ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΤΑΘΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΤΑΘΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ"

Transcript

1 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΤΑΘΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝΑΝΑΠΤΥΞΗ

2

3 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΤΑΘΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

4 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009, Αντιμετώπιση της Αστάθειας στην Αφρική, Κέντρο Ανώτατων Μελετών Robert Schuman, Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο, San Domenico di Fiesole. Ευρωπαϊκές Κοινότητες, 2009 Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής. Άρνηση ευθύνης: Οι απόψεις που εκφράζονται στην παρούσα έκθεση είναι οι απόψεις των συγγραφέων, και δεν θα πρέπει να θεωρούνται ως απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε περίπτωση αμφιβολίας, το αγγλικό κείμενο υπερισχύει όλων των άλλων γλωσσών.

5 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Πρόλογος ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η χάραξη πολιτικής απαιτεί ορθή, βαθιά και έγκαιρη γνώση της εκάστοτε κατάστασης. Και η ανάπτυξη δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτό τον κανόνα. Στην Ευρώπη, υπάρχουν πολυάριθμα πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα που μελετούν τα αναπτυξιακά θέματα και παράγουν διαφωτισμένο αναλυτικό έργο. Ωστόσο, η πλήρης δυναμική του έργου αυτού δεν έχει αναπτυχθεί απόλυτα για διάφορους λόγους, όπως η διάσπαση των προσπαθειών, η έλλειψη πόρων και η σχετική αποσύνδεσή του από τη σφαίρα της χάραξης πολιτικής. Η πρωτοβουλία «Κινητοποίηση της ευρωπαϊκής έρευνας για τις αναπτυξιακές πολιτικές» προτίθεται να διορθώσει την κατάσταση αυτή. Η κοινή αυτή πρωτοβουλία, που σήμερα χαίρει της υποστήριξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και έξι κρατών μελών (Φινλανδία, Γερμανία, Λουξεμβούργο, Ισπανία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο), έχει σκοπό να ενισχύσει την ευρωπαϊκή προοπτική, το όραμα της Ευρώπης, για ορισμένα από τα πλέον πιεστικά αναπτυξιακά θέματα της εποχής μας, με βάση τη γνώση, την αριστεία, την καινοτομία και την οικοδόμηση κοινών θέσεων ανάμεσα στην ευρωπαϊκή ερευνητική κοινότητα και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Η παρούσα Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη (ΕΕΑ), η οποία θα δημοσιεύεται σε ετήσια βάση, είναι το βασικό αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας αυτής. Πρόκειται για μια ανεξάρτητη επισκόπηση των αναπτυξιακών θεμάτων, βασισμένη στη γνώση και προσανατολισμένη στο μέλλον, η οποία αντανακλά το ευρωπαϊκό όραμα. Η παρούσα Έκθεση θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να βελτιώσει το όραμά της για την ανάπτυξη, να εμπλουτίσει τις πολιτικές της και να επηρεάσει το διεθνή διάλογο ώστε να έχει αντίκτυπο. Θα συμπληρώσει επίσης άλλες βασικές εκθέσεις για την ανάπτυξη, σε μια προσπάθεια προβολής της ποικιλίας απόψεων που ενδεχομένως συνυπάρχουν για διάφορα θέματα και όπου ισχύει προβολής των ειδικών ευρωπαϊκών προσεγγίσεων, που βασίζονται τόσο στις πολιτικές και κοινωνικές αξίες της Ευρώπης όσο και στη δική της ιστορία και εμπειρία. Πράγματι, είμαστε πεπεισμένοι ότι δεν θα πρέπει να υπάρχει μονοπώλιο σκέψης σε ένα τομέα τόσο πολύπλοκο και πλούσιο όσο η αναπτυξιακή πολιτική. Η παρούσα Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη (ΕΕΑ), η οποία θα δημοσιεύεται σε ετήσια βάση, είναι το βασικό αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας αυτής. Πρόκειται για μια ανεξάρτητη επισκόπηση των αναπτυξιακών θεμάτων, βασισμένη στη γνώση και προσανατολισμένη στο μέλλον, η οποία αντανακλά το ευρωπαϊκό όραμα. Η παρούσα Έκθεση θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να βελτιώσει το όραμά της για την ανάπτυξη, να εμπλουτίσει τις πολιτικές της και να επηρεάσει το διεθνή διάλογο ώστε να έχει αντίκτυπο. Θα συμπληρώσει επίσης άλλες βασικές εκθέσεις για την ανάπτυξη, σε μια προσπάθεια προβολής της ποικιλίας απόψεων που ενδεχομένως συνυπάρχουν για διάφορα θέματα και όπου ισχύει προβολής των ειδικών ευρωπαϊκών προσεγγίσεων, που βασίζονται τόσο στις πολιτικές και κοινωνικές αξίες της Ευρώπης όσο και στη δική της ιστορία και εμπειρία. Πράγματι, είμαστε πεπεισμένοι ότι δεν θα πρέπει να υπάρχει μονοπώλιο σκέψης σε ένα τομέα τόσο πολύπλοκο και πλούσιο όσο η αναπτυξιακή πολιτική. Η αντιμετώπιση της αστάθειας είναι, πάνω απ όλα, μια επιτακτική ηθική ανάγκη. Το ένα τρίτο των φτωχών του κόσμου ζει στα επονομαζόμενα ευάλωτα κράτη. Η πρόοδος προς τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας (MDG) υστερεί σε αυτές τις χώρες, και το κόστος της αδύναμης διακυβέρνησης ιδιαίτερα όταν οδηγεί σε συγκρούσεις και πολέμους είναι τεράστιο από οικονομική, ανθρώπινη και κοινωνική άποψη. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό εάν σκεφτεί κανείς τα πλήγματα στους τομείς των τροφίμων, των καυσίμων αλλά και πρόσφατα στον χρηματοοικονομικό τομέα, που απειλούν να ανατρέψουν την πρόσφατη αναπτυξιακή πρόοδο. Το ανθρώπινο κόστος των κρίσεων είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για τις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής, όπου η ικανότητα αντιμετώπισης των πληγμάτων είναι περιορισμένη. Οι καταστάσεις αστάθειας αποτελούν επίσης σημαντικό λόγο ανησυχίας από την άποψη της ασφάλειας. Σε έναν όλο και περισσότερο αλληλεξαρτώμενο κόσμο, η αντιμετώπιση της αστάθειας είναι προς το συμφέρον όλων μας, για τη διασφάλιση της παγκόσμιας σταθερότητας και ευημερίας. Η αναβίωση της πειρατείας στον Κόλπο του Άντεν, που συνδέεται στενά με την αστάθεια στη Σομαλία, ή οι ροές οικονομικών, πολιτικών και πολεμικών μεταναστών οι οποίοι, λογικά και συχνά παρά τη θέλησή τους, απομακρύνονται από την αστάθεια της πατρίδας τους για να φτιάξουν μια καλύτερη και πιο σταθερή ζωή στην Ευρώπη και σε άλλα πλούσια μέρη του κόσμου, είναι μόλις δύο από τα παραδείγματα αυτής της αυξανόμενης αλληλεξάρτησης. III ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

6 Πρόλογος Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Τέλος, οι καταστάσεις αυτές, που αφορούν μια εξαιρετικά πολύμορφη ομάδα κοινωνιών με πολύ διαφορετικές κοινωνικοοικονομικές, πολιτισμικές και πολιτικές συνθήκες και συνθέσεις, απαιτούν ειδικά σχεδιασμένες προσεγγίσεις στην περίπτωση της εξωτερικής υποστήριξης. Το κλασικό «μάντρα» της αναπτυξιακής πολιτικής, όπως η ατζέντα για την αποτελεσματικότητα της βοήθειας (Δήλωση του Παρισιού και η Ατζέντα triple A ), η Ευρωπαϊκή Συναίνεση για την Ανάπτυξη και η προσέγγιση για την υποστήριξη κυβερνητικών μεταρρυθμίσεων, ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένες προκλήσεις κατά την εφαρμογή του σε περιβάλλοντα αστάθειας. Όπως αναφέρεται στην ερευνητική έκθεση της Ε.Ε. MDGs at midpoint το 2008, με επικεφαλής τον Καθηγητή Bourguignon, που καταρτίστηκε στα πλαίσια της πρωτοβουλίας αυτής 1, «η αστάθεια πρέπει να αντιμετωπιστεί εάν πρόκειται να επιτύχουμε πρόοδο στους [Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας]. Αυτό θα απαιτήσει διαρκή συμμετοχή και νέα, ευφάνταστη χρήση συνδυασμένων πολιτικών, τεχνικών, χρηματοοικονομικών και ενίοτε στρατιωτικών πόρων, με τη συνδρομή των κυβερνήσεων αλλά και της κοινωνίας των πολιτών και των μη κρατικών παραγόντων». Από αυτή την άποψη, οι εταίροι και οι χώρες-δωρητές συμμετέχουν σήμερα από κοινού σε έναν «διεθνή διάλογο για τη συγκρότηση κρατών και την οικοδόμηση ειρήνης», με σκοπό τη δυνητική επίτευξη συναίνεσης για τους στόχους και τις αρχές παρέμβασης σε αυτές τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Για τη διεξαγωγή αυτής της φιλόδοξης πρωτοβουλίας πολιτικής έρευνας έχει αναληφθεί μια εντατική συμμετοχική διαδικασία, στην οποία συμμετέχει μεγάλος αριθμός κορυφαίων ακαδημαϊκών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, τόσο από την Ευρώπη όσο και από την Αφρική. Με την οικοδόμηση κοινών αναλυτικών θέσεων σχετικά με τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης αυτών των δύσκολων καταστάσεων, η παρούσα πρώτη έκδοση της ΕΕΑ θα βοηθήσει την Ευρώπη να εξειδικεύσει τη στρατηγική της προσέγγιση στην αστάθεια και να καθορίζει πιο συνεκτικές πολιτικές στο μέλλον. Αποτελεί ένα σημαντικό βήμα μπροστά για την ευρωπαϊκή ερευνητική πρωτοβουλία που επιδιώκει να αποσαφηνίσει τους τρόπους εναρμόνισης των αναπτυξιακών στόχων με τις νέες παγκόσμιες προκλήσεις. Stefano Manservisi Stefano Manservisi Yves Mény Yves Mény Γενικός Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ανάπτυξη και τις Σχέσεις με τα Κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου 1 Βλ. Millennium Development Goals at Midpoint: Where do we stand and where do we need to go? Ερευνητική Έκθεση Ε.Ε. των François Bourguignon et al., 2008, IV

7 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Ευχαριστίες ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε από μια ομάδα με επικεφαλής την Giorgia Giovannetti, στην οποία συμμετείχαν οι Franklin Allen, Simone Bertoli, Shailaja Fennell, Wendy Harcourt, Marta Reynal- Querol, Marco Sanfilippo, Elisa Ticci, Pascal Vennesson και Thierry Verdier, οι οποίοι εργάστηκαν στο Κέντρο Ανώτατων Μελετών Robert Schuman του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου (EUI). Υπεύθυνος Έργου ήταν ο Ingo Linsenmann. Η ομάδα ευχαριστεί ιδιαίτερα τον François Bourguignon για τις επιστημονικές του συμβουλές, τους Luca Alinovi, Nicolas Gérard, Seth Kaplan, Stephan Klasen, Ramon Marimon, Françoise Moreau, Yaw Nyarko, Dorothée Starck, και όλα τα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής ΕΕΑ για τις διαρκείς συμβουλές και τη διαρκή υποστήριξή τους. Οφείλουμε επίσης μεγάλη ευγνωμοσύνη στην Stefania Innocenti για την ερευνητική βοήθεια που μας παρείχε. Οι William A. Amponsah, Mina Baliamoune-Lutz, Stefano Bartolini, Victor Davies, Jörn Grävingholt, Sven Grimm, Francesco N. Moro, Donato Romano, Αλέξανδρος Σαρρής, Andrew Sherriff και Gianni Vaggi συνέβαλαν σημαντικά στη διαδικασία διαβούλευσης. Οι Lubomira Bencova, Piera Calcinaghi, Monique Cavallari, Angela Conte, Mei Lan Goei, Laetitia Jespers, Alexei Jones, Laura Jurisevic, Christine Lyon, Serena Scarselli, Elisabetta Spagnoli και Valerio Pappalardo συνέβαλαν σε διάφορα στάδια της έκθεσης. Ο Bruce Ross Larson ήταν ο βασικός επιμελητής. Ο Chris Engert φρόντισε για τη γλωσσική επιμέλεια των εγγράφων εργασίας. Τους ευχαριστούμε όλους. Είμαστε υπόχρεοι στους συγγραφείς των εγγράφων και σημειώσεων εργασίας: Ernest Aryeetey, Niagale Bagayoko-Penone, Michael Barnett, Nicolas Berman, Elva Bova, Deborah Bryceson, Christian Büger, Maurizio Carbone, Paul Collier, Lorenzo Cotula, Nasredin Elamin, Fernanda Faria, Patrick Guillaumont, Sylvaine Guillaumont Jeanneney, Kenneth Harttgen, Damien Helly, Lelio Iapadre, Zohra Kahn, José Maria Larrú, Francesca Luchetti, Alan Matthews, Philippe Martin, Jesse McConnell, Mark McGillivray, Andrew Mold, Wim Naudé, Janvier Nkurunziza, Abena D. Oduro, Alina Rocha-Menocal, Sara Pantuliano, Jean-Philippe Platteau, Béatrice Pouligny, Prabirjit Sarkar, Ajit Singh, Aysen Tanyeri- Abur, Necla Tschirgi, Margherita Velucchi και Tony Venables. Ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη οφείλουμε στους συμμετέχοντες στην πρωτοβουλία New Faces for African Development, οι οποίοι συνέβαλαν με ενθουσιασμό, φέρνοντας φρέσκιες και νέες ιδέες στην έκθεση, παρουσίασαν τις εργασίες τους και συνέταξαν σημειώσεις και εκθέσεις: Eme Akpan, Japhet Biegon, Muslilhah Badmus, Christian B. Kamga Kam, Dorine Kanmi Feunou, Nicholas Kilimani, Albert Makochekanwa Douzounet Mallaye, Ndubuisi Nwokolo Magidu Nyende, Isaac Oluwatayo, Thomas Poirier, Afees Salisu και Sigismond Wilson. Είναι αδύνατο να ονομάσουμε και να ευχαριστήσουμε όλους όσοι συνέβαλαν στη διαδικασία που οδήγησε στη δημοσίευση της παρούσας έκθεσης, συμμετέχοντας στις προπαρασκευαστικές εκδηλώσεις στις Βρυξέλλες (6 Φεβρουαρίου), στο Κέιμπριτζ (17-18 Μαρτίου), τη Φλωρεντία (16-17 Απριλίου), τη Βαρκελώνη (7-8 Μαΐου), την Άκκρα (21-23 Μαΐου), τη Φλωρεντία (22-23 Ιουνίου) και στις Βρυξέλλες (4 Σεπτεμβρίου). Πλήρεις κατάλογοι των συμμετεχόντων σε αυτές τις εκδηλώσεις περιλαμβάνονται στον Τόμο 1Β ωστόσο, θα θέλαμε να αναγνωρίσουμε με ευγνωμοσύνη στο σημείο αυτό τη συμβολή όλων στη διαδικασία διαβούλευσης και τη συζήτηση ενός αμφιλεγόμενου θέματος. Πολλές ευχαριστίες οφείλουμε επίσης στα ιδρύματα φιλοξενίας, δηλαδή το Jesus College στο Κέιμπριτζ, τα Universitat Pompeu Fabra και CREMed (Κέντρο Έρευνας για τις Οικονομίες της Μεσογείου) στη Βαρκελώνη, και το ISSER (Ινστιτούτο Στατιστικής, Κοινωνικής και Οικονομικής Έρευνας) στην Άκκρα. V ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

8 Περιεχόμενα Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1 1. Προς μία καλύτερη ανταπόκριση της Ε.Ε. στην αστάθεια 4 2. Ορισμός προτεραιοτήτων 7 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ 10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΡΑΤΙΚΗ ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗ: ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ Οι ευρωπαϊκές αναπτυξιακές πολιτικές σε ένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον Σε τι αναφέρεται η κρατική αστάθεια; Το κόστος της κρατικής αστάθειας στην Υποσαχάρια Αφρική 18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΥΑΛΩΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ Τα ευάλωτα κράτη έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά Οι ευάλωτες χώρες παρουσιάζουν πολλά στοιχεία ετερογένειας Περίληψη 48 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΣΤΑΘΕΙΑΣ Συγκεκριμένες κινητήριες δυνάμεις και κοινοί βασικοί παράγοντες Η αστάθεια είναι αποικιακό κληροδότημα; Αποικιακά κράτη στην Υποσαχάρια Αφρική Ανεξαρτητοποίηση Διεθνές πλαίσιο και συνέχεια Η εξάρτηση των θεσμών από την πορεία αποστασιοποίηση και εξωστρέφεια Συμπεράσματα 57 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΜΕΓΕΘΥΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΣΤΑΘΕΙΑ Οι οικονομικοί παράγοντες έχουν σημασία για την κρατική αστάθεια και η αστάθεια έχει σημασία για την οικονομία Το άνοιγμα των αγορών μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει την κρατική αστάθεια Διπλής κατεύθυνσης σύνδεσμοι μεταξύ ξένων άμεσων επενδύσεων και αστάθειας Ο πλούτος σε φυσικούς πόρους μπορεί να επιδεινώσει τη διακυβέρνηση Η διακυβέρνηση επηρεάζει τη σχέση μεταξύ γης και αστάθειας Πληθυσμοί που πεινούν και ευάλωτοι θεσμοί Συμπέρασμα 71 VI

9 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Περιεχόμενα ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ 72 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΑΝΤΟΧΗΣ Βελτίωση της αντοχής Τι συνεπάγεται μια προσέγγιση που βασίζεται στην αντοχή; Η κρατική αστάθεια υποδαυλίζει την κοινωνικοοικονομική αντοχή 75 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΤΑ ΕΥΑΛΩΤΑ ΚΡΑΤΗ ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ ΧΤΥΠΗΘΗΚΑΝ ΣΟΒΑΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Οι τρομακτικές προκλήσεις της κρίσης: σταματώντας έτη συνεχούς προόδου Τρεις παράγοντες (φαγητό, καύσιμα, χρηματοδότηση) και ένας τέταρτος (αστάθεια) Τα τέσσερα κανάλια μεταφοράς σε ευάλωτες χώρες Μπορούν τα ευάλωτα κράτη να αντιμετωπίσουν την κρίση; 89 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ Επανατοποθέτηση του κράτους στο επίκεντρο της προσοχής Κοινωνική συνοχή και οι άυλες διαστάσεις της συγκρότησης κράτους Η ανάγκη για μια βαθιά ριζωμένη κατανόηση του τοπικού πλαισίου Συμπληρωματικότητα μεταξύ ανθρωπιστικής βοήθειας και παρεμβάσεων συγκρότησης κράτους σε περιβάλλον μετά από σύγκρουση 101 ΤΡΙΤΟ ΜΕΡΟΣ 108 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΣΤΑΘΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΑΧΑΡΙΑ ΑΦΡΙΚΗ Η ιστορική ανησυχία της ΕΕ για τις ευάλωτες χώρες Το δυναμικό της ΕΕ σε καταστάσεις αστάθειας Προς μια καλύτερη ανταπόκριση της Ε.Ε. στην αστάθεια 118 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Οι πολιτικές της ΕΕ μπορούν να έχουν αντίκτυπο Προτεραιότητες και προτάσεις 131 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 139 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 153 VII ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

10 Πίνακες και Σχήματα Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 ΠΙΝΑΚΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ Πίνακας πλαισίου 0.1: Χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής σε καταστάσεις αστάθειας 1 Εικόνα πλαισίου 0.1: Πληθυσμιακή πυραμίδα στις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής 3 Εικόνα πλαισίου 0.2: Πληθυσμιακή πυραμίδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση 3 Σχήμα 0.1: Αντοχή των ευάλωτων χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής 6 Σχήμα 0.2: Τρωτότητα των ευάλωτων χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής 7 Σχήμα πλαισίου 1.1: Αυξητικός αντίκτυπος της βοήθειας στην ανάπτυξη 13 Πίνακας πλαισίου 1.1: Βοήθεια στα ευάλωτα κράτη, Πίνακας 1.1: Ανθρώπινη ανάπτυξη στις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής 19 Σχήμα 1.1: Απόλυτες αλλαγές στους βασικούς δείκτες MDG ( ) 21 Σχήμα 1.2: Σχετικές αλλαγές στους βασικούς δείκτες MDG ( ) 22 Πίνακας 1.2: Πρόσφυγες και εσωτερικά εκτοπισθέντα άτομα, Πίνακας 1.3: Δείκτες επισιτιστικής ασφάλειας για ευάλωτες χώρες 26 Σχήμα 1.3: Τάσεις στους δείκτες διακυβέρνησης, ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής 28 Πίνακας 2.1: Φορολογία, κρατικά έσοδα και ευκολία στην ανάληψη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής 32 Σχήμα 2.1: Εξωτερικές ροές (απλός μέσος όρος περιόδου ) 33 Σχήμα πλαισίου 2.1: Εξαγωγές Ζάμπιας και τιμές χαλκού ( ) 34 Σχήμα πλαισίου 2.2: Τιμές χαλκού και το κουάτσα της Ζάμπιας ( ) 35 Σχήμα πλαισίου 2.3: Έσοδα ορυχείων στη Ζάμπια ( ) 36 Σχήμα 2.2: Μερίδια γεωργίας, βιομηχανίας και υπηρεσιών στο ΑΕΠ, Πίνακας 2.2: Κατάλογος εισαγωγέων τροφίμων της Υποσαχάριας Αφρικής και εξαγωγικές χώρες 37 Πίνακας 2.3: Συγκέντρωση εξαγωγών σε ευάλωτες χώρες 39 Πίνακας 2.4: Εξαγωγικός προορισμός ευάλωτων χωρών, ποσοστό, μέσος όρος Πίνακας 2.5: Δημόσιες δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ 41 Πίνακας 2.6: Πληθυσμός 43 Πίνακας 2.7: Υποδομή και γεωγραφικά χαρακτηριστικά 44 Σχήμα 2.3: Πραγματική ανάπτυξη ΑΕΠ των ευάλωτων χωρών, των πλούσιων σε φυσικούς πόρους ευάλωτων χωρών και των μη πλούσιων σε φυσικούς πόρους ευάλωτων χωρών, Πίνακας 2.8: Μακροοικονομικά χαρακτηριστικά 46 Πίνακας 2.9: Κατάταξη Γενικής Αστάθειας 47 Πίνακας 4.1: Διασφάλιση των επιπτώσεων μείωσης της φτώχειας από τις νέες επενδύσεις σε αγροτική γη 67 Πίνακας πλαισίου 4.1: Παραχωρήσεις γεωργικής γης το (δεσμεύσεις για περισσότερα από εκτάρια) 69 Σχήμα 5.1: Αλληλεπιδράσεις μεταξύ κρατικής αστάθειας και κοινωνικοοικονομικής αντοχής 76 Σχήμα 6.1: Οι εξαγωγές αυξάνουν ως μερίδιο του ΑΕΠ 79 Σχήμα πλαισίου 6.1: Η Νότιος Αφρική αντιδρά στην κατάρρευση της Lehman Brothers η Κένυα και η Νιγηρία όχι 81 Σχήμα 6.2: Οι εξαγωγές σε πτώση στο μεγαλύτερο μέρος της Υποσαχάριας Αφρικής 83 Σχήμα 6.3: Εξαγωγές πρωτογενών προϊόντων και προϊόντων μεταποίησης από την Υποσαχάρια Αφρική μετά την οικονομική κρίση σε χώρες εταίρους 84 Σχήμα 6.4: Εκτιμούμενη μείωση στη ροή ενισχύσεων στην Αφρική το Σχήμα πλαισίου 6.2: Η οικονομική συνεργασία της Κίνας με ευάλωτες αφρικανικές χώρες και οι ενισχύεις της ΕΑΒ, Σχήμα 6.5: Πολλοί μετανάστες κατοικούν εντός της Αφρικής 88 Πίνακας 6.1: Βαθμός αντοχής από χαμηλός σε υψηλός 89 Σχήμα 6.6: Ο αντίκτυπος της κρίσης στην οικονομική ευημερία 90 Πίνακας 8.1: Θεσμοί και φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν τις ευάλωτες χώρες 116 VIII

11 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Πλαίσια ΠΛΑΙΣΙΑ Πλαίσιο 0.1: Ποιες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής είναι ευάλωτες; 1 Πλαίσιο 0.2: Κοινά χαρακτηριστικά των ευάλωτων χωρών και σημαντικές διαφορές 2 Πλαίσιο 0.3: Πώς έχουν επηρεαστεί τα ευάλωτα κράτη της Υποσαχάριας Αφρικής από την κρίση του Πλαίσιο 1.1: Αποτελεσματικότητα και κατανομή βοήθειας στα ευάλωτα κράτη 13 Πλαίσιο 1.2: Πώς εξελίχθηκε η αστάθεια στον αναπτυξιακό διάλογο 16 Πλαίσιο 2.1: Άνοδος και πτώση του χαλκού στη Ζάμπια 34 Πλαίσιο 4.1: Κώδικες δεοντολογίας και Χάρτα Φυσικών Πόρων 62 Πλαίσιο 4.2: Μεγάλης κλίμακας αγορές γης στην Αφρική άνοιγμα των συναλλαγών σε γη 64 Πλαίσιο 4.3: Διεθνείς επενδύσεις στο Σουδάν: η «σιταποθήκη» του Αραβικού κόσμου 68 Πλαίσιο 5.1: Ορισμός της αντοχής και της τρωτότητας 74 Πλαίσιο 5.2: Οικονομική ανάπτυξη και ευημερία στις ευάλωτες χώρες 75 Πλαίσιο 6.1: Αφρικανικές χρηματοοικονομικές αγορές ο αντίκτυπος των πληγμάτων 80 Πλαίσιο 6.2: Καλύπτει το κενό η Κίνα; 86 Πλαίσιο 6.3: Πλήγματα και κοινωνική προστασία ποιος ο ρόλος των επίσημων και ανεπίσημων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων; 91 Πλαίσιο 7.1: Γιατί η τοπική αντοχή μπορεί να βελτιώσει την ασφάλεια 95 Πλαίσιο 7.2: Σομαλία και Somaliland 98 Πλαίσιο 7.3: Ένα αφρικανικό μοντέλο διακυβέρνησης 99 Πλαίσιο 7.4: Διεθνής συμμετοχή σε ευάλωτα κράτη: μαθαίνοντας από το Νότιο Σουδάν 101 Πλαίσιο 7.5: Μαθαίνοντας από τις τοπικές κοινότητες: προγράμματα για την υποστήριξη γυναικών πρώην πολεμιστών 104 Πλαίσιο 7.6: Μετάβαση μετά από σύγκρουση: μια ευκαιρία για την ενδυνάμωση των γυναικών; 105 Πλαίσιο 7.7: Προϋπολογισμός με γνώμονα το φύλο 107 Πλαίσιο 8.1: «Αντιμετώπιση της κρατικής αστάθειας» Αποσπάσματα από την Ευρωπαϊκή Συναίνεση για την Ανάπτυξη, Πλαίσιο 8.2: Συγκεκριμένες διατάξεις για την αστάθεια της Δήλωσης του Παρισιού για την Αποτελεσματικότητα της Βοήθειας και η Ατζέντα για Δράση της Άκκρα 112 Πλαίσιο 8.3: Αρχές Χρηστής Διεθνούς Συμμετοχής σε Ευάλωτα Κράτη και Καταστάσεις της ΕΑΒ του ΟΟΣΑ 113 Πλαίσιο 8.4: Απόφαση 1325 του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών 114 Πλαίσιο 8.5: Το σύστημα Flex, σχετικό με την ευπάθεια 115 Πλαίσιο 8.6: Η Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ και η επισιτιστική ασφάλεια σε ευάλωτα κράτη της Αφρικής 119 Πλαίσιο 8.7: Βοήθεια για το Εμπόριο 121 Πλαίσιο 8.8: Συμφωνίες Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης 122 Πλαίσιο 8.9: Προκλήσεις ασφάλειας και ανάπτυξης σε ευάλωτες καταστάσεις:μαθήματα από επιχειρήσεις ΚΕΠΑΑ 126 Πλαίσιο 9.1: Μια πρόταση για σταθεροποίηση των εσόδων 132 Πλαίσιο 9.2: Οι πολιτικές της ΕΕ και η ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου στην Αφρική 133 Πλαίσιο 9.3: Ένα σωστό επίπεδο περιφερειακής ολοκλήρωσης 134 Πλαίσιο 9.4: Το δίλημμα της ηγεσίας και της ηγεμονίας στην περιφερειακή οικοδόμηση διακυβέρνησης 135 Πλαίσιο 9.5: Επαναξιολόγηση της διακυβέρνησης της αρωγής 136 IX ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12 Αρκτικόλεξα Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΑ AfDB AIDS/HIV CIFP CPIA DFID FAO FDI GTZ HDI IFPRI IIED ILO MDG NATO SIPRI UNCTAD UNDP UNECA UNIFEM UNMIS UNODC UNRISD WPF ZCCM ΑΕΕ ΑΕΠ ΑΚΕ ΓΔ Ανάπτυξης ΕΑΑ ΕΑΒ ΕΕ ΕΠΑΑ ΚΑΠ ΚΕΠΠΑ ΟΟΣΑ ΕΑΒ ΠΕΠ ΠΟΕ ΠΟΥ Αφρικανική Τράπεζα Ανάπτυξης Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας / Ιός Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας Κρατικοί Δείκτες Εξωτερικής Πολιτικής του Carleton University Αξιολόγηση Κρατικών Πολιτικών και Θεσμών Βρετανικό Υπουργείο Διεθνούς Ανάπτυξης Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών Ξένες Άμεσες Επενδύσεις Gesellschaft für Technische Zusammenarbeit Δείκτης Ανθρώπινης Ανάπτυξης Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για τις Επισιτιστικές Πολιτικές Διεθνές Ινστιτούτο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη Διεθνής Οργάνωση Εργασίας Αναπτυξιακοί Στόχοι της Χιλιετίας Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου Ινστιτούτο Διεθνούς Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Αφρική Ταμείο Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών για τη Γυναίκα Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Σουδάν Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος Ινστιτούτο Ερευνών των Ηνωμένων Εθνών για την Κοινωνική Ανάπτυξη Παγκόσμιο Ίδρυμα Πληθυσμού Zambia Consolidated Copper Mines Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν Χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού Γενική Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ανάπτυξη και τις Σχέσεις με τα Κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού Επίσημη Αναπτυξιακή Βοήθεια Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας Κοινή Αγροτική Πολιτική Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας X

13 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Περιληψη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η κρίση του προκάλεσε τη χειρότερη παγκόσμια ύφεση από το Η οικονομική και χρηματοοικονομική κρίση έχει πλήξει τους προϋπολογισμούς της Ε.Ε. και άλλων ανεπτυγμένων χωρών, προκαλώντας τεράστια ελλείμματα, ανεργία και κοινωνικά προβλήματα. Παράλληλα, έχει υπάρξει ιδιαίτερα καταστροφική για τις ευάλωτες χώρες, οι περισσότερες εκ των οποίων βρίσκονται στην Υποσαχάρια Αφρική και αρχικά θεωρούνταν ότι θα προστατευθούν λόγω της χαμηλής χρηματοοικονομικής τους ολοκλήρωσης με τον υπόλοιπο κόσμο. Παρότι η τραγική κοινωνικοοικονομική κατάσταση της Υποσαχάριας Αφρικής απαιτεί ανανεωμένη δέσμευση, ο προβληματισμός της Ε.Ε. για τα εγχώρια κοινωνικά προβλήματα ενδέχεται να αποσπάσει τόσο την προσοχή όσο και τους πόρους από τις πολιτικές αναπτυξιακής αρωγής της Ε.Ε. Ωστόσο η Ε.Ε, θα πρέπει να διατηρήσει, και πιθανόν να ενισχύσει, τη δέσμευσή της στην Υποσαχάρια Αφρική, αποφεύγοντας τις μη αποτελεσματικές πολιτικές ενίσχυσης. Απαιτείται λοιπόν επαναξιολόγηση της αναπτυξιακής πολιτικής της Ε.Ε. για τις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής. Αυτός είναι και ο στόχος της Ευρωπαϊκής Έκθεσης για την Ανάπτυξη 2009 (EEA 2009). Η Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 αναλύει τα κόστη και χαρακτηριστικά της αστάθειας (1 ο Μέρος), την ικανότητα των ευάλωτων χωρών να αντιμετωπίσουν τα δυσμενή πλήγματα όπως η χρηματοοικονομική κρίση του (2 ο Μέρος), και την υφιστάμενη σχέση της Ε.Ε. με τις ευάλωτες χώρες καθώς και τη δυνατότητα της αναπτυξιακής πολιτικής της Ε.Ε. να βοηθήσει τους εθνικούς ενδιαφερόμενους φορείς στην ενίσχυση της αντοχής (3 ο Μέρος). Η έκθεση εστιάζει στην Υποσαχάρια Αφρική διότι η περιοχή αυτή φαίνεται να υστερεί ιδιαίτερα στον τομέα της κρατικής εδραίωσης. Ένα τυποποιημένο στοιχείο υπερισχύει όλων των θεωρητικών αμφισβητήσεων αναφορικά με τον ορισμό και τη μέτρηση της αστάθειας οι περισσότερες χώρες της ομάδας των ευάλωτων κρατών βρίσκονται στην Υποσαχάρια Αφρική (πλαίσιο 0.1) 1. Πλαίσιο 0.1: Ποιες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής είναι ευάλωτες; Υπάρχουν διάφορες ταξινομήσεις και κατατάξεις της αστάθειας των κρατών: ο Πίνακας πλαισίου 1 παρουσιάζει το λειτουργικό κατάλογο των χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής που βρίσκονται σε κατάσταση αστάθειας, όπως χρησιμοποιείται στην παρούσα Έκθεση: Πίνακας πλαισίου 0.1: Χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής σε καταστάσεις αστάθειας Αγκόλα Ισημερινή Γουινέα Νιγηρία Μπουρούντι Ερυθραία Ρουάντα Καμερούν Αιθιοπία Σάο Τομέ και Πρίνσιπε Κεντροαφρικανική Δημοκρατία Γκάμπια Σιέρα Λεόνε Τσαντ Γουινέα Σομαλία Κομόρες Γουινέα-Μπισάου Σουδάν Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό Κένυα Τόγκο Δημοκρατία του Κονγκό Λιβερία Ουγκάντα Ακτή του Ελεφαντοστού Μαυριτανία Ζιμπάμπουε Τζιμπουτί Νίγηρας Ο κατάλογος έχει καταρτιστεί από τον ΟΟΣΑ (2009), ωστόσο δεν έχει ακόμη επικυρωθεί επίσημα από τον ΟΟΣΑ. Είναι αποτέλεσμα μιας σύνθεσης των δυο κατώτερων πεμπτημορίων της Αξιολόγησης Κρατικών Πολιτικών και Θεσμών της Παγκόσμιας Τράπεζας για το 2007, του Δείκτη Brookings της Κρατικής Αδυναμίας στον Αναπτυσσόμενο Κόσμο για το 2008, και των Κρατικών Δεικτών Εξωτερικής Πολιτικής του Carleton University για το Η ΕΕΑ 2009 χρησιμοποιεί τον κατάλογο αυτόν για λειτουργικούς σκοπούς αλλά δεν τον επικυρώνει, διότι θεωρούμε ότι και ο ίδιος ο ορισμός είναι δυναμικός (βλ. κεφάλαιο 1). Τα ανθρώπινα και οικονομικά κόστη της αστάθειας απαιτούν τον προσανατολισμό των αναπτυξιακών μοντέλων, στρατηγικών και δράσεων προς την ενίσχυση της αντοχής των κοινωνιών, δηλαδή προς την ενίσχυση της ικανότητας ενός κοινωνικοοικονομικού συστήματος να προσαρμόζεται και να αντιμετωπίζει τα πλήγματα και τις εναλλασσόμενες συνθήκες, χωρίς να υπονομεύει τις δυνατότητες των ανθρώπων. Σε έναν κόσμο όπου τα παγκόσμια πλήγματα γίνονται ολοένα και πιο σοβαρά και επηρεάζουν περισσότερους ανθρώπους, η αντοχή ενός κοινωνικοοικονομικού συστήματος παίζει ζωτικό ρόλο για την αναπτυξιακή πορεία μιας χώρας. Και θα πρέπει να αποτελεί κεντρικό στόχο των εθνικών αναπτυξιακών στρατηγικών και συνεπώς της αναπτυξιακής βοήθειας. Οι ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Χώρας έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά αντιμετωπίζουν όλες δομικά προβλήματα και δυσλειτουργικούς θεσμούς διαφέρουν όμως και σε πολλούς τομείς (πλαίσιο 0.2). Για αυτές, η κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση. Στην προσπάθεια να αντισταθμίσουν τα πλήγματα, συχνά οι επιλογές τους υπολείπονται μακροπρόθεσμου 1 Για παράδειγμα, 29 από τις 49 χώρες που χαρακτηρίζονται ως ευάλωτες από τον ΟΟΣΑ (2009) βρίσκονται στην Υποσαχάρια Αφρική.. 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

14 Περιληψη Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 χαρακτήρα, ενώ οι άμεσες ανάγκες διαστρεβλώνουν τους μακρόχρονους στόχους. Η Ε.Ε. μπορεί να τις βοηθήσει να παραμείνουν στο δρόμο που οδηγεί μακριά από την αστάθεια και προς την αντοχή και την αειφόρο ανάπτυξη. Για αυτό το σκοπό, η Ε.Ε. χρειάζεται μια ευέλικτη, μακροπρόθεσμη προσέγγιση για τις σχέσεις της, και νέες μορφές διαχείρισης των ενισχύσεων, προς βελτίωση της αποδοτικότητάς τους. Θα πρέπει να αναλαμβάνει αξιόπιστες μακροπρόθεσμες πολιτικές και δημοσιονομικές δεσμεύσεις, που δεν παρεμβαίνουν στην αρχή της εθνικής κυριαρχίας. Οι δεσμεύσεις αυτές θα πρέπει να επιτρέπουν στις ευάλωτες χώρες να επιμηκύνουν τα χρονοδιαγράμματα των πολιτικών τους. Η μετάβαση από τις προτεραιότητες στις συγκεκριμένες προτάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες παρέμβασης απαιτεί μια βαθιά ριζωμένη γνώση του πεδίου, που θα λαμβάνει υπόψη την εντυπωσιακή ετερογένεια στην ιστορία, τον πολιτισμό, την οικονομική κατάσταση και την πολιτική των ευάλωτων χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής. Λεπτομερείς προτάσεις πολιτικής μπορούν να διαμορφωθούν μόνο εφόσον η πολιτική πραγματογνωμοσύνη συνδυαστεί με επίγνωση της τοπικής κατάστασης 2. ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ Ε.Ε.: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η αναπτυξιακή βοήθεια της Ε.Ε. και των κρατών μελών της έχει μεγάλες δυνατότητες. Για τις περισσότερες ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής, η Ευρώπη είναι ο κυριότερος δωρητής, εμπορικός εταίρος και πηγή ξένων επενδύσεων, και σχετικός μεταναστευτικός προορισμός. Και η Ε.Ε. αποτελεί ένα σημαντικό πολιτικό, διπλωματικό και οικονομικό μπλοκ. Ωστόσο, η Ευρώπη δε θα πρέπει να ξεχνά ότι η αστάθεια συχνά έχει τις ρίζες της στις διαδικασίες αποίκισης και ανεξαρτητοποίησης, που ενίοτε ενισχύονται από τις ανεύθυνες πρακτικές των ξένων εταιριών και την παράνομη και εγκληματική διακίνηση προς και από την Ευρώπη. Η Ε.Ε. θα πρέπει να συνεχίσει να δραστηριοποιείται στις ευάλωτες χώρες, να σέβεται την εγχώρια ιδιοκτησία, να υπερβαίνει την απλή οικοδόμηση θεσμών, να εκμεταλλεύεται πλήρως το συγκριτικό της πλεονέκτημα και να επικεντρώνει τις προσπάθειές της στην ανάπτυξη του ανθρώπινου και κοινωνικού κεφαλαίου και την υποστήριξη της θεσμικής ανάπτυξης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Σε αντίθεση με τις περισσότερες υπηρεσίες χορήγησης ενισχύσεων 3, το εύρος των δυνητικών πολιτικών της Ε.Ε. επεκτείνεται πολύ πέρα από τη χρηματοοικονομική βοήθεια και περιλαμβάνει το εμπόριο, τη γεωργία, την αλιεία, την ασφάλεια, τη μετανάστευση, την κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον, την κοινωνική διάσταση της παγκοσμιοποίησης, την απασχόληση, την έρευνα και την ανάπτυξη, την κοινωνία της πληροφορίας, την ενέργεια και τη διακυβέρνηση 4. Επιπλέον, η ιστορία της Ε.Ε. είναι μια ιστορία θεσμικής εξέλιξης σε ποικίλες κοινωνίες, που χαρακτηρίζονται από θεσμούς με διαφορετικές ρίζες, παραδόσεις και ιστορία. Έτσι, στη δική της ιστορία διεύρυνσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει προβλήματα μετάβασης από τη στρατιωτική δικτατορία στη δημοκρατία (για παράδειγμα, Ελλάδα, Πορτογαλία και Ισπανία τη δεκαετία του 70), καθώς και την ένταξη χωρών που μόλις πρόσφατα μετέβησαν σε μια προσέγγιση ελεύθερης αγοράς. Οι εμπειρίες αυτές παρέχουν πολύ χρήσιμες γνώσεις για την αντιμετώπιση της αστάθειας. Δε θα πρέπει, ωστόσο, να γίνονται υπερβολές όσον αφορά τη δυνατότητα δράσης της Ε.Ε. Η παγκόσμια τάξη πραγμάτων έχει γίνει πιο πολυπολική, με αναδυόμενα πολιτικά και οικονομικά κέντρα να προστίθενται στα παλαιότερα. Η διάταξη ΗΠΑ-Κίνας-Ε.Ε. έχει γίνει ζωτικής σπουδαιότητας στο διεθνές σύστημα. Εκτός από τους βασικούς διεθνούς οργανισμούς, στα ευάλωτα κράτη δραστηριοποιούνται και άλλες χώρες, από τις Ηνωμένες Πολιτείες έως τις χώρες της Ανατολικής Ασίας και του Περσικού Κόλπου. Η Κίνα, ειδικότερα, έχει οικοδομήσει υποδομές, έχει επενδύσει σε γη και έχει ενισχύσει την ήπια ισχύ της στις περισσότερες ευάλωτες χώρες. Επιπλέον, οι πρωτοβουλίες της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση της κρατικής αστάθειας, όπως η αρωγή στην συγκρότηση κρατών και ειρήνης, μπορεί να θεωρηθούν ως παρεμβατικές και όχι πολιτικά ουδέτερες από τις χώρες- εταίρους της. Μπορούν επίσης, ενδεχομένως ακούσια, να επηρεάσουν διαδικασίες και δυναμικές που είναι εγγενώς εσωτερικές. Επιπλέον, η εσωτερική αντίσταση και οι περιορισμοί εντός της Ε.Ε. μπορούν να αποδυναμώσουν τη δέσμευση στις αναπτυξιακές πολιτικές. Και η γήρανση του πληθυσμού, το τεράστιο χρέος που συσσωρεύτηκε από την κρίση, και η διεύρυνση της Ε.Ε. μπορούν να αποδυναμώσουν τα κίνητρα για τη διοχέτευση δημόσιων πόρων στη διεθνή αναπτυξιακή συνεργασία. Πλαίσιο 0.2: Κοινά χαρακτηριστικά των ευάλωτων χωρών και σημαντικές διαφορές Οι ευάλωτες χώρες αδυνατούν να κινητοποιήσουν τους εγχώριους χώρους και να αντλήσουν σημαντικά δημοσιονομικά έσοδα από τη φορολογία. Τα κρατικά έσοδα των ευάλωτων χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής, με εξαίρεση τις επιχορηγήσεις, σπάνια αντιστοιχούν σε περισσότερο από 20% του ΑΕΠ. Η φορολογία αντιστοιχεί σε μεταξύ 6 και 13% του ΑΕΠ, οπότε υπάρχουν περιορισμένες δυνατότητες παροχής δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. 2 Η GTZ (2008) εξετάζει τις περιπτώσεις έξι χωρών και δίνει έμφαση στις γεωγραφικές διαφορές, τα διαφορετικά κυβερνητικά στάδια και τον αναπτυξιακό προσανατολισμό: «η προσέγγιση «ου βλάψεις», η ευαισθησία για το πλαίσιο και η σε βάθος γνώση της χώρας παραμένουν απαραίτητα για οποιαδήποτε ανάπτυξη στρατηγική» (σ. 12). 3 Οι υπηρεσίες χορήγησης ενισχύσεων έχουν πολύ πιο περιορισμένο εύρος δράσεων, και συχνά περιορίζονται σε βραχυπρόθεσμα διορθωτικά μέτρα και, λόγω των θεσμικών καθηκόντων τους, σε ένα συγκεκριμένο θέμα. Βλ. σχετικά το έγγραφο εργασίας του Paul Collier (2009α) στον Τόμο 1Β. 4 Βλ. την Έκθεση 2009 της Ε.Ε. για τη Συνοχή της Αναπτυξιακής Πολιτικής, που επισημαίνει 12 σχετικούς τομείς πολιτικής. 2

15 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Περιληψη Μειωμένη ανθρώπινη ανάπτυξη. Οι χαμηλές δημόσιες επενδύσεις στην ανθρώπινη ανάπτυξη είναι εμφανείς στην κακή λειτουργία των συστημάτων παιδείας και υγείας. Πράγματι, παρότι πολλά ευάλωτα κράτη έχουν μειώσει τις στρατιωτικές τους δαπάνες, αυτή η μείωση δεν έχει αντισταθμιστεί με αυξήσεις στην υγεία και την παιδεία. Χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα. Οι περισσότερες ευάλωτες χώρες χαρακτηρίζονται, κατά μέσο όρο, από πολύ χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα: 15 από τις 29 χώρες έχουν λιγότερο από 40 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ η πληθυσμιακή πυκνότητα στις μη ευάλωτες χώρες είναι γύρω στο 84. Ο πληθυσμός είναι νεαρής ηλικίας και αυξάνεται (σε σαφή αντίθεση με την πληθυσμιακή πυραμίδα στην Ε.Ε.). Επιπλέον, σε αυτές τις χώρες, η πλειονότητα του πληθυσμού ζει σε αγροτικές περιοχές. Εικόνα πλαισίου 0.1: Πληθυσμιακή πυραμίδα στις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής Γυναίκες Άνδρες Πληθυσμός, εκατομμύρια Εικόνα πλαισίου 0.2: Πληθυσμιακή πυραμίδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση 20 Πηγή: Διεθνής Βάση Δεδομένων Γραφείου Απογραφών ΗΠΑ Γυναίκες Άνδρες Πληθυσμός, εκατομμύρια Αδύναμες μαλακές και σκληρές υποδομές. Οι ευάλωτες χώρες διαθέτουν μόλις 8 μέτρα ασφαλτοστρωμένου δρόμου ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, οι μη ευάλωτες 18. Το κόστος μεταφορών στις ευάλωτες χώρες (ιδιαίτερα για το ενδο-αφρικανικό εμπόριο) είναι υπερδιπλάσιο του αντίστοιχου κόστους στη Νοτιοανατολική Ασία. Χρειάζονται περίπου 116 ημέρες για τη μεταφορά ενός εμπορευματοκιβωτίου από ένα εργοστάσιο στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία έως το πλησιέστερο λιμάνι. Από την Κοπεγχάγη, η ίδια διαδικασία διαρκεί μόλις πέντε ημέρες. Η πιο άμεση αεροπορική σύνδεση ανάμεσα στο Τσαντ και το Νίγηρα είναι μέσω Γαλλίας πάνω από χλμ υπάρχει μόνο μία πτήση την εβδομάδα από το Μπανγκούι στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία προς την Ευρώπη ο αριθμός γραμμών κινητής τηλεφωνίας ανά κατοίκους, παρά την τεράστια πρόσφατη αύξηση, είναι το ένα δεύτερο του αριθμού στις μη ευάλωτες χώρες. Συγκέντρωση εξαγωγών. Ο δείκτης διαφοροποίησης εξαγωγών είναι κάτω από το ήμισυ του αντίστοιχου στις μη ευάλωτες χώρες, πράγμα που αποκαλύπτει την ύπαρξη πολύ μεγάλου βαθμού συγκέντρωσης. Πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, οι ευάλωτες χώρες εξάγουν κυρίως πρωτογενή προϊόντα: το 2006, κατά μέσο όρο, τα πρωτογενή προϊόντα αντιστοιχούσαν σε πάνω από 80%, εκ των οποίων το 30% ήταν καύσιμα. Σε κάποιες χώρες, όπως η Αγκόλα, το Τσαντ, η Δημοκρατία του Κονγκό και η Ισημερινή Γουινέα, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν πάνω από 90%. 3 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

16 Περιληψη Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Μεγάλη έκθεση στον κίνδυνο ένοπλων συγκρούσεων. Από τους πολίτες των χωρών του Κατώτατου Δισεκατομμυρίου, μια αντιστοιχία του καταλόγου ευάλωτων χωρών, το 73% έχει βιώσει πρόσφατα ή βιώνει σήμερα έναν εμφύλιο πόλεμο. Επιπλέον, ο κίνδυνος έναρξης εμφυλίου πολέμου σε αυτές τις χώρες σε οποιαδήποτε πενταετία είναι εξαιρετικά υψηλός ένα στα έξι 5. Αλλά Αποκλίνουσα ανάπτυξη. Οι ευάλωτες χώρες αναπτύσσονταν κατά περίπου 4% το χρόνο από το 2000 έως το Όμως, οι πλούσιες σε φυσικούς πόρους ευάλωτες χώρες αναπτύχθηκαν κατά 6,3%, με κορύφωση το 2002 (10%) και το 2004 (8,5%). Οι μη πλούσιες σε φυσικούς πόρους ευάλωτες χώρες αναπτύσσονταν κατά 2,3%. Εισοδήματα. Το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα, που ανερχόταν σε $600 κατά μέσο όρο το 2008 στις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής, κυμαίνεται από $100 στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έως $4.500 στην Ισημερινή Γουινέα. Προσδόκιμο ζωής. Στο Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, οι πολίτες έχουν προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννησή τους πάνω από 65 χρόνια, αντίστοιχο με το μέσο όρο στις αναπτυσσόμενες χώρες όμως οι πολίτες στη Σιέρα Λεόνε και τη Ζιμπάμπουε έχουν προσδόκιμο ζωής που ελάχιστα υπερβαίνει τα 40 χρόνια. Ροές Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (FDI) μόνο στις πλούσιες σε φυσικούς πόρους χώρες. Πάνω από το 70% όλων των εισερχόμενων άμεσων ξένων επενδύσεων (FDI) στις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής από το 2000 έως το 2007 διοχετεύτηκε σε μόλις πέντε χώρες: την Αγκόλα, το Τσαντ, την Ισημερινή Γουινέα, τη Νιγηρία και το Σουδάν, που όλες είναι πλούσιες σε φυσικούς πόρους. Συναλλαγματικά αποθέματα περιορισμένα ή επαρκή. Ορισμένες ευάλωτες χώρες έχουν πολύ χαμηλά συναλλαγματικά αποθέματα (κάλυψη εισαγωγών κάτω από 90 ημέρες). Τον Απρίλιο του 2009, η Αιθιοπία, η Γουινέα και η Ζιμπάμπουε διέθεταν αποθέματα για λιγότερο από ένα μήνα εισαγωγών, ενώ οι εξαγωγείς πετρελαίου είχαν για μισό χρόνο. Εξωτερικό χρέος. Οι εξαγωγείς πετρελαίου έχουν συγκρατημένο εξωτερικό χρέος, και οι δείκτες δυσχέρειας χρέους είναι σε γενικές γραμμές υπό έλεγχο. Για παράδειγμα, η αναλογία χρέους/ μεικτού εθνικού εισοδήματος και το συνολικό χρέος για εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών έχουν βελτιωθεί σημαντικά στην Αγκόλα και το Σουδάν από το Οι φτωχές σε φυσικούς πόρους ευάλωτες χώρες, όπως η Γουινέα-Μπισάου και η Λιβερία, εξακολουθούν να έχουν μεγάλο βάρος χρεών, πράγμα που υπονομεύει τη μελλοντική τους ανάπτυξη. 1. ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΗΣ Ε.Ε. ΣΤΗΝ ΑΣΤΑΘΕΙΑ Μια ανασκόπηση της υφιστάμενης προσέγγισης της Ε.Ε. σε καταστάσεις αστάθειας (κεφάλαιο 8) αποκαλύπτει ότι υπάρχει πρόοδος σε αρκετές κατευθύνσεις. Η πρώτη, και γενικότερη, κατεύθυνση για βελτίωση είναι η μείωση του χάσματος υλοποίησης, το οποίο δημιουργεί απόκλιση ανάμεσα στο θεωρητικό πλαίσιο πολιτικής και το σχεδιασμό των συγκεκριμένων παρεμβάσεων στο πεδίο. Αυτό αποτελεί θεμελιώδη πρόκληση, καθώς ο αντίκτυπος μιας πολιτικής διαπιστώνεται στην υλοποίησή της. Επιπλέον, η εν λόγω υλοποίηση θα πρέπει να είναι κατάλληλα προσαρμοσμένη, καθώς οι πολιτικές «one size» δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ευάλωτων κρατών. Επίσης, και πιο συγκεκριμένα, απαιτείται πρόοδος: Για την επίτευξη μιας βαθιάς κατανόησης του τοπικού πλαισίου για το σχεδιασμό αποτελεσματικών παρεμβάσεων με γνώμονα την κατανόηση αυτή 6. Για τη διερεύνηση του πώς πρέπει να προσαρμόζεται η αρχή της ιδιοκτησίας στις χώρες με εξουδετερωμένους ή αθέμιτους κρατικούς θεσμούς, που μπορούν να καταστήσουν τη δημοσιονομική υποστήριξη μια ιδιαίτερα δύσκολη επιλογή μια κατάσταση που επικρατεί στις περισσότερες ευάλωτες χώρες. Ακόμη και στις χώρες με δημοκρατικούς θεσμούς, η κυβερνητική νομιμότητα είναι συχνά βραχυπρόθεσμη, καθιστώντας δύσκολη την υλοποίηση μακροπρόθεσμων πολιτικών μέσω της δημοσιονομικής υποστήριξης, εκτός εάν υπάρχει στενή παρακολούθηση. Για την αποφυγή της αποτυχίας του εύρους των πολιτικών της Ε.Ε. και της δημιουργίας έμμεσου αρνητικού αντίκτυπου των διαφορετικών πολιτικών στα ευάλωτα κράτη. Η οριζόντια διάσταση της συνοχής της πολιτικής πρέπει να συνοδεύεται από καλύτερη αναζήτηση της κάθετης συνοχής, διασφαλίζοντας καλύτερο συντονισμό τόσο εντός της Ε.Κ. όσο και μεταξύ της Ε.Κ. 5 Collier Μετά από συγκρούσεις, «το περιβάλλον υπόκειται σε ταχύτατες αλλαγές, και πρέπει να αντιμετωπιστούν πολυάριθμες προκλήσεις ταυτόχρονα. Εδώ απαιτείται ένα ευέλικτο μείγμα» (GTZ, 2008, σελ. 22). 4

17 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Περιληψη και των κρατών μελών της Ε.Ε., που συχνά διστάζουν να εγκαταλείψουν τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο. Αυτός ο συντονισμός θα επιτρέψει στην Ε.Ε. να δρα με μια φωνή, καθιστώντας την αναπτυξιακή πολιτική της Ε.Ε. πιο υπόλογη και κατανοητή στους παραλήπτες. Για να γίνει η εμπορική πολιτική της Ε.Ε. πιο ευαίσθητη στις ειδικές ανάγκες των ευάλωτων κρατών της Υποσαχάριας Αφρικής, και να διασφαλίζει ότι οι διμερείς συμφωνίες δεν βλάπτουν τη διαδικασία της περιφερειακής ή πολυμερούς ολοκλήρωσης. Παρότι υπάρχουν δυνατότητες εξαιρέσεων για τις αναπτυσσόμενες χώρες και ιδιαίτερα τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες στους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη για τις ευάλωτες χώρες ή τις καταστάσεις αστάθειας. Αυτός είναι ένας τομέας όπου μπορεί να γίνει σημαντική πρόοδος. Για τη μετάβαση από παρεμβάσεις ανταπόκρισης σε παρεμβάσεις πρόληψης ώστε οι χώρες που βρίσκονται σε καταστάσεις αστάθειας να μη διολισθήσουν σε μια πορεία που σταδιακά διαβρώνει την ικανότητα και νομιμότητα των κρατικών τους θεσμών. Μια τέτοια μετάβαση ενδεχομένως να απαιτεί την υιοθέτηση μιας περιφερειακής προσέγγισης στην αστάθεια, καθώς οι επιπτώσεις της κακής γειτονίας μπορούν να διακινδυνεύσουν τη συγκρότηση κράτους και την κοινωνική συνοχή 7. Για την καλύτερη κατανόηση του σωστού χειρισμού του συνδέσμου ασφάλειας και ανάπτυξης. Η ειρήνη και η ασφάλεια είναι μεταξύ των βασικών θεμάτων του στρατηγικού συνεταιρισμού μεταξύ της Ε.Ε. και της Αφρικανικής Ένωσης. Παρότι έχουν υπάρξει αρκετές θετικές εμπειρίες, σε ορισμένες περιπτώσεις οι ενέργειες για την ασφάλεια έχουν παρέμβει στις υφιστάμενες αναπτυξιακές πολιτικές. Η μείωση του χάσματος απαιτεί την επαναξιολόγηση των προτεραιοτήτων, τη συγκέντρωση των προσπαθειών σε λίγους καλά καθορισμένους και συμφωνημένους στόχους, την απλοποίηση των διαδικασιών και, στις περιπτώσεις όπου οι κρατικοί θεσμοί είναι ιδιαίτερα ανίκανοι ή απρόθυμοι να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους, την εξεύρεση του κατάλληλου οργανισμού ή εταίρου για την υλοποίηση των πολιτικών 8. Δεν πρόκειται μόνο για θέμα υλοποίησης των πολιτικών, αλλά και για θέμα οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των παραληπτών και των δωρητών, και εκμάθησης από τις εμπειρίες της πολιτικής. Παρότι η πρόοδος είναι ορατή και τα έγγραφα πολιτικής της Ε.Ε. παρέχουν πλέον πιο συνεκτική πολιτική καθοδήγηση, απέχουμε ακόμη αρκετά από τη μετάφραση των δεσμεύσεων σε πράξη. Τα χρηματοδοτικά μέσα και οι διαδικασίες μπορεί να έχουν γίνει πιο απλά και ευέλικτα, ωστόσο παραμένουν υπερβολικά πολύπλοκα, δυσκίνητα, χρονοβόρα και μη φιλικά προς τους παραλήπτες. Πλαίσιο 0.3: Πώς έχουν επηρεαστεί τα ευάλωτα κράτη της Υποσαχάριας Αφρικής από την κρίση του Αρχικά, οι ευάλωτες χώρες με μικρό βαθμό ένταξης στην παγκόσμια οικονομία δεν ένιωσαν τον άμεσο αντίκτυπο της χρηματοοικονομικής κρίσης. Ωστόσο, έχουν επηρεαστεί από την παγκόσμια ύφεση και την κατάρρευση του εμπορίου. Η οικονομική και χρηματοοικονομική κρίση ήρθε να συμπληρώσει μια περίοδο υψηλών και άστατων τιμών στα τρόφιμα και τα καύσιμα. Η κορύφωση των τιμών αυτών στα μέσα του 2008 προκάλεσε σοβαρή ένταση στις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής που εισάγουν τρόφιμα και πετρέλαιο, εξαντλώντας τα συναλλαγματικά τους αποθέματα και δυσχεραίνοντας τόσο την εξόφληση των εισαγωγών όσο και τη διατήρηση της ανάπτυξης. Η έκρηξη και κατάρρευση των τιμών συνέβαλε στην αστάθεια της παραγωγής, αποθαρρύνοντας τις επενδύσεις στη μακροπρόθεσμη παραγωγική ικανότητα. Οι περισσότερες ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρική έχουν υποστεί σχεδόν ταυτόχρονα πλήγματα στα καύσιμα, τα τρόφιμα και την οικονομία τους. Πρόσφατες εκτιμήσεις τοποθετούν την πραγματική αύξηση του ΑΕΠ για το 2009 γύρω στο 1,5%, μειωμένο σχετικά με την εκτίμηση του 5,5% τον Οκτώβριο του Με τέτοια ποσοστά, το 2009 ενδέχεται να είναι η πρώτη χρονιά σε μια δεκαετία όπου οι πλέον ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής θα καταγράφουν αρνητική ανάπτυξη στο πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ, απειλώντας την πρόοδο προς τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας και υπονομεύοντας την πολιτική σταθερότητα. Η βραδύτερη ανάπτυξη δεν αποτελεί πάντοτε απειλή αναστροφής της ανθρώπινης ανάπτυξης αλλά οδηγεί σε καθυστερήσεις, ειδικότερα μέσω περικοπών στις δαπάνες για την παιδεία και την υγεία, οι οποίες έχουν σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες. Οι ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής έχουν μικρά εγχώρια τραπεζικά συστήματα, και ελάχιστες ή και ανύπαρκτες αγορές μετοχών. Δεδομένης της χαμηλής χρηματοοικονομικής ανάπτυξης στην περιοχή και των περιορισμένων συνδέσμων των ευάλωτων χωρών με το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα, τα βασικά κανάλια μετάδοσης της κρίσης είναι στους πραγματικούς κλάδους της οικονομίας. Αυτοί εκτίθενται στην κρίση κυρίως μέσω του εμπορίου: η μείωση των εσόδων από τις εξαγωγές συνοδεύεται από την επίδραση των αρνητικών εμπορικών όρων, που ενισχύεται από την υπερβολική εξάρτηση των ευάλωτων χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής από τις εξαγωγές αγαθών, και την πόλωση των εξαγωγών τους. Το εμπόριο κατέρρευσε το 2009 και οι χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής επηρεάζονται περισσότερο από άλλες χώρες από την εξέλιξη αυτή, λόγω των μειώσεων στη χρηματοδότηση του εμπορίου (οι λιγότερο αξιόπιστες συνήθως υπόκεινται σε 7 Ιστορικά, πολλές περιπτώσεις αντιμετώπισης της αστάθειας έχουν καταδείξει την ανάγκη για περιφερειακή προσέγγιση μια τέτοια περίπτωση είναι τα Βαλκάνια. 8 Βλ. Collier (2009b), πλαίσιο 9.5 στο κεφάλαιο 9 και GTZ (2008) για τα διδάγματα από το πεδίο. 5 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

18 Περιληψη Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 περικοπές) και λόγω της σύνθεσης των εξαγωγικών τους «καλαθιών». Οι ευάλωτες χώρες είναι επίσης εκτεθειμένες εξ αιτίας των μειωμένων εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων, λόγω της στάσης αναμονής που τηρούν οι επενδυτές σε καταστάσεις αβεβαιότητας, των (δυνητικά) μειωμένων εισροών ξένης βοήθειας. Τα ενδο-αφρικανικά εμβάσματα έχουν ιδιαίτερη σημασία διότι οι μετανάστες από ευάλωτες χώρες δεν μπορούν να καλύψουν το υψηλό κόστος μετανάστευσης σε χώρες υψηλού εισοδήματος, και μεταναστεύουν σε κοντινές χώρες. Όμως, οι βασικές αγορές προορισμού των μεταναστών από ευάλωτες χώρες, η Νιγηρία και η Νότιος Αφρική, είναι και οι μόνες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής που έχουν επηρεαστεί άμεσα από την κρίση. Οι ευάλωτες χώρες υπέστησαν σοβαρό πλήγμα, αλλά ο αντίκτυπος είναι ιδιαίτερα ετερογενής από τη μία χώρα στην άλλη. Έτσι, δεν υπάρχει μεγαλύτερο ποσοστό τρωτότητας στις ευάλωτες χώρες. Υπάρχει όμως πολύ μειωμένη ικανότητα ανάκαμψης μετά από πλήγματα. Σχήμα 0.1: Αντοχή των ευάλωτων χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής Μη ευάλωτη Ευάλωτη χωρίς δεδομένα Υψηλή αντοχή Μέτρια αντοχή Χαμηλή αντοχή 6

19 Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 Περιληψη Σχήμα 0.2: Τρωτότητα των ευάλωτων χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής Μη ευάλωτη Ευάλωτη χωρίς δεδομένα Χαμηλή τρωτότητα Μεσαία τρωτότητα Υψηλή τρωτότητα 2. ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ Βασιζόμενη στις εμπειρίες του παρελθόντος, μαθαίνοντας από τα λάθη της και προσαρμοζόμενη στα γοργά εναλλασσόμενα πλαίσια σεβόμενη παράλληλα την εθνική κυριαρχία, η Ε.Ε. πρέπει να ορίσει τις δικές της προτεραιότητες παρέμβασης. Οι αναλύσεις της ΕΕΑ 2009 προτείνουν πέντε προτεραιότητες που θα πρέπει να καθορίζουν τη μακροπρόθεσμη εμπλοκή της Ε.Ε. στα ευάλωτα κράτη της Υποσαχάριας Αφρικής, με στόχο την ενίσχυση της αντοχής τους: 1. Υποστήριξη της συγκρότησης κράτους και της κοινωνικής συνοχής. Θεμελιώδης στόχος της εξωτερικής εμπλοκής στις ευάλωτες χώρες είναι η συμβολή στην ενδογενή διαδικασία της συγκρότησης κράτους 9. Η Ε.Ε. έχει υιοθετήσει αυτή τη βασική προτεραιότητα στην Ευρωπαϊκή Συναίνεση για την Ανάπτυξη 10, έτσι ώστε η συμμετοχή της στις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής να εστιάζει σε αυτό το μακροπρόθεσμο στόχο. Η πολυπλοκότητα αυτής της εμπλοκής οφείλεται στο γεγονός ότι δεν μπορεί να υπάρχει εξωτερική (Ευρωπαϊκή) θεώρηση αυτών των διαδικασιών. Η διαδικασία συγκρότησης κράτους για τις ευάλωτες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής δε θα μοιάζει με τη διαδικασία συγκρότησης κρατών στην Ευρώπη το 19 ο αιώνα. Ομοίως, η κοινωνική συνοχή δε θα είναι η ίδια ανάμεσα σε εθνότητες και θρησκείες των οποίων οι διαφορές έχουν ιστορία αιώνων. Η γνώση του τοπικού πλαισίου παίζει ζωτικό ρόλο στην εξωτερική εμπλοκή σε ευάλωτες χώρες, είναι απαραίτητη για τον εντοπισμό των παραγόντων που θα δώσουν ώθηση στην αλλαγή, απομακρύνοντας τις χώρες αυτές από την αστάθεια, ενδεχομένως μέσα από διαφορετικά μονοπάτια. Και ενώ οι «παράγοντες αλλαγής» πρέπει να ενισχυθούν, ιδιαίτερα με την ενθάρρυνση της συμμετοχής των γυναικών στη συγκρότηση κράτους, είναι επίσης σημαντικό να αποδυναμωθούν οι δυνητικοί «παράγοντες βέτο» και να υποστηριχθούν οι ηγέτες στις προσπάθειές τους να ανοικοδομήσουν μια νέα κοινωνική συμφωνία και εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους και πολιτών και μεταξύ διαφορετικών φατριών και εθνοτήτων. Εάν υπάρχουν διακρίσεις κατά ορισμένων ομάδων και αυτές αποκλειστούν από την πολιτική εκπροσώπηση, τότε η πιθανότητα συγκρούσεων είναι υψηλότερη και η απομάκρυνση από την αστάθεια δυσκολότερη. 2. Υπέρβαση του χάσματος ανάμεσα στις βραχυπρόθεσμες ανάγκες και την μακροπρόθεσμη αντοχή. Για να μετακινηθεί η έμφαση στις ευάλωτες χώρες από την κάλυψη επειγόντων βραχυπρόθεσμων αναγκών στην υιοθέτηση ενός πιο μακροπρόθεσμου ορίζοντα, η Ε.Ε. θα μπορούσε να θεσπίσει ένα μηχανισμό ασφάλειας για την προστασία των ευάλωτων χωρών από τα ασταθή εξαγωγικά έσοδα. Έχοντας (πιο) σταθερά έσοδα, οι ευάλωτες χώρες θα μπορούσαν να ενισχύσουν τα δυνητικά μακροπρόθεσμα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα. 3. Ενίσχυση του ανθρώπινου και κοινωνικού κεφαλαίου. Η επένδυση στη μόρφωση των πολιτών των ευάλωτων χωρών, οι προσπάθειες για το κλείσιμο του χάσματος μεταξύ των δύο φύλων και η οικοδόμηση κοινωνικού κεφαλαίου είναι ο καλύτερος τρόπος για την επίτευξη αειφόρου ανάπτυξης και την ενίσχυση της αντοχής. Οι ευάλωτες και επηρεασμένες από συγκρούσεις χώρες υποφέρουν από διασπάσεις της δημόσιας παιδείας, που μειώνουν τα ποσοστά εγγραφών και αυξάνουν τα ποσοστά αναλφαβητισμού 9 Βλ. ΟΟΣΑ/ΕΑΒ Βλ. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Συμβούλιο Επιτροπή ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑЇΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

20 Περιληψη Ευρωπαϊκή Έκθεση για την Ανάπτυξη 2009 των ενηλίκων. Θα πρέπει να παρέχεται επαρκής χρηματοδότηση όχι μόνο στην πρωτοβάθμια αλλά και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αντιμετωπίζοντας την ανισότητα των δύο φύλων και ενισχύοντας την υιοθέτηση τοπικής γνώσης και τεχνολογίας και την καινοτομία. Η στόχευση των παρεμβάσεων στους νέους μπορεί επίσης να παίξει ζωτικό ρόλο, ιδιαίτερα στις ευάλωτες χώρες που βγαίνουν από συγκρούσεις, για να μειωθεί η προσέλκυση παράνομων δραστηριοτήτων όπως η παράνομη διακίνηση και το λαθρεμπόριο. 4. Υποστήριξη της καλύτερης περιφερειακής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων και των διαδικασιών περιφερειακής ολοκλήρωσης. Οι περιφερειακές εμπορικές συμφωνίες επιτρέπουν στις αφρικανικές χώρες να αποκομίζουν σημαντικές οικονομίες κλίμακας από τις μεγαλύτερες περιφερειακές αγορές, ώστε να ενισχύουν την εγχώρια ανταγωνιστικότητα, να αυξάνουν τις αποδόσεις των επενδύσεων και στη συνέχεια να προσελκύουν FDI, πράγμα που με τη σειρά του οδηγεί στη μεταφορά και ανάπτυξη της τεχνολογίας. Μπορούν επίσης να επιτρέψουν στις οικονομίες αυτές να συγκεντρώνουν πόρους για την από κοινού παροχή διαφόρων έργων υποδομής, αξιοποιώντας τις οικονομίες κλίμακας και εσωτερικεύοντας τις διακρατικές περιφερειακές επιπτώσεις των επενδύσεων αυτών. Και θα επιτρέψουν στις μικρές αφρικανικές χώρες να διαπραγματεύονται πιο αποτελεσματικά για θέματα οικονομικής πολιτικής με άλλα εμπορικά μπλοκ ή μεγάλους ιδιώτες εταίρους. Από θεσμικής άποψης, οι περιφερειακές συμφωνίες ενδέχεται επίσης να δημιουργήσουν μηχανισμούς δέσμευσης για τη χάραξη πολιτικής και τις μεταρρυθμίσεις. Μπορούν να συμβάλλουν στην οικοδόμηση μηχανισμών δέσμευσης με ιδιαίτερη εφαρμογή στα κράτη με μικρή εγχώρια ικανότητα δέσμευσης. Από αυτή την άποψη, οι συμφωνίες περιφερειακής ολοκλήρωσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία οικοδόμησης θεσμών. Η είσοδος σε ένα εμπορικό μπλοκ με ισχυρούς κανόνες μπορεί να συμβάλλει στην εμπέδωση δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων και την οικοδόμηση αξιοπιστίας στις χώρες-μέλη. 5. Προώθηση της ασφάλειας και της ανάπτυξης στην περιφέρεια. Η δράση για την ασφάλεια και την ανάπτυξη απαιτεί μια πολύπλευρη στρατηγική. Απαιτείται μακροπρόθεσμη προσπάθεια για τη μεταμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών πολιτισμών από ουδέτερους και ενδοσκοπικούς σε πολιτισμούς που εμπλέκονται στην παγκόσμια διακυβέρνηση. Η σύνδεση των παγκόσμιων ευθυνών της Ε.Ε. με την εγχώρια ευημερία των πολιτών στην Ευρώπη είναι συνεπώς υψίστης σημασίας θέμα. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Ε.Ε. θα πρέπει να κατανοήσουν ότι η δράση της Ε.Ε. σε κάθε τομέα, από τη γεωργία και την αλιεία έως το εμπόριο ή την έρευνα και ανάπτυξη, μπορεί να έχει επιπτώσεις για την ασφάλεια, και ότι οι πρωτοβουλίες για την ασφάλεια μπορεί να έχουν αντίκτυπο στην ανάπτυξη και το εμπόριο. Η Ε.Ε. θα πρέπει να μετατοπίσει τη γραμμική της προσέγγιση στην κοινωνική μηχανική, που εστιάζει στα διαθέσιμα μέσα, σε μια εστίαση στο ίδιο το πρόβλημα, και σε μια πιο ευέλικτη, στρατηγική προσέγγιση που να αναγνωρίζει τον αμφισβητούμενο και πολιτικό χαρακτήρα πολλών στόχων και πολιτικών των δωρητών. Η αυξανόμενη στροφή σε μέσα διαχείρισης αστικών και στρατιωτικών κρίσεων είναι μια ευκαιρία όχι μόνο για την ενθάρρυνση του από κοινού (στρατιωτικού, πολιτικού, και αρωγής/ αναπτυξιακού) σχεδιασμού, αλλά και για πιο στρατηγική σκέψη. Είναι επίσης και μια ευκαιρία ανταμοιβής της ανάληψης ρίσκων από τα επιτελεία της Ε.Ε., πράγμα συχνά απαραίτητο σε καταστάσεις αστάθειας. Η αγνόηση αυτών των έντονων προβληματισμών για την ασφάλεια είναι αντιπαραγωγική: αντί για την υλοποίηση ενός υφιστάμενου σχεδίου, μπορούν να επιτευχθούν πολλά εάν ληφθούν σοβαρά υπόψη οι ανάγκες ασφάλειας του πληθυσμού, ένα πρώτο βήμα προς μια αυθεντική τοπική αυτοδιάθεση, συμπεριλαμβανομένης και της εξεύρεσης τρόπου αντιμετώπισης της βίας με βάση το φύλο. Με λίγα λόγια, η αδράνεια θα έχει πολύ μεγάλο κόστος, τόσο για τους δωρητές όσο και για τους παραλήπτες. Για τις ευάλωτες χώρες το κόστος αντανακλάται στην κακή ανθρώπινη ανάπτυξη και την έλλειψη ασφάλειας που σχετίζεται με τα επίμονα αναπτυξιακά χάσματα: τα κόστη μη επίτευξης της αντοχής. Για την Ευρώπη που βρίσκεται γεωγραφικά κοντά στην Αφρική, και στα προβλήματα εκρηκτικής δημογραφίας, παράνομης διακίνησης, λαθρεμπορίου, πειρατείας, βίας με βάση το φύλο και περιβαλλοντικών απειλών που αντιμετωπίζει η αρνητική διάχυση μπορεί να είναι σημαντική. Έτσι, η δράση της Ε.Ε. πρέπει να επαναξιολογηθεί. Η Ε.Ε. δεν μπορεί να σπαταλά πόρους ή να είναι αναποτελεσματική. Προκειμένου να έχει μια αποτελεσματική αναπτυξιακή πολιτική με αντίκτυπο, είναι ζωτικής σημασίας η Ε.Ε. να ενεργεί ως εξής: Να δρα με μια φωνή και να καθορίζει πολιτικές με μια φωνή. Οι συζητήσεις μεταξύ των μελών της Ε.Ε., και με την Ε.Κ., μπορούν να είναι ανοικτές και ζωηρές, όμως όταν καθοριστεί και συμφωνηθεί από κοινού κάποια πολιτική, η Ε.Ε. θα πρέπει να επιμένει σε αυτήν. Να δεσμεύεται για μακροπρόθεσμες πολιτικές, και να αποφεύγει αλλαγές στους στόχους πολιτικής και τους βασικούς τομείς ενδιαφέροντος, διότι τα ειδικά προβλήματα των χωρών σε καταστάσεις αστάθειας είναι κυρίως δομικά και διαρκή, και ένα γενικό χαρακτηριστικό της αστάθειας είναι η αδυναμία παρακολούθησης μακροπρόθεσμων στόχων. Να θεσπίζει τη «σωστή αντιπροσωπεία» για την υλοποίηση των πολιτικών. Η αντιπροσώπευση έχει ζωτική σημασία διότι οι δωρητές και οι παραλήπτες συχνά δεν είναι σε θέση να υλοποιούν ή να παρακολουθούν προγράμματα με τον καλύτερο τρόπο, δεδομένης της ανάγκης αντιμετώπισης των τοπικών πολυπλοκοτήτων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, θα πρέπει ίσως να γίνεται διαχωρισμός των διαφορετικών λειτουργιών της διακυβέρνησης: της χάραξης πολιτικής από τη συγκεκριμένη κατανομή και παρακολούθηση κονδυλίων, με την τελευταία να εκτελείται από ανεξάρτητους φορείς. Να κατανοεί ότι η συγκρότηση κράτους και η κοινωνική συνοχή στις χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής είναι μεγάλης διάρκειας εξελικτικές διαδικασίες, με νέες, ποικίλες και απρόβλεπτες εκφάνσεις σε επίπεδο χωρών και περιφέρειας. Οι διαδικασίες αυτές απαιτούν συνεχή προσοχή και τη σωστή θεσμική υποστήριξη στο πεδίο. Το να ληφθούν υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία μπορεί επίσης να καταδείξει την ανάγκη εμβάθυνσης της κατανόησής μας σε πολλούς τομείς. Ένας είναι ο ρόλος των επίμονων ανισοτήτων σε καταστάσεις αστάθειας. Ένας άλλος είναι η ανάγκη για κοινωνικά «δίχτυα ασφαλείας» και κοινωνικούς οργανισμούς για την οικοδόμηση αντοχής. 8

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 1 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 Μαρία Κασωτάκη Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κρήτης ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 Απρίλιος 2013 Στόχος της Εγκυκλίου

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4. Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΒΟΡΡΑ-ΝΟΤΟΥ. Βασικά θέματα προς Συζήτηση:

ΕΝΟΤΗΤΑ 4. Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΒΟΡΡΑ-ΝΟΤΟΥ. Βασικά θέματα προς Συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 4. Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΒΟΡΡΑ-ΝΟΤΟΥ Βασικά θέματα προς Συζήτηση: 1 Η έννοια της ανάπτυξης Η εξέλιξη των σχέσεων Βορρά Νότου υπό το πρίσμα της ΕΕ. Τα κύρια προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Έγγραφο συνόδου 11.2.2015 B8-0000/2015 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία της ερώτησης για προφορική απάντηση B8-000/2015 σύμφωνα με το άρθρο 128, παράγραφος 5, του

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ως Στρατηγικό Εργαλείο για τις Επιχειρήσεις και την Κοινωνία

Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ως Στρατηγικό Εργαλείο για τις Επιχειρήσεις και την Κοινωνία ΕταιρικήΚοινωνικήΕυθυνη Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ως Στρατηγικό Εργαλείο για τις Επιχειρήσεις και την Κοινωνία Äύο είναι τα γεγονότα που οδήγησαν πρόσφατα το θέμα της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης (ΕΚΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο

Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Σχετικά με το Οικουμενικό Σύμφωνο Εισαγωγή 0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ. 04 Τι είναι το Οικουμενικό Σύμφωνο; 05 06 06 Οι 10 αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου Γιατί μια διεθνής Πρωτοβουλία; Ποιοι συμμετέχουν; Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης

Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης Ο ρόλος των πανεπιστημίων στην Ευρώπη της Γνώσης 1) ΣΤΟΧΟΣ Να αρχίσει συζήτηση σχετικά με το ρόλο που διαδραματίζουν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια στην κοινωνία και στην οικονομία της γνώσης. 2) ΠΡΑΞΗ Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 14.3.2014 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 74/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 240/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 7ης Ιανουαρίου 2014 σχετικά με τον ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών

Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών ρ. Μιλτιάδης Σταµπουλής, ρ. Οικονοµολόγος της Εργασίας Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

11256/12 IKS/nm DG G1A

11256/12 IKS/nm DG G1A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2012 (OR. en) 11256/12 UEM 211 ECOFIN 585 SOC 562 COMPET 430 ENV 526 EDUC 203 RECH 266 ENER 295 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέµα: ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική

Περιφερειακή Στρατηγική ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Περιφερειακή Στρατηγική Κοινωνικής Ένταξης, Καταπολέμησης της Φτώχειας και κάθε Μορφής Διακρίσεων Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές της ΚΑΠ και προώθηση προϊόντων "Εξάγοντας ποιοτικά γεωργικά προϊόντα" Costa Navarino, Πύλος 11 Μαρτίου 2013

Προοπτικές της ΚΑΠ και προώθηση προϊόντων Εξάγοντας ποιοτικά γεωργικά προϊόντα Costa Navarino, Πύλος 11 Μαρτίου 2013 Προοπτικές της ΚΑΠ και προώθηση προϊόντων "Εξάγοντας ποιοτικά γεωργικά προϊόντα" Costa Navarino, Πύλος 11 Μαρτίου 2013 Τάσος Χανιώτης Διευθυντής Διεύθυνση οικονομικών αναλύσεων, προοπτικών και αξιολογήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 15.4.2015 2014/2236(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την κοινωνική επιχειρηματικότητα και την κοινωνική καινοτομία στην καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΥΦΥΟΥΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ?

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΥΦΥΟΥΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ? ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΥΦΥΟΥΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ? ΑΡΤΕΜΗΣ ΣΑΪΤΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΤΕΠ-ΚΡΗΤΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ, 5 ΝΟΕ. 2012 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΥΦΥΟΥΣ (ΕΞΥΠΝΗΣ) ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Οι Εθνικές/Περιφερειακές στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα Πέμπτη, 10.04.2014 Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Επίτροπε, Υπουργοί, αγαπητοί σύνεδροι Με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση σας καλωσορίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Jägerstr. 54-55, D-10117 Berlin Tel. 030-20626 333, Fax 030-2360 99 20 E-mail: ecocom-berlin@mfa.gr, wirtschaft@griechische-botschaft.de

Διαβάστε περισσότερα

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ Π. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗ - ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Κύριε Υπουργέ, Κυρίες και κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω σήμερα στην εκδήλωση της

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα

Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΑ 40 ΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΟΛΤΕΚ Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση - Πραγματικότητα και Προοπτικές στις Αρχές του 21 ου αιώνα Δημοσιογραφική Εστία Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010 Γραφείο Προγραμματισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013)

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) 1. Κοινή Γεωργική Πολιτική 1.1. Μεταρρύθµιση της ΚΓΠ Τον Ιούνιο 2003 εγκρίθηκε µια εκ θεµελίων µεταρρύθµιση της Κοινής Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνδέοντας τους παραγωγούς τροφίμων με τις αγορές: Συντονισμός, οργάνωση και συλλογική επιχειρηματικότητα πριν και μετά από την κρίση

Συνδέοντας τους παραγωγούς τροφίμων με τις αγορές: Συντονισμός, οργάνωση και συλλογική επιχειρηματικότητα πριν και μετά από την κρίση Συνδέοντας τους παραγωγούς τροφίμων με τις αγορές: Συντονισμός, οργάνωση και συλλογική επιχειρηματικότητα πριν και μετά από την κρίση Κωνσταντίνος Ηλιόπουλος, PhD Ημερίδα: Επιστροφή στη Γεωργία; Μύθοι

Διαβάστε περισσότερα

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation Παραδοτέο 2.1.2 ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ Ε&Α, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, Αύγουστος 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων. Αντί προλόγου... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ... 23

Πίνακας Περιεχομένων. Αντί προλόγου... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ... 23 Πίνακας Περιεχομένων Αντί προλόγου... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ... 23 Σκοπός... 23 Προσδοκώμενα αποτελέσματα... 24 1.1 Η κυβέρνηση στην εποχή της πληροφορίας... 25 1.1.1 Εισαγωγή... 25 1.1.2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή

Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Θεσμοί και Οικονομική Αλλαγή Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου Université de Paris Dauphine Ινστιτούτο Διπλωματίας Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια ματιά Δράση ενάντια στην υπεραλίευση, με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 17.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.12.2014 C(2014) 10138 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17.12.2014 για την έγκριση ορισμένων στοιχείων του επιχειρησιακού προγράμματος "Μεταρρύθμιση Δημόσιου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, PROLEPSIS Η ΑΝΑΓΚΗ Η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα