Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης. Ηλεκτρονικά ΜΜΕ Τηλεόραση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης. Ηλεκτρονικά ΜΜΕ Τηλεόραση"

Transcript

1 Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης Ηλεκτρονικά ΜΜΕ Τηλεόραση Θεσσαλονίκη

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ...3 ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ...3 Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ...6 Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΦΩΣ, ΟΡΑΣΗ & ΧΡΩΜΑ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΟΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΑΤΟΣ ΌΡΑΣΗ ΠΡΩΤΕΥΟΝΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΧΡΩΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ - ΧΡΩΜΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΦΙΛΜ ΚΑΙ ΟΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Οι ιδιότητες του φιλµ Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΦΙΛΜ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΚΑΙ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ΈΓΧΡΩΜΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ οµή και λειτουργία του έγχρωµου υλικού Η λήψη της έγχρωµης φωτογραφίας Η εµφάνιση της έγχρωµης φωτογραφίας Η εκτύπωση της έγχρωµης φωτογραφίας ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Ο ΦΑΚΟΣ Εστιακή απόσταση ιάφραγµα Βάθος πεδίου Η ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΣΑΡΩΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΚΑΜΕΡΑΣ Αρχές Λήψης Φωτοηλεκτρική µετατροπή Επεξεργασία σήµατος Έλεγχος ηλεκτρονικής δέσµης ΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΟΜΗ ΤΟΥ ΣΥΝΘΕΤΟΥ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΚΑΜΕΡΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΑΚΟΣ ΤΥΠΟΙ ΛΥΧΝΙΩΝ ΛΗΨΗΣ ΈΓΧΡΩΜΗ ΚΑΜΕΡΑ ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ CCD ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΙ ΠΟΜΠΟΙ & ΕΚΤΕΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΣ ΠΟΜΠΟΣ ΜΟΝΟΧΡΩΜΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΣ ΠΟΜΠΟΣ ΕΓΧΡΩΜΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΛΩ ΙΑΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ ΟΡΥΦΟΡΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ Ο ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΣ ΕΚΤΗΣ Γενική δοµή Τηλεοπτικά πρότυπα...51 Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 1

3 6. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΕΓΓΡΑΦΗ Εισαγωγή Χρονοκώδικας (TimeCode) Αρχή λειτουργίας της µαγνητικής εγγραφής Προβλήµατα της µαγνητικής εγγραφής Αναλογικά συστήµατα εγγραφής ΤΥΠΟΙ ΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ VIDEO ΣΗΜΑΤΟΣ Η ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΣΥΣΚΕΥΗ Είδη οθονών Η οθόνη CRT Βιντεοπροβολείς ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (DIGITAL TELEVISION) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ Α/D ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ειγµατοληψία Video ΣΥΜΠΙΕΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ Αλγόριθµοι Συµπίεσης FORMATS ΑΡΧΕΙΩΝ ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑΣ Ήχος Σταθερή Εικόνα Κινούµενη εικόνα ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΓΝΗΤΟΣΚΟΠΗΣΗΣ D-1 εώς D-9 FORMAT DVCPRO DVCAM DIGITAL-S / D-9 FORMAT DVD (Digital Versatile Disc) ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΚΑΙ ΜΗ-ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΟΘΟΝΕΣ Η οθόνη υγρών κρυστάλλων (LCD) Η οθόνη πλάσµατος ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ STREAMING...83 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...85 Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 2

4 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ Κινηµατογράφος Ο κινηµατογράφος είναι µια τέχνη που συµπλήρωσε µόλις έναν αιώνα ζωής. Κανείς δεν µπορεί να πει µε σιγουριά πώς θα εξελιχθεί στο µέλλον αλλά είναι αξιοσηµείωτο το γεγονός ότι σε νηπιακή ακόµα ηλικία κατόρθωσε να φτιάξει αριστουργήµατα. Όµως ο κινηµατογράφος δεν γεννήθηκε ως τέχνη. Έγινε τέτοια στην πορεία της εξέλιξής του. Ο κινηµατογράφος γεννήθηκε ως τεχνική, που ήρθε σαν συνέπεια της προσπάθειας του ανθρώπου να µελετήσει την κίνηση µε τρόπους πιο επιστηµονικούς. Η ιστορία αυτής της αναζήτησης ξεκινάει από τους πρωτόγονους ανθρώπους του π.χ. οι οποίοι έδωσαν την πρώτη µαρτυρία για την περιέργεια του ανθρώπου για την «άρθρωση» της κίνησης. Συγκεκριµένα ο προϊστορικός ζωγράφος των σπηλαίων της Αλταµίρα στην Ισπανία ζωγράφισε Βίσονες µε οκτώ πόδια αντί για τέσσερα (εικ.1) και σε αυτό τον παρακίνησε η λαχτάρα του να αναπαραστήσει την κίνηση µε την ακινησία. Εικόνα 1 Ανάλυση της κίνησης στο προϊστορικό σπήλαιο της Αλταµίρα Το παλαιότερο δείγµα κινούµενων µε τεχνητά µέσα εικόνων εντοπίζεται στην τέχνη του θεάτρου σκιών, που φαίνεται να γεννήθηκε στην Ιάβα ή την Ινδία και αποτέλεσε στοιχείο της κοινωνίας της Άπω Ανατολής για πολλές χιλιάδες χρόνια, ενώ σε µια άλλη πλευρά του κόσµου αναπτυσσόταν η µελέτη των οπτικών. Απλοί φακοί ήταν γνωστοί στην αρχαία Ελλάδα και µια πρώτη ανάλυση της αρχής των φακών ολοκληρώθηκε από τον Άραβα µαθηµατικό Αλ Χαζάν. Κινούµενες ταινίες διαφόρων ειδών ήταν ήδη µια µορφή ψυχαγωγίας για αρκετά χρόνια πριν από την πρώτη δηµόσια προβολή. Η εφεύρεση της φωτογραφίας είχε δώσει την ώθηση στην εξέλιξη του µέσου. Τα οπτικά παιχνίδια, µια ακόµη µορφή λαϊκής ψυχαγωγίας, βασίζονταν σε µία από τις θεµελιακές αρχές που διέπουν τη λειτουργία της κάµερας, την αξιοποίηση του µετεικάσµατος. Το µετείκασµα που ονοµάζεται και µεταίσθηµα του αµφιβληστροειδούς είναι η ιδιότητα του αµφιβληστροειδούς να συνεχίζει να συγκρατεί και να στέλνει στον εγκέφαλο µια στιγµιαία οπτική εικόνα για 1/10 του δευτερολέπτου. Αποτέλεσε στην αρχή την βάση των οπτικών παιχνιδιών της βικτοριανής εποχής, σαν το στροβοσκόπιο και το ζωοτρόπιο. Το ζωοτρόπιο ήταν ένα µεταλλικό τύµπανο, στο εσωτερικό του οποίου υπήρχε µια ταινία µε φιγούρες ζωγραφισµένες κυκλικά και µία σχισµή κάτω από κάθε φιγούρα. Βάζοντας το µάτι στη σχισµή και περιστρέφοντας το τύµπανο γύρω από τον κατακόρυφο άξονα του, το ζωοτρόπιο έδινε την εντύπωση της κίνησης των εικόνων. Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 3

5 Μια άλλη εξέλιξη στην εστίαση του φωτός και των εικόνων ήταν η camera obscura βασισµένη στην αρχή ότι το φως που περνά από µια µικρή τρύπα σ ένα σκοτεινό δωµάτιο σχηµατίζει µια αναποδογυρισµένη εικόνα της έξω σκηνής. Η συσκευή αυτή χρησιµοποιήθηκε µε διάφορες παραλλαγές σαν βοηθητικό εργαλείο των καλλιτεχνών, µέχρι που ενσωµατώθηκε στην κατασκευή της φωτογραφικής µηχανής το 19ο αιώνα. Πριν από αυτήν, ωστόσο, εµφανίστηκε ο µαγικός φανός, που χρησιµοποίησε της αρχή της camera obscura για να µεταφέρει µια εικόνα από ένα φακό σε οθόνη- και έγινε µια δηµοφιλής µέθοδος «ψυχαγωγίας». Από άποψη τεχνική και επιστηµονική ο κινηµατογράφος τοποθετείται στο σηµείο συνάντησης: (α) της ανάλυσης και ανασύνθεσης της κίνησης, (β) της προβολής και (γ) της φωτογραφίας. Για την ανάλυση της κίνησης χρειάζεται να ζωγραφιστεί ένα κινούµενο αντικείµενο στις διαδοχικές φάσεις της κίνησής του. Όσο πιο πολλά είναι τα σχέδια τόσο πληρέστερα θα αναλυθεί η κίνηση. Το κινηµατογραφικό φιλµ άλλωστε δεν είναι παρά µία αλυσίδα στατικών φωτογραφιών κι αυτό µπορεί να το διαπιστώσει εύκολα ο καθένας που θα πάρει στο χέρι του ένα κοµµάτι κινηµατογραφικού φιλµ. Όλο το πρόβληµα για την ανάλυση και ανασύνθεση της κίνησης µε φωτογραφικό τρόπο, από τεχνική άποψη, ήταν η δηµιουργία µιας φωτογραφικής µηχανής µέσα στην οποία το φιλµ να κυλάει µε το ρυθµό των 24 καρέ ανά δευτερόλεπτο. Αυτό σηµαίνει πως το καρέ του παρθένου φιλµ πρέπει να εκτίθεται στο φως για 1/48 του δευτερολέπτου, ενώ το άλλο 1/48 του δευτερολέπτου καταναλώνεται για την κίνηση του φιλµ. Μέχρι όµως να φτάσουν οι τεχνικοί της φωτογραφίας να µειώσουν την πόζα στο 1/48 του δευτερολέπτου πέρασε πάνω από µισός αιώνας από το τράβηγµα της πρώτης φωτογραφίας, για την οποία χρειάστηκε πόζα µερικών εικοσιτετραώρων! Αλλά ακόµη και όταν ο χρόνος της πόζας µειώθηκε µέχρι κλάσµατα του δευτερολέπτου, ο κινηµατογράφος δεν ωφελήθηκε σηµαντικά, αφού η φωτογραφία γραφόταν πάνω σε αδιαφανές χαρτί ή εύθραυστο τζάµι. Ο γόρδιος δεσµός λύθηκε το 1884 από τον Αµερικανό George Eastman, δηµιουργό της Kodak, ο οποίος εφηύρε το φιλµ, δηλαδή µια πολύ εύκαµπτη κορδέλα από σέλυλοϊντ (ζελατίνα), που µπορούσε εύκολα να τυλιχτεί σε µια µποµπίνα.. Ο Γάλλος Ετιέν-Ζυλ Μάρε εφηύρε το 1882 το «φωτογραφικό τουφέκι» που ήταν στην πραγµατικότητα η πρώτη κάµερα. Μια φωτογραφική µηχανή σε σχήµα όπλου, όπου στη θέση της κάνης µπαίνει ένα σύστηµα φακών και στη θέση του γεµιστήρα µια κυκλική φωτογραφική πλάκα µε δώδεκα υποδιαιρέσεις. Με κάθε πάτηµα της σκανδάλης η πλάκα περιστρέφεται κατά το 1/12 της περιφέρειας του κύκλου και αυτό σηµαίνει ότι «πυροβολεί» το προς φωτογράφηση θέµα µε δώδεκα επαναληπτικές βολές, που είναι αρκετές για την κατανόηση του µηχανισµού της κίνησης των φτερών ενός πουλιού, που ήταν ακριβώς το πρόβληµα που απασχολούσε τον Μάρε. Ο Τόµας Έντισον, εφευρέτης της ηλεκτρικής λυχνίας και του φωνογράφου, δεν άργησε να διακρίνει τις ψυχαγωγικές δυνατότητες αυτών των εξελίξεων. Με τον βοηθό του Γ. Ντίξον χρησιµοποίησε το φιλµ σέλυλοϊντ του Ίστµαν και δηµιούργησε τη δική του µηχανή, για να τραβήξει σύντοµες ταινίες σε ατέρµονα κύκλο που συνήθως παρουσίαζαν ηθοποιούς του θεάτρου. Αυτές οι ταινίες παρέµεναν στη θέση τους µε τη χρήση οδοντωτών τροχών που κινούνταν σε ένα ηλεκτρικό µοτέρ. Ο θεατής έπρεπε να παρακολουθήσει τις κινούµενες εικόνες στο εσωτερικό του θαλάµου του Κινητοσκοπίου. Ο Έντισον, λοιπόν, άρχισε να φτιάχνει ταινίες για το κινητοσκόπιό του από το Τον Απρίλιο του 1895 ο Λάθαµ κατασκεύασε µία µηχανή λήψεως και ταυτόχρονα προβολής, που έδινε όµως φλου εικόνες, ακατάλληλες για δηµόσια προβολή. Ωστόσο δηµιούργησε την περίφηµη «µπούκλα», που αφήνει το φιλµ χαλαρό πάνω και κάτω από το φακό προβολής, ώστε η συνεχής ροή της ταινίας από το ένα καρούλι στο άλλο να µετατρέπεται εύκολα και Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 4

6 χωρίς σπασίµατα σε διακεκοµµένη ροή πίσω από το φακό. Τον Μάιο του 1895 οι Άρµατ και Τζέκινς πραγµατοποίησαν την πρώτη σωστή προβολή, µε µηχανή όµως πολύ θορυβώδη που τρόµαξε το κοινό. Ωστόσο, εξαιτίας της χρήσης του σταυρού της Μάλτας που εφηύραν, η προβολή ήταν σταθερή και καθαρή. Σε αυτή την τεράστια αλυσίδα των εφευρέσεων και τεχνικών βελτιώσεων ο Λουί Λυµιέρ δεν ήταν ο µεγαλύτερος, αλλά ήταν ο τελευταίος και τυχερός. Ήταν αυτός που έβαλε οριστικά τέρµα στον αγώνα του ανθρώπου να δαµάσει και να αιχµαλωτίσει την κίνηση. Το πέτυχε µε την περίφηµη γκρίφα, ένα διπλό γάντζο που πιάνει το φιλµ από τις τρύπες και το σέρνει διακεκοµµένα: µια το αφήνει για να προβληθεί επί της οθόνης και µια το πιάνει για να το σύρει, ώστε στη θέση του να έρθει το επόµενο καρέ. Για την κατασκευή αυτή ο Λυµιέρ εµπνεύστηκε από το ποδαράκι της ραπτοµηχανής που κατασκεύασε ο Σίνγκερ και έδωσε στην εφεύρεσή του το όνοµα κινηµατογράφος. Εικόνα 2 Ο κινηµατογράφος των Λυµιέρ σε δράση Ο Λουµιέρ, ο πρώτος άνθρωπος που έκανε τον κινηµατογράφο εµπόριο, ήταν επικεφαλής του µεγαλύτερου φωτογραφικού εργοστασίου της Ευρώπης (είχε µάλιστα κινηµατογραφήσει τους εργάτες καθώς γύριζαν στα σπίτια τους χωρίς να το ξέρουν και έπαιρνε τα θέµατά του από το πεδίο της φωτογραφίας. Στις πρώτες µικρού µήκους ταινίες που πρόβαλε ο Λουµιέρ στο «Γκραν Καφέ» έδειχνε ένα πλοίο που σάλπαρε, ένα τρένο που έφτανε στο σταθµό (σ' αυτή την προβολή οι θεατές τρόµαξαν και λίγο έλειψε να τραπούν σε φυγή), ένα µωρό που το ταΐζουν, µια οµάδα αντιπροσώπων που φτάνει σ' ένα φωτογραφικό συνέδριο. Οι ταινίες και η συσκευή κατατέθηκαν στο όνοµα των Λουί και Ογκούστ Λουµιέρ, αν και ο πραγµατικός εφευρέτης ήταν ο µικρότερος αδελφός, ο Λουί. Ο πατέρας Λουµιέρ, ο Αντουάν, διηύθυνε τις παρισινές προβολές µε ευσυνείδητο επαγγελµατισµό και το 1896 οι καθηµερινές προβολές έφταναν τις είκοσι, µε πρόγραµµα κάπου δώδεκα ταινίες µικρού µήκους. Ανάµεσα σ' αυτές και η πρώτη ταινία σλάπστικ «L' arroseur arrosé» ( «Ο ποτιστής ποτίζεται»). Στον «Ποτιστή» ένας κηπουρός ποτίζει την πρασιά, όταν ένας πιτσιρίκος πατάει το λάστιχο του ποτίσµατος και το αφήνει απότοµα, µε αποτέλεσµα το νερό να εκσφενδονιστεί και να βάλει τον κηπουρό σε απορία. Στο τέλος, ο νόµος και η τάξη θριαµβεύουν, όταν ο κηπουρός πληρώνει το διαβολάκι µε το ίδιο νόµισµα. Το χιούµορ ήταν επίσης χαρακτηριστικό στο «La charcuterie Mecanique» («Μηχανή που κόβει αλλαντικά»), όπου ένα γουρουνάκι έµπαινε στη µηχανή που κάνει λουκάνικα και µετά ξαναµάζευε τα κοµµατάκια του µε ανάποδο γύρισµα του φιλµ. Αυτές οι ταινιούλες παρουσίαζαν εικόνες της µεσαίας τάξης, µε βάση την αντίληψη της οικογενειακής φωτογραφίας, και καθρέφτιζαν µε σαφήνεια την αστική τάξη πραγµάτων που τις παρήγαγε. Οι φωτογράφοι µε τα ψηλά καπέλα Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 5

7 που βγαίνουν από το ατµόπλοιο για να παραστούν στο συνέδριο δεν είναι παρά το γαλλικό ανάλογο του Μίστερ Πούτερ, ήρωα του Τζορτζ Γκρόσµιθ που έγραφε εκείνη την εποχή το «Ηµερολόγιο ενός ανθρωπάκου». Το 1898 ο κατάλογος των Λυµιέρ περιλάµβανε χίλιες ταινίες. Εικόνα 3 Το πρώτο φιλµ επιστηµονικής φαντασίας «Ταξίδι στη σελήνη», Ζορζ Μελιέζ (1892) Η εξέλιξη της Τηλεόρασης Η βασική έρευνα υπέδειξε από πολύ νωρίς τις επιστηµονικές αρχές στις οποίες στηρίχθηκε η τηλεόραση. Όµως πέρασαν αρκετά χρόνια ώστε οι ιδέες αυτές να εφαρµοστούν στην τηλεόραση όπως την γνωρίζουµε σήµερα. Το πρώτο πραγµατικό τηλεοπτικό σύστηµα λειτούργησε µόλις στη δεκαετία του 40. Σχήµα 1 Ο δίσκος του Nipkov Η πρώτη πρακτική συσκευή για την ανάλυση µιας σκηνής ώστε να παραχθούν ηλεκτρικά σήµατα κατάλληλα για µετάδοση ήταν ένα σύστηµα ανίχνευσης που προτάθηκε και κατασκευάστηκε από τον Paul Nipkov το 1884, γι αυτό ονοµάστηκε δίσκος Nipkov. Ο ανιχνευτής αποτελούνταν από έναν περιστρεφόµενο δίσκο, µε διάφορες µικρές τρύπες ή ανοίγµατα (apertures) σε σπειροειδή διάταξη, µπροστά από ένα φωτοηλεκτρικό κύτταρο. Καθώς ο δίσκος περιστρεφόταν, η σπείρα των 18 τρυπών σάρωνε την εικόνα της σκηνής από πάνω έως κάτω σε ένα σχέδιο 18 παράλληλων οριζόντιων γραµµών. Το φως από τη µικρή περιοχή που καλύπτονταν από τα ανοίγµατα και το φακό, καθώς η σκηνή που επρόκειτο να µεταδοθεί ανιχνευόταν, συλλεγόταν από το φωτοευαίσθητο φωτοηλεκτρικό κύτταρο ώστε να παραχθεί ένα ηλεκτρικό σήµα. Η διαδικασία ανίχνευσης ανέλυε τη σκηνή µε την Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 6

8 τεµάχισή της σε στοιχεία εικόνας. Η λεπτοµέρεια της εικόνας που ήταν σε θέση να αποδώσει το σύστηµα περιοριζόταν στους κάθετους και οριζόντιους άξονες από τη διάµετρο της περιοχής που κάλυπτε το άνοιγµα στο δίσκο. Το κύκλωµα εξωτερικής µετάδοσης για το σύστηµα των 18 γραµµών δεν εισήγαγε κανέναν περιορισµό εύρους ζώνης για την οριζόντια ανάλυση. Για την αναπαραγωγή της σκηνής, µια πηγή φωτός ελεγχόµενη στην ένταση από το ηλεκτρικό σήµα προβαλλόταν σε µια οθόνη µέσω ενός παρόµοιου δίσκου Nipkov που περιστρεφόταν συγχρονισµένα µε το δίσκο σάρωσης. Ο δίσκος Nipkov χρησιµοποιήθηκε από το 1923 έως το 1925 σε πειραµατικά συστήµατα που αναπτύχθηκαν στις ΗΠΑ από τον Charles F.Jenkins και στην Αγγλία από τον John L.Baird. Παρά τις βελτιώσεις που επέφεραν οι J.L.Baird και οι C.F.Jenkins, και τη χρήση του ενισχυτή σωλήνα-κενού του Lee De Forest s το 1907, οι σοβαροί περιορισµοί της µηχανικής προσέγγισης αποθάρρυνε οποιαδήποτε πρακτική εφαρµογή του δίσκου του Nipkov. Οι κύριες ανεπάρκειες ήταν: 1. Η ανεπάρκεια του οπτικού συστήµατος. 2. Η χρήση των περιστρεφόµενων µηχανικών µερών. 3. Η έλλειψη πηγής φωτός µεγάλης έντασης ικανής να διαµορφωθεί από ένα ηλεκτρικό σήµα στις υψηλότερες συχνότητες που απαιτούνται για την αναπαραγωγή τηλεοπτικού σήµατος. Εντούτοις ο Nipkov κατέδειξε τη διαδικασία ανίχνευσης για την ανάλυση των εικόνων µε την τεµάχιση µιας πλήρους σκηνής σε ένα σχέδιο στοιχείων εικόνας που θα µπορούσε να διαβιβαστεί ως ηλεκτρικό σήµα και να αναπαραχθεί ως οπτική εικόνα Αυτή η προσέγγιση είναι η βάση για τα παρόντα τηλεοπτικά συστήµατα. Mετά το δίσκο Nipkov και τις µηχανικές µεθόδους σάρωσης, οι επιστήµονες στράφηκαν στην έρευνα µεθόδων ηλεκτρονικής σάρωσης της εικόνας. Το 1897 ανακαλύφθηκε ο καθοδικός σωλήνας από τον Ferdinand Brown και στη συνέχεια χρησιµοποιήθηκε για την αναπαραγωγή των τηλεοπτικών εικόνων το 1907 από τον Boris Rosing στη Ρωσία. Μερικά χρόνια αργότερα, το 1911, ο Rosing χρησιµοποίησε ένα περιστρεφόµενο κάτοπτρο για τη σάρωση των εικόνων. Ένας Ρώσος επιστήµονας, ο Vladimir Zworykin έφτασε στις ΗΠΑ το 1919, µετά τον 1ο Παγκόσµιο Πόλεµο, και προσλήφθηκε από την Westinghouse το Το 1923 παρουσίασε την µεγαλύτερη εφεύρεση του, το εικονοσκόπιο. Εφεύρεση που, σε συνδυασµό µε τον καθοδικό σωλήνα, άνοιξε διάπλατα τον δρόµο προς την εξέλιξη της τηλεόρασης. Από πολλούς ιστορικούς ο Zworykin θεωρείται ο πατέρας της τηλεόρασης. Το Σχήµα 2 Ο Zworykin µε το εικονοσκόπιο του Zworykin αποτελείτο από ένα εικονοσκόπιο του λεπτό φιλµ οξειδίου του σιδηρού πάνω σε ένα άλλο λεπτό φιλµ αλουµινίου. Το πρώτο, ήταν καλυµµένο µε ένα στρώµα φωτοευαίσθητου υλικού. Το 1929, ο Charles Jenkins έφτιαξε ένα πρωτόγονο τηλεοπτικό σύστηµα που µπορούσε να δείξει είδωλα σε µια οθόνη ενός δέκτη. Το σύστηµα αυτό χρησιµοποίησε για να εκπέµψει τηλεοπτικές εικόνες µέσω Σχήµα 3 Εικονοσκόπιο Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 7

9 ραδιοφώνου από την Ουάσιγκτον στην Φιλαδέλφεια. Το ίδιο διάστηµα στην Αγγλία πραγµατοποιείται µετάδοση µε καλώδια από τον John Baird ενώ η British Broadcasting Company (BBC) µεταδίδει προγράµµατα στηριζόµενη στο σύστηµα αυτό. Την ίδια χρονιά αργότερα, το 1929, ο αµερικάνος µηχανικός Philo Farnsworth παρουσίασε µια τηλεοπτική κάµερα που ονόµασε εικονοτόµο (image dissector). Ιδιαίτερα Σχήµα 4 Ο P. Farnsworth µε τον πρώιµης κατασκευής, αλλά καινοτοµούσε στο εικονοτόµο του ότι υπήρξε ένα εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικό σύστηµα που µετέτρεπε κάθε στοιχείο της εικόνας σε ηλεκτρικό σήµα. Την πραγµατική όµως επανάσταση στην εξέλιξη της τηλεόρασης έφερε η χρήση καθοδικών ακτινών σε γυάλινες λυχνίες κενού (CRT) που αναφέρθηκαν παραπάνω. Από το 1907 ο Rosing και το 1908 οι Campbell-Swinton είχαν προτείνει, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον, την χρήση καθοδικού σωλήνα για την αναπαραγωγή της τηλεοπτικής εικόνας. Η ανάπτυξη του CRT για τηλεοπτική χρήση έγινε στη δεκαετία του `30 στις ΗΠΑ από τον Allen Dumont. Οι αρχές του τελευταίου είναι αυτές που ουσιαστικά χρησιµοποιούνται ως σήµερα. Ο πρώτος τηλεοπτικός δέκτης κατασκευάστηκε από την General Electric (GE) το Στις 10 Μαΐου του 1928 ο σταθµός WGY άρχισε την µετάδοση δοκιµαστικού προγράµµατος στην ευρύτερη περιοχή της Ν. Υόρκης. Η πρώτη κανονική δηµόσια εκποµπή τηλεοπτικού προγράµµατος έλαβε χώρα στο Λονδίνο το 1936,όπου παρουσιάστηκαν εκποµπές από δύο εταιρίες, τις Marconi-EMI και Baird-Television. Η πρώτη απευθείας µετάδοση εξωτερικού γεγονότος έγινε στις 20 Απριλίου του 1939 οπότε και καλύφθηκε η ιεθνής Έκθεση στην Ν. Υόρκη (World Fair). Την 1η Ιουλίου του 1941 οι σταθµοί του NBC και CBS πήραν από την FCC (Federal Communication Commission) την άδεια ως οι πρώτοι εµπορικοί τηλεοπτικοί σταθµοί στις ΗΠΑ. Στα 1945 το FCC κατανέµει το φάσµα των συχνοτήτων σε 13 τηλεοπτικά κανάλια VHF.Μετά το 1945 η εξέλιξη ήταν ραγδαία. Το 1952 το FCC επεκτείνει τις τηλεοπτικές εκποµπές µε την κατανοµή του UHF φάσµατος σε επιπλέον 70 καινούργια τηλεοπτικά κανάλια. Τα πρώτα χρόνια κυριάρχησε η ασπρόµαυρη τηλεόραση για να ακολουθήσει λίγο αργότερα η έγχρωµη. Η καθυστέρηση στην εφαρµογή της έγχρωµης τηλεόρασης δεν οφείλεται µόνο στις πιο πολύπλοκες αρχές λειτουργίας της σε σύγκριση µε την ασπρόµαυρη αλλά και στην επίτευξη συµβατότητας µε τα συστήµατα της ήδη υπάρχουσας ασπρόµαυρης τηλεόρασης. Όσον αφορά την έγχρωµη τηλεόραση, είχε γίνει αντιληπτό από το 1904 ότι η παραγωγή της ήταν δυνατή χρησιµοποιώντας τρία βασικά χρώµατα του φωτός: το κόκκινο, το πράσινο και το µπλε. Το 1928 ο Baird πρωτοπαρουσίασε έγχρωµη τηλεόραση χρησιµοποιώντας τον δίσκο του Nipkov.Ένα καλύτερης ποιότητας σύστηµα έγχρωµης τηλεόρασης παρουσιάστηκε το 1940 στην Ν.Υόρκη από τον Peter Goldmark το οποίο χρησιµοποιήθηκε το 1951 για δηµόσια εκποµπή, που όµως εγκαταλείφθηκε γρήγορα λόγω της ασυµβατότητας του µε την ασπρόµαυρη τηλεόραση. Η συµβατή έγχρωµη τηλεόραση τελειοποιήθηκε το 1953 και µπήκε σε εφαρµογή ένα χρόνο αργότερα. Η συνέχεια της εξέλιξης της τηλεόρασης είναι άκρως ραγδαία ως τις µέρες µας. Όλο και περισσότερες νέες τεχνολογίες εφαρµόζονται συµπληρώνοντας επάξια τις βασικές αρχές λειτουργίας της τηλεόρασης, όπως παρουσιάστηκαν από τις αρχές του 20ου αιώνα. Αποκορύφωµα αποτελεί η ψηφιακή τηλεόραση, η οποία µπαίνει για τα καλά πια στη ζωή µας. Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 8

10 Η Τηλεόραση στην Ελλάδα Σχήµα 5 Ο Vladimir Zworykin το 1910 Στη χώρα µας η τηλεόραση άργησε σχετικά να εισαχθεί και να αναπτυχθεί. Τον Ιούλιο του 1959 κατασκευάζεται ο πρώτος τηλεοπτικός ποµπός από το προσωπικό της 128 Σµηναρχίας Εκπαίδευσης Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονικών στο Καβούρι της Αττικής και οι πρώτες πειραµατικές εκποµπές γίνονται µέσα στις εγκαταστάσεις της Σµηναρχίας. Ένα χρόνο µετά, στην 25 η ιεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, η ηµόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισµού ( ΕΗ) εγκαθιστά και λειτουργεί έναν πειραµατικό σταθµό τηλεόρασης, ασπρόµαυρης εικόνας, ισχύος 500W και εµβέλειας 45km. Εκατό δέκτες τηλεόρασης εγκαθίστανται σε διάφορα σηµεία του χώρου της Έκθεσης και σε κεντρικά σηµεία της Θεσσαλονίκης για να είναι δυνατή η παρακολούθηση του προγράµµατος, µιας και ήταν πολύ λίγοι αυτοί που είχαν δέκτες τηλεόρασης στα σπίτια τους. υστυχώς ο σταθµός δε συνέχισε τη λειτουργία του µετά τη λήξη της ιεθνούς Έκθεσης, αλλά δύο χρόνια αργότερα η ΕΗ λειτούργησε έναν πειραµατικό ποµπό τηλεόρασης στην Αθήνα. Ο σταθµός αυτός δε λειτούργησε για πολύ καθώς υπήρξαν αντιδράσεις από την πλευρά του Εθνικού Ιδρύµατος Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ), το οποίο είχε το αποκλειστικό δικαίωµα παραγωγής και εκποµπής τηλεοπτικών προγραµµάτων, σύµφωνα µε σχετική Συντακτική Πράξη. Σχήµα 6 Η κάρτα του πειραµατικού σταθµού τηλεόρασης της ΕΗ στην 25η ιεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το Το ΕΙΡ ξεκινά δοκιµαστικές τηλεοπτικές εκποµπές το Σεπτέµβριο του 1965 και το Φεβρουάριο του 1966 αρχίζουν τα τακτικά προγράµµατα. Σύντοµα το δίκτυο αναµεταδοτών εξαπλώνεται σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας. Ωστόσο, από το καλοκαίρι του 1965 µια οµάδα οπλιτών και βαθµοφόρων της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, µε επικεφαλής τους Αντισυνταγµατάρχη Γ. Μπαλάσκα και Ταγµατάρχη. Σταµάτη και µε «ψυχή» του τεχνικού τοµέα τον Ταγµατάρχη Κωνσταντίνο Κουτρουβέλη, πραγµατοποιούν δοκιµαστικές τηλεοπτικές εκποµπές. Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 9

11 Αυτή η προσπάθεια θα συνεχιστεί και θα έχει σαν αποτέλεσµα την Τηλεόραση των Ενόπλων υνάµεων (ΤΕ ), η οποία θα συνεχίσει τη λειτουργία της στα πλαίσια της Υπηρεσίας Ενηµερώσεως Ενόπλων υνάµεων (ΥΕΝΕ ) από τα τέλη του 1970 και για δώδεκα περίπου χρόνια. Το 1970 το ΕΙΡ µετονοµάζεται σε Εθνικό Ίδρυµα Ραδιοφωνίας-Τηλεοράσεως (ΕΙΡΤ) ενώ το 1975 τη θέση του παίρνει η Ελληνική Ραδιοφωνία-Τηλεόραση (ΕΡΤ). Το Νοέµβριο του 1982 το κανάλι της µέχρι τότε λειτουργούσας ΥΕΝΕ περιέρχεται στο Ελληνικό ηµόσιο - αποστρατιωτικοποιείται - και µετονοµάζεται σε ΕΡΤ-2, διακρινόµενο έτσι από το κανάλι της ΕΡΤ. Σχήµα 7 Οι κάρτες από τις πρώτες εκποµπές τηλεόρασης στην Ελλάδα, από την τηλεόραση του ΕΙΡ (πάνω αριστερά) και από την Τηλεόραση των Ενόπλων υνάµεων (πάνω δεξιά). Η συνέχεια κάθε σταθµού ήταν το κανάλι της ΕΡΤ (κάτω αριστερά) και το κανάλι της ΥΕΝΕ (κάτω δεξιά). Το 1987 µε σχετικό νοµοθετικό διάταγµα τα δύο κρατικά τηλεοπτικά δίκτυα ενοποιούνται σε έναν ενιαίο φορέα παραγωγής ραδιοτηλεοπτικών προγραµµάτων, την Ελληνική Ραδιοφωνία-Τηλεόραση Α.Ε. (ΕΡΤ Α.Ε.). Τα δύο κανάλια µετονοµάζονται σε ΕΤ-1 και ΕΤ-2 (Ελληνική Τηλεόραση) από ΕΡΤ-1 και ΕΡΤ-2 αντίστοιχα. Το 1988 η ηµόσια Τηλεόραση αποκτά και τρίτο τηλεοπτικό σταθµό µε την ίδρυση της ΕΤ-3 στην Θεσσαλονίκη. Το Νοέµβριο του 1989 οµάδα πέντε εκδοτών εφηµερίδων ιδρύει τον πρώτο ιδιωτικό Ελληνικό τηλεοπτικό σταθµό, το MEGA Channel. Λίγο αργότερα, την Πρωτοχρονιά του 1990, ξεκινά τις εκποµπές του ο σταθµός ΑΝΤΕΝΝΑ. Στη δεκαετία που θα ακολουθήσει θα λειτουργήσουν και άλλοι ιδιωτικοί σταθµοί πανελλήνιας εµβέλειας, ενώ οι σταθµοί τοπικής εµβέλειας θα είναι αρκετές δεκάδες. Το νοµοθετικό πλαίσιο που καθορίζει τα της λειτουργίας της λεγόµενης «ιδιωτικής τηλεόρασης» θα οριστεί µετά την έναρξη λειτουργίας των σταθµών, γεγονός που καθιστά προβληµατική και ελλιπή ως αδύνατη, σε ορισµένες περιπτώσεις, την εφαρµογή του. Το 1990 αρχίζει η µετάδοση του δορυφορικού προγράµµατος της ΕΡΤ στην Ευρώπη και Μέση Ανατολή. Το πρόγραµµα αυτό δηµιουργήθηκε µετά από διακρατική συµφωνία των κυβερνήσεων Ελλάδας και Κύπρου σαν προσπάθεια προσέγγισης της οµογένειας και του διεθνούς κοινού. Σχετικά γρήγορα το δορυφορικό πρόγραµµα της ΕΡΤ µεταδίδεται σε όλο και περισσότερες χώρες του κόσµου. Το 1994 ξεκινά τη λειτουργία του το πρώτο Ελληνικό συνδροµητικό κανάλι της εταιρίας Multichoice Hellas Α. Ε., το Filmnet. Σταδιακά θα εµφανιστούν άλλα δύο συνδροµητικά κανάλια από την ίδια εταιρία, ενώ το 1999 ξεκινά και η παροχή υπηρεσιών ψηφιακών δορυφορικών προγραµµάτων µε το πακέτο Nova. Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 10

12 1. ΦΩΣ, ΟΡΑΣΗ & ΧΡΩΜΑ 1.1 Το φως και οι ιδιότητές του Ο ουσιώδης ρόλος του φωτός για τη ζωή του ανθρώπου και των άλλων ζωντανών οργανισµών έχει γίνει αντιληπτός από τα πανάρχαια χρόνια. Έτσι, το φως πολύ σύντοµα έγινε ένα σύµβολο το οποίο ενσωµάτωνε όλα τα καλά στοιχεία της ζωής. Στους Πέρσες λόγου χάρη, ο θεός του φωτός Αχούρα-Μάζντα αντιπροσώπευε την οµορφιά, την καλοσύνη και τη γνώση, σε αντίθεση µε τον Αριµάν, άρχοντα του σκότους και προσωποποίηση του κακού. Η έννοια του φωτός χρησιµοποιείται συχνά και µε µεταφορική σηµασία για το χαρακτηρισµό εξαίρετων εκδηλώσεων της ψυχής και του πνεύµατος. Το φως είναι ένα φαινόµενο ζωτικής σηµασίας για τον άνθρωπο και τα έµβια όντα γενικότερα. Είναι φορέας ενέργειας και πληροφοριών. Η ενέργεια, λόγου χάρη, της ηλιακής ακτινοβολίας είναι δυνατόν να µετατραπεί σε θερµική ενέργεια (θέρµανση της ατµόσφαιρας, του εδάφους, της θάλασσας), χηµική ενέργεια (φωτοσύνθεση, φωτοχηµικές αντιδράσεις) και ηλεκτρική ενέργεια (φωτοηλεκτρικές και φωτοβολταϊκές διατάξεις). Το φως είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθεί ακόµη και για τη µετάδοση πληροφοριών, µε τη βοήθεια των οπτικών ινών. Πηγή ενέργειας, το φως είναι απαραίτητο για τη ζωή τόσο των φυτών όσο και των ζώων. Πράγµατι, τα πράσινα µέρη των φυτών δέχονται το φως ως ζωτική πηγή ενέργειας, αλλά και ως ερέθισµα για την πραγµατοποίηση µιας σειράς αντιδράσεων απαραίτητων για τις διαδικασίες της βλάστησης, της ανάπτυξης και της ωρίµανσης. Για τη σύλληψη του φωτός, τα φυτά εκθέτουν στις ακτίνες του µια απορροφητική ουσία, τη χλωροφύλλη. Αυτή ενεργεί ως δέκτης και αναλυτής του φωτός, ανακλώντας τις πράσινες και απορροφώντας τις ερυθρές ακτίνες, γεγονός στο οποίο οφείλεται το πράσινο χρώµα των φύλλων και άλλων µερών των φυτών. Όµως τι είναι το φως; Από τα πολύ παλιά χρόνια, πολλές θεωρίες διατυπώθηκαν για το φως και καταρχήν φαίνεται εκπληκτικό το γεγονός ότι αυτές είχαν τόσες διαφορές και αντιθέσεις µεταξύ τους, παρόλο που διατυπώθηκαν από πολύ µεγάλα µυαλά όλων των εποχών. Ο Πυθαγόρας έλεγε ότι κάθε σώµα που βλέπουµε εκπέµπει µικρά σωµατίδια τα οποία µπαίνουν στο µάτι. Ο Πλάτων ονόµαζε το φως «Θείο Πυρ» και θεωρούσε ότι πηγάζει από το µάτι. Αυτό αντιδρούσε µε το αντικείµενο και, µέσω του ηλιακού φωτός, δηµιουργούσε µια νέα εκποµπή που προκαλούσε την όραση. Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι το φως είναι ένα είδος ενέργειας, χωρίς να προσδιορίζει µε σαφήνεια τη φύση του. Γενικά πάντως, µέχρι την εποχή του Νεύτωνα ήταν παραδεκτή η άποψη ότι το φως δεν πηγάζει από το µάτι, αλλά υπάρχει ανεξάρτητα από αυτό. Οι θεωρίες όµως για τη φύση του και την ερµηνεία των οπτικών φαινοµένων ήταν από ανύπαρκτες έως πολύ ασθενικές. Η προσπάθεια για την κατανόηση της φύσης του φωτός έχει ξεκινήσει πρακτικά τους τελευταίους τρεις αιώνες και ήδη από τότε η δυαδική του φύση (σωµατίδιο-κύµα) ήταν το επίκεντρο των συζητήσεων, κυρίως λόγω των εργασιών του Christian Huygens και Isaak Newton στο τέλος του 17 ου αιώνα. Ο Huygens και ο Newton διατύπωσαν δύο αντικρουόµενες απόψεις για τη φύση του φωτός: φως-κύµα, φως-σωµάτιο. Η δεύτερη άποψη επικράτησε στο πρώτο µισό του 19 ου αιώνα. Υπήρχαν όµως άλυτα προβλήµατα όπως η διάδοση στο κενό, τον αιθέρα κ.λ.π. Κάποια από αυτά λύθηκαν µε τη διατύπωση της «Ηλεκτροµαγνητικής Θεωρίας» από τον Maxwell στα µέσα του 19 ου αιώνα. Το φως, όπως έδειξε ο J.C.Maxwell, είναι κύµανση ηλεκτροµαγνητικής φύσης, της οποίας ένα τµήµα του φάσµατος (ορατό φως) ερεθίζει το µάτι. Το ότι ο άνθρωπος δεν «βλέπει» τα ραδιοφωνικά, για παράδειγµα, κύµατα οφείλεται στις Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 11

13 περιορισµένες δυνατότητες του µατιού και µόνο. Αν το ανθρώπινο αισθητήριο της όρασης ήταν δυνατό να διεγερθεί από ραδιοφωνικές συχνότητες, δεν θα υπήρχε καµία αιτία να µην αποκαλούνται και αυτές οι συχνότητες «φως». Στο σχ παριστάνεται το ηλεκτροµαγνητικό φάσµα. Σχήµα Το φάσµα της ηλεκτροµαγνητικής ακτινοβολίας Άρα το φως είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία, όπως τα ραδιοκύµατα που χρησιµοποιούνται στις τηλεπικοινωνίες. Η µόνη διαφορά τους είναι η πολύ µεγαλύτερη συχνότητά του, τουλάχιστον 10,000 φορές µεγαλύτερη από την υψηλότερη συχνότητα χρησιµοποιούµενων ραδιοκυµάτων. Το ορατό φως αντιπροσωπεύει µόνον ένα µικρό τµήµα των ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων που υπάρχουν στη φύση. Τα διαφορετικά µήκη κύµατος (ή οι διαφορετικές συχνότητες) του φωτός σχετίζονται µε το χρώµα που αντιλαµβανόµαστε. Στα µεγαλύτερα µήκη κύµατος αντιστοιχεί το κόκκινο και στα µικρότερα µήκη κύµατος το ιώδες (µοβ) χρώµα. Φως µε µήκος κύµατος µεγαλύτερο απ' αυτό του κόκκινου χρώµατος είναι αόρατο και ονοµάζεται υπέρυθρο φως. Φως µε µήκος κύµατος µικρότερο απ' αυτό του ιώδους χρώµατος ονοµάζεται υπεριώδες και είναι επίσης αόρατο. Τα χρώµατα του ορατού φωτός φαίνονται µε τη βοήθεια ενός γυάλινου πρίσµατος, επαναλαµβάνοντας το πείραµα του Newton. Μια ακτίνα ηλιακού φωτός αναλύεται σε πλήθος άλλων έγχρωµων ακτίνων. Αν και κατά συνθήκη θεωρούµε ότι αυτά τα χρώµατα είναι επτά, στην πραγµατικότητα είναι άπειρα. Ένα εξασκηµένο µάτι µπορεί να διακρίνει µέχρι και 200 αποχρώσεις ανάµεσα σε δύο διαδοχικά σαφώς καθορισµένα χρώµατα. Καθένα από τα χρώµατα που προκύπτουν µ αυτόν τον τρόπο, ονοµάζεται καθαρό φασµατικό χρώµα. Αν µε τη βοήθεια κάποιου φίλτρου αποµονωθεί ένα από αυτά τα χρώµατα (ή µια µικρή οµάδα πολύ γειτονικών στο φάσµα χρωµάτων), το φως που θα προκύψει απ' αυτό ονοµάζεται µονοχρωµατικό φως. Αν µε τη βοήθεια ενός άλλου πρίσµατος συγκεντρώσουµε όλα τα χρώµατα του Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 12

14 φάσµατος που παράγει ένα πρίσµα, θα πάρουµε και πάλι λευκό φως. Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι το λευκό φως είναι κατάλληλο µίγµα πολλών χρωµάτων. Η ηλεκτροµαγνητική θεωρία βοήθησε στο να εξηγηθούν αρκετά ικανοποιητικά τα περισσότερα φαινόµενα και έτσι η κυµατική θεωρία επικράτησε. Αργότερα όµως, στις αρχές του 20ου αιώνα, νέες ανακαλύψεις άρχισαν να κλονίζουν το κυµατικό οικοδόµηµα. Έτσι διατυπώθηκε η «Θεωρία των κβάντα», σύµφωνα µε την οποία το φως δε δρα σαν συνεχές κύµα, αλλά σαν πακέτα ενέργειας, τα φωτόνια. Η κβαντική θεωρία έχει ορισµένα από τα χαρακτηριστικά της σωµατιδιακής θεωρίας του Newton (φωτόνια, ορµή), διατηρεί τα κυµατικά µεγέθη (συχνότητα, µήκος κύµατος) και επιτυγχάνει να εξηγήσει φαινόµενα στα οποία η κυµατική θεωρία αδυνατεί (π.χ. φωτοηλεκτρικό φαινόµενο). Σήµερα έχει επικρατήσει ο µάλλον αδόκιµος όρος «δυαδική φύση» (dualism). Αυτό που µπορούµε να πούµε είναι ότι το φως συµπεριφέρεται ανάλογα µε το µέσο αλληλεπίδρασης του, το οποίο καθορίζει τη σωµατιδιακή ή κυµατική συµπεριφορά. Η τελική του δηλαδή συµπεριφορά οφείλεται στην αλληλεπίδρασή του µε τον τεράστιο αριθµό των ηλεκτρονίων της ύλης. Το φως εκπέµπεται από άτοµα ή µόρια τα οποία βρίσκονται σε κατάσταση διέγερσης. Η διέγερση αυτή, η οποία µπορεί να γίνει µε πολλούς τρόπους (θέρµανση, ηλεκτρική εκκένωση, απορρόφηση φωτονίων, χηµική ενέργεια), συνίσταται στη µετάπτωση των ηλεκτρονίων από µία ενεργειακή στάθµη σε µία άλλη, της οποίας η ενέργεια είναι µεγαλύτερη. Σε πολύ µικρό κλάσµα του δευτερολέπτου το ηλεκτρόνιο επανέρχεται στην αρχική του κατάσταση εκπέµποντας ταυτόχρονα ένα φωτόνιο ενέργειας. Όπως φαίνεται λοιπόν, κάθε άτοµο που ακτινοβολεί είναι µια στοιχειώδης φωτεινή πηγή. Τα άτοµα των συνήθων φωτεινών πηγών είναι πάρα πολλά και κάθε ένα από αυτά εκπέµπει το δικό του κύµα µε το δικό του επίπεδο ταλάντωσης. Επειδή το επίπεδο αυτό είναι τυχαίο, το συνολικό αποτέλεσµα της εκποµπής µιας εκτεταµένης φωτεινής πηγής είναι η απειρία τέτοιων επιπέδων, δηλαδή το φυσικό φως. 1.2 Τα χαρακτηριστικά του χρώµατος Τα αντικείµενα που διεγείρουν την ανθρώπινη όραση έχουν διάφορες οπτικές ιδιότητες ως προς το αίσθηµα που προκαλούν, γιατί οι ακτίνες που φτάνουν στα µάτια µας διαφέρουν τόσο στην ισχύ όσο και στη φασµατική τους σύνθεση. ιαφορές στην ισχύ δίνουν την εντύπωση των διακυµάνσεων της λαµπρότητας ή τη φωτεινότητας των αντικειµένων και χαρακτηρίζονται από τη φωτεινή αντίθεση (κοντράστ). ιαφορές στο φασµατικό περιεχόµενο δίνουν την εντύπωση διαφορών στο χρώµα και χαρακτηρίζονται από τη χρωµατική αντίθεση. Έτσι, κάθε ορατή ακτινοβολία δηµιουργεί την αίσθηση της λαµπρότητας ή της φωτεινότητας και την αίσθηση του χρώµατος, το οποίο χαρακτηρίζεται από την απόχρωση και τον κορεσµό του. Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 13

15 Πηγή λευκού φωτός Πρίσµα Φάσµα Σχήµα Ανάλυση λευκού φωτός µε πρίσµα. Τα χαρακτηριστικά ενός χρώµατος είναι λοιπόν η φωτεινότητα (ή λαµπρότητα), η απόχρωση και ο κορεσµός. Η φωτεινότητα εξαρτάται από την ισχύ των φωτεινών ακτινών που φτάνουν στο µάτι µας, η απόχρωση εξαρτάται από το µήκος κύµατος της ακτινοβολίας και ο κορεσµός καθορίζεται από το ποσοστό ανάµιξης του καθαρού (φασµατικού) χρώµατος µε το λευκό φως. Ο κορεσµός δίνει, δηλαδή, το βαθµό καθαρότητας ενός χρώµατος. Για παράδειγµα, ένα φωτεινό ροζ χρώµα έχει µεγάλη φωτεινότητα, κόκκινη απόχρωση και µικρό κορεσµό, γιατί το ροζ είναι αποτέλεσµα ανάµιξης κόκκινου και λευκού. 1.3 Όραση Το αισθητήριο όργανο της όρασης είναι το µάτι. Ο άνθρωπος διαθέτει δύο µάτια, που κοιτάζουν προς την ίδια κατεύθυνση από ελαφρά διαφορετικές θέσεις, για να εξασφαλίζει τη στερεοσκοπική όραση και την καλύτερη αντίληψη της απόστασης των αντικειµένων. Η δοµή του µατιού θυµίζει τη φωτογραφική µηχανή (Σχήµα 1.3.1). Αντικείµενο Φακός Αµφιβληστροειδής Φακός Ίριδα Αντικείµενο Σχήµα οµές µατιού φωτογραφικής κάµερας ιάφραγµα Φιλµ Στο εµπρός µέρος του βολβού υπάρχει ο κρυσταλλοειδής φακός, ο οποίος έχει τον ίδιο ρόλο µε το φακό της φωτογραφικής µηχανής. Με τη µεταβολή του πάχους του ο κρυσταλλοειδής φακός εστιάζει το είδωλο ενός αντικειµένου πάνω στον αµφιβληστροειδή χιτώνα, ο οποίος έχει ρόλο ανάλογο µε αυτόν του φιλµ. Αυτό Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 14

16 επιτυγχάνεται µε την αλλαγή των καµπυλοτήτων των δύο επιφανειών του φακού. Η διαδικασία αυτή ονοµάζεται προσαρµογή (accommodation). Ο φακός συγκρατείται υπό τάση από τη µεµβράνη, η οποία είναι συνδεδεµένη µε τους µύες του µατιού. Γενικά οι µύες αυτοί βρίσκονται σε ηρεµία (όχι υπό τάση) και όταν είναι έτσι, το φως, όταν έρχεται από πολύ µακρινά αντικείµενα (παράλληλες ακτίνες), εστιάζεται πάνω στον αµφιβληστροειδή. Καθώς το αντικείµενο πλησιάζει στο µάτι, συστέλλονται οι µύες του µατιού κι έτσι ο φακός γίνεται περισσότερο σφαιρικός. Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα την ελάττωση της εστιακής απόστασης, έτσι ώστε η απόσταση φακού ειδώλου να διατηρείται σταθερή και το είδωλο να σχηµατίζεται πάντα πάνω στον αµφιβληστροειδή χιτώνα. Όταν το αντικείµενο πλησιάζει περισσότερο, οι µύες του µατιού συστέλλονται ακόµη περισσότερο και οι ακτίνες καµπυλότητας των επιφανειών του φακού γίνονται ακόµη µικρότερες. Το πλησιέστερο σηµείο για το οποίο το µάτι εστιάζει και βλέπει καθαρά λέγεται κοντινό σηµείο. Για ένα κανονικό µάτι, η απόσταση αυτή είναι 7cm για ένα παιδί, 12cm για έναν έφηβο, 28-40cm για τη µέση ηλικία και περίπου 100cm για ηλικίες πάνω από 60 ετών. Γενικά η απόσταση των 25cm θεωρείται ως η απόσταση εκείνη στην οποία ένα κανονικό µάτι βλέπει άκοπα και ευκρινώς. Η απόσταση αυτή ονοµάζεται ελάχιστη απόσταση ευκρινούς όρασης. Η ποσότητα του φωτός που θα µπει στο µάτι ρυθµίζεται από το άνοιγµα της ίριδας, η οποία ονοµάζεται κόρη και η λειτουργία της είναι ανάλογη µε αυτή του διαφράγµατος της φωτογραφικής µηχανής. Η ίριδα µπορεί να µεταβάλλεται σε διάµετρο από 1mm έως 5mm. Το άνοιγµα της ίριδας, δια του οποίου το φως διέρχεται, είναι µαύρο επειδή από αυτό δεν ανακλάται καθόλου φως (είναι οπή) και επειδή πολύ λίγο φως ανακλάται προς τα έξω από το εσωτερικό του µατιού. Το εµβαδόν της κόρης που συλλέγει το φως µπορεί να µεταβάλλεται µε κατάλληλους ειδικούς µύες της ίριδας. Πάνω στον αµφιβληστροειδή απλώνεται ένα πλήθος από φωτοευαίσθητα κύτταρα, τα οποία επικοινωνούν µε τις απολήξεις του οπτικού νεύρου και ονοµάζονται ραβδία και κωνία. Όταν τα κύτταρα αυτά δεχτούν φως, στέλνουν νευρικούς παλµούς στον εγκέφαλο, ο οποίος αποκοµίζει έτσι την εντύπωση της όρασης. Τα ραβδία αντιδρούν µόνο στην ένταση του φωτός, ενώ τα κωνία είναι ευαίσθητοι και στο χρώµα. Επειδή τα κωνία είναι λιγότερα από τα ραβδία και έχουν µερικές χιλιάδες φορές µικρότερη ευαισθησία στο φως, το µάτι µας χάνει την ικανότητα να βλέπει χρώµατα, όταν µειωθεί αρκετά ο φωτισµός του περιβάλλοντος και τα βλέπει όλα γκρίζα. Αυτά χρησιµεύουν στο σχηµατισµό των ειδώλων (όραση) και τη διάκριση των χρωµάτων και δρουν σαν µετατροπείς της φωτεινής ενέργειας σε «ηλεκτρικά» σήµατα που διαδίδονται µε τα νεύρα. Περίπου τέτοιοι δέκτες είναι ανάµικτα και ανοµοιόµορφα διασκορπισµένοι σε όλη την έκταση του αµφιβληστροειδούς. Παρόλο που τα κωνία είναι ευαίσθητα στο χρώµα, η ευαισθησία τους δεν είναι ίδια σε όλα τα χρώµατα του φάσµατος, όπως φαίνεται στην καµπύλη σχετικής ευαισθησίας του (Σχήµα 1.3.2). Μεγαλύτερη είναι η ευαισθησία των κωνίων στην περιοχή µεταξύ του κίτρινου και του πράσινου. Στο πορτοκαλί και το γαλανό η ευαισθησία πέφτει στο µισό του µέγιστου και στα όρια του κόκκινου και του ιώδους η ευαισθησία µηδενίζεται. Ανάλογη συµπεριφορά έχουν και τα ραβδία, µόνο που το δικό τους µέγιστο ευαισθησίας είναι µετατοπισµένο στην περιοχή µεταξύ του πράσινου και του γαλανού. Λεπτοµερέστερες παρατηρήσεις οδήγησαν στη διατύπωση της θεωρίας ότι υπάρχουν όχι ένα, αλλά τρία διαφορετικά είδη κώνων. Το πρώτο είδος διεγείρεται από φως µε χρώµα µονάχα γύρω από την περιοχή του κόκκινου, το δεύτερο από φως µε χρώµα µονάχα γύρω από την περιοχή του πράσινου και το τρίτο από φως µε χρώµα µονάχα γύρω από την περιοχή του γαλανού. Το γεγονός αυτό ονοµάζεται τριχρωµική όραση και έχει µεγάλη σηµασία για τη Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 15

17 συνθετική αναπαραγωγή των χρωµάτων, όπως εφαρµόζεται στην τηλεόραση, αλλά και στις έγχρωµες εκτυπώσεις. Σχετική ευαισθησία 0,8 ραβδία κώνοι 0,6 0,4 0, λ (nm) Σχήµα Καµπύλες φασµατικής ευαισθησίας ραβδίων και κώνων του µατιού Το φαινόµενο της προσαρµογής µπορεί να έχει στον αµφιβληστροειδή και καθαρά τοπικό χαρακτήρα. Έτσι εάν κοιτάζει κανείς ένα έντονα φωτεινό αντικείµενο σταθερά, οι αντίστοιχες περιοχές του αµφιβληστροειδή προσαρµόζονται, αργότερα όταν στραφεί το βλέµµα σε µια οµοιόµορφη, µέτριας φωτεινότητας επιφάνεια το άτοµο βλέπει για αρκετά λεπτά το ίδιο αντικείµενο, αλλά ως «σκοτεινό» είδωλο. Αντίστοιχα, εάν το φωτεινό αντικείµενο ήταν έγχρωµο, το άτοµο βλέπει κατά τον ίδιο τρόπο ένα έγχρωµο είδωλο, αλλά µε τα συµπληρωµατικά χρώµατα. Τα είδωλα αυτά ονοµάζονται (ασπρόµαυρα ή έγχρωµα κατά περίπτωση) µετεικάσµατα (after images). Εάν µια εικόνα δεν παρουσιάζεται συνεχώς, αλλά µε ρυθµικές διακοπές, αυτό βέβαια γίνεται αντιληπτό, εάν όµως η συχνότητα της εµφανίσεως της εικόνας υπερβεί ένα ορισµένο όριο τότε οι διακοπές παύουν να διακρίνονται, δηµιουργείται δηλαδή η καλούµενη σύντηξη (fusion) των διαδοχικών εικόνων. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι η διέγερση στον αµφιβληστροειδή διατηρείται επί ένα βραχύ χρόνο (κλάσµα του δευτερόλεπτου) αφού παύσει το ερέθισµα (χρονικό µετείκασµα). Εάν επιπλέον οι παρουσιαζόµενες εικόνες διαφέρουν προοδευτικά η µια από την άλλη δηµιουργείται η εντύπωση της κινήσεως. Στο φαινόµενο αυτό βασίζεται η τεχνική του κινηµατογράφου (όπου χρησιµοποιείται ρυθµός αλλαγής εικόνων 24/sec) και της τηλεοράσεως (ρυθµός 50/sec). Το όριο πέρα από το οποίο δηµιουργείται η σύντηξη των εικόνων χαρακτηρίζεται διεθνώς ως κρίσιµη συχνότητα συντήξεως (critical fusion frequency CFF) και εξαρτάται από την ένταση φωτισµού των εικόνων. Έτσι εάν η φωτεινότητα είναι χαµηλή η CFF πέφτει στην τιµή των 3Hz, ενώ σε ισχυρό φωτισµό φτάνει µέχρι τα 80Hz. 1.4 Πρωτεύοντα χρώµατα Όπως είδαµε στην προηγούµενη παράγραφο, είναι δυνατό να παραχθεί λευκό χρώµα µε τη σύνθεση όλων των καθαρών φασµατικών χρωµάτων. Η θεωρία όµως της τριχρωµικής όρασης υποδεικνύει ότι δεν είναι απαραίτητο να χρησιµοποιηθούν όλα τα χρώµατα του φάσµατος, αφού το ανθρώπινο µάτι ανταποκρίνεται µόνο σε τρία από αυτά. Αρκεί λοιπόν να επιλεγούν τρία χρώµατα από το ορατό φάσµα και να αναµιχθούν µε κατάλληλες µεταξύ τους αναλογίες ώστε να δηµιουργηθεί το λευκό φως. Πιο κατάλληλα έχουν αποδειχτεί το κόκκινο, το πράσινο και το βαθύ µπλε. Το Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 16

18 γεγονός ότι χονδρικά συµπίπτουν µε το µέγιστο της ευαισθησίας των τριών τύπων κώνων στο µάτι δεν είναι τυχαίο. Τα χρώµατα αυτά ονοµάζονται πρωτεύοντα, κύρια ή βασικά προσθετικά χρώµατα. Ο προσδιορισµός προσθετικά προκύπτει από το γεγονός ότι η µέθοδος ανάµιξής τους γίνεται µε πρόσθεση των ακτινοβολιών. Η λειτουργία της πρόσθεσης µπορεί εύκολα να διαπιστωθεί, αν κατευθυνθούν οι δέσµες τριών προβολέων εφοδιασµένων µε έγχρωµα φίλτρα, που παράγουν µονοχρωµατικό κόκκινο, πράσινο και µπλε φως αντιστοίχως, πάνω σε µια λευκή οθόνη, έτσι ώστε εν µέρει να αλληλεπικαλύπτονται. Στα σηµεία επικάλυψης των δεσµών ανά δύο παράγονται νέα χρώµατα. Για παράδειγµα, από την πρόσθεση του κόκκινου και του πράσινου παράγεται κίτρινο, από την πρόσθεση του πράσινου και του µπλε παράγεται κυανό, ενώ από την πρόσθεση του µπλε και του κόκκινου παράγεται πορφυροϊώδες (µατζέντα). Στα σηµεία όπου προσπίπτουν και οι τρεις δέσµες µαζί παράγεται λευκό φως (Σχήµα 1.4.1). Κίτρινο Κόκκινο R+G R+G+B Πράσινο B+R G+B Ματζέντα Κυανό Μπλε Σχήµα Μίξη των πρωτευόντων προσθετικών χρωµάτων Με αλλαγή της σχετικής έντασης των τριών βασικών χρωµάτων στο παραπάνω σχήµα προκύπτουν όλα τα χρώµατα του φάσµατος. Για παράδειγµα, αν αυξηθεί η ένταση του κόκκινου φωτός, τότε το κίτρινο του σχήµατος θα γίνει πορτοκαλί, το λευκό θα γίνει ροζ κλπ. Αυτό το σύστηµα παραγωγής χρωµάτων ονοµάζεται προσθετικό σύστηµα ή σύστηµα RGB, από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων Red Green Blue, που είναι τα ονόµατα των τριών βασικών χρωµάτων που χρησιµοποιεί. Πρέπει να τονιστεί ότι τα νέα χρώµατα που παράγονται από τη µίξη των πρωτευόντων χρωµάτων δεν είναι καθαρά φασµατικά χρώµατα. Το κίτρινο, για παράδειγµα, του σχήµατος δεν έχει καµιά σχέση µε το κίτρινο του φάσµατος που παράγεται από την ανάλυση του φωτός µε ένα πρίσµα. Το κίτρινο του φάσµατος είναι µια ακτινοβολία µε µήκος κύµατος περίπου 570 nm, ενώ το κίτρινο της προσθετικής µίξης είναι δύο ακτινοβολίες µε µήκη κύµατος 510 και 630 nm, τις οποίες ο εγκέφαλος αντιλαµβάνεται ως µια ακτινοβολία µε µήκος κύµατος ίσο µε το µέσο όρο των δύο. Το γεγονός αυτό όµως δεν ενοχλεί καθόλου το σκοπό µας, που είναι η παραγωγή όλων των χρωµάτων από τρία µόνο βασικά. Η προσθετική µίξη χρωµάτων χρησιµοποιείται, όταν οι φωτεινές πηγές είναι πρωτογενείς, δηλαδή παράγουν το δικό τους έγχρωµο φως, όπως συµβαίνει στις οθόνες των τηλεοράσεων και των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Όταν οι πηγές είναι δευτερογενείς, παράγουν Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 17

19 χρώµα µε αφαίρεση ακτινοβολιών από το λευκό φως. Στην περίπτωση αυτή χρησιµοποιείται ένα άλλο σύστηµα µίξης χρωµάτων που ονοµάζεται αφαιρετικό και χρησιµοποιεί για κύρια χρώµατα τα Κυανό Ματζέντα Κίτρινο (CMY). Ο συνδυασµός των χρωµάτων αυτών δίνει µαύρο (Σχήµα 1.4.2). Με χρήση αυτού του συστήµατος δηµιουργούνται, για παράδειγµα, οι έγχρωµες εκτυπώσεις. Σχήµα Μίξη των πρωτευόντων αφαιρετικών χρωµάτων 1.5 Χρωµατοµετρία - χρωµικές συντεταγµένες Με τη µελέτη των προβληµάτων της µίξης και της σύνθεσης των διάφορων χρωµάτων ασχολείται η χρωµατοµετρία. Η χρωµατοµετρία στηρίζεται σε µια σειρά νόµων, οι οποίοι ουσιαστικά είναι παρατηρήσεις πάνω στην αντίληψη των χρωµάτων από το ανθρώπινο µάτι. Ο βασικότερος από αυτούς τους νόµους περιγράφηκε παραπάνω και ορίζει ότι µε καθορισµένη µίξη των τριών βασικών χρωµάτων προκύπτουν όλα τα υπόλοιπα χρώµατα, ακόµη και το λευκό. Τις αναλογίες των βασικών χρωµάτων για την παραγωγή του επιθυµητού χρώµατος τις καθορίζουν τρεις συντελεστές, που ονοµάζονται τριχρωµικοί συντελεστές. Με τη χρήση αυτών των συντελεστών, για παράδειγµα, στην περίπτωση της προσθετικής µίξης των χρωµάτων ισχύει: Χρώµα = rr + gg + bb (1-1) Οι τριχρωµικοί συντελεστές καθορίζουν µόνον την απόχρωση και τον κορεσµό του µίγµατος των χρωµάτων. Η φωτεινότητα του µίγµατος εξαρτάται από τη φωτεινότητα των βασικών χρωµάτων και είναι τόσο µεγαλύτερη, όσο πιο έντονα είναι αυτά τα χρώµατα. Το άθροισµα των τριχρωµικών συντελεστών ενός χρώµατος είναι πάντοτε ίσο µε το 1: (r + g + b = 1) Αυτό επιτρέπει να χρησιµοποιούνται µόνον οι δύο συντελεστές και να υπολογίζεται ο τρίτος µε αφαίρεση από τη µονάδα (π.χ. g = 1-r-b). Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 18

20 Η έννοια της φωτεινότητας και της χρωµικότητας Τα χαρακτηριστικά ενός χρώµατος είναι η φωτεινότητα, η απόχρωση και ο κορεσµός του. Η απόχρωση και ο κορεσµός, που µπορούν να απεικονιστούν στο χρωµικό κύκλο, καθορίζουν ένα νέο χρωµατοµετρικό µέγεθος, το οποίο ονοµάζεται χρωµικότητα. Είναι λοιπόν: Χρωµικότητα = Απόχρωση + Κορεσµός (1-2) Από αυτό προκύπτει ότι: Χρώµα = Φωτεινότητα + Χρωµικότητα (1-3) και Χρωµικότητα = Χρώµα Φωτεινότητα (1-4) δηλαδή η χρωµικότητα είναι το µέγεθος που πρέπει να προστεθεί στη φωτεινότητα, για να δηµιουργηθεί το χρώµα. Το γεγονός αυτό έχει πολύ µεγάλη σηµασία για τη λειτουργία της έγχρωµης τηλεόρασης. Η έγχρωµη τηλεόραση βασίστηκε στην ασπρόµαυρη τηλεόραση και από την αρχή λειτούργησε παράλληλα µ αυτήν. Οι δέκτες και των δύο τύπων λαµβάνουν το ίδιο τηλεοπτικό πρόγραµµα, το οποίο περιέχει τις πληροφορίες των χρωµάτων µε τη µορφή σηµάτων φωτεινότητας και χρωµικότητας. Οι ασπρόµαυροι δέκτες χρησιµοποιούν µόνον τα σήµατα φωτεινότητας και απ αυτά αναπαράγουν ασπρόµαυρη εικόνα, ενώ οι έγχρωµοι δέκτες χρησιµοποιούν τα σήµατα φωτεινότητας και χρωµικότητας και απ αυτά αναπαράγουν εικόνα µε χρώµα. Οι έγχρωµες τηλεοπτικές κάµερες αναλύουν τις εικόνες στα τρία βασικά χρώµατα, κόκκινο, πράσινο και µπλε. Κατάλληλα κυκλώµατα συνδυάζουν τα σήµατα αυτών των χρωµάτων, για να παραχθεί το σήµα της φωτεινότητας, που ονοµάζεται σήµα Υ. Η παραγωγή του γίνεται µε µίξη των τριών σηµάτων, σύµφωνα µε τη σχέση (1-1), λαµβάνοντας για τους τριχρωµικούς συντελεστές τις τιµές r = 0.30, g = 0.59 και b = 0.11, γιατί διαπιστώθηκε ότι το µονόχρωµο σήµα προκύπτει µε βάση αυτούς τους συντελεστές, που αποδίδουν την αίσθηση της φωτεινότητας που δηµιουργεί το καθένα από τα βασικά χρώµατα. ηλαδή: Y = 0.30 R G B (1-5) Η επιλογή που επικράτησε για τα σήµατα χρωµικότητας που χρησιµοποιούνται στην τηλεοπτική εκποµπή και επεξεργασία, προκύπτει µε βάση τη σχέση (1-4). Το σήµα φωτεινότητας αφαιρείται από τα σήµατα των χρωµάτων R, G, B και έχουµε: Χρωµικότητα κόκκινου = Κόκκινο Φωτεινότητα = (R Y) Χρωµικότητα πράσινου = Πράσινο Φωτεινότητα = (G Y) Χρωµικότητα µπλε = Μπλε Φωτεινότητα = (B Y) Εύκολα µπορεί να αποδυχθεί ότι δε χρειάζεται να στέλνονται σε έναν έγχρωµο δέκτη και οι τρεις χρωµικότητες των βασικών χρωµάτων. Αρκεί να στέλνονται µόνο οι δύο. Επιλέγονται να εκπεµφθούν οι χρωµικότητες του κόκκινου και του µπλε γιατί, αυτές έχουν τους µεγαλύτερους κατ απόλυτη τιµή συντελεστές, δηλαδή έχουν τα πιο ισχυρά σήµατα. Η χρωµικότητα του πράσινου υπολογίζεται επιτόπου στο δέκτη. Έτσι, όχι µόνο στην εκποµπή αλλά και στην επεξεργασία και αποθήκευση του τηλεοπτικού σήµατος, αρκούν τρία µόνο σήµατα, ένα της φωτεινότητας και δύο της χρωµικότητας. Γ. Παπανικολάου Γ. Καλλίρης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΜΕ Τηλεόραση 19

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο και κινούµενα σχέδια

Βίντεο και κινούµενα σχέδια Βίντεο και κινούµενα σχέδια Περιγραφή του βίντεο Ανάλυση του βίντεο Κωδικοποίηση των χρωµάτων Μετάδοση τηλεοπτικού σήµατος Συµβατικά τηλεοπτικά συστήµατα Τεχνολογία Πολυµέσων 06-1 Περιγραφή του βίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Συµβατική χρήση χρωµάτων σε θεµατικούς χάρτες και «ασυµβατότητες» Γεωλογικοί χάρτες: Χάρτες γήινου ανάγλυφου: Χάρτες χρήσεων γης: Χάρτες πυκνότητας πληθυσµού: Χάρτες βροχόπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

Ολογραφία. Ιστορία, χρήση και µέλλον της ολογραφίας

Ολογραφία. Ιστορία, χρήση και µέλλον της ολογραφίας Ολογραφία Ιστορία, χρήση και µέλλον της ολογραφίας Σπουδαστική Οµάδα: Κότσιαρη Αγγελική Μαϊµάρης Ανδρέας Μπουγουλιά Ειρήνη Παπαβασιλείου Ζέτα Σφύρα Κατερίνα Φωτογραφία-Ολογραφία : δύο απόψεις του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης. Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα

Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης. Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα 1 Τι απαιτείται για την όραση Φωτισµός: κάποια πηγή φωτός Αντικείµενα: που θα ανακλούν (ή διαθλούν) το φως Μάτι: σύλληψη του φωτός σαν εικόνα Τρόποι µετάδοσης φωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 6.0 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 6.0 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 6 60 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τηλεόραση είναι σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά επικοινωνιακά συστήματα Δεν υπάρχει άνθρωπος, στις ανεπτυγμένες χώρες, που να μην αφιερώνει ορισμένες ώρες την ημέρα μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

ένα φωτοευαισθητοποιημένο χαρτί από άλατα αργύρου. Ωστόσο, ο

ένα φωτοευαισθητοποιημένο χαρτί από άλατα αργύρου. Ωστόσο, ο Είναι γνωστό πως η φωτογραφία αποτελεί πλέον ένα σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης εποχής καθώς κυριαρχεί τόσο στο διαδίκτυο και τα περιοδικά, όσο και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων που απαθανατίζουν διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας ιδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Βασικά στοιχεία εικονοστοιχείου (pixel) Φυσική λειτουργία όρασης Χηµική και ψηφιακή σύλληψη (Κλασσικές και ψηφιακές φωτογραφικές µηχανές)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα.

Μην ξεχνάµε την διαπεραστική µατιά του Λυγκέα. Η φύση του φωτός Το ρήµα οράω ορώ ( βλέπω ) είναι ενεργητικής φωνής. Η όραση θεωρείτο ενεργητική λειτουργία. Το µάτι δηλαδή εκπέµπει φωτεινές ακτίνες( ρίχνει µια µατιά ) οι οποίες σαρώνουν τα αντικείµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΦΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΗ ΙΟΝΙΖΟΥΣΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ Οποτε ακούτε ραδιόφωνο, βλέπετε τηλεόραση, στέλνετε SMS χρησιµοποιείτε ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ΗΜΑ). Η ΗΜΑ ταξιδεύει µε

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Χρώµα: κλάδος φυσικής, φυσιολογίας, ψυχολογίας, τέχνης. Αφορά άµεσα τον προγραµµατιστή των γραφικών. Αν αφαιρέσουµε χρωµατικά χαρακτηριστικά, λαµβάνουµε ασπρόµαυρο φως. Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 06-1

Βίντεο. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 06-1 Βίντεο Εισαγωγή Χαρακτηριστικά του βίντεο Απόσταση θέασης Μετάδοση τηλεοπτικού σήματος Συμβατικά τηλεοπτικά συστήματα Ψηφιακό βίντεο Εναλλακτικά μορφότυπα Τηλεόραση υψηλής ευκρίνειας Κινούμενες εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9

2015 ii. iii. 8 ii. iii. 9 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ Φυσικά φαινόμενα και τεχνολογία Το λευκό φως Το ουράνιο τόξο Το πολικό σέλας Το χρώμα του ουρανού Το ηλιοβασίλεμα Οι επιγραφές ΝΕΟΝ Το χρώμα στους υπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6).

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6). ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΑ Η στερεοσκοπία είναι μια τεχνική που δημιουργεί την ψευδαίσθηση του βάθους σε μια εικόνα. Στηρίζεται στο ότι η τρισδιάστατη φυσική όραση πραγματοποιείται διότι κάθε μάτι βλέπει το ίδιο αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Διατάξεων Εκπομπής σε Συστήματα Ψηφιακής Τηλεόρασης Υψηλής Ευκρίνειας

Ανάλυση Διατάξεων Εκπομπής σε Συστήματα Ψηφιακής Τηλεόρασης Υψηλής Ευκρίνειας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ Ανάλυση Διατάξεων Εκπομπής σε Συστήματα Ψηφιακής Τηλεόρασης Υψηλής Ευκρίνειας Φλώρος Άγγελος ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος http://www.prd.uth.gr/el/staff/i_faraslis

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α Α.1 Από τις παρακάτω πέντε προτάσεις τρεις είναι λανθασµένες. Να τις εντοπίσετε και να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. α. Η

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Φωτοτεχνία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Εισαγωγή

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ. Εισαγωγή ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡ/ΚΗΣ & ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Δρ. Γ. ΓΑΡΔΙΚΗΣ 1 Εισαγωγή Το μάθημα «Αρχές Ψηφιακής Τηλεόρασης» εξετάζει τις τεχνολογίες και τους μηχανισμούς που παρεμβάλλονται για να διανεμηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Δ 4_2153 Δύο μονοχρωματικές ακτινοβολίες (1) και (2), που αρχικά διαδίδονται στο κενό με μήκη κύματος λ ο1 = 4 nm και λ ο2 = 6 nm

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ - ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ - ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ - ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Τα μηχανήματα του κινηματογράφου Τα μέλη της ομάδας Γεωργία Παρασκευοπούλου Γιώργος Ζαχαρόπουλος Γιώργος Λυμπέρης Υπεύθυνος καθηγητής : Παπαδόπουλος Σπυρίδων Ο κινηματογράφος

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η συμβολή και η περίθλαση του φωτός, όταν περνά λεπτή σχισμή ή μικρή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικά ΜΜΕ. Ενότητα 8: Η Τηλεόραση στην Ελλάδα. Καλλίρης Γεώργιος, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ

Ηλεκτρονικά ΜΜΕ. Ενότητα 8: Η Τηλεόραση στην Ελλάδα. Καλλίρης Γεώργιος, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Η Τηλεόραση στην Ελλάδα Καλλίρης Γεώργιος, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα 7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα Εισαγωγή ορισμοί Φύση του φωτός Πηγές φωτός Δείκτης διάθλασης Ανάκλαση Δημιουργία ειδώλων από κάτοπτρα Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/katsiki Ηφύσητουφωτός

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία και επιρροή της τηλεόρασης σήμερα

Τεχνολογία και επιρροή της τηλεόρασης σήμερα Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Τεχνολογία και επιρροή της τηλεόρασης σήμερα Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάγκη των ανθρώπων για ασύρματη επικοινωνία από απόσταση έδωσε το έναυσμα στους επιστήμονες της εποχής, πριν περίπου 116 χρόνια, να ασχοληθούν περαιτέρω με την εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος Φωτογραμμετρία Εισαγωγή Ορισμοί Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Εφαρμογές Εισαγωγή Προσδιορισμός θέσεων Με τοπογραφικά όργανα Σχήμα Μέγεθος Συντεταγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Αεροφωτογραφία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων.

Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 5 1. Άσκηση 1 Γενικά για µικροκύµατα. ηµιουργία ηλεκτροµαγνητικών κυµάτων. 1.1 Εισαγωγή Τα µικροκύµατα είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία όπως το ορατό φώς, οι ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γίνεται η µετάδοση των δεδοµένων µέσω οπτικών ινών:

Πώς γίνεται η µετάδοση των δεδοµένων µέσω οπτικών ινών: 1 ΔΟΜΗ ΟΠΤΙΚΗΣ ΙΝΑΣ Κάθε οπτική ίνα αποτελείται από τρία μέρη: Την κεντρική γυάλινη κυλινδρική ίνα, που ονομάζεται πυρήνας(core core) και είναι το τμήμα στο οποίο διαδίδεται το φως. Την επικάλυψη (απλή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Διδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνα Χρωματικά μοντέλα: Munsell, HSB/HSV, CIE-LAB Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνες Η βασική

Διαβάστε περισσότερα

Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση

Το υποσύστηµα αίσθησης απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" απαιτήσεις και επιδόσεις φυσικά µεγέθη γενική δοµή και συγκρότηση Το υποσύστηµα "αίσθησης" είσοδοι της διάταξης αντίληψη του "περιβάλλοντος" τροφοδοσία του µε καθορίζει τις επιδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης

Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης Β2.6 Άλλες Περιφερειακές Συσκευές και Κάρτες Επέκτασης Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναγνωρίζουμε και να ονομάζουμε άλλες περιφερειακές συσκευές και κάρτες επέκτασης Να εντοπίζουμε τα κύρια χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά.

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 53 ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. 5. Άσκηση 5 5.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης.

Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. Ο9 Βαθμολογία φασματοσκοπίου και προσδιορισμός φασμάτων εκπομπής και απορρόφησης. 1 Σκοπός Όταν αναλύεται το φως που εκπέμπεται από ένα σώμα τότε λαμβάνεται το φάσμα του. Ειδικά το φάσμα των αερίων αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ Ενεργειακές µετρήσεις σε κτήρια, κέλυφος Χρήση θερµοκάµερας, διαπίστωση και προσδιορισµός απωλειών από θερµογέφυρες. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Ενεργειακές Μετρήσεις σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Βιβλιογραφία. Πόσες λέξεις αξίζει µια εικόνα; Εικόνα

Περιεχόµενα. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Βιβλιογραφία. Πόσες λέξεις αξίζει µια εικόνα; Εικόνα Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Εικόνα ηµιουργία εικόνας Αναπαράσταση Εικόνας Στοιχεία θεωρίας χρωµάτων Χρωµατικά µοντέλα Σύνθεση χρωµάτων Αρχές λειτουργίας οθονών υπολογιστών Βιβλιογραφία Καγιάφας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής 1. To βάθος µιας πισίνας φαίνεται από παρατηρητή εκτός της πισίνας µικρότερο από το πραγµατικό, λόγω του φαινοµένου της: α. ανάκλασης β. διάθλασης γ. διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η φωτογραφία

Τι είναι η φωτογραφία ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Φωτογραφική μηχανή ονομάζεται η συσκευή που χρησιμοποιείται για τη λήψη φωτογραφιών. Διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τις συμπαγείς (compact) και στις μονοοπτικές ρεφλέξ (SLR).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3,

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Ι ΠΟΜ 114(Ε) ΟΠΤΙΚΗ ιάθλαση φωτός µέσω σχισµής, γύρω από µικρό δοκάρι και µέσω µικρής οπής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας wikipedia Το πρώτο κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ)

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : ΝΤΙΝΤΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (MSC) Καθηγητής Εφαρμογών ΚΑΡΔΙΤΣΑ 2013 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΩΤΟΑΠΟΔΟΣΗ: ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΟΛΩΝ ΕΚΕΙΝΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα)

εκποµπής (σαν δακτυλικό αποτύπωµα) Το πρότυπο του Bοhr για το άτοµο του υδρογόνου (α) (β) (γ) (α): Συνεχές φάσµα λευκού φωτός (β): Γραµµικό φάσµα εκποµπής αερίου (γ): Φάσµα απορρόφησης αερίου Κάθε αέριο έχει το δικό του φάσµα εκποµπής (σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το ατοµικό πρότυπο του Bohr καθώς και τα µειονεκτήµατά του. Να υπολογίζει την ενέργεια που εκπέµπεται ή απορροφάται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο31 Εξισώσεις Maxwellκαι ΗλεκτροµαγνητικάΚύµατα ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 31 Τα µεταβαλλόµενα ηλεκτρικά πεδία παράγουν µαγνητικά πεδία. Ο Νόµος του Ampère-Ρεύµα µετατόπισης Νόµος του Gauss s στο µαγνητισµό

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ

Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ Συµβατική χρήση χρωµάτων στους τοπογραφικούς χάρτες 1/31 Μαύρο: Γκρι: Κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο: Μπλε: Σκούρο µπλε: Ανοιχτό µπλε: βασικές τοπογραφικές

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. Α Λυκείου. Τηλεόραση. Τα μέλη της ομάδας ΚΟΡΜΠΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΙΚΟΥ ΑΤΖΕΛΑ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. Α Λυκείου. Τηλεόραση. Τα μέλη της ομάδας ΚΟΡΜΠΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΙΚΟΥ ΑΤΖΕΛΑ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α Λυκείου Τηλεόραση Τα μέλη της ομάδας ΚΟΡΜΠΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΙΚΟΥ ΑΤΖΕΛΑ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ Υπεύθυνος καθηγητής Παπαδόπουλος Σπυρίδων ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Πριν 30

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Χριστιάνα Δαυίδ 960057 Ιάκωβος Στυλιανού 992129 ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Παρουσίαση 1- ΚΕΡΑΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα