ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ανάπτυξη Εφαρµογών Σε Έξυπνες Κάρτες ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ Κ. ΗΜΗΤΡΑΚΗ Επιβλέπων : Κιαµάλ Ζ. Πεκµεστζή Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αθήνα, Μάρτιος 2004

2

3 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ανάπτυξη Εφαρµογών Σε Έξυπνες Κάρτες ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ Κ. ΗΜΗΤΡΑΚΗ Επιβλέπων : Κιαµάλ Ζ. Πεκµεστζή Καθηγητής Ε.Μ.Π. Εγκρίθηκε από την τριµελή εξεταστική επιτροπή την 2 η Μαρτίου Κιαµάλ Ζ. Πεκµεστζή Παναγιώτης Τσανάκας Νεκτάριος Κοζύρης Καθηγητής Ε.Μ.Π. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Επίκ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αθήνα, Μάρτιος 2004

4 ΑΘΑΝΑΣΙΑ Κ. ΗΜΗΤΡΑΚΗ ιπλωµατούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών Ε.Μ.Π All rights reserved Απαγορεύεται η αντιγραφή, αποθήκευση και διανοµή της παρούσας εργασίας, εξ ολοκλήρου ή τµήµατος αυτής, για εµπορικό σκοπό. Επιτρέπεται η ανατύπωση, αποθήκευση και διανοµή για σκοπό µη κερδοσκοπικό, εκπαιδευτικής ή ερευνητικής φύσης, υπό την προϋπόθεση να αναφέρεται η πηγή προέλευσης και να διατηρείται το παρόν µήνυµα. Ερωτήµατα που αφορούν τη χρήση της εργασίας για κερδοσκοπικό σκοπό πρέπει να απευθύνονται προς τον συγγραφέα. Οι απόψεις και τα συµπεράσµατα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερµηνευθεί ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσηµες θέσεις του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

5 Περίληψη Η διπλωµατική αυτή εργασία έχει ως στόχο την γνωριµία και εξοικείωση µε τις λεγόµενες έξυπνες κάρτες, µία σύγχρονη και νέα σχετικά τεχνολογία που χρησιµοποιείται παγκοσµίως σε όλο και περισσότερες και πιο προηγµένες εφαρµογές. Κάποιες γνωστές εφαρµογές µε έξυπνες κάρτες σχετίζονται µε τις τηλεκάρτες, τις κάρτες SIM στην κινητή τηλεφωνία, κάρτες πρόσβασης και αναγνώρισης σε προστατευµένους χώρους, το ηλεκτρονικό πορτοφόλι και τις κάρτες διοδίων. Οι έξυπνες κάρτες χωρίζονται σε συγκεκριµένες κατηγορίες, ανάλογα µε το αν περιέχουν µικροεπεξεργαστή ή όχι και µε το αν επικοινωνούν µε ηλεκτρικές επαφές ή ασύρµατα. Στις εφαρµογές που αναπτύχθηκαν στα πλαίσια αυτής της διπλωµατικής, χρησιµοποιήθηκαν κάρτες µε µικροεπεξεργαστή και ηλεκτρικές επαφές. Επίσης χρησιµοποιήθηκε ένας reader καρτών (συσκευή ανάγνωσης και εγγραφής καρτών) που συνδέεται µε τον υπολογιστή στον οποίο τρέχει η εκάστοτε εφαρµογή. Αρχικά έγινε µία επαφή µε τα χαρακτηριστικά της τεχνολογίας των έξυπνων καρτών, όπως το λειτουργικό τους σύστηµα (COS), το πρωτόκολλο επικοινωνίας Τ=0 µεταξύ καρτών και reader, τα πρότυπα ISO στα οποία βασίζονται, καθώς και µε τη δοµή και τις ιδιότητες των αρχείων των καρτών, τις εντολές που ανταλλάσσουν µε το host σύστηµα και τον reader (APDU Commands) και τις προηγµένες µεθόδους ασφαλείας που υποστηρίζουν όπως το Secure Messaging, τα παραγόµενα MAC κρυπτογράµµατα µε τη µέθοδο 3DES, τα Secret Keys και Secret Codes που προστατεύουν αρχεία και εντολές, τα Transaction proofs. Επίσης υπήρξε εξοικείωση µε συγκεκριµένα interfaces (Application Programming Interface API) για την επικοινωνία host συστήµατος µε τους reader και µέσω αυτών και µε τις κάρτες καθώς και εκτεταµένη χρήση εντολών και µεταβλητών των βιβλιοθηκών των interfaces αυτών. Στα πλαίσια της εργασίας αναπτύχθηκαν και υλοποιήθηκαν 3 εφαρµογές, κάθε µία από τις οποίες ανταποκρίνεται σε ένα χώρο όπου µπορούν να χρησιµεύσουν ή και ήδη χρησιµοποιούνται έξυπνες κάρτες. Έτσι στην πρώτη εφαρµογή, την εφαρµογής µισθοδοσίας, οι κάρτες χρησιµοποιούνται από τους εργαζόµενους κατά την είσοδο και έξοδο από το χώρο εργασίας τους για να µετρώνται οι ώρες εργασίας τους, οι οποίες χωρίζονται σε κανονικές ώρες και ώρες υπερωριακής εργασίας. Η δεύτερη εφαρµογή αφορά το ηλεκτρονικό πορτοφόλι (e-purse) και ένα πρόγραµµα εµπιστοσύνης κατά το οποίο ο κάτοχος κερδίζει κάποιους πόντους για συγκεκριµένο ύψος αγορών. Στην τρίτη εφαρµογή, γίνεται µία εξοµοίωση της χρήσης έξυπνων καρτών ως εισιτήρια στα µέσα µαζικής µεταφοράς. Σε αυτή την περίπτωση ο κάτοχος απλά επικυρώνει ένα εισιτήριο και επιτρέπει την είσοδό του στο αντίστοιχο µέσο συγκοινωνίας. Με τα αποτελέσµατα των εξοµοιώσεων των εφ αρµογών αυτών έγινε σαφές ότι µε σωστό σχεδιασµό, οι δυνατότητες που προσφέρουν οι έξυπνες κάρτες είναι πολύ µεγάλες. Λέξεις Κλειδιά: έξυπνες κάρτες, reader καρτών, COS, API, APDU, MAC, e-purse, Secure Messaging, Secret Key, Secret Code, 3DES, Transaction Proofs.

6

7 Abstract This thesis intends to make a first contact with the technology of the so-called smart cards and familiarize with its basic concepts. The technology of smart cards is modern and relatively new but still it is used worldwide in increasingly more advanced applications. Some well-known applications on smart cards involve public telephony, SIM cards in mobile telephony, access control and identification cards, the electronic purse and toll cards. Smart cards are categorized according to whether they include a microprocessor or not and whether they communicate through electrical contacts or in a contactless way. In the applications that were developed in the terms of this thesis, the cards that were used are microprocessor cards with electrical contacts. A card reader (a device which reads from and writes data to a card) was also used and was connected to the computer on which the applications were running. Initially, we became acquainted with basic characteristics of the smart card technology, like their operating system (COS), the communication protocol Τ=0 which handles communication between the cards and the reader, the ISO standards upon which smart cards are based, as well as the structure and properties of card files, the instructions exchanged between the host system and the reader (APDU Commands) and the advanced security methods that smart cards support like Secure Messaging, MAC cryptograms, 3DES cryptography, Secret Keys and Secret Codes that protect files and instructions, and Transaction Proofs. Moreover, we became familiar with specific interfaces (Application Programming Interface API) for the communication between the host system and the reader and through them with the cards as well, and also with the extended use of instructions and parameters of the interfaces libraries. In the terms of this thesis, 3 applications were developed and implemented, each one corresponding to a field that can be or already is associated with smart cards. In the first application, the salary overtime application, cards are used by employees during their entrance and exit from their working place so that their working hours are counted. The calculations take into consideration both normal and overtime working hours. The second application involves an electronic purse and a loyalty application in which the cardholder earns points for specific amounts of purchases. Finally, in the third application there is a simulation of the smart cards use as tickets in transportation means. In this case, the cardholder just validates a smart ticket which allows him to enter the according transportation means. Through the results of the simulations run on these applications it became clear that with the appropriate development, smart cards can offer a wide variety of important applications and have great potentials. Keywords: smart cards, card readers, COS, API, APDU, MAC, e-purse, Secure Messaging, Secret Key, Secret Code, 3DES, Transaction Proofs.

8 8

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η διπλωµατική αυτή εργασία είναι το επιστέγασµα µίας πολυετούς πορείας στον ακαδηµαϊκό χώρο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, µίας πορείας δύσκολης, µε απαιτήσεις και ανάγκες, αλλά συνάµα ενδιαφέρουσας και γεµάτης γνώσεις, εµπειρίες και ελπίδες. Στην εκτέλεση και ολοκλήρωση της εργασίας καθοριστικός παράγοντας υπήρξε η ηθική και πρακτική συµπαράσταση των ατόµων που βρέθηκαν κοντά µου και µπόρεσαν να κατανοήσουν το χρόνο και την αφοσίωση που χρειάζεται ένα τέτοιο εγχείρηµα. Επιθυµώ έτσι να τους ευχαριστήσω για την αµέριστη κατανόηση και βοήθειά τους, κάνοντας ιδιαίτερη µνεία στην οικογένειά µου, η οποία αποτέλεσε τον καλύτερο συµφοιτητή µου τους τελευταίους αυτούς µήνες. Επίσης οφείλω να ευχαριστήσω τον Υπεύθυνο Καθηγητή της διπλωµατικής εργασίας κ. Κιαµάλ Πεκµεστζή που µου έδωσε τη δυνατότητα να ασχοληθώ µε ένα τόσο ενδιαφέρον και σύγχρονο θέµα όπως αυτό των έξυπνων καρτών. Το αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής αφορά µία νέα ακόµη για την ελληνική αγορά τεχνολογία, µε πολλές δυνατότητες εξέλιξης και διείσδυσης στην καθηµερινή πρακτική. Ιδιαιτέρως θέλω τέλος να ευχαριστήσω τον Υποψήφιο ιδάκτορα Κωνσταντίνο Γκότση για την σηµαντική του συνεισφορά στην πρόοδο της εργασίας, για τη συνεχή υποστήριξή του και κυρίως για την πολύτιµη βοήθειά του. Ελπίζω η προσπάθεια και η αφοσίωση των τελευταίων µηνών αλλά και οι γνώσεις που συνέλεξα κατά τη διάρκεια των ετών φοίτησης στη Σχολή των Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών να γίνουν εµφανείς µέσα από τις σελίδες που ακολουθούν καθώς επίσης και να αποδώσουν σηµαντικούς καρπούς στο µέλλον. Αθανασία Κ. ηµητράκη 9

10 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 EΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΈΞΥΠΝΕΣ ΚΑΡΤΕΣ ΚΑΡΤΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΚΑΡΤΩΝ ΜΑΓΝ/ΚΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΜΕ ΈΞΥΠΝΕΣ ΚΑΡΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΈΞΥΠΝΩΝ ΚΑΡΤΩΝ Τηλεφωνικές Κάρτες Κινητή Τηλεφωνία (GSM) Συνδροµητική Τηλεόραση Συγκοινωνίες Banking / E-purse Προγράµµατα Εµπιστοσύνης Έλεγχος Πρόσβασης Υγεία Πανεπιστηµιακοί χώροι ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΈΞΥΠΝΩΝ ΚΑΡΤΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΈΝΝΟΙΕΣ Μικροτσίπ VLSI Μνήµη RAM RΟM EEPROM FLASH Επεξεργαστής Μικροεπεξεργαστής Εντολές Private Key Public Key ΤΥΠΟΙ ΚΑΡΤΩΝ Contact Cards Contactless Cards Combi Hybrid Cards Memory Cards Straight Memory Cards Protected / Segmented Memory Cards Stored Value Memory Cards Microprocessor Cards MASK - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΤΩΝ (COS) APPLICATION PROGRAMMING INTERFACE (API)

11 3.5 CARD READER - TERMINAL ΠΡΟΤΥΠΑ ISO ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ= ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕ GEMCLUB GEMPC410 READER GemCore Based Reader Commands GemCore Based Reader Interface Library Ανάπτυξη Εφαρµογής Κωδικοί Κατάστασης (Status Codes) Εντολές βιβλιοθήκης Παραδείγµατα χρήσης εντολών βιβλιοθήκης GEMCLUB CARDS Ηλεκτρικά χαρακτηριστικά Φυσικά χαρακτηριστικά οµή πληροφοριών Αρχείο Συστήµατος (System File) Αρχείο Μετρητή (Counter File) Αρχείο Κανόνα (Rule File) Αρχείο Μυστικού Κωδικού (Secret Code File) Αρχείο Μυστικού Κλειδιού (Secret Key File) Αρχείο Εγγραφής (Record File) EMV-DIR File Συνθήκες πρόσβασης (Access Conditions) Secure Messaging Application Protocol Data Unit (APDU) Message Authentication Code (MAC) Απόδειξη Συναλλαγής (Transaction Proof) Εντολές Εντολές ιαχείρισης (Administrative Commands) Εντολές Εφαρµογής (Application Commands) Παραδείγµατα Σύνταξης - Χρήσης Εντολών Παράδειγµα Παράδειγµα GemClub Interface Library Παράδειγµα ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΙΣΘΟ ΟΣΙΑΣ Τεχνικές Προδιαγραφές Προγραµµατιστικές Προδιαγραφές Περιγραφή Σχεδίασης Πρόγραµµα Υπερωρίες Πρόγραµµα Εξαργύρωση Πολιτική Υπερωριών Λειτουργίες Προγράµµατος Εξαργύρωση ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΕΚ/ΝΙΚΟΥ ΠΟΡΤΟΦΟΛΙΟΥ ΠΡΟΓ/ΜΑΤΟΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ Τεχνικές Προδιαγραφές Προγραµµατιστικές Προδιαγραφές Περιγραφή Σχεδίασης

12 Πρόγραµµα Εξαργύρωση - 2 η εφαρµογή Λειτουργίες Προγράµµατος Εξαργύρωση - 2 η εφαρµογή Πρόγραµµα Σηµείο Εξυπηρέτησης Λειτουργίες Προγράµµατος Σηµείο Εξυπηρέτησης ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ Τεχνικές Προδιαγραφές Προγραµµατιστικές Προδιαγραφές Περιγραφή Σχεδίασης Πρόγραµµα Κέντρο Εισιτηρίων Λειτουργίες Προγράµµατος Κέντρο Εισιτηρίων Πρόγραµµα Μετακίνηση ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕ ΙΑΣΗΣ Πρόγραµµα Αρχικοποίηση Πρόγραµµα Προσωποποίηση ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΡΤΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ System File Secret Key Files Secret Code Files Counter Files Record Files Rule File ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ Αρχείο nasia.h ηλώσεις Σταθερών και Γενικών Μεταβλητών Συναρτήσεις - ιαδικασίες Πρόγραµµα Inistep (Αρχικοποίηση) Επισηµάνσεις Παραµέτρων Συναρτήσεις - ιαδικασίες Πρόγραµµα Personover (Προσωποποίηση) Συναρτήσεις - ιαδικασίες Πρόγραµµα Overtime (Υπερωρίες) Συναρτήσεις - ιαδικασίες Πρόγραµµα Redemption (Εξαργύρωση) Συναρτήσεις - ιαδικασίες Πρόγραµµα ServPoint (Σηµείο Εξυπηρέτησης) Συναρτήσεις - ιαδικασίες Πρόγραµµα TicketCenter (Κέντρο Εισιτηρίων) Πρόγραµµα Transportation (Μετακίνηση) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΡΧΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ SAMPLE CARDS ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΙΣΘΟ ΟΣΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΕΚ/ΝΙΚΟΥ ΠΟΡΤΟΦΟΛΙΟΥ ΠΡΟΓ/ΜΑΤΟΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

13 1 Εισαγωγή Ανατρέχοντας στην απώτερη ακόµη ιστορία, βλέπουµε ανθρώπους να υιοθετούν, να φέρουν και να χρησιµοποιούν αντικείµενα που συµβολίζουν ή υποδηλώνουν σηµαντικά για τον φέροντα χαρακτηριστικά και στοιχεία. Τα µικρά συνήθως αυτά αντικείµενα, χωρίς ιδιαίτερη αξία αυτά καθ εαυτά, µέσω της µοναδικότητάς τους αποτύπωναν και µετέφεραν αντιπροσωπευτικά χαρακτηριστικά του κατόχου τους, υποδηλώνοντας τη θέση του, τις ιδιότητες και τα προνόµιά του. Μία σύγχρονη εκδοχή αυτών των αντικειµένων είναι και οι έξυπνες κάρτες, οι οποίες καλύπτουν τις ίδιες βασικές ανάγκες στηριγµένες σε αξιόπιστη τεχνολογία και ευρύ πεδίο εφαρµογών ενώ προσφέρουν ακόµη ευρύτερες προοπτικές. Μικρές σε µέγεθος και εύχρηστες δεν έχουν αξία αυτές καθ εαυτές, αποκτούν όµως µεγάλη αξία αν αναλογιστεί κανείς τις υπηρεσίες που µπορούν να προσφέρουν, τις λειτουργίες που υποστηρίζουν και τα στοιχεία που δύνανται να αποθηκεύουν και να µεταφέρουν. Στη σύγχρονη κοινωνία όπου η ταχύτητα και η ασφάλεια ανταλλαγής πληροφοριών παίζουν κύριο ρόλο στην επιτυχή διεκπεραίωση καθηµερινών και µη λειτουργιών και όπου η τεχνολογία έρχεται να αντικαταστήσει κλασικές και συνήθως χρονοβόρες διαδικασίες στις οποίες κυρίαρχη θέση κατείχε ο ανθρώπινος παράγοντας, οι έξυπνες κάρτες έρχονται να διασφαλίσουν την µετάβαση σε µία πραγµατικότητα µε µεγάλη λειτουργικότητα ποικίλων διεργασιών. 1.1 Αντικείµενο της ιπλωµατικής Η διπλωµατική αυτή εργασία έχει ως σκοπό να παρουσιάσει την τεχνολογία των έξυπνων καρτών και να δώσει µία εικόνα βασικών λειτουργιών και χαρακτηριστικών τους. Επιπλέον παρουσιάζεται η επικρατούσα κατάσταση στην αγορά της συγκεκριµένης τεχνολογίας και συζητούνται οι προοπτικές των έξυπνων καρτών στον εµπορικό και τον επιστηµονικό τοµέα. Κύριος στόχος της εργασίας είναι η γνωριµία και η εξοικείωση µε το αντικείµενο αυτό και η απόκτηση βασικής τεχνογνωσίας σε θέµατα έξυπνων καρτών, γεγονός που ανοίγει τον δρόµο για ανάπτυξη πραγµατικών εφαρµογών και αναζήτηση προηγµένων λύσεων σε υπάρχοντα ή και µελλοντικά τεχνικά, εµπορικά, υπολογιστικά προβλήµατα σε ένα ευρύ φάσµα δραστηριοτήτων. Περαιτέρω, η εργασία αυτή δίνει την δυνατότητα πρακτικής εφαρµογής και διεύρυνσης όλων των γνώσεων και πληροφοριών που έχουν προσφερθεί µέσα στα πλαίσια του ακαδηµαϊκού προγράµµατος κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Σαν πράξη πάνω στις έξυπνες κάρτες, σχεδιάστηκαν τρεις σύγχρονες εφαρµογές πάνω σε πλατφόρµα γνωστών προγραµµατιστικών εργαλείων όπως η γλώσσα C αλλά και νέων σχεδιαστικών και επικοινωνιακών εργαλείων όπως οι βιβλιοθήκες διεπαφών των καρτών και του αναγνώστη καρτών µε το host σύστηµα. Οι εφαρµογές αυτές αφορούν ένα πρόγραµµα µισθοδοσίας υπαλλήλων, τις λειτουργίες ηλεκτρονικού πορτοφολιού και προγραµµάτων εµπιστοσύνης µέσω έξυπνων καρτών καθώς και ένα πρόγραµµα για εξοµοίωση της χρήσης έξυπνων καρτών σε µέσα µαζικής µεταφοράς. Μέσω της σχεδίασης και υλοποίησης των εφαρµογών αυτών, στόχος ήταν η απόκτηση χρήσιµης γνώσης και εµπειρίας πάνω στα βασικά στοιχεία της τεχνολογίας των έξυπνων καρτών, δηλαδή σε στοιχεία όπως το λειτουργικό σύστηµα των καρτών, το πρωτόκολλο 13

14 επικοινωνίας, τη δοµή των αρχείων, τις διάφορες εντολές που υποστηρίζονται καθώς και σε έννοιες που αφορούν την ασφάλεια των ανταλλασσόµενων πληροφοριών, όπως η κρυπτογράφηση 3DES, η µέθοδος Secure Messaging, οι διάφορες συνθήκες πρόσβασης, τα Private και Public keys. Όλα όσα αναφέρονται στην ενότητα αυτή περιγράφονται και περιλαµβάνονται στα επόµενα κεφάλαια. 1.2 Οργάνωση του τόµου Για την καλύτερη κατανόηση του αντικείµενου της παρούσας διπλωµατικής και για την ευκολία πρόσβασης στις επιµέρους πληροφορίες, το κείµενο έχει χωριστεί σε κεφάλαια και ενότητες, τα οποία θα αναφερθούν ακολούθως περιληπτικά. Το πρώτο κεφάλαιο περιέχει την εισαγωγή της διπλωµατικής εργασίας, δίνοντας πληροφορίες για το αντικείµενό της και το πλαίσιο στο οποίο εκπονήθηκε καθώς επίσης και µία περιγραφή της οργάνωσης των κεφαλαίων. Το δεύτερο κεφάλαιο περικλείει εισαγωγικά στοιχεία για τις έξυπνες κάρτες, δίνοντας µία πρώτη περιγραφή της τεχνολογίας αυτής και παρέχοντας µια ιστορική αναδροµή πάνω στην παρουσία των έξυπνων καρτών και την εξέλιξή τους. Επίσης παρατίθενται στατιστικά στοιχεία για την αγορά των έξυπνων καρτών τα τελευταία χρόνια και την αναµενόµενη εξάπλωσή τους ενώ παρουσιάζονται και οι κυριότερες εφαρµογές που συναντάµε στην παγκόσµια αγορά και οι οποίες στηρίζονται στην νέα αυτή τεχνολογία. Στο τρίτο κεφάλαιο παρέχεται λεπτοµερής ανάλυση της τεχνολογίας των έξυπνων καρτών, µε ανάλυση βασικών τεχνικών στοιχείων για την καλύτερη κατανόηση της δοµής τους, πληροφορίες για τους τύπους των καρτών που υπάρχουν καθώς επίσης και εξέταση κύριων χαρακτηριστικών της τεχνολογίας όπως το λειτουργικό σύστηµα των καρτών, και το πρωτόκολλο επικοινωνίας µεταξύ καρτών και reader. Επίσης γίνεται µία εισαγωγή στη τεχνολογία των reader αναγνωστών καρτών. Το τέταρτο κεφάλαιο αναλύει τα συγκεκριµένα εργαλεία έξυπνων καρτών που χρησιµοποιήθηκαν για την υλοποίηση των εφαρµογών. Εξηγεί δηλαδή χαρακτηριστικά του reader GemPC410 και των καρτών GemClub όπως τα αρχεία τους, οι εντολές που υποστηρίζουν καθώς και οι τεχνικές ασφαλείας που παρέχονται όπως το Secure Messaging. Στο πέµπτο κεφάλαιο αναλύεται το περιεχόµενο και η σχεδίαση των τριών εφαρµογών της διπλωµατικής αυτής µε στοιχεία για τις τεχνικές και προγραµµατιστικές προδιαγραφές τους και µε χαρακτηριστικά της δοµής των προγραµµάτων που τις αποτελούν. Το έκτο κεφάλαιο περιγράφει την υλοποίηση των τριών εφαρµογών, εξηγώντας τις ακριβείς συναρτήσεις, εντολές και µεταβλητές που χρησιµοποιήθηκαν στα επιµέρους προγράµµατα και όλα τα αρχεία των καρτών που υποστηρίζουν τις εφαρµογές αυτές. Στο έβδοµο κεφάλαιο παρατίθενται αποτελέσµατα της εξοµοίωσης των τριών εφαρµογών µε χρήση των προγραµµάτων που αναλύθηκαν στο πέµπτο και έκτο κεφάλαιο και επισηµαίνονται κύρια στοιχεία των προγραµµάτων αυτών. Το όγδοο κεφάλαιο περιέχει τον επίλογο της διπλωµατικής µε τα συµπεράσµατα και τις προοπτικές της τεχνολογίας των έξυπνων καρτών. Τέλος, στο ένατο κεφάλαιο υπάρχει η απαραίτητη βιβλιογραφία στην οποία περιέχονται βιβλία, άρθρα και διευθύνσεις στο ιαδίκτυο µε χρήσιµες πληροφορίες στο αντικείµενο των έξυπνων καρτών. 14

15 2 Εισαγωγή Στις Έξυπνες Κάρτες Ο όρος και µόνο έξυπνη κάρτα εντυπωσιάζει και εξάπτει τη φαντασία τουλάχιστον αυτών που ενδιαφέρονται για τις τεχνολογίες αιχµής, χωρίς να είναι όµως επαρκής για να προσδιορίσει τις ιδιότητες και τις δυνατότητες µίας φαινοµενικά απλής πλαστικής κάρτας. Η έξυπνη κάρτα στην πραγµατικότητα ορίζεται ως µία πλαστική κάρτα, συνήθως σε µέγεθος και σχήµα πιστωτικής κάρτας, η οποία όµως περιέχει µνήµη ή/και µικροεπεξεργαστή που της δίνουν τη δυνατότητα αποθήκευσης και επεξεργασίας µεγάλου όγκου δεδοµένων και η οποία συµµορφώνεται µε διεθνή πρότυπα. Με απλούς όρους, η έξυπνη κάρτα είναι ένας µικροσκοπικός υπολογιστής µε πολύ σηµαντικές δυνατότητες και αποτελεί την πιο πρόσφατη εξέλιξη στο χώρο των πλαστικών καρτών, έχοντας ήδη ανοίξει το δρόµο σε σηµαντικές και εκτεταµένες εφαρµογές παγκοσµίως. Ο µικροσκοπικός αυτός υπολογιστής, αλλιώς καλούµενος µικροτσίπ, είναι ένα ολοκληρωµένο κύκλωµα µε ηλεκτρικές επαφές ή µε δυνατότητες ασύρµατης επικοινωνίας που συνδυαζόµενος µε την κατάλληλη συσκευή υποδοχής καρτών έχει τη δυνατότητα αποθήκευσης και µεταφοράς χιλιάδων bit πληροφορίας καθώς και µεγάλη δύναµη επεξεργασίας αυτών των δεδοµένων για την εξυπηρέτηση ποικίλων εφαρµογών. Κύρια χαρακτηριστικά των έξυπνων καρτών είναι ότι παρέχουν ασφάλεια δεδοµένων και συνδιαλλαγών, ταχύτητα και ευκολία χρήσης καθώς επίσης αντοχή στην καταπόνηση και κακή χρήση και µεγάλο διάστηµα ζωής. Σε αντίθεση µε τις γνωστές κάρτες µε µαγνητική ταινία, οι έξυπνες κάρτες κατέχουν βασικές και απαραίτητες διεργασίες και πληροφορίες αποθηκευµένες στο σώµα τους προσφέροντας έτσι περισσότερη ασφάλεια καθώς και τη δυνατότητα µεταφοράς σηµαντικών δεδοµένων χωρίς την ανάγκη σύνδεσης µε κεντρικές βάσεις δεδοµένων για την άντληση ουσιωδών πληροφοριών. Για αυτό το λόγο η τάση στις σύγχρονες αγορές κυρίως της Ευρώπης, είναι η αντικατάσταση των καρτών µαγνητικής ταινίας από τις έξυπνες κάρτες και η ανάπτυξη όλο και πιο πολύπλοκων εφαρµογών, όλο και πιο αυτοµατοποιηµένων διαδικασιών. Για να καταλάβουµε τη σπουδαιότητα της εξέλιξης αυτής, της µετάβασης δηλαδή από τις κάρτες µαγνητικής ταινίας στις έξυπνες κάρτες, είναι προτιµότερο να αναλύσουµε τα χαρακτηριστικά της χρήσης των πρώτων σε διάφορες διαδικασίες. 2.1 Κάρτες Μαγνητικής Ταινίας Οι κάρτες µαγνητικής ταινίας είναι ευρέως διαδεδοµένες και χρησιµοποιούνται από το µεγαλύτερο µέρος του πληθυσµού σε διάφορες καθηµερινές και µη συναλλαγές και λειτουργ. Σχήµα ύο όψεις κάρτας µαγνητικής ταινίας Από τις πιστωτικές κάρτες, στις κάρτες αυτόµατης ανάληψης µετρητών και από τις κάρτες προγραµµάτων εµπιστοσύνης πολυκαταστηµάτων ή αεροπορικών εταιριών στις κάρτες 15

16 ελέγχου πρόσβασης σε κτίρια, οι κάρτες µαγνητικής ταινίας χρησιµοποιούνται για να αποθηκεύουν πληροφορίες σε µορφή αναγνώσιµη από µηχανές και έτσι έχουν αυτοµατοποιήσει καθηµερινές συναλλαγές και διαδικασίες. Η εκτεταµένη τους χρήση έχει σαφώς διευκολύνει τον απλό χρήστη καθώς και διάφορους τραπεζικούς και εµπορικούς φορείς, έχει όµως ταυτόχρονα επιδείξει σηµαντικά µειονεκτήµατα τα οποία πλέον δεν µπορούν να παρακαµφθούν. Εξετάζοντας αυτά τα µειονεκτήµατα έχουµε να παρατηρήσουµε ότι η κύρια πηγή προβληµάτων έγκειται στο γεγονός ότι τα δεδοµένα που αποθηκεύονται στη µαγνητική ταινία µιας κάρτας µπορούν εύκολα να διαβαστούν και να τροποποιηθούν από οποιονδήποτε έχει πρόσβαση στον κατάλληλο εξοπλισµό. Έτσι είναι σαφές ότι εµπιστευτικές και κρίσιµες πληροφορίες όπως ο κωδικός αναγνώρισης του κατόχου, δεν µπορούν να αποθηκεύονται στην ίδια τη κάρτα αλλά αναγκαστικά καταχωρούνται σε κάποια κεντρική βάση δεδοµένων. Αυτό σηµαίνει ότι για να εκτελεστεί οποιαδήποτε συναλλαγή πρέπει το τερµατικό συναλλαγής (π.χ. ΑΤΜ) να είναι online συνδεδεµένο µε κάποιο κεντρικό υπολογιστή για να γίνει πιστοποίηση αυθεντικότητας, διαδικασία χρονοβόρα και µε κόστος. Έτσι, η χρήση των καρτών µαγνητικής ταινίας συνδυάζεται µε την ύπαρξη και συντήρηση µεγάλων κεντρικών µονάδων για τη φύλαξη και επεξεργασία των ευαίσθητων δεδοµένων, καθώς και µε τη συντήρηση κυκλωµάτων για τις απαραίτητες online συνδέσεις µεταξύ κεντρικών βάσεων δεδοµένων και σηµείων πώλησης - συναλλαγής. Επιπλέον, οι κάρτες µαγνητικής ταινίας παρουσιάζουν ευαισθησία σε παράγοντες όπως τα µαγνητικά πεδία, οι τυχόν επαφές µε αιχµηρά αντικείµενα και η παρατεταµένη χρήση τους, οι οποίοι µπορούν να καταστρέψουν τη µαγνητική ταινία της κάρτας. Επίσης, οι κάρτες αυτές σχεδιάζονται για µία και µόνο εφαρµογή και οποιαδήποτε αλλαγή στα χαρακτηριστικά της εφαρµογής ή στα στοιχεία του κατόχου σηµαίνει και αντικατάσταση της ίδιας της κάρτας. Τα ανωτέρω στοιχεία, µε κυριότερο το θέµα της ασφάλειας των δεδοµένων και της εγκυρότητας των συναλλαγών, καθιστούν τις κάρτες µαγνητικής ταινίας ένα προϊόν που δεν δύναται να καλύψει πλήρως τις συνεχώς αυξανόµενες ανάγκες και απαιτήσεις της σύγχρονης αγοράς. 2.2 Σύγκριση Καρτών Μαγν/κής Ταινίας Με Έξυπνες Κάρτες Οι έξυπνες κάρτες, όπως προαναφέρθηκε, έχουν σηµαντικά πλεονεκτήµατα σε σχέση µε τις ευρέως χρησιµοποιούµενες κάρτες µαγνητικής ταινίας και τείνουν να αποτελέσουν τη κυρίαρχη τάση για ανεπτυγµένες, απλές ή και πιο σύνθετες εφαρµογές σε ποικίλους τοµείς. Σχήµα Έξυπνη κάρτα - Κάρτα µαγνητικής ταινίας Κύρια χαρακτηριστικά των έξυπνων καρτών είναι οι προηγµένες διαδικασίες ασφάλειας δεδοµένων και συνδιαλλαγών, η δυνατότητα µεταφοράς σηµαντικών δεδοµένων καθώς και η εύκολη και γρήγορη πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες εφόσον αποτελούν ένα κινητό ηλεκτρονικό αρχείο. Επίσης οι έξυπνες κάρτες προσφέρουν ευκολία χρήσης, ανθεκτικότητα, δυνατότητα επικοινωνίας και σύνδεσης µε υπολογιστές, ταχύτητα επεξεργασίας και συνήθως υπολογιστική δύναµη. Συγκρίνοντας τις δύο προαναφερθείσες µορφές πλαστικών καρτών, παρατηρούµε σηµαντικές διαφορές σε τοµείς που θα αναλυθούν ακολούθως. Αποθήκευση εδοµένων: σε σχέση µε τη περιορισµένη δυνατότητα αποθήκευσης πληροφοριών των καρτών µαγνητικής ταινίας (ως 140 byte πληροφορίας), οι έξυπνες 16

17 κάρτες έχουν µεγάλη χωρητικότητα, µε δυνατότητα αποθήκευσης ως και 80 φορές περισσότερων ηλεκτρονικών δεδοµένων (από 1Kbyte ως 32Kbytes πληροφορίας). Ασφάλεια: ενώ στις κάρτες µαγνητικής ταινίας οι εκάστοτε πληροφορίες µπορούν εύκολα να αλλοιωθούν ή να αναπαραχθούν από µη έγκυρους χρήστες, οι έξυπνες κάρτες παρέχουν αυξηµένη ασφάλεια δεδοµένων και συναλλαγών, µε τη χρήση διαδικασιών όπως κρυπτογράφηση και κωδικοποίηση. Αντοχή / ιάρκεια: σε αντίθεση µε την ευαισθησία των καρτών µαγνητικής ταινίας που συνίσταται στη πιθανότητα αποµαγνητισµού της ταινίας λόγω χρήσης ή λόγω εξωτερικών µαγνητικών πεδίων, οι έξυπνες κάρτες παρουσιάζουν µεγάλη ανθεκτικότητα και έχουν µεγάλη συγκριτικά διάρκεια ζωής και αντοχή σε αλλεπάλληλες εισαγωγές σε µηχανήµατα υποδοχής καρτών φορές και πάνω. Χρήση: η σχεδίαση των καρτών µαγνητικής ταινίας γίνεται για µία εφαρµογή και η χρήση τους περιορίζεται σε απλά και επαναλαµβανόµενα καθήκοντα, ενώ οι έξυπνες κάρτες υποστηρίζουν πολλαπλές και πολύπλοκες εφαρµογές. Ευελιξία: τα δεδοµένα µίας κάρτας µαγνητικής ταινίας είναι µόνο αναγνώσιµα µε αποτέλεσµα οποιαδήποτε σηµαντική αλλαγή στοιχείων να καθιστά αναγκαία την έκδοση νέας κάρτας, ενώ σε µία έξυπνη κάρτα διαδικασίες ανάγνωσης, εγγραφής και ανανέωσης δεδοµένων γίνονται εύκολα και γρήγορα. Σύνδεση: η χρήση καρτών µαγνητικής ταινίας καθιστά αναγκαία την online σύνδεση µε κεντρική βάση δεδοµένων για κάθε συναλλαγή, γεγονός που συνεπάγεται συνήθως την ύπαρξη µισθωµένης γραµµής. Το κόστος που αντιστοιχεί στη µίσθωση γραµµής είναι ένα επιπλέον κόστος που δεν υπάρχει στην περίπτωση των έξυπνων καρτών, οι οποίες µπορούν να κάνουν offline ασφαλείς και έγκυρες συναλλαγές τα στοιχεία των οποίων θα περνάνε αν χρειάζεται σε κεντρικό σύστηµα σε δεδοµένη χρονική στιγµή, ανεξάρτητη της στιγµής συναλλαγής. Το κόστος κατασκευής έξυπνων καρτών είναι µεγαλύτερο από το αντίστοιχο των καρτών µαγνητικής ταινίας, λόγω όµως της ανθεκτικότητάς τους, της χρησιµοποίησής τους σε ποικίλες εφαρµογές, τη µείωση των οικονοµικών απατών και τη µείωση του κόστους τηλ/κής σύνδεσης, οι έξυπνες κάρτες είναι τελικά πιο αποδοτικές ως προς το κόστος. Αν και οι παράγοντες που ευνοούν τη χρήση των έξυπνων καρτών στη θέση των καρτών µαγνητικής ταινίας είναι σηµαντικοί, δεν έχουν το ίδιο βάρος σε όλες τις σύγχρονες αγορές µε αποτέλεσµα να µην έχουν την ίδια απήχηση παγκοσµίως. Έτσι χρησιµοποιούνται ήδη ευρέως στις αγορές της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής, έχοντας γίνει ένα προϊόν εµπορικά επιτυχηµένο. Οι εφαρµογές που στηρίζονται σε έξυπνες κάρτες καλύπτουν τοµείς όπως η πρόσβαση και η αναγνώριση ταυτότητας σε διάφορους χώρους, οι ηλεκτρονικές αγορές µέσω του ιαδικτύου και οι τουριστικές επιχειρήσεις, δίνοντας εξελιγµένες δυνατότητες. Υπάρχουν όµως αγορές στις οποίες οι έξυπνες κάρτες, παρότι παρουσιάστηκαν επιτυχώς και ελπιδοφόρα, δεν έχουν καταφέρει ακόµα να καθιερωθούν ως κοινό µέσο συναλλαγών και εφαρµογών. Ένα σηµαντικό παράδειγµα είναι η αγορά της Αµερικής στην οποία η τεχνολογία των έξυπνων καρτών είναι ακόµα καινούρια. Το υψηλό κόστος των έξυπνων καρτών σε σχέση µε τις κάρτες µαγνητικής ταινίας και η αναγκαιότητα ειδικών συσκευών ανάγνωσης καρτών (card readers) συνεπάγονται µία υψηλή επένδυση για τα Αµερικανικά οικονοµικά ιδρύµατα τα οποία ήδη έχουν επενδύσει στα συστήµατα µαγνητικής ταινίας. Ο χρόνος και το κόστος µίας µεγάλης αλλαγής στη τεχνολογία αυτή αποτέλεσαν µέχρι τώρα ανασταλτικούς παράγοντες για µεγάλες και τολµηρές επενδύσεις. Κύριος όµως ανασταλτικός παράγοντας για την Αµερικανική αγορά αποτελεί το ότι η δοµή διεξαγωγής οικονοµικών και πληροφοριακών συναλλαγών έχει εξελιχθεί διαφορετικά από ότι στην Ευρώπη. Η Ευρώπη κατάφερε να αναπτύξει την τεχνολογία των έξυπνων καρτών ως ένα αποδοτικό, ως προς το κόστος, τρόπο διεξαγωγής συναλλαγών οι οποίες αποσυνδέθηκαν από τις online διαδικασίες πιστοποίησης που στην Ευρώπη συνεπάγονται µεγάλο τηλεπικοινωνιακό κόστος. Στην Αµερική αντιθέτως το τηλεπικοινωνιακό κόστος είναι χαµηλό και έτσι αποδυναµώνεται ένα σηµαντικό προτέρηµα της εισαγωγής των έξυπνων καρτών. 17

18 2.3 Ιστορική Αναδροµή Πολλοί θεωρούν ότι οι έξυπνες κάρτες είναι µια πρόσφατη εφεύρεση. Αυτό όµως δε θα µπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια. Στην πραγµατικότητα, η ιστορική προέλευση των έξυπνων καρτών µας οδηγεί στη δεκαετία του 70. Η αρχική ιδέα της ενσωµάτωσης µικροτσίπ σε πλαστικές κάρτες γεννήθηκε το 1968 στη Γερµανία από τον Jurgen Dethloff και τον Helmut Grotrupp. ύο χρόνια αργότερα, το 1970 στην Ιαπωνία, ο εφευρέτης Kunitaka Arimura διατύπωσε µία παρόµοια πατέντα στην ιδέα της έξυπνης κάρτας. Τα πραγµατικά θεµέλια όµως για την υλοποίηση της τεχνολογίας των έξυπνων καρτών µπήκαν το 1974 στη Γαλλία από τον ανεξάρτητο εφευρέτη και ερευνητή Roland Moreno. O Moreno υλοποίησε πιλοτικά την ένωση πλαστικής κάρτας και µικροτσίπ, το παρουσίασε σε κάποιες τράπεζες στη Γαλλία και τον επόµενο χρόνο το κατοχύρωσε και ως πατέντα. Η πρώτη έξυπνη κάρτα κατασκευάστηκε τελικά το 1977 από την Motorola και την Bull ενώ συγχρόνως 3 εµπορικοί κατασκευαστές, η Bull, η SGS Thomson και η Schlumberger ξεκίνησαν να αναπτύσσουν εφαρµογές πάνω στη νέα τεχνολογία. Η πρώτη αυτή κάρτα περιείχε δύο µικροτσίπ, δηλαδή ένα µικροελεγκτή και µία ξεχωριστή συσκευή µνήµης. Το 1980 η Motorola παρουσίασε την πρώτη ασφαλή έξυπνη κάρτα µε ένα µικροτσίπ, για χρήση στο Γαλλικό τραπεζικό χώρο. Το 1982 έγινε στη Γαλλία το πρώτο εκτεταµένο και πραγµατικό τεστ έξυπνων καρτών και συγκεκριµένα τηλεφωνικών καρτών σειριακής µνήµης. Ακολούθως το 1984 έγιναν τα πρώτα τεστ στην παραγωγή των έξυπνων καρτών αυτόµατης ανάληψης. Με την πάροδο των χρόνων, οι έξυπνες κάρτες εξελίσσονταν συνεχώς, και καινούριες εφαρµογές αναπτύσσονταν, κυρίως στην Ευρώπη. Η Γαλλία έχει πρωτοπορήσει όλα αυτά τα χρόνια στο σχεδιασµό και τη χρήση εφαρµογών έξυπνων καρτών και µαζί µε τη Γερµανία αποτελούν τις κορυφαίες χώρες σε εισαγωγή ποικίλων εφαρµογών σε έξυπνες κάρτες. Το 1987 εφαρµόστηκε το πρώτο µεγάλης κλίµακας έργο µε έξυπνες κάρτες στην Αµερική ενώ το 1993 οι πρώτες εφαρµογές µε κάρτες πολλαπλών διεργασιών δοκιµάστηκαν στην Γαλλία. Το ίδιο έτος ολοκληρώθηκε σχεδόν στη Γαλλία η αντικατάσταση των υπάρχουσων τραπεζικών καρτών µε έξυπνες κάρτες και η τάση αυτή εξαπλώθηκε σε άλλες Ευρωπαϊκές και Ασιατικές χώρες. Έκτοτε η βιοµηχανία των έξυπνων καρτών εξαπλώνεται µε πολύ µεγάλο ρυθµό και έχει φτάσει σε βαθµό παραγωγής και αποστολής καρτών σχεδόν ίσο µε το χρόνο ενώ πλέον οι έξυπνες κάρτες χρησιµοποιούνται σε διάφορες εφαρµογές σε περισσότερες από 90 χώρες παγκοσµίως. Το µεγαλύτερο µερίδιο της αγοράς των έξυπνων καρτών κατέχουν οι εφαρµογές τηλεφωνίας, οι τραπεζικές εφαρµογές, έργα που αφορούν το τοµέα της Υγείας καθώς και άλλα ποικίλα σχέδια που θα αναπτύξουµε παρακάτω. 2.4 Στατιστικά Στοιχεία Σύµφωνα µε αναλύσεις της αγοράς έξυπνων καρτών από οικονοµικούς παράγοντες και εταιρίες κατασκευής καρτών, έχουν προκύψει έγκυρες αναφορές της κίνησης της αγοράς των έξυπνων καρτών παγκοσµίως. Οι αναφορές αυτές προσδιορίζουν το µέγεθος της παραγωγής έξυπνων καρτών µέσα στο χρονικό διάστηµα των τελευταίων ετών και παρουσιάζουν την εξάπλωση αυτής της τεχνολογίας ανά περιοχή. Συγχρόνως, λεπτοµερή µοντέλα πρόβλεψης δείχνουν την πιθανή εικόνα της αγοράς των έξυπνων καρτών στα επόµενα χρόνια δίνοντας έτσι την ευκαιρία κυρίως στις εταιρίες να κατανοήσουν τις οικονοµικές και επενδυτικές κινήσεις που µπορούν να ακολουθήσουν στην αγορά αυτή. Με βάση το Σχήµα που ακολουθεί (διάγραµµα της παραγωγής έξυπνων καρτών ανά τοµέα εφαρµογής στα 4 τελευταία χρόνια), παρατηρούµε ότι το µεγάλο µερίδιο κατέχουν εφαρµογές κινητής τηλεφωνίας (GSM) που χρησιµοποιούν την έξυπνη κάρτα ως κάρτα SIM του κινητού τηλεφώνου. εύτερος τοµέας σηµαντικής χρήσης έξυπνων καρτών είναι ο τραπεζικός και ακολουθούν ο τοµέας της Υγείας και των Συγκοινωνιών. 18

19 Εκατοµµύρια Καρτών ΑΥΞΗΣΗ ΣΤΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΞΥΠΝΩΝ ΚΑΡΤΩΝ (SCHLUMBERGER) Εφαρµογές 0 ΣΥΝΟΛΟ ΤΡΑΠΕΖΕΣ GSM ΥΓΕΙΑ ΣΥΓK/ΝΙΑ ΑΛΛΑ Σχήµα Το σηµαντικό στοιχείο, σύµφωνα και µε το ακόλουθο διάγραµµα (η κόκκινη στήλη αποτελεί πρόβλεψη) είναι ότι κάθε τοµέας και κυρίως το σύνολο της παραγωγής παρουσιάζει σταθερά αύξηση από το ένα έτος στο άλλο, δείχνοντας ότι η αγορά των έξυπνων καρτών είναι ακόµα σε ταχεία ανάπτυξη και εξάπλωση. Εκατοµµύρια Καρτών ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΕΞΥΠΝΕΣ ΚΑΡΤΕΣ Ετη Σχήµα Σηµαντικά συµπεράσµατα βγάζουµε επίσης παρατηρώντας τη µορφή και το µέγεθος της αγοράς των έξυπνων καρτών ανά περιοχή. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΓΟΡΑ ΕΞΥΠΝΩΝ ΚΑΡΤΩΝ (SCHLUMBERGER) Εκατοµµύρια Καρτών ΕΥΡΩΠΗ ΑΣΙΑ Λ.ΑΜΕΡΙΚΗ Β.ΑΜΕΡΙΚΗ Ετη Σχήµα

20 Όπως έχει αναφερθεί και νωρίτερα, οι εφαρµογές έξυπνων καρτών είναι κυρίως διαδεδοµένες στην Ευρώπη και την Ασία, µε τον Ευρωπαϊκό χώρο να αποτελεί το µεγαλύτερο πεδίο χρήσης της τεχνολογίας αυτής κρατώντας το 46% της αγοράς. Η αγορά της Λατινικής Αµερικής ακολουθεί τρίτη, µε µεγέθη κυκλοφορίας έξυπνων καρτών σχετικά κοντά µε τα αντίστοιχα της Ασιατικής αγοράς, ενώ η Βόρεια Αµερική βρίσκεται στη τελευταία θέση, παρουσιάζοντας συγκριτικά πολύ µικρά µεγέθη χρήσης εφαρµογών που στηρίζονται σε έξυπνες κάρτες. Χρήση Έξυπνων Καρτών Ανά Περιοχή Β. Αµερική Λ. Αµερική 4% 19% Ευρώπη 46% Ασία 31% Σχήµα Όπως παρατηρούµε και από την πίτα καταµερισµού της αγοράς, η Βόρεια Αµερική κατέχει µόνο το 4% της παγκόσµιας αγοράς. Το γεγονός αυτό οφείλεται σε παράγοντες που έχουν ήδη αναλυθεί, είναι όµως ελπιδοφόρο το γεγονός ότι µε την πάροδο των ετών ο αριθµός των έξυπνων καρτών που κυκλοφορούν και χρησιµοποιούνται στην αγορά των Ηνωµένων Πολιτειών παρουσιάζει αύξηση. Σε αντίθεση µε την Β. Αµερική, η Ευρώπη κατέχει µερίδιο αγοράς σχεδόν ίσο µε το 50%. Η Λατινική Αµερική, η Κίνα, η Ιαπωνία και άλλες Ασιατικές χώρες, όπως είδαµε και προηγουµένως πρόκειται να αποτελέσουν δυνατούς διεκδικητές στη µάχη των µεριδίων της αγοράς. Όπως τέλος παρατηρούµε από το διάγραµµα που ακολουθεί και παρουσιάζει µία πρόβλεψη για τη χρήση έξυπνων καρτών στην Ευρώπη και την Βόρεια Αµερική, µπορεί µεν ο αριθµός των καρτών που κυκλοφορούν ανά έτος στην αγορά να είναι πολύ µεγαλύτερος στον Ευρωπαϊκό χώρο και να προβλέπεται να παραµένει ανώτερος στα επόµενα χρόνια, ο ρυθµός ανάπτυξης όµως της αγοράς στη Βόρεια Αµερική παρουσιάζεται σηµαντικά µεγαλύτερος από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό, ιδιαίτερα από το 2002 και έπειτα. ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΕΞΥΠΝΩΝ ΚΑΡΤΩΝ ΑΝΑ ΠΕΡΙΟΧΗ (TSI International) Εκατοµµύρια Καρτών ΣΥΝΟΛΟ ΕΥΡΩΠΗ Β.ΑΜΕΡΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΕΥΡΩΠΗ Β.ΑΜΕΡΙΚΗ Έτη Σχήµα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ταυτοποίηση και Πιστοποίηση (Identification & Authentication) Εισαγωγή - Βασικές Έννοιες Τεχνικές Ταυτοποίησης και Πιστοποίησης Συστήµατα που βασίζονται στην πληροφορία Συστήµατα που βασίζονται στην κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

e volution tech Υ πηρεσ ίες Loyalty

e volution tech Υ πηρεσ ίες Loyalty Smart Manager Υ πηρεσ ίες Loyalty 1 Η κάρτα η οποία σας εξοικονομεί χρήματα με τις αγορές σας. i Πίστη και ασφάλεια στην τσέπη σας Τι είναι: To Smart manager είναι ένα σύστημα εύκολο και ασφαλές δημιουργημένο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ALPHA ALERTS Η Τράπεζα προσφέρει στον πελάτη κάτοχο των καρτών που εκδίδει (εφεξής «Κάτοχος») την «Υπηρεσία Alpha alerts», η οποία αποτελεί υπηρεσία αποστολής γραπτών ενηµερωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΝΗΜΗ & CPU Λειτουργική Δομή Αρχιτεκτονική Von Neumann Όλοι οι υπολογιστές ακολουθούν την αρχιτεκτονική κατά Von-Neumann

Διαβάστε περισσότερα

A First Data White Paper. Οι τάσεις αναφορικά με τη χρήση καρτών στην Ελλάδα

A First Data White Paper. Οι τάσεις αναφορικά με τη χρήση καρτών στην Ελλάδα Οι τάσεις αναφορικά με τη χρήση καρτών στην Ελλάδα Η χρήση καρτών, χρεωστικών και πιστωτικών, στην Ελλάδα έχει διαφοροποιηθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των δυσχερών οικονομικών συνθηκών που αντιμετώπισε

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

e-ticketing: Αυτόματο Σύστημα Συλλογής Κομίστρου (ΑΣΣΚ) για τις Συγκοινωνίες Αθηνών 1/14

e-ticketing: Αυτόματο Σύστημα Συλλογής Κομίστρου (ΑΣΣΚ) για τις Συγκοινωνίες Αθηνών 1/14 e-ticketing: Αυτόματο Σύστημα Συλλογής Κομίστρου (ΑΣΣΚ) για τις Συγκοινωνίες Αθηνών 1/14 Περιεχόμενα Ο ρόλος του ΟΑΣΑ Βασική Λειτουργικότητα και κύρια χαρακτηριστικά ΑΣΣΚ Σκοπιμότητα του Έργου για τον

Διαβάστε περισσότερα

Για παράδειγµα ένα µήνυµα το οποίο θα ενηµερώνει τον καταναλωτή ότι πρόκειται να λήξει η πίστωσή του δε θα σβήνεται από την οθόνη, αλλά ένα µήνυµα

Για παράδειγµα ένα µήνυµα το οποίο θα ενηµερώνει τον καταναλωτή ότι πρόκειται να λήξει η πίστωσή του δε θα σβήνεται από την οθόνη, αλλά ένα µήνυµα ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΚΤΥOY ΙΑΚΗΡΥΞΗ ΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ -.. ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών και Μικρών Εµπορικών Καταναλωτών και Εφαρµογής Έξυπνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1 Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γραφικές παραστάσεις µε υπολογιστές έχουν προχωρήσει πολύ από τότε που οι ε- πιστήµονες που δούλευαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1. Να αναφέρετε μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις και εφευρέσεις στην ιστορία των συστημάτων επικοινωνίας. Η ανακάλυψη του κινητού τυπογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Μάθημα 4.5 Η Μνήμη - Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις τα κυριότερα είδη μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστική Νέφους Cloud computing

Υπολογιστική Νέφους Cloud computing Υπολογιστική Νέφους Cloud computing Χρ. Ηλιούδης Clouds Cloud computing??? Διείσδυση του Cloud Ορισμός - χαρακτηριστικά Ο όρος cloud έχει τις ρίζες στου στην αρχή του internet όπου συνήθιζαν να το αναπαριστούν

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 3. Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας

Μάθηµα 3. Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας Μάθηµα 3 45 Ολοκληρωµένα Συστήµατα Βιβλιοθηκών Η έννοια του «Ολοκληρωµένου» Συστατικά (modules)( Καταλογογράφηση Προσκτήσεις ανεισµός ιαχείριση Περιοδικών ηµόσιος Κατάλογος (OPAC( OPAC-On-line Public Access

Διαβάστε περισσότερα

E-Government Ηλεκτρονική Ψηφοφορία στην Εσθονία

E-Government Ηλεκτρονική Ψηφοφορία στην Εσθονία Εισαγωγή www.valimised.ee Μικρή χώρα της Βαλτικής με 1,3 εκατομμύρια κατοίκους. Μετά από 5 δεκαετίες σοβιετικής κατοχής, το 1991, επέλεξε να γίνει μια χώρα υψηλών τεχνολογιών καθώς διέθετε μια τεχνογνωσία

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια Μνήµη RAM ROM Cache Περιεχόµενα Μονάδες Μαζικής Αποθήκευσης Μαγνητικοί ίσκοι Μαγνητικές Ταινίες Οπτικά Μέσα Ηκύρια µνήµη (Main Memory) Η κύρια µνήµη: Αποθηκεύει τα δεδοµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Δυο από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της τεχνολογίας είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ηλεκτρονικό Εμπόριο Χρησιμοποιείται για να περιγράψει την χρήση τηλεπικοινωνιακών μέσων (κυρίως δικτύων) για κάθε είδους εμπορικές συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΕΣ - CPU Μπακρατσάς Γιώργος geback007@yahoo.gr Δεκέμβριος, 2014 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ... 4 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΝΟΜΙΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΝΟΜΙΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΝΟΜΙΜΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Παρουσίαση της έννοιας Οι άυλες πληρωμές λειτουργούν εδώ και αρκετά χρόνια. Τα τελευταία δέκα χρόνια αναπτύχθηκαν περισσότερα από 200

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αγορές με κάρτες Chip & PIN

Οδηγίες για αγορές με κάρτες Chip & PIN Η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτατα και μαζί της εξελίσσονται και οι συναλλαγές μας. Για την καλύτερη, ευκολότερη και κυρίως ασφαλέστερη χρήση τους, οι κάρτες έγιναν πιο έξυπνες. Ενσωματώνοντας την υπερσύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Δωδεκαμήνου 2013

Αποτελέσματα Δωδεκαμήνου 2013 Αποτελέσματα Δωδεκαμήνου 2013 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 31 Μαρτίου 2014 Η αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών Nova 3Play συνεχίστηκε και στο 4 ο τρίμηνο του 2013 με αποτέλεσμα στο τέλος Δεκεμβρίου οι συνολικές συνδρομές

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ. (c) Αμπατζόγλου Γιάννης, Ηλεκτρονικός Μηχανικός, καθηγητής ΠΕ17

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ. (c) Αμπατζόγλου Γιάννης, Ηλεκτρονικός Μηχανικός, καθηγητής ΠΕ17 ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ Μνήμες (Memory) - Είναι ημιαγώγιμα κυκλώματα που μπορούν να αποθηκεύσουν ένα σύνολο από δυαδικά ψηφία (bit). - Μια μνήμη αποθηκεύει λέξεις (σειρές από bit). - Σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ TOY M-BANKING ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΑΤΜ PHONE BANKING INTERNET BANKING

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ Η ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ : ΜΟΣΧΟΥΛΑ ΟΛΓΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ : 30/02 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΝΕ ΡΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργείο Αυτοκινήτων

Συνεργείο Αυτοκινήτων Συνεργείο Αυτοκινήτων v2.102, Οκτώβριος 2015 Σύντοµες οδηγίες χρήσης Εισαγωγή Το πρόγραµµα Συνεργείο Αυτοκινήτων έχει σκοπό τη διαχείριση και παρακολούθηση του πελατολογίου, των αυτοκινήτων και των εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Κεφάλαιο 2: Το εσωτερικό του Υπολογιστή. Εικόνα 2.1: Η Κεντρική Μονάδα.

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Κεφάλαιο 2: Το εσωτερικό του Υπολογιστή. Εικόνα 2.1: Η Κεντρική Μονάδα. Εικόνα 2.1: Η Κεντρική Μονάδα. Εικόνα 2.1: Η Κεντρική Μονάδα και τα κυριότερα μέρη στο εσωτερικό της. Μητρική πλακέτα (motherboard) Επεξεργαστής ή Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας ή Κ.Μ.Ε. (Central Processing

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Περιεχόµενα Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional 1 Εισαγωγή στη διαχείριση των Microsoft Windows XP Professional... 25 Ξεκίνηµα µε τα Windows XP

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης. 2o Digital HealthCare Conference Ιούνιος 2010

Υπηρεσίες Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης. 2o Digital HealthCare Conference Ιούνιος 2010 Υπηρεσίες Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης 2o Digital HealthCare Conference Ιούνιος 2010 Η First Data παρέχει υπηρεσίες διαχείρισης ηλεκτρονικών συναλλαγών για χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΘΗΝΑ 16-6-2014 Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 3343/16-6-2014 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012 (ΦΕΚ 86/Α/11-4- 2012) όπως τροποποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Συστηµατική παρακολούθηση και καταγραφή όλων των φάσεων παραγωγής σε πραγµατικό χρόνο Το Σύστηµα Ιχνηλασιµότητας ICHNOS της εταιρείας Data & Control Systems είναι ένα ολοκληρωµένο σύστηµα το οποίο καλύπτει

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control)

Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control) Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control) Το Access MaSter, που ανήκει στην οικογένεια εφαρµογών HR MaSter, αποτελεί το λογισµικό µιας ολοκληρωµένης λύσης, που έχει στόχο να καλύψει πλήρως τις ανάγκες µίας επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΤΑΞΗ : Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Τετάρτη, 3 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 ΟΔΗΓΙΕΣ: Το εξεταστικό δοκίμιο αυτό αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1.1. ωστε παραδειγµατα απαιτησεων εµπιστευτικοτητας, ακεραιοτητας και διαθεσιµοτητας που υπαρχουν στο συγκεκριµενο συστηµα.

ΑΣΚΗΣΗ 1.1. ωστε παραδειγµατα απαιτησεων εµπιστευτικοτητας, ακεραιοτητας και διαθεσιµοτητας που υπαρχουν στο συγκεκριµενο συστηµα. ΑΣΚΗΣΗ 1.1 Θεωρειστε µια εµφυτευµενη ιατρικη συσκευη που παρακολουθει και καταγραφει δεδοµενα για την υγεια του ασθενη, και αποθηκευει την πληροφορια τοπικα. Για να προσπελασει τα δεδοµενα, πρεπει εξουσιοδοτηµενο

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Διευκρινίσεων για το έργο «Τηλεματικές υπηρεσίες επέκτασης διαχείρισης Αστικού ΚΤΕΛ Χανίων Α.Ε. και εξυπηρέτησης επιβατικού κοινού»

Απαντήσεις Διευκρινίσεων για το έργο «Τηλεματικές υπηρεσίες επέκτασης διαχείρισης Αστικού ΚΤΕΛ Χανίων Α.Ε. και εξυπηρέτησης επιβατικού κοινού» Απαντήσεις Διευκρινίσεων για το έργο «Τηλεματικές υπηρεσίες επέκτασης διαχείρισης Αστικού ΚΤΕΛ Χανίων Α.Ε. και εξυπηρέτησης επιβατικού κοινού» Α/Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ-ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ 1. Μέρος Γ., Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Απόδοση των οδηγών αποθηκευτικών µέσων Μέσος χρόνος πρόσβασης (Average Access Time) Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων (Data-Transfer

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου...

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου... Περιεχόµενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31 93 Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή... 37 94 Συσκευές εισόδου...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Η πρακτική εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Εμπορίου στο σύγχρονο επιχειρηματικό και καταναλωτικό περιβάλλον δημιούργησε την ανάγκη για ανάπτυξη νέων μορφών πληρωμών, περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Contactless Reader). VODAFONE....

Contactless Reader). VODAFONE.... ΕΙ ΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΧΡΕΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΡΤΑΣ Alpha Bank Enter Visa Tap n Pay H ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε. (στο εξής η «Τράπεζα»), σε συνεργασία µε τον Πάροχο Κινητής Τηλεφωνίας µε την επωνυµία «VODAFONE - ΠΑΝΑΦΟΝ Α.Ε.E.T.»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ταυτοποίηση και Αυθεντικοποίηση)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ταυτοποίηση και Αυθεντικοποίηση) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ταυτοποίηση και Αυθεντικοποίηση) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα ιδιωτών. Για την ενημέρωση των ιδιωτών πελατών μας ακολουθούν απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα.

Απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα ιδιωτών. Για την ενημέρωση των ιδιωτών πελατών μας ακολουθούν απαντήσεις σε πιθανά ερωτήματα. Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου «Τραπεζική αργία βραχείας διάρκειας», (ΦΕΚ: Α 65/28.6.2015, Α 66/30.6.2015, Β 1302/30.6.15, Β 1380/3.7.2015, Β 1391/6.7.2015, Β 1420/8.7.2015, Β 1458/10.7.2015, Β 1460/13.7.2015,

Διαβάστε περισσότερα

Salespoint. hovernet Το τηλέφωνό µας: 2392500715-6976689066 Η διεύθυνσή µας: 25 Μαρτίου 44, Νέοι Επιβάτες 57019 Θεσσαλονίκη http://www.hovernet.

Salespoint. hovernet Το τηλέφωνό µας: 2392500715-6976689066 Η διεύθυνσή µας: 25 Μαρτίου 44, Νέοι Επιβάτες 57019 Θεσσαλονίκη http://www.hovernet. hovernet Το τηλέφωνό µας: 2392500715-6976689066 Η διεύθυνσή µας: 25 Μαρτίου 44, Νέοι Επιβάτες 57019 Θεσσαλονίκη http://www.hovernet.gr Salespoint Στις µέρες µας η ανάπτυξη και η δυναµική του τµήµατος πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης. 1bank Internet Banking για Ιδιώτες Συνδρομητές

Εγχειρίδιο Χρήσης. 1bank Internet Banking για Ιδιώτες Συνδρομητές Εγχειρίδιο Χρήσης 1bank Internet Banking για Ιδιώτες Συνδρομητές 1bank Πίνακας Περιεχομένων Τα κανάλια της 1bank... 3 Αίτηση... 3 Πληροφορίες Λογαριασμών... 4 Λογαριασμοί > Υπόλοιπα... 4 Λογαριασμοί >

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ωροµέτρηση - Άδειες/Απουσίες (Time & Attendance Absences/Leaves )

Ωροµέτρηση - Άδειες/Απουσίες (Time & Attendance Absences/Leaves ) Το Time MaSter, που ανήκει στην οικογένεια εφαρµογών HR MaSter, αποτελεί το λογισµικό ενός ολοκληρωµένου συστήµατος, που έχει στόχο να καλύψει πλήρως τις ανάγκες του Γραφείου Προσωπικού µίας επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ντίνα Καµπουράκη. Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστηµάτων Πανεπιστήµιο Αιγαίου. Αντικείµενο µελέτης

Ντίνα Καµπουράκη. Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστηµάτων Πανεπιστήµιο Αιγαίου. Αντικείµενο µελέτης Ταυτοποίηση και Αυθεντικοποίηση Ντίνα Καµπουράκη Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστηµάτων Αντικείµενο µελέτης Ορισµός της ταυτοποίησης και αυθεντικοποίησης και θεµελιώδεις αρχές. Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Ηλεκτρονικό Εµπόριο Με έναν απλό ορισµό, θα µπορούσαµε να πούµε πως ηλεκτρονικό εµπόριο είναι η αγοραπωλησία προϊόντων και υπηρεσιών µέσω του Internet. Βέβαια, εάν θέλουµε να είµαστε πιο σωστοί

Διαβάστε περισσότερα

ιεθνής Αερολιµένας Αθηνών Τεχνολογίες ροής δεδοµένων σε ΙΡ δίκτυα: Ένας δρόµος προς τα συστήµατα πληροφόρησης επιβατών επόµενης γενιάς

ιεθνής Αερολιµένας Αθηνών Τεχνολογίες ροής δεδοµένων σε ΙΡ δίκτυα: Ένας δρόµος προς τα συστήµατα πληροφόρησης επιβατών επόµενης γενιάς ιεθνής Αερολιµένας Αθηνών Τεχνολογίες ροής δεδοµένων σε ΙΡ δίκτυα: Ένας δρόµος προς τα συστήµατα πληροφόρησης επιβατών επόµενης γενιάς Σύστηµα πληροφόρησης επιβατών Σύστηµα πληροφόρησης επιβατών επόµενης

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί να δέχεστε κάρτες με Chip & ΡΙΝ

Γιατί να δέχεστε κάρτες με Chip & ΡΙΝ **** Δύο χρόνια μετά τη μετάβαση στις έξυπνες κάρτες (Chip) και στην Ελλάδα, οι ελληνικές Τράπεζες, σταδιακά, από την 1η Ιουλίου 2011 υιοθετούν τη χρήση του προσωπικού τετραψήφιου αριθμού PIN για τις συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ

ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ (ΑΜ.28/08) } Μικρή χώρα της Βαλτικής µε 1,3 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Ηλεκτρολογίας, ανήκει στη Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών (Σ.Τ.ΕΦ.) του Τ.Ε.Ι. Πειραιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/ΝΣΗ ΚΑΡΤΩΝ & ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ (014) Κάρτα Αλληλεγγύης Πληροφορίες για το ΔΙκαιούχο ΕΚΔΟΣΗ 0.1

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/ΝΣΗ ΚΑΡΤΩΝ & ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ (014) Κάρτα Αλληλεγγύης Πληροφορίες για το ΔΙκαιούχο ΕΚΔΟΣΗ 0.1 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/ΝΣΗ ΚΑΡΤΩΝ & ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ (014) Κάρτα Αλληλεγγύης Πληροφορίες για το ΔΙκαιούχο ΕΚΔΟΣΗ 0.1 Απρίλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ενημέρωση Δικαιούχου... 3 1.1. Εισαγωγή... 3

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ορισµοί Κρυπτογράφηση: η διεργασία µετασχηµατισµού ενός µηνύµατος µεταξύ ενός αποστολέα και ενός παραλήπτη σε µια ακατανόητη µορφή ώστε αυτό να µην είναι αναγνώσιµο από τρίτους Αποκρυπτογράφηση: η διεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικό Ιστορικό. ww.sector.gr. Παράλληλα αναπτύσσεται ο κλάδος των στατικών και VIP φυλάξεων στον οποίο η Sector διατηρεί ένα σοβαρό πελατολόγιο.

Εταιρικό Ιστορικό. ww.sector.gr. Παράλληλα αναπτύσσεται ο κλάδος των στατικών και VIP φυλάξεων στον οποίο η Sector διατηρεί ένα σοβαρό πελατολόγιο. Εταιρικό Ιστορικό Η Sector αποτελεί ένα από τα παλαιότερα Ελληνικά εταιρικά σχήματα στο χώρο των Συστημάτων και Υπηρεσιών Ασφαλείας. Από το 1976 η εταιρία σχεδιάζει, εγκαθιστά και υποστηρίζει ολοκληρωμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΙΟΜΕΤΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΙΟΜΕΤΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΙΟΜΕΤΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Αναδυόµενο Οικοσύστηµα της Πρόσβασης στη Γνώση. ρ. Εύη Σαχίνη Εθνικό Κέντρο Τεκµηρίωσης

Το Αναδυόµενο Οικοσύστηµα της Πρόσβασης στη Γνώση. ρ. Εύη Σαχίνη Εθνικό Κέντρο Τεκµηρίωσης Το Αναδυόµενο Οικοσύστηµα της Πρόσβασης στη Γνώση ρ. Εύη Σαχίνη Εθνικό Κέντρο Τεκµηρίωσης ΕΠΣΕΤ- Κοινωνικά ίκτυα & Περιεχόµενο Παραγόµενο από Χρήστες Νέες υποδοµές τεχνολογίες αιχµής, ΕΛ/ΛΑΚ, αυξηµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Η Εταιρεία

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Η Εταιρεία O p e n T e c h n o l o g y S e r v i c e s Η Εταιρεία H O.T.S A.E. είναι σήµερα µία από τις πιο ραγδαία αναπτυσσόµενες εταιρείες στην Ελλάδα στους τοµείς των Ολοκληρωµένων Υπηρεσιών Πληροφορικής και της

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα 1. Εγκατάσταση 2. Εισαγωγή 3. Σύνδεση 4. Ρυθµίσεις 2.1 Περιοχή εργασιών και πλοήγησης 2.2 Περιοχή απεικόνισης "Λεπτοµέρειες" 2.3 Περιοχή απεικόνισης "Στατιστικά" 4.1 Προφίλ 4.2 ίκτυο 4.2.1

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

(6) : : 17 60 40 . .

(6) :      :     17 60 40 . . ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΩΣΗ ΜΙΑΣ ΚΕΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΒΟΗΘΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Θέµα: Ειδικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

ιεύθυνση Λέξης Ερµηνεία Περιεχοµένου Λέξης ιεύθυνση Λέξης b7 b6 b5 b4 b3 b2 b1 b0

ιεύθυνση Λέξης Ερµηνεία Περιεχοµένου Λέξης ιεύθυνση Λέξης b7 b6 b5 b4 b3 b2 b1 b0 Μάθηµα 43ο Θέµα Εισαγωγή Παραδείγµατα 1. Τι ονοµάζουµε µνήµη; Τι είδους τεχνολογία χρησιµοποιούµε συνήθως για τις µνήµες; 2. Η λέξη µιας µνήµης, από τι αποτελείται; 3. Τι ονοµάζουµε διεύθυνση µιας µνήµης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects) ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τίτλος Μαθήματος Μικροελεγκτές και Ενσωματωμένα συστήματα Ανάπτυξη και Εφαρμογές Κωδικός Μαθήματος Μ2 Θεωρία / Εργαστήριο Θεωρία + Εργαστήριο Πιστωτικές μονάδες 4 Ώρες Διδασκαλίας 2Θ+1Ε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚA ΜΕΡΗ. Κεντρική µονάδα επεξεργασίας (CPU - Central Processing Unit)

ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚA ΜΕΡΗ. Κεντρική µονάδα επεξεργασίας (CPU - Central Processing Unit) ΚΥΡΙΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Οι υπολογιστές αποτελούνται από πολλά εξαρτήµατα. Τα περισσότερα από αυτά είναι εσωτερικά, που βρίσκονται µέσα στο κουτί του υπολογιστή. Ωστόσο, µερικά εξαρτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 7 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 7 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Ποια από τις πιο κάτω δηλώσεις περιγράφει την σωστή διαδικασία ασφάλειας των πληροφοριών για ένα οργανισμό; a) Να μην υπάρχουν διαδικασίες για την αναφορά των

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ

Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ Ιστορική Αναδρομή Λειτουργικών Συστημάτων (ΛΣ) Εισαγωγή : ο πυρήνας (kernel) / ο φλοιός (shell) Β ΕΠΑΛ http://leitourgika-systhmata-epal-b.ggia.info/ Σύγχρονο Λειτουργικό Σύστημα - ΛΣ Λειτουργικό Σύστημα:

Διαβάστε περισσότερα

Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΠΑΛ ΦΑΡΣΑΛΩΝ Ο SKROUTZ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ - ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Υπεύθυνοι καθηγητές: Αδάμος Δημήτριος, ΠΕ19 Φουρκιώτου Σταματία, ΠΕ18.02 Τμήματα: Β Πληροφορικής Β Οικονομίας - Διοίκησης Τι είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA

ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA EDPS AE ELECTRONIC DATA PROCESSING SOURCE SA 28/09/00 1 ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ www.edps.gr 28/09/00 2 Το ηλεκτρονικό εµπόριο ως νέο µέσο συναλλαγής µεταξύ του αγοραστή και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ E-LEARNING ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων

Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ΕΠΛ 003 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Σύστηµα Αρχείων και Καταλόγων ιάλεξη 7 (Κεφάλαιο 11 του βιβλίου) Στόχοι Κεφαλαίου Περιγραφή της έννοιας του αρχείου, συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009

ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 ΠΛΑΤΩΝΑΣ Έργο ΓΓΕΤ 1SME2009 4o Συνέδριο InfoCom Green ICT 2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΠΛΑΤφόρμα έξυπνου διαλογισμικού για συλλογή, ανάλυση, επεξεργασία δεδομένων από συστήματα πολλαπλών ετερογενών ΑισθητήρΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM

Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM Τηλεματική, Διαδίκτυα και Κοινωνία Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM 1 Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο GSM Το GSM είναι ένα ψηφιακό κυψελωτό σύστημα κινητών επικοινωνιών και αναπτύχθηκε ώστε να δημιουργηθεί ένα Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 201 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα