Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού"

Transcript

1 1 Θεματική Ενότητα: Επιστήμες του Χορού Section: Dance Sciences 123. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΧΟΡΟΣ Μικιόζος Μ., Παπαγεωργίου Α. CREATIVE MOVEMENT AND DANCE M. Mikiozos, A. Papageorgiou Μέχρι τώρα στη Δημιουργική Κίνηση και το Χορό έχει αποδοθεί ίση αξία. Σκοπός της έρευνας αυτής ήταν να εξετάσει μερικές από τις κύριες διαφορές ανάμεσα στη Δημιουργική Κίνηση και το χορό, μέσω ανασκόπησης της διεθνούς βιβλιογραφίας. Στη Δημιουργική Κίνηση δεν απαιτείται ειδικός ρόλος, ειδική τεχνική, καμία ικανότητα, εξάσκηση, και μύηση στην κουλτούρα. Το μόνο που χρησιμοποιεί η κίνηση είναι ο χρόνος, το διάστημα, η ενέργεια και η ύλη. Ο χορός παρουσιάζεται σε πολλές μορφές, οι οποίες εξυπηρετούν διαφορετικές λειτουργίες. Ο κλασικός χορός, ο μοντέρνος χορός, ο δημιουργικός χορός, η τζαζ, οι κοινωνικοί χοροί, οι παραδοσιακοί χοροί και οι λαϊκοί χοροί αποτελούν μερικές από τις πιο διαδεδομένες μορφές χορού. Κάθε μορφή χορού έχει τη δική της πορεία στο χρόνο, τη δική της τεχνική και εξυπηρετεί διαφορετικούς κοινωνικούς, καλλιτεχνικούς, εκπαιδευτικούς, ακόμα και θεραπευτικούς σκοπούς. Ο χορός απαιτεί μια ειδική τεχνική, εκπαίδευση και μύηση στην κουλτούρα. Για να γίνει κανείς χορευτής μπαλέτου, πρέπει να μάθει την τεχνική του χορού του μπαλέτου, η οποία απαιτεί πάρα πολλή εξάσκηση. Όταν ολοκληρωθεί αυτή η εξάσκηση και δαμαστεί η τεχνική, ο χορευτής του μπαλέτου μπορεί να εκφραστεί δημιουργικά μέσα στα πλαίσια της ειδικής μορφής. Η απλή χαρά της κίνησης χάριν της κίνησης βιώνεται καθώς ολοκληρώνεται ο συγκεκριμένος ρόλος (όπως αυτός του θνήσκοντος κύκνου που εκφράζει πόνο και τραγωδία). Στην περίπτωση του λαϊκού χορού ή παραδοσιακού χορού ένας ολόκληρος πολιτισμός σχετίζεται με τη μορφή της κίνησης και της έκφρασης. Το άτομο πρέπει να μυηθεί στην κουλτούρα για να μπορέσει να χορέψει το συγκεκριμένο είδος χορού, το οποίο μπορεί να απαιτεί κάποιο είδος δεξιοτεχνίας. Γενικά για να κατανοήσει κανείς τι είναι Δημιουργική Κίνηση, τι είναι ο χορός, πρέπει να γνωρίζει, ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές ανάμεσά τους. Ποια είναι και πως κατανοούμε τα οφέλη της Δημιουργικής Κίνησης και του χορού. Συμπερασματικά η Δημιουργική Κίνηση και ο χορός μπορούν μέσα από ένα κατάλληλα δομημένο πρόγραμμα να συμβάλει στην προαγωγή, στην αναβάθμιση και βελτίωση της Σχολικής Φυσικής Αγωγής. Λέξεις κλειδιά: διερεύνηση, καταγραφή, πρόταση 103. Ο ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ ΑΛΛΟΕΘΝΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Βουτσινά Μ., Τζαβίδας Κ. THE IMPACT OF GREEK FOLK DANCES ON FOREIGNER STUDENTS' INTRINSIC MOTIVATION M. Voutsina, K. Tzavidas Ο ελληνικός χορός ως μορφή λαϊκής δημιουργίας άμεσα συνδεδεμένης με τη μουσική και το τραγούδι είναι αποτέλεσμα της πολυμορφίας των λειτουργιών της ζωής του Έλληνα, ποικίλει από τόπο σε τόπο και αποτελεί δημιούργημα λαού με μακρόχρονη πολιτισμική παράδοση. Αν και μέσα από την κοινή αίσθηση φαίνεται ότι οι μη Έλληνες που συμμετέχουν στους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς δείχνουν να τους απολαμβάνουν, η επιστημονική διερεύνηση ψυχολογικών παραμέτρων όπως η εσωτερική παρακίνηση των συμμετεχόντων δε συναντάται συχνά στη βιβλιογραφία. Σκοπός της έρευνας ήταν να περιγράψει το πως βιώνουν τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς φοιτητές και φοιτήτριες που δεν είναι Έλληνες. Η παρούσα έρευνα εξέτασε την εσωτερική παρακίνηση 43 φοιτητών/τριών (Ν=6 άνδρες και Ν=37 γυναίκες, Μ.Ο. ηλικίας 20.7 έτη) του αμερικανικού πανεπιστημίου Denison του Ohio μετά από ένα εξάμηνο διδασκαλίας ελληνικών παραδοσιακών χορών. Χρησιμοποιήθηκε το Intrinsic Motivation Inventory (Quin, Redding & Frazer, 2007) που αποτελείται από 18 προτάσεις οι οποίες συνοψίζουν την εσωτερική παρακίνηση σε 4 κατηγορίες: α) ενδιαφέρον/ευχαρίστηση, β)

2 2 αντιλαμβανόμενη ικανότητα, γ) προσπάθεια/σημασία και δ) πίεση/άγχος. Χρησιμοποιήθηκαν η περιγραφική στατιστική και η ανάλυση t-test για ανεξάρτητες ομάδες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι φοιτητές/τριες παρουσίασαν την υψηλότερη τιμή στην κατηγορία ενδιαφέρον/ευχαρίστηση (Μ=5.33 ± 0.48) και τη χαμηλότερη στην κατηγορία πίεση/άγχος (Μ=3.94 ± 0.89). Με κριτήριο τη φυλή οι λευκοί φοιτητές/τριες διέφεραν στατιστικά σημαντικά από τους υπόλοιπους (ασιάτες, αφρικανούς και λατινοαμερικανούς) ως προς την κατηγορία ενδιαφέρον/ευχαρίστηση (t39=-2.110, p<.05) ενώ, με κριτήριο την αντιλαμβανόμενη ικανότητα οι έχοντες προηγούμενη εμπειρία από ελληνικούς χορούς διέφεραν στατιστικά σημαντικά από εκείνους που έρχονταν για πρώτη φορά σε επαφή με αυτό το είδος χορών (t38=2.998, p<.05). Τα αποτελέσματα της έρευνας δίνουν μία πρώτη ένδειξη για την εσωτερική παρακίνηση φοιτητών/τριών του εξωτερικού που διδάχθηκαν ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς και παρέχουν στοιχεία για την ελκυστικότητα που ασκούν στους αλλοεθνείς που συμμετέχουν σε αυτούς, αποδεικνύοντας ότι οι χοροί του τόπου μας είναι ένα από τα πιο ζωντανά και δυναμικά στοιχεία του λαϊκού μας πολιτισμού. Λέξεις κλειδιά: πολιτισμικές διαφορές, συμμετοχή, ευχαρίστηση 163. Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΩΣ ΤΡΟΠΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ Λυκεσάς Γ. THE CREATIVITY AS WAY OF APPROACH THE GREEK TRADITIONAL DANCE G. Likesas Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να επισημάνει τον καθοριστικό ρόλο της «δημιουργικότητας» ως μορφή διδασκαλίας, στον τρόπο προσέγγισης, διατήρησης, προβολής αλλά και προώθησης του ελληνικού παραδοσιακού χορού στην σχολική εκπαίδευση. Η δημιουργικότητα μπορεί να καλλιεργηθεί, να αναπτυχθεί και να εκφραστεί μέσα σε ένα περιβάλλον αποδοχής, ελευθερίας και επικοινωνίας με τα κατάλληλα ποιοτικά και ποσοτικά ερεθίσματα. Γι αυτό πρέπει να απασχολήσει σοβαρά τους παιδαγωγούς το είδος των προβλημάτων που εισάγονται στα σχολεία, η γνωστική προετοιμασία του μαθητή και οι διαδικασίες στη διδακτική πράξη. Όσο για τους διδακτικούς μηχανισμούς, αυτοί πρέπει να κινούνται μέσα από τα όργανα της σχολικής ζωής. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ενώ η δημιουργική ικανότητα των παιδιών αναπτύσσεται σταθερά από τη νηπιακή ηλικία, μια πρώτη κάμψη εμφανίζεται κατά την περίοδο της εισόδου του παιδιού στο σχολείο. Είναι φανερό ότι κατά τη σχολική του θητεία ο μαθητής αναγκάζεται να αναστείλει τη δημιουργική έκφραση και πρωτοτυπία και να υποκύψει στη διαδικασία της μηχανικής απομνημόνευσης σε ένα σχολείο στραμμένο στη μίμηση και την αναπαραγωγή. Η εκπαίδευση πρέπει να έχει την έννοια της συνεχόμενης δημιουργικής και ελεύθερης κινητικής έκφρασης των παιδιών. Να οργανώνει, να πληροφορεί και να διασώζει ένα μεγάλο μέρος της πολιτιστικής τους κληρονομιάς και να λειτουργεί ως χώρος κοινωνικοποίησης και μύησης, στις αξίες και συμπεριφορές της κοινωνίας. Η πιλοτική έρευνα διήρκησε 6 μήνες και διεξήχθη στην Α και Β τάξη δύο (2) Γυμνάσιων του νομού Θεσσαλονίκης. Το ερευνητικό δείγμα αποτέλεσαν 200 μαθητές των παραπάνω Γυμνασίων. Χρησιμοποιήθηκε το δασκαλοκεντρικό στιλ διδασκαλίας και το στιλ της καθοδηγούμενης ανακάλυψης ή εφευρετικότητας, σε συνδυασμό με το στιλ της αποκλίνουσας παραγωγικότητας. Η συλλογή πληροφοριών έγινε με τη μέθοδο του ερωτηματολογίου. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης έδειξαν ότι, η ενεργή και βιωματική συμμετοχή των μαθητών, με την εφαρμογή των παραπάνω δημιουργικών μεθόδων διδασκαλίας, κάνει όχι μόνο πιο αποτελεσματικό και πετυχημένο το μάθημα, αλλά και παρουσιάζει αύξηση της ενεργούς συμμετοχής των μαθητών στους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς στην σχολική εκπαίδευση. Η επιτυχία του δημιουργικού αυτού προγράμματος διδασκαλίας συντελεί ακόμη περισσότερο στην διατήρηση και συνέχιση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς. Λέξεις κλειδιά: μέθοδοι διδασκαλίας, σχολική εκπαίδευση, πολιτισμική κληρονομιά 184. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚH ΔΙΑΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΦΥΣΙΚH ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΜΕΤA ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓH ΠΑΡΕΜΒΑΤΙKΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜAΤΩΝ ΑΕΡΟΒΙΚHΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚHΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ, ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Γέντη Μ., Σερμπέζης Β.,Τοκμακίδης Σ., Κούλη Ο., Γουλιμάρης Δ.

3 3 CHANGES IN THE PSYCHOLOGICAL MOOD AND PHYSICAL CONDITION, AFTER THE APPLIANCE OF INTERVAL AEROBIC PROGRAMS AND GREEK FOLK DANCES, TO ADULT WOMEN M. Gentis, V. Serbezis, S. Tokmakidis, O. Kouli, D. Goulimaris Η ενασχόληση με φυσική δραστηριότητα προκαλεί στους συμμετέχοντες τόσο ψυχολογικές όσο και φυσιολογικές προσαρμογές. Σκοπός της εργασίας ήταν να διερευνηθούν οι διαφορές ως προς την ψυχολογική διάθεση και τη φυσική κατάσταση ενήλικων γυναικών, που συμμετέχουν σε προγράμματα αεροβικής γυμναστικής και ελληνικών χορών, πριν και μετά την εφαρμογή των προγραμμάτων. Επιπλέον, κατά πόσο οι διαφορές οφείλονται στο είδος της άσκησης και να επισημανθεί αν αυτές σχετίζονται με την παρέμβαση ή με την απλή ενασχόληση τους με τον χορό ή το αερόμπικ. Το δείγμα αποτέλεσαν 30 γυναίκες με Μ.Ο ηλικίας τα 45 έτη. Οι γυναίκες ήταν χωρισμένες σε τέσσερις ομάδες, δύο παρέμβασης και δύο ελέγχου. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ερωτηματολόγιο Προφίλ Καταστάσεων Διάθεσης (POMS) το οποίο τροποποιήθηκε για τον ελληνικό πληθυσμό. Το ερωτηματολόγιο αυτό μετράει άγχος-ένταση, κατάθλιψη, επιθετικότητα, ενεργητικότητα, κόπωση και σύγχυση για να ελέγξει τη συνολική ψυχολογική διάθεση και δόθηκε στις ασκούμενες πριν και μετά την εφαρμογή των δύο διαφορετικών προγραμμάτων που είχαν διάρκεια δώδεκα εβδομάδες. Η φυσική κατάσταση των συμμετεχόντων αξιολογήθηκε με το Παλίνδρομο Τεστ ενώ ταυτόχρονα προσδιορίζονταν στις δοκιμαζόμενες η καρδιακή τους συχνότητα με τη χρήση τηλεμετρικού καρδιοσυχνόμετρου (Polar Electron). Από τα αποτελέσματα δεν προέκυψαν στατιστικά σημαντικές διαφορές ως προς την επίδραση του παρεμβατικού προγράμματος χορών σε σχέση με αυτό της αεροβικής γυμναστικής στους παράγοντές του ερωτηματολογίου και στην ψυχολογική διάθεση των γυναικών. Άρα διαφορές λόγω του είδους της άσκησης δεν προκύπτουν. Συνεπώς, μπορεί να υποτεθεί, ότι η συμμετοχή σε προγράμματα ελληνικών παραδοσιακών χορών μπορεί να επιφέρει παρόμοιες ψυχολογικές προσαρμογές με αυτά του αερόμπικ. Ανάλογα ήταν και τα αποτελέσματα ως προς τη φυσική κατάσταση των δοκιμαζομένων, δηλαδή δεν υπήρχαν στατιστικά σημαντικές διαφορές εξαιτίας του είδους της άσκησης. Υπήρξαν όμως στατιστικά σημαντικές διαφορές ως προς την φυσική τους κατάσταση μεταξύ της ομάδας ελέγχου ελληνικών παραδοσιακών χορών και της ομάδας παρέμβασης. Συνεπώς, η συνεχόμενη ροή του προγράμματος ελληνικών παραδοσιακών χορών (ομάδα παρέμβασης) επιφέρει μεγαλύτερες φυσιολογικές προσαρμογές σε σχέση με τη συνήθη μορφή του μαθήματος όπως αυτό συναντάται στους πολιτιστικούς φορείς. Εν κατακλείδι, ο χορός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μια εναλλακτική μορφή άσκησης με ανάλογα οφέλη του αερόμπικ και συνάμα με λιγότερη καταπόνηση των αρθρώσεων. Λέξεις κλειδιά: ελληνικοί χοροί, αερόμπικ, ψυχική διάθεση, φυσιολογικές προσαρμογές 30. ΟΙ ΧΟΡΕΥΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟ ΝΟΤΙΟ ΚΑΙ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΚΑΣΟΥ ΚΑΡΠΑΘΟΥ ΚΑΙ ΚΡΗΤΗΣ Δεληγιάννη Ε.Δ., Κουτσούμπα Μ., Τυροβολά Β. THE DANCING FORM IN SOUTH AND SOUTH - EAST AEGEAN. THE CASE OF KASOS, KARPATHOS AND CRETA ISLANDS D.E. Deligianni, M. Koutsoumpa, V. Tirovola Ο λαϊκός χορός είναι μια ανθρώπινη έκφραση που παρουσιάζεται από τη χαραυγή της ανθρωπότητας και διατηρείται μέχρι σήμερα. Παρά τις αλλαγές και τις μεταβολές που έχει υποστεί τόσο λειτουργικά όσο και μορφο-συντακτικά ή σημασιολογικά καταφέρνει μέχρι σήμερα να διατηρήσει την πολυπλοκότητα και «παραδοσιακότητα» των μορφών του. Σήμερα, αποτελεί κοινό τόπο η παραδοχή ότι η μελέτη των μορφοσυντακτικών χαρακτηριστικών του χορού και του συνδυασμού τους αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητούμενα στην προσέγγιση της δομής και μορφής του. Συνεπώς, μέσω της διερεύνησής τους καθίσταται δυνατός ο καθορισμός της δομικής σύστασης του χορού και με βάση αυτόν η σύγκριση μεταξύ διαφορετικών χορών της ίδιας ή άλλης περιοχής, ως προς την ομοτυπία ή ετεροτυπία τους, την αυτούσια μεταφορά, τη συνάφεια, την ετερομορφία ή τη μετάπλασή τους. Όπως συμβαίνει με όλες τις περιοχές της Ελλάδας, έτσι και το νησιωτικό πλέγμα των νησιών του νοτιο-ανατολικού Αιγαίου (π.χ. Κάσος και Κάρπαθος) παρουσιάζει τοπικές χορευτικές ιδιαιτερότητες που προβάλλονται μέσω της μορφο-συντακτιικής υφής των χορών, συγκροτώντας

4 4 ξεχωριστή χορολογική περιφέρεια. Οι ιδιαιτερότητες αυτές, μολονότι γίνονται άμεσα αντιληπτές σε σχέση με τη δομο-μορφολογία των χορών άλλων νησιωτικών περιφερειών, εν τούτοις δεν γίνονται ιδιαίτερα αντιληπτές με την αντίστοιχη των χορών της Κρήτης. Αυτό συμβαίνει γιατί η χορολογική περιφέρεια του νοτιο-ανατολικού Αιγαίου εμφανίζει κοινά μορφικά και υφολογικά χαρακτηριστικά με αυτήν της Κρήτης. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η τεκμηρίωση της δομικής και μορφολογικής συνάφειας των χορών της Καρπάθου και Κάσου προκειμένου να διαπιστωθούν οι ομοιότητες και οι διαφορές τους σε σχέση με αυτών της Κρήτης. Ειδικότερα, με βάση τη δομικό μορφολογική και συγκριτική μέθοδο, στοχεύει στην ανάδειξη των κοινών κινητικών τύπων ή υποκινητότυπων που συναντώνται στις προαναφερθείσες περιοχές προκειμένου να διαφανεί τόσο η κοινή δομική τους σύσταση όσο και η υφολογία τους. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η εθνογραφική μέθοδος, η οποία βασίστηκε στη χρήση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών. Οι πρωτογενείς πηγές αφορούν στα δεδομένα που προέρχονται από την επιτόπια έρευνα. Η χρήση των δευτερογενών πηγών βασίζεται στις αρχές τις αρχειακής ιστορικής και εθνογραφικής έρευνας. Η καταγραφή των χορών γίνεται με βάση το σύστημα σημειογραφίας του Laban, ενώ για την ανάλυση της δομής και μορφής των χορών χρησιμοποιήθηκε η δομική-μορφολογική μέθοδος. Τέλος, για τη σύγκριση της δομής και μορφής των χορών χρησιμοποιείται η συγκριτική μέθοδος. Εν κατακλείδι, η ανάλυση έδειξε ότι οι χοροί της Κάσου και Καρπάθου παρά τις φαινομενικές διαφορές τους εμφανίζουν κοινά στοιχεία τόσο στη σύσταση της δομής όσο και στην υφολογία με τους χορούς της Κρήτης. Λέξεις κλειδιά: χορευτικές μορφές-σύγκριση χορών 41. Η "ΠΡΩΤΗ" ΚΑΙ Η "ΔΕΥΤΕΡΗ ΥΠΑΡΞΗ" ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ ΣΤΟΝ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟ ΤΟΥ ΈΒΡΟΥ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Φιλιππίδου Ε., Κουτσούμπα Μ., Τυροβολά Β. THE "FIRST" AND ΤΗΕ "SECOND EXISTENCE" OF FOLK DANCE IN PENTALOFOS, EVROS. A COMPARATIVE STUDY E. Filippidou, M. Koutsouba, V. Tyrovola Η περιοχή του Τριγώνου του νομού Έβρου, μία πολυπολιτισμική περιοχή μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Τουρκίας, χαρακτηρίζεται από μια μεγάλη ποικιλία ρυθμών και χορευτικών μορφών, καθώς σε αυτή συνυπάρχουν αρμονικά ομάδες γηγενών και προσφυγικές ομάδες κυρίως από την Αδριανούπολη και τη Βόρεια Θράκη. Μία από τις κοινότητες του Τριγώνου είναι και ο Πεντάλοφος, που κατοικείται από αμιγώς ντόπιους κατοίκους. Σήμερα, στην κοινότητα αυτή παρατηρείται τόσο η διατήρηση κάποιων χορευτικών δρωμένων, όσο και η αναβίωση και η αναγέννησή τους. Η δεύτερη, πραγματοποιείται από το Σύλλογο γυναικών της κοινότητας και έχει ως αποτέλεσμα ο χορός να αναπαριστάνεται μέσα στη αίθουσα του Συλλόγου, καθώς και σε χορευτικές παραστάσεις. Έτσι, ο χορός στην περίπτωση του Πενταλόφου αποτελεί στοιχείο έκφρασης του Συλλόγου, αλλά ταυτόχρονα συνιστά και λειτουργικό κομμάτι όλων των κατοίκων της κοινότητας, οι οποίοι συμμετέχουν ενεργά τόσο στο δημόσιο χορό του πανηγυριού, όσο και στις εθιμικές περιστάσεις που διατηρούνται ακόμη. Συνεπώς, παρατηρείται η συνύπαρξη του χορού στο πρωτογενές περιβάλλον του με τη μεταφορά του στη χορευτική σκηνή από τους ίδιους ανθρώπους, που είναι συγχρόνως και μέλη της κοινότητας, αλλά και μέλη του Συλλόγου. Με άλλα λόγια, παρατηρείται η ταυτόχρονη "πρώτη" και "δεύτερη ύπαρξη" του χορού. Σκοπός της ερευνητικής αυτής εργασίας είναι να διαπιστώσει τις τυχόν διαφοροποιήσεις του μουσικο-χορευτικού φαινομένου της κοινότητας Πενταλόφου στα δύο αυτά περιβάλλοντα τέλεσης. Ειδικότερα, με βάση τη συγχρονία στην κοινότητα του Πενταλόφου και με σημείο αναφοράς τα συστατικά στοιχεία του χορού σε μακροεπίπεδο (χώρος, χρόνος, διοργάνωση, μουσική συνοδεία, μουσικά όργανα, συμμετέχοντες, χορευτικό ρεπερτόριο, στοιχεία χορών), στοχεύει στην ανάδειξη των ομοιοτήτων και διαφορών στα δύο περιβάλλοντα τέλεσης της χορευτικής πράξης. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με βάση την εθνογραφική μέθοδο και προέρχεται από πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές, ενώ για την επεξεργασία τους χρησιμοποιήθηκε η συγκριτική μέθοδος. Οι έννοιες της "πρώτης" και "δεύτερης ύπαρξης" χρησιμοποιούνται με βάση τον ορισμό της Kealiinihomoku (1972) σύμφωνα με τον οποίο στην πρώτη περίπτωση ο χορός συνιστά αναπόσπαστο κομμάτι μιας κοινωνίας, ενώ στη δεύτερη ελκύει το ενδιαφέρον μεμονωμένων ατόμων ή ομάδων. Από την ανάλυση και σύγκριση των δεδομένων διαπιστώνεται, ότι παρόλο που το χορευτικό ρεπερτόριο παραμένει το ίδιο και στις δύο περιπτώσεις, τα

5 5 υπόλοιπα στοιχεία διαφοροποιούνται. Ως εκ τούτου, παρόλο που στην κοινότητα Πενταλόφου παρατηρείται ταυτόχρονη "πρώτη" και "δεύτερη ύπαρξη" του χορού, ωστόσο αναδεικνύονται σημαντικές διαφορές σε μια πλειάδα στοιχείων. Λέξεις κλειδιά: Τρίγωνο Έβρου, πρωτογενές περιβάλλον, σύλλογος, αναβίωση δρωμένων, χορευτικό ρεπερτόριο, χορευτική σκηνή 88. ΧΟΡΟΣ, ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΚΑΙ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ: Η ΔΥΑΔΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ ΗΘΙΚΗΣ ΤΗΣ ΡΕΜΠΕΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΖΕΜΠΕΚΙΚΟΥ ΧΟΡΟΥ Τυροβολά Κ.Β. CODE OF ETHICS, DANCE AND SONG: THE BINARY CATEGORIZATION TO ETHICS CODE IN THE TRADITION OF REMPETIKO. THE CASE OF URBANISED DANCE OF "ZEIBEKIKO" V.K. Tyrovola Σύμφωνα με τις ανθρωπολογικές θεωρήσεις, ο κώδικας ηθικής είναι ένα σύστημα κριτηρίων αφενός συνειδητών, βάση των οποίων αξιολογούνται κοινωνικά τα άτομα και τοποθετούνται στην κοινωνική ιεραρχία και αφετέρου, ασύνειδων βάσει των οποίων καταγράφονται οι κοινωνικές σχέσεις. Από την άλλη πλευρά, η δυαδική κατηγοριοποίηση είναι ένα εννοιολογικό εργαλείο που βρίσκει εφαρμογή στις κοινωνικές επιστήμες με δύο τρόπους: α) είτε στην ανάλυση θεμάτων που αφορούν σε αυτή καθαυτή την ανθρώπινη νόηση β) είτε στην ερμηνεία της κοινωνικής πραγματικότητας, μέσα από την αναγωγή στην ανθρώπινη σκέψη, δηλαδή την αναγωγή στο συμβολικό επίπεδο. Στις προαναφερόμενες επιστήμες ο κώδικας ηθικής, προβάλλεται κυρίως μέσα από το δυαδικό δίπολο "τιμή/ντροπή" και υπάγεται σε ένα σύστημα προ-αστικό ή αστικοποίησης των αγροτικών στρωμάτων, ρυθμίζοντας εκεί την κατανομή ισχύος και τη δύναμη επιβολής. Σύμφωνα με τα παραπάνω, τα άτομα που έχουν "τιμή" και "ντροπή", βρίσκονται στο πλαίσιο του κοινωνικά παραδεκτού με τη θετική ή αρνητική αποτίμησή τους. Τι συμβαίνει όμως με τους ρεμπέτες και τη ρεμπέτικη παράδοση; Στην προκειμένη περίπτωση, σε ποια συγκεκριμένη ανθρώπινη σκέψη αναφερόμαστε; Σε ποιο νοητικό σύστημα ανήκει ο ηθικός κώδικας της "τιμής/ντροπής"; Με ποιο τρόπο ο ζεμπέκικος-ο κυρίαρχος χορός της ρεμπέτικης παράδοσηςαναδεικνύει, στο συμβολικό επίπεδο, τον κώδικα ηθικής της ρεμπέτικής κοινωνίας ή των ίδιων των ρεμπετών; Σκοπός της εργασίας είναι η ανάδειξη των ηθικών αξιών και των κοινωνικών σχέσεων της ρεμπέτικης κοινωνίας μέσα από το θεματικό περιεχόμενο των τραγουδιών, τα οποία, από την πλευρά της μουσικής συνοδείας, είναι τονισμένα στο ρυθμό του ζεμπέκικου χορού. Ειδικότερα, μέσα από την ανάλυση ενός δισκογραφικού δείγματος 150 τραγουδιών της κλασσικής περιόδου του ρεμπέτικου ( ) και με βάση το μεθοδολογικό μοντέλο των δυαδικών ερμηνευτικών σχημάτων του Herzfeld [π.χ. μέσα-έξω, άνδρας-γυναίκα, εσωστρέφειαεξωστρέφεια, υπερηφάνεια-αυτοκριτική, δύναμη-αδυναμία, κυριαρχία-υποτέλεια, μάνα-ερωμένη, ως συμπληρωματικών εννοιολογικών ζευγών], στοχεύει στην προβολή των βασικών ηθικών χαρακτηριστικών της ρεμπέτικης κοινωνίας και των εκφραστών της, στην πολυμορφία και την ιστορικότητα. Εν κατακλείδι, στη ρεμπέτικη παράδοση, ο ηθικός κώδικας, όπως αναδεικνύεται από το θεματικό περιεχόμενο των τραγουδιών που συνοδεύουν το ζεμπέκικο χορό, εμφανίζεται εντελώς αντίθετος με τις επικρατούσες συμβατικές ηθικές αξιολογήσεις της αντίστοιχης χρονικής περιόδου. Η "τιμή" και η "ντροπή", αποκτούν διαφορετική διάσταση από αυτή της αποδοχής του κοινωνικά "επιτρεπτού", εκφραζόμενες, αφενός υπό τους όρους της υπεραξιολόγησης της ζωής της παρανομίας και αφετέρου, υπό τους όρους ενός κώδικα ηθικών κανόνων συμπεριφοράς και αξιών στους οποίους στηρίζεται το γόητρο του "μάγκα". Πρόκειται για ηθικούς κανόνες συμπεριφοράς που διέπουν τις αντιφατικές σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της συγκεκριμένης κοινωνικής υπο-ομάδας, αναδεικνύοντας έναν ιδιότυπο αξιολογικό κώδικα ηθικής, ο οποίος συναντάται-όχι τυχαία-στους ηθικούς κανόνες συμπεριφοράς αντίστοιχων υπο-ομάδων και άλλων χωρών. Λέξεις κλειδιά: κώδικας ηθικής,"τιμή/ντροπή",δυαδικά ερμηνευτικά σχήματα, ρεμπέτικο τραγούδι, ζεμπέκικος χορός.

6 6 89. ΜΙΑ ΑΠΟΤIΜΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΟΡΟΥ ΤΟΥ LABAN ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΧΟΡΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Σκαφίδα Α., Κουτσούμπα Ι.Μ., Τυροβολά Κ.Β. AN APPRAISAL OF THE USE OF THE LABANOTATION SYSTEM IN THE GREEK FOLK DANCES IN GREECE A. Skafida, M.I. Koutsouba, V.K. Tirovola Βασική προϋπόθεση για την αρχειοθέτηση, διατήρηση, αναβίωση μιας χορογραφίας, αλλά και για την ακαδημαϊκή έρευνα και μελέτη του χορού είναι η καταγραφή της χορευτικής κίνησης με ένα σημειογραφικό σύστημα, καθώς η σημειογραφία του χορού συμβάλλει στην κατανόηση της χορευτικής κίνησης, ενώ παράλληλα συνιστά ένα βασικό εργαλείο για τη διάδοση της χορευτικής γνώσης. Στην Ελλάδα η χρήση ποικίλων σημειογραφικών συστημάτων είναι σχετικά πρόσφατη, ενώ από τη δεκαετία του 1990 και μετά πυκνώνουν οι προσπάθειες καταγραφής ελληνικών παραδοσιακών χορών με το σύστημα σημειογραφίας κίνησης και χορού του Laban, το Labanotation. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η συλλογή και αποτίμηση της καταγραφής των λαϊκών παραδοσιακών χορών στην Ελλάδα με το σύστημα Laban που χρήζει παγκόσμιας απήχησης στην έρευνα του χορού, ούτως ώστε να αξιολογηθεί η χρήση του συγκεκριμένου συστήματος στην χώρα μας. Για το σκοπό αυτό γίνεται καταγραφή όλων των ερευνητών του χορού στην Ελλάδα που έχουν μέχρι σήμερα χρησιμοποιήσει το σύστημα Laban στην περίπτωση του ελληνικού παραδοσιακού χορού, καθώς και όλων των χορών που έχουν καταγραφεί με το σύστημα αυτό. Η καταγραφή πραγματοποιείται μέσα από βιβλιογραφική επισκόπηση. Από την επισκόπηση διαπιστώνεται ότι η χρήση του σημειογραφικού συστήματος του Laban τόσο από πλευράς ερευνητών όσο και χορευτικών μορφών είναι πολύ περιορισμένη, δεδομένης της ανάπτυξης της έρευνας του χορού στην Ελλάδα, αλλά και των πολυπληθών χορευτικών μορφών της. Από την άλλη πλευρά, οι υπάρχουσες προσπάθειες δηλώνουν τη στροφή που πραγματοποιείται στη χώρα μας όσον αφορά το σημαντικό αυτό κομμάτι έρευνας και μελέτης του χορού. Ωστόσο, υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα για μια ευρύτερη υιοθέτηση του σημειογραφικού συστήματος του Laban, υιοθέτηση που θα ενδυναμώσει την παρουσία της ελληνικής έρευνας και μελέτης του χορού στο διεθνές γίγνεσθαι. Λέξεις κλειδιά: σημειογραφία κίνησης και χορού με το σύστημα Laban, ελληνικός παραδοσιακός χορός, έρευνα του χορού, Έλληνες ερευνητές 81. Ο ΧΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΣΜΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΟΥ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΓΑΜΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ Ταμπάκη Α.Α., Κουτσούμπα I.M., Τυροβολά K.B. DANCE AT THE SECULAR PHASE OF THE EPIROTIC WEDDING THE EXAMPLE OF THE PARAMYTHIA AREA A.A. Tampaki, M.I. Koutsouba, V K. Tyrovola Παρά την αλλαγή των κοινωνικών δομών τα χρόνια που προηγήθηκαν, διαπιστώνουμε ότι ο αστικός τρόπος ζωής στην Ήπειρο δεν έχει επηρεάσει μέχρι σήμερα ολοκληρωτικά τη συμπεριφορά των νέων σχετικά με την διατήρηση των τοπικών παραδόσεων. Για παράδειγμα, ο γάμος στην Παραμυθιά της Ηπείρου εξακολουθεί να τελείται με τον παραδοσιακό τρόπο και να αντικατοπτρίζει μέσω του χορού και του τραγουδιού την παραδοσιακή ζωή και τις κοινωνικές αξίες της τοπικής κοινωνίας, αναδεικνύοντας μεταξύ άλλων τη σημασία του χορού και του τραγουδιού ως ιδιαίτερης δραστηριότητας της οικογένειας και της κοινότητας. Η παρούσα έρευνα εστιάζει στην εθιμοτυπική λειτουργία των σημαντικότερων χορών που τελούνται κατά την κοσμική φάση του Παραμυθιώτικου γάμου στη συγχρονία. Σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση της λειτουργίας του χορού και του τραγουδιού σε σχέση με τα πρόσωπα που εμπλέκονται στην κοσμική φάση του γάμου. Ειδικότερα, με αναφορά στην τοπική κοινωνία της Παραμυθιάς, το χορό και το θεματικό περιεχόμενο των τραγουδιών, επισημαίνονται τα ήθη και έθιμα κατά την κοσμική φάση του γάμου, εστιάζοντας: α) στο ρόλο του κουμπάρου β) στο ρόλο του πρωτοχορευτή στον εκάστοτε χορό και, γ) στο ρόλο τη γυναίκας που βρίσκεται στην κορυφαία θέση του χορού. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στο τραγούδι του γάμου και καταγράφεται το μουσικο-χορευτικό

7 7 ρεπερτόριο κατά την κοσμική φάση. Η προσοχή εστιάζεται στην άμεση σχέση του θεματικού περιεχομένου των τραγουδιών με τον πρωτοχορευτή. Οι νέοι, ως συνεχιστές της ηπειρώτικης παράδοσης, συνηθίζουν κάθε φορά που αλλάζουν τα λόγια του τραγουδιού και αναφέρονται σε συγκεκριμένο πρόσωπο, το τελευταίο να επιτελεί και το ρόλο του πρωτοχορευτή. Με αυτό τον τρόπο διατηρούν τη "σειρά στο χορό" υπό τους όρους των παραδεδομένων. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η εθνογραφική μέθοδος, η οποία βασίστηκε στη χρήση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών. Τα δεδομένα ταξινομήθηκαν σύμφωνα με το μεθοδολογικό μοντέλο του Van Gennep, σε τρεις φάσεις (έθιμα χωρισμού, μεταβατικά και ενσωμάτωσης). Πρόκειται για ένα θεωρητικό σχήμα, που έχει δυνατότητα εφαρμογής σε όλες τις εκδηλώσεις της κοινωνικής ζωής, που λειτουργούν ως εθιμικές διαδικασίες ή δρώμενα. Η καταγραφή των χορών γίνεται με το σύστημα σημειογραφίας Laban. Για την ανάλυση της δομής και μορφής των χορών χρησιμοποιείται η δομική-μορφολογική και τυπολογική μέθοδος ανάλυσης. Συμπερασματικά, οι νέοι της Παραμυθιάς διατηρούν κάποια από τα βασικά χαρακτηριστικά του παραδοσιακού ηπειρώτικου γάμου. Στο γαμήλιο γλέντι εξακολουθούν να χορεύουν χορούς, οι οποίοι διατηρούν μέχρι σήμερα το ξεχωριστό τους νόημα, εφόσον αντικατοπτρίζουν εθιμοτυπικές διαδικασίες που σηματοδοτούν τις διατηρητέες αξίες της τοπικής κοινωνικής ζωής. Λέξεις κλειδιά: ελληνικός παραδοσιακός χορός, τραγούδι, πρωτοχορευτής, κοσμική φάση γάμου, Ήπειρος 205. "ΚΙ Ο ΧΟΡΟΣ ΚΑΛΑ ΚΡΑΤΕΙ": ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΤΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟ ΧΟΡΟ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΑΔΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Πανοπούλου Κ., Ζωγράφου Μ. "AND THE DANCE GOES ON": IMAGES AND THEIR TRANSFERENCE TO PROVERBS VELATED TO DANCE IN GREECE K. Panopoulou, M. Zografou Η λαϊκή παροιμία έχει εξεταστεί κυρίως ως ποιητικό είδος. Όμως τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να προκαλεί το ενδιαφέρον των μελετητών ως προς τις κοινωνιολογικές διαστάσεις της, εξαιτίας της μακροβιότατης αλλά και σύγχρονης χρήσης της. Το σύνολο των παροιμιών αποτελεί ένα σύστημα κανόνων ηθικής συμπεριφοράς και λαϊκού δικαίου διατυπώνοντας με συμπυκνωμένο λόγο τις ισχύουσες αντιλήψεις γύρω από τη ζωή των ανθρώπων. Στην ελληνική βιβλιογραφία τη σημαντικότητα των παροιμιών που αναφέρονται στο χορό επισήμανε ο Δ. Λουκάτος τονίζοντας τη συμβολή τους, εξαιτίας του εύρους τους, στη διαμορφωμένη αντίληψη για το χορό των φορέων του λαϊκού πολιτισμού. Η εργασία αυτή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος που αφορά στην ανίχνευση των αντιλήψεων περί χορού μέσα από τον υπονοούμενο συμβουλευτικό λόγο των παροιμιών. Στόχος αυτής της ανακοίνωσης είναι η παρουσίαση μιας πρώτης ταξινομικής εκδοχής των ποικίλων παροιμιών για το χορό. Για τη συλλογή του υλικού χρησιμοποιήθηκαν τα αρχεία του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, του σπουδαστηρίου Λαογραφίας του Α.Π.Θ., της Δημόσιας Βιβλιοθήκης των Σερρών. Το υλικό αυτό συμπληρώθηκε και με εθνογραφικό υλικό από προσωπική έρευνα των συγγραφέων καθώς επίσης και από αντίστοιχο υλικό καθοδηγούμενων από τους συγγραφείς διπλωματικών εργασιών. Οι πρώτες συμπερασματικές παρατηρήσεις προτείνουν την ταξινόμηση των παροιμιών σε κατηγορίες που αφορούν σε μορφικού χαρακτήρα διαστάσεις και σε κατηγοριοποιήσεις που συνδέονται με τις ισχύουσες κοινωνικές δομές (διάκριση κατά φύλα, εργασία, κλπ.). Λέξεις κλειδιά: χορός, παροιμίες 226. ΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΧΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ Σαββίδου Κ., Γουλιμάρης Δ., Σερμπέζης Β., Φιλίππου Φ. LEARNING ASSOCIATIONS OF GREEK DANCES AND MOTIVATION K. Savidou, D. Goulimaris, V. Serbezis, F. Filipou Η παρακίνηση μπορεί να καθοριστεί ως ο βαθμός με τον οποίο ένα άτομο καταβάλει προσπάθεια με σκοπό να

8 8 κατευθυνθεί σε ένα συγκεκριμένο στόχο τον οποίο έχει θέσει εκ των προτέρων. Στην παρακίνηση των ανθρώπων πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τις ανάγκες της ομάδας που διοικούμε, των ατόμων που αποτελούν την ομάδα και των μαθητών. Οι άνθρωποι έχουν ισχυρότερα κίνητρα να εργαστούν προς ένα στόχο αν έχουν συμμετάσχει στον καθορισμό του. Η παρακίνηση είναι μια διαδικασία στην οποία οι άνθρωποι επιλέγουν ένα πρότυπο συμπεριφοράς προκειμένου να επιτευχθούν οι προσωπικοί τους στόχοι. Τα κίνητρα σχετίζονται με εξωτερική επίδραση η οποία εσωτερικεύεται. Αυτό κατευθύνει την συμπεριφορά του ατόμου ώστε να πετύχει τους στόχους που έχει θέσει. Οι περισσότερες θεωρίες κινήτρων επικεντρώνουν την προσοχή τους στην εξέταση των ανθρωπίνων αναγκών και τους τρόπους ικανοποίησης τους. Στην παρακίνηση υπάρχει μια αλυσιδωτή αντίδραση που αρχίζει με τις ανάγκες, οι οποίες δημιουργούν επιθυμίες. Στην συνέχεια τα άτομα επιδιώκουν να πραγματοποιήσουν τις επιθυμίες τους, ώστε να νιώσουν ικανοποίηση. Αυτή η αλυσίδα ανάγκης, επιθυμίας, ικανοποίησης εξηγεί και τον λόγο για τον οποίο οι άνθρωποι εργάζονται. Σύμφωνα με την θεωρία παρακίνησης του Hertzberg οι παράγοντες που προκαλούν το αίσθημα ικανοποίησης των εργαζομένων είναι έξι (επίτευξη, ευθύνη, αναγνώριση, ανέλιξη, εργασιακό ενδιαφέρον, προσωπική ανάπτυξη). Στους πολιτιστικού φορείς, που πραγματοποιούνται μαθήματα ελληνικών χορών, το εκπαιδευτικό αποτέλεσμα επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από την εργασιακή ικανοποίηση των δασκάλων χορού. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση των έξι παραγόντων παρακίνησης των δασκάλων ελληνικών χορών. Το δείγμα της έρευνας ήταν εξήντα εννέα καθηγητές ελληνικών χορών. Η συλλογή των δεδομένων της έρευνας πραγματοποιήθηκε με το ερωτηματολόγιο παρακίνησης των Everard και Morris. Από τα αποτελέσματα προκύπτει ότι η πλειοψηφία των παραγόντων είναι πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Περιθώρια βελτίωσης παρουσιάζονται στο βαθμό ελευθερίας, στη λήψη των αποφάσεων και των εργασιακών ρόλων των δασκάλων χορού. Λέξεις κλειδιά: χορός, παρακίνηση, πολιτιστικοί φορείς 227. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΧΟΡΩΝ Γουλιμάρης Δ., Φιλίππου Φ., Σαββίδου Κ., Σερμπέζης Β. MOTIVES MODEL IN GREEK DANCE TEACHER D. Goulimaris, F. Filipou, K. Savidou, V. Serbezis Η μεταβολή του κοινωνικο-οικονομικού πλαισίου στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα οδήγησε στο δευτερογενή τρόπο μετάδοσης του παραδοσιακού χορού. Η αστικοποίηση του πληθυσμού είχε ως συνέπεια την ίδρυση πολιτιστικών φορέων που στόχο έχουν την διατήρηση και αναμετάδοση της ελληνικής παράδοσης. Ο ρόλος του δασκάλου χορού είτε διδάσκει το αντικείμενο του σε σχολείο είτε σε κάποιο πολιτιστικό φορέα αφορά τόσο την εκμάθηση των ελληνικών παραδοσιακών χορών στις νεότερες γενιές όσο και την θεατρική παρουσίαση του χορού ως καλλιτεχνικό είδος. Η παρουσία του είναι κομβική για την εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η αποτελεσματικότητα ενός μαθήματος χορού σχετίζεται με την παρακίνηση του δασκάλου χορού. Για να παρακινηθεί θα πρέπει να θέσει στόχους ώστε να προσπαθήσει για την επίτευξη τους. Έτσι θα μπορέσει να προσφέρει στον ίδιο ένα σπουδαίο εργασιακό αποτέλεσμα, ικανοποίηση και ευεξία. Ο συνδυασμός παρακίνησης και κατάλληλων διδακτικών μεθόδων οδηγούν σε ένα αποτελεσματικό και ευχάριστο μάθημα. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της δυνατότητας εφαρμογής του μοντέλου κινήτρων του Hertzberg στο χώρο της εκπαίδευσης ελληνικών χορών. Συγκεκριμένα, έγινε προσπάθεια να διαπιστωθεί αν οι «παρακινητές», οι οποίοι είναι οι παράγοντες εργασιακού περιεχομένου, επιβεβαιώνονται στην περίπτωση των εκπαιδευτών ελληνικών χορών. Το δείγμα της έρευνας ήταν εξήντα εννέα καθηγητές ελληνικών χορών. Η μέθοδος του self-completed ερωτηματολογίου επιλέχθηκε για τη διερεύνηση των απόψεων τους. Για τη συλλογή των δεδομένων της έρευνας χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο παρακίνησης των Everard και Morris. Ελέγχθηκε η παραγοντική δομή και η εσωτερική συνοχή των «παρακινητών» παραγόντων της θεωρίας. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τους έξι παράγοντες της θεωρίας. Το γεγονός αυτό προσφέρει στα μέλη της διοίκησης των πολιτιστικών φορέων και στους ερευνητές του αντικειμένου ένα χρήσιμο εργαλείο ανάλυσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την βελτίωση της εργασιακής ικανοποίησης των καθηγητών ελληνικών χορών και την μεγιστοποίηση του εκπαιδευτικού αποτελέσματος. Λέξεις κλειδιά: χορός, κίνητρα, δάσκαλος χορού

9 O EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ TOY ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ Γκαρτζονίκα Ε. GREEK TRADITIONAL DANCE IN SECONDARY EDUCATION: PURPOSE AND CONTENT OF THE SUBJECT DURING THE PERIOD E. Gartzonika O ελληνικός παραδοσιακός χορός έχει μια μακρά παρουσία στη δημόσια εκπαίδευση. Η ένταξή του αρχικά (1914), στις απογευματινές σχολικές δραστηριότητες με τον όρο εθνικοί χοροί και η συμμετοχή του αργότερα(1932), «ως κατακλείς κάθε τύπου σχολικών εκδηλώσεων», στη δημιουργία συλλογικών αναπαραστάσεων, καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό το σκοπό και το περιεχόμενο της διδασκαλίας του στην υποχρεωτική εκπαίδευση. Αντικείμενο της εργασίας αποτελεί η διερεύνηση του ελληνικού παραδοσιακού χορού στη μέση εκπαίδευση κατά το χρονικό διάστημα , μέσα από τα επίσημα θεσμικά κείμενα. Ειδικότερα, εξετάζει τις αλλαγές που έγιναν στους σκοπούς και το περιεχόμενο του διδακτικού αντικειμένου, σε συνάρτηση με τις γενικότερες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις αλλά και τις επικρατούσες ιστορικό-κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες. Η τεχνική της ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου που χρησιμοποιείται για την εξέταση πρωτογενών κατά βάση πηγών, αναδεικνύει τις βαθύτερες επιδιώξεις της εκάστοτε εκπαιδευτικής πολιτικής που συνδέονται με το αντικείμενο των ελληνικών παραδοσιακών χορών. Το εξεταζόμενο χρονικό διάστημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς εντοπίζονται σημαντικές εκπαιδευτικές μεταβολές, όπως είναι ο εκπαιδευτικός ν του 1964 αλλά και επιμέρους θεσμικές ρυθμίσεις που άπτονται του μαθήματος των ελληνικών παραδοσιακών χορών. Συνοψίζοντας θα λέγαμε ότι, η εικοσαετία αποκρυσταλλώνει τις προθέσεις της πολιτείας όσον αφορά τις επιδιώξεις από τη διδασκαλία του ελληνικού παραδοσιακού χορού. Ο διαχρονικός στόχος της συγκρότησης της εθνικής ταυτότητας των νέων πολιτών μέσω της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, ασκεί σημαντική επίδραση στη διαμόρφωση των περιεχομένων του αντικειμένου. Η συνεχής χρήση του όρου εθνικοί χοροί, η ανάδειξη δύο χορών σε «πανελλήνιους» για υποχρεωτική διδασκαλία και η ενσωμάτωση των τοπικών χορών στην εκπαιδευτική διαδικασία, πιστοποιούν τη συμβολή του αντικειμένου στη συγκρότηση και αναπαραγωγή της εθνικής ταυτότητας. Λέξεις κλειδιά: εθνικοί χοροί, υποχρεωτική εκπαίδευση, εθνική ταυτότητα, εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις 298. ΧΟΡΕΥΤΙΚΑ ΥΒΡΙΔΙΑ ΩΣ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΜΕ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΧΟΡΟΥ ΤΟΥ ΖΟΡΜΠΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΒΟΡΙΓΙΝΕΣ Πατεράκη Μ. DANCE HYBRIDS AS SPACES FOR CONVERSATION BETWEEN LOCAL AND GLOBAL. THE CASE OF ABORIGINAL CHOREOGRAPHY OF ZORBA'S DANCE. M. Pateraki Σύμφωνα με την ανθρωπολογική οπτική ο χορός, ως ένα συμβολικό σύστημα, συνομιλεί, συνδυάζοντας παλιές φόρμες με νέους τρόπους, δημιουργώντας νέα μηνύματα αντίστοιχα με το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο χρησιμοποιείται. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η μελέτη της Αβοριγίνιας χορογραφίας του χορού του Ζορμπά έτσι όπως αυτή παρουσιάστηκε από μία ομάδα ιθαγενών του Elcho Island, σε εκδήλωση της Ελληνικής κοινότητας του Darwin της Β. Αυστραλίας. Σύμφωνα με τα δεδομένα, η συγκεκριμένη χορογραφία στοιχειοθετείται από ένα μείγμα παραδόσεων και τεχνικών που οικειοποιείται τη μουσική του χορού του Ζορμπά, άρρηκτα συνδεδεμένη με την παγκόσμια εμπορική του επιτυχία. Η εκμετάλλευση των νέων επικοινωνιακών τεχνολογιών (διαδίκτυο) για την προβολή αυτής της χορογραφίας του χορού του Ζορμπά είχε ως αποτέλεσμα το έντονο ενδιαφέρον του παγκόσμιου κοινού που καταγράφεται καθημερινά στην επισκεψιμότητα του καταχωρημένου αρχείου. Η παρούσα μελέτη υποστηρίζει ότι η υβριδική αυτή χορογραφία, αξιοποιώντας την παγκόσμια επιτυχία του χορού του Ζορμπά, αναδεικνύει συγκεκριμένες πολιτικές και

10 10 ιδεολογικές σκοπιμότητες που άπτονται του πολιτισμικού τουρισμού και όχι μόνο, αποτελεί ένα νέο τόπο έκφρασης της μικρής αυτής ομάδας ιθαγενών, τόπο συνομιλίας του τοπικού με το παγκόσμιο. Λέξεις κλειδιά: επινόηση, πολιτισμικός τουρισμός 291. ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Σερμπέζης Β., Παναγοπούλου Β. PLANNING AND ORGANISATION OF GREEK TRADITIONAL DANCES CONSEQUENCE: TEACHING PROGRAM FOR FIRST- AGE SCHOOL CHILDREN V. Serbezis, V. Panagopoulou Ένα από τα σοβαρότερα μεθοδολογικά προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει ο δάσκαλος χορού, είναι η επιλογή των αντικειμένων διδασκαλίας και η συγκρότησή τους σε ακολουθία καθόσον απαιτεί την ενδελεχή μελέτη της δομής και της λειτουργίας τους. Γενικότερα για τις τέχνες και ειδικότερα για το χορό η έννοια της δομής αντιστοιχεί στην ολοποιητική ενότητα που αφορά το παραγόμενο έργο, ως σύστημα όλων των σχέσεών του, μορφολογικών, συντακτικών και σημασιολογικών. Ο χορός ως μη λεκτική επικοινωνία έχει δομή και νόημα. Παρουσιάζει μια εξωτερική-εκφραστική πλευρά, μια αλληλουχία κινήσεων του ανθρώπινου σώματος, ιδιαίτερα οργανωμένη σε σχέση με το χώρο και το χρόνο. Η διδασκαλία είναι μια πολυσύνθετη διαδικασία μετάδοσης γνώσης που απαιτεί σωστή κατεύθυνση της σχέσης διδασκαλίας-μάθησης, με βασικό σκοπό την απόλυτη ποσοτική και ποιοτική ανάλυση και σύνθεση του όλου με τη μεγαλύτερη δυνατή χρονική οικονομία. Η δομική ανάλυση των αντικειμένων διδασκαλίας (κινητικών μοτίβων και χορών ) κρίνεται απαραίτητη, προκειμένου να διαφανούν οι κοινές δομικές ενότητες που συναντώνται σ αυτούς τους χορούς καθώς και οι σχέσεις που τις διέπουν. Το αναλυτικό πρότυπο που χρησιμοποιείται καθώς και η χρήση της σχετικής ορολογίας, βασίζεται στην αναλυτική μορφολογική μέθοδο των Martin & Pessovar και στην ταξινομική χορολογική μέθοδο του Dance Study Group of the I.F.M.C. Ο συνδυασμός των δύο αυτών μεθόδων ανάλυσης χρησιμοποιήθηκε και στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, καθώς δίνει τη δυνατότητα για πληρέστερη αναλυτική παρουσίαση της μορφής του χορού σε μικροεπίπεδο όσο και σε μακροεπίπεδο, προσδιορίζοντας έτσι το σύνολο των δυνατών σχέσεων των διαφόρων επιπέδων της χορευτικής φόρμας. Σκοπός της εργασίας είναι να μελετηθούν τα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά το σχεδιασμό προγράμματος διδασκαλίας παραδοσιακού χορού σε παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας και να ταξινομηθούν με στόχο την οργάνωση ορθής ακολουθίας. Μέσω της αναλυτικής μορφολογικής και της ταξινομικής χορολογικής μεθόδου αναζητήθηκαν οι ειδικώτερες παράμετροι-συνιστώσες που, συνδυαζόμενες ορθά και κατ αναλογία, στοιχειοθετούν μια σωστή ακολουθία. Από τα αποτελέσματα προέκυψε ότι ως τέτοιες παράμετροι θεωρούνται: η μελορυθμική και ρυθμοκινητική πλοκή, η δημοφιλία, η αντιπροσωπευτικότητα, το χορευτικό σχήμα, η κατηγορία της χορευτικής φόρμας, η δομή της χορογραφίας, καθώς και η δομή του κινητικού και ρυθμικού μοτίβου. Τα αποτελέσματα αυτά έρχονται να συμπληρώσουν τα έως τώρα βιβλιογραφικά και ερευνητικά δεδομένα κατά τα οποία ως βασικές αρχές οργάνωσης ακολουθίας θεωρούνται: η αρχή της ορθής χρήσης των μέτρων, η αρχή της προοδευτικότητας και η αρχή της ρυθμικής αγωγής. Λέξεις κλειδιά: σχεδιασμός προγράμματος, αρχές οργάνωσης ακολουθίας, πρόγραμμα διδασκαλίας, παραδοσιακός χορός, πρώτη σχολική ηλικία 315. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΟΜΠΑΝΙΑ Λυκεσάς Χ., Νάκου Ι., Παναγοπούλου Β., Σερμπέζης Β. THE ROLE OF LUTE IN TRADITIONAL GREEK ORCHESTRA Lykesas Ch., I. Nakou, V. Panagopoulou, V. Serbezis Είναι γνωστό ότι η μουσική κομπανία αποτελεί ένα από τα τέσσερα υποσυστήματα που συναποτελούν το

11 11 χορευτικό σύστημα. Κατά την εξέλιξη του χορευτικού φαινομένου τα επί μέρους στοιχεία εμφανίζονται με βάση προγενέστερους κώδικες και συνάμα «λειτουργούν» ερμηνευτικά καθώς κάθε παραδοσιακή τέχνη και τεχνική είναι εκ προοιμίου αυτοσχεδιαστική. Το λαούτο είναι, ίσως, το πιο σημαντικό μουσικό όργανο της ανατολής ενώ κατέχει πρωταγωνιστική και εξέχουσα θέση στην Ελληνική παραδοσιακή μουσική γι αυτό και η μελέτη του αποτελεί ένα ιδιαίτερα ελκυστικό ερευνητικό ερέθισμα. Σκοπός της εργασίας ήταν να μελετήσει την εξέλιξη του λαούτου στον ευρύτερο Ευρασιατικό χώρο, την ιστορική του διαδρομή στην Ελλάδα καθώς και τον λειτουργικό του ρόλο στην ελληνική παραδοσιακή κομπανία. Ο ξεχωριστός και ιδιαίτερος μεταλλικός ήχος του χαρακτηρίζει την ελληνική μουσική από την Ήπειρο μέχρι την Θράκη και από την Μακεδονία ως την Κρήτη. Ο συνοδευτικός ή ρυθμικός του ρόλος ανάγει το λαούτο σε «οδηγό» για την ελεύθερη έκφραση των μελωδικών οργάνων και του τραγουδιστή καθιστώντας τις σχέσεις μεταξύ λαουτιέρη και πρωτοχορευτή αλληλένδετες και αλληλοεξαρτώμενες. Αν και το όργανο πρωτοεμφανίστηκε στην Μεσοποταμία την 3η χιλιετηρίδα π.χ., ο όρος «λαούτο» πρωτοχρησιμοποιήθηκε στη Γαλλία το 13ο μ.χ. αιώνα και προέρχεται από το αραβικό - ανδαλουσιανό όργανο που εισήχθη στην Ευρώπη κατά την επέλαση των Αράβων στην Ισπανία. Η ετυμολογία του όρου έχει τις ρίζες της στην αραβική φράση «al oud» που, κατά τον Sachs, σημαίνει ξύλο ή ευλύγιστο ραβδί. Σταδιακά διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη φτάνοντας στο ζενίθ του το 16ο αιώνα μ.χ. αφού όμως υπέστη πληθώρα κατασκευαστικών διαφοροποιήσεων που το βελτίωσαν παρέχοντάς του τη δυνατότητα να εκτελεί πολυφωνικές συνθέσεις. Η μετεξέλιξη, όμως, του σολιστικού του ρόλου αποκλειστικά σε συνοδευτικό, κατά τα μέσα του 18ου αιώνα, περιορίζει τη χρήση του λαούτου και το καθιστά μη απαραίτητο στη δυτική μουσική. Στον ελλαδικό χώρο ωστόσο, την ίδια εποχή, το λαούτο διαμορφώνεται σταδιακά έως ότου αποκτά τη σημερινή του μοναδική μορφή, που δημιουργείται από τη σύζευξη του ευρωπαϊκού και του αραβικού τύπου ώστε να έχει το καλύτερο δυνατό ηχητικό αποτέλεσμα. Επιπλέον η υιοθέτηση της δυτικής αρμονίας από τους λαουτιέρηδες που πραγματοποιείται μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, λόγω της επικράτησης της «ελαφράς» μουσικής, δημιουργεί μια νέα κατάσταση που μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντικώτατος σταθμός στην εξέλιξη όχι μόνο του οργάνου αλλά και της ελληνικής μουσικής γενικώτερα. Σήμερα, οι τύποι λαούτου που συναντώνται είναι εκτός από το κλασικό (στεριανό) λαούτο, το κρητικό που είναι μεγαλύτερο και το πολίτικο που έχει διαφορετική κατασκευαστική νοοτροπία και μοιάζει αρκετά στο ούτι. Ως προς τη λειτουργικότητα του το λαούτο αποτελεί ένα βασικό όργανο της κλασικής ελληνικής κομπανίας ενώ συναντάται σε διάφορα μουσικά σχήματα στις περιοχές της Θράκης, της Ανατολικής Ρωμυλίας, της Μικράς Ασίας, της Μακεδονίας, των νησιών του Αιγαίου, της Κρήτης και της Κύπρου. Συμπερασματικά η εμφάνιση και η εξελικτική πορεία του λαούτου τόσο στον υπόλοιπο κόσμο όσο και στην Ελλάδα είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αντίστοιχη πορεία της μουσικής. Λέξεις κλειδιά: έγχορδα μουσικά όργανα, παραδοσιακή μουσική, λαούτο 316. Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΑΜΟΙΒΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΤΥΛ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΧΟΡΩΝ ΚΑΣΤΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΤΡΕΜΟΥΛΙΣΤΟΣ Πίτση Α., Σερμπέζης Β., Παπαϊωάνου Α., Διγγελίδης Ν. THE EFFECTS OF THE RECIPROCAL AND THE CUED TEACHING STYLE ON LEARNING OF THE GREEK TRADITIONAL DANCES KASTRINOS AND TREMOULISTOS: A PILOT STUDY A. Pitsi, V. Serbezis, A. Papaioanou, N. Diggelidis Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να εξετάσει την επίδραση του αμοιβαίου στυλ και του στυλ του παραγγέλματος στην αναγνώριση, την αναπαραγωγή των ρυθμικών δομών και τη χορευτική απόδοση των παραδοσιακών χορών Καστρινός και Τρεμουλιστός. Εικοσιτρείς φοιτητές/τριες του Τ.Ε.Φ.Α.Α. του Δ.Π.Θ. χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: την ομάδα του αμοιβαίου στυλ διδασκαλίας (n=11) και την ομάδα του στυλ του παραγγέλματος (n=12). Αξιολογήθηκε η ακρίβεια με την οποία γινόταν από τους εξεταζόμενους φοιτητές η αναπαραγωγή των ρυθμικών δομών των δύο χορών καθώς και η μέτρηση των μερών του μουσικού μέτρου κάθε χορού. Η χορευτική απόδοσή τους σε κάθε χορό αξιολογήθηκε με βάση κριτήρια όπως η λαβή και το σχήμα του χορού, η στάση και η μετακίνηση στο χώρο, η ακρίβεια και η αυτοπεποίθηση εκτέλεσης των κινήσεων κάθε χορού, ο συγχρονισμός τους με τη μουσική. Πραγματοποιήθηκαν αρχικές μετρήσεις και στις δύο ομάδες πριν από την εφαρμογή του προγράμματος διδασκαλίας των χορών με τα δύο διαφορετικά στυλ. Για

12 12 κάθε χορό πραγματοποιήθηκαν τελικές μετρήσεις αμέσως μετά το τέλος της διδασκαλίας του. Οι ίδιες μετρήσεις επανελήφθησαν μετά το πέρας μιας εβδομάδας από τη διδασκαλία κάθε χορού. Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι τα άτομα που διδάχτηκαν τους χορούς με το αμοιβαίο στυλ διδασκαλίας αναγνώρισαν ευκολότερα τους δύο χορούς (p<0,05), διαφοροποιήθηκαν ως προς την αναπαραγωγή της ρυθμικής δομής και τη μέτρηση των μερών του μουσικού μέτρου (p<0,05) κάθε χορού. Επίσης διαφοροποιήθηκαν και ως προς τη χορευτική απόδοση των δύο χορών (p<0,05), συγκριτικά με τα άτομα που διδάχτηκαν με το στυλ του παραγγέλματος. Τα παραπάνω δεδομένα δείχνουν ότι το αμοιβαίο στυλ θα μπορούσε να αποτελέσει ένα εναλλακτικό στυλ διδασκαλίας Ελληνικών παραδοσιακών χορών. Λέξεις κλειδιά: στυλ διδασκαλίας, χορός 321. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ POINTE ΩΣ ΑΙΤΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΣΕ ΧΟΡΕΥΤΡΙΕΣ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΜΠΑΛΕΤΟΥ Γουίτας Η., Ματζιρίδη Μ. THE USE OF POINTE AS CAUSE OF INJURIES APPEARANCE IN CLASSIC BALLET DANCERS I. Gouitas, M. Matziridi Η ανάγκη ανάδειξης και εξέλιξης της υψηλής αισθητικής και της τεχνικής του κλασικού χορού, εισήγαγε τον 18ο αιώνα τη χρήση των Pointe. Αν και η χρήση των Pointe έδωσε πρωταγωνιστικό ρόλο στις χορεύτριες του κλασικού μπαλέτου, ωστόσο αρκετά συχνά αποτελεί σημαντικό παράγοντα πρόκλησης δυσάρεστων κακώσεων, καθοριστικών για την μετέπειτα επαγγελματική τους εξέλιξη. Οι κυριότεροι παράγοντες εμφάνισης των κακώσεων είναι η λανθασμένη τεχνική, η πρώιμη έναρξη εκμάθησης, η υπερχρησία και η λάθος τοποθέτηση των Pointe. Πηγές πληροφοριών για τη παρούσα εργασία αποτέλεσαν η ανασκόπηση της σύγχρονης σχετικής βιβλιογραφίας και διαδικτυακοί τόποι. Το κυριότερο συμπέρασμα από την ανασκόπηση των ερευνητικών άρθρων ήταν ότι οι χορεύτριες του κλασικού μπαλέτου σε σχέση με τους άντρες χορευτές είναι πιο επιρρεπής στην εμφάνιση κακώσεων και χρόνιας αστάθειας της ποδοκνημικής άρθρωσης, γεγονός που οφείλεται σε μεγάλο ποσοστό στην χρήση των Pointe. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η αναφορά των σημαντικότερων κακώσεων που προκαλούνται από τη χρήση των Pointe, των μέτρων πρόληψης και των μεθόδων αποκατάστασης με στόχο τη γρήγορη και ασφαλή επάνοδο των χορευτριών στις δραστηριότητές τους, αποτελώντας έτσι ένα απαραίτητο εργαλείο τόσο στα χέρια της χορεύτριας όσο και στα χέρια εκείνων που διδάσκουν την απαιτητική τέχνη του κλασικού χορού. Λέξεις κλειδιά: ιδιοδεκτική προπόνηση, Pilates, κατάγματα 313. ΤΑ ΜΕΜΒΡΑΝΟΦΩΝΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ: ΤΟ ΝΤΑΟΥΛΙ Παγκοζίδης Γ., Ναχμία Σ., Γιαννακούλια Β., Παναγοπούλου Β., Σερμπέζης Β. PERCUSSION INSTRUMENTS AND THEIR FUNCTIONALISM: THE TABOR G. Pagozidis, S. Nahmia, V. Giannakoulia, V. Panagopoulou, V. Serbezis Το νταούλι ανήκει στην κατηγορία των μεμβρανόφωνων μουσικών οργάνων, στα οποία ο ήχος παράγεται από τους παλμούς που προκαλούν τα ρυθμικά χτυπήματα στη μεμβράνη που τα καλύπτει. Συναντάται από τα αρχαία χρόνια με διάφορες ονομασίες ανά τον ελλαδικό χώρο, όπως «νταβούλι», «τοσκάνι» ή «τσοκάνι», «τουμπί» ή «τουμπάκι», «κιόσι», «ταβούλι» ή «παβούλι», «τούμπανο» ή «τουμπανέλι». Είναι ρυθμικό όργανο που παίζεται με δυο ειδικά φτιαγμένα νταουλόξυλα, τον κόπανο που είναι πιο βαρύ και χοντρό και τη βίτσα, που είναι λεπτότερο και πιο μακρύ ξύλο, των οποίων ο ήχος αντιστοιχεί στα ισχυρά και αδύναμα μέρη του μουσικού μέτρου αντίστοιχα Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να μελετήσει τη λειτουργικότητα των μεμβρανόφωνων μουσικών οργάνων και πιο συγκεκριμένα του νταουλιού στις κατά τόπους παραδοσιακές κομπανίες. Από την ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας προκύπτει ότι το νταούλι είναι κατεξοχήν ρυθμικό (ή και αντιστικτικό) όργανο και συνδυάζεται πάντα με τουλάχιστον ένα ακόμη όργανο μελωδίας. Μαζί με το ζουρνά αποτελούν στην

13 13 ηπειρωτική Ελλάδα μια μικρή ορχήστρα, τη λεγόμενη και «ζυγιά». Επίσης, συμμετέχει ως ρυθμικό όργανο σε κομπανίες πολλών περιοχών συνδυασμένο με κλαρίνο, βιολί, φλογέρα και λαούτο, ενώ είναι και απαραίτητο και στην τέλεση εθίμων της Θράκης αλλά και της Ανατολικής Ρωμυλίας. Λέξεις κλειδιά: μεμβρανόφωνα όργανα, κρουστά όργανα, ρυθμική συνοδεία, νταούλι 310. ΤΟ ΝΤΕΦΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ Βαγγελή Μ., Παγκοζίδης Γ., Μπούκος Στ., Σερμπέζης Β., Παναγοπούλου Β. THE TAMBOURINE IN THE HELLENIC SPACE M. Vaggeli, G. Pagozidis, St. Boukos, V. Serbezis, V. Panagopoulou Το ντέφι είναι ένα ρυθμικό όργανο της κατηγορίας των μεμβρανόφωνων μουσικών οργάνων, με ήχο ακαθόριστης μουσικής οξύτητας. Είναι ένας ξύλινος κύλινδρος με διάμετρο πάντα μεγαλύτερη από το ύψος, σκεπασμένος από τη μια μόνο βάση του με δέρμα. Όπως και το νταούλι, κατασκευάζεται σε διάφορα μεγέθη με τη διάμετρο της δερμάτινης επιφάνειάς του να κυμαίνεται από 20 έως 50εκ. Το δέρμα, συνήθως κατσίκας, προβάτου ή λαγού στερεώνεται στην άκρη του κυλινδρικού σκελετού με κόλλα ή μικρά καρφιά, ενώ αρκετά συχνά τοποθετείται και ένα μικρό ξύλινο στεφάνι για μεγαλύτερη ασφάλεια. Σε ορισμένες περιοχές, κατά μήκος του κυλινδρικού σκελετού και σε ίσες αποστάσεις μεταξύ τους, τοποθετούνται μικρά μπρούτζινα κύμβαλα (ζίλια), ενώ παλαιότερα το σκελετό κοσμούσαν εγχάρακτα σχέδια ή και γεωμετρικά με την ενθετική τεχνική. Μάλιστα, στη Θράκη, ακόμα και σήμερα στολίζουν το ντέφι με πολύχρωμες κορδέλες ενώ στο δέρμα του ζωγραφίζουν έγχρωμα σχέδια. Κρατιέται συνήθως με το αριστερό χέρι ενώ τα χτυπήματα με το δεξί χέρι παράγουν βαθύτερο ήχο όταν γίνονται κοντά στο κέντρο της δερμάτινης επιφάνειας και πιο οξύ όταν γίνονται στην περιφέρεια. Στην περίπτωση που κρατιέται με τα δυο χέρια, χτυπιέται με τα δάκτυλα και παράγει ποικίλους ρυθμικούς σχηματισμούς. Είναι όργανο ιδιαίτερα διαδεδομένο και κυρίως στις Βαλκανικές χώρες λόγω και του φαινομένου της «χορεύτριας αρκούδας». Στον ελλαδικό χώρο, το ντέφι ήταν γνωστό από τους αρχαιοελληνικούς χρόνους, άμεσα συνδεδεμένο με διονυσιακές-οργιαστικές τελετές με την ονομασία «τύμπανον», ενώ αργότερα κατά τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο συναντάται ως «πληθία» (τα) και «σείστρον». Σήμερα, στη Μακεδονία και τη Θράκη ονομάζεται και «νταϊρές» (ή «νταερές» ή «νταχαρές») ή «ταγαράκι» αλλά και «ντααρτζίκα» που αντικαθιστά το τουμπε(ρ)λέκι, ενώ σε κάποια χωριά της Φλώρινας λέγεται και «ταγάρι». Σκοπός της εργασίας ήταν να εξετάσει τη θέση που κατέχει το ντέφι στις παραδοσιακές κομπανίες ανά την Ελλάδα, καθώς και τη λειτουργικότητά του σε αυτές. Από τη μελέτη της υπάρχουσας βιβλιογραφίας αλλά και τις μαρτυρίες μουσικών, προκύπτει ότι το ντέφι κατέχει σημαντικό ρόλο στην παραδοσιακή κομπανία ως ρυθμικό όργανο. Εκτός από την κλασική ελληνική κομπανία, συναντάται είτε σε συνδυασμό με ένα ακόμη όργανο, όπως λύρα, γκάιντα, βιολί, λαούτο, μασιά, κλαρίνο, σαντούρι είτε ως συνοδευτικό καθιστικών ή χορευτικών τραγουδιών κυρίως αντικριστών γυναικείων και μερικών αντρικών χορών. Λέξεις κλειδιά: ντέφι, κλασσική κομπανία, μεμβρανόφωνα μουσικά όργανα 306. Ο ΧΟΡΟΣ ΩΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΠΟΥ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΕ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΟΡΟΥ Φιλίππου Φ., Μιχάλτση Μ., Γουλιμάρης Δ., Σερμπέζης Β. THE DANCE AS TOURIST ACTIVITY: FOREIGNERS PROFILE AND MOTIVATION IN GREEK DANCES SEMINARS F. Filippou, M. Michaltsi, D. Goulimaris, Serbezis V. Αποτελεί κοινή παραδοχή ότι ο τουρισμός του τύπου «ήλιος και θάλασσα», ως μοντέλου ανάπτυξης, είναι ξεπερασμένος και μη βιώσιμος. Οι λόγοι που συντελούν στο ξεπέρασμά του είναι, μεταξύ άλλων: ο μεγαλύτερος ανταγωνισμός από φθηνότερους προορισμούς (Τουρκία, Κροατία), δηλαδή από περιοχές που βρίσκονται ακόμα

14 14 σε χαμηλή οικονομική ανάπτυξη, η καταστροφή του περιβάλλοντος και η εκτεταμένη αστικοποίηση. Από το άλλο μέρος, ο πολιτιστικός τουρισμός παρουσιάζεται ως μια βιώσιμη εναλλακτική προοπτική από κοινωνικής, περιβαλλοντικής και οικονομικής σκοπιάς. Απαιτεί, όμως, μεγαλύτερες επενδύσεις στην προετοιμασία, την έρευνα και την επικοινωνία, καθώς και μια στενή συνεργασία ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Φυσικά, ο πολιτιστικός τουρισμός δεν αντιστρατεύεται τον τουρισμό «ήλιου και θάλασσας», αλλά τα δύο αυτά είδη τουρισμού είναι συμπληρωματικά. Ο παραδοσιακός χορός μιας χώρας είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού της. Έτσι, είναι φυσικό να συμπεριλαμβάνεται στα ενδιαφέροντα και τις προτιμήσεις, προς γνωριμία, των αλλοδαπών τουριστών. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να εξετάσει το προφίλ και τα κίνητρα συμμετοχής αλλοδαπών που συμμετέχουν σε σεμινάρια εκμάθησης του ελληνικού παραδοσιακού χορού. Η έρευνα διεξήχθη από το Μάρτιο μέχρι και τον Οκτώβριο του Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 200 αλλοδαπούς, που συμμετείχαν σε σεμινάρια εκμάθησης ελληνικού παραδοσιακού χορού και διοργανώθηκαν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας από Έλληνες ή ξένους διοργανωτές. Τα δεδομένα συγκεντρώθηκαν μέσω της συμπλήρωσης γραπτού ερωτηματολογίου. Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από δύο μέρη: το πρώτο εξετάζει το προφίλ των συμμετεχόντων και το δεύτερο τα κίνητρα συμμετοχής. Από τις στατιστικές αναλύσεις των δεδομένων προέκυψε ότι: γυναίκες, ηλικίας ετών (36,5%) & (29%), αποτελούν την πλειοψηφία (78,5%) του δείγματος. Το 39% του δείγματος είναι πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Από 1-5 χρόνια επισκέπτονται την Ελλάδα για να διδαχθούν χορό το 48% ενώ το 11,5% για περισσότερα από 20 χρόνια. Τέλος το 53% του δείγματος θα παρατείνει την παραμονή του στην Ελλάδα για παραπέρα διακοπές. Η επαφή τους και η γνωριμία με τον Ελληνικό πολιτισμό μέσω του χορού και της μουσικής αποτελεί τι ισχυρότερο κίνητρο συμμετοχής τους στα σεμινάρια. Λέξεις κλειδιά: τουρισμός, ελληνικός παραδοσιακός χορός, σεμινάρια 308. ΤΟ ΒΙΟΛΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ Ναχμία Σ., Γιαννακούλια Β., Νάκου Ι., Παναγοπούλου Β., Σερμπέζης Β. THE VIOLIN IN GREEK TRADITIONAL MUSIC Nahmia S., V. Giannakoulia, I. Nakou, V. Panagopoulou, V. Serbezis Το βιολί λέγεται ότι κατάγεται από ένα ινδικό όργανο, το «ρεμπέκ» και στη συνέχεια έγινε γνωστό στον αραβικό κόσμο απ όπου μεταφέρθηκε στην Ευρώπη μετά την κατάκτηση της Ισπανίας. Ανήκει στην κατηγορία των εγχόρδων οργάνων και ξεχωρίζει για τη μελωδικότητά του, χάρη στην οποία χαρακτηρίζεται και «βασιλιάς» των οργάνων. Στην Ελλάδα, αν και χρησιμοποιείται και για τις ανάγκες της παραδοσιακής μουσικής, κατασκευάζεται βάσει των δυτικών προτύπων. Οι τέσσερις χορδές του κατασκευάζονταν αρχικά από έντερο ζώων και αργότερα από χαλκό και από χάλυβα, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι παλιότερα είχε και μια ή δύο ή ακόμη και τέσσερεις συμπαθητικές χορδές. Συνήθως κουρδιζόταν «αλά τούρκα» (σολ-ρε-λα-ρε), καθώς όπως υποστηρίζουν οι παλιοί μουσικοί, «το παίξιμο είναι πιο γλυκό», όμως σήμερα έχει επικρατήσει το κούρδισμα κατά πέμπτες ή «αλά φράγκα» (σολ-ρε-λα-μι). Σκοπός της εργασίας ήταν να μελετήσει το ρόλο του βιολιού στην ελληνική παραδοσιακή μουσική και τη λειτουργικότητά του στην κλασσική κομπανία. Η παρουσία του βιολιού ανάμεσα στα ελληνικά παραδοσιακά μουσικά όργανα επισημαίνεται από παλιά σε φιλολογικές πηγές αλλά και σε αναφορές ξένων περιηγητών και ταξιδευτών στα χρονικά και τα απομνημονεύματά τους. Η ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας επιβεβαιώνει τον πρωταρχικό ρόλο του βιολιού στην παραδοσιακή μουσική. Εκτός από την κλασσική κομπανία (βιολί-κλαρίνο-λαούτο-και κρουστό ή σαντούρι σε κάποιες περιοχές), συναντάται και στη νησιώτικη ζυγιά (λαούτο-βιολί) ως μελωδικό όργανο με το λαούτο ως συνοδευτικό ή ρυθμικό όργανο. Άλλες φορές πάλι συμμετέχει με άλλα όργανα σε τυχαίους συνδυασμούς επειδή το υπαγορεύουν οι ανάγκες της στιγμής και όχι επειδή αποτελούν καθιερωμένες ζυγιές οργάνων. Επίσης, σε πολλές περιοχές, ο όρος «βιολιά» χαρακτηρίζει τις μικρές λαϊκές ορχήστρες, ενώ εξίσου σημαντικό είναι ότι αρκετά παραδοσιακά τραγούδια συνοδεύονται μόνο από ένα ή και περισσότερα βιολιά, γεγονός που καταδεικνύει τον πρωταγωνιστικό ρόλο του βιολιού στην απόδοση της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής. Λέξεις κλειδιά: έγχορδα όργανα, παραδοσιακή μουσική, βιολί

15 ΝΕΟΛΑΙΑ VS ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΕΛΛΟΝ ; Σιακκής Γ., Τζαμαρία Π., Κοσμοπούλου Γ. YOUTH VS FOLK CULTURE: IS THERE ANY RELATIONSHIP WITH FUTURE? G. Siakkis, P. Tzamaria, G. Kosmopoulou Ο ελληνικός παραδοσιακός πολιτισμός, σ ένα μεγάλο μέρος των εκφάνσεών του, συνδέεται πολυεπίπεδα με τη χριστιανική πίστη και την ορθοδοξία. Η συνύπαρξη και ώσμωση των δύο, πέρα από τις αντιδιαστολές, αποτέλεσε το διαδραστικό πεδίο της λειτουργίας των ηθών και ταυτόχρονα το εφαλτήριο για τη δημιουργία και την εξελικτική διαμόρφωση των εθίμων στην πορεία του χρόνου. Παραδόσεις και έθιμα συνιστούν χαρακτηριστικό γνώρισμα των διαφόρων περιοχών του Ελλαδικού χώρου, αλλού αναλλοίωτα με τη χρηστική και πολιτισμική λειτουργία τους και αλλού με τη μορφή αναβίωσης. Σημείο αναφοράς αποτελούν οι γιορτές του Δωδεκαημέρου και του Πάσχα, οι οποίες, αναφερόμενες ως οι μεγαλύτερες γιορτές της χριστιανοσύνης, εμπεριέχουν πλήθος εθίμων και παραδόσεων (χοροί, κάλαντα, τραγούδια κ.α.). Στην εθιμική διαδικασία των γιορτών αυτών, κυρίαρχο συμμετοχικό στοιχείο του κοινωνικού ιστού αποτελούν οι έφηβοι και οι νέοι, οι οποίοι συμβάλλουν τόσο στην απόδοση των εθίμων, όσο και στην ενεργή λειτουργικότητά τους. Κάτω από αυτό το πρίσμα, πραγματοποιήθηκε έρευνα σε άτομα εφηβικής και μετεφηβικής ηλικίας, τα οποία καλούνται, στην πορεία του χρόνου, να συντηρήσουν και να διαιωνίσουν τα έθιμα. Σκοποθεσία της έρευνας ετέθη η διαπίστωση του επιπέδου γνώσης των νέων για τα έθιμα αυτής της περιόδου, που υφίστανται ή είναι γνωστά στον τόπο τους, η εκούσια ή ακούσια συμμετοχή αλλά και η στάση και άποψή τους. Η έρευνα διεξήχθη στο Δήμο Ερινεού Αχαΐας σε δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο αφορούσε στην έρευνα πεδίου, σχετιζόμενη με βιβλιογραφική έρευνα, παρατήρηση και προσωπικές συνεντεύξεις ηλικιωμένων κατοίκων. Στο δεύτερο στάδιο καταρτίστηκε δομημένο ερωτηματολόγιο, κλειστών και ανοιχτών ερωτήσεων το οποίο απευθύνθηκε σε άτομα ηλικίας ετών. Η επεξεργασία των δεδομένων κατέδειξε τη σχετική γνώση, τη θετική στάση των νέων αλλά και έθεσε την προβληματική του τρόπου μετάδοσης των εθίμων σε αυτούς. Τα αποτελέσματα θα δοθούν υπό μορφή προτάσεων στη Δημοτική Επιτροπή Πολιτισμού, στο Τοπικό Συμβούλιο Νεολαίας, στα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και στους Πολιτιστικούς Συλλόγους. Λέξεις κλειδιά: έθιμα, χοροί, τραγούδια, Δωδεκαήμερο, Πάσχα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού

Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού Μέθοδοι και στρατηγικές διδασκαλίας τρισδιάστατη ενότητα (κίνηση, µουσική, λόγος) σύστηµα επικοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 4. Μέθοδοι διδασκαλίας Μπαρκούκης Βασίλειος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Όπως η εκκλησιαστική, έτσι και η δημοτική μουσική είναι μονοφωνική και τροπική και δεν ακολουθεί τη δυτική τονική αρμονία.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Όπως η εκκλησιαστική, έτσι και η δημοτική μουσική είναι μονοφωνική και τροπική και δεν ακολουθεί τη δυτική τονική αρμονία. Το δημοτικό τραγούδι αποτελεί μια σημαντική έκφραση της λαϊκής δημιουργίας. Ως λογοτεχνικό είδος αντλεί το υλικό του από την προφορική λογοτεχνική παράδοση. Στις παραδοσιακές κοινωνίες (στην εποχή της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΝΤΟΝΑΣΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ Φ.Α., k. KΟΥΤΣΙΩΡΑ ΙΩΑΝΝΗ - ΤΡΙΚΑΛΑ

ΚΟΝΤΟΝΑΣΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ Φ.Α., k. KΟΥΤΣΙΩΡΑ ΙΩΑΝΝΗ - ΤΡΙΚΑΛΑ ΚΟΝΤΟΝΑΣΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ Φ.Α., k. KΟΥΤΣΙΩΡΑ ΙΩΑΝΝΗ - ΤΡΙΚΑΛΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ Παραδοσιακός χορός Με τον όρο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗΣ Εκδήλωση της Περιφέρειας Αττικής 1 η Σεπτέμβρη 2010 Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία Έργο του Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Κινητική Μάθηση σε Δεξιότητες Αναψυχής» εκπαίδευσης

Κινητική Μάθηση σε Δεξιότητες Αναψυχής» εκπαίδευσης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ MK 0966 «Εφαρμοσμένη Κινητική Μάθηση σε

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Μαγδαληνή Ζωγράφου Διεύθυνση Επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 17237 Tηλέφωνο Επικοινωνίας : 210-9760310, 210-6668198 Fax : - E-mail : zografou@phed.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας Γνωριμία με την τέχνη του χοροθεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ, ΕΤΟΥΣ 2007 ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ, ΕΤΟΥΣ 2007 ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔOΣ Πειραιάς, 4.2.8 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ, ΕΤΟΥΣ 7 ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε

Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε ΟΠΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΟΡΜΗΤΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ Αντωνία Μαρκούρη Διευθύντρια Προβολής και Ανάπτυξης της Pierre Fabre ΕΛΛΑΣ Α.Ε Τα τελευταία χρόνια, µε τις ριζικές αλλαγές που βλέπουµε να πραγµατοποιούνται στη

Διαβάστε περισσότερα

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης Ευαγγελία Καβακλή Το ερευνητικό πρόγραµµα WebDance υλοποιείται µε

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης. Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου 1. Σχέδιο Έκθεσης Ετήσιου Προγραμματισμού του Σχολείου Εισαγωγή Ο ετήσιος προγραμματισμός αποτελεί βασική λειτουργία της οργάνωσης και της διοίκησης της σχολικής μονάδας και πραγματοποιείται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Λαλιώτη Πολιτισμική και μουσική ανθρωπολογία Ι ΥΚ-2 1 ΜΜ 78 ΧΕ

Λαλιώτη Πολιτισμική και μουσική ανθρωπολογία Ι ΥΚ-2 1 ΜΜ 78 ΧΕ Υποχρεωτικά Κορμού ιδάσκων Μάθημα Είδος Νέο Έτο Κωδ (νπ) Χειμερινό Μαλιάρας Συνοπτική Ιστορία της ευρωπαϊκής μουσικής ΙΙ ΥΚ-1 1 ΜΜ 95 ΕΕ Μαλιάρας Ιστορία της Νεοελληνικής έντεχνης μουσικής ΥΚ-1 3 ΜΣ 39

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas. ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.gr Όνοµα συλλόγου Βιογραφικό Πχ. έτος ίδρυσης, ιδρυτές ιστορικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματος. Είδος. Έτος. ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ

Μαθήματος. Είδος. Έτος. ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ Τίτλος στο παλαιό Τίτλος Υποχρεωτικά ΜΣ 06 Λιάβας Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική Υ 1 χειμ. εξ. Ελληνική παραδοσιακή μουσική ΥΚ ΜΣ 03 Μπαλαγεώργος Εισαγωγή στη Βυζαντινή Μουσικολογία Υ 1 χειμ.

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΣ Επιστημονικά υπεύθυνη: Βαμβακίδου Ιφιγένεια, Αν. Καθ. ΠΤΝ-ΠΔΜ

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα