22 Η ορολογία αεροπλοΐας: κυριολεξία, ασφάλεια και εννοιοστρεφής μεταφρασεολογία στην ελληνική αεροπορική επικοινωνία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "22 Η ορολογία αεροπλοΐας: κυριολεξία, ασφάλεια και εννοιοστρεφής μεταφρασεολογία στην ελληνική αεροπορική επικοινωνία"

Transcript

1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ 22 Η ορολογία αεροπλοΐας: κυριολεξία, ασφάλεια και εννοιοστρεφής μεταφρασεολογία στην ελληνική αεροπορική επικοινωνία Θεόδωρος Κατερινάκης, Νίκος Παπαδόπουλος, Δήμητρα Ζουρούδη Μια αεροπορική πτήση είναι μια επικοινωνιακή σύνοδος σε ένα περιβάλλον υψηλής πολυπλοκότητας και αλληλεπίδρασης πιλότων- ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας με το υπόδειγμα «μιλάω- ακούωκαταλαβαίνω- εφαρμόζω». Η παρούσα εργασία εξηγεί την κρισιμότητα της γλώσσας στη αεροπορική ασφάλεια μέσα από γλωσσικά φαινόμενα - όπως προφορική εκφορά, ομόηχα, στίξη, δισημία, επαγωγή και επανάληψη - και εστιάζει στο έργο της νεοσύστατης Ομάδας Εργασίας Ορολογίας Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ΟΜΕΟΔΕΚ) της ΥΠΑ για την ελληνική μεταφρασεολογία. Η ΟΜΕΟΔΕΚ ασχολείται με κριτήρια εξελληνισμού όρων και με ορολογία για τη διαχείριση εναέριας κυκλοφορίας και διερευνά νεολογισμούς. Η εργασία αυτή συνδυάζει την ερευνητική γλωσσική ασφάλεια με την παραγωγή ορολογικών πόρων από ένα επαγγελματικό όργανο ορολογίας για την αεροπλοΐα, στοιχεία κλειδιά για τη χώρα στο πλαίσιο του «Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού» της ΕΕ, μέσα από πραγματικά λειτουργικά παραδείγματα εννοιών και όρων που παρουσιάζονται για πρώτη φορά. Τέλος, αναπτύσσονται και οι προκλήσεις ελληνικής ορολογίας στην αεροπορική εκπαίδευση, στη διερεύνηση συμβάντων, αλλά και στην πιστοποίηση επάρκειας της Ελληνικής αεροπορικής γλώσσας κατ αναλογία με την Αγγλική, τομείς που ενισχύουν την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη στην αεροπλοΐα. Aviation terminology: literal sense, safety and semantic-oriented translatology in Greek aviation communication ABSTRACT Theodoros Katerinakis, Nikos Papadopoulos, Dimitra Zouroudi An airplane flight is a communication session in the high complexity environment of the flight deck during the interaction of air traffic controllers and pilots following the model: spoken- heard-understoodapplied. This paper explains the criticality of language use in aviation safety using linguistic phenomena like vocalization, homophony, punctuation, ambiguity, inference and repetition; the focus is the newly established OMEODEK (National Task Force for Air Traffic Management Terminology) of Hellenic Civil Aviation Authority for Greek translatology at large. OMEODEK deals with criteria and terminology for Greek air traffic management phraseology and neologism identification. This paper combines linguistic security research with the production of terminological resources from a professional terminological body, in the field of air traffic management that is crucial for Greek public policy towards the implementation of the EU s Single European Sky framework, using operational concepts presented for the first time. The paper concludes with the implications of Greek air traffic terminology in aviation training, accident investigation, and the certification of Airspeak Greek analogically to Airspeak English; all these are topics that cultivate safety and trust in air transportation. 294

2 0 Eισαγωγή 1 Η επικοινωνία αποτελεί κρίσιμο στοιχείο ολοκλήρωσης μιας πτήσης, με κύριο στοιχείο την προφορική εκφορά [1], την προτυποποίηση και το πρωτόκολλό της. Μια αεροπορική αποστολή/μεταφορική πτήση είναι μια επικοινωνιακή σύνοδος που λαμβάνει χώρα με πυρήνα ένα πιλοτήριο ένα περιβάλλον υψηλής διαμεσολάβησης τεχνικών μέσων και διαλόγων. Ο διαλογικός χώρος του πιλοτηρίου περιλαμβάνει ενεργούντες που ασκούν ρόλους και εφαρμόζουν κανόνες για να διεκπεραιώσουν εργασίες που έχουν συλλογικό χαρακτήρα. Ο διάλογος περιορίζεται από καταστάσεις κρισιμότητας και όλοι οι συμμετέχοντες πρέπει να ιχνηλατούν, με ακρίβεια, τη μια απάντηση μετά την άλλη. Οι ενεργούντες πιλότοι, ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και προσωπικό πρέπει να είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται το σύστημα στο σύνολό του, να ασκούν το ρόλο τους σε κάθε χρονική στιγμή και να παραμένουν σε εγρήγορση για τα επακόλουθα από στιγμή σε στιγμή. Η χρήση της γλώσσας είναι αδιαίρετο στοιχείο της αποστολής της πτήσης, καθώς πρέπει να επιτυγχάνεται ένα συγκροτημένο επίπεδο κατανόησης συμφραζομένων καθώς εξελίσσεται μια πτήση. Η γλώσσα και η ενέργεια που απορρέει από τη γλώσσα πηγαίνουν βήμα- βήμα. Η επικοινωνία συμβαίνει όχι απλώς για την αλληλεπίδραση αλλά επειδή οι συμμετέχοντες σε μία πτήση χρειάζεται να οικοδομήσουν ένα επίπεδο σχέσης για να υλοποιήσουν μια πτήση στο ακέραιο. Η συζήτηση που εκστομίζεται σε μικρά κλάσματα χρόνου μιας πτήσης αποτελείται από πράξεις λόγου σε πραγματικό χρόνο (real-time speech acts [2]). Οι συμμετέχοντες εκτελούν αυτό για το οποίο συζητούν, αλλά ακόμη και όταν αναφέρουν γεγονότα μετα-επικοινωνούν με επιβεβαιώσεις ολοκληρωμένων και εξελισσόμενων ενεργειών, καθώς τις εκτελούν. Ο γλωσσικός παράγοντας είναι κρίσιμος, καθώς αυθόρμητες ενέργειες αλληλεπίδρασης μπορεί να αποκλίνουν από τυποποιημένες επιχειρησιακές διαδικασίες (Standard Operating Procedures- SOPs) και κανόνες εμπλοκής (Rules of Engagement- RoE) στα εγχειρίδια πλοήγησης, αναφορικά με τον τύπο και το περιεχόμενο στην Αγγλική γλώσσα ή με εναλλαγές με άλλη μητρική γλώσσα. Η αεροπορική συνομιλία είναι πλήρως διαμεσολαβούμενη, με αυστηρούς κανόνες κρίσιμης αποστολής, με ενεργούντες πιλότους και ελεγκτές που συνυπάρχουν σε διαφορετικά οργανωσιακά περιβάλλοντα και δομές, όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα [3]. 1 Ευχαριστήρια αναγνώριση: οι συγγραφείς επιθυμούν να υπογραμμίσουν τη συμβολή των υπολοίπων μελών της ΟΜΕΟΔΕΚ, Επαμεινώνδα Αμωράτη, Χρήστου Φασιά, Νικόλαου Πούσιου και Κωνσταντίνου Πατούρα, οι οποίοι με ευαισθησία, ενθουσιασμό, επαγγελματικό ζήλο και πέραν της καθημερινής εργασίας τους συνεργάζονται για τον εντοπισμό και δόκιμη απόδοση της φρασεολογίας και ορολογίας της αεροπλοΐας για την ΥΠΑ. 295

3 Εθνική κουλτούρα Κλαδική κουλτούρα Επαγγελματική κουλτούρα Οργανωσιακή κουλτούρα Σχήμα 1: Τέσσερα επίπεδα δομής και κουλτούρας Θέματα σχετιζόμενα με τη συζήτηση στο πιλοτήριο αποτελούν ένα διαρκές ενδιαφέρον της διεθνούς αεροπορικής κοινότητας ανεξάρτητα από την αεροπορική αποστολή, τύπο ή κατασκευαστή αεροπλάνου, χειριστή ή γεωγραφική περιοχή [4]. Παρά το γεγονός ότι η αεροπλοΐα θεωρείται έντονα διαδικαστική λειτουργία για την πρόληψη σφαλμάτων και λαθών, το σφάλμα θεωρείται αναπόφευκτο λόγω των ορίων του ανθρώπινου χειρισμού [5, 6]. 1 Ειδική ορολογία στην αεροπλοΐα Μείζονα ατυχήματα και ελάσσονα συμβάντα που αναφέρονται στις Ευρωπαϊκές Αρχές (Eurocontrol repositories, [7]) και στο σύστημα Ανώνυμων Αναφορών (Aviation Safety anonymous Reporting System [8]) της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (Federal Aviation Administration- FAA) αποκαλύπτουν προβλήματα επικοινωνίας σε ποσοστό άνω του 60% των περιπτώσεων 2 [9]. Η προβληματική της γλώσσας περιλαμβάνει προβλήματα αναφοράς, επανάληψης, επαγωγής, πολυσήμαντου, ομόηχου και 2 Αρχικές μελέτες από τη δεκαετία του 1980 αποκαλύπτουν περιπτώσεις προβληματικής μεταφοράς πληροφοριών (σε ποσοστό 73% των δεδομένων), καθώς και γλωσσικές ασυμβατότητες και κοινωνικές διαφορές [10]. 296

4 μητρικής γλώσσας (reference, repetition, inference, ambiguity, homophony, mother tongue), μεταξύ άλλων. Η εξειδικευμένη φρασεολογία μπορεί να ταυτοποιεί συγκεκριμένους επαγγελματικούς χώρους και να τους διαφοροποιεί από άλλους τομείς και εργασιακά περιβάλλοντα. Ο τομέας της αεροπλοΐας συνιστά ένα περιβάλλον στο οποίο, εκτός από την καθιερωμένη ορολογία, είναι απαραίτητη και η χρήση ειδικής φρασεολογίας, διότι πρόκειται για έναν τομέα με υψηλή εξειδίκευση και αυστηρότητα κυρίως ως προς τις επικοινωνίες ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας (ελεγκτών ή ΕΕΚ) και χειριστών αεροσκαφών (εφεξής πιλότων). Παρά το γεγονός ότι το αντικείμενο του τομέα αυτού δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό στο ευρύ κοινό αποτελεί, ωστόσο, ένα περιβάλλον υψηλής ευθύνης, όπου οι πιλότοι και οι ελεγκτές επικοινωνούν σε καθημερινή βάση χρησιμοποιώντας συγκεκριμένη, διεθνώς εγκεκριμένη και με αυστηρούς κανόνες φρασεολογία [11]. Πρόκειται για ένα από τα χαρακτηριζόμενα ως περιβάλλοντα κρίσιμης αποστολής (mission critical environments). 1.1 Διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας και το έργο των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας Η διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας (ΔΕΚ, Air traffic management ATM) αποτελεί έναν τομέα της αεροπλοΐας που περιλαμβάνει τις υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας (ΥΕΚ- Air Traffic Services ATS), τη διαχείριση του εναέριου χώρου (ΔΕΧ, Airspace Management ASM) και τη διαχείριση της ροής της εναέριας κυκλοφορίας (ΔΙΡΕΚ, Air Traffic Flow Management ATFM). Oρίζεται ως η δυναμική και ολοκληρωμένη ρύθμιση της εναέριας κυκλοφορίας και του εναέριου χώρου με τρόπο ασφαλή, οικονομικό και αποδοτικό, μέσω της παροχής διευκολύνσεων και απρόσκοπτων υπηρεσιών. σε συνεργασία με όλους του εμπλεκόμενους φορείς και περιλαμβάνοντας επίγειες αλλά και εναέριες λειτουργίες [12, 13]. Ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας συνίσταται στη διασφάλιση της ομαλής, ταχείας και κανονικής αεροπορικής κυκλοφορίας. Για την περίπτωση της Ελλάδας, η παροχή των υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας πραγματοποιείται μέσα στα όρια της ελληνικής Περιοχής Πληροφοριών Πτήσης (αναφερόμενης ως FIR -Flight Information Region Περιοχή Πληροφοριών Πτήσης). Οι ελεγκτές έχουν την ευθύνη των αεροσκαφών από τη στιγμή που θα ζητήσουν να εκκινήσουν τους κινητήρες τους ενώ βρίσκονται στο χώρο στάθμευσης κάποιου αεροδρομίου, μέχρι τη στιγμή που θα περάσουν από την περιοχή πληροφοριών μιας χώρας σε μια άλλη. Κατά το διάστημα αυτό κάθε ελεγκτής έχει στη (γεωγραφικά και χωρικά καθορισμένη) περιοχή ευθύνης του δεκάδες αεροσκάφη, τα οποία είναι υποχρεωμένα να ακολουθούν τις εντολές του, αφού αυτός αποτελεί «τα μάτια και τα αφτιά του πιλότου» στο έδαφος. 297

5 1.2 Η σημασία της φρασεολογίας στο έργο του ΕΕΚ Για τη διεκπεραίωση του έργου του, ο ελεγκτής αποκτά επίγνωση της κυκλοφορίας με τη χρήση διαφόρων μέσων και μεθόδων επιτήρησης (οπτικής ή/και ηλεκτρονικής) και εξασφαλίζει τον απαιτούμενο διαχωρισμό μεταξύ των αεροσκαφών, μεταβιβάζοντας τις κατάλληλες για το σκοπό αυτό οδηγίες και εντολές στους πιλότους. Η μεταβίβαση αυτή επιτυγχάνεται μέσω ραδιοτηλεφωνικής επικοινωνίας και με τη χρήση της ειδικής για το σκοπό αυτό φρασεολογίας. Σε κάθε επικοινωνία μεταξύ ελεγκτή και πιλότου, η σαφήνεια και η ακρίβεια της εκφοράς των εξουσιοδοτήσεων είναι μείζονος σημασίας για την ασφάλεια της συγκεκριμένης πτήσης, καθώς τα περιθώρια για λάθη είναι εξαιρετικά στενά. Η ορθή χρήση της φρασεολογίας αποτελεί στοιχείο κρισιμότητας λόγω του ανθρώπινου διακυβεύματος των επιβατών. Η ομαλή διεξαγωγή της πτήσης αισθητοποιείται μέσα από την ποιότητα της φρασεολογίας μια και ανταλλάσσονται ένα πλήθος μηνυμάτων μεταξύ του πιλότου και των εκάστοτε ελεγκτών. Το έργο των ΕΕΚ διέπεται από ένα αυστηρά καθορισμένο διεθνές και εθνικό νομοθετικό/ κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο περιγράφεται σε μία πληθώρα σχετικών εγχειριδίων και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εξειδικευμένη ορολογία αλλά και την επίσημη και εγκεκριμένη φρασεολογία στην αγγλική γλώσσα [14]. Πρόκειται για τη φρασεολογία που χρησιμοποιούν στις μεταξύ τους επικοινωνίες οι ΕΕΚ με τους πιλότους και από τη σωστή ή μη χρήση της διασφαλίζεται ή υποβαθμίζεται αντίστοιχα η ασφάλεια των πτήσεων. Η ανοιχτή γλώσσα αποφεύγεται, προκειμένου να μην πλατειάζουν χωρίς νόημα οι συνεννοήσεις πιλότων και ελεγκτών, να επιτυγχάνεται οικονομία των διαθέσιμων πόρων, να ελαχιστοποιούνται οι παρανοήσεις ή παρερμηνείες, αλλά και για να εξασφαλίζεται ένα παγκόσμιο τυποποιημένο πλαίσιο επικοινωνιών εδάφους - αέρος. Ωστόσο, η ανοικτή γλώσσα δεν μπορεί να αποφευχθεί σε περιπτώσεις που η τυποποιημένη φρασεολογία αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες ασυνήθιστων καταστάσεων. Η σωστή χρήση της φρασεολογίας αεροναυτιλίας (ραδιοτηλεφωνικής επικοινωνίας όπως αποκαλείται στον κλάδο, [15]), πρέπει να συνοδεύεται απαραίτητα με δεξιότητες που διευκολύνουν και αναβαθμίζουν ποιοτικά την επικοινωνία πιλότου και ΕΕΚ, όπως οι ακόλουθες: ο ρυθμός ομιλίας, ο οποίος πρέπει να είναι ούτε πολύ γρήγορος (όχι πάνω από 100 λέξεις το λεπτό), ούτε πολύ αργός (ανάλογα και με την απαίτηση για καταγραφή ή όχι των πληροφοριών), η σωστή άρθρωση και η σωστή χρήση του μικροφώνου, ο ήρεμος, σταθερός και ψύχραιμος τόνος φωνής, 298

6 η αποφυγή εκφράσεων διστακτικότητας ή αμφιβολίας, η τμηματοποίηση μεγάλων μηνυμάτων κ.ά. Η επίσημη γλώσσα της αεροναυτιλίας είναι η αγγλική από το 1951 [16], αλλά παραμένουν σημαντικές οι διαφορές στην αντίληψη της ασφάλειας και των καθημερινών συνηθειών, στην επαγγελματική συμπεριφορά, την επιχειρησιακή εκπαίδευση, τη συμμόρφωση και την τυποποίηση [17]. Σε κάθε χώρα χρησιμοποιείται και η επίσημη ομιλούμενη γλώσσα και στην Ελλάδα διαπιστώθηκε ένα διαχρονικό κενό στην επίσημη μεταφορά της φρασεολογίας στη Ελληνική γλώσσα. Και αυτό παρά το γεγονός ότι εδώ και πολλά έτη χρησιμοποιείται άτυπα στις επικοινωνίες μεταξύ ελληνικών πληρωμάτων και ελεγκτών, όταν την συχνότητα δεν συνακροώνται πληρώματα άλλης μητρικής γλώσσας. Σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπου η χρήση της καταλληλότερης λέξης ή έκφρασης είναι πρωταρχικής σημασίας για την ασφάλεια της στιγμής είναι δυνατή η μετάβαση σε μια οικεία (αν και μη προβλεπόμενη) εκφορά και επιλογή όρου. 2 Φρασεολογία ΕΕΚ και ασφάλεια των πτήσεων Ένα σημαντικό μέρος τυχόν συμβάντων ή ακόμα και ατυχημάτων που έχουν συμβεί στην αεροπλοΐα, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε παρανοήσεις των οδηγιών που έχουν δοθεί σε πιλότους από ΕΕΚ [18]. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα με το πιο θανατηφόρο ατύχημα στην ιστορία της αεροπλοΐας, στην Τενερίφη (1977) 3, όπου λόγω παρανόησης στη χρήση φρασεολογίας δύο αεροσκάφη συγκρούστηκαν στο διάδρομο προσγείωσης. Μετά από αυτό το ατύχημα συντελέστηκαν πολλές αλλαγές στην ειδική φρασεολογία των ΕΕΚ, προκειμένου να αποφευχθούν παρόμοια συμβάντα στο μέλλον. Για παράδειγμα, καταργήθηκε η φρασεολογία go ahead (με την έννοια του «προβήτε/προχωρήστε σε αυτό που θέλετε να πείτε») ως απάντηση σε κλήση αεροσκάφους, γιατί τελικά δημιουργούσε σύγχυση με τη χωρική διάσταση και έννοια του «προχωρήστε». Επίσης, η λέξη cleared (με την έννοια του «εξουσιοδοτείστε, είστε ελεύθερος για..») χρησιμοποιείται πλέον μόνο για έκδοση εξουσιοδότησης προσγείωσης ή απογείωσης ή εναέριας διαδρομής και όχι για οποιαδήποτε άλλη οδηγία στο έδαφος ενός αεροδρομίου, έτσι ώστε να αποφευχθεί η οποιαδήποτε παρερμηνεία. Αυτό που θα πρέπει να γίνει σαφές, είναι ότι η φρασεολογία που χρησιμοποιείται στην εναέρια κυκλοφορία δε συνιστά μόνο ένα εργαλείο για τη δουλειά των ΕΕΚ, προκειμένου αυτή να οριοθετείται σε ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο, αλλά είναι 3 Το ατύχημα στο αεροδρόμιο της Τενερίφης είχε 583 θύματα και εκτεταμένη βιβλιογραφία όπως την αναφορά: Civil Aviation Accidents and Incidents Investigation Commission (CIAIAC). (1978). KLM, B-747,PH-BUF and Pan Am B-747, N736, Collision at Tenerife Airport, Spain, on 27 March1977. Report Number CIAIAC A-102/1977. Madrid: Secretary of Civil Aviation. 299

7 πολλά περισσότερα [19]. Πρόκειται για το μέσο διασφάλισης της ασφάλειας των πτήσεων σε ένα περιβάλλον πίεσης, κρισιμότητας και υψηλής επικινδυνότητας, όπου η ειδική φρασεολογία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δικλίδες ασφαλείας για τις πτήσεις. Η ροή της επικοινωνίας παρουσιάζεται στο Σχήμα 2: Σχήμα 2: Γλώσσα και φρασεολογία στην αεροπλοΐα4 Η σημασία της φρασεολογίας στην αεροπλοΐα συνίσταται όχι μόνο στην επιχειρησιακή και υπηρεσιακή της σημασία, αλλά και στην κοινωνική της αξία. Η κοινή γνώμη συχνά αγνοεί τον κρίσιμο ρόλο της ορθής επικοινωνίας μεταξύ πιλότου και ελεγκτή στην ασφάλεια μιας πτήσης, καθώς πρόκειται για ένα επικοινωνιακό περιβάλλον στο οποίο δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για λάθη και παρανοήσεις. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να αναδείξει και αυτή τη διάσταση μέσα από τη χρήση ειδικής φρασεολογίας στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας. 3 Σύσταση ομάδας εργασίας ορολογίας διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας (ΟΜΕΟΔΕΚ) στην ΥΠΑ 3.1 Σύσταση ΟΜΕΟΔΕΚ Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) συναισθανόμενη τη σχετική ανάγκη, παρακολουθώντας τη συστηματική προσέγγιση της ΕΛΕΤΟ για την ορολογία και την ερευνητική δραστηριότητα του Προγράμματος Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Drexel 5 των ΗΠΑ προέκρινε τη δημιουργία της σχετικής ομάδας εργασίας. Συγκεκριμένα 4 Το διάγραμμα βασίζεται σε αρχικό σχέδιο του ΕΕΚ Δρ. Στάθη Μαλάκη, σε σχετικές παρουσιάσεις του για την ΥΠΑ (2001, 2012). 5 Το Πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Drexel στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ είναι το μοναδικό στις ΗΠΑ με έμφαση τη σύγχρονη Ελλάδα και διευθύνεται από τη Δρ. Μαρία Χναράκη. 300

8 έλαβε υπόψη τα παρακάτω: i) την ανάγκη ριζικής και μόνιμης αντιμετώπισης του προβλήματος της ελληνικής ορολογίας στο πεδίο της ΔΕΚ, που μπορεί να αναλυθεί ως ανάγκη για: οριστικοποίηση και επίσημη καθιέρωση των ήδη χρησιμοποιούμενων δόκιμων όρων και επιβολή χρησιμοποίησής τους από όλες της Υπηρεσίες της ΥΠΑ απόδοση στα ελληνικά των όρων που ήδη χρησιμοποιούνται στην ξενόγλωσση μορφή τους δημιουργία μόνιμου μηχανισμού άμεσης αντιμετώπισης της εισαγωγής νέων όρων στο εν λόγω πεδίο διάδοση των καθιερωμένων και προς καθιέρωση ελληνικών όρων στο πεδίο της Διαχείρισης της Εναέριας Κυκλοφορίας σε κάθε εμπλεκόμενο ή ενδιαφερόμενο και εκτός ΥΠΑ έκδοση Λεξικού Ορολογίας ΔΕΚ και συνεχή ένταξη των προς καθιέρωση όρων για τη διατήρησή του σε διαρκή ενημερότητα καθιέρωση ενιαίας μετάφρασης στα κάθε είδους εκπαιδευτικά βοηθήματα (εγχειρίδια, σημειώσεις, παρουσιάσεις κλπ) της Σχολής Πολιτικής Αεροπορίας (ΣΠΟΑ), όσον αφορά στους όρους που σχετίζονται με το εν λόγω πεδίο (ΔΕΚ) ii) την υποχρέωση για πιστοποίηση των ΕΕΚ στην επάρκεια της Ελληνικής γλώσσας (σε αντιστοιχία με την Αγγλική) και την συνεπαγόμενη ανάγκη δημιουργίας του κατάλληλου «γλωσσικού περιβάλλοντος» στην ελληνική γλώσσα, αναφορικά με τη ΔΕΚ, iii) την καθιέρωση του νομοθετικού - κανονιστικού πλαισίου στο πεδίο της ΔΕΚ από Ευρωπαϊκούς και Διεθνείς οργανισμούς (EU, EASA, ICAO, Eurocontrol κλπ), και την ανάγκη μετάφρασής του στην Ελληνική γλώσσα, χρησιμοποιώντας ενιαία ορολογία, iv) το θεμελιακό ρόλο της ελληνικής γλώσσας ως υλικού συνάμα και εργαλείου για το διεθνές ορολογικό υπόβαθρο και τη σχετική διαρκή συνεισφορά της ΕΛΕΤΟ. Η ΥΠΑ συγκρότησε τον Δεκέμβριο του 2012 ομάδα εργασίας αποτελούμενη από ΕΕΚ με αντικείμενο τα ακόλουθα [20]: Π.χ. Directory/Katerinakis_Theodore/, 301

9 συγκέντρωση, αξιολόγηση και οριστικοποίηση των ήδη χρησιμοποιούμενων ελληνικών όρων στο εν λόγω πεδίο (ΔΕΚ) με την αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων πηγών, εξελληνισμό των όρων που ήδη χρησιμοποιούνται στην ξενόγλωσση μορφή τους, σύμφωνα με τις σχετικές με το αντικείμενο αρχές ορολογίας άμεση αντιμετώπιση των νεοεισαγόμενων ξενόγλωσσων όρων, την απόδοσή τους με νεολογισμούς και τη διάδοση αυτών, σταδιακή σύνταξη και διαρκή ενημέρωση ενός «Δυναμικού Λεξικού Ορολογίας Αεροπλοΐας» και την περιοδική έκδοση στιγμιοτύπων του. Η ΟΜΕΟΔΕΚ αποφασίστηκε να συνεργάζεται με την ΕΛΕΤΟ όσον αφορά στην επιστημονική τεκμηρίωση, τη μέθοδο, και την εν γένει παροχή συμβουλών στη διεκπεραίωση του έργου της. Το έργο της ΟΜΕΟΔΕΚ αναπτύσσεται σε δύο άξονες: συμβολή στην βελτίωση της ασφάλειας των πτήσεων με την επίσημη χρήση και της ελληνικής γλώσσας στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας αλλά και ανάπτυξη ενός πεδίου αναφοράς για την πιστοποίηση των ελεγκτών και στην ελληνική γλώσσα αεροναυτιλίας (εκτός από την αγγλική όπως ήδη γίνεται), με βάση μια επίσημη και έγκυρη ποιοτικά μετάφραση του αγγλικού κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως οδηγός για τη σχετική εξέταση των ελεγκτών αλλά και των πιλότων. 3.2 Το έργο της ΟΜΕΟΔΕΚ και οι προκλήσεις ορολογίας Η διαδικασία μετάφρασης εξειδικευμένης ορολογίας εστιάζεται στο μορφολογικό ισοδύναμο στη γλώσσα στόχου, το οποίο πρέπει να διατηρεί τη σημασιολογική έννοια του αρχικού κειμένου. Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα στον κλάδο της αεροπλοΐας έγκειται στο ότι εμπλέκεται στην ασφάλεια των πτήσεων. Κατά συνέπεια, η κυριολεκτική μετάφραση από τα αγγλικά στα ελληνικά δεν θα είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα, που είναι η διασφάλιση της ακριβούς και χωρίς παρανοήσεις επικοινωνίας πιλότων και ελεγκτών. Έτσι, το έργο της ομάδας εργασίας καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό, όχι μόνο από την επεξεργασία της κάθε λέξης μεμονωμένα (σε σημασιολογικό επίπεδο) αλλά και από την επικοινωνιακή αξία της, τη θέση της στο σύνολο του μεταφράσματος και αλλά και τις πληροφορίες σχετικά με τους χρήστες που παίρνουν μέρος τόσο στην παραγωγή, όσο και στην πρόσληψή τους. Απώτερος στόχος είναι η ασφάλεια των πτήσεων με τη χρήση και της ελληνικής πλέον γλώσσας αλλά και η πιστοποίηση των ελεγκτών και στα ελληνικά εκτός από τα αγγλικά (το οποίο ήδη γίνεται) με 302

10 βάση μια επίσημη και πιστοποιημένη μετάφραση του αγγλικού κειμένου, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως οδηγός για την εξέταση αυτή των ελεγκτών αλλά και των πιλότων μέσα και από μια διαδικασία ελέγχου ποιότητας-πιστότητας και αποτελεσματικότητας στην πράξη, πριν από την καθιέρωση κάθε όρου. Στο πλαίσιο αυτής της μετάφρασης, η ΟΜΕΟΔΕΚ έλαβε υπόψη της πολλούς παράγοντες όπως: η χρήση ενικού ή πληθυντικού στις επικοινωνίες με τους πιλότους (πληθυντικός ευγενείας ή αμεσότερη συνομιλία σε ενικό αριθμό). Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιου διλήμματος ήταν η φρασεολογία when ready climb to.. το οποίο θα μπορούσε να μεταφραστεί τόσο ως «όταν έτοιμος ανέβα στο..» όσο ως «όταν έτοιμος ανεβείτε στο..» το οποίο και τελικά προκρίθηκε ως επιλογή, προκειμένου να διατηρηθεί και ένα επίπεδο ευγένειας. η χρήση καθομιλούμενων τύπων ή τύπων καθαρεύουσας που προσιδιάζουν στην επισημότητα. Παράδειγμα είναι το monitor frequency το οποίο μεταφράστηκε «ακροασθείτε τη συχνότητα..» αντί για «βάλτε τη συχνότητα ή ακούστε τη συχνότητα». η χρήση προστακτικής ή μη. Η χρήση προστακτικής προτιμήθηκε ως αμεσότερη και πιο ξεκάθαρη ως προς την οδηγία που δίνεται. Παράδειγμα η φρασεολογίας confirm η οποία μεταφράστηκε «επιβεβαιώστε» ή το report το οποίο μεταφράστηκε «αναφέρατε». η εκλέπτυνση ορισμένων όρων προκειμένου να επιτυγχάνεται το εύηχο ή η αυτούσια χρήση τους η οποία έκρυβε έναν πιο απότομο τόνο. Π.χ. στην πρώτη περίπτωση, η έκφραση taxi slower μεταφράστηκε «τροχοδρομήστε βραδύτερα» αντί για «τροχοδρομήστε αργότερα» ή το enter controlled airspace το οποίο μεταφράστηκε «εισέλθετε σε ελεγχόμενο εναέριο χώρο...» αντί για «μπείτε σε ελεγχόμενο εναέριο χώρο...». Για τη δεύτερη περίπτωση χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η φρασεολογία stop immediately η οποία μεταφράστηκε «σταματήστε αμέσως» αντί για «σταματήστε άμεσα» λόγω της άμεσης αναγκαιότητας να σταματήσει το αεροσκάφος. η αλλαγή της σειράς των λέξεων ή η αποφυγή μετάφρασης ορισμένων, προκειμένου να καταστεί σαφέστερο το νόημά τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η έκφραση keep runway heading η οποία μεταφράστηκε «συνεχίστε ευθεία διαδρόμου» αποφεύγοντας να εξηγήσουμε μέσω της μετάφρασης τη λέξη heading προκειμένου να υπάρξει οικονομία λέξεων για πιο εύκολη κατανόηση της οδηγίας. 303

11 κάποιες καθιερωμένες μεταφράσεις της φρασεολογίας, οι οποίες εδραιώθηκαν έπειτα από χρόνια χρήσης στις συνομιλίες μεταξύ ελεγκτών και (ελλήνων) πιλότων στα ελληνικά, μεταφράζοντας την ειδική ορολογία όσο καλύτερα θεωρούσαν οι ίδιοι. Τέθηκε λοιπόν το δίλημμα, να παραμείνουν ορισμένες εξουσιοδοτήσεις ή εκφράσεις όπως είχε ήδη (άτυπα) καθιερωθεί, ή να αλλάξουν και να επιχειρηθεί μια πιο σωστή μετάφρασή τους, με το ρίσκο όμως να ξενίσει τους χρήστες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της πρακτικής συνιστούν οι εκφράσεις: line up and wait η οποία μεταφράστηκε «γραμμή και κράτηση» (αντί του πιο δόκιμου «ευθυγραμμιστείτε και αναμείνατε») και hold short of the runway που μεταφράστηκε ως «κρατηθείτε εκτός διαδρόμου» αντί του πιο δόκιμου «κρατήστε τη θέση σας εκτός διαδρόμου»). Άλλο ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα συνιστά και η έκφραση vacate the runway το οποίο θα μπορούσε να μεταφραστεί ίσως ορθότερα «εκκενώστε το διάδρομο» όμως προκρίθηκε η επιλογή του «ελευθερώστε το διάδρομο» για λόγους συνήθους χρήσης της συγκεκριμένης φρασεολογίας και προκειμένου να μην γίνει κανενός είδους παρανόηση. η φρασεολογία που προβλημάτισε σε μεγάλο βαθμό την ΟΜΕΟΔΕΚ ήταν η μετάφραση των πρωταρχικών όρων cleared και clearance. Υπήρξε έντονη διαβούλευση για το αν θα πρέπει ως όροι να μεταφραστούν «εξουσιοδοτείστε» ή «ελεύθερος» και «εξουσιοδότηση» ή «άδεια» αντίστοιχα, καθότι η συγκεκριμένη έκφραση συνιστά την επιτομή του ελέγχου και τη βασική φρασεολογία, όταν δίνεται η άδεια σε ένα αεροσκάφος να κινηθεί υπό τους όρους που θα του υποδειχθούν. Η τελική επιλογή καθορίστηκε από εκείνη τη μετάφραση, η οποία δίνει στους όρους αυτούς τη δυναμική της σημασίας του μηνύματος που μεταδίδεται, διατηρώντας τον επιτακτικό του χαρακτήρα. 4 Επιλογικά Ένας ακόμη παράγοντας που ελήφθη υπόψη και ο οποίος πολλές φορές οδηγεί, όχι μόνο σε παρανοήσεις από πλευράς πιλότων, αλλά και σε αδυναμία συμμόρφωσης στις εντολές των ΕΕΚ, είναι και η τάση που παρατηρείται στους πιλότους, ορισμένες φορές, να νομίζουν ότι άκουσαν μία εντολή ή μια οδηγία, χωρίς όμως να επιβεβαιώνουν τη λήψη αυτής (readback). Γι αυτό και η χρήση της ελληνικής φρασεολογίας πρέπει να αποτρέπει μηνύματα «κατά προσδοκία». Αυτό μπορεί να επιτευχθεί: α) με την επανάληψη της εντολής δύο φορές, β) με την εκφώνησή της σε επιτακτικό τόνο, ή γ) με απαίτηση από τον ελεγκτή να την επαναλάβει ο πιλότος. Η κατά προσδοκία αναμονή απάντησης (what he was expected 304

12 to listen) αυτή αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ομαλή επικοινωνία και επιβάλει τη χρήση της γλώσσας με τον κατάλληλο- επιτακτικό τρόπο, κατά περίπτωση. Τέλος, στην ΟΜΕΟΕΔΚ αποφασίστηκε κάποιοι όροι να παραμείνουν αμετάφραστοι, διότι η μετάφρασή τους στα ελληνικά θα υπονόμευε από πλευράς ασφάλειας τις επικοινωνίες μεταξύ ΕΕΚ και πιλότων, καθώς τα μεταφραστικά ισοδύναμα θα δυσχέραιναν παρά θα διευκόλυναν την επικοινωνία. Χαρακτηριστικά παραδείγματα για την περίπτωση αυτή συνιστούν: η περίφραση backtrack η οποία θα μπορούσε να μεταφραστεί ως «κινηθείτε αντίθετα με την κατεύθυνση του διαδρόμου», αλλά προτιμήθηκε να παραμείνει ως έχει για καλύτερη κατανόησή της και οι όροι inbound και outbound των οποίων τα μεταφραστικά ισοδύναμα «προσερχόμενος και απερχόμενος» θα δημιουργούσαν σύγχυση ως προς την οδηγία. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι όροι που παρέμειναν αμετάφραστοι στο πλαίσιο της φρασεολογίας με στόχο την καλύτερη επικοινωνία ΕΕΚ-πιλότου, έχουν μεταφραστεί στο πλαίσιο της ορολογίας και της σύνταξης σχετικού λεξικού όρων. Τέτοιες περιπτώσεις αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο γόνιμης επεξεργασίας στα πλαίσια της ΕΛΕΤΟ. Η σύνδεση της γλώσσας με την εφαρμογή διαδικασιών εγχειριδίων και σεναρίων αποτελεί στοιχείο περαιτέρω έρευνας στη θεωρία της επικοινωνίας [21], καθώς και η σημασία της μητρικής γλώσσας σε σχέση με στιγμές κρίσης σε μηνύματα προειδοποίησης ή πραγματικά συμβάντα. 5 Βιβλιογραφία [ 1] Βαλεοντής Κ. (1999). Η εγκαταλειμμένη προφορική ελληνική γλώσσα, ΕΛΕΤΟ-ΠΕΕΛ [ 2] Habermas J. (1984). The Theory of Communicative Action, Volume One, Reason and the Rationalization of Society, Beacon Press, Boston. [ 3] Braithwaite, G.R. (2001). Attitude or Latitude? Australian Aviation Safety. Ashgate, UΚ [ 4] Garzone G. Catino M., Gobo G., Bait M., Catenaccio P., Degano C., and Rozzi S. (2010). Towards an Integrated Model for the Understanding of Communication Failures in Aviation Accidents: Tenuous Identities under Pressure. In Garzone, Giuliana/ Archibald James (eds) Discourse, Identities and Roles in Specialized Communication. Bern- Switzerland: Peter Lang Int. Acad. Publishers, pp: [ 5] Helmreich R. L., and Davies Jan M. (2004). Culture, threat, and error: lessons from aviation, Canadian Journal of Anesthesia, Vol 51, Supplement 1, R1-R4. [ 6] Loukopoulos L. D., Dismukes R. K., Barshi I. (2009) The Multitasking Myth: Handling Complexity in Real-World Operations, Farnham: Ashgate. 305

13 [ 7] Skybrary (2010). Socio-Culture (OGHFA BN). Eurocontrol Electronic Repository/Human Factors/Flight Safety. At: <http://www.skybrary.aero/index.php/socio- Culture_%28OGHFA_BN%29 [ 8] ASRS (Aviation Safety Reporting System) (2011). Aviation Safety Reporting System Database. NASA Aviation Safety Reporting System. Online Available HTTP: <http://akama.arc.nasa.gov/asrsdbonline/querywizard_filter.aspx> (November 3, 2011). [ 9] Tompkins, P. K. (1991). Organizational Communication and Technological Risk. In Wilkins, Lee/Patterson, Philip (eds) Risky Business: Communicating Issues of Science, Risk, and Public policy. New York: Greenwood press, pp [10] Billings, C. E./Cheaney, E. S. (1981). Information Transfer Problems in the Aviation system. (NASA TP 1875) Moffet Field, CA: NASA- Ames Research Center. [11] ΥΠΑ/Φορέας Παροχής Υπηρεσιών Αεροναυτιλίας/ Υπηρεσίες Αεροναυτικών Πληροφοριών, Εγχειρίδιο Αεροναυτικών Πληροφοριών Ελλάδας, Ιουν 2013 [12] ICAO Annex 11 to the convention on civil aviation, Air Traffic Services, 11th Edn, Jul 2011 [13] ICAO Annex 1 to the convention on civil aviation, Personnel licensing, 13th Edn Jul 2001 [14] ICAO Annex 10 to the convention on civil aviation, Aeronautical Telecommunications Volume II - Communication procedures including those with PANS status, 6th Edn, Oct 2001 [15] ICAO Doc 9432, Manual of Radiotelephony, 4th Edn 2007 [16] Rubenbauer, F. (2009). Linguistics and flight safety: Aspects of Οral English communication in aviation. Aachen, Germany: Shaker. [17] Seidlhofer, B. (2005). English as a lingua franca. ELT Journal 59 (4) [18] ICAO (2000). Manual of Aircraft Accident and Incident Investigation, 1st Edn/Doc 9756, AN/965. Montréal, Quebec: ICAO. [19] Cushing, S. (1995). Pilot-air traffic control communications: It s not (only) what you say, it s how you say it. Flight Safety Digest, 14/7. [20] Παπαδημητροπούλου Φ. (2012). Συγκρότηση Ομάδας Εργασίας Ορολογίας Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ΟΜΕΟΔΕΚ), Υπουργική Απόφαση Δ4/38654/1084/ΥΠΑ. 306

14 [21] Commission Regulation (EU) No 805/2011 of 10 Aug 2011 laying down detailed rules for air traffic controllers licences and certain certificates pursuant to Regulation (EC) No 216/2008 of the European Parliament and of the Council. Θεόδωρος Κατερινάκης Πληροφορικός, MSc, ABD, Dept of C & C, Greek Studies, Drexel University, 3141 Chestnut, Philadelphia, PA 19104, USA, Ηλ-ταχ.: Νίκος Παπαδόπουλος ΜΔΕ, ΠΕ2/ΕΕΚ-ΥΠΑ, Προϊστάμενος Επιμόρφωσης ΕΕΚ Σχολή Πολιτικής Αεροπορίας (ΣΠΟΑ) Συντονιστής ΟΜΕΟΔΕΚ Ηλ-ταχ.: Δήμητρα Ζουρούδη ΜΔΕ, ΕΕΚ-ΥΠΑ, Μέλος ΟΜΕΟΔΕΚ Ηλ-ταχ.: 307

Η Ορολογία Αεροπλοΐας: Κυριολεξία, Ασφάλεια και Εννοιοστρεφής. Θεματική Ενότητα: «Ορολογία Συγκεκριμένων Θεματικών Πεδίων- Ορολογικοί Πόροι»

Η Ορολογία Αεροπλοΐας: Κυριολεξία, Ασφάλεια και Εννοιοστρεφής. Θεματική Ενότητα: «Ορολογία Συγκεκριμένων Θεματικών Πεδίων- Ορολογικοί Πόροι» Η Ορολογία Αεροπλοΐας: Κυριολεξία, Ασφάλεια και Εννοιοστρεφής Μεταφρασεολογία στην Ελληνική Αεροπορική Επικοινωνία Θεματική Ενότητα: «Ορολογία Συγκεκριμένων Θεματικών Πεδίων- Ορολογικοί Πόροι» Θεόδωρος

Διαβάστε περισσότερα

VFR Communication Phraseology - Quick reference (Φρασεολογία VFR - Γρήγορη Αναφορά)

VFR Communication Phraseology - Quick reference (Φρασεολογία VFR - Γρήγορη Αναφορά) VFR Αναχώρηση VFR Communication Phraseology - Quick reference (Φρασεολογία VFR - Γρήγορη Αναφορά) SX-SIT: Heraklion Tower, SX-SIT TWR : SX-SIT, Heraklion Tower, go ahead SX-SIT: Ηράκλειο Καλησπέρα, SX-SIT

Διαβάστε περισσότερα

ΕΔΑΑΠ. 13 Σεπτεμβρίου 2016 Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, Αθήνα. Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων & Ασφάλειας Πτήσεων

ΕΔΑΑΠ.  13 Σεπτεμβρίου 2016 Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, Αθήνα. Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων & Ασφάλειας Πτήσεων 13 Σεπτεμβρίου 2016 Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, Αθήνα. ΕΔΑΑΠ Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων & Ασφάλειας Πτήσεων www.aaiasb.gr AFW s 2016: Aviation Development Conference #5 HELLENIC AAIASB Air Accident

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση Επάρκειας Αγγλικής Γλώσσας. Η διεθνώς αναγνωρισµένη πιστοποίηση της αγγλικής γλώσσας στην αεροπορία ήταν το

Πιστοποίηση Επάρκειας Αγγλικής Γλώσσας. Η διεθνώς αναγνωρισµένη πιστοποίηση της αγγλικής γλώσσας στην αεροπορία ήταν το Aviation English Language Proficiency Πιστοποίηση Επάρκειας Αγγλικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας Αγγλικής Γλώσσας Η διεθνώς αναγνωρισµένη πιστοποίηση της αγγλικής γλώσσας στην αεροπορία ήταν το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ μεταξύ της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και της Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων (ΕΔΑΑΠ) σχετικά με τη «Συνεργασία στην Ενημέρωση και στη Διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕπισκόπησητουNextGen. Τάσος Νικολέρης, U.C. Berkeley Δημήτριος Τσαμπούλας, Ε.Μ.Π.

ΕπισκόπησητουNextGen. Τάσος Νικολέρης, U.C. Berkeley Δημήτριος Τσαμπούλας, Ε.Μ.Π. ΕπισκόπησητουNextGen Τάσος Νικολέρης, U.C. Berkeley Δημήτριος Τσαμπούλας, Ε.Μ.Π. Δομήτηςπαρουσίασης NextGen και βασικές λειτουργίες Τεχνολογικός εξοπλισμός Οικονομικά κίνητρα 2 ΤοΣύστημαΕναέριαςΚυκλοφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 1.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

GROUND EVACUATION Ground Evacuation Boeing 737 SKYWEST BEECHCRAFT 1900C KING AIR

GROUND EVACUATION Ground Evacuation Boeing 737 SKYWEST BEECHCRAFT 1900C KING AIR GROUND EVACUATION Ως μέλη της ΠΑ είναι πολλές οι φορές που θα ταξιδέψουμε με C-130 για υπηρεσιακούς ή μη λόγους. Άλλες φορές πάλι θα βρεθούμε στην θέση του επιβάτη σε κάποιο πολιτικό αεροσκάφος. Στα ταξίδια

Διαβάστε περισσότερα

Γνώμη αριθ. 05/2013. Διαδικασίες αποστειρωμένου θαλάμου διακυβέρνησης

Γνώμη αριθ. 05/2013. Διαδικασίες αποστειρωμένου θαλάμου διακυβέρνησης Διεύθυνση Κανονιστικής Δραστηριότητας Διαδικασίες αποστειρωμένου θαλάμου διακυβέρνησης ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΤ/ΕΑΠ: 2012-06 RMT.0416 (OPS.009 ΣΤΟΙΧΕΙΟ Α)) ΚΑΙ RMT.0417 (OPS.009 ΣΤΟΙΧΕΙΟ Β)) 10/06/2013 ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προσάρτημα 1 Γνώμη αριθ. 1/ Απριλίου 2008 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Προσάρτημα 1 Γνώμη αριθ. 1/ Απριλίου 2008 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ I Περιγραφή των βασικών απαιτήσεων 1 Εισαγωγή 1. Όπως περιγράφηκε ήδη στο κυρίως κείμενο της γνώμης, ο Βασικός Κανονισμός ορίζει ότι ένα από τα καθήκοντα του Οργανισμού είναι να παρέχει

Διαβάστε περισσότερα

μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη

μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη Πρόταση κατάρτισης κοινών κανόνων για την πτητική λειτουργία μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη easa.europa.eu/drones September 2015 μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ευρώπη PAGE 2 Π ΕΠΤ 2015-10 του

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά με κανονισμό (ΕΕ) αριθ. XX/2010 της Επιτροπής για τη θέσπιση κοινών απαιτήσεων και διαδικασιών λειτουργίας για τη χρήση του εναέριου χώρου

σχετικά με κανονισμό (ΕΕ) αριθ. XX/2010 της Επιτροπής για τη θέσπιση κοινών απαιτήσεων και διαδικασιών λειτουργίας για τη χρήση του εναέριου χώρου Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας 18 Οκτωβρίου 2010 ΓΝΩΜΗ ΑΡΙΘ. 05/2010 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ της 18 ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά με κανονισμό (ΕΕ) αριθ. XX/2010

Διαβάστε περισσότερα

VFR Phraseology Manual

VFR Phraseology Manual VFR Phraseology Manual Εγχειρίδιο VFR Φρασεολογίας Φρασεολογία Αυτός ο οδηγός περιγράφει τη φρασεολογία που χρησιμοποιείται από τους πιλότους και τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας όταν θα πετάξουν VFR.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ. Βασικές αρχές και ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ. Βασικές αρχές και ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ Βασικές αρχές και ρυθμίσεις του σχεδίου νόμου Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και άλλες διατάξεις Αθήνα, Ιούλιος 2010 Αναβάθμιση και αναδιοργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Σχέδιο. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. /2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της [ ]

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Σχέδιο. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. /2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της [ ] EL EL EL ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Σχέδιο Βρυξέλλες, C ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ. /2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της [ ] για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2042/2003 της Επιτροπής για τη διαρκή αξιοπλοΐα

Διαβάστε περισσότερα

ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων

ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων Εργονοµικές Παρεµβάσεις : Συµβολή στην ολική ποιότητα Αθηνά: 11 εκεµβρίου 2008 ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων Στάθης Μαλάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η ετήσια επισκόπηση ασφάλειας παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για την ασφάλεια της αεροπορίας σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο

Η ετήσια επισκόπηση ασφάλειας παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για την ασφάλεια της αεροπορίας σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο ΕΤΗΣΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 13 Σύνοψη των κυριότερων σημείων Η ετήσια επισκόπηση ασφάλειας παρουσιάζει στατιστικά στοιχεία για την ασφάλεια της αεροπορίας σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο Τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ μεταξύ του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων (ΕΔΑΑΠ) σχετικά με τη Συνεργασία στην Ενημέρωση

Διαβάστε περισσότερα

PUBLIC ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014. ΕΠΕΓΕ - Εξέταση Πιστοποίησης Ελληνικής Γλωσσικής Επάρκειας για ΕΕΚ ΥΠΑ/ΓΔΦΠΥΑ/Δ16. Page 1 of 10

PUBLIC ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2014. ΕΠΕΓΕ - Εξέταση Πιστοποίησης Ελληνικής Γλωσσικής Επάρκειας για ΕΕΚ ΥΠΑ/ΓΔΦΠΥΑ/Δ16. Page 1 of 10 ΕΠΕΓΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΕΛΕΓΚΤΗ ΕΝΑΕΡΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ (ΕΕΚ) και ΜΑΘΗΤΕΥΟΜΕΝΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΕΝΑΕΡΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ADV, ADI, APP, APS, ACP, ACS HLPCE HELLENIC LANGUAGE

Διαβάστε περισσότερα

14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7

14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7 14.11.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1330/2007 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 24ης Σεπτεμβρίου 2007 σχετικά με τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής για τη διάδοση στα ενδιαφερόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ (Auditing Business Continuity Plan & Disaster Recovery Plan)

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ (Auditing Business Continuity Plan & Disaster Recovery Plan) ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ (Auditing Business Continuity Plan & Disaster Recovery Plan) CISA, CGEIT, CRISC Project Management Office (PMO) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Ανδρέας Γ. Κουτούπης MIIA, PIIA, CIA, CCSA Senior Manager, Internal Audit Services PwC Εισαγωγή Η Εταιρική ιακυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Χρήση των RPAS (Remotely Piloted Aircraft Systems) Για την Προστασία Κρίσιµων Υποδοµών και την Επιτήρηση των Συνόρων Σχης ε.α Κούτρας Νικόλαος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός 1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χρήσητων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΟΡΟΥΝ ΤΑ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΟΥΝ ΛΑΘΗ ΣΤΗΝ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ;

ΜΠΟΡΟΥΝ ΤΑ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΟΥΝ ΛΑΘΗ ΣΤΗΝ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ; ΜΠΟΡΟΥΝ ΤΑ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΕΜΠΟ ΙΑ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΟΥΝ ΛΑΘΗ ΣΤΗΝ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ; http://www.hf.faa.gov/docs/508/docs/maint%20-%20language%20suny.pdf DO LANGUAGE BARRIERS RESULT IN AVIATION MAINTENANCE ERRORS?

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 6 Δεκεμβρίου 2013 (OR. en) 17420/13 ADD 1 AVIATION 244

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 6 Δεκεμβρίου 2013 (OR. en) 17420/13 ADD 1 AVIATION 244 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Δεκεμβρίου 2013 (OR. en) 17420/13 ADD 1 AVIATION 244 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ημερομηνία Παραλαβής: Αποδέκτης: Θέμα: 29 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM minazoulovits@phrlaw.gr What is BYOD? Information Commissioner's Office

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας Προσάρτημα στη Γνώμη 05/2007 PreRIA 21.040 Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΩΝ Εργασία αριθ. 21.040 Έγγραφα θορύβου αεροσκαφών 1. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ : ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ : ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ : ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΣ ΠΡΟΣΟΝΤΑ - ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΑΡΧΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΥΠΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙ ΓΡΑΜΜΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών

Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Διαχείριση κινδύνου πρόσκρουσης ζώων σε αεροσκάφη Διονύσιος Νταμπάκης Ειδικός Παρακολούθησης Πανίδας και Χλωρίδας Ενέργεια που απελευθερώνεται κατά

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέμα 1: Διασύνδεση μεταφορών μικρών και μεγάλων αποστάσεων Εισαγωγή Στη λευκή βίβλο «WHITE PAPER Roadmap to a Single European Transport Area Towards a competitive

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. στο σχέδιο νόμου «Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και άλλες διατάξεις» Προς τη Βουλή των Ελλήνων

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. στο σχέδιο νόμου «Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και άλλες διατάξεις» Προς τη Βουλή των Ελλήνων ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόμου «Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και άλλες διατάξεις» Προς τη Βουλή των Ελλήνων I. Επί της αρχής Με το Κεφάλαιο Α του παρόντος σχεδίου νόμου επιδιώκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Η προσέγγιση της TÜV AUSTRIA HELLAS Μαρία Αγαπητού Αναπληρώτρια Διευθύντρια Διεύθυνσης Πιστοποίησης Συστημάτων και Προϊόντων Οκτώβριος 2014 Θα μπορούσαμε να συγχαρούμε τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΩΔΙΚΟΣ: GP2_2 ΣΕΛ: 1 / 9 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ CQS & Paladino ΕΚΔΟΣΗ 2 η ΑΘΗΝΑ, 01/03/2016 ΚΩΔΙΚΟΣ: GP2_2 ΣΕΛ: 2 / 9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Σχέδιο. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ.../2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Σχέδιο. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ.../2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, XXX Σχέδιο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΕ) αριθ..../2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της [ ] για τη θέσπιση κοινών απαιτήσεων και διαδικασιών λειτουργίας για τη χρήση του εναέριου χώρου

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) αριθ.../.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Πρόταση. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) αριθ.../.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) αριθ.../.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της [ ] σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1702/2003 της Επιτροπής, για τον καθορισμό εκτελεστικών κανόνων για την πιστοποίηση αξιοπλοΐας

Διαβάστε περισσότερα

Προς την Διοίκηση της Εταιρείας (για κοινοποίηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ) 27 Φεβρουαρίου 2014

Προς την Διοίκηση της Εταιρείας (για κοινοποίηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ) 27 Φεβρουαρίου 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ETAIPEIAΣ «FAST FINANCE ΑΕΠΕΥ» ΣΤΙΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 12 ΤΟΥ Ν.3606/2007 ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 2/452/1.11.2007

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα «Υπηρεσίες Ηλεκτρονικής Υγείας»

Μάθημα «Υπηρεσίες Ηλεκτρονικής Υγείας» Μάθημα «Υπηρεσίες Ηλεκτρονικής Υγείας» M. Σπανάκης, Μ. Τσικνάκης Εαρινό Εξάμηνο 2014 Μάθημα 1 Παρουσίαση Εργασίας και Εισαγωγή στην ανάλυση απαιτήσεων Εισαγωγή Αρχική συζήτηση αναφορικά με την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΠΡΟΣΕΓΙΣΗ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ. Παρασκευάς Κορφιάτης EUROCONTROL

ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΠΡΟΣΕΓΙΣΗ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ. Παρασκευάς Κορφιάτης EUROCONTROL Ελληνική Αεροπορική Ένωση, ιήµερο συνέδριο µε θέµα: «Οι Αεροµεταφορές του Σήµερα και του Αύριο» 20-21 Απριλίου 2010 ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΠΡΟΣΕΓΙΣΗ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση

Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Get There Ταξίδι προς την Απασχόληση Διεθνής Έκθεση Αναφοράς Ανάλυσης Αναγκών για την Κύπρο Φεβρουάριος 2016 IO1 How to Get There? Η έκθεση αναφοράς αναπτύχθηκε από: This project has been funded with support

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ

Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ 1 Ζητήματα Τυποποίησης στην Ορολογία - ο ρόλος και οι δράσεις της Επιτροπής Ορολογίας ΤΕ21 του ΕΛΟΤ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μαριάννα Κατσογιάννου, Κατερίνα Τοράκη Στην παρούσα εισήγηση παρουσιάζεται η λειτουργία και

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3662, 13/12/2002

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3662, 13/12/2002 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. 3662 της 13ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΕΡΟΣ I Ο περί Πολιτικής Αεροπορίας Νόμος του 2002 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς

Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς Περιεχόμενα Μέρους Α Αναδιοργάνωση στους Οργανισμούς Αναδιοργάνωση ιαδικασιών Οργανισμών με έμφαση στη ημόσια ιοίκηση (Public Sector BPR) - Μέρος Α - 1) Ορισμοί 2) Τα αναμενόμενα οφέλη από την αναδιοργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

«Ορθή νομοθέτηση με αναφορά σε πρότυπα»

«Ορθή νομοθέτηση με αναφορά σε πρότυπα» «Ορθή νομοθέτηση με αναφορά σε πρότυπα» Νομοθεσία και πρότυπα Αξιοποίηση προτύπων στο πλαίσιο της Ορθής νομοθέτησης Αμφιθέατρο ΤΕΕ, Νίκης 4, Σύνταγμα Αθήνα 7 Νοεμβρίου 2016 Δρ. Φραγκούλης Δ. Κρόκος Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. στην πρόταση για. Απόφαση του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. στην πρόταση για. Απόφαση του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 22.9.2016 COM(2016) 621 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ στην πρόταση για Απόφαση του Συμβουλίου για τη θέση που πρέπει να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση στη μεικτή επιτροπή ΕΕ-ΔΟΠΑ όσον

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ

Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ 1 Η Επαγγελματική αποτελεί κεντρικό παράγοντα για την επιτυχία της Στρατηγικής της

Διαβάστε περισσότερα

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης»

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης» Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑIΟΥ & ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ. Τ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑIΟΥ & ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ. Τ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑIΟΥ & ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ. Τ μ ή μ α τ α Ν α υ τ ι λ ί α ς κ α ι Ε π ι χ ε ι ρ η μ α τ ι κ ώ ν Υ π η ρ ε σ ι ώ ν & Μ η χ. Α υ τ ο μ α τ ι σ μ ο ύ Τ Ε 1. ΔΙΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2023/2006

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2023/2006 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2023/2006 σχετικά με την ορθή πρακτική παραγωγής υλικών και αντικειμένων που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα. COMMISSION REGULATION (EC) No 2023/2006 on good manufacturing

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Διαχείρισης της Ποιότητας με Βάση το Πρότυπο ISO 9001

Συστήματα Διαχείρισης της Ποιότητας με Βάση το Πρότυπο ISO 9001 Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Συστήματα Διαχείρισης της Ποιότητας με Βάση το Πρότυπο ISO 9001 E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Πάτρα 16 Νοεμβρίου 2012 Λουκάς Ζαχείλας, Ανώτερος εμπειρογνώμων,cedefop E-mail: loukas.zahilas@cedefop.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ JANET DECESARIS ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ταξινόμηση επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

GLOBALGAP (EUREPGAP)

GLOBALGAP (EUREPGAP) GLOBALGAP (EUREPGAP) Το Διεθνές Σχήμα Πιστοποίησης Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής GLOBALGAP, λειτουργεί ως αντικειμενικό εργαλείο αξιολόγησης του βαθμού συμμόρφωσης με τις σχετικές απαιτήσεις για όλες

Διαβάστε περισσότερα

JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises

JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises JEREMIE Joint European Resources for Micro to medium Enterprises ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Αθήνα, 1 η Ιουνίου 2010 Σχετικά με την Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων στο «Σχέδιο Επιμερισμού Ρίσκου και Συγχρηματοδότησης» της

Διαβάστε περισσότερα

Secure Cyberspace: New Defense Capabilities

Secure Cyberspace: New Defense Capabilities Secure Cyberspace: New Defense Capabilities Dimitris Gritzalis November 1999 Υπουργείο Εθνικής Αμυνας Διημερίδα Πληροφορικής και Επιχειρησιακής Ερευνας Αθήνα, 2-3 Νοέμβρη 1999 Ασφάλεια στον Κυβερνοχώρο:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία προσομοίωσης για την διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας

Εργαλεία προσομοίωσης για την διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας Εργαλεία προσομοίωσης για την διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας Ιωάννης Ανδρεδάκης Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδος Περίληψη Η διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας έχει σαν γνώμονα την ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ HFACS ΣΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΤΗΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΠΓΟΣ (ΥΙ) ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΟΥ

ΤΟ HFACS ΣΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΤΗΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΠΓΟΣ (ΥΙ) ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΟΥ ΤΟ HFACS ΣΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΤΗΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΕΠΓΟΣ (ΥΙ) ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΡΚΟΥ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ JETS 1965-1999 All Accidents Hull Loss/Fatal 25 Aircraft Design 20 Airway System FAA Initiatives

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΓΝΩΜΗ ΑΡΙΘ. 06/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ της 10ης Οκτωβρίου 2008 για κανονισμό της Επιτροπής για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1702/2003, της 24ης Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.6 : Εφαρμογή συστημάτων HACCP και ISO στην παραγωγή βιολογικών προϊόντων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΤΟΥ EASA 06/2012. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της XXX

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΤΟΥ EASA 06/2012. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της XXX ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΤΟΥ EASA 06/2012 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. /.. ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της XXX για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. / για τον καθορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Παράρτηµα 1 Όροι και ορισµοί

ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Παράρτηµα 1 Όροι και ορισµοί Στο παρόν παρουσιάζονται οι όροι και ορισµοί βάσει του ισχύοντος νοµοθετικού/ κανονιστικού πλαισίου και του προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17024:2012. Αιτών Αµεροληψία Ανάκληση Ανασκόπηση Αντικειµενική απόδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σωστής φρασεολογίας μεταξύ πιλότου και ελεγκτή.

Παράδειγμα σωστής φρασεολογίας μεταξύ πιλότου και ελεγκτή. Παράδειγμα σωστής φρασεολογίας μεταξύ πιλότου και ελεγκτή. Φίλε πιλότε, Με αυτο το απλό παράδειγμα θα καταλάβεις πως γίνετε μία σωστή επικοινωνία μεταξύ πιλότου και ελεκτή. Πριν όμως ξεκινήσουμε, υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΠΟΣ): ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ. Γεώργιος Καραγιάννης

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΠΟΣ): ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ. Γεώργιος Καραγιάννης ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΠΟΣ): ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ. Γεώργιος Καραγιάννης Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων σχεδιασμού του Γ' ΚΠΣ η Γενική Γραμματεία Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α' ΕΞΑΜΗΝΟ 1 Α.1010 Μικροοικονομική (Microeconomics) ΜΓΥ Υ 2 2 4 8 5 2 Α.1020 Χρηματοοικονομική Λογιστική (Financial Accounting) ΜΓΥ Υ 2 2 2 6 10 6 3 Α.1030 Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων (Principles

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημασία της Επικοινωνίας

Η Σημασία της Επικοινωνίας Η Σημασία της Επικοινωνίας Εκπαιδευτή Εκπαιδευόμενου των: Ανθσγου (Ι) Ντίντη Βασιλείου και Ανθσγου (Ι)Μουσταφέρη Μιλτιάδη Επιμέλεια: Επγος (ΜΑ) Νεκ. Καρανίκας Για την ασφαλή και αποτελεσματική διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Aircraft Ground Icing

Aircraft Ground Icing Aircraft Ground Icing http://ntsb.gov/alerts/sa_006.pdf Pilots urged to beware of aircraft upper wing Surface ice accumulation before takeoff. (μεταφρασμένο από τον Στέφανο Άτσαλο) Παγοποίηση των αεροσκαφών

Διαβάστε περισσότερα

Precautionary Landings

Precautionary Landings Προσγειώσου και Ζήσε!!! Πρόσφατα η οργάνωση Helicopter Association International (HAI), εκπόνησε ένα πρόγραμμα με την ονομασία Land and Live. Το παρόν φυλλάδιο της IHST, με τίτλο δηλαδή άμεση κανονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διεθνείς Συμβάσεις Πρότυπα εργασίας Βάσεις δεδομένων Εκδόσεις Διεθνής Σύμβαση 155 που αφορά στην Υγεία και την Ασφάλεια στους χώρους εργασίας (τέθηκε σε ισχύ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Τεχνολογία Λογισμικού

Πληροφορική 2. Τεχνολογία Λογισμικού Πληροφορική 2 Τεχνολογία Λογισμικού 1 2 Κρίση Λογισμικού (1968) Στην δεκαετία του 1970 παρατηρήθηκαν μαζικά: Μεγάλες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση κατασκευής λογισμικών Μεγαλύτερα κόστη ανάπτυξης λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

Όμως πώς θα ορίζαμε την έννοια πληροφορία; Πώς την αντιλαμβανόμαστε;

Όμως πώς θα ορίζαμε την έννοια πληροφορία; Πώς την αντιλαμβανόμαστε; 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πληροφορία αποτελεί το βασικό εργαλείο άσκησης της ιατρικής επιστήμης. Η διάγνωση, η θεραπεία, η πρόληψη και η διοίκηση της υγείας βασίζονται στην απόκτηση, διαχείριση και επεξεργασία της

Διαβάστε περισσότερα

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης Η εισήγηση πλαισίων διασφάλισης ποιότητας στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (VET) αποτελεί προτεραιότητα τα τελευταία χρόνια. Οι πάροχοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, κατά τα πρώιμα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια // Διαμόρφωση και οργάνωση κειμένου Η γλωσσική επιμέλεια αφορά τη γλωσσική μορφή και το περιεχόμενο, ενώ η διαμόρφωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ και ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ και ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ και ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Λήδα Κοντογιάννη, Γενική Διευθύντρια Ελληνικό Συμβούλιο Εταιρικής Διακυβέρνησης ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ½ ÁÉÀ ºµ½ÄÁ¹º ÀÁ à ³³¹Ã Ä þÿ Á³±½Éù±º  ±»»±³  ¼ ÃÉ þÿà» Á Æ Á¹±º Í ÃÅÃÄ ¼±Ä Â.

þÿ ½ ÁÉÀ ºµ½ÄÁ¹º ÀÁ à ³³¹Ã Ä þÿ Á³±½Éù±º  ±»»±³  ¼ ÃÉ þÿà» Á Æ Á¹±º Í ÃÅÃÄ ¼±Ä Â. Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016-02 þÿ ½ ÁÉÀ ºµ½ÄÁ¹º ÀÁ à ³³¹Ã Ä þÿ Á³±½Éù±º  ±»»±³  ¼ ÃÉ þÿà»

Διαβάστε περισσότερα

Use Cases: μια σύντομη εισαγωγή. Heavily based on UML & the UP by Arlow and Neustadt, Addison Wesley, 2002

Use Cases: μια σύντομη εισαγωγή. Heavily based on UML & the UP by Arlow and Neustadt, Addison Wesley, 2002 Use Cases: μια σύντομη εισαγωγή Heavily based on UML & the UP by Arlow and Neustadt, Addison Wesley, 2002 (γενικές εισαγωγικές ιδέες) ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ 2 Ανάλυση απαιτήσεων Λειτουργικές απαιτήσεις: τι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ. «Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) και άλλες διατάξεις» KΕΦΑΛΑΙΟ Α. Άρθρο 1 Σκοπός

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ. «Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) και άλλες διατάξεις» KΕΦΑΛΑΙΟ Α. Άρθρο 1 Σκοπός ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «Αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) και άλλες διατάξεις» KΕΦΑΛΑΙΟ Α Άρθρο 1 Σκοπός Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η αναβάθμιση και αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Άνθιμος Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ Δρ. Πολιτικός Mηχανικός, EurIng Τμήμα Μηχανικών και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Τ.Ε. Εισαγωγική Κατεύθυνση: Μηχανικών Γεωτεχνολογίας της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

COORDINATION of RISK, COMPLIANCE & INTERNAL AUDIT

COORDINATION of RISK, COMPLIANCE & INTERNAL AUDIT COORDINATION of RISK, COMPLIANCE & INTERNAL AUDIT 1 ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΡΑΠΤΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ INTERLIFE Α.Α.Ε.Γ.Α. Λειτουργίες Διαχείρισης Κινδύνου & Ελέγχου Οι τρεις βασικές λειτουργίες δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες

Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες Ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στις κοινωνικές επιστήμες Βάσω Πετούση Σκοπός: Σκοπός της υποενότητας είναι η κατάρτιση στην έννοια και το περιεχόμενο των βασικών αρχών της ηθικής και της δεοντολογίας

Διαβάστε περισσότερα