσουν το απαιτούμενο παιδαγωγικό υπόβαθρο είναι σε θέση να αντιληφθούν και να εκτιμήσουν τη γενική ιδέα του σεμιναρίου. Από την πρώτη κιόλας στιγμή, τα μέλη της ομάδας του προγράμματος είχαν πλήρη επίγνωση για την ανάγκη να ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Δασικής Παιδαγωγικής σε εθνικό και τοπικό επίπεδο κατά την ανάπτυξη του εκπαιδευτικού υλικού. Γι αυτόν το λόγο, η γενική ιδέα του σεμιναρίου αποτελεί ένα πλαίσιο το οποίο διευκολύνει την ενσωμάτωση των προϋπαρχουσών ιδεών, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο, ως η βάση του εθνικού και του τοπικού πλαισίου αναφοράς. Το υλικό αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος με τίτλο Παιδαγωγική Εργασία στο Δάσος αποτελεί την περαιτέρω εξέλιξη ήδη υπαρχουσών ιδεών που γεννήθηκαν στις χώρες των μελών του προγράμματος. Σε πρώτη φάση καταρτίστηκε εντός ενός ευρωπαϊκού πλαισίου, το οποίο στη συνέχεια διευρύνθηκε προκειμένου να συμπεριλάβει καινοτόμα εργαλεία και προτάσεις. Η γενική ιδέα στην οποία βασίζεται το πρόγραμμα είναι ένα κοινό εκπαιδευτικό εργαλείο για όλους τους συνεργάτες, το οποίο περιλαμβάνει τα εξής: 1. Πλαίσιο εκπαιδευτικού προγράμματος, το οποίο περιγράφει τους στόχους και τα θεμέλια της Δασικής Παιδαγωγικής, καθώς και το σχέδιο του σεμιναρίου 2. Σχέδιο σεμιναρίου, το οποίο συνοψίζει τις προϋποθέσεις διεξαγωγής του εκπαιδευτικού προγράμματος και εμβαθύνει στη μεθοδολογική και τη διδακτική πλευρά του σεμιναρίου 3. Εκπαιδευτικό εγχειρίδιο, το οποίο παρουσιάζει την παιδαγωγική προσέγγιση προσανατολισμένη σύμφωνα με την ηλικία και το μαθησιακό επίπεδο 4. CD-ROM, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διοργάνωση ξεναγήσεων, περιηγήσεων και ειδικών δραστηριοτήτων για κάθε ομάδα. 4

5 Το εκπαιδευτικό εγχείρημα θα πρέπει να ξεκινά από το πλαίσιο εκπαιδευτικού προγράμματος, το οποίο σκιαγραφεί τις αρχικές κατευθύνσεις. Το PAWS αφορά κυρίως τους δασολόγους και δασοπόνους. Το σεμινάριο απευθύνεται επίσης και σε άλλες ομάδες ανθρώπων που ασχολούνται με τη φύση και την περιβαλλοντική εκπαίδευση, όπως για παράδειγμα οι γεωπόνοι, οι κυνηγοί και άλλα άτομα διαφόρων ειδικοτήτων που άπτονται της γεωργίας και της βιώσιμης χρήσης των φυσικών πόρων, καθώς και οι καθηγητές βιολογίας, οι εκπαιδευτικοί, κ.λπ.. Τα άτομα που έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με τη Δασική Παιδαγωγική και δε διαθέτουν ιδιαίτερες γνώσεις αναφορικά με τα δάση και τη δασοπονία θα πρέπει να αποκτήσουν αυτές τις γνώσεις μέσα από ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα τους εξασφαλίσει το κατάλληλο υπόβαθρο. Το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να ολοκληρώνεται με μία εξέταση (δείτε παράδειγμα του προγράμματος στη διεύθυνση Κλείνοντας, η ομάδα κατάρτισης του προγράμματος ευελπιστεί ότι το εκπαιδευτικό υλικό που έχει αναπτύξει θα φανεί χρήσιμο σε όλους όσους συμμετέχουν ενεργά στην παιδαγωγική της φύσης. Ελπίζουμε να έχουμε προσθέσει κι εμείς ένα λιθαράκι στα θεμέλια της κοινής μας αποστολής που έχει ως απώτερο στόχο την προώθηση ενός συναρπαστικού και πρωτοποριακού τομέα της παιδαγωγικής Εταίροι PAWS Anette Deharde-Rau, Thomas Deharde Deutsche Angestellten-Akademie Brandenburg-Ost (German Employees Academy of East Brandenburg) Hanno Moldenhauer, Christine Grosse Deutscher Forstverein (German Forestry Association) Ralf Pütz Deutscher Jagdschutzverband (German Hunting Federation) Thomas Baschny Bundesministerium für Land- und Forstwirtschaft Umwelt und Wasserwirtschaft BMLFUW (Federal Ministry for Agriculture, Forestry, Environment and Water Management), Austria Albert Botka Bundesamt und Forschungszentrum für Wald Forstliche Ausbildungsstätte Ort (Federal Office and Research Center for Forests, Forest Training Center), Ort, Austria Eva Hörmann Pädagogische Akademie des Bundes (Federal Pedagogical Academy), Austria Sirpa Kärkkäinen Suomen Metsäyhdistys ry (Finnish Forest Association), Finland 5

6 Alice Bučková Střední lesnická škola Hranice (Secondary Forestry School), Czech Republic Lada Prylová Ústav pro hospodářskou úpravu lesů Brandýs nad Labem (Forest Management Institute), Czech Republic Ludmila Marušáková Národné lesnícke centrum (National Forest Centre), Slovakia Hao Dam, Sam Kennedy London University of the Arts IT Research + Development Unit, England 1.3. PAWS-MED Παιδαγωγική εργασία στα Μεσογειακά δάση μια εποχή που χαρακτηρίζεται από τη διαρκώς αυξανόμενη αστικοποίηση, τις κλιματικές και περιβαλλοντικές αλλαγές, αλλά και την αυξανόμενη σημασία των δασών γίνεται επιτακτική η ανάγκη της πλήρους κατανόησης των πολλαπλών ωφελειών των δασών και της επιστήμης της δασοπονίας. Η Δασική Παιδαγωγική (Forest pedagogics ή Waldpädagogik) αποτελεί το πρωτεύον εργαλείο για την ανάπτυξη ενός κοινού πλαισίου κατανόησης των δασών και του ρόλου τους στην προσπάθεια επίλυσης των τεράστιων προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στο δάσος, όπως είναι οι δασοπόνοι και οι δασοφύλακες, οι οποίοι κατανοούν καλύτερα από όλους τα δασικά οικοσυστήματα και τη διαχείριση και την προστασία των δασών, έχουν ελλιπή ή μηδαμινή εκπαίδευση σε παιδαγωγικά θέματα. Το πρόγραμμα με τίτλο «PAWS Παιδαγωγική εργασία στο δάσος» που υλοποιήθηκε από το 2004 έως το 2009, στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo da Vinci, αναγνώρισε αυτό το κενό στη δασική παιδαγωγική και δημιούργησε ένα πρόγραμμα σεμιναρίων για τη δασική παιδαγωγική στην κεντρική Ευρώπη με την ανάπτυξη αρκετών εκπαιδευτικών προϊόντων. Οι δασοπόνοι της Μεσογείου, όπως οι αντίστοιχοι στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης, δεν έχουν ενσωματωμένη στην εκπαίδευση τους την έννοια της δασικής παιδαγωγικής. Για την αντιμετώπιση αυτού του κενού, συγκεντρώθηκαν εταίροι από την Ιταλία, τη Σλοβενία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αυστρία και τη Γερμανία στο πλαίσιο ενός νέου προγράμματος χρηματοδοτούμενου από το πρόγραμμα Leonardo da Vinci (PAWS-MED). Το πρόγραμμα «PAWS-MED - Παιδαγωγική εργασία στα Μεσογειακά δάση» ( ) έχει ως κύριο στόχο τη μεταφορά και προσαρμογή της επονομαζόμενης «Μεθόδου - PAWS στις συνθήκες των Μεσογειακών δασών, π.χ. «πώς να διδάξουμε στους δασοπόνους τον τρόπο να εκπαιδεύουν». 6

7 Στόχος του προγράμματος ήταν η ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τη γενική ιδέα του PAWS, μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης που θα μπορούσε να αποτελέσει Ευρωπαϊκή Οδηγία για τη δασική παιδαγωγική, προσαρμοσμένη σε όλα τα δασικά οικοσυστήματα. Τα κύρια βήματα του PAWS-MED είναι: προσαρμογή των παιδαγωγικών προϊόντων του προηγούμενου έργου στα Μεσογειακά δασικά οικοσυστήματα, άμεση εκπαίδευση εκπαιδευτών (εκπαιδευτές από κάθε μεσογειακή χώρα) από άτομα που έχουν εκπαιδευτεί στη μέθοδο PAWS, έμμεση κατάρτιση δασοπόνων σε θέματα δασικής παιδαγωγικής σε καθεμιά από τις συμμετέχουσες χώρες, μετάφραση σε 10 ευρωπαϊκές γλώσσες των τεσσάρων παιδαγωγικών εργαλείων (προϊόντα PAWS/PAWSMED) τα οποία περιλαμβάνουν τις βασικές αρχές, τις μεθόδους και τις στρατηγικές του Paws. Τα καινοτόμα προϊόντα που προέκυψαν από τα δύο προγράμματα έχουν ολοκληρωθεί και οι προσαρμογές τους στις ειδικές συνθήκες της Μεσογείου μπορούν να αναγνωριστούν εύκολα από τη διαφορετική μορφοποίηση. 1. Κοινά Προϊόντα:Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος, το οποίο περιγράφει τους στόχους και τις βασικές αρχές της δασικής παιδαγωγικής, καθώς και το σχέδιο του σεμιναρίου 2. Σχέδιο σεμιναρίου, το οποίο συνοψίζει τις προϋποθέσεις διεξαγωγής του εκπαιδευτικού προγράμματος και εμβαθύνει στη μεθοδολογική και τη διδακτική πλευρά του σεμιναρίου 3. Εκπαιδευτικό εγχειρίδιο, το οποίο παρουσιάζει την παιδαγωγική προσέγγιση προσανατολισμένη στην ηλικία και το μαθησιακό επίπεδο 4. CD-ROM, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διοργάνωση ξεναγήσεων (εκδρομών, περιηγήσεων) και ειδικών δραστηριοτήτων για κάθε ομάδα. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η έννοια της Δασικής Παιδαγωγικής (Waldpädagogik) Η έννοια της Δασικής Παιδαγωγικής εμφανίστηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 80 στην Ελβετία και μερικά χρόνια αργότερα στη Γερμανία και την Αυστρία. Αποτελεί το συνδυασμό δύο στοιχείων, του δάσους και της παιδαγωγικής. Αφορά στη διαπαιδαγώγηση ανθρώπων, ιδιαίτερα των νεαρών, στο δάσος. Η συναρπαστική πλευρά της δασικής παιδαγωγικής μπορεί να αποκαλυφθεί, εάν κάποιος εμβαθύνει στην έννοια μέσω των ακόλουθων βημάτων αυτού του προγράμμα 7

8 1.4. Εταίροι PAWS-MED Στο πρόγραμμα PAWS-MED συμμετέχουν οκτώ χώρες, (έξι μεσογειακές χώρες και δύο χώρες που συμμετείχαν στο προηγούμενο πρόγρμμα PAWS). Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι νέοι εταίροι. Γερμανία Deutsche Angestellten-Akademie/DAA (German Employees Academy of East Brandenburg) Anette Deharde-Rau, Thomas Deharde (συντονιστές) Το DAA έχει περίπου 200 εκπαιδευτικά κέντρα. Προσφέρει ευρύ φάσμα προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και τριτοβάθμιων και μεταπτυχιακών επαγγελματικών εκπαιδευτικών σεμιναρίων. Οι διδακτικές μέθοδοι έχουν σχεδιαστεί ειδικά για ενήλικες. Το DAA είναι ο εμπνευστής του προγράμματος PAWS και ο συντονιστής εταιρος του προγράμματος PAWS-MED. Deutscher Forstverein (German Forestry Association) Christine Grosse, Marcus Kuehling Η Deutscher Forstverein είναι ένας μη κερδοσκοπικός, μη κυβερνητικός οργανισμός που αριθμεί περίπου μέλη. Ο στόχος του είναι η μεταφορά εμπειριών και η συνεχής εκπαίδευση στη δασοκομία. Τα μέλη της είναι δασοπόνοι που απασχολούνται στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και ιδιοκτήτες δασών. Αυστρί Bundesamt und Forschungszentrum für Wald Forstliche Ausbildungsstätte Ort (Federal Research and Training Centre for Forests, Natural Hazards and Landscape) Albert Botka Αυτός ο δημόσιος δασικός φορέας αποτελεί συνδυασμό ερευνητικού ινστιτούτου και εκπαιδευτικού κέντρου. Oι εμπειρίες και η γνώση που αποκτούνται στον ερευνητικό τομέα αποτελούν μέρος των μαθημάτων του εκπαιδευτικού κέντρου. Η ποικιλία των δασοπονικών θεμάτων μπορεί να αποτελει τόσο θέμα έρευνας, όσο και θέμα εκπαιδευτικών μαθημάτων. Οι συμμετέχοντες στα μαθήματα και τα σεμινάρια προέρχονται κυρίως από την Αυστρία, τις γειτονικές χώρες, αλλά και από όλη την Ευρώπη. 8

9 Κύπρος Δασικό Κολέγιο Κύπρου (Cyprus Forestry College) Ανδρέας Μαυρογιάκουμος, Σάββας Αντρέα Το Δασικό Κολέγιο Κύπρου είναι κρατικό ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το οποίο υπάγεται στο Τμήμα Δασών του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος. Το Κολέγιο ιδρύθηκε το 1951 και έχει εκπαιδεύσει προσωπικό για τη Δασική Υπηρεσία της Κύπρου και για δασικές υπηρεσίες 48 χωρών της Αφρικής, της Ασίας, της Καραϊβικής και μη ευρωπαϊκών Μεσογειακών χωρών. Οι κύριοι στόχοι του Κολεγίου είναι η εκπαίδευση στην αειφορική ανάπτυξη των δασών και η ενίσχυση της βασικής εκπαίδευσης των φοιτητών μέσω της ενεργούς συμμετοχής σε διάφορες δασικές δραστηριότητες. Ελλάδα Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος (Greek General Directorate for the Development and Protection of Forests and Natural Environment Ειρήνη Νικολάου Η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος συνιστά αναπόσπαστο τμήμα του Ελληνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Αποτελεί την αρμόδια υπηρεσία για τη διαμόρφωση της δασικής πολιτικής και τη σύνταξη μακροπρόθεσμων προγραμμάτων δασικής ανάπτυξης. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται η αναθεώρηση και αναμόρφωση των δασικών προγραμμάτων, η εξασφάλιση θεσμικών ρυθμίσεων για χρηματοδότηση, ο συντονισμός ειδικών δασικών σχεδίων και προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από την Ε.Ε. και η παροχή των απαραίτητων κατευθυντήριων γραμμών και εργαλείων προς τις περιφερειακές και τοπικές δασικές υπηρεσίες προκειμένου αυτές να υποστηριχθούν στην εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας. Τέλος, η Γενική Διεύθυνση Δασών εκπροσωπεί τη χώρα σε όλες τις διεθνείς και ευρωπαικές συνεδριάσεις για δασικά θέματα. Ιταλία Corpo forestale dello Stato (CFS) Italian State Forest Service Pietro Oieni, Lorenza Colleti Η Corpo forestale dello Stato (CFS) είναι υπηρεσία αστυνόμευσης που ειδικεύεται στην προστασία της εθνικής κληρονομιάς και του τοπίου, την πρόληψη και την επιβολή του νόμου για το περιβάλλον, τη γεωργία, τα τρόφιμα και τα εγκλήματα κατά των δασών. Η CFS, η οποία συστάθηκε το έτος 1822, αποτελείται από προσωπικό ατόμων που ερ 9

10 γάζονται σε γραφεία διαφορετικού γεωγραφικού επιπέδου: εθνικό, περιφερειακό, νομαρχιακό και τοπικό. Εκτός από τις δραστηριότητες αστυνόμευσης, στις αρμοδιότητες περιλαμβάνονται ο έλεγχος των εθνικών πάρκων μέσω των 20 Κέντρων Χερσαίου Περιβάλλοντος (CTA), η διαχείριση του Εθνικού Δασολογίου και η διεθνής εκπροσώπηση της Ιταλίας για θέματα δασών και τη σύμβαση CITES. Λόγω της οργάνωσης 28 εξειδικευμένων Γραφείων για τη Βιοποικιλότητα, οι οποίες συντονίζονται σε κεντρικό επίπεδο, η Υπηρεσία διαχειρίζεται άμεσα ένα δίκτυο 130 δημόσιων περιοχών φυσικών αποθεμάτων, οι περισσότερες εκ των οποίων ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000, είτε ως Περιοχές Κοινοτικού Ενδιαφέροντος (SCI), είτε ως Περιοχές για την Προστασία της Ορνιθοπανίδας (SPA), είτε ως περιοχές υπό την αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Πορτογαλία Instituto Superior de Agronomia (ISA) Institute of Agronomy Maria da Conceição Colaço Το Instituto Superior de Agronomia είναι η σχολή γεωργικών επιστημών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Λισαβόνας. Είναι η πρώτη σχολή της Πορτογαλίας στις γεωργικές επιστήμες και τα σχετικά πεδία της δασοπονίας, της τεχνολογίας τροφίμων, της περιβαλλοντικής επιστήμης, της βιολογίας και της αρχιτεκτονικής τοπίου. Η ομάδα που απασχολείται στο πρόγραμμα ανήκει στο Κέντρο Εφαρμοσμένης Οικολογίας που ειδικεύεται στην οικολογία και την περιβαλλοντική εκπαίδευση και απευθύνεται σε δασοπόνους, σχολεία και λοιπούς ενδιαφερόμενους. Σλοβενία Zavod za gozdove Slovenije (Slovenia Forest Service) Andrej Breznikar Η Zavod za gozdove Slovenije (SFS) είναι κρατικός οργανισμός με εμβέλεια σε όλη τη Σλοβενία εντός της οργανωτικής της δομής, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί από το Δασικό Νόμο. Είναι ο μεγαλύτερος δασικός οργανισμός στη Σλοβενία όσον αφορά στον αριθμό των εργαζομένων και τις υπηρεσίες που προσφέρει σχετικά με το δάσος και τη δασοπονία. Η κύρια αποστολή της SFS είναι η εφαρμογή της δασικής πολιτικής, που εκφράζεται με το σχεδιασμό της δασικής διαχείρισης, το σχεδιασμό της δασοκομίας, καθώς και την εκπαίδευση και κατάρτιση ιδιοκτητών δασών και την πληροφόρηση του κοινού για τη σημασία των δασών και της δασοπονίας. Η αποστολή της (SFS) συνοψίζεται στο ακόλουθο σύνθημα: «Ενδιαφέρον για το δάσος για να κερδίσουν οι άνθρωποι και η φύση». 10

11 Ισπανία Asociacion de Forestales de Espana "Ricardo Codorniu" (Spanish Foresters Association Ricardo Codorniu) PROFOR Eduardo Tolosana Η PROFOR προσπαθεί να φέρει σε επαφή τους Ισπανούς δασολόγους. Είναι αυτόνομη και διοικείται από τα μέλη της με δημοκρατικές διαδικασίες. Η γεωγραφική της εμβέλεια εκτείνεται σε όλη την Ισπανική επικράτεια. Η PROFOR είχε 480 εγγεγραμμένα μέλη το Η PROFOR έχει τους ακόλουθους στόχους: - Την ενημέρωση της κοινωνίας σχετικά με τους φυσικούς πόρους και την αειφορική διαχείριση. - Τη μετάδοση της ανεξάρτητης άποψης των δασολόγων και την ενίσχυση της κοινωνικής αναγνώρισης του επαγγέλματος. - Την προώθηση της ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας ανάμεσα στους δασολόγους και τη διάχυση των καινοτομιών σχετικά με τη διαχείριση της φύσης και τη διατήρηση. Union of Southern European Forest Owners (USSE) Inazio Martinez de Arano, Joana Bateira Η USSE είναι Ευρωπαϊκός Όμιλος Οικονομικού Ενδιαφέροντος (EEIG) που ιδρύθηκε το 1989, στον οποίο συμμετέχουν ενώσεις δασοκτημόνων από διάφορες χώρες της νότιας Ευρώπης, και συγκεκριμένα 3 ενώσεις από την Πορτογαλία, 2 ενώσεις από την Ισπανία, 2 ενώσεις από τη Γαλλία και 1 ένωσης από την Ελλάδα, ενώ διατηρεί στενές σχέσεις με εθνικές ενώσεις και περιφερειακούς φορείς σε όλη την Ευρώπη. Με τη δυναμική της, η Ένωση στοχεύει στην ανάπτυξη και την ενιαία εφαρμογή της δασοπονίας σε διαφορετικές περιοχές, καταργώντας τα εμπόδια, με στόχο την ευρεία συνεργασία και τον καθορισμό μιας ολοκληρωμένης, διαφανούς και αποτελεσματικής δασικής αγοράς Το Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η ευρύτερη κοινή αντίληψη σχετικά με τη δασοπονία και τα εργασιακά καθήκοντα των δασοπόνων δεν αντιπροσωπεύει απαραίτητα την πραγματικότητα. Εξακολουθεί να επικρατεί μία στερεότυπη εικόνα (και σε ορισμένες περιπτώσεις εικόνα-σύμβολο) που παρουσιάζει το δασοπόνο με πράσινη στολή και με κρεμασμένο τουφέκι στον ώμο να περιπολεί τα δάση και να κυνηγά τα άγρια ζώα. Ο επαγγελματισμός της εργασίας, η πραγματικά σκληρή 11

12 δουλειά, τα νέα πεδία αρμοδιοτήτων και οι νέες ειδικότητες είτε δεν είναι ευρύτερα γνωστά είτε δεν τυγχάνουν της προσοχής που τους αρμόζει. Και το πιο πιθανό είναι αυτή η κατάσταση να συνεχιστεί, εκτός εάν ξεκινήσει μία διαδικασία ενημέρωσης και διαφώτισης, η οποία θα παρουσιάζει και θα προωθεί τη δασοπονία και το επάγγελμα του δασοπόνου στο ευρύ κοινό. Κατά συνέπεια, εκτός από τη συνέχιση της ορθής διαχείρισης των δασών, είναι εξίσου σημαντική η διασφάλιση ενός βέλτιστου προτύπου πολιτικής δημοσίων σχέσεων και επικοινωνίας, εάν φυσικά επιθυμούμε να αναστρέψουμε αυτήν την κατάσταση. Και ένας από τους καταλληλότερους τρόπους για την προώθηση της δασοπονίας, την αύξηση του ενδιαφέροντος του κοινού για τη φύση, καθώς και για τη βελτίωση της ελκυστικότητας των δασών και της δασοπονίας είναι η Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik). Όμως, η Δασική Παιδαγωγική δεν είναι μόνο ένα μέσο βελτίωσης της δημόσιας εικόνας των δασοπόνων και της δασοπονίας. Αν και αυτό είναι απαραίτητο, η αναθέρμανση ή ακόμη και η ανασύσταση της σχέσης των ανθρώπων με τη φύση, έτσι ώστε να έρθουν και πάλι σε επαφή μαζί της και να καταη ευρύτερη κοινή αντίληψη σχετικά με τη δασοπονία και τα εργασιακά καθήκοντα των δασοπόνων δεν αντιπροσωπεύει απαραίτητα την πραγματικότητα. Εξακολουθεί να επικρατεί μία στερεότυπη εικόνα (και σε ορισμένες περιπτώσεις εικόνα-σύμβολο) που παρουσιάζει το δασοπόνο με πράσινη στολή και με κρεμασμένο τουφέκι στον ώμο να περιπολεί τα δάση και να κυνηγά τα άγρια ζώα. Ο επαγγελματισμός της εργασίας, η πραγματικά σκληρή δουλειά, τα νέα πεδία αρμοδιοτήτων και οι νέες ειδικότητες είτε δεν είναι ευρύτερα γνωστά είτε δεν τυγχάνουν της προσοχής που τους αρμόζει. Και το πιο πιθανό είναι αυτή η κατάσταση να συνεχιστεί, εκτός εάν ξεκινήσει μία διαδικασία ενημέρωσης και διαφώτισης, η οποία θα παρουσιάζει και θα προωθεί τη δασοπονία και το επάγγελμα του δασοπόνου στο ευρύ κοινό. Κατά συνέπεια, εκτός από τη συνέχιση της ορθής διαχείρισης των δασών, είναι εξίσου σημαντική η διασφάλιση ενός βέλτιστου προτύπου πολιτικής δημοσίων σχέσεων και επικοινωνίας, εάν φυσικά επιθυμούμε να αναστρέψουμε αυτήν την κατάσταση. Και ένας από τους καταλληλότερους τρόπους για την προώθηση της δασοπονίας, την αύξηση του ενδιαφέροντος του κοινού για τη φύση, καθώς και για τη βελτίωση της ελκυστικότητας των δασών και της δασοπονίας είναι η Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik).νοήσουν και να αντιληφθούν τις διαδικασίες της, είναι μακράν πιο σημαντική. Και η Δασική Παιδαγωγική είναι το πλέον ιδανικό μέσο για την επίτευξη αυτών των στόχων. Αυτοί οι βασικοί στόχοι συνιστούν τις θεμελιώδεις αρχές της Δασικής Παιδαγωγικής. Για παράδειγμα, η Δασική Παιδαγωγική στην Αυστρία εστιάζει σε τέσσερις κύριους στόχους: να καλλιεργήσει το προσωπικό ενδιαφέρον των ανθρώπων για το δασικό περιβάλλον και τη δασοπονία να επικοινωνήσει τις επιδράσεις του δάσους στο περιβάλλον να διδάξει τη σωστή συμπεριφορά μέσα στη φύση και κατά την αλληλεπίδραση με τη φύση να εμπνεύσει το σεβασμό προς την άγρια χλωρίδα και πανίδαυπηρετεί την εθνική οικονομία. 12

13 Δυστυχώς, οι περισσότεροι δασοπόνοι διαθέτουν περιορισμένη ή καθόλου παιδαγωγική εκπαίδευση. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι δασοπόνοι συνήθως δεν είναι εξοικειωμένοι με τις βασικές παιδαγωγικές αρχές και έννοιες, ούτε γνωρίζουν σε βάθος τις διάφορες μεθόδους διδασκαλίας και εκπαίδευσης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δε διαθέτουν καν τα μέσα για να μεταδώσουν την υπάρχουσα γνώση τους. Κατά συνέπεια, οι δασοπόνοι στερούνται ιδιαιτέρως του απαιτούμενου παιδαγωγικού υποβάθρου ώστε να αναπτύξουν ιδέες για νέες ομάδες-στόχους, όπως είναι τα άτομα με ειδικές ανάγκες και οι ηλικιωμένοι, και επίσης δεν κατέχουν τις γενικές βασικές αρχές ώστε να γίνουν φορείς της γνώσης στην οποία γίνεται αναφορά στις διάφορες κατευθυντήριες οδηγίες. Πολλοί δασοπόνοι συνεργάζονται με τις τοπικές αρχές, ωστόσο συνήθως δεν έχουν στη διάθεσή τους ένα ενιαίο (νομικό) σύστημα ή ακόμη και οδηγίες σχετικά με το πώς να εντάξουν ή να εφαρμόσουν τη Δασική Παιδαγωγική στη δασική εκπαίδευση. Σχετική νομική υποστήριξη υπάρχει μόνο στην Αυστρία. Τέλος, εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι η συχνότητα και το επίπεδο του παιδαγωγικού έργου στην κοινότητα επηρεάζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις οικονομικές περικοπές. Το παιδαγωγικό έργο επιτελείται συνήθως από εθελοντές και μέσω μη συντονισμένων προσπαθειών από άτομα με τον ανάλογο ζήλο, γεγονός το οποίο καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της ποιότητας των προσπαθειών και της ανταπόκρισης στον επιθυμητό βαθμό. Κατά την ανάλυση των αναγκών του εκπαιδευτικού προγράμματος, όλοι οι ερωτηθέντες συμφώνησαν στην αναγκαιότητα της παιδαγωγικής εκπαίδευσης των δασοπόνων και όσων εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τη Δασική Παιδαγωγική. Από την άλλη, δεν είναι σίγουρο εάν οι εργοδότες προτίθενται να συνεργαστούν και εάν οι δασοπόνοι διαθέτουν αρκετό χρόνο για τις παιδαγωγικές τους δραστηριότητες κατά τις ώρες εργασίας τους. Εάν δεν υπάρχει ενεργή υποστήριξη, η Δασική Παιδαγωγική θα συνεχίσει να στηρίζεται σε μία εθελοντική βάση, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να διασφαλιστεί η ανατροφοδότηση και η ποιότητα. Όπως συμβαίνει και με άλλα επαγγέλματα, στις σύγχρονες κοινωνίες τα επιτεύγματα συχνά μετρώνται μόνο με χρηματικούς όρους. Επομένως, τα χρήματα που ρέουν προς και απορρέουν από τη Δασική Παιδαγωγική μπορούν να της εξασφαλίσουν την αναγνώριση που της αξίζει. Αυτό σημαίνει, πρώτον, ότι οι πελάτες θα πρέπει να εκτιμήσουν την εργασία και να την ανταμείψουν αναλόγως, και δεύτερον, ότι ο δασοπόνος θα πρέπει να πληρωθεί (είτε από τον εργοδότη του είτε από τη Δημόσια Διοίκηση ή από τους γονείς μέσω των σχολείων). Η επιτυχία της Δασικής Παιδαγωγικής εξαρτάται επίσης από την αναγνώριση της παραγωγής προϊόντων που δεν έχουν ως βάση το ξύλο, καθώς και άλλων δευτερεύουσας σημασίας ρόλων. Αν η συμβολή της Δασικής Παιδαγωγικής εκφραστεί με όρους εισοδήματος, αυτόματα αποτελεί μέρος των οικονομικών αποτελεσμάτων της διαχείρισης των δασών. Όλα αυτά θα πρέπει να έχουν θετική επιρροή στις νομοθετικές αλλαγές των συμμετεχουσών χωρών. Αυτές οι αλλαγές δε θα αφορούν μόνο το περιβάλλον, αλλά και την εκπαίδευση και τη δημόσια θεσμική ανάπτυξη. Αν και υπάρχει πληθώρα οργανισμών που ασχολούνται με τη δασική εκπαίδευση, μέχρι στιγμής δεν παρατηρείται ιδιαίτερος συντονισμός ή ένα συλλογικό δίκτυο. 13

14 Παρόμοιες προσεγγίσεις της Δασικής Παιδαγωγικής εφαρμόζονται στην Αυστρία, την Τσεχία, τη Σλοβακία και σε ορισμένα από τα ομοσπονδιακά κράτη της Γερμανίας. Εκεί, η Δασική Παιδαγωγική εφαρμόζεται από δασοπόνους ή δασοπονικές σχολές. Στη Φινλανδία και τη Γερμανία, επικρατεί μία ξεχωριστή προσέγγιση του δασοπόνου, ο οποίος συμμετέχει ενεργά στην εκπαίδευση, χωρίς κεντρική υποστήριξη ή χωρίς να διαθέτει παιδαγωγικό υπόβαθρο. Παιδαγωγική εκπαίδευση στους δασολόγους, ως μέρος της επαγγελματικής τους κατάρτισης (σε δευτεροβάθμιες σχολές ή κολλέγια), παρέχεται μόνο στην Αυστρία και στο ομοσπονδιακό κράτος της Βαυαρίας στη Γερμανία. Η Δασική Παιδαγωγική αποτελεί γνωστικό αντικείμενο στο Πανεπιστήμιο του Freiburg και του Μονάχου και στο Πολυτεχνείο του Weihen Stephan. Στο Πολυτεχνείο του Weihen Stephan το waldpädagogic αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της εκπαίδευσης. Στην Τσεχία, η Δασική Παιδαγωγική είναι μέρος της δασικής εκπαίδευσης που παρέχεται στις δευτεροβάθμιες σχολές δασοπονίας. Η Τσεχία, η Σλοβακία και η Αυστρία προσφέρουν ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα που χορηγούν πτυχίο στη Δασική Παιδαγωγική. Στο ομοσπονδιακό κράτος Rheinland-Pfalz στη Γερμανία υπάρχουν δασοπόνοι των οποίων το εκπαιδευτικό έργο αμείβεται από το Υπουργείο Παιδείας. Η Αυστρία ενδεχομένως διαθέτει το πιο εξελιγμένο σύστημα εκπαίδευσης στη Δασική Παιδαγωγική, μετρώντας ήδη στο δυναμικό της 800 εκπαιδευμένους δασολόγους ή πιστοποιημένους δασικούς εκπαιδευτές. Η Δασική Παιδαγωγική εντάσσεται στην αυστριακή νομοθεσία και έχει επιβληθεί σε όλα τα αυστριακά κράτη. Το Πρόγραμμα Δημόσιας Ανάπτυξης της Αυστρίας για την περίοδο εγγυάται την οικονομική στήριξη των εκπαιδευτών δασοπονίας. Σύμφωνα με την ανάλυση αναγκών στην οποία βασίστηκε η ανάπτυξη της Δασικής Παιδαγωγικής, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα εξής σημεία: η εφαρμογή της Δασικής Παιδαγωγικής στο σύστημα της δασικής εκπαίδευσης η σταδιακή εδραίωση της ποιότητας και του αντικειμένου της Δασικής Παιδαγωγικής η κατάρτιση εκπαιδευτικού υλικού για την παιδαγωγική εκπαίδευση των δασοπόνων η συλλογή και η παρουσίαση παραδειγμάτων δραστηριοτήτων που εξηγούν τόσο την περιβαλλοντική όσο και τη δασική διαχείριση. η ανάπτυξη διδακτικού υλικού που επικεντρώνεται σε προβληματικές ομάδες-στόχους, όπως, για παράδειγμα, στους εφήβους, στα άτομα με ειδικές ανάγκες και στους ηλικιωμένους. 14

15 2. Η εικόνα του δασοπόνου στην Μεσόγειο Η εικόνα ενός δασοπόνου στις μεσογειακές χώρες δεν ακολουθεί το στερεότυπο που παρουσιάζουν οι συνάδελφοί του στην κεντρική Ευρώπη. Συνήθως το επάγγελμα του δασοπόνου δεν είναι γνωστό στο ευρύ κοινό. Αντιθέτως, οι δασοφύλακες είναι αυτοί που ακολουθούν ένα χαρακτηριστικό στερεότυπο, καθώς περιηγούνται στα δάση διαρκώς με μια πράσινη στολή και ένα τουφέκι στην πλάτη Δασική Παιδαγωγική στις μεσογειακές χώρες Σε αυτό το κεφάλαιο, παρουσιάζεται συνοπτικά η ανάπτυξη και εφαρμογή της επιστήμης της δασικής παιδαγωγικής σε κάθε μία από τις μεσογειακές χώρες, που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Κύπρος Δυστυχώς στην Κύπρο η δασική παιδαγωγική δεν συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα μαθήματων του Δασικού Κολλεγίου Κύπρου. Η δασική παιδαγωγική δεν έχει αναπτυχθεί ακόμα στην Κύπρο με τη μορφή που εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες της κεντρικής Ευρώπης. Εφαρμόζεται κυρίως σε περιβαλλοντικά κέντρα από δασοπόνους ή από εκπαιδευτές που έχουν επαρκείς γνώσεις για τα δασικά οικοσυστήματα. Αρκετές παρουσιάσεις και άλλες υπαίθριες δραστηριότητες διεξάγονται στο πλαίσιο των εργασιών της εβδομάδας του Δάσους που οργανώνεται κάθε χρόνο από το Τμήμα Δασών. Οι περισσότερες από τις δραστηριότητες αφορούν στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών και στην ενίσχυση της ενημέρωσης για την αξία των δασών. Οι δραστηριότητες της δασικής παιδαγωγικής συνδέονται κυρίως με την εντυπωσιακές συλλογές εκθεμάτων που διατηρούνται σε περιβαλλοντικά κέντρα και σε αρκετά εκπαιδευτικά μονοπάτια που υποστηρίζουν την εκπαίδευση για περιβαλλοντικά και δασικά θέματα. Ελλάδα Στην Ελλάδα δεν έχει αναπτυχθεί η επιστήμη της δασικής παιδαγωγικής. Δεν υπάρχουν εκπαιδευτικά ιδρύματα ή οργανισμοί που να παρέχουν στους δασοπόνους κατάρτιση στο αντικείμενο της δασικής παιδαγωγικής. Στο παρελθόν, υπήρχαν δύο σχολές που δίδασκαν μεθόδους καταστολής των δασικών πυρκαγιών σε συγκεκριμένες ομάδες. Οι απόφοιτοι αυτών των σχολών απασχολούνταν στη συνέχεια σε δασικές υπηρεσίες και ειδικότερα στη διαχείριση δασικών πυρκαγιών. Αυτές οι σχολές δε λειτουργούν πλέον. Παρόλα αυτά, οι απόφοιτοι των Ελληνικών Τμημάτων Δασοπονίας πανεπιστημιακής και τεχνολογικής εκπαίδευσης έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν στην Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) (μονοετές πρόγραμμα). Αυτή η σχολή προσφέρει μαθήματα διδακτικής και ψυχολογίας σε δασολόγους και δασοπόνους που επι 15

16 θυμούν να απασχοληθούν στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και παρέχει στους αποφοίτους πιστοποίηση για την επάρκεια διδασκαλίας μαθημάτων που σχετίζονται με το περιβάλλον στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιπρόσθετα, προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, στα οποία συμπεριλαμβάνονται δασικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, εφαρμόζονται από τις περιφερειακές δασικές υπηρεσίες, τους φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών και τις περιβαλλοντικές ΜΚΟ. Αυτές οι ομάδες και οι ενώσεις - δημόσιες και ιδιωτικές - που δραστηριοποιούνται σε περιβαλλοντικούς και δασικούς τομείς έχουν περιορισμένη, έως και μηδαμινή, εκπαίδευση στον παιδαγωγικό τομέα και συνήθως δεν έχουν αναπτυγμένες επικοινωνιακές ικανότητες. Ιταλία Η δασική παιδαγωγική στην Ιταλία, αναφορικά με τη γνώση, την παράδοση και την οργάνωση, διεξάγεται ή συντονίζεται κατά κύριο λόγο από την Κρατική Δασική Υπηρεσία (CFS) στο πλαίσιο μιας γενικής περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Αυτού του είδους η δραστηριότητα λαμβάνει υπόψη την αειφορική διαχείριση της γης και την εκπαίδευση στην σημασία της βιοποικιλότητας.ταυτόχρονα αποσκοπεί στην πρόληψη των περιβαλλοντικών εγκλημάτων μέσω της ευαισθητοποίησης πολιτών που έχουν γνώση των περιβαλλοντικών αξιών. Παρόλα αυτά, το προσωπικό που εμπλέκεται σε αυτές τις δραστηριότητες, συνήθως δεν έχει λάβει συγκεκριμένη παιδαγωγική εκπαίδευση, ούτε κατά τη διάρκεια των σπουδών του, ούτε κατά την παραμονή και εκπαίδευσή του στην Υπηρεσία. Μόνο ένας μικρός αριθμός δασοπόνων έχει παρακολουθήσει ένα πρόγραμμα μαθημάτων για την κατανόηση της φύσης με μεθόδους παρόμοιες του PAWS. Υπάρχουν όμως πολλοί άλλοι φορείς, είτε κυβερνητικοί είτε ΜΚΟ, που διεξάγουν σήμερα δασικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, οι οποίες όμως δεν ανταποκρίνονται σε όλες τις απαιτήσεις, καθιστώντας την CFS ως εθνικό σημείο αναφοράς για τη δασική παιδαγωγική. Ένα δίκτυο από 28 τοπικά γραφεία που αποκαλούνται Γραφεία για τη Βιοποικιλότητα (UTB), τα οποία διαχειρίζονται 130 προστατευόμενες περιοχές με υψηλή περιβαλλοντική αξία και απαρτίζονται κυρίως από δασοπόνους, συντονίζονται από ένα κεντρικό σημείο της CFS στη Ρώμη και την Υπηρεσία για τη Βιοποικιλότητα και διατηρούν συνεχή επαφή με τους λοιπούς τοπικούς φορείς κυβερνητικούς ή μη με κοινή αποστολή την αειφορική διαχείριση της γης. Αντιπροσωπεύουν επίσης, το κεντρικό σημείο για μία ευρεία και περίπλοκη εκπαιδευτική δραστηριότητα όπου σχολεία, προστατευόμενες περιοχές, φορείς διαχείρισης και περιβαλλοντικές ΜΚΟ αποτελούν ταυτόχρονα αποδέκτες, υποστηρικτές και συνεταίρους Πορτογαλία Στην Πορτογαλία δεν παρέχεται εκπαίδευση στη δασική παιδαγωγική, ούτε υπάρχει συγκεκριμένη επαγγελματική κατάρτιση από κάποιο πανεπιστήμιο. Από τη στιγμή που υπάρχει έλλειψη γνώσης και ικανοτήτων των επαγγελματιών δασοπόνων σε αυτόν τον τομέα, οι 16

17 περισσότερες παιδαγωγικές ξεναγήσεις στο δάσος σε συγκεκριμένες ομάδες στόχους, όπως μαθητές και ευρύ κοινό, γίνονται από κέντρα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Η Διεύθυνση Δασών, σε συνεργασία με την ομάδα μας (ISA/CEABN), προσέφεραν συγκεκριμένη πρακτική εκπαίδευση στις ομάδες εκπαιδευτών κάποιων εξ αυτών των κέντρων, όμως θεωρούμε ότι αυτό δεν αρκεί, καθώς οι ακαδημαϊκοί τομείς των εκπαιδευτών είναι πολύ διαφορετικοί, για παράδειγμα σωματική αγωγή, κοινωνιολογία, βιολογία, περιβαλλοντική μηχανική κ.ά. Στο σχολικό σύστημα (από 6 έως 18 ετών) περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα μαθημάτων δασικά και άλλα περιβαλλοντικά θέματα, όμως συνήθως αυτή η επίσημη προσέγγιση παρέχει μόνο θεωρητική γνώση και αποκλείει τις άλλες αισθήσεις. Υπάρχει ένα δίκτυο σχολείων που απασχοείται σε ένα πρόγραμμα δασικής εκπαίδευσης (PROSEPE) σε μια βάση εκτός του σχολικού προγράμματος εκπαίδευσης. Κάποιες δασικές ενώσεις και νομαρχίες, προσφέρουν επίσης στο ευρύ κοινό παιδαγωγικές δραστηριότητες οι οποίες, όμως, διεξάγονται κυρίως σε συγκεκριμένες εορταστικές ημέρες. Οι ΜΚΟ, οι υπηρεσίες των Εθνικών Πάρκων και κάποιες ιδιωτικές εταιρείες, εργάζονται επίσης στην περιβαλλοντική εκπαίδευση που αφορά δασικά θέματα, ωστόσο αυτό δεν είναι πολύ σύνηθες στην πορτογαλική πραγματικότητα. Σλοβενία Οι δασικές παιδαγωγικές δραστηριότητες στη Σλοβενία αποτελούν αρμοδιότητα της Δασικής Υπηρεσίας της Σλοβενίας (SFS) και γι αυτό χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ένα μικρό μέρος τους διεξάγεται από τοπικές δασικές ενώσεις που χρεώνουν τις υπηρεσίες τους στους συμμετέχοντες. Περίπου 150 δασοπόνοι της SFS συμμετέχουν στις δασικές παιδαγωγικές δραστηριότητες, διεξάγοντας περίπου 500 εκδηλώσεις με περισσότερους από συμμετέχοντες ετησίως. Όλες οι δραστηριότητες συντονίζονται από την κεντρική μονάδα της SFS και η ευθύνη για αυτές τις δραστηριότητες ανήκει στο Τμήμα Εφαρμογών των Δασοκτημόνων και των Δημοσίων Σχέσεων της SFS. Η βασική ομάδα-στόχος είναι οι μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι δασικές παιδαγωγικές δραστηριότητες συνδέονται με περισσότερα από 100 εκπαιδευτικά δασικά μονοπάτια στη Σλοβενία που υποστηρίζουν τη μετάδοση της γνώσης για τα δάση και τη δασοπονία. Παρότι οι δασικές παιδαγωγικές δραστηριότητες διεξάγονται σχεδόν αποκλειστικά από δασοπόνους της SFS (ακόμα και σε τοπικές δασικές ενώσεις), η παιδαγωγική εκπαίδευση των δασοπόνων κατά τη διάρκεια των σπουδών τους είναι πολύ περιορισμένη. Κάποιες πληροφορίες είναι διαθέσιμες σε όλα τα επίπεδα της δασικής εκπαίδευσης αλλά όχι ως ανεξάρτητο μάθημα του προγράμματος σπουδών. Ισπανία Όταν μιλάμε για εκπαίδευση σε περιβαλλοντικά ζητήματα στην Ισπανία υπάρχουν έντονες διαφορές ανάμεσα στις αυτόνομες Περιφέρειες σχετικά με την περιβαλλοντική και εκπαιδευτική πολιτική, καθώς αυτά τα ζητήματα ανήκουν στην αρμοδιότητα των περιφερειακών διοικήσεων. 17

18 Παρόλα αυτά, υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά όπως μερικά μαθήματα στα επίσημα εκπαιδευτικά προγράμματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που αποκαλούνται «Περιβαλλοντική Γνώση» ("Conocimiento del Medio"). Οι δάσκαλοι έχουν διαφορετικά επαγγελματικά προφίλ, αλλά οι περισσότεροι δεν έχουν εξειδικευμένη γνώση της δασοπονίας. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα σπουδών για αυτά τα επίσημα προγράμματα περιλαμβάνει κάποιες πληροφορίες για το δάσος αλλά τίποτε για τη δασοπονία. Υπάρχουν κάποιες πρωτοβουλίες από ετερογενείς δασικούς εταίρους (για παράδειγμα, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πολτού και Χαρτιού, ASPAPEL, ή η Ένωση Δασικών Επιχειρήσεων ASEMFO) για την επαγγελματική κατάρτιση δασκάλων ή τη δημιουργία παιδαγωγικών εργαλείων. Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο ή το Υπάρχουν επίσης κάποιες μεμονωμένες πρωτοβουλίες συνεργασίας μεταξύ των Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και των Περιβαλλοντικών Αρχών (π.χ. παραδείγματα υπάρχουν στην Καστίλλη - Λεόν ή τη Ναβάρα). Εκτός από τα επίσημα προγράμματα εκπαίδευσης παιδιών, υπάρχουν πολλές δομές δημοσιότητας για τα περιβαλλοντικά θέματα σε διαφορετικές περιοχές (Εθνικά Πάρκα, Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Δασικά Κέντρα, Περιβαλλοντικά Εργαστήρια...). Αυτές οι πρωτοβουλίες προωθούνται από δασικές ή περιβαλλοντικές Υπηρεσίες και απευθύνονται σε μεγαλύτερες ομάδες όπως σε ενήλικες και το ευρύ κοινό. Το προφίλ των εκπαιδευτών είναι, επίσης, αρκετά ετερογενές. Εκτός από τους πόρους που χρησιμοποιούνται για τη «Δημόσια Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» υπάρχουν επίσης, κάποια εργαλεία σχετικά με τη δασοπονία (για παράδειγμα η οργάνωση των δασολόγων μας, Profor, συνεργάζεται με τη Δασική Υπηρεσία Καστίλης - Λεόν αναπτύσσοντας ένα εργαλείο δημοσιότητας στο διαδίκτυο, βλ. Αναλύοντας όλα τα ανωτέρω, παρατηρούμε ότι παρόλο που σε κάθε χώρα υπάρχουν κάποιοι φορείς που εργάζονται στη δασική εκπαίδευση, υπάρχει μια ξεκάθαρη έλλειψη δασοπόνων με θεωρητικές και πρακτικές ικανότητες σε αυτόν τον τομέα γνώσης. Κατά τη γνώμη μας κανείς δεν είναι καταλληλότερος να κατανοήσει το δάσος καλύτερα από έναν δασοπόνο, όχι μόνο εξαιτίας της εκπαίδευσής του, αλλά και επειδή δουλεύει μέσα σε αυτό και για αυτό. Γι αυτό πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητο οι δασοπόνοι να αποκτήσουν τις ικανότητες για την προετοιμασία παιδαγωγικών ξεναγήσεων στα δάση και να είναι σε θέση να εργαστούν για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών μέσω κοινωνικών προσεγγίσεων. 18

19 3. Λόγοι εκπαίδευσης στη Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik) Η διεθνής εμπειρία, οι επισκέψεις ανταλλαγής και η τοποθέτηση δασικού προσωπικού σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης με την αλλαγή της χιλιετίας χωρίς αμφιβολία αποτελούν ζωντανή απόδειξη της ολοένα αυξανόμενης αποξένωσης του ανθρώπου από τη φύση. Η αρνητική αυτή τάση ενισχύεται ακόμη περισσότερο από τις πιέσεις του σύγχρονου πολιτισμού και τη μεταστροφή των προσωπικών αξιών μας. Η τεχνολογία της πληροφόρησης και των τηλεπικοινωνιών, σε συνδυασμό με το διαδίκτυο αποκόπτουν τους δεσμούς μεταξύ φύσης και ανθρώπου. Το δασικό περιβάλλον παρέχει μία αστείρευτη πηγή μάθησης και εκπαίδευσης μέσα από μία εμπειρία στενά συνδεδεμένη με τη φύση. Αυτή είναι η φιλοδοξία του Προγράμματος PAWS: να προωθήσει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το οποίο θα προσφέρει στο δασικό προσωπικό τη δυνατότητα να αποκτήσει περαιτέρω προσόντα στο πεδίο της Δασικής Παιδαγωγικής. Την προετοιμασία του εν λόγω προγράμματος, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, έχουν αναλάβει από κοινού έντεκα ιδρύματα διαφόρων τύπων από την Τσεχία, τη Σλοβακία, τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η κεντρική ιδέα του εκπαιδευτικού προγράμματος βασίζεται στο στόχο της προώθησης των θετικών αξιών της ζωής σε κάθε έναν από τους συμμετέχοντες μέσα από τη δασική εκπαίδευση. Μεταξύ αυτών των αξιών συγκαταλέγονται οι εξής: Υγεία τα δάση αποτελούν πηγή φυσικού πλούτου και παίζουν καθοριστικό ρόλο στην υγεία των ειδών του ζωικού και του φυτικού βασιλείου, αλλά και του ανθρώπου Φυσικό περιβάλλον η διαχείριση των δασών συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις για την προστασία της φύσης, καθώς και με τα κριτήρια αειφόρου ανάπτυξης Υπευθυνότητα οι δασοπόνοι φέρουν την ευθύνη της διαχείρισης και της προστασίας των δασών με απώτερο στόχο τη διατήρησή τους για τις επόμενες γενιές Αναψυχή οι δασοπόνοι ξεναγούν τους επισκέπτες σε μέρη που γνωρίζουν ότι είναι κατάλληλα για αναψυχή Ευαισθητοποίηση οι δασοπόνοι προσδίδουν έναν συνδετικό κρίκο μεταξύ φύσης και κοινού ενθαρρύνοντας την περιβαλλοντική τους συνείδηση Παραδόσεις η δασοπονία έχει παράδοση, η οποία τεκμηριώνεται με ιστορικά αρχεία Προστασία οι δασοπόνοι είναι ανοικτοί σε οποιαδήποτε συζήτηση με το κοινό και δηλώνουν έτοιμοι να υποστηρίξουν τις συμβάσεις για την προστασία της φύσης Παραγωγή οι δασοπόνοι διατηρούν σε υψηλά επίπεδα την παραγωγική δυνατότητα των δασών Αειφορία η αειφορική δασοπονία ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη σύναψη δεσμών μεταξύ ανθρώπου και φύσης και μεταξύ φυσικών διεργασιών και αλληλεξαρτήσεων Όφελος το ακατέργαστο ξύλο είναι σημαντικό οικολογικό υλικό και ανανεώσιμος φυσικός πόρος 19

20 Σεβασμός για το ευρύ κοινό, οι δασοπόνοι αποτελούν θετικό πρότυπο σε ό,τι αφορά το σεβασμό της φύσης και της σχέσης συνεργασίας μεταξύ φύσης και ανθρώπου. Συνοπτικά, όλες αυτές οι αξίες συνιστούν μακροπρόθεσμους στόχους και διαμορφώνουν το μήνυμα της Δασικής Παιδαγωγικής. Άποψη των εταίρων Paws-Med Παρότι συμφωνούμε με όλους αυτούς τους λόγους, θα θέλαμε να προσθέσουμε κάποιους για να συμπληρώσουμε αυτούς που ήδη έχουν παρουσιαστεί. Μη εμπορεύσιμη αξία Οι δασοπόνοι διαχειρίζονται τα δάση με στόχο την αύξηση της βιοποικιλότητας, την προστασία του εδάφους, τη ρύθμιση των υδάτινων πόρων, την απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα κλπ. Μη ξυλώδη προϊόντα Η συνεισφορά του δάσους σε σύγχρονα και παραδοσιακά ανακυκλώσιμα προϊόντα που περιέχουν ξύλο, σε καυσόξυλα και άλλες μορφές βιομάζας ως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε φελλό, σε ρετσίνι, μανιτάρια, βρώσιμα φρούτα ή σπόρους, αρωματικά και θεραπευτικά φυτά, κλπ. Κληρονομιά Τα δάση αποτελούν σημαντική φυσική και πολιτιστική κληρονομιά για τη διατήρηση της ξεχωριστής ταυτότητας του πληθυσμού. Εργασία Τα δάση είναι εργοδότες. Δασοπόνοι, δασοφύλακες, υλοτόμοι, παραγωγοί φελλού, δασικοί παραγωγοί, απασχολούμενοι σε δασικά φυτώρια, χειριστές δασικών μηχανημάτων, μελισσοκόμοι, παραγωγοί ρητίνης και βοσκοί εργάζονται στο δάσος και επιβιώνουν από αυτό. Ευθύνη των πολιτών Οι δασοπόνοι μεταδίδοντας τα θετικά αισθήματα και τη σχέση τους με το δάσος, μπορούν να θεραπεύσουν την αρνητική επίδραση των καταστρεπτικών πυρκαγιών στην ψυχολογία του κοινού και να καλλιεργήσουν θετική συμπεριφορά προς τον στόχο της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών και της αποκατάστασης μετά την πυρκαγιά. Αρχές δασικής διαχείρισης σεβόμενες τη φύση οι δασοπόνοι που χρησιμοποιούν αυτές τις αρχές στη διαχείριση μπορούν να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμη προστασία των φυσικών πόρων και, ταυτόχρονα, τη λογική εκμετάλλευσή τους. Επιπλέον, αυτές οι αρχές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλα τα πεδία των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. 20

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PAWSMED

Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PAWSMED Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PAWS Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PAWSMED Έκδοση 1.0 Περιεχόμενα Εισαγωγή Η Ιδέα του PAWS... 3 «Παιδαγωγική Εργασία στο Δάσος Σχέδιο Σεμιναρίου για Δασολόγους και Δασοπόνους» (PAWS)...3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ H Ενσωμάτωση ή η Ένταξη των θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στον τομέα της εκπαίδευσης αποτελεί ζωτικό μέρος της δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα Αναγνωριση Ποιοτητα Κινητικοτητα Εκπαιδευση Προτυπα Απασχολησιµοτητα Ανάπτυξη της Αγοράς Εργασίας Σχετικά Προσόντα και κατάρτιση Η VSPORT + Έργο Ο βασικός στόχος του VSPORT είναι να αναπτυχθεί ένα διατομεακό

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ Εμπιστοσύνη και αξιοπιστία. www.pvtrin.eu

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ Εμπιστοσύνη και αξιοπιστία. www.pvtrin.eu ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ Εμπιστοσύνη και αξιοπιστία www.pvtrin.eu Με την πιστοποίηση PVTRIN μπορείτε να αποκτήσετε ανταγωνιστικό επαγγελματικό πλεονέκτημα σε μια διαρκώς αναπτυσσόμενη αγορά και να διακριθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Paws TourPlanner Οδηγός Σχεδιασμού Ξεναγήσε ων του Paws / PAWS-MED. Έκδοση 1.0

Paws TourPlanner Οδηγός Σχεδιασμού Ξεναγήσε ων του Paws / PAWS-MED. Έκδοση 1.0 Paws TourPlanner Οδηγός Σχεδιασμού Ξεναγήσε ων του Paws / PAWS-MED Έκδοση 1.0 Περιεχόμενα Εγκατάσταση και ελάχιστες απαιτήσεις συστήματος...4 Εγκατάσταση... 4 Ελάχιστες απαιτήσεις συστήματος... 4 Επισκόπηση...

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η πρώτη παρέμβαση αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις

Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις Αποτελεσματικές Διαπραγματεύσεις NDI Training & Consulting 1 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στον σημερινό πολύπλοκο και γεμάτο προκλήσεις κόσμο στον οποίο ζούμε, οι εταιρίες δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

European Federation of Psychological Associations (EFPA)

European Federation of Psychological Associations (EFPA) European Federation of Psychological Associations (EFPA) Εκπαιδευτικά Κριτήρια για τους ψυχολόγους που ειδικεύονται στην Ψυχοθεραπεία 24/3/2003 http://www.efpa.be/documentsonprofissues/docmain.htm Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Σύμπραξη και Εφαρμογή

Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Σύμπραξη και Εφαρμογή Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη Σύμπραξη και Εφαρμογή Σωτήρης Θεμιστοκλέους sotiris.t@cardet.org www.cardet.org www.developmenteducation.org Διεθνές ανεξάρτητο, μη-κερδοσκοπικό, μη-κυβερνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠANEΠΙΣΤΗMIO ΘEΣΣΑΛΟNIKHΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ TOMEAΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ. Κ. Ζαρίφης (208θ, ΠκΦ, τηλ: 2310997893, e mail: gzarifis@edlit.auth.gr) Π 1810

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ (ΔΜΥΠ) Η Πρακτιική Άσκηση των Φοιιτητών του Τμήματος Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας.

Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας. Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας. Χριστίνα Νεοφυτίδου Λειτουργός Νεολαίας, Τομέας Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Τι είναι η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη; Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ «Ιδέα» Ινστιτούτο Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας, Λάρισα, Ελλάδα Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη, Ελλάδα 1 Φορείς προσέγγισης (Ομάδα-στόχος για την Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

«Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή»

«Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή» ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή» Κλινική Διατροφή Διατροφή & Άσκηση Διατροφή & Δημόσια Υγεία [2012] Ε Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ

ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ ΠΡΟΦΙΛ ΤEΛΕΙΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ Ιούνιος 2011 Οι Εξαιρετικές οργανώσεις επιτυγχάνουν να διατηρήσουν τα υψηλά επίπεδα απόδοσης που ικανοποιούν τις προσδοκίες των ενδιαφερομένων

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε.Π. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ «ΟΔΗΓΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.») ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

TRANSPORT LEARNING Εκπαιδευτικές ενότητες για δήμους και υπηρεσίες ενέργειας

TRANSPORT LEARNING Εκπαιδευτικές ενότητες για δήμους και υπηρεσίες ενέργειας TRANSPORT LEARNING Εκπαιδευτικές ενότητες για δήμους και υπηρεσίες ενέργειας istockphoto Περιεχόμενα Οι υπηρεσίες μας εν συντομία... 2 Δημιουργία μιας βάσης γνώσεων για τις περιφέρειες σύγκλισης της Ευρώπης...

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Αλεξανδρούπολη 08/04/2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Το «Εργαστήριο Παιδαγωγικής Έρευνας και Εκπαιδευτικών Πρακτικών» του Τ.Ε.Ε.Π.Η.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Διευθυντικών Στελεχών στην Εκπαίδευση Το Έργο δύναται να συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) κατά 85% και από εθνικούς πόρους

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων

Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων Λογοθεραπεία: Ο Ρόλος του Λογοπαθολόγου και η Κυπριακή Πραγματικότητα 29-30 Νοεμβρίου 2014 Τι είναι Λογοθεραπείαοθερα εία Λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που στοχεύει

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος

Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Πρόγραμμα Δια Βίου Εκπαίδευσης Σύγχρονα Χρηματοοικονομικά Μέσα και Οικονομική Πολιτική Περιεχόμενο Προγράμματος Η «επενδυτική τραπεζική» είναι ένα αντικείμενο το οποίο μπορεί να αξιοποιήσει διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Μελέτη Καταγραφής Επαγγελματικών Δικαιωμάτων Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αποφοίτων Τμήματος Πληροφορικής Ιονίου Πανεπιστημίου Περιεχόμενα Περίληψη. 3 Εισαγωγή..4 Το Τμήμα Πληροφορικής Σπουδές...... 4 Θέσεις Εργασίας για τους Αποφοίτους του Τμήματος Πληροφορικής....

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Δημόσια Υγεία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) Περιγραφή Στόχος του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Δημόσια Υγεία είναι να δώσει στους φοιτητές την ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ

Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ Για την εξυπηρέτηση εκπαιδευτικών και ερευνητικών αναγκών στην επιχειρηματικότητα, ιδρύθηκε και λειτουργεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Ηλεκτρολογίας, ανήκει στη Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών (Σ.Τ.ΕΦ.) του Τ.Ε.Ι. Πειραιά.

Διαβάστε περισσότερα

Νέος Κύκλος Επιμορφωτικού Προγράμματος

Νέος Κύκλος Επιμορφωτικού Προγράμματος Νέος Κύκλος Επιμορφωτικού Προγράμματος Παρασκευή 28 /3/2014, ώρα 16.30 μέχρι 21.30 & Σάββατο 29/3/2014, ώρα 9.00 μέχρι 14.00 Πληροφορίες: Γιάννης Σ. Τσακιράκις Καθηγητής Εφαρμογών Σταθμός ΗΣΑΠ «Ειρήνη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ)

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΕΔΡΑ: ΑΜΑΡΟΥΣΙΟ (ΣΤΑΘΜΟΣ «ΕΙΡΗΝΗ» ΗΣΑΠ) ΤΑΧ.Δ/ΝΣΗ: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.Κ. 141 21 Μαρούσι: 11/3/2013 Αριθμ. Πρωτ.:

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna Η Διαδικασία της Bologna και o Ευρωπαϊκός Χώρος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ο πρωταρχικός στόχος της διαδικασίας της Bologna είναι η δημιουργία ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού χώρου στην Ανώτερη Εκπαίδευση, που προωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας.

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας. Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας Ιωάννινα, 27 Μαρτίου 2015, Ενημερωτικό Τεχνικό Σεμινάριο ECOFUNDING 1 Το Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα