Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» στο πλαίσιο ενός σχεδίου εργασίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» στο πλαίσιο ενός σχεδίου εργασίας"

Transcript

1 Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» στο πλαίσιο ενός σχεδίου εργασίας Δήμητρα Μακρή, Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Αθηνών Περίληψη Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να διερευνηθεί η διδακτική προσέγγιση ενός λαογραφικού θέματος, -που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι «ο παραδοσιακός γάμος»-, ένα θέμα που συνδέεται άμεσα με τα βιώματα του λαού μας και με τα ενδιαφέροντα των μαθητών από την παιδική ηλικία έως και την εφηβεία. Μέσα στην προτεινόμενη μεθοδολογική προσέγγιση περιέχονται ιδέες και εφαρμογές χρήσιμες για τους εκπαιδευτικούς στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση που ασχολούνται με τη Λαογραφία καθώς και για εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας που εργάζονται βιωματικά. 1. Εισαγωγή Ως ελληνική παράδοση εννοούμε, μέσα από το σχήμα «παραδίδω-παραλαμβάνω», τα θεμελιώδη εκείνα γνωρίσματα και στοιχεία που διαμόρφωσαν μέσα στους τελευταίους αιώνες ένα νεοελληνικό τρόπο ζωής, ένα ύφος και ένα ήθος ανθρώπων. Η διδασκαλία των ελληνικών εθίμων στοχεύει στην προσέγγιση και τη βίωση των αξιών, που πλαισιώνουν θετικά τις ανθρώπινες εκδηλώσεις, ενώ παράλληλα διαμορφώνει ένα δημιουργικό «γίγνεσθαι» και μια γόνιμη αφετηρία για το μέλλον. Στόχος της παρούσας εισήγησης είναι, συνεπώς, η δημιουργία ενός σχεδίου βιωματικής εκπαιδευτικής δράσης, με θέμα την «παραδοσιακή οικογένεια - γάμο» Η κ. Δήμητρα Μακρή είναι Eκπαιδευτικός στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών, διδάκτωρ της Γαλλικής Φιλολογίας με ειδίκευση στο Θέατρο και διδάκτωρ Ψυχολογίας. 36

2 Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» που, μετά από κατάλληλη προετοιμασία, θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σε μια διδακτική ώρα. Μέσα από τη μελέτη και την προβολή του ελληνικού παραδοσιακού γάμου οι μαθητές θα γνώριζαν και θα συνειδητοποιούσαν τον πλούτο, την αξία και τη σπουδαιότητα της ελληνικής παράδοσης, και θα οδηγούντο σε μια ερευνητική και βιωματική επικοινωνία με μια τόσο ωραία εκδήλωση. Φυσικά, το θέμα «παραδοσιακός γάμος» έχει κατά καιρούς αποτελέσει θέμα πολιτιστικών εκδηλώσεων διαφόρων φορέων, σχέδιο ετησίων προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, καθώς και θέμα σχολικών εορτών κ.ά. Ποτέ όμως μέχρι στιγμής η βιωματική προσέγγιση του θέματος δεν αποτέλεσε αντικείμενο προβληματισμού στο πλαίσιο της Διδακτικής ή ειδικότερα της διδακτικής της Λαογραφίας. Η σχολική τάξη, την οποία επιχειρούμε στην παρούσα εργασία μας να προσεγγίσουμε βιωματικά σε όλες τις διαστάσεις της, αποτελεί ένα ζωντανό οργανισμό και για τον λόγο αυτό χρειάζεται μια καλά σχεδιασμένη διδακτική προσέγγιση, που θα αποδίδει το θέμα, χωρίς διαστρεβλώσεις. Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημάνουμε ότι δε θέσαμε ως στόχο την κατά γράμμα περιγραφή του παραδοσιακού γάμου σε μια συγκεκριμένη περιοχή της Ελλάδος, όπως συνηθίζεται, αλλά αντίθετα αναζητήσαμε τα σταθερά εκείνα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον ελληνικό παραδοσιακό γάμο (προξενιό, προικοσύμφωνο, καλέσματα, παρασκευή κουλούρας γάμου-ψωμιού και άλλων εδεσμάτων, έκθεση και παραλαβή προικιών, στόλισμα γαμπρού, στόλισμα νύφης, μυστήριο γάμου, γλέντι, υποδοχή νύφης στο σπίτι του γαμβρού κ.ά.) και τα μελετήσαμε σε διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Για τη βιωματική απόδοση μέσα στη σχολική τάξη διαλέξαμε τα έθιμα εκείνα που ήταν πιο εύκολο να αποδοθούν ή που άρεσαν περισσότερο στους μαθητές. 2. Στόχοι του σχεδίου εκπαιδευτικής δράσης Οι στόχοι της συγκεκριμένης εκπαιδευτικής δράσης ήταν οι εξής: 1. Απόκτηση εμπειριών και ειδικότερα γνωριμία με την παραδοσιακή οικογένεια και τον παραδοσιακό γάμο. 2. Γνωριμία με κείμενα λογοτεχνών και περιηγητών σχετικά με την παραδοσιακή οικογένεια και το γάμο. 3. Βιωματική προσέγγιση της Λαογραφίας. 4. Ασκήσεις παρατηρητικότητας σε έργα Ελλήνων ζωγράφων του 19 ου αι. 5. Επαφή με παραδοσιακά μουσικά ακούσματα (τραγούδια της αγάπης και του έρωτα και τραγούδια του γάμου). 37

3 Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων 6. Εμπλουτισμός του λεξιλογίου και δημιουργία θεατρικών διαλόγων από τους μαθητές (συγγραφικό εργαστήρι). 7. Δημιουργική έκφραση μέσα από κατασκευές, ζωγραφική, τραγούδι, δραματική και κινητική έκφραση. 8. Ανάπτυξη ομαδικότητας. 9. Θεώρηση του γάμου ως μυστηρίου της Ορθόδοξης Εκκλησίας. 10. Απόκτηση γνώσεων κοινωνιολογίας π.χ. διάκριση αστικής παραδοσιακής οικογένειας και αγροτικής παραδοσιακής οικογένειας. 11. Προσέγγιση του θέματος μέσω της μουσειακής αγωγής, η οποία αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διδασκαλία στο Σχολείο μας. 12. Γνωριμία και προσέγγιση ερευνητικών μεθόδων π.χ. συνέντευξη. 3. Μεθοδολογία Ι. Ψυχολογική προετοιμασία Ήταν απαραίτητο να δημιουργηθεί μια ψυχοπνευματική κατάσταση ευνοϊκή για το νέο διδακτικό στόχο στους μαθητές, αν και το θέμα της εξεύρεσης συντρόφου - γάμος απασχολεί έντονα τους εφήβους. Συχνά μάλιστα το αγαπημένο πρόσωπο αποτελεί αντικείμενο ονειροπόλησης. Συνεπώς, ξεκινώντας από κάτι που οι ίδιοι οι έφηβοι αγαπούν ιδιαίτερα, δηλαδή το ερωτικό στοιχείο, και ειδικότερα την κορύφωσή του, δηλαδή τον «γάμο», σκοπό μας είχαμε να εμφυσήσουμε την αγάπη προς τις παραδόσεις, καθώς και τη γνωριμία των μαθητών με τα ήθη και τα έθιμα του τόπου μας. Α) Δημιουργήθηκαν μετά από κλήρωση τέσσερις (4) οικογένειες. Στις δύο, κεντρικός πυρήνας ήταν ο πατέρας, η μητέρα και η κόρη, ενώ στις άλλες δύο (2) κεντρικός πυρήνας ήταν ο πατέρας, η μητέρα και ο γιος. Όλοι οι υπόλοιποι μαθητές, που στη συνέχεια κληρώθηκαν σε άλλους ρόλους, αποτελούσαν ακαθόριστα συγγενικά μέλη (θείος, θεία, αδέλφια κ.ά.) των παραπάνω οικογενειών. Η αναφορά αυτή έγινε περισσότερο για να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές ότι οι οικογένειες παλαιότερα ήταν κατά κύριο λόγο πολύτεκνες και όχι πυρηνικές. Δεν τονίσθηκε όμως ιδιαίτερα το σχήμα της πολύτεκνης οικογένειας, γιατί δεν είχαμε σκοπό να δημιουργήσουμε πολυπληθείς ομάδες επειδή, ούτε ο συνολικός αριθμός του τμήματος (20 μαθητές), ούτε οι αρχές μιας σωστής ομαδοσυνεργατικής στρατηγικής μάς επέτρεπαν την ύπαρξη μεγάλων οικογενειακών σχηματισμών. Β) Οι υπόλοιποι μαθητές κληρώθηκαν για τους εξής ρόλους: 38

4 Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» Προξενήτρα Α και Β (δύο ρόλοι - ανεξάρτητα πρόσωπα σε σχέση με τις τέσσερις οικογένειες) Ιερέας Μπράτιμος Α και Β (δύο ρόλοι φίλοι των γαμπρών Α και Β) Φίλη της νύφης (δύο ρόλοι φίλες της νύφης Α και Β). Οι φίλοι και οι φίλες στεφάνωσαν τα ζευγάρια στον γάμο. Έπαιξαν συνεπώς και τον ρόλο του κουμπάρου. Ένας μαθητής που αισθανόταν άβολα να πάρει μέρος στην τελική δραματοποίηση έπαιξε θαυμάσια τον ρόλο του σκηνοθέτη και του υπεύθυνου ήχου. Με τον ίδιο τρόπο αξιοποιήθηκαν κάποιοι μαθητές που, ενώ είχαν μεγάλο ενθουσιασμό, ο ρόλος τους δεν τους έδινε πολλές δυνατότητες. Μια από τις φίλες της νύφης έγινε γρήγορα βοηθός σκηνοθέτη και υπήρξε πολύτιμη βοηθός σε ό,τι χρειάστηκε. Ταυτόχρονα, κάποιοι μαθητές που γνώριζαν μουσικά όργανα δέχθηκαν να μελετήσουν παραδοσιακά κομμάτια του γάμου και να διαδραματίσουν τον ρόλο των μουσικών. Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί ότι ο χωρισμός σε οικογένειες μάς επιτρέπει στο στάδιο της προετοιμασίας να εφαρμοστεί μια στρατηγική ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας (βλ. Ματσαγγούρας, 2001). Τα μέλη μιας οικογένειας βρίσκονται εξ ορισμού σε σχέση αλληλεξάρτησης, αλληλεπικοινωνίας με κοινό στόχο τον γάμο του γιού ή της κόρης τους. Η κοινωνική ψυχολογία θεωρεί ως κρίσιμη σύνθεση την ομάδα των τριών μελών, γιατί αποτελεί τη μετάβαση από τα εταιρικά προομαδικά σχήματα (όπως οι ανομοιογενείς φροντιστηριακές δυάδες peer tutoring και οι ομοιογενείς συνεργατικές δυάδες peer collaboration ) σε αυθεντικά ομαδικά σχήματα. Για εκπαιδευτικούς λόγους δε, η σύγχρονη παιδαγωγική βιβλιογραφία συνιστά τη σύνθεση των τριμελών ομάδων, πριν ο εκπαιδευτικός προχωρήσει στο σχηματισμό ομάδων με περισσότερα μέλη, που σπάνια ενδείκνυται να ξεπερνούν τα τέσσερα. Οι τέσσερις (4) οικογένειες με τη σειρά τους δημιουργούν ένα ανώτερο επίπεδο ομαδικού σχήματος τεσσάρων (4) μελών που βρίσκει λόγο ύπαρξης στο πλαίσιο της κοινωνίας ενός μικρού χωριού. Επιτρέπουν επίσης την εύρεση εναλλακτικής λύσης σε περίπτωση προβλήματος την ημέρα του γάμου, π.χ. ασθένεια ενός μαθητή. Τα πολλαπλά αυτά ομαδοσυνεργατικά σχήματα δίνουν ουσιαστικά ένα μαθητοκεντρικό προσανατολισμό στο μάθημα που επιτρέπει και στηρίζει την ψυχολογική, κοινωνική και γνωστική ανάπτυξη των μαθητών (Dansereau, 1988 Johnson & Johnson, 1989 και 1991 Davidson & Worsham, 1992 Slavin, 1995). Τα 39

5 Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων σχήματα αυτά διατήρησαν επίσης αμείωτο τον ενθουσιασμό των μαθητών μέχρι το τέλος, γιατί τους επέτρεπαν να κινηθούν σε πολλαπλά επίπεδα δράσης. Η κλήρωση βοηθά τον σχηματισμό τυχαίων ομάδων δίνοντας ίσες ευκαιρίες σε όλους τους μαθητές. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσουμε ότι τα σχήματα επιλέχθηκαν με κλήρωση, επειδή αρκετοί μαθητές και κυρίως μαθήτριες ήθελαν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο σχέδιο εργασίας. Από τα αποτελέσματα που είχαμε κατά τη δραματοποίηση φάνηκε ότι η κλήρωση λειτούργησε πολύ θετικά. Τέλος, η ύπαρξη κάποιων μαθητών-συνδέσμων, για παράδειγμα οι προξενήτρες, ο ιερέας, βοήθησε στο να μεγιστοποιηθεί η άμεση αλληλεπικοινωνία μεταξύ των μελών των ευρύτερων ομάδων. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσουμε ότι η κατά ομάδες οργάνωση του μαθητικού δυναμικού κάλυψε κάποιες φάσεις της ωριαίας διδασκαλίας, κυρίως όταν οι ομάδες εργάζονταν πάνω στο ίδιο θέμα (προετοιμασία του γάμου) ή επιμερίζονταν το ευρύτερο θέμα σε μικρότερα θέματα (π.χ. παραδοσιακή αστική οικογένεια παραδοσιακή αγροτική οικογένεια). Στο τέλος της διδακτικής ώρας οι ομάδες παρουσίαζαν το αντικείμενο μελέτης τους, συζητούσαν τα πορίσματά του και σύγκριναν τα αποτελέσματά τους δημιουργώντας τη συνολική εικόνα. ΙΙ. Συνάντηση μαθητών και μορφωτικού αγαθού (πληροφορίες που βοηθούν την κατανόηση και τη συναισθηματική προπαρασκευή) Βασικό μεθοδολογικό πρόβλημα εδώ είναι οι δραστηριότητες που πρέπει να προηγηθούν έτσι ώστε ο μαθητής να κατακτήσει και να οικειοποιηθεί τα νέα μορφωτικά αγαθά. Στο στάδιο αυτό χρησιμοποιήθηκε η επαγωγικο-απαγωγική στρατηγική διδασκαλίας (Ματσαγγούρας, 2001). Σκοπός της στρατηγικής αυτής είναι η διδασκαλία των στοιχείων εκείνων της γνώσης που είναι καθοριστικά για το θέμα (π.χ. προξενιό, αρραβωνιάσματα, προικιά, ξύρισμα του γαμπρού, «πιστρόφι» κ.ά.) και η ανάπτυξη τρόπων και στάσεων σκέψης που καθιστούν το άτομο γνωστικά αυτόνομο και το βοηθούν να αισθανθεί την εποχή και να κατανοήσει τους προβληματισμούς των οικογενειών της εποχής εκείνης σχετικά με το ακανθώδες θέμα του γάμου των τέκνων. Κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας αξιοποιήθηκε εναλλακτικά η απαγωγική και η επαγωγική σκέψη. Χρησιμοποιήθηκαν, επίσης, οι στρατηγικές νοηματικής προσέγγισης του γραπτού λόγου (Ματσαγγούρας, 2001), κυρίως εκεί που χρειάστηκε να μελετήσουμε προικοσύμφωνα και αποσπάσματα από κείμενα λογοτεχνών ή περιηγητών. Και οι δυο παραπάνω στρατηγικές χρησιμοποιήθηκαν πολλές φορές σε συνδυασμό με το γενικό ομαδοσυνεργατικό σχήμα που ήδη έχουμε περιγράψει. Για να επιτευχθεί το στάδιο αυτό: 40

6 Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» 1. Μελετήθηκαν αποσπάσματα από «οδοιπορικά» σχετικά με την παραδοσιακή οικογένεια όπως: Α) «Οδοιπορικά», κείμενα ξένων περιηγητών, για την οικογένεια της χώρας μας περασμένων αιώνων. Στα οδοιπορικά οι περιηγητές συγκρίνοντας τις ελληνικές συνήθειες με εκείνες των δικών τους χωρών, έβρισκαν διαφορές που τους έκαναν εντύπωση και τις κατέγραφαν. Ο W. M. Leake (1835) ξεχωρίζει ανάμεσα σε όλους τους περιηγητές του ελληνικού χώρου στο πρώτο μισό του 19 ου αιώνα και θεωρείται ο σημαντικότερος. Για παράδειγμα, παραθέτουμε το παρακάτω απόσπασμα: Μ όλο που πολλοί Γιαννιώτες έμποροι ταξίδευσαν και έμειναν αρκετό καιρό στο εξωτερικό οι συνήθειες της οικογενειακής ζωής δε φαίνονται να άλλαξαν πολύ από την εποχή του Ομήρου. Τα κορίτσια προικίζονται και τώρα, αλλά τον σύζυγο διαλέγουν πάντοτε οι γονείς. Και όχι μόνο δεν ζητούν τη γνώμη της θυγατέρας αλλά ούτε της επιτρέπουν να δει πριν από το γάμο το μελλοντικό αφέντη της. Τα αδέλφια φροντίζουν για την προίκα της αδελφής και, όπως συμβαίνει γενικά στην Ελλάδα, δεν παντρεύονται πριν την αποκαταστήσουν. Τα κορίτσια σπάνια βγαίνουν από το σπίτι. Εξαίρεση γίνεται για τον εκκλησιασμό. Όμως το παράδειγμα του Leake ακολούθησαν και άλλοι περιηγητές. Για παράδειγμα, ο Sir H. Holland (1815) αναφέρεται στον τρόπο ζωής της οικογένειας Μιχαήλ Μίσιου, που τον φιλοξένησε στο αρχοντικό της. Ο περιηγητής κατατάσσει την οικογένεια αυτή στην ανώτερη κοινωνική τάξη των Ιωαννίνων: [. ] ο οικοδεσπότης μας, τον οποίο προσφωνούσαν τα παιδιά του και οι υπηρέτες του «αφέντη», περνούσε μεγάλο μέρος του πρωινού καπνίζοντας, περνώντας πάνω-κάτω στους εξώστες ή μιλώντας με τους φίλους του που τον επισκέπτονταν [. ] Στο μεταξύ η κυρία του ήταν απασχολημένη με την διεύθυνση των υποθέσεων του νοικοκυριού, με το κέντημα ή με το γνέσιμο μεταξοκλωστής. Τα αγόρια περνούσαν το πρωινό τους μαθαίνοντας να διαβάζουν και να γράφουν ελληνικά με ένα νεαρό άνδρα, που είχε τη θέση του παιδαγωγού [. ] Ο ζωντανός και κοινωνικός χαρακτήρας των Ελλήνων και η προθυμία τους για επαφή με τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες βοήθησε να γνωρισθούμε με πολλούς από τους σπουδαιότερους έμπορους και τους περισσότερους λογοτέχνες της πόλης. Β) Μελετήθηκαν, επίσης, αποσπάσματα από ορισμένα διηγήματα Ελλήνων διηγηματογράφων και κυρίως αποσπάσματα από το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη όπως: α) η εισαγωγή του διηγήματος η «Βλαχοπούλα» (η πρώτη παράγραφος) όπου ο συγγραφέας περιγράφει τον ρόλο της γυναίκας στις χωρικές κατοικίες, β) επιλεγμένα αποσπάσματα από το διήγημα «Xωρίς στεφάνι» όπου φαίνεται ο κοινωνικός κατατρεγμός της γυναίκας που συζεί. Αναφερθήκαμε, ακόμη, 41

7 Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων περιληπτικά στα διηγήματα: γ) «O πανδρολόγος», που έχει ως θέμα ένα πρωτότυπο προξενιό, («ανύπανδρος προξενητής για λόγου του γυρεύει») και δ) «Ο γάμος του Καραχμέτη» όπου διαγράφεται η ηρωική μορφή της Κουμπίνας. 2. Παράλληλα επισημάνθηκε η σημασία της προίκας μέσα από κείμενα: α) Για το γάμο της γυναίκας στην κοινωνία της περιόδου μετά την άλωση (βλ. ποιμενικό δράμα του Γ. Χορτάτζη Γύπαρις ή Πανώρια, στ : Μα εδά' ναι τα προυκιά αφορμή που κάθεται χωσμένη πολλές φορές μια κορασιά ομορφοκαμωμένη [. ]. Στο στίχο αυτό παρατηρούμε ότι η κοπέλα που δεν είχε προίκα δεν ήταν περιζήτητη νύφη. Η αντίληψη αυτή διατηρήθηκε σταθερή έως τις αρχές του 20ού αι. και υπάρχει έως σήμερα σε ορισμένα κοινωνικά στρώματα παρά τις κοινωνικές εξελίξεις. β) Μελετήθηκαν επίσης προικοσύμφωνα, όπως προικοσύμφωνο του 1818 (βλ. Αττικός, 1955) και προικοσύμφωνο από προσωπικό αρχείο. 3. Συλλέχθηκαν και μελετήθηκαν στίχοι από δημοτικά τραγούδια ή δίστιχα. Υπάρχει ένας μεγάλος λαογραφικός πλούτος στα παραδοσιακά τραγούδια γάμου (Σπυριδάκης, 1975) που βοηθά αποτελεσματικά τη μελέτη του θέματος: α) Όσον αφορά την ουσία, στα τραγούδια αυτά εκφράζονται τα ποικίλα συναισθήματα που πηγάζουν από τον έρωτα π.χ. όνειρα, πόθος, θαυμασμός του κάλλους του σώματος, ελπίδες, αποδοχή ή όχι. β) Άλλα παρουσιάζουν τις προθέσεις και τα μέσα με τα οποία επιδιώκεται η πλήρωση του ερωτικού συναισθήματος με στόχο το γάμο π.χ. αναμονή του εραστή έξω από το σπίτι της νύφης, συζητήσεις και υποσχέσεις για γάμο, ετοιμασία προίκας και άλλα. γ) Σχετικά με την εκλογή του συντρόφου παρουσιάζονται τα κριτήρια επιλογής π.χ. ηλικία, επάγγελμα, εμφάνιση κ.ά. δ) Τέλος, μέσα από τα παραδοσιακά αυτά τραγούδια σκιαγραφείται με τον καλύτερο τρόπο η ελληνική κοινωνία μέσα στην οποία λαμβάνουν χώρα τα σχετικά γεγονότα. 4. Μελετήθηκαν πίνακες Ελλήνων ζωγράφων (βλ. Ιωάννου, 1974) που σχετίζονται με το θέμα, γιατί περιγράφουν ήθη, όπως για παράδειγμα «Τ αρραβωνιάσματα» του Νικολάου Γύζη (Ελαιογραφία σε μουσαμά, 1,04 1,54 μ., Εθνική Πινακοθήκη). Λαογραφικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο πίνακας αυτός που αναφέρεται στην εποχή της Τουρκοκρατίας, όταν υπήρχε το έθιμο οι γονείς να αρραβωνιάζουν σε μικρή ηλικία τα παιδιά. Το έθιμο αυτό επικρατούσε κυρίως στα χωριά και ήταν ένας τρόπος να αποφύγουν οι οικογένειες το παιδομάζωμα. Ο τηνιακός αυτός ζωγράφος του 19 ου 42

8 Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» αι. επιλέγει ως γνωστό στην πρώτη περίοδο της δημιουργίας του θέματα ηθογραφικά με αρτιότητα στην εκτέλεση και ευαισθησία στα χρώματα και στο σχέδιο. 5. Επιδείχθηκαν πίνακες που αναφέρονται σε παραδοσιακές αγροτικές ή αστικές οικογένειες, για παράδειγμα: «Οικογένεια στο τζάκι» του Ν. Ξυδιά-Τυπάλδου (Ελαιογραφία σε χαρτόνι, 0,50 0,35μ., Συλλογή Κουτλίδη), «Η επιστροφή από το πανηγύρι της Πεντέλης» του Νικηφόρου Λύτρα (Ελαιογραφία σε μουσαμά, 1,00 0,66μ., Συλλογή Κουτλίδη), «Η οικογένεια του καλλιτέχνη» του Ν. Κουνελάκη (Ελαιογραφία σε μουσαμά, 0,94 0,73μ., Εθνική Πινακοθήκη), «Η αρραβωνιασμένη» του Ν. Κουνελάκη (Ελαιογραφία σε μουσαμά, 0,78μ. 0,62μ., Εθνική Πινακοθήκη), «Το ανδρόγυνο» του Δ. Καλυβωκά (1858, Ελαιογραφία σε μουσαμά, 0,48μ. 0,58μ., Συλλογή Κουτλίδη) κ.ά. 6. Συζητήθηκαν παροιμίες ή φράσεις όπως «σύρτε με κι ας κλαίω», «κι αν κλαίω τι σας κάνω», που σχετίζονται με το θέμα (βλ. Αττικός, 1951). Σύμφωνα με τον Β. Αττικό στην Αθήνα, στις αρχές του αιώνα, η κοπέλα δεν είχε το θάρρος να ομολογήσει ποιον από τους υποψήφιους μνηστήρες ήθελε για σύζυγο. Συνήθως όταν την ρωτούσαν, έλεγε: «θα σκοτωθώ», «δε θέλω παντρειά» κ.τ.λ. Με τη φράση όμως «ό,τι θέλετε κάντε» έδινε στους δικούς της να καταλάβουν ότι ήθελε για άντρα κάποιον από τους υποψήφιους. Αργότερα, ο λαός θέλοντας να σατιρίσει αυτή την εικόνα της υποκριτικής σεμνοτυφίας, και γενικά τη στάση της υποψήφιας νύφης, όταν πήγαιναν να την παντρέψουν, έλεγε τις παραπάνω φράσεις. 7. Στο στάδιο αυτό έγινε επίσης επίσκεψη στη συλλογή Νεοελληνικής Τέχνης του Μουσείου Μπενάκη (1 ος όροφος). Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές μελέτησαν την καρτέλα «ένας παραδοσιακός γάμος» του τετραδίου της Νεοελληνικής Τέχνης (Καρβουνάκη-Βαποράκη, 2000) για τα παιδιά του Γυμνασίου. Παρατήρησαν επιμελώς το νυφικό κρεβάτι με το σπερβέρι της Ρόδου (αίθουσα 13), τα μεταλλικά γαμήλια στέφανα (αίθουσα 16), τις κεντημένες παραστάσεις με θέμα τον γάμο σε μαξιλάρια των Ιωαννίνων (αίθουσα 18) και τις νυφικές ενδυμασίες από τρεις διαφορετικές τάξεις στην περιοχή της Αττικής (αίθουσα 23), κ.ά. Επίσης, έκαναν εργασίες για τον παραδοσιακό γάμο σε διάφορα μέρη της Ελλάδος. 8. Τέλος, οι μαθητές πήραν συνεντεύξεις με βάση προσχεδιασμένο ερωτηματολόγιο. 43

9 Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων Ρωτήθηκαν ηλικιωμένοι που είχαν ζήσει κάποιον παραδοσιακό γάμο, υπεύθυνοι πολιτιστικών συλλόγων καθώς και φορείς που γνώριζαν το θέμα, όπως για παράδειγμα ιερείς κ.ά. Όλες οι παραπάνω δραστηριότητες εντάχθηκαν ομαλά στην επεξεργασία της ενότητας «Η οικογένεια και ο κοινωνικός περίγυρος» στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Κάποιες από αυτές πραγματοποιήθηκαν κατά την ώρα του μαθήματος ομαδικά ή συλλογικά, ενώ άλλες ανατέθηκαν στους μαθητές ως εργασίες στο σπίτι. ΙΙΙ. Συνάντηση με το γνωστικό αντικείμενο στο σύνολό του Επεξήγηση δύσκολων σημείων Το στάδιο αυτό αποτελεί στην ουσία την πεμπτουσία της κριτικής σκέψης, γιατί αξιοποιείται η αποκτηθείσα γνώση με την παραγωγή νέας, η οποία βασίζεται μεν στα διαθέσιμα δεδομένα, αλλά ταυτόχρονα τα υπερβαίνει. Στο σημείο αυτό οι μαθητές κλήθηκαν να δημιουργήσουν με βάση τους ρόλους που είχαν αναλάβει. Άλλες εργασίες έγιναν στο Σχολείο και άλλες στο σπίτι. Στη φάση αυτή περιλαμβάνονται: 1. Το σενάριο, οι διάλογοι και τα προικοσύμφωνα που γράφτηκαν για τις ανάγκες του μαθήματος και χρησιμοποιήθηκαν κατά τη δραματοποίηση. 2. Οι κατασκευές όπως: α) τα στέφανα που έγιναν από μυρτιές και κληματόβεργες (σύμφωνα με έθιμο της Σαντορίνης, την Κυριακή το πρωί πριν το γάμο, ο κουμπάρος κόβει κληματόβεργες, τις πάει στην εκκλησία για να ευλογηθούν και στη συνέχεια φτιάχνει τα στέφανα), β) τα δαχτυλίδια του γάμου που κατασκευάστηκαν στην περίπτωσή μας από χρυσοκλωστή, γ) μικρά μπαουλάκια με προικιά. 3. Οι μπομπονιέρες που προσφέρθηκαν σε όλους τους μαθητές και τους καλεσμένους. 4. Η εκμάθηση τραγουδιών του γάμου. 5. Τέλος, με την αρωγή των γονέων και την ένθερμη συμπαράστασή τους φτιάχτηκαν παραδοσιακά γλυκά και εδέσματα γάμου (π.χ. το κουφέτο της Σαντορίνης). Δυο γιαγιάδες ζύμωσαν και στόλισαν ψωμιά για τον γάμο στο Σχολείο μας. (Οι μαθητές φωτογράφησαν την όλη διαδικασία και έκαναν διαφάνειες που προβλήθηκαν στο μάθημα και κάποιες κατά την ώρα της δραματοποίησης). Στο σημείο αυτό πρέπει να ομολογήσουμε ότι σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό θα διαθέταμε μια διδακτική ώρα και συγκεκριμένα την τελευταία διδακτική ώρα του μαθήματος πριν τις διακοπές των Χριστουγέννων, όμως τελικά 44

10 Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» χρειάστηκε να αφιερώσουμε δύο ώρες. Την πρώτη φορά, στην αρχή της βδομάδας έγινε ένας γενικός συντονισμός μια πρόβα και τη δεύτερη, προς το τέλος της βδομάδας πραγματοποιήθηκε η δραματοποίηση. Στην πρόβα συνειδητοποιήσαμε ότι μόνο τρεις από τους είκοσι (20) μαθητές του τμήματος ήξεραν να χορεύουν παραδοσιακούς χορούς. Παραδοσιακός γάμος χωρίς χορό δε γίνεται. Αποφασίσαμε, συνεπώς, να δουλέψουμε με τους μαθητές του τμήματος σε κάθε διάλειμμα, καθώς και στα δυο πρωινά που μεσολαβούσαν από 7.45 έως Με τη βοήθεια των τριών (μαθητριών) που ήξεραν και στηριζόμενοι στην αρχή της αλληλοδιδακτικής και της αυτενέργειας (βλ. Dewey, 1916 και 1933)) προχωρήσαμε στην εκμάθηση παραδοσιακών χορών. Το θαύμα έγινε, όλο το τμήμα μπόρεσε να χορέψει στο πανηγύρι που στήθηκε στη δραματοποίηση του γάμου. 4. Η δραματοποίηση του παραδοσιακού γάμου ως έκφραση βιώματος Στο διάλειμμα διαμορφώσαμε κατάλληλα την τάξη στην οποία από το πρωί είχαν καταφτάσει σχεδόν όλα τα πράγματα. Η τάξη χωρίστηκε σε ζώνες ως εξής: α) Ζώνη θρανίων με εδέσματα, γλυκά, μπομπονιέρες, ψωμιά του γάμου (θρανία στο ύψος του πίνακα σε ευθεία σειρά). β) Ζώνη θρανίων με στέφανα και δαχτυλίδια γάμου, ξυριστικά γαμπρού, στολίδια νύφης κ.ά. γ) Δύο ζεύγη θρανίων (τέσσερα θρανία αντικριστά) που συμβόλιζαν τον χώρο με το νυφικό κρεβάτι, το οποίο και στρώθηκε παραδοσιακά. δ) Ζώνη θρανίων με προικιά-κατασκευές μαθητών. ε) Τα καθίσματα είχαν τοποθετηθεί μπροστά από τα θρανία. Ήταν τακτοποιημένα δημιουργώντας γωνιές ανά οικογένειες σε συνολικό σχήμα Π. Τα θρανία και τα καθίσματα τοποθετήθηκαν δηλαδή περιμετρικά της τάξης, ενώ το κέντρο ήταν ελεύθερο για τα δρώμενα. Διαλέξαμε αυτή τη διάταξη ως την πιο αποτελεσματική και την πιο πρακτική για να πετύχουμε το συγκεκριμένο διδακτικό στόχο κάτω από τη συγκεκριμένη μορφή διδασκαλίας (Lambert, 1986 Weinstein, 1989 Ματσαγγούρας, 2002). O καλεστής, προσφέροντας κουφέτα, προσκάλεσε προφορικά τη Διευθύντρια του Σχολείου, την υποδιευθύντρια, τη γραμματέα και άλλους καθηγητές της τάξης. Το γάμο παρακολούθησαν, επίσης, μαθητές από το άλλο τμήμα και όσοι είχαν κενό. Στο σημείο αυτό πρέπει να διευκρινίσουμε ότι ο καλεστής ήθελε να εφαρμόσει το έθιμο της Σκιάθου (κάλεσμα με λουκουμάδες), γι αυτό έφερε τα εδέσματα και έκανε ένα 45

11 Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων πρώτο κάλεσμα στη γενική πρόβα. Την ημέρα της δραματοποίησης κάλεσε μοιράζοντας κουφέτα. Αυτό έγινε για πρακτικούς λόγους: α) δεν ήταν δυνατό να καταναλωθεί ένας πολύ μεγάλος αριθμός γλυκών μέσα σε μια μέρα, άρα στην πρόβα φαγώθηκαν τα γλυκά του καλέσματος, ενώ την ημέρα του γάμου τα υπόλοιπα γλυκά, και β) δεν θα επαρκούσε ο χρόνος που είχαμε στη διάθεσή μας. Στον πίνακα 1 του παραρτήματος παρουσιάζεται η πορεία του μαθήματος, η κατανομή του χρόνου για τη συγκεκριμένη διδακτική ώρα και άλλα στοιχεία. 6. Αξιολόγηση Οι μαθητές αξιολόγησαν το μάθημα καταγράφοντας τις εντυπώσεις τους και τα συναισθήματά τους σε μία έκθεση κατά τη διάρκεια των διακοπών. Όλοι οι μαθητές έμειναν ενθουσιασμένοι με τη δραματοποίηση. Σήμερα, λίγα χρόνια μετά, οι μαθητές ακόμα θυμούνται τα δρώμενα. Για τον λόγο αυτό αποφασίσαμε να καταγράψουμε με τρόπο συστηματικό τις σημειώσεις που είχαμε κρατήσει σχετικά με αυτό το δρώμενο, με την ευχή ότι θα επαναληφθεί και από άλλους εκπαιδευτικούς *. Βιβλιογραφία Αττικός, Β. (1951). Εύθυμες Εικόνες της Παληάς Αθήνας. Αθήνα. Αττικός, Β. (1955). Εύθυμες Ιστορίες της Παληάς Αθήνας. Αθήνα. Dansereau, D. (1988). Cooperative Learning Strategies. In C. Weinstein et al. (Eds), Learning and Study Strategies. San Diego: Academic Press. Davidson, N., & Worsham, T. (Eds) (1992). Enhancing Thinking Through Cooperative Learning. Colchester VT: Τeachers College Press. Dewey, J. (1910 & 1933). How We Think? Boston: Heath. Dewey, J. (1916). Democracy and Education. New York: Macmillan. Johnson, D., & Johnson, R. (1989). Cooperation and Competition: Theory and Research. Edina, Minn.: Interaction Book Company. Johnson, D., & Johnson, R. (1991). Collaboration and Cognition. In A. Costa (Ed.), Developing Minds, I. Alexandria, VA: ASCD. Holland, H. (Sir) (1815). Travels in Ionian Isle, Albania, Thessaly, Macedonia etc. London. * Θερμές ευχαριστίες εκφράζονται στους μαθητές της Β 1 Γυμνασίου του σχολικού έτους του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Αθηνών για την άριστη συνεργασία και την αξιόλογη εργασία τους. 46

12 Ελληνική Παράδοση και Διδακτική: Τα λαογραφικά του «παραδοσιακού γάμου» Ιωάννου, Α. (1974). Η ελληνική ζωγραφική, 19 ος αι. Αθήνα: Μέλισσα. Καρβουνάκη-Βαποράκη, Μ. (2000). Νεοελληνική Τέχνη για τα παιδιά του Γυμνασίου. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη Εκπαιδευτικά προγράμματα. Lambert, Μ. (1986). Knowing, Doing and Teaching Multiplication. Occasional Paper No 9. College of Education, Michingan State University. Leake, W. M. (1835). Travel in Northern Greece. London: J. Rodwell. Ματσαγγούρας, Η. (2001). Θεωρία και πράξη της Διδασκαλίας, τόμοι 2, (τομ. 1 ος : Θεωρία της Διδασκαλίας, Η Προσωπική Θεωρία ως Πλαίσιο Στοχαστικοκριτικής Ανάλυσης, τομ. 2 ος : Στρατηγικές διδασκαλίας, Η Κριτική Σκέψη στη Διδακτική Πράξη). Αθήνα: Gutemberg. Ματσαγγούρας, Η. (2002). Θεωρία και πράξη της Διδασκαλίας. Η σχολική τάξη, χώρος ομάδα πειθαρχία μέθοδος. Αθήνα: Γρηγόρης. Παπαδιαμάντης, Α. Άπαντα. Αθήνα: Π. Κουτσούμπος, Ε.Π.Ε. Slavin, R. (1995). Cooperative Learning. Ιn L. Anderson (Ed.), International Encyclopedia of Teaching and Teacher Education. Oxford: Pergamon. Σπυριδάκης, Γ. (1975). Ελληνική λαογραφία, Λαϊκός πολιτισμός των νεότερων Ελλήνων, Τεύχος Δ (Δημοτική ποίηση). Αθήνα. Weinstein, C. et al. (1989). Helping Students Develop Strategies for Effective Learning. Educational Leadership, 46 (4). Χορτάτζης, Γ. (2001). Γύπαρις ή Πανώρια (επιμ. Στ. Αλεξίου Μ. Αποσκίτη). Αθήνα: Στιγμή. Μουσική επένδυση Halaris, Chr. Camilia, Greek Nuptial Songs, vol. 1, Compact Disc Digital. Κυριακόπουλος, Χρ. (1996). Τραγούδια του γάμου και της χαράς. Crystal Recording Studios A.E. Λιάβας, Λ. (επιμ.) (1997). Τραγούδια και σκοποί από τα Δωδεκάνησα. Βουλή των Ελλήνων. Αθήνα. Τραγούδια και χοροί από τη Σμύρνη και την Ερυθραία της Μ. Ασίας. Αθήνα: Λύκειο των Ελληνίδων (παραγωγή). Τραγούδια του γάμου (1997). Pav Vox, SPV-10. Music Box International A.E./ A.E.Π.Ι. Tραγούδια του γάμου, Νο 146, Συλλεκτικά CD. Αθήνα: Αθηναϊκή Δισκογραφία. Γ. Μητρόπουλος (παραγωγός). 47

13 Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων Παράρτημα Πίνακας 1 Στάδιο Χρόνος Τραγούδια Σχόλια Προξενιό-Γνωριμία 3 Αλάτσατα Μ. Ασίας: «Ποιος ήταν ο προξενητής» (το τραγούδι σβήνει σιγά -σιγά) Κείμενο Δραματοποίηση Προικοσύμφωνο 5 Προξενιό-Γνωριμία» Αρραβωνιάσματα 2 Καλέσματα γάμου Κείμενο Καλέσματα γάμου 2 Νίσυρος: «Καλέσματα γάμου» Δρώμενο οργανικό, (ακούγεται σιγά) Προετοιμασίες (εβδομάδα γάμου) Ζύμωμα γλυκών και φαγητών Προετοιμασία προικιών Στόλισμα κρεβατιού Παραλαβή προικιών 6 «Ψαλλίδι χρυσοψάλλιδο» «Ρόδος: Εστολίσαν το σπερβέρι» «Ωραία που ναι η νύφη μας, ωραία τα προικιά της» Κείμενο με σλάιτς Δραματοποίηση (χωρίς λόγια )» Παραμονές του γάμου Στέφανα γάμου Στόλισμα νύφης Ξύρισμα γαμπρού Τελετή του γάμου Παραλαβή νύφης (παραλλαγές στην νησιωτική και ηπειρωτική Ελλάδα) Μυστήριο Το ζευγάρι φτάνει στο σπίτι - υποδοχή 6 6 Kως: «Στόλισμα νύφης» Κως: «Ξύρισμα-στόλισμα γαμπρού» (ακούγονται σιγά) «Έλα η ώρα η καλή και η ευλογημένη» (ακούγεται σιγά) «Ο γάμος καλορίζικος» Κείμενο (Δραματοποίηση - ευχές)» Κείμενο Δραματοποίηση Πανηγύρι γάμου 5 Τραγούδια του γάμου Χοροί «Πιστρόφια» 5 Τραγούδια του γάμου Χοροί» 48

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» «Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2016 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ ΑΣΗΜΙΝΑ ΜΑΡΙÁ - ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ EKΔΟΣΕΙΣ ΕΥΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ * Συγγραφέας Ασηµίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

«Οι σελίδες αφηγούνται»

«Οι σελίδες αφηγούνται» Πειραματικό Δ.Σ. Φλώρινας Υπεύθυνη εκπαιδευτικός : Πουγαρίδου Παρασκευή Τάξη : Δ «Οι σελίδες αφηγούνται» 1. Θέμα project κριτήρια επιλογής θέματος Η επιλογή του συγκεκριμένου project σχετίζεται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ «Η περιβαλλοντική διάσταση μέσα στη λαϊκή παράδοση του τόπου μας» ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΣΤ Τάξη (20) και Ε Τάξη (20) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Σάββας Παναγιώτης, Τσακνάκης Γεώργιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007. ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007. ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΠΠΕΙΟΥΣ Σχολικό έτος 2006 2007 ΘΕΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Το δημοτικό τραγούδι: ένα αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής μας παράδοσης Υπεύθυνη προγράμματος: Δώρα Χαραλαμπή ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ Το δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας

2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας 2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας «Γνωρίζω τον τόπο μου». Πρόταση γνωριμίας με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον του Δήμου Κολινδρού Πιερίας. Συντονιστής: Δημήτριος Χλεμές, δάσκαλος Τάξη υλοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Η διερευνητική διδακτική προσέγγιση στην ανάπτυξη και την αξιολόγηση της κριτικής σκέψης των μαθητών Σταύρος Τσεχερίδης Εισαγωγή Παρά την ευρεία αποδοχή της άποψης ότι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio)

Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Πέρα από τις Παραδοσιακές Μορφές Αξιολόγησης: Δημιουργικές Εργασίες (Projects) Φάκελος Επιτευγμάτων Μαθητή (Portfolio) Δρ Γιώργος Γιαλλουρίδης, ΕΔΕ Εκπαιδευτική Ημερίδα ΥΠΠ - ΠΚ Σκοπός Προσδοκώμενο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων»

Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας Σχολικό έτος 2012-13 Εκπαιδευτικός: Αντωνογιάννη Βασιλική Τάξη: Β Εισαγωγή Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων» Κατά τη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας ΠΡΑΞΗ: "ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ" Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» 1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» ΕΥΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Βοηθός ιευθύντρια Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Α Λυκείου. «Διαπροσωπικές σχέσεις & Κοινωνικός περίγυρος: πως επηρεάζουν τις επιδιώξεις και τα όνειρα των εφήβων»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Α Λυκείου. «Διαπροσωπικές σχέσεις & Κοινωνικός περίγυρος: πως επηρεάζουν τις επιδιώξεις και τα όνειρα των εφήβων» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α Λυκείου «Διαπροσωπικές σχέσεις & Κοινωνικός περίγυρος: πως επηρεάζουν τις επιδιώξεις και τα όνειρα των εφήβων» υπεύθυνες καθηγήτριες: Ι. Κυνηγού, Ε. Κίτσαλη 7 ο ΓΕΛ Αθήνας Α τετράμηνο

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές»

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» «Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» (Πρόγραμμα Σπουδών για την Οπτικοακουστική Έκφραση) εισηγητής: Μένης Θεοδωρίδης Αγαπητοί φίλοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους διοργανωτές για την

Διαβάστε περισσότερα

Φεβρουάριος ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Π.2: Αξιολογήσεις ανά Πράξη

Φεβρουάριος ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Π.2: Αξιολογήσεις ανά Πράξη Έκθεση Εξωτερικής Αξιολόγησης των Πράξεων με τίτλο «Εκπαίδευση των παιδιών Ρομά» στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης, με MIS 303169 και 303167 Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Ημερομηνία Ώρα Μάθημα Εξάμηνο Τρόπος εξέτασης ΔΕΥΤΕΡΑ 2/9 ΤΡΙΤΗ 3/9 9:00-12:00 Υ107 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Οι τεχνικές διαμορφωτικής αξιολόγησης του μαθητή ως εργαλεία παρακολούθησης των μαθησιακών αποτελεσμάτων

Οι τεχνικές διαμορφωτικής αξιολόγησης του μαθητή ως εργαλεία παρακολούθησης των μαθησιακών αποτελεσμάτων Οι τεχνικές διαμορφωτικής αξιολόγησης του μαθητή ως εργαλεία παρακολούθησης των μαθησιακών αποτελεσμάτων Συνέδριο Χριστίνα Σταύρου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου stavrou.chr@cyearn.pi.ac.cy 1 Σκοπός του

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248)

Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τζ. Τζόυς, «Έβελιν» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Β11, σ. 248) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Πώς εµφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΣΤΟΧΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1. Ομαλή μετάβαση μαθητών από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο ώστε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά. Αριθμός Νηπίων: 33

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά. Αριθμός Νηπίων: 33 2//Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΙΑΓΩΓΕΙΙΟ ΠΡΙΙΝΟΥ «ΚΑΛΤΣΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: 1) Θωμάη Ξανθάκη 2) Ελένη Γκαγκάρη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ: Ζωγραφιά Μπουγά Αριθμός Νηπίων: 33 ΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος: 2013-2014 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ A ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΡΩΜΑ ΧΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ-ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ 2015 ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ https://greece450bc.wordpress.com/ ΚΟΥΡΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ 2015 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Τίτλος ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικός: Θεοδωράκη Αικατερίνη

Εκπαιδευτικός: Θεοδωράκη Αικατερίνη TeaChers4Europe «ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: ΧΩΡΕΣ-ΓΛΩΣΣΕΣ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Εκπαιδευτικός: Θεοδωράκη Αικατερίνη Ομάδα:13η Επιβλέπουσα ambassador: Δούβλη Γεωργία Σχολείο διεξαγωγής προγράμματος: 23 ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ

ΠΑΝΕΠΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΠΑΝΕΠΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ: Δραστηριότητες Μαθηματικών στο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα

Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα Στόχοι προγράμματος: Να εντάξουν οι μαθητές στην καθημερινότητά

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 25 λεπτά Ερώτημα 1 Θα ακούσετε δύο (2) φορές έναν συγγραφέα να διαβάζει ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με θέμα τη ζωή του παππού του. Αυτά που ακούτε σας αρέσουν, γι αυτό κρατάτε

Διαβάστε περισσότερα

Pablo Picasso: Ένας Σπουδαίος Ζωγράφος

Pablo Picasso: Ένας Σπουδαίος Ζωγράφος ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΚΕ ΑΘΗΝΑΣ ΠΕ 60/70 Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εργαστήριο Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΜΗΝΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

13 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΜΗΝΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 13 ο ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΧΑΡΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΜΗΝΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 Δράσεις Α τάξης Τμήμα Α1 Στις 4/3 θα συζητήσουμε για τη σαρακοστή τα ήθη και τα έθιμα. Θα κατασκευάσουμε την Κυρά

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ Τεχνολογία Γ! τάξης γυμνασίου Οργάνωση και προγραμματισμός μεθόδου «ΕΡΕΥΝΑ & ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ Προβληματισμοί στο ξεκίνημα της χρονιάς. Η υποδομή του σχολείου μου πως μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Παιδαγωγικό πλαίσιο και θεματική ενότητα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Παιδαγωγικό πλαίσιο και θεματική ενότητα Ονοματεπώνυμο ΡΟΖΑ ΤΡΕΣΣΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Παιδαγωγικό πλαίσιο και θεματική ενότητα Η διδασκαλία θα πραγματοποιηθεί σε τμήμα 25 μαθητών και μαθητριών της Α Γυμνασίου. Η διδασκαλία θα διαρκεί δύο διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012 Απολογιστική Έκθεση Α. Γενικά στοιχεία Στο πλαίσιο της Πράξης «Νέες Πολιτικές Ξενόγλωσσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ. Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ. Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Ακριβοπούλου Γεωργία Θεματικό Πεδίο: Πολιτιστικά προγράμματα (Λογοτεχνία) Τάξη : Α Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 Σχολείο:5 ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα Γυμνάσιο Αγιάς Η ιδέα του Ωραίου από εποχή σε εποχή και από τόπο σε τόπο 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: Γυμνάσιο Αγιάς Τμήμα: Β2 Αριθμός μαθητών: 19 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιμοποιήθηκε ο πίνακας, ό- που σημείωνα τις απαντήσεις τους.

Χρησιμοποιήθηκε ο πίνακας, ό- που σημείωνα τις απαντήσεις τους. Αποτίμηση της διδασκαλίας της Κοινωνικής & Πολιτικής Αγωγής ΣΤ Τάξη Δημοτικού Ονοματεπώνυμο:. Ομάδα:Α Γενική εκτίμηση της διδασκαλίας: Πιστεύω ότι η διδασκαλία μου ήταν αποτελεσματική και πολύ ευχάριστη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9

ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΔΕΥΤΕΡΑ 5/9 ΤΡΙΤΗ 6/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 7/9 ΠΕΜΠΤΗ 8/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9 ΦΩΚΙΔΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Για την σχολική χρονιά 2014-2015 πραγματοποιούνται τα κάτωθι προγράμματα : Α) ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ Γερμανικού και Μυλλέρου Μεταξουργείο Δήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα M A R K E T I N G R E S E A R C H S E R V I C E S Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Online Έρευνας για τα Χριστούγεννα Δεκέμβριος 2010 Εισαγωγή Φέτος, είπαμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα με μια έρευνα που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες. Θεόδωρος Κ. Βεργίδης. Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03

Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες. Θεόδωρος Κ. Βεργίδης. Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03 Η καινοτομία των Βιωματικών δράσεων Παιδαγωγικές Αρχές. Ερευνητικές Διαδικασίες Θεόδωρος Κ. Βεργίδης Σχ. Σύμβουλος Π.Ε.03 Εκπαιδευτικές Καινοτομίες: Αλλάζουν το Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Εκπαιδευτικές Καινοτομίες

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα