Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Έκδοση 1.0

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Έκδοση 1.0"

Transcript

1 Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος PAWS Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος PAWS-MED Έκδοση 1.0

2 Περιεχόμενα 1. Πρόλογος Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Παιδαγωγική Εργασία στο Δάσος - ένα Σχέδιο Σεμιναρίου για Δασολόγους και Δασοπόνους» (PAWS) Εταίροι PAWS PAWS-MED Παιδαγωγική εργασία στα Μεσογειακά δάση Εταίροι PAWS-MED Το Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η εικόνα του δασοπόνου στην Μεσόγειο Δασική Παιδαγωγική στις μεσογειακές χώρες Λόγοι εκπαίδευσης στη Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik) Στόχοι του εκπαιδευτικού προγράμματος PAWS Ομάδες-στόχοι του εκπαιδευτικού προγράμματος Ομάδες-στόχοι για τη Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik) Κριτήρια αξιολόγησης του εκπαιδευτικού προγράμματος Προφίλ ικανοτήτων εκπαιδευόμενου Προϋποθέσεις Ψυχοδιδακτικές ικανότητες Παιδαγωγικές και ψυχολογικές ικανότητες Επικοινωνιακές ικανότητες Οργανωτικές και διοικητικές ικανότητες Ενδοσκοπικές ικανότητες Νομικές ικανότητες Εργασίες για την εκπλήρωση των ειδικών στόχων Μέθοδοι και τύποι εκπαίδευσης Η κεντρική ιδέα του προγράμματος PAWS Οι διαλέξεις του εκπαιδευτικού προγράμματος Χρονοδιάγραμμα εκπαιδευτικού προγράμματος Πρώτο εισαγωγικό σεμινάριο Πρώτη περίοδος αυτοδιδασκαλίας Δεύτερο σεμινάριο Δεύτερη περίοδος αυτοδιδασκαλίας Τρίτο σεμινάριο Ολοκλήρωση του εκπαιδευτικού προγράμματος και πιστοποίηση Συνοπτικός πίνακας εκπαιδευτικού προγράμματος...35 Μήνας Στόχοι και δραστηριότητες Παρουσίαση των εργαλείων του εκπαιδευτικού προγράμματος Σχέδιο σεμιναρίου Εκπαιδευτικό εγχειρίδιο CD ROM Περιγραφή υποχρεώσεων και προσδοκιών για τους διοργανωτές, τους συμμετέχοντες, τους εκπαιδευτές και τους διδάσκοντες του εκπαιδευτικού προγράμματος Διοργανωτές: Συμμετέχοντες στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα: Εκπαιδευτές και διδάσκοντες: Βασικοί κανόνες: Appendix

3 14.1. Needs Analysis: Summary Needs Analysis: Questionnaire Copyrights and License Agreement PAWS and PAWS-MED End-User License Agreement Copyright and Trademark Notices:

4 1. Πρόλογος 1.1. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Παιδαγωγική Εργασία στο Δάσος - ένα Σχέδιο Σεμιναρίου για Δασολόγους και Δασοπόνους» (PAWS) είναι το αποτέλεσμα μίας διεθνούς συνεργασίας διάρκειας 30 μηνών μεταξύ εκπροσώπων των δασικών και κυνηγετικών υπηρεσιών της Γερμανίας, της Φινλανδίας, της Αυστρίας και της Τσεχίας, με την τεχνική υποστήριξη του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Αυτή η συνεργασία οδήγησε στην εν λόγω εκπαιδευτική πρωτοβουλία. Ο συνδυασμός των διαφορετικών δομικών προσεγγίσεων της Δασικής Παιδαγωγικής που προκύπτουν από κοινές ιδέες και απόψεις, τις οποίες μοιράζονται όλοι οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα, αποτέλεσε τη βάση ενός εξαιρετικά πολύπλευρου σεμιναρίου. Αυτό το σχέδιο σεμιναρίου περιλαμβάνει διάφορα μέρη. Όπως είναι φυσικό, συνιστάται η διαδοχική ολοκλήρωση των μερών του εκπαιδευτικού προγράμματος, αλλά υπάρχει και η δυνατότητα προσέγγισης του αντικειμένου της Δασικής Παιδαγωγικής με τη βοήθεια μεμονωμένων εργαλείων. Για παράδειγμα, το CD-ROM μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως το μέσο για να κάνει κανείς τα πρώτα του βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, μόνον όσοι αποκτήσουν το απαιτούμενο παιδαγωγικό υπόβαθρο είναι σε θέση να αντιληφθούν και να εκτιμήσουν τη γενική ιδέα του σεμιναρίου. Από την πρώτη κιόλας στιγμή, τα μέλη της ομάδας του προγράμματος είχαν πλήρη επίγνωση για την ανάγκη να ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Δασικής Παιδαγωγικής σε εθνικό και τοπικό επίπεδο κατά την ανάπτυξη του εκπαιδευτικού υλικού. Γι αυτόν το λόγο, η γενική ιδέα του σεμιναρίου αποτελεί ένα πλαίσιο το οποίο διευκολύνει την ενσωμάτωση των προϋπαρχουσών ιδεών, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο, ως η βάση του εθνικού και του τοπικού πλαισίου αναφοράς. Το υλικό αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος με τίτλο Παιδαγωγική Εργασία στο Δάσος αποτελεί την περαιτέρω εξέλιξη ήδη υπαρχουσών ιδεών που γεννήθηκαν στις χώρες των μελών του προγράμματος. Σε πρώτη φάση καταρτίστηκε εντός ενός ευρωπαϊκού πλαισίου, το οποίο στη συνέχεια διευρύνθηκε προκειμένου να συμπεριλάβει καινοτόμα εργαλεία και προτάσεις. Η γενική ιδέα στην οποία βασίζεται το πρόγραμμα είναι ένα κοινό εκπαιδευτικό εργαλείο για όλους τους συνεργάτες, το οποίο περιλαμβάνει τα εξής: 1. Πλαίσιο εκπαιδευτικού προγράμματος, το οποίο περιγράφει τους στόχους και τα θεμέλια της Δασικής Παιδαγωγικής, καθώς και το σχέδιο του σεμιναρίου 2. Σχέδιο σεμιναρίου, το οποίο συνοψίζει τις προϋποθέσεις διεξαγωγής του εκπαιδευτικού προγράμματος και εμβαθύνει στη μεθοδολογική και τη διδακτική πλευρά του σεμιναρίου 3. Εκπαιδευτικό εγχειρίδιο, το οποίο παρουσιάζει την παιδαγωγική προσέγγιση προσανατολισμένη σύμφωνα με την ηλικία και το μαθησιακό επίπεδο 4. CD-ROM, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διοργάνωση ξεναγήσεων, περιηγήσεων και ειδικών δραστηριοτήτων για κάθε ομάδα. 4

5 Το εκπαιδευτικό εγχείρημα θα πρέπει να ξεκινά από το πλαίσιο εκπαιδευτικού προγράμματος, το οποίο σκιαγραφεί τις αρχικές κατευθύνσεις. Το PAWS αφορά κυρίως τους δασολόγους και δασοπόνους. Το σεμινάριο απευθύνεται επίσης και σε άλλες ομάδες ανθρώπων που ασχολούνται με τη φύση και την περιβαλλοντική εκπαίδευση, όπως για παράδειγμα οι γεωπόνοι, οι κυνηγοί και άλλα άτομα διαφόρων ειδικοτήτων που άπτονται της γεωργίας και της βιώσιμης χρήσης των φυσικών πόρων, καθώς και οι καθηγητές βιολογίας, οι εκπαιδευτικοί, κ.λπ.. Τα άτομα που έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με τη Δασική Παιδαγωγική και δε διαθέτουν ιδιαίτερες γνώσεις αναφορικά με τα δάση και τη δασοπονία θα πρέπει να αποκτήσουν αυτές τις γνώσεις μέσα από ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα τους εξασφαλίσει το κατάλληλο υπόβαθρο. Το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να ολοκληρώνεται με μία εξέταση (δείτε παράδειγμα του προγράμματος στη διεύθυνση Κλείνοντας, η ομάδα κατάρτισης του προγράμματος ευελπιστεί ότι το εκπαιδευτικό υλικό που έχει αναπτύξει θα φανεί χρήσιμο σε όλους όσους συμμετέχουν ενεργά στην παιδαγωγική της φύσης. Ελπίζουμε να έχουμε προσθέσει κι εμείς ένα λιθαράκι στα θεμέλια της κοινής μας αποστολής που έχει ως απώτερο στόχο την προώθηση ενός συναρπαστικού και πρωτοποριακού τομέα της παιδαγωγικής Εταίροι PAWS Anette Deharde-Rau, Thomas Deharde Deutsche Angestellten-Akademie Brandenburg-Ost (German Employees Academy of East Brandenburg) Hanno Moldenhauer, Christine Grosse Deutscher Forstverein (German Forestry Association) Ralf Pütz Deutscher Jagdschutzverband (German Hunting Federation) Thomas Baschny Bundesministerium für Land- und Forstwirtschaft Umwelt und Wasserwirtschaft BMLFUW (Federal Ministry for Agriculture, Forestry, Environment and Water Management), Austria Albert Botka Bundesamt und Forschungszentrum für Wald Forstliche Ausbildungsstätte Ort (Federal Office and Research Center for Forests, Forest Training Center), Ort, Austria Eva Hörmann Pädagogische Akademie des Bundes (Federal Pedagogical Academy), Austria Sirpa Kärkkäinen Suomen Metsäyhdistys ry (Finnish Forest Association), Finland 5

6 Alice Bučková Střední lesnická škola Hranice (Secondary Forestry School), Czech Republic Lada Prylová Ústav pro hospodářskou úpravu lesů Brandýs nad Labem (Forest Management Institute), Czech Republic Ludmila Marušáková Národné lesnícke centrum (National Forest Centre), Slovakia Hao Dam, Sam Kennedy London University of the Arts IT Research + Development Unit, England 1.3. PAWS-MED Παιδαγωγική εργασία στα Μεσογειακά δάση μια εποχή που χαρακτηρίζεται από τη διαρκώς αυξανόμενη αστικοποίηση, τις κλιματικές και περιβαλλοντικές αλλαγές, αλλά και την αυξανόμενη σημασία των δασών γίνεται επιτακτική η ανάγκη της πλήρους κατανόησης των πολλαπλών ωφελειών των δασών και της επιστήμης της δασοπονίας. Η Δασική Παιδαγωγική (Forest pedagogics ή Waldpädagogik) αποτελεί το πρωτεύον εργαλείο για την ανάπτυξη ενός κοινού πλαισίου κατανόησης των δασών και του ρόλου τους στην προσπάθεια επίλυσης των τεράστιων προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στο δάσος, όπως είναι οι δασοπόνοι και οι δασοφύλακες, οι οποίοι κατανοούν καλύτερα από όλους τα δασικά οικοσυστήματα και τη διαχείριση και την προστασία των δασών, έχουν ελλιπή ή μηδαμινή εκπαίδευση σε παιδαγωγικά θέματα. Το πρόγραμμα με τίτλο «PAWS Παιδαγωγική εργασία στο δάσος» που υλοποιήθηκε από το 2004 έως το 2009, στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo da Vinci, αναγνώρισε αυτό το κενό στη δασική παιδαγωγική και δημιούργησε ένα πρόγραμμα σεμιναρίων για τη δασική παιδαγωγική στην κεντρική Ευρώπη με την ανάπτυξη αρκετών εκπαιδευτικών προϊόντων. Οι δασοπόνοι της Μεσογείου, όπως οι αντίστοιχοι στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης, δεν έχουν ενσωματωμένη στην εκπαίδευση τους την έννοια της δασικής παιδαγωγικής. Για την αντιμετώπιση αυτού του κενού, συγκεντρώθηκαν εταίροι από την Ιταλία, τη Σλοβενία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αυστρία και τη Γερμανία στο πλαίσιο ενός νέου προγράμματος χρηματοδοτούμενου από το πρόγραμμα Leonardo da Vinci (PAWS-MED). Το πρόγραμμα «PAWS-MED - Παιδαγωγική εργασία στα Μεσογειακά δάση» ( ) έχει ως κύριο στόχο τη μεταφορά και προσαρμογή της επονομαζόμενης «Μεθόδου - PAWS στις συνθήκες των Μεσογειακών δασών, π.χ. «πώς να διδάξουμε στους δασοπόνους τον τρόπο να εκπαιδεύουν». 6

7 Στόχος του προγράμματος ήταν η ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τη γενική ιδέα του PAWS, μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης που θα μπορούσε να αποτελέσει Ευρωπαϊκή Οδηγία για τη δασική παιδαγωγική, προσαρμοσμένη σε όλα τα δασικά οικοσυστήματα. Τα κύρια βήματα του PAWS-MED είναι: προσαρμογή των παιδαγωγικών προϊόντων του προηγούμενου έργου στα Μεσογειακά δασικά οικοσυστήματα, άμεση εκπαίδευση εκπαιδευτών (εκπαιδευτές από κάθε μεσογειακή χώρα) από άτομα που έχουν εκπαιδευτεί στη μέθοδο PAWS, έμμεση κατάρτιση δασοπόνων σε θέματα δασικής παιδαγωγικής σε καθεμιά από τις συμμετέχουσες χώρες, μετάφραση σε 10 ευρωπαϊκές γλώσσες των τεσσάρων παιδαγωγικών εργαλείων (προϊόντα PAWS/PAWSMED) τα οποία περιλαμβάνουν τις βασικές αρχές, τις μεθόδους και τις στρατηγικές του Paws. Τα καινοτόμα προϊόντα που προέκυψαν από τα δύο προγράμματα έχουν ολοκληρωθεί και οι προσαρμογές τους στις ειδικές συνθήκες της Μεσογείου μπορούν να αναγνωριστούν εύκολα από τη διαφορετική μορφοποίηση. 1. Κοινά Προϊόντα:Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος, το οποίο περιγράφει τους στόχους και τις βασικές αρχές της δασικής παιδαγωγικής, καθώς και το σχέδιο του σεμιναρίου 2. Σχέδιο σεμιναρίου, το οποίο συνοψίζει τις προϋποθέσεις διεξαγωγής του εκπαιδευτικού προγράμματος και εμβαθύνει στη μεθοδολογική και τη διδακτική πλευρά του σεμιναρίου 3. Εκπαιδευτικό εγχειρίδιο, το οποίο παρουσιάζει την παιδαγωγική προσέγγιση προσανατολισμένη στην ηλικία και το μαθησιακό επίπεδο 4. CD-ROM, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διοργάνωση ξεναγήσεων (εκδρομών, περιηγήσεων) και ειδικών δραστηριοτήτων για κάθε ομάδα. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η έννοια της Δασικής Παιδαγωγικής (Waldpädagogik) Η έννοια της Δασικής Παιδαγωγικής εμφανίστηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 80 στην Ελβετία και μερικά χρόνια αργότερα στη Γερμανία και την Αυστρία. Αποτελεί το συνδυασμό δύο στοιχείων, του δάσους και της παιδαγωγικής. Αφορά στη διαπαιδαγώγηση ανθρώπων, ιδιαίτερα των νεαρών, στο δάσος. Η συναρπαστική πλευρά της δασικής παιδαγωγικής μπορεί να αποκαλυφθεί, εάν κάποιος εμβαθύνει στην έννοια μέσω των ακόλουθων βημάτων αυτού του προγράμμα 7

8 1.4. Εταίροι PAWS-MED Στο πρόγραμμα PAWS-MED συμμετέχουν οκτώ χώρες, (έξι μεσογειακές χώρες και δύο χώρες που συμμετείχαν στο προηγούμενο πρόγρμμα PAWS). Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι νέοι εταίροι. Γερμανία Deutsche Angestellten-Akademie/DAA (German Employees Academy of East Brandenburg) Anette Deharde-Rau, Thomas Deharde (συντονιστές) Το DAA έχει περίπου 200 εκπαιδευτικά κέντρα. Προσφέρει ευρύ φάσμα προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και τριτοβάθμιων και μεταπτυχιακών επαγγελματικών εκπαιδευτικών σεμιναρίων. Οι διδακτικές μέθοδοι έχουν σχεδιαστεί ειδικά για ενήλικες. Το DAA είναι ο εμπνευστής του προγράμματος PAWS και ο συντονιστής εταιρος του προγράμματος PAWS-MED. Deutscher Forstverein (German Forestry Association) Christine Grosse, Marcus Kuehling Η Deutscher Forstverein είναι ένας μη κερδοσκοπικός, μη κυβερνητικός οργανισμός που αριθμεί περίπου μέλη. Ο στόχος του είναι η μεταφορά εμπειριών και η συνεχής εκπαίδευση στη δασοκομία. Τα μέλη της είναι δασοπόνοι που απασχολούνται στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και ιδιοκτήτες δασών. Αυστρί Bundesamt und Forschungszentrum für Wald Forstliche Ausbildungsstätte Ort (Federal Research and Training Centre for Forests, Natural Hazards and Landscape) Albert Botka Αυτός ο δημόσιος δασικός φορέας αποτελεί συνδυασμό ερευνητικού ινστιτούτου και εκπαιδευτικού κέντρου. Oι εμπειρίες και η γνώση που αποκτούνται στον ερευνητικό τομέα αποτελούν μέρος των μαθημάτων του εκπαιδευτικού κέντρου. Η ποικιλία των δασοπονικών θεμάτων μπορεί να αποτελει τόσο θέμα έρευνας, όσο και θέμα εκπαιδευτικών μαθημάτων. Οι συμμετέχοντες στα μαθήματα και τα σεμινάρια προέρχονται κυρίως από την Αυστρία, τις γειτονικές χώρες, αλλά και από όλη την Ευρώπη. 8

9 Κύπρος Δασικό Κολέγιο Κύπρου (Cyprus Forestry College) Ανδρέας Μαυρογιάκουμος, Σάββας Αντρέα Το Δασικό Κολέγιο Κύπρου είναι κρατικό ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το οποίο υπάγεται στο Τμήμα Δασών του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος. Το Κολέγιο ιδρύθηκε το 1951 και έχει εκπαιδεύσει προσωπικό για τη Δασική Υπηρεσία της Κύπρου και για δασικές υπηρεσίες 48 χωρών της Αφρικής, της Ασίας, της Καραϊβικής και μη ευρωπαϊκών Μεσογειακών χωρών. Οι κύριοι στόχοι του Κολεγίου είναι η εκπαίδευση στην αειφορική ανάπτυξη των δασών και η ενίσχυση της βασικής εκπαίδευσης των φοιτητών μέσω της ενεργούς συμμετοχής σε διάφορες δασικές δραστηριότητες. Ελλάδα Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος (Greek General Directorate for the Development and Protection of Forests and Natural Environment Ειρήνη Νικολάου Η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος συνιστά αναπόσπαστο τμήμα του Ελληνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Αποτελεί την αρμόδια υπηρεσία για τη διαμόρφωση της δασικής πολιτικής και τη σύνταξη μακροπρόθεσμων προγραμμάτων δασικής ανάπτυξης. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται η αναθεώρηση και αναμόρφωση των δασικών προγραμμάτων, η εξασφάλιση θεσμικών ρυθμίσεων για χρηματοδότηση, ο συντονισμός ειδικών δασικών σχεδίων και προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από την Ε.Ε. και η παροχή των απαραίτητων κατευθυντήριων γραμμών και εργαλείων προς τις περιφερειακές και τοπικές δασικές υπηρεσίες προκειμένου αυτές να υποστηριχθούν στην εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας. Τέλος, η Γενική Διεύθυνση Δασών εκπροσωπεί τη χώρα σε όλες τις διεθνείς και ευρωπαικές συνεδριάσεις για δασικά θέματα. Ιταλία Corpo forestale dello Stato (CFS) Italian State Forest Service Pietro Oieni, Lorenza Colleti Η Corpo forestale dello Stato (CFS) είναι υπηρεσία αστυνόμευσης που ειδικεύεται στην προστασία της εθνικής κληρονομιάς και του τοπίου, την πρόληψη και την επιβολή του νόμου για το περιβάλλον, τη γεωργία, τα τρόφιμα και τα εγκλήματα κατά των δασών. Η CFS, η οποία συστάθηκε το έτος 1822, αποτελείται από προσωπικό ατόμων που ερ 9

10 γάζονται σε γραφεία διαφορετικού γεωγραφικού επιπέδου: εθνικό, περιφερειακό, νομαρχιακό και τοπικό. Εκτός από τις δραστηριότητες αστυνόμευσης, στις αρμοδιότητες περιλαμβάνονται ο έλεγχος των εθνικών πάρκων μέσω των 20 Κέντρων Χερσαίου Περιβάλλοντος (CTA), η διαχείριση του Εθνικού Δασολογίου και η διεθνής εκπροσώπηση της Ιταλίας για θέματα δασών και τη σύμβαση CITES. Λόγω της οργάνωσης 28 εξειδικευμένων Γραφείων για τη Βιοποικιλότητα, οι οποίες συντονίζονται σε κεντρικό επίπεδο, η Υπηρεσία διαχειρίζεται άμεσα ένα δίκτυο 130 δημόσιων περιοχών φυσικών αποθεμάτων, οι περισσότερες εκ των οποίων ανήκουν στο δίκτυο Natura 2000, είτε ως Περιοχές Κοινοτικού Ενδιαφέροντος (SCI), είτε ως Περιοχές για την Προστασία της Ορνιθοπανίδας (SPA), είτε ως περιοχές υπό την αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Πορτογαλία Instituto Superior de Agronomia (ISA) Institute of Agronomy Maria da Conceição Colaço Το Instituto Superior de Agronomia είναι η σχολή γεωργικών επιστημών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Λισαβόνας. Είναι η πρώτη σχολή της Πορτογαλίας στις γεωργικές επιστήμες και τα σχετικά πεδία της δασοπονίας, της τεχνολογίας τροφίμων, της περιβαλλοντικής επιστήμης, της βιολογίας και της αρχιτεκτονικής τοπίου. Η ομάδα που απασχολείται στο πρόγραμμα ανήκει στο Κέντρο Εφαρμοσμένης Οικολογίας που ειδικεύεται στην οικολογία και την περιβαλλοντική εκπαίδευση και απευθύνεται σε δασοπόνους, σχολεία και λοιπούς ενδιαφερόμενους. Σλοβενία Zavod za gozdove Slovenije (Slovenia Forest Service) Andrej Breznikar Η Zavod za gozdove Slovenije (SFS) είναι κρατικός οργανισμός με εμβέλεια σε όλη τη Σλοβενία εντός της οργανωτικής της δομής, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί από το Δασικό Νόμο. Είναι ο μεγαλύτερος δασικός οργανισμός στη Σλοβενία όσον αφορά στον αριθμό των εργαζομένων και τις υπηρεσίες που προσφέρει σχετικά με το δάσος και τη δασοπονία. Η κύρια αποστολή της SFS είναι η εφαρμογή της δασικής πολιτικής, που εκφράζεται με το σχεδιασμό της δασικής διαχείρισης, το σχεδιασμό της δασοκομίας, καθώς και την εκπαίδευση και κατάρτιση ιδιοκτητών δασών και την πληροφόρηση του κοινού για τη σημασία των δασών και της δασοπονίας. Η αποστολή της (SFS) συνοψίζεται στο ακόλουθο σύνθημα: «Ενδιαφέρον για το δάσος για να κερδίσουν οι άνθρωποι και η φύση». 10

11 Ισπανία Asociacion de Forestales de Espana "Ricardo Codorniu" (Spanish Foresters Association Ricardo Codorniu) PROFOR Eduardo Tolosana Η PROFOR προσπαθεί να φέρει σε επαφή τους Ισπανούς δασολόγους. Είναι αυτόνομη και διοικείται από τα μέλη της με δημοκρατικές διαδικασίες. Η γεωγραφική της εμβέλεια εκτείνεται σε όλη την Ισπανική επικράτεια. Η PROFOR είχε 480 εγγεγραμμένα μέλη το Η PROFOR έχει τους ακόλουθους στόχους: - Την ενημέρωση της κοινωνίας σχετικά με τους φυσικούς πόρους και την αειφορική διαχείριση. - Τη μετάδοση της ανεξάρτητης άποψης των δασολόγων και την ενίσχυση της κοινωνικής αναγνώρισης του επαγγέλματος. - Την προώθηση της ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας ανάμεσα στους δασολόγους και τη διάχυση των καινοτομιών σχετικά με τη διαχείριση της φύσης και τη διατήρηση. Union of Southern European Forest Owners (USSE) Inazio Martinez de Arano, Joana Bateira Η USSE είναι Ευρωπαϊκός Όμιλος Οικονομικού Ενδιαφέροντος (EEIG) που ιδρύθηκε το 1989, στον οποίο συμμετέχουν ενώσεις δασοκτημόνων από διάφορες χώρες της νότιας Ευρώπης, και συγκεκριμένα 3 ενώσεις από την Πορτογαλία, 2 ενώσεις από την Ισπανία, 2 ενώσεις από τη Γαλλία και 1 ένωσης από την Ελλάδα, ενώ διατηρεί στενές σχέσεις με εθνικές ενώσεις και περιφερειακούς φορείς σε όλη την Ευρώπη. Με τη δυναμική της, η Ένωση στοχεύει στην ανάπτυξη και την ενιαία εφαρμογή της δασοπονίας σε διαφορετικές περιοχές, καταργώντας τα εμπόδια, με στόχο την ευρεία συνεργασία και τον καθορισμό μιας ολοκληρωμένης, διαφανούς και αποτελεσματικής δασικής αγοράς Το Πλαίσιο Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η ευρύτερη κοινή αντίληψη σχετικά με τη δασοπονία και τα εργασιακά καθήκοντα των δασοπόνων δεν αντιπροσωπεύει απαραίτητα την πραγματικότητα. Εξακολουθεί να επικρατεί μία στερεότυπη εικόνα (και σε ορισμένες περιπτώσεις εικόνα-σύμβολο) που παρουσιάζει το δασοπόνο με πράσινη στολή και με κρεμασμένο τουφέκι στον ώμο να περιπολεί τα δάση και να κυνηγά τα άγρια ζώα. Ο επαγγελματισμός της εργασίας, η πραγματικά σκληρή 11

12 δουλειά, τα νέα πεδία αρμοδιοτήτων και οι νέες ειδικότητες είτε δεν είναι ευρύτερα γνωστά είτε δεν τυγχάνουν της προσοχής που τους αρμόζει. Και το πιο πιθανό είναι αυτή η κατάσταση να συνεχιστεί, εκτός εάν ξεκινήσει μία διαδικασία ενημέρωσης και διαφώτισης, η οποία θα παρουσιάζει και θα προωθεί τη δασοπονία και το επάγγελμα του δασοπόνου στο ευρύ κοινό. Κατά συνέπεια, εκτός από τη συνέχιση της ορθής διαχείρισης των δασών, είναι εξίσου σημαντική η διασφάλιση ενός βέλτιστου προτύπου πολιτικής δημοσίων σχέσεων και επικοινωνίας, εάν φυσικά επιθυμούμε να αναστρέψουμε αυτήν την κατάσταση. Και ένας από τους καταλληλότερους τρόπους για την προώθηση της δασοπονίας, την αύξηση του ενδιαφέροντος του κοινού για τη φύση, καθώς και για τη βελτίωση της ελκυστικότητας των δασών και της δασοπονίας είναι η Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik). Όμως, η Δασική Παιδαγωγική δεν είναι μόνο ένα μέσο βελτίωσης της δημόσιας εικόνας των δασοπόνων και της δασοπονίας. Αν και αυτό είναι απαραίτητο, η αναθέρμανση ή ακόμη και η ανασύσταση της σχέσης των ανθρώπων με τη φύση, έτσι ώστε να έρθουν και πάλι σε επαφή μαζί της και να καταη ευρύτερη κοινή αντίληψη σχετικά με τη δασοπονία και τα εργασιακά καθήκοντα των δασοπόνων δεν αντιπροσωπεύει απαραίτητα την πραγματικότητα. Εξακολουθεί να επικρατεί μία στερεότυπη εικόνα (και σε ορισμένες περιπτώσεις εικόνα-σύμβολο) που παρουσιάζει το δασοπόνο με πράσινη στολή και με κρεμασμένο τουφέκι στον ώμο να περιπολεί τα δάση και να κυνηγά τα άγρια ζώα. Ο επαγγελματισμός της εργασίας, η πραγματικά σκληρή δουλειά, τα νέα πεδία αρμοδιοτήτων και οι νέες ειδικότητες είτε δεν είναι ευρύτερα γνωστά είτε δεν τυγχάνουν της προσοχής που τους αρμόζει. Και το πιο πιθανό είναι αυτή η κατάσταση να συνεχιστεί, εκτός εάν ξεκινήσει μία διαδικασία ενημέρωσης και διαφώτισης, η οποία θα παρουσιάζει και θα προωθεί τη δασοπονία και το επάγγελμα του δασοπόνου στο ευρύ κοινό. Κατά συνέπεια, εκτός από τη συνέχιση της ορθής διαχείρισης των δασών, είναι εξίσου σημαντική η διασφάλιση ενός βέλτιστου προτύπου πολιτικής δημοσίων σχέσεων και επικοινωνίας, εάν φυσικά επιθυμούμε να αναστρέψουμε αυτήν την κατάσταση. Και ένας από τους καταλληλότερους τρόπους για την προώθηση της δασοπονίας, την αύξηση του ενδιαφέροντος του κοινού για τη φύση, καθώς και για τη βελτίωση της ελκυστικότητας των δασών και της δασοπονίας είναι η Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik).νοήσουν και να αντιληφθούν τις διαδικασίες της, είναι μακράν πιο σημαντική. Και η Δασική Παιδαγωγική είναι το πλέον ιδανικό μέσο για την επίτευξη αυτών των στόχων. Αυτοί οι βασικοί στόχοι συνιστούν τις θεμελιώδεις αρχές της Δασικής Παιδαγωγικής. Για παράδειγμα, η Δασική Παιδαγωγική στην Αυστρία εστιάζει σε τέσσερις κύριους στόχους: να καλλιεργήσει το προσωπικό ενδιαφέρον των ανθρώπων για το δασικό περιβάλλον και τη δασοπονία να επικοινωνήσει τις επιδράσεις του δάσους στο περιβάλλον να διδάξει τη σωστή συμπεριφορά μέσα στη φύση και κατά την αλληλεπίδραση με τη φύση να εμπνεύσει το σεβασμό προς την άγρια χλωρίδα και πανίδαυπηρετεί την εθνική οικονομία. 12

13 Δυστυχώς, οι περισσότεροι δασοπόνοι διαθέτουν περιορισμένη ή καθόλου παιδαγωγική εκπαίδευση. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι δασοπόνοι συνήθως δεν είναι εξοικειωμένοι με τις βασικές παιδαγωγικές αρχές και έννοιες, ούτε γνωρίζουν σε βάθος τις διάφορες μεθόδους διδασκαλίας και εκπαίδευσης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δε διαθέτουν καν τα μέσα για να μεταδώσουν την υπάρχουσα γνώση τους. Κατά συνέπεια, οι δασοπόνοι στερούνται ιδιαιτέρως του απαιτούμενου παιδαγωγικού υποβάθρου ώστε να αναπτύξουν ιδέες για νέες ομάδες-στόχους, όπως είναι τα άτομα με ειδικές ανάγκες και οι ηλικιωμένοι, και επίσης δεν κατέχουν τις γενικές βασικές αρχές ώστε να γίνουν φορείς της γνώσης στην οποία γίνεται αναφορά στις διάφορες κατευθυντήριες οδηγίες. Πολλοί δασοπόνοι συνεργάζονται με τις τοπικές αρχές, ωστόσο συνήθως δεν έχουν στη διάθεσή τους ένα ενιαίο (νομικό) σύστημα ή ακόμη και οδηγίες σχετικά με το πώς να εντάξουν ή να εφαρμόσουν τη Δασική Παιδαγωγική στη δασική εκπαίδευση. Σχετική νομική υποστήριξη υπάρχει μόνο στην Αυστρία. Τέλος, εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι η συχνότητα και το επίπεδο του παιδαγωγικού έργου στην κοινότητα επηρεάζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις οικονομικές περικοπές. Το παιδαγωγικό έργο επιτελείται συνήθως από εθελοντές και μέσω μη συντονισμένων προσπαθειών από άτομα με τον ανάλογο ζήλο, γεγονός το οποίο καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση και την παρακολούθηση της ποιότητας των προσπαθειών και της ανταπόκρισης στον επιθυμητό βαθμό. Κατά την ανάλυση των αναγκών του εκπαιδευτικού προγράμματος, όλοι οι ερωτηθέντες συμφώνησαν στην αναγκαιότητα της παιδαγωγικής εκπαίδευσης των δασοπόνων και όσων εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τη Δασική Παιδαγωγική. Από την άλλη, δεν είναι σίγουρο εάν οι εργοδότες προτίθενται να συνεργαστούν και εάν οι δασοπόνοι διαθέτουν αρκετό χρόνο για τις παιδαγωγικές τους δραστηριότητες κατά τις ώρες εργασίας τους. Εάν δεν υπάρχει ενεργή υποστήριξη, η Δασική Παιδαγωγική θα συνεχίσει να στηρίζεται σε μία εθελοντική βάση, με αποτέλεσμα να μη μπορεί να διασφαλιστεί η ανατροφοδότηση και η ποιότητα. Όπως συμβαίνει και με άλλα επαγγέλματα, στις σύγχρονες κοινωνίες τα επιτεύγματα συχνά μετρώνται μόνο με χρηματικούς όρους. Επομένως, τα χρήματα που ρέουν προς και απορρέουν από τη Δασική Παιδαγωγική μπορούν να της εξασφαλίσουν την αναγνώριση που της αξίζει. Αυτό σημαίνει, πρώτον, ότι οι πελάτες θα πρέπει να εκτιμήσουν την εργασία και να την ανταμείψουν αναλόγως, και δεύτερον, ότι ο δασοπόνος θα πρέπει να πληρωθεί (είτε από τον εργοδότη του είτε από τη Δημόσια Διοίκηση ή από τους γονείς μέσω των σχολείων). Η επιτυχία της Δασικής Παιδαγωγικής εξαρτάται επίσης από την αναγνώριση της παραγωγής προϊόντων που δεν έχουν ως βάση το ξύλο, καθώς και άλλων δευτερεύουσας σημασίας ρόλων. Αν η συμβολή της Δασικής Παιδαγωγικής εκφραστεί με όρους εισοδήματος, αυτόματα αποτελεί μέρος των οικονομικών αποτελεσμάτων της διαχείρισης των δασών. Όλα αυτά θα πρέπει να έχουν θετική επιρροή στις νομοθετικές αλλαγές των συμμετεχουσών χωρών. Αυτές οι αλλαγές δε θα αφορούν μόνο το περιβάλλον, αλλά και την εκπαίδευση και τη δημόσια θεσμική ανάπτυξη. Αν και υπάρχει πληθώρα οργανισμών που ασχολούνται με τη δασική εκπαίδευση, μέχρι στιγμής δεν παρατηρείται ιδιαίτερος συντονισμός ή ένα συλλογικό δίκτυο. 13

14 Παρόμοιες προσεγγίσεις της Δασικής Παιδαγωγικής εφαρμόζονται στην Αυστρία, την Τσεχία, τη Σλοβακία και σε ορισμένα από τα ομοσπονδιακά κράτη της Γερμανίας. Εκεί, η Δασική Παιδαγωγική εφαρμόζεται από δασοπόνους ή δασοπονικές σχολές. Στη Φινλανδία και τη Γερμανία, επικρατεί μία ξεχωριστή προσέγγιση του δασοπόνου, ο οποίος συμμετέχει ενεργά στην εκπαίδευση, χωρίς κεντρική υποστήριξη ή χωρίς να διαθέτει παιδαγωγικό υπόβαθρο. Παιδαγωγική εκπαίδευση στους δασολόγους, ως μέρος της επαγγελματικής τους κατάρτισης (σε δευτεροβάθμιες σχολές ή κολλέγια), παρέχεται μόνο στην Αυστρία και στο ομοσπονδιακό κράτος της Βαυαρίας στη Γερμανία. Η Δασική Παιδαγωγική αποτελεί γνωστικό αντικείμενο στο Πανεπιστήμιο του Freiburg και του Μονάχου και στο Πολυτεχνείο του Weihen Stephan. Στο Πολυτεχνείο του Weihen Stephan το waldpädagogic αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της εκπαίδευσης. Στην Τσεχία, η Δασική Παιδαγωγική είναι μέρος της δασικής εκπαίδευσης που παρέχεται στις δευτεροβάθμιες σχολές δασοπονίας. Η Τσεχία, η Σλοβακία και η Αυστρία προσφέρουν ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα που χορηγούν πτυχίο στη Δασική Παιδαγωγική. Στο ομοσπονδιακό κράτος Rheinland-Pfalz στη Γερμανία υπάρχουν δασοπόνοι των οποίων το εκπαιδευτικό έργο αμείβεται από το Υπουργείο Παιδείας. Η Αυστρία ενδεχομένως διαθέτει το πιο εξελιγμένο σύστημα εκπαίδευσης στη Δασική Παιδαγωγική, μετρώντας ήδη στο δυναμικό της 800 εκπαιδευμένους δασολόγους ή πιστοποιημένους δασικούς εκπαιδευτές. Η Δασική Παιδαγωγική εντάσσεται στην αυστριακή νομοθεσία και έχει επιβληθεί σε όλα τα αυστριακά κράτη. Το Πρόγραμμα Δημόσιας Ανάπτυξης της Αυστρίας για την περίοδο εγγυάται την οικονομική στήριξη των εκπαιδευτών δασοπονίας. Σύμφωνα με την ανάλυση αναγκών στην οποία βασίστηκε η ανάπτυξη της Δασικής Παιδαγωγικής, ιδιαίτερη σημασία έχουν τα εξής σημεία: η εφαρμογή της Δασικής Παιδαγωγικής στο σύστημα της δασικής εκπαίδευσης η σταδιακή εδραίωση της ποιότητας και του αντικειμένου της Δασικής Παιδαγωγικής η κατάρτιση εκπαιδευτικού υλικού για την παιδαγωγική εκπαίδευση των δασοπόνων η συλλογή και η παρουσίαση παραδειγμάτων δραστηριοτήτων που εξηγούν τόσο την περιβαλλοντική όσο και τη δασική διαχείριση. η ανάπτυξη διδακτικού υλικού που επικεντρώνεται σε προβληματικές ομάδες-στόχους, όπως, για παράδειγμα, στους εφήβους, στα άτομα με ειδικές ανάγκες και στους ηλικιωμένους. 14

15 2. Η εικόνα του δασοπόνου στην Μεσόγειο Η εικόνα ενός δασοπόνου στις μεσογειακές χώρες δεν ακολουθεί το στερεότυπο που παρουσιάζουν οι συνάδελφοί του στην κεντρική Ευρώπη. Συνήθως το επάγγελμα του δασοπόνου δεν είναι γνωστό στο ευρύ κοινό. Αντιθέτως, οι δασοφύλακες είναι αυτοί που ακολουθούν ένα χαρακτηριστικό στερεότυπο, καθώς περιηγούνται στα δάση διαρκώς με μια πράσινη στολή και ένα τουφέκι στην πλάτη Δασική Παιδαγωγική στις μεσογειακές χώρες Σε αυτό το κεφάλαιο, παρουσιάζεται συνοπτικά η ανάπτυξη και εφαρμογή της επιστήμης της δασικής παιδαγωγικής σε κάθε μία από τις μεσογειακές χώρες, που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Κύπρος Δυστυχώς στην Κύπρο η δασική παιδαγωγική δεν συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα μαθήματων του Δασικού Κολλεγίου Κύπρου. Η δασική παιδαγωγική δεν έχει αναπτυχθεί ακόμα στην Κύπρο με τη μορφή που εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες της κεντρικής Ευρώπης. Εφαρμόζεται κυρίως σε περιβαλλοντικά κέντρα από δασοπόνους ή από εκπαιδευτές που έχουν επαρκείς γνώσεις για τα δασικά οικοσυστήματα. Αρκετές παρουσιάσεις και άλλες υπαίθριες δραστηριότητες διεξάγονται στο πλαίσιο των εργασιών της εβδομάδας του Δάσους που οργανώνεται κάθε χρόνο από το Τμήμα Δασών. Οι περισσότερες από τις δραστηριότητες αφορούν στην πρόληψη των δασικών πυρκαγιών και στην ενίσχυση της ενημέρωσης για την αξία των δασών. Οι δραστηριότητες της δασικής παιδαγωγικής συνδέονται κυρίως με την εντυπωσιακές συλλογές εκθεμάτων που διατηρούνται σε περιβαλλοντικά κέντρα και σε αρκετά εκπαιδευτικά μονοπάτια που υποστηρίζουν την εκπαίδευση για περιβαλλοντικά και δασικά θέματα. Ελλάδα Στην Ελλάδα δεν έχει αναπτυχθεί η επιστήμη της δασικής παιδαγωγικής. Δεν υπάρχουν εκπαιδευτικά ιδρύματα ή οργανισμοί που να παρέχουν στους δασοπόνους κατάρτιση στο αντικείμενο της δασικής παιδαγωγικής. Στο παρελθόν, υπήρχαν δύο σχολές που δίδασκαν μεθόδους καταστολής των δασικών πυρκαγιών σε συγκεκριμένες ομάδες. Οι απόφοιτοι αυτών των σχολών απασχολούνταν στη συνέχεια σε δασικές υπηρεσίες και ειδικότερα στη διαχείριση δασικών πυρκαγιών. Αυτές οι σχολές δε λειτουργούν πλέον. Παρόλα αυτά, οι απόφοιτοι των Ελληνικών Τμημάτων Δασοπονίας πανεπιστημιακής και τεχνολογικής εκπαίδευσης έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν στην Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) (μονοετές πρόγραμμα). Αυτή η σχολή προσφέρει μαθήματα διδακτικής και ψυχολογίας σε δασολόγους και δασοπόνους που επι 15

16 θυμούν να απασχοληθούν στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και παρέχει στους αποφοίτους πιστοποίηση για την επάρκεια διδασκαλίας μαθημάτων που σχετίζονται με το περιβάλλον στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιπρόσθετα, προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, στα οποία συμπεριλαμβάνονται δασικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, εφαρμόζονται από τις περιφερειακές δασικές υπηρεσίες, τους φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών και τις περιβαλλοντικές ΜΚΟ. Αυτές οι ομάδες και οι ενώσεις - δημόσιες και ιδιωτικές - που δραστηριοποιούνται σε περιβαλλοντικούς και δασικούς τομείς έχουν περιορισμένη, έως και μηδαμινή, εκπαίδευση στον παιδαγωγικό τομέα και συνήθως δεν έχουν αναπτυγμένες επικοινωνιακές ικανότητες. Ιταλία Η δασική παιδαγωγική στην Ιταλία, αναφορικά με τη γνώση, την παράδοση και την οργάνωση, διεξάγεται ή συντονίζεται κατά κύριο λόγο από την Κρατική Δασική Υπηρεσία (CFS) στο πλαίσιο μιας γενικής περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Αυτού του είδους η δραστηριότητα λαμβάνει υπόψη την αειφορική διαχείριση της γης και την εκπαίδευση στην σημασία της βιοποικιλότητας.ταυτόχρονα αποσκοπεί στην πρόληψη των περιβαλλοντικών εγκλημάτων μέσω της ευαισθητοποίησης πολιτών που έχουν γνώση των περιβαλλοντικών αξιών. Παρόλα αυτά, το προσωπικό που εμπλέκεται σε αυτές τις δραστηριότητες, συνήθως δεν έχει λάβει συγκεκριμένη παιδαγωγική εκπαίδευση, ούτε κατά τη διάρκεια των σπουδών του, ούτε κατά την παραμονή και εκπαίδευσή του στην Υπηρεσία. Μόνο ένας μικρός αριθμός δασοπόνων έχει παρακολουθήσει ένα πρόγραμμα μαθημάτων για την κατανόηση της φύσης με μεθόδους παρόμοιες του PAWS. Υπάρχουν όμως πολλοί άλλοι φορείς, είτε κυβερνητικοί είτε ΜΚΟ, που διεξάγουν σήμερα δασικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, οι οποίες όμως δεν ανταποκρίνονται σε όλες τις απαιτήσεις, καθιστώντας την CFS ως εθνικό σημείο αναφοράς για τη δασική παιδαγωγική. Ένα δίκτυο από 28 τοπικά γραφεία που αποκαλούνται Γραφεία για τη Βιοποικιλότητα (UTB), τα οποία διαχειρίζονται 130 προστατευόμενες περιοχές με υψηλή περιβαλλοντική αξία και απαρτίζονται κυρίως από δασοπόνους, συντονίζονται από ένα κεντρικό σημείο της CFS στη Ρώμη και την Υπηρεσία για τη Βιοποικιλότητα και διατηρούν συνεχή επαφή με τους λοιπούς τοπικούς φορείς κυβερνητικούς ή μη με κοινή αποστολή την αειφορική διαχείριση της γης. Αντιπροσωπεύουν επίσης, το κεντρικό σημείο για μία ευρεία και περίπλοκη εκπαιδευτική δραστηριότητα όπου σχολεία, προστατευόμενες περιοχές, φορείς διαχείρισης και περιβαλλοντικές ΜΚΟ αποτελούν ταυτόχρονα αποδέκτες, υποστηρικτές και συνεταίρους Πορτογαλία Στην Πορτογαλία δεν παρέχεται εκπαίδευση στη δασική παιδαγωγική, ούτε υπάρχει συγκεκριμένη επαγγελματική κατάρτιση από κάποιο πανεπιστήμιο. Από τη στιγμή που υπάρχει έλλειψη γνώσης και ικανοτήτων των επαγγελματιών δασοπόνων σε αυτόν τον τομέα, οι 16

17 περισσότερες παιδαγωγικές ξεναγήσεις στο δάσος σε συγκεκριμένες ομάδες στόχους, όπως μαθητές και ευρύ κοινό, γίνονται από κέντρα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Η Διεύθυνση Δασών, σε συνεργασία με την ομάδα μας (ISA/CEABN), προσέφεραν συγκεκριμένη πρακτική εκπαίδευση στις ομάδες εκπαιδευτών κάποιων εξ αυτών των κέντρων, όμως θεωρούμε ότι αυτό δεν αρκεί, καθώς οι ακαδημαϊκοί τομείς των εκπαιδευτών είναι πολύ διαφορετικοί, για παράδειγμα σωματική αγωγή, κοινωνιολογία, βιολογία, περιβαλλοντική μηχανική κ.ά. Στο σχολικό σύστημα (από 6 έως 18 ετών) περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα μαθημάτων δασικά και άλλα περιβαλλοντικά θέματα, όμως συνήθως αυτή η επίσημη προσέγγιση παρέχει μόνο θεωρητική γνώση και αποκλείει τις άλλες αισθήσεις. Υπάρχει ένα δίκτυο σχολείων που απασχοείται σε ένα πρόγραμμα δασικής εκπαίδευσης (PROSEPE) σε μια βάση εκτός του σχολικού προγράμματος εκπαίδευσης. Κάποιες δασικές ενώσεις και νομαρχίες, προσφέρουν επίσης στο ευρύ κοινό παιδαγωγικές δραστηριότητες οι οποίες, όμως, διεξάγονται κυρίως σε συγκεκριμένες εορταστικές ημέρες. Οι ΜΚΟ, οι υπηρεσίες των Εθνικών Πάρκων και κάποιες ιδιωτικές εταιρείες, εργάζονται επίσης στην περιβαλλοντική εκπαίδευση που αφορά δασικά θέματα, ωστόσο αυτό δεν είναι πολύ σύνηθες στην πορτογαλική πραγματικότητα. Σλοβενία Οι δασικές παιδαγωγικές δραστηριότητες στη Σλοβενία αποτελούν αρμοδιότητα της Δασικής Υπηρεσίας της Σλοβενίας (SFS) και γι αυτό χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ένα μικρό μέρος τους διεξάγεται από τοπικές δασικές ενώσεις που χρεώνουν τις υπηρεσίες τους στους συμμετέχοντες. Περίπου 150 δασοπόνοι της SFS συμμετέχουν στις δασικές παιδαγωγικές δραστηριότητες, διεξάγοντας περίπου 500 εκδηλώσεις με περισσότερους από συμμετέχοντες ετησίως. Όλες οι δραστηριότητες συντονίζονται από την κεντρική μονάδα της SFS και η ευθύνη για αυτές τις δραστηριότητες ανήκει στο Τμήμα Εφαρμογών των Δασοκτημόνων και των Δημοσίων Σχέσεων της SFS. Η βασική ομάδα-στόχος είναι οι μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι δασικές παιδαγωγικές δραστηριότητες συνδέονται με περισσότερα από 100 εκπαιδευτικά δασικά μονοπάτια στη Σλοβενία που υποστηρίζουν τη μετάδοση της γνώσης για τα δάση και τη δασοπονία. Παρότι οι δασικές παιδαγωγικές δραστηριότητες διεξάγονται σχεδόν αποκλειστικά από δασοπόνους της SFS (ακόμα και σε τοπικές δασικές ενώσεις), η παιδαγωγική εκπαίδευση των δασοπόνων κατά τη διάρκεια των σπουδών τους είναι πολύ περιορισμένη. Κάποιες πληροφορίες είναι διαθέσιμες σε όλα τα επίπεδα της δασικής εκπαίδευσης αλλά όχι ως ανεξάρτητο μάθημα του προγράμματος σπουδών. Ισπανία Όταν μιλάμε για εκπαίδευση σε περιβαλλοντικά ζητήματα στην Ισπανία υπάρχουν έντονες διαφορές ανάμεσα στις αυτόνομες Περιφέρειες σχετικά με την περιβαλλοντική και εκπαιδευτική πολιτική, καθώς αυτά τα ζητήματα ανήκουν στην αρμοδιότητα των περιφερειακών διοικήσεων. 17

18 Παρόλα αυτά, υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά όπως μερικά μαθήματα στα επίσημα εκπαιδευτικά προγράμματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που αποκαλούνται «Περιβαλλοντική Γνώση» ("Conocimiento del Medio"). Οι δάσκαλοι έχουν διαφορετικά επαγγελματικά προφίλ, αλλά οι περισσότεροι δεν έχουν εξειδικευμένη γνώση της δασοπονίας. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα σπουδών για αυτά τα επίσημα προγράμματα περιλαμβάνει κάποιες πληροφορίες για το δάσος αλλά τίποτε για τη δασοπονία. Υπάρχουν κάποιες πρωτοβουλίες από ετερογενείς δασικούς εταίρους (για παράδειγμα, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πολτού και Χαρτιού, ASPAPEL, ή η Ένωση Δασικών Επιχειρήσεων ASEMFO) για την επαγγελματική κατάρτιση δασκάλων ή τη δημιουργία παιδαγωγικών εργαλείων. Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο ή το Υπάρχουν επίσης κάποιες μεμονωμένες πρωτοβουλίες συνεργασίας μεταξύ των Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και των Περιβαλλοντικών Αρχών (π.χ. παραδείγματα υπάρχουν στην Καστίλλη - Λεόν ή τη Ναβάρα). Εκτός από τα επίσημα προγράμματα εκπαίδευσης παιδιών, υπάρχουν πολλές δομές δημοσιότητας για τα περιβαλλοντικά θέματα σε διαφορετικές περιοχές (Εθνικά Πάρκα, Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Δασικά Κέντρα, Περιβαλλοντικά Εργαστήρια...). Αυτές οι πρωτοβουλίες προωθούνται από δασικές ή περιβαλλοντικές Υπηρεσίες και απευθύνονται σε μεγαλύτερες ομάδες όπως σε ενήλικες και το ευρύ κοινό. Το προφίλ των εκπαιδευτών είναι, επίσης, αρκετά ετερογενές. Εκτός από τους πόρους που χρησιμοποιούνται για τη «Δημόσια Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» υπάρχουν επίσης, κάποια εργαλεία σχετικά με τη δασοπονία (για παράδειγμα η οργάνωση των δασολόγων μας, Profor, συνεργάζεται με τη Δασική Υπηρεσία Καστίλης - Λεόν αναπτύσσοντας ένα εργαλείο δημοσιότητας στο διαδίκτυο, βλ. Αναλύοντας όλα τα ανωτέρω, παρατηρούμε ότι παρόλο που σε κάθε χώρα υπάρχουν κάποιοι φορείς που εργάζονται στη δασική εκπαίδευση, υπάρχει μια ξεκάθαρη έλλειψη δασοπόνων με θεωρητικές και πρακτικές ικανότητες σε αυτόν τον τομέα γνώσης. Κατά τη γνώμη μας κανείς δεν είναι καταλληλότερος να κατανοήσει το δάσος καλύτερα από έναν δασοπόνο, όχι μόνο εξαιτίας της εκπαίδευσής του, αλλά και επειδή δουλεύει μέσα σε αυτό και για αυτό. Γι αυτό πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητο οι δασοπόνοι να αποκτήσουν τις ικανότητες για την προετοιμασία παιδαγωγικών ξεναγήσεων στα δάση και να είναι σε θέση να εργαστούν για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών μέσω κοινωνικών προσεγγίσεων. 18

19 3. Λόγοι εκπαίδευσης στη Δασική Παιδαγωγική (Waldpädagogik) Η διεθνής εμπειρία, οι επισκέψεις ανταλλαγής και η τοποθέτηση δασικού προσωπικού σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης με την αλλαγή της χιλιετίας χωρίς αμφιβολία αποτελούν ζωντανή απόδειξη της ολοένα αυξανόμενης αποξένωσης του ανθρώπου από τη φύση. Η αρνητική αυτή τάση ενισχύεται ακόμη περισσότερο από τις πιέσεις του σύγχρονου πολιτισμού και τη μεταστροφή των προσωπικών αξιών μας. Η τεχνολογία της πληροφόρησης και των τηλεπικοινωνιών, σε συνδυασμό με το διαδίκτυο αποκόπτουν τους δεσμούς μεταξύ φύσης και ανθρώπου. Το δασικό περιβάλλον παρέχει μία αστείρευτη πηγή μάθησης και εκπαίδευσης μέσα από μία εμπειρία στενά συνδεδεμένη με τη φύση. Αυτή είναι η φιλοδοξία του Προγράμματος PAWS: να προωθήσει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το οποίο θα προσφέρει στο δασικό προσωπικό τη δυνατότητα να αποκτήσει περαιτέρω προσόντα στο πεδίο της Δασικής Παιδαγωγικής. Την προετοιμασία του εν λόγω προγράμματος, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, έχουν αναλάβει από κοινού έντεκα ιδρύματα διαφόρων τύπων από την Τσεχία, τη Σλοβακία, τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η κεντρική ιδέα του εκπαιδευτικού προγράμματος βασίζεται στο στόχο της προώθησης των θετικών αξιών της ζωής σε κάθε έναν από τους συμμετέχοντες μέσα από τη δασική εκπαίδευση. Μεταξύ αυτών των αξιών συγκαταλέγονται οι εξής: Υγεία τα δάση αποτελούν πηγή φυσικού πλούτου και παίζουν καθοριστικό ρόλο στην υγεία των ειδών του ζωικού και του φυτικού βασιλείου, αλλά και του ανθρώπου Φυσικό περιβάλλον η διαχείριση των δασών συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις για την προστασία της φύσης, καθώς και με τα κριτήρια αειφόρου ανάπτυξης Υπευθυνότητα οι δασοπόνοι φέρουν την ευθύνη της διαχείρισης και της προστασίας των δασών με απώτερο στόχο τη διατήρησή τους για τις επόμενες γενιές Αναψυχή οι δασοπόνοι ξεναγούν τους επισκέπτες σε μέρη που γνωρίζουν ότι είναι κατάλληλα για αναψυχή Ευαισθητοποίηση οι δασοπόνοι προσδίδουν έναν συνδετικό κρίκο μεταξύ φύσης και κοινού ενθαρρύνοντας την περιβαλλοντική τους συνείδηση Παραδόσεις η δασοπονία έχει παράδοση, η οποία τεκμηριώνεται με ιστορικά αρχεία Προστασία οι δασοπόνοι είναι ανοικτοί σε οποιαδήποτε συζήτηση με το κοινό και δηλώνουν έτοιμοι να υποστηρίξουν τις συμβάσεις για την προστασία της φύσης Παραγωγή οι δασοπόνοι διατηρούν σε υψηλά επίπεδα την παραγωγική δυνατότητα των δασών Αειφορία η αειφορική δασοπονία ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη σύναψη δεσμών μεταξύ ανθρώπου και φύσης και μεταξύ φυσικών διεργασιών και αλληλεξαρτήσεων Όφελος το ακατέργαστο ξύλο είναι σημαντικό οικολογικό υλικό και ανανεώσιμος φυσικός πόρος 19

20 Σεβασμός για το ευρύ κοινό, οι δασοπόνοι αποτελούν θετικό πρότυπο σε ό,τι αφορά το σεβασμό της φύσης και της σχέσης συνεργασίας μεταξύ φύσης και ανθρώπου. Συνοπτικά, όλες αυτές οι αξίες συνιστούν μακροπρόθεσμους στόχους και διαμορφώνουν το μήνυμα της Δασικής Παιδαγωγικής. Άποψη των εταίρων Paws-Med Παρότι συμφωνούμε με όλους αυτούς τους λόγους, θα θέλαμε να προσθέσουμε κάποιους για να συμπληρώσουμε αυτούς που ήδη έχουν παρουσιαστεί. Μη εμπορεύσιμη αξία Οι δασοπόνοι διαχειρίζονται τα δάση με στόχο την αύξηση της βιοποικιλότητας, την προστασία του εδάφους, τη ρύθμιση των υδάτινων πόρων, την απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα κλπ. Μη ξυλώδη προϊόντα Η συνεισφορά του δάσους σε σύγχρονα και παραδοσιακά ανακυκλώσιμα προϊόντα που περιέχουν ξύλο, σε καυσόξυλα και άλλες μορφές βιομάζας ως ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε φελλό, σε ρετσίνι, μανιτάρια, βρώσιμα φρούτα ή σπόρους, αρωματικά και θεραπευτικά φυτά, κλπ. Κληρονομιά Τα δάση αποτελούν σημαντική φυσική και πολιτιστική κληρονομιά για τη διατήρηση της ξεχωριστής ταυτότητας του πληθυσμού. Εργασία Τα δάση είναι εργοδότες. Δασοπόνοι, δασοφύλακες, υλοτόμοι, παραγωγοί φελλού, δασικοί παραγωγοί, απασχολούμενοι σε δασικά φυτώρια, χειριστές δασικών μηχανημάτων, μελισσοκόμοι, παραγωγοί ρητίνης και βοσκοί εργάζονται στο δάσος και επιβιώνουν από αυτό. Ευθύνη των πολιτών Οι δασοπόνοι μεταδίδοντας τα θετικά αισθήματα και τη σχέση τους με το δάσος, μπορούν να θεραπεύσουν την αρνητική επίδραση των καταστρεπτικών πυρκαγιών στην ψυχολογία του κοινού και να καλλιεργήσουν θετική συμπεριφορά προς τον στόχο της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών και της αποκατάστασης μετά την πυρκαγιά. Αρχές δασικής διαχείρισης σεβόμενες τη φύση οι δασοπόνοι που χρησιμοποιούν αυτές τις αρχές στη διαχείριση μπορούν να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμη προστασία των φυσικών πόρων και, ταυτόχρονα, τη λογική εκμετάλλευσή τους. Επιπλέον, αυτές οι αρχές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλα τα πεδία των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. 20

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Τι ισχύει για τους εισακτέους μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Σύμφωνα με το Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας

Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας Ο ρόλος του προσωπικού της εκπαίδευσης στη διασφάλιση ποιότητας Προφίλ απαιτούμενων προσόντων και ικανοτήτων του υπεύθυνου ποιότητας και των εκπαιδευτών σε έναν εκπαιδευτικό οργανισμό IDEC Α.Ε. 25.09.2013

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Fiche N /File Nr 6: COM-Part - p. 1

Fiche N /File Nr 6: COM-Part - p. 1 Πρόγραμμα Τομεακό Πρόγραμμα Κατηγορία Δράσης Δράση Στόχοι και περιγραφή της δράσης ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ COMENIUS ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ Πολυμερείς Σχολικές Συμπράξεις COMENIUS Οι Πολυμερείς Σχολικές συμπράξεις Comenius

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δρ. Τάσου Μενελάου με θέμα: Προγράμματα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΣΕΕΚ) του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Ομιλία Δρ. Τάσου Μενελάου με θέμα: Προγράμματα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΣΕΕΚ) του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Ομιλία Δρ. Τάσου Μενελάου με θέμα: Προγράμματα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΣΕΕΚ) του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Εκλεκτοί προσκεκλημένοι, αγαπητοί σπουδαστές, με ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Εισαγωγή Στη σημερινή παρουσίαση εξετάζεται και αναλύεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PAWSMED

Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PAWSMED Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PAWS Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο PAWSMED Έκδοση 1.0 Περιεχόμενα Εισαγωγή Η Ιδέα του PAWS... 3 «Παιδαγωγική Εργασία στο Δάσος Σχέδιο Σεμιναρίου για Δασολόγους και Δασοπόνους» (PAWS)...3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Πρόγραμμα E ξ A ποστάσεως E κπαίδευσης ( E learning ) Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Οδηγός Σπουδών Σο πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης Ανώτατης Εκπαίδευσης Φοιτητών του Π.Τ.Δ.Ε

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης Ανώτατης Εκπαίδευσης Φοιτητών του Π.Τ.Δ.Ε ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης Ανώτατης Εκπαίδευσης Φοιτητών του Π.Τ.Δ.Ε Παρουσίαση Προγράμματος Πρακτικών Ασκήσεων του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository COMENIUS Regio Φλώρινα, 2013 COMENIUS Regio - Σκοπός Ενισχύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΚΕ.ΜΕ.Α.- ΗΜΕΡΙΔΑ ISEC BALLISTICS

ΟΜΙΛΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΚΕ.ΜΕ.Α.- ΗΜΕΡΙΔΑ ISEC BALLISTICS ΟΜΙΛΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΚΕ.ΜΕ.Α.- ΗΜΕΡΙΔΑ ISEC BALLISTICS Το Κέντρο Μελετών Ασφαλείας (ΚΕ.ΜΕ.Α.) είναι επιστημονικός, ερευνητικός και συμβουλευτικός φορέας με σκοπό τη διεξαγωγή θεωρητικής και εφαρμοσμένης έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΜΕΡΟΣ Β

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΜΕΡΟΣ Β ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 1 ΜΕΡΟΣ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1.1. Οι έννοιες: παιδεία, εκπαίδευση, μόρφωση... 3 1.2. Οι έννοιες της επαγγελματικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ H Ενσωμάτωση ή η Ένταξη των θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στον τομέα της εκπαίδευσης αποτελεί ζωτικό μέρος της δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα για τη Μαθητεία Ομιλία Θεόδωρου Αμπατζόγλου Διοικητή ΟΑΕΔ Παρασκευή, 14 Φεβρουαρίου 2014

Ημερίδα για τη Μαθητεία Ομιλία Θεόδωρου Αμπατζόγλου Διοικητή ΟΑΕΔ Παρασκευή, 14 Φεβρουαρίου 2014 Ημερίδα για τη Μαθητεία Ομιλία Θεόδωρου Αμπατζόγλου Διοικητή ΟΑΕΔ Παρασκευή, 14 Φεβρουαρίου 2014 Ο ΟΑΕΔ, η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης στην Ελλάδα, ως κύριος φορέας υλοποίησης της κυβερνητικής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυνάμωση Εκπαιδευτικών

Ενδυνάμωση Εκπαιδευτικών Ενδυνάμωση Εκπαιδευτικών πρόγραμμα επαγγελματικής επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων Συντονίστριες προγράμματος Αλεξάνδρα Βασιλείου, Ph.D. & Λίλη Βασιλείου, Ph.D. Ρόδος Οκτώβριος 2016 Μάιος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Στόχος της ΜΚΕ της ΑΣΠΑΙΤΕ θα είναι η επέκταση, ενίσχυση και ποιοτική αναβάθμιση των παρεμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος

Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Οριζόντια Προτεραιότητα & Εγκάρσιος Στόχος Στην Πρόταση Κανονισμού για τη στήριξη της Αγροτικής Ανάπτυξης μετά το 2013, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην καινοτομία αφού, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» E ΚΥΚΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΟΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΟΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΟΔΙΟΡΙΖΟΜΕΝΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Α/Α ΚΡΙΤΗΡΙΑ A. ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ 1 Διαχείριση της τάξης (π.χ. τήρηση κανονισμών) 2 Αξιοποίηση διδακτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1. Πιθανές ενέργειες:

Αρχή 1. Πιθανές ενέργειες: Η προσδοκία μας Στο επίκεντρο της δραστηριότητας της ασφαλιστικής βιομηχανίας εντοπίζεται η αντίληψη, η διαχείριση και η ανάληψη κινδύνων. Με γνώμονα την πρόληψη και την μείωση της έκθεσης στον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα Β: Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική στρατηγική εφαρμογής για τη μετατροπή τρέχουσας μη τυπικής μάθησης σε τυπική μορφή και την επικύρωση προηγούμενης γνώσης.

Εθνική στρατηγική εφαρμογής για τη μετατροπή τρέχουσας μη τυπικής μάθησης σε τυπική μορφή και την επικύρωση προηγούμενης γνώσης. Leonardo da Vinci 2013-1-FR1-LEO05-48134 AGROSKILL Μεταφορά μεθόδων επικύρωσης της άτυπης μάθησης ΕΕΚ σε ιδρύματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα της βιώσιμης γεωργίας Εθνική στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Συναισθηματική Νοημοσύνη Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Συναισθηματική Νοημοσύνη E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

https://ec.europa.eu/eusurvey/runner/941cb9fc-5bbf-4c9e-aefd-6b18fc083b9a?draftid= d-d be6f- 7e7a2c858b73&surveylanguage=EL&serverEnv=

https://ec.europa.eu/eusurvey/runner/941cb9fc-5bbf-4c9e-aefd-6b18fc083b9a?draftid= d-d be6f- 7e7a2c858b73&surveylanguage=EL&serverEnv= Δημόσια διαβούλευση στο πλαίσιο του ελέγχου καταλληλότητας της νομοθεσίας της ΕΕ για τη φύση (οδηγίες για τα πτηνά και τους οικοτόπους) https://ec.europa.eu/eusurvey/runner/941cb9fc-5bbf-4c9e-aefd-6b18fc083b9a?draftid=3396364d-d304-4358-be6f-

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. E - learning. Μάρκετινγκ Και Επικοινωνία Σε Εκπαιδευτικές Μονάδες. Οδηγός Σπουδών

Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. E - learning. Μάρκετινγκ Και Επικοινωνία Σε Εκπαιδευτικές Μονάδες. Οδηγός Σπουδών Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E - Learning Μάρκετινγκ Και Επικοινωνία Σε Εκπαιδευτικές Μονάδες E - learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ / ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΕΝΙΑΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ / ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΙΑΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ / ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Ο κάθε εκπαιδευτικός λειτουργός αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται κατά την αξιολόγηση του. Για αντικειμενική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog Σελίδα 1 μελέτη περίπτωσης πληροφορίες 1. Γενικές Πληροφορίες Πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο για ενήλικες (ηλικία άνω 25 Επίπεδο (ηλικία των μαθητών)

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ 1.1.2 Εγχειρίδιο Διαδικασιών Αξιολόγησης ΜΟΔΙΠ ΕΚΠΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1: Οργάνωση του Συστήματος Αξιολόγησης της ΜΟΔΙΠ ΥΠΟΕΡΓΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η πρώτη παρέμβαση αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε.

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε. Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF THE AEGEAN Research Unit

UNIVERSITY OF THE AEGEAN Research Unit ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ INTERREG IVC 2007-2013 Ανταλλαγή Τεχνογνωσίας & Μεταφορά Καλών Πρακτικών Δεύτερη Πρόσκληση ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η τοπική αυτοδιοίκηση καθώς και οι αναπτυξιακοί φορείς σε τοπικό και περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

«Το Έργο SURF Nature: Εισαγωγή και παρουσίαση των δράσεων του έργου»

«Το Έργο SURF Nature: Εισαγωγή και παρουσίαση των δράσεων του έργου» Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Το Έργο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα Αναγνωριση Ποιοτητα Κινητικοτητα Εκπαιδευση Προτυπα Απασχολησιµοτητα Ανάπτυξη της Αγοράς Εργασίας Σχετικά Προσόντα και κατάρτιση Η VSPORT + Έργο Ο βασικός στόχος του VSPORT είναι να αναπτυχθεί ένα διατομεακό

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Ως εκπαιδευτικό Ίδρυμα προϋποθέτει:

Ως εκπαιδευτικό Ίδρυμα προϋποθέτει: Ο ρόλος της ΜΟΔΙΠ χθες, σήμερα, αύριο ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ Ως εκπαιδευτικό Ίδρυμα προϋποθέτει: Την ενσωμάτωση και την παρακολούθηση των στοιχείων εκείνων που συμβάλλουν στην καλλιέργεια της «παιδείας» του ατόμου,

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός της Μονάδας Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της ΑΣΠΑΙΤΕ

Σκοπός της Μονάδας Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της ΑΣΠΑΙΤΕ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΣΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ Α..ΠΑΙ.Σ.Ε. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕ: Γιώργος Μουστάκας email: moke1@aspete.gr ΣΗΛΕΦΩΝΟ: 210-28 96 884 blog: http://mokeaspete.blogspot.com/

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Εργαστήριο Εκπαιδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας {Πιστοποιήσεις Φορέα Ευρωπαϊκές Συμμετοχές} Φεβρουάριος 2016 Εισαγωγή Από την ίδρυσή του, το Ελληνικό Ανοικτό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για διδασκαλία στο Πρόγραμμα Επιμόρφωσης υποψήφιων καθηγητών Τεχνολογίας

Θέμα: Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για διδασκαλία στο Πρόγραμμα Επιμόρφωσης υποψήφιων καθηγητών Τεχνολογίας ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Aρ. Φακ.: ΠΙ 7.7.09.5 Αρ. Tηλ.: 22402300 Aρ. Φαξ: 22560118 e-mail: tehnologia@cyearn.pi.ac.cy Διευθυντές/ντριες Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη Εκπαίδευση Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΑΠΑΕΙ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη 18, 19 & 20 Δεκεμβρίου 2015 Μουσικό εργαστήριο για παιδιά που βρίσκονται στο αυτιστικό φάσμα. Το εργαστήριο πραγματοποιείται για

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩN ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ Στην Αθήνα, σήμερα 4 Ιουνίου 2008, το

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ armaos@kethea.gr Προτεραιότητες & βασικά μεγέθη εκπαίδευσης 2 Η ΔΒΜ αποτελεί προτεραιότητα σε διεθνές επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια εκπαίδευση για αλλαγή, πέρα από το Ευρωπαϊκό Έτος Ανάπτυξης 2015:

Παγκόσμια εκπαίδευση για αλλαγή, πέρα από το Ευρωπαϊκό Έτος Ανάπτυξης 2015: Παγκόσμια εκπαίδευση για αλλαγή, πέρα από το Ευρωπαϊκό Έτος Ανάπτυξης 2015: Εμπλοκή των νέων της Ευρώπης από σχολικούς κήπους σε βιώσιμα συστήματα παραγωγής και διανομής τροφίμων Παγκόσμια εκπαίδευση για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκπαίδευσης για Αειφόρο Ανάπτυξη «Οικολογικά Σχολεία»

Πρόγραμμα Εκπαίδευσης για Αειφόρο Ανάπτυξη «Οικολογικά Σχολεία» Πρόγραμμα Εκπαίδευσης για Αειφόρο Ανάπτυξη «Οικολογικά Σχολεία» Δείκτες απόδοσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ (ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ/ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ) CYMEPA (ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επιστημών Υγείας

Σχολή Επιστημών Υγείας ς Σχολή Επιστημών Υγείας Ψυχολογία Σχολή Επιστημών της Υγείας www.nup.ac.cy ΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πτυχίο στην Ψυχολογία BSc in Psychology Περιγραφή Προγράμματος Το πτυχιακό Πρόγραμμα Ψυχολογίας εστιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES (www.cut.ac.cy/profiles) ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στον τρίτο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2013-2014)

Διαβάστε περισσότερα