Σχετικά µε την Ψυχανάλυση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σχετικά µε την Ψυχανάλυση"

Transcript

1 Σχετικά µε την Ψυχανάλυση Τι είναι η Ψυχανάλυση; Σε ποιους απευθύνεται η Ψυχαναλυτική Θεραπεία; Οι πιο σηµαντικές ανακαλύψεις και καινοτοµίες του Freud Το Ασυνείδητο Τα Πρώιµα Παιδικά Βιώµατα Η Ψυχοσεξουαλική Ανάπτυξη Το Οιδιπόδειο Σύµπλεγµα Η Απώθηση Τα Όνειρα είναι Εκπλήρωση Επιθυµίας Η Μεταβίβαση Ο Ελεύθερος Συνειρµός Το Εγώ, το Εκείνο και το Υπερ-Εγώ Σηµαντικές ανακαλύψεις και προσθήκες στην Ψυχαναλυτική Θεωρία µετά τον Freud: οι διαφορετικές Κατευθύνσεις και Σχολές εντός της Ψυχανάλυσης σήµερα Κλασικοί και Σύγχρονοι Φροϋδικοί Sándor Ferenczi Η Ψυχολογία του Εγώ Κλασικοί και Σύγχρονοι Κλαϊνικοί Ο Κλάδος Bion της Κλαϊνικής Σχολής Ο Κλάδος Winnicott της Θεωρίας των Σχέσεων-Αντικειµένων Η Γαλλική Ψυχανάλυση Η Ψυχολογία του Εαυτού Η Σχεσιακή Ψυχανάλυση Η καθεαυτή Ψυχαναλυτική Μέθοδος και το Πλαίσιο (της) Μέθοδος Πλαίσιο Οι διάφορες Μέθοδοι Ψυχαναλυτικής Θεραπείας (ενηλίκων, παιδιών, οµάδες, κλπ) Ψυχανάλυση Ψυχαναλυτική ή Ψυχοδυναµική Ψυχοθεραπεία Παιδιά και Έφηβοι Ψυχαναλυτικό Ψυχόδραµα Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία Ζεύγους και Οικογένειας Ψυχαναλυτικές Οµάδες Ψυχαναλυτική Εκπαίδευση Εφαρµοσµένη Ψυχανάλυση Η ΔΨΕ, η οργάνωσή της και οι δεοντολογικές της αρχές Πού βρίσκεται η Ψυχανάλυση; 1

2 Τι είναι Ψυχανάλυση; Η Ψυχανάλυση είναι τόσο µία θεωρία για τον ανθρώπινο νου όσο και µία θεραπευτική µέθοδος. Εγκαθιδρύθηκε από τον Sigmund Freud µεταξύ 1885 και 1939 και συνεχίζει ν αναπτύσσεται από ψυχαναλυτές σ ολόκληρο τον κόσµο. Η Ψυχανάλυση έχει τέσσερα θεµελιώδη πεδία εφαρµογής ως: 1. Θεωρία του πώς λειτουργεί ο νους 2. Θεραπευτική µέθοδος για ψυχικά προβλήµατα 3. Μέθοδος έρευνας, και 4. Τρόπος προσέγγισης των πολιτισµικών και κοινωνικών φαινοµένων, όπως η λογοτεχνία, η τέχνη, ο κινηµατογράφος, το θεατρικό δράµα, η πολιτική και οι οµάδες. Σε ποιους απευθύνεται η Ψυχαναλυτική Θεραπεία; Η ψυχανάλυση και η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία απευθύνεται σε άτοµα που αισθάνονται εγκλωβισµένα σε επαναλαµβανόµενα ψυχικά προβλήµατα, που στέκονται εµπόδιο στις δυνατότητές τους να νιώσουν ευτυχισµένοι µε τους συντρόφους, την οικογένεια και τους φίλους τους καθώς και επιτυχηµένοι και ικανοποιηµένοι στην εργασία τους και στην καθηµερινότητά τους. Τα άγχη, οι αναστολές και οι καταθλίψεις συνιστούν συχνά ενδείξεις εσωτερικών συγκρούσεων. Και οι τελευταίες οδηγούν σε δυσκολίες στις σχέσεις και, όταν δεν αντιµετωπίζονται θεραπευτικά, µπορεί να έχουν σηµαντικές επιπτώσεις στις προσωπικές και τις επαγγελµατικές επιλογές. Οι ρίζες αυτών των προβληµάτων συχνά φθάνουν βαθύτερα απ όσο µπορεί να φθάσει η φυσιολογική επίγνωση, γι αυτό και αποδεικνύονται ανεπίλυτα χωρίς ψυχοθεραπεία. Με την βοήθεια ενός ειδικευµένου ψυχαναλυτή, ο ασθενής µπορεί ν αποκτήσει νέα ενόραση των ασυνειδήτων πτυχών των διαταραχών αυτών. Η συνοµιλία µ έναν ψυχαναλυτή σε κλίµα ασφάλειας, θα οδηγήσει τον ασθενή να συνειδητοποιεί ολοένα και περισσότερο πτυχές του µέχρι πρότινος άγνωστου εσωτερικού του κόσµου (σκέψεις και αισθήµατα, αναµνήσεις και όνειρα), ανακουφίζοντας έτσι τον ψυχικό του πόνο, προωθώντας την ανάπτυξη της προσωπικότητας του και παρέχοντας του συνειδητοποίηση που θα του ενδυναµώσει την αυτοπεποίθηση για να επιδιώξει τους στόχους του στη ζωή. Αυτές οι θετικές επιδράσεις της ψυχανάλυσης θα διαρκούν και θα οδηγούν σε περαιτέρω ανάπτυξη πολύ µετά το τέλος της ανάλυσης. Οι πιο σηµαντικές ανακαλύψεις και καινοτοµίες του Freud Ο Freud, καθώς εργαζόταν µε υστερικούς ασθενείς, κατάλαβε ότι τα συµπτώµατα από τα οποία έπασχαν ενσάρκωναν ένα νόηµα που ταυτοχρόνως και κρυβόταν και φανερωνόταν. Σταδιακά διαπίστωσε ότι όλα τα νευρωτικά συµπτώµατα ήταν αγγελιοφόροι µεταφοράς απωθηµένου εποµένως ασυνείδητου ψυχικού περιεχοµένου. Αυτό τον οδήγησε στο ν αναπτύξει την «οµιλητική θεραπεία», που άλλαξε ριζικά την αλληλεπίδραση µεταξύ ασθενή και θεραπευτή. Ο Freud έβλεπε τους ασθενείς του έξι µέρες την εβδοµάδα, ακούγοντας και απαντώντας σε αυτά που του έλεγαν, ενώ εκείνοι ήταν ξαπλωµένοι στο ντιβάνι. Καθώς οι ασθενείς του καλούνταν να πουν οτιδήποτε ερχόταν στο νου τους, εξέφραζαν στο Freud συνειρµούς που οδηγούσαν πίσω σε απωθηµένα παιδικά βιώµατα, επιθυµίες και φαντασιώσεις, που είχαν καταλήξει σε ασυνείδητες συγκρούσεις αφότου γινόντουσαν συνειδητές οι συγκρούσεις αυτές µπορούσαν ν αναλυθούν και τα συµπτώµατα να εξαλειφθούν. Η διαδικασία αυτή δεν µετεξελίχθηκε µόνον σε δραστική θεραπευτική µέθοδο αλλά και σε αποτελεσµατικό εργαλείο για τη µελέτη του ανθρώπινου ψυχισµού, που οδήγησε στην ανάπτυξη µιας ολοένα και πιο εκλεπτυσµένης ψυχαναλυτικής θεωρίας σχετικά µε το πώς λειτουργεί ο νους και, πρόσφατα, σε από κοινού και συγκριτικές µελέτες στον νέο πεδίο της Νευρο-Ψυχανάλυσης. 2

3 Οι αρχικές ανακαλύψεις του Freud, τον οδήγησαν σε ορισµένες ρηξικέλευθες νέες έννοιες: Το Ασυνείδητο: η ψυχική ζωή εκτείνεται πέραν αυτού που είναι συνειδητό, και επίσης πέραν από αυτού που είναι προσυνειδητό, υπό την έννοια αυτού που θα µπορούσαµε να συνειδητοποιήσουµε, άπαξ και προσπαθούσαµε να το σκεφτούµε. Μείζον τµήµα του ψυχισµού µας είναι ασυνείδητο, και είναι προσβάσιµο µόνον µε ψυχανάλυση. Τα Πρώιµα Παιδικά Βιώµατα είναι κράµα φαντασιώσεων και πραγµατικότητας. Χαρακτηρίζονται από παθιασµένες επιθυµίες, ανεξέλεγκτες ορµές και βρεφικά άγχη. Η πείνα, για παράδειγµα, αναµοχλεύει την επιθυµία καταβρόχθισης των πάντων αλλά και το φόβο ότι θα καταβροχθιστούµε από τον κάθε άλλο η επιθυµία ελέγχου και ανεξαρτησίας, συνδέεται µε φόβους χειραγώγησης ή εγκατάλειψης ο αποχωρισµός από έναν σηµαντικό φροντίζοντα µπορεί να µας κάνει να αισθανόµαστε εκτεθειµένοι, αβοήθητοι και µόνοι η αγάπη για τον ένα γονέα ενέχει τον κίνδυνο απώλειας της αγάπης του άλλου. Οι πρώιµες, εποµένως, επιθυµίες και οι πρώιµοι φόβοι καταλήγουν σε συγκρούσεις που όταν δεν µπορούν να επιλυθούν απωθούνται και γίνονται ασυνείδητες/-οι. Η Ψυχοσεξουαλική Ανάπτυξη: Ο Freud αναγνώρισε ότι η σταδιακή ωρίµανση των σωµατικών λειτουργιών που επικεντρώνονται στις ερωτογενείς ζώνες (στόµα, πρωκτός, γεννητικά όργανα) συνοδεύεται από βιώµατα ευχαρίστησης και φόβου, τα οποία βιώνονται σε σχέση µε τα φροντίζοντα-το-βρέφος αντικείµενα και αυτά δοµούν την ανάπτυξη του ψυχισµού (του). Το Οιδιπόδειο Σύµπλεγµα είναι το κύριο σύµπλεγµα όλων των νευρώσεων. Το παιδί στην ηλικία των τεσσάρων έως έξι συνειδητοποιεί την σεξουαλική φύση της σχέσης των γονιών του, από την οποία έχει αποκλειστεί. Τα αισθήµατα ζήλιας και αντιπαλότητας που έρχονται στο προσκήνιο πρέπει να διευθετηθούν µαζί µε τα ερωτήµατα του ποιο είναι το αρσενικό και ποιο το θηλυκό, ποιόν µπορεί ν αγαπάει και ποιόν να παντρευτεί, πώς γίνονται και πώς γεννιούνται τα µωρά και τι µπορεί ή δεν µπορεί να κάνει το παιδί συγκριτικά µε τον ενήλικα. Ο τρόπος απάντησης στα ρηξικέλευθα αυτά ερωτήµατα θα διαµορφώσει το χαρακτήρα του ψυχισµού του ενήλικα και το υπερ-εγώ (βλ. παρακάτω: Το Εγώ, το Εκείνο και το Υπερ-εγώ). Η Απώθηση είναι η δύναµη που κρατάει ασυνείδητες τις επικίνδυνες φαντασιώσεις που σχετίζονται µε ανεπίλυτα τµήµατα των παιδικών συγκρούσεων. Τα Όνειρα είναι Εκπληρώσεις Επιθυµιών. Πολύ συχνά εκφράζουν την εκπλήρωση βρεφικών σεξουαλικών επιθυµιών ή φαντασιώσεων. Εφόσον εµφανίζονται µεταµφιεσµένα (ως παράλογες, παράξενες ή ασυνάρτητες σκηνές) χρειάζονται ανάλυση για ν αποκαλύψουν το ασυνείδητο νόηµα τους. Ο Freud αποκάλεσε την ερµηνεία των ονείρων ως τη βασιλική οδό προς το ασυνείδητο. Η Μεταβίβαση είναι η καθολική τάση του ανθρώπινου ψυχισµού να θεωρεί και να ταυτίζει νέες καταστάσεις σύµφωνα µε πρότυπα πρωταρχικών του βιωµάτων. Στην ψυχανάλυση η µεταβίβαση προκύπτει όταν ο ασθενής θεωρεί τον αναλυτή ως γονική φιγούρα, µε τον οποίο µπορεί ν αναβιώσει τις πιο σηµαντικές παιδικές συγκρούσεις ή τραύµατα, όπως στην αρχική σχέση παιδιού και γονιού. Ο Ελεύθερος Συνειρµός αναφέρεται στην ανάδυση σκέψεων, συναισθηµάτων και φαντασιώσεων, όταν αυτά δεν αναστέλλονται από περιορισµούς λόγω φόβου, ενοχής και ντροπής (βλ. παρακάτω: Η Κύρια Ψυχαναλυτική Μέθοδος και το Πλαίσιο). Το Εγώ, το Εκείνο και το Υπερ-Εγώ: - Το Εγώ είναι η βασική έδρα του συνειδητού, ο µεσολαβητής του ψυχισµού που ασκεί τις απωθήσεις, και απαρτιώνει και στερεώνει τις ποικίλες ορµές και τάσεις προτού µεταφρασθούν σε πράξη. - Το Εκείνο είναι το ασυνείδητο τµήµα του ψυχισµού, το µέρος των απωθηµένων και 3

4 απροσπέλαστων µνηµονικών ιχνών της πρώτης εποχής της ζωής. - Το Υπερ-εγώ είναι ο οδηγός και η συνείδηση του νου, εκεί που συγκρατούνται οι απαγορεύσεις προς τήρηση και τα ιδανικά προς επιδίωξη. Μείζονες Ανακαλύψεις και Προσθήκες στην Ψυχαναλυτική Θεωρία, µετά τον Freud: Οι διαφορετικές Τάσεις και Σχολές εντός της Ψυχανάλυσης σήµερα Κλασικοί και Σύγχρονοι Φροϋδικοί. Ο Sigmund Freud ( ) δηµιούργησε ένα µοντέλο του νου µε λίγες βασικές υποθέσεις: Η ψυχική ζωή ενεργοποιείται από την ενέργεια των δύο πρωταρχικών ενορµήσεων (στην πρώτη θεωρία οι σεξουαλικές ενορµήσεις και οι της αυτοσυντήρησης στην δεύτερη θεωρία οι ενορµήσεις ζωής και θανάτου, ή η σεξουαλικότητα και η επιθετικότητα). Αυτά οι ενορµήσεις αντιπροσωπεύουν τις απαιτήσεις του σώµατος επί του νου και γνωστοποιούν εαυτές µε την έκλυση επιθυµιών και αναγκών που αναζητούν ένα ειδικό αντικείµενο για να βρουν ικανοποίηση. Τα µνηµονικά ίχνη αυτών των αλληλεπιδράσεων (συµπεριλαµβανοµένων των αναπαραστάσεων των σηµαντικών αντικειµένων και σχέσεων) δοµούν συνολικά το νου κατασκευάζοντας αύξουσας πολυπλοκότητας σχηµατισµούς, που υποδιαιρούνται εν τέλει σε τρία βασικά τµήµατα. Στο πρώτο του τοπογραφικό µοντέλο ο Freud αποκάλεσε τα συστήµατα Ασυνείδητο, Προσυνειδητό και Συνειδητό στο δεύτερο δοµικό µοντέλο µίλησε για το Εγώ, το Εκείνο και το Υπερ-Εγώ. Οι δοµές του νου ρυθµίζουν (οµοιοστατικά) την ενέργεια των ενορµήσεων σύµφωνα µε την αρχή της ευχαρίστησης. Η Μεταψυχολογία είναι η θεωρία του νου που εννοιολογεί τις ψυχικές λειτουργίες σε σχέση µε τη δυναµική (ενορµήσεις), την οικονοµική (ενέργεια) και την τοπική (δοµική) τους όψη. Ο Sándor Ferenczi ( ) και η ψυχαναλυτική σχολή της Βουδαπέστης υπογράµµισαν τη σηµασία της αναγνώρισης των πραγµατικών παιδικών τραυµατισµών, τις ιδιαιτερότητες της πρώιµης σχέσης µητέρας-παιδιού, και τις επιπτώσεις που έχει «η σύγχυση των γλωσσών» (η σύγχυση ανάµεσα στην τρυφερή προσκόλληση του παιδιού και στις σεξουαλικές ανάγκες του ενήλικα) στην ψυχική ανάπτυξη και στη µετέπειτα ψυχοπαθολογία. Ο Ferenczi επικεντρώθηκε στις αµοιβαίες, δι-υποκειµενικές διαδικασίες µεταξύ ασθενή και αναλυτή, και στο λεπτό ρόλο που διαδραµατίζει η ειλικρίνεια και η εσωτερική εργασία (αυτοανάλυση) του αναλυτή µέσα στην αναλυτική συνάντηση. Πρόσφατα το έργο του επανεκτιµήθηκε και αποτέλεσε το νέο επίκεντρο για τη Γαλλική Ψυχανάλυση καθώς και για τη Σχεσιακή Σχολή (βλ. Γαλλική Ψυχανάλυση και Σχεσιακή Ψυχανάλυση, παρακάτω). Η Ψυχολογία του Εγώ. Η Anna Freud ( ), ο Heinz Hartmann ( ) και άλλοι, επικέντρωσαν την προσοχή τους στη λειτουργία του συνειδητού και του ασυνείδητου εγώ, του ιδιαίτερου ρόλου του στις ασυνείδητες άµυνες και την ανασταλτική δράση τους στις ψυχικές διεργασίες. Ο Hartmann πρότεινε µια περιοχή του εγώ ελεύθερη συγκρούσεων, που επιτελεί σηµαντικές λειτουργίες όπως η συνειδητοποίηση, ο έλεγχος της κινητικότητας, η λογική σκέψη, ο λόγος, η αισθητηριακή αντίληψη και ο έλεγχος της πραγµατικότητας όλες ζωτικής σηµασίας λειτουργίες που δευτερογενώς µπορεί καταλήξουν σε νευρωτική σύγκρουση. Με την συστηµατική ανάλυση των αµυνών του ασθενή, η ψυχανάλυση στοχεύει στην ενδυνάµωση του εγώ ώστε ν αυξήσει τον έλεγχο των ορµών, την επίλυση των συγκρούσεων και την ικανότητα αντοχής σε µαταιώσεις και οδυνηρά συναισθήµατα. Ο Hartmann προσέθεσε, επιπλέον των τεσσάρων φροϋδικών µεταψυχολογικών θεωρήσεων, τη γενετική και την προσαρµοστική διάσταση. Κλασικοί και Σύγχρονοι Κλαϊνικοί. Η Melanie Klein ( ) εννοιολόγησε την πρώιµη βρεφική ηλικία ως εκκινούσα από αρχαϊκές ορµές που βιώνονται εντός αντικειµενοτρόπων σχέσεων. Το ένστικτο του θανάτου που στρέφεται προς-τα-µέσα (βλ. παραπάνω) βιώνεται ως µία επιτιθέµενη δύναµη, που επιφέρει διωκτικά άγχη και φόβο αφανισµού, τοποθετείται (προβάλλεται) εκτός του εαυτού, και οδηγεί σε καταστροφικές ορµές προς το µαταιώνον αντικείµενο (κακό στήθος), που ακολουθούνται από φόβο αντιποίνων. Αντίθετα, το ικανοποιούν αντικείµενο (καλό στήθος) εξιδανικεύεται και προστατευτικά 4

5 αποσχίζεται από το κακό αντικείµενο. Αυτή η πρώτη φάση ονοµάζεται παρανοειδής-σχιζοειδής θέση, ΠΣ, και χαρακτηρίζεται από διχοτόµηση (απόσχιση), άρνηση, παντοδυναµία και εξιδανίκευση καθώς και από προβολή και ενδοβολή. Η αυξανόµενη ικανότητα του εγώ γι απαρτίωση θα οδηγήσει σε καταθλιπτικά άγχη (ότι οι καταστροφικές ορµές έβλαψαν το καλό αντικειµένου/στήθους), και θα υποκινήσει την επιθυµία για επανόρθωση. Αυτή η δεύτερη φάση ορίζεται ως καταθλιπτική θέση, Κ. Οι σύγχρονοι Κλαϊνικοί αναγνώρισαν ότι οι φάσεις αυτές δεν περιορίζονται στη βρεφική ηλικία αλλά σχηµατίζουν µια συνεχή δυναµική µέσα στο νου, την εναλλαγή ΠΣ Κ. Ο Kλάδος Bion της Κλαϊνικής Σχολής. Ο Wilfried Bion ( ), σχετίστηκε και αποσπάστηκε από τον Freud και τη Klein, και ανέπτυξε µια νέα γλώσσα για την δική του θεωρία της σκέψης. Εισήγαγε την ιδέα ότι ο ψυχισµός του βρέφους βιώνει αρχικά µία εισβολή ωµών αισθητηριακών εντυπώσεων και συγκινήσεων που ονοµάζονται β-στοιχεία, δεν έχουν νόηµα και χρειάζεται να εκκενωθούν. Είναι απαραίτητο, το φροντίζον αντικείµενο (ο περιέχων) ν αποδεχτεί αυτά τα β-στοιχεία (το περιεχόµενο), να τα µεταβολίσει, να τα µετασχηµατίσει σε α-στοιχεία, και να τα ανακυκλώσει ως τέτοια στο βρέφος. Ο ψυχισµός του βρέφους τα ενδοβάλλει µαζί µε τη µετασχηµατίζουσα α-λειτουργία, και κατασκευάζει έτσι τη δική του α-λειτουργία, µία συσκευή ικανή να συµβολοποιεί, ν αποµνηµονεύει, να ονειρεύεται και να σκέφτεται σκέψεις επίσης αναπτύσσει τις έννοιες του χρόνου και του χώρου και επιτρέπει το διαχωρισµό µεταξύ συνειδητού και ασυνείδητου. Οι ψυχικές διαταραχές σχετίζονται µε διαταραχές στις βασικές αυτές λειτουργίες αυτής της συσκευής σκέψης. Ο κλάδος Winnicott της Θεωρίας των Αντικειµενοτρόπων Σχέσεων. Ο Donald Winnicott ( ) περιέγραψε πως το περιβάλλον κράτηµα µιας αρκετά-καλής µητέρας θα επιτρέψει στον νου του βρέφους να δηµιουργήσει αναπαραστάσεις εαυτού και άλλου. Στον ενδιάµεσο χώρο µεταξύ βρέφους και µητέρας, το παιδί βρίσκει και δηµιουργεί αυτό που ο τελευταίος ονοµάζει µεταβατικό αντικείµενο (κουβέρτα ασφάλειας) που είναι και δεν είναι η µητέρα. Αυτός ο ενδιάµεσος ή εν δυνάµει χώρος ανάµεσα στην υποκειµενικά εννοούµενη εσωτερική πραγµατικότητα και την αντικειµενικά αντιληπτή εξωτερική πραγµατικότητα παραµένει διαθέσιµος σαν εσωτερικός χώρος για τη βίωση της ζωής, τη δηµιουργία νέων ιδεών, εικόνων, φαντασιώσεων και τέχνης, και το σχηµατισµό των πολλών χαρακτηριστικών της κουλτούρας. Εάν η µητέρα µπορεί να αποκριθεί µ ενσυναίσθηση στις αυθόρµητες χειρονοµίες του βρέφους, το µωρό θα οικοδοµήσει την αναπαράσταση ενός αληθούς εαυτού, ικανού να παίζει και να δηµιουργεί. Αν όµως η µητέρα παρερµηνεύει συνεχώς τις χειρονοµίες του βρέφους, µε γνώµονα τις δικές της ανάγκες, ο αληθής εαυτός του παιδιού θα παραµένει κρυµµένος κάτω από την ασπίδα ενός ψευδούς εαυτού, που φοριέται χάριν επιβίωσης, και αργότερα στην (ενήλικη) ζωή του µπορεί να οδηγήσει στην αίσθηση ότι δεν µπορεί να είναι αληθινός ή αληθινή. Η Γαλλική Ψυχανάλυση αναπτύχθηκε σε αντίθεση προς τον αλλά και στη γραµµή του Jacque Lacan ( ) και των ιδεών του (τη σηµασία της γλώσσας, του φαλλού, της επιθυµίας και του άλλου, και των εννοιών του φαντασιακού, του συµβολικού και του [ανέφικτου] πραγµατικού). Το κάλεσµα του για επιστροφή στον Freud επέφερε σοβαρή διαµάχη (αλλά) και επεξεργασία των κεντρικών εννοιών του Freud, και εδραίωσε τελειωτικά το θεµελιώδη ρόλο της φροϋδικής µεταψυχολογίας στην κατανόηση του ανθρώπινου ψυχισµού. Η στροφή αυτή υπήρξε εξαιρετικά γόνιµη για την ανάπτυξη µίας νέας σύλληψης της θεωρίας της αποπλάνησης (σαγήνης), για την έµφαση στις ενορµήσεις ζωής ή θανάτου, όπως και στη θεωρία του ναρκισσισµού µε τα διάφορα χαρακτηριστικά της. Η αναγνώριση της σηµασίας της θεωρίας των ενορµήσεων υπογράµµισε τη σεξουαλικότητα, την υποκειµενικότητα, τη γλώσσα της επιθυµίας και τη δοµική λειτουργία του Οιδιπόδειου Συµπλέγµατος, ειδικότερα σε σχέση µε τη θέση του τρίτου και της τριτότητας. Και αυτό οδήγησε στην ιδέα µίας τριτογενούς διεργασίας, που συνυπάρχει και συνδυάζεται δηµιουργικά µε την ασυνείδητη (πρωτογενή) και συνειδητή (δευτερογενή) διεργασία. 5

6 Η Ψυχολογία-Εαυτού ιδρύθηκε στις Ηνωµένες Πολιτείες από τον Heinz Kohut ( ), που επικεντρώθηκε στην αίσθηση εαυτού του ατόµου, και πιο συγκεκριµένα σε ότι αφορά την ανάπτυξη και τη ρύθµιση του ναρκισσισµού. Ο τελευταίος υπογράµµισε τον αναγκαίο ρόλο του φροντίζοντα γονέα (και αργότερα του αναλυτή) στο να καθρεφτίζει µ ενσυναίσθηση τις ψυχικές καταστάσεις του παιδιού και στο να επιτρέπει εξιδανικευτικές alter-ego/διδυµικές µεταβιβάσεις, και συνεπώς στο να υποστηρίζει το παιδί (και αργότερα τον ασθενή) σαν εαυτοαντικείµενο, µέχρι το τελευταίο να εσωτερικεύσει ίδιες ρυθµιστικές λειτουργίες. Με τα χρόνια ο Kohut κατέληξε ν απορρίψει το δοµικό µοντέλο του Εγώ, του Εκείνο, και του Υπερ-Εγώ της θεωρίας του Freud, καθώς και τη θεωρία των ενορµήσεων του τελευταίου, και πρότεινε αντ αυτών το δικό του µοντέλο του τριπτύχου εαυτού. Η Σχεσιακή Ψυχανάλυση, ιδρύθηκε από τον Steven Mitchell ( ) στις Ηνωµένες Πολιτείες, απορρίπτει τη θεωρία του Freud σχετικά µε τις βιολογικές ενορµήσεις και προτείνει αντ αυτής µια σχεσιακή-θεωρία-σύγκρουσης που συνδυάζει πραγµατικές, εσωτερικευµένες και φαντασιωσικές αλληλεπιδράσεις µε σηµαίνοντες άλλους. Η προσωπικότητα προκύπτει και συγκροτείται από δοµές που αντικατοπτρίζουν αλληλεπιδράσεις και προσδοκίες που είναι αποτέλεσµα µάθησης, από αλληλεπιδράσεις µε και προσδοκίες από πρωταρχικούς φροντίζοντες. Εφόσον το πρωταρχικό κίνητρο του ατόµου είναι να σχετίζεται µε άλλους, το άτοµο θα έχει την τάση ν αναπαράγει και να διαδραµατίζει αυτούς τους τύπους σχετίζεσθαι καθ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Η ψυχανάλυση δεν συνιστά συνεπώς άλλο από τη διερεύνηση αυτών των τύπων και την αντιπαραβολή τους µε ότι συν-δηµιουργείται αυθόρµητα και αυθεντικά στο αναλυτικό πλαίσιο, ανάµεσα στον αναλυτή και τον ασθενή. Ο Πυρήνας της Ψυχαναλυτικής Μεθόδου και το Πλαίσιο Μέθοδος. Η ψυχανάλυση είναι µία οµιλητική θεραπεία που βασίζεται στη µέθοδο του ελεύθερου συνειρµού. Σύµφωνα µε τον θεµελιώδη κανόνα της ο ασθενής καλείται να πει οτιδήποτε έρχεται στο νου του, χωρίς περιορισµούς όπως το να υπολογίζει πού τα λέει, να προσέχει πώς εκφράζεται, να ντρέπεται ή να αισθάνεται ενοχή ή άλλες ενστάσεις. Με την τήρηση του κανόνα αυτού, οι σκέψεις του ασθενή µπορεί να καταλήξουν σε αναπάντεχες συσχετίσεις, ν αποκαλύψουν συνδέσεις µε επιθυµίες και άµυνες που δεν ήταν συνειδητά προσιτές, και να οδηγηθούν σε ασυνείδητες ρίζες µέχρι τούδε ανεπίλυτων συγκρούσεων που διαµορφώνουν τις διαµοιβόµενες µεταβιβάσεις. Ακούγοντας τους συνειρµούς αυτούς ο αναλυτής θα παραδοθεί σε µια παρόµοια ψυχική διεργασία, που ονοµάζεται ελευθέρως αιωρούµενη προσοχή, όπου όσο παρακολουθεί τα λεγόµενα του ασθενή άλλο τόσο παρατηρεί κάποιες φορές ως εάν να ονειροπολεί τους δικούς του συνειρµούς όπως αυτοί αναδύονται στην αντιµεταβίβαση. Η απαρτίωση των ποικίλων αυτών πληροφοριών αποτελεί µία εσωτερική κυρίως εργασία για τον αναλυτή, καθώς ο τελευταίος διαµορφώνει µια άποψη των µεταβιβαστικών-αντιµεταβιβαστικών περιστάσεων, που συγκλίνουν τελικώς σ ένα είδος µορφολογίας που αναφαίνεται και που µπορεί να βιώνεται τόσο από τον αναλυτή όσο και από τον ασθενή. Με τη βοήθεια των παρεµβάσεων του αναλυτή συχνά ερµηνείες µεταβίβασης του τι παίζεται στο εδώ και τώρα της συνεδρίας θα προκύψει µία νέα κατανόηση των δυσκολιών του ασθενή. Η κατ επανάληψη εφαρµογή αυτών των νέων ενοράσεων σε πλήθος παροµοίων καταστάσεων όπου εµφανίζονται αντίστοιχες συγκρούσεις, αποτελεί τη θεραπευτική διεργασία, που καθιστά τον ασθενή όλο και περισσότερο ικανό ν αναγνωρίζει τις σκέψεις που υποδαυλίζουν τις συγκρούσεις του. Η επίλυση αυτών των συγκρούσεων, η αλλαγή οπτικής γωνίας ή η σίγασή τους θ απελευθερώσει το νου του ασθενή από παλιές αναστολές και θα δηµιουργήσει χώρο για νέες επιλογές. Πλαίσιο. Η µέθοδος που περιγράφηκε παραπάνω εφαρµόζεται καλύτερα στο κλασσικό πλαίσιο: ο ασθενής είναι ξαπλωµένος αναπαυτικά στο ντιβάνι, και λέει οτιδήποτε έρχεται στο νου του, χωρίς ν αποσπάται η προσοχή του από την οπτική επαφή µε τον αναλυτή, που κάθεται συνήθως πίσω από το ντιβάνι. Αυτό επιτρέπει και στους δύο µετόχους του αναλυτικού 6

7 εγχειρήµατος ν ακροώνται πλήρως και να στοχάζονται ότι συµβαίνει στη συνεδρία: ο ασθενής θα αισθανθεί βυθισµένος στον εσωτερικό του κόσµο, θ αναβιώσει αναµνήσεις, θ ανασκοπήσει σηµαντικές εµπειρίες, θα µιλήσει για όνειρα και θα δηµιουργήσει φαντασιώσεις όλα αυτά συναπαρτίζουν το αναλυτικό ταξίδι που θα ρίξει νέο φως στη ζωή του ασθενούς, στην ιστορία του και στις διεργασίες του νου του. Η αναλυτική συνεδρία διαρκεί συνήθως 45 ή 50 λεπτά. Για να υπάρχει µία συνέχεια στην εµβάθυνση της αναλυτικής διαδικασίας, η συχνότητα των ψυχαναλυτικών συνεδριών είναι κατά προτίµηση τρεις, τέσσερις ή πέντε φορές την εβδοµάδα. Ενίοτε µπορεί να είναι απαραίτητη µειωµένη συχνότητα εβδοµαδιαίων συνεδριών ή η χρήση καθίσµατος αντί για το ντιβάνι. Όλα τα συµφωνηµένα σχετικά µε το πλαίσιο (συµπεριλαµβανοµένων του προγράµµατος, της χρέωσης και του τρόπου ακυρώσεων) είναι δεσµευτικά τόσο για τον ασθενή όσο και για τον αναλυτή, και χρειάζονται επαναδιαπραγµάτευση σε περίπτωση αναγκαστικών αλλαγών. Η χρονική διάρκεια µίας ψυχανάλυσης είναι δύσκολο να προβλεφθεί αναµένεται ένας µέσος όρος τριών έως πέντε ετών, αν και κάθε µεµονωµένη περίπτωση µπορεί να χρειασθεί λιγότερο ή περισσότερο χρόνο για να ολοκληρωθεί. Εντούτοις, τόσο ο ασθενής όσο και ο αναλυτής είναι ελεύθεροι ν αποφασίσουν, οποιαδήποτε στιγµή, να διακόψουν ή να τερµατίσουν την ανάλυση. Διάφορες Μέθοδοι Ψυχαναλυτικής Θεραπείας (ενηλίκων, παιδιών, οµάδων κλπ) Η Ψυχανάλυση εφαρµόζεται µε διάφορες µορφές. Η κλασσική ψυχαναλυτική µέθοδος (βλ. παραπάνω) σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει καλύτερα τις ικανότητες ενός ενήλικα νευρωτικού ασθενή, που είναι αρκετά καλά προσαρµοσµένος στις απαιτήσεις της προσωπικής και επαγγελµατικής του ζωής. Ωστόσο, η ψυχαναλυτική θεραπεία µε αυξηµένη συχνότητα εβδοµαδιαίων συνεδριών εφαρµόζεται σ ένα ευρύτερο φάσµα ψυχοπαθολογίας (διευρυµένο πεδίο), π.χ. σε σοβαρές ναρκισσιστικές και οριακές διαταραχές προσωπικότητας. Η Ψυχαναλυτική ή Ψυχοδυναµική Ψυχοθεραπεία ενηλίκων εφαρµόζεται συνήθως µε µειωµένη συχνότητα (µία ή δύο εβδοµαδιαίες συνεδρίες) σε διάταξη καθιστή, πρόσωπο µε πρόσωπο. Συχνά οι στόχοι της είναι πιο εστιασµένοι στην επίλυση ενός συγκεκριµένου προβλήµατος (π.χ. δυσκολίες στις σχέσεις ή στην εργασία), κατάθλιψη ή αγχώδεις διαταραχές. Παρόλο που προκύπτουν µεταβιβάσεις και αντιµεταβιβάσεις, όπως στην ψυχανάλυση, συχνά παραµένουν στο παρασκήνιο και δεν ερµηνεύονται, δίνοντας έτσι χώρο να συζητηθούν και να επιλυθούν αµεσότερα τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει στην καθηµερινότητα του ο ασθενής. Μερικές φορές και οι δύο συµµετέχοντες στην ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία µπορεί ν αποφασίσουν, σε χρονικό σηµείο µεταγενέστερο της έναρξης της θεραπείας, να εµβαθύνουν στην εργασία τους και να ξεκινήσουν ψυχανάλυση, µε αυξηµένη συχνότητα συνεδριών. Τα παιδιά (µετά τη βρεφική ηλικία) και οι έφηβοι µπορεί να βιώνουν µακροχρόνια προβλήµατα (κατάθλιψη, άγχη, αϋπνίες, υπερβολική επιθετικότητα και σκληρότητα, ιδεοληψίες, ψυχαναγκαστική συµπεριφορά, µαθησιακές δυσκολίες, διατροφικές διαταραχές κλπ) που µπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ψυχική τους ανάπτυξη και να δηµιουργήσουν ανησυχία σε γονείς, δασκάλους και φίλους. Για τα παιδιά αυτά έχουν αναπτυχθεί τροποποιηµένες και ηλιακάκατάλληλες µέθοδοι ψυχαναλυτικής θεραπείας (που συµπεριλαµβάνουν παιχνίδι µε κούκλες, παιχνίδια και ζωγραφική) που επιτρέπουν στο παιδί ή στον έφηβο να εκφράσουν αυτό που τα απασχολεί και τα βασανίζει. Οι παιδο-ψυχαναλυτές είναι εξειδικευµένοι στο να επισηµαίνουν τις ασυνείδητες πτυχές των επικοινωνιών των ασθενών τους και ν αποκρίνονται κατάλληλα σ αυτές, βοηθώντας µε τον τρόπο αυτό ένα παιδί να επιλύσει συναισθηµατικές συγκρούσεις και προβλήµατα που κρύβονται πίσω από τα έκδηλα συµπτώµατα και που παρεµβάλλονται στην περαιτέρω ψυχική του ανάπτυξη. Το Ψυχαναλυτικό Ψυχόδραµα αναπτύχθηκε (κυρίως στις ΗΠΑ και στη Γαλλία) για ασθενείς µε µαζικές αναστολές, που χρειάζονται υποστήριξη για ν αναπαραστήσουν, να 7

8 εκφράσουν και ν αναλύσουν διεξοδικά τις δυσκολίες τους, ώστε να συγκροτήσουν τον εσωτερικό τους κόσµο. Το πλαίσιο περιλαµβάνει έναν επικεφαλής του δράµατος ή σκηνοθέτη, που βοηθάει τον ασθενή να προτείνει, να εισάγει και ν αναπτύξει µία σκηνή (π.χ. µία ανάµνηση, ένα συναίσθηµα ή την πραγµατική περίσταση ) που αποτελεί το υλικό της θεραπευτικής εργασίας. Ο ασθενής παίζει µαζί µε αρκετούς συν-θεραπευτές ή ηθοποιούς που αναλαµβάνουν τους ρόλους που τους έχει αναθέσει ο τελευταίος. Η δουλειά του συν-θεραπευτή είναι να κατανοήσει ενσυναισθητικά τους ρόλους αυτούς σαν πλευρές του ασθενή (π.χ. διαφορετικές πλευρές µιας σύγκρουσης) ή σαν σηµαντικά αντικείµενά του, και να µεταφράσει το λανθάνον νόηµα αυτών των ρόλων, µέσω αναπαράστασης των ασυνειδήτων (κυρίως αµυντικών) διαδικασιών που υποβόσκουν σ αυτούς. Ο επικεφαλής του δράµατος µπορεί να διακόπτει και να ερµηνεύει το δράµα ανά πάσα στιγµή. Το δράµα επιτρέπει να ξεδιπλωθούν δύσκολα ζητήµατα µπροστά στον ασθενή, και διευκολύνει την απαρτίωση και την εσωτερίκευση τους. Ο στόχος είναι ν αναπτυχθεί η ενόραση του ασθενή στην εσωτερική του ζωή (σκέψεις, αισθήµατα, φαντασιώσεις, όνειρα και συγκρούσεις) και να ενθαρρυνθεί η ενεργοποίησή της, έτσι ώστε να διευρυνθεί ο ψυχικός (ενδιάµεσος) χώρος (το εσωτερικό θέατρο), εντός του οποίου διάφορα στοιχεία µπορούν να θεωρηθούν και να κατανοηθούν. Η Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία Ζεύγους και Οικογένειας εφαρµόζει τις ενοράσεις της Ψυχανάλυσης στη δυναµικές που συναντώνται σε ζευγάρια και οικογένειες που έχουν εγκλωβιστεί σε επαναλαµβανόµενες συγκρούσεις. Πτυχές αντικρουόµενων θέσεων και µεταβιβάσεων, αµοιβαίες προβολές, καθώς και επαναλαµβανόµενες διαδραµατίσεις ασυνειδήτων φαντασιώσεων, µπορούν, µε τη βοήθεια ενός ψυχαναλυτή, να ερµηνευθούν και ν αναλυθούν σε σχέση µε κυριαρχούσες ασυνείδητες απόψεις για το τι σηµασία µπορεί ή θα έπρεπε να έχει ο γάµος και η οικογένεια, διευθετώντας έτσι τις εντάσεις και ανοίγοντας δρόµους για νέες αυτό-προσδιοριζόµενες επιλογές. Οι Ψυχαναλυτικές Οµάδες (συνήθως 6-9 µελών) χρησιµοποιούν τη γενική τάση, µη δοµηµένες συναθροίσεις ατόµων σε µικρές ή µεγάλες οµάδες, χωρίς καθορισµένο έργο, να βιώνουν παλινδροµήσεις σε αρχαϊκά επίπεδα ψυχικής λειτουργίας, π.χ. εξάρτηση από και υποταγή σ έναν εξιδανικευµένο ή µαταιωτικό αρχηγό, επιθετικές αντιδράσεις µάχης-φυγής, ζευγάρωµα και απόσχιση σε υποοµάδες, καθώς και άµυνες έναντι των διαδικασιών αυτών. Ενώ µερικές οµάδες εστιάζουν στη συµµετοχή και αλληλεπίδραση των ατόµων στο εδώ και τώρα της δυναµικής της οµάδας, άλλες προσεγγίζουν τις συνολικές διαδικασίες της οµάδας και τη συγκεκριµένη κουλτούρα που προκύπτει από τις ελευθέρως κυµαινόµενες συζητήσεις (το ισοδύναµο του ελεύθερου συνειρµού). Η ψυχαναλυτική εργασία στην οµάδα µπορεί να εξυπηρετεί ποικίλους σκοπούς: υπάρχουν ψυχοθεραπευτικές οµάδες, οµάδες ενθάρρυνσης της προσωπικής ανάπτυξης, οµάδες συζήτησης κλινικού υλικού για επαγγελµατίες υγείας (Οµάδες Balint, Διασκέψεις Tavistock), καθώς και οµάδες που ενθαρρύνουν τον αυτο-στοχασµό και την επίλυση προβληµάτων σε µεγαλύτερους οργανισµούς. Ψυχαναλυτική Εκπαίδευση Η εκπαίδευση για να γίνει κανείς ψυχαναλυτής τελεί υπο την αιγίδα της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ένωσης (ΔΨΕ) και των Συστατικών Εταιρειών της. Παρόλο που σε πολλές χώρες οποιοσδήποτε µε τ απαραίτητα προσόντα και την εµπειρία µπορεί να εκπαιδευτεί για ψυχαναλυτής, σε ορισµένες χώρες η εξάσκηση του επαγγέλµατος περιορίζεται σε αδειοδοτηµένους επαγγελµατίες ιατρούς, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Υπάρχουν τρία διαφορετικά µοντέλα εκπαίδευσης (που ονοµάζονται µοντέλο του Eitingon, Γαλλικό µοντέλο και το µοντέλο της Ουρουγουάης) όλα απαιτούν προσωπική ανάλυση του υποψήφιου, παρακολούθηση θεωρητικών, τεχνικών και κλινικών σεµιναρίων, και εποπτεία της εργασίας του υποψηφίου. Η ψυχαναλυτική εκπαίδευση διαρκεί κατά µέσο όρο πέντε µε δέκα χρόνια και ολοκληρώνεται µε την αποφοίτηση ή µε την αποδοχή του υποψηφίου ως µέλους της αντίστοιχης 8

9 Εταιρείας (για περισσότερες πληροφορίες: Ψυχαναλυτική Έρευνα Ο Freud ανακάλυψε ότι η καλύτερη µέθοδος για να µάθουµε πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος νους είναι µελετήσουµε προσεκτικά την αλληλουχία των εκφράσεων του, και συγκεκριµένα των σκέψεων, αισθηµάτων, ονείρων και φαντασιώσεων, όπως αυτά αναφύονται σε συγκεκριµένα συµφραζόµενα. Η µέθοδος του ελεύθερου συνειρµού (βλ. παραπάνω) αποδείχτηκε ότι είναι το βασικό εργαλείο της ψυχαναλυτικής έρευνας. Ένας ασθενής που επιτρέπει στον αναλυτή (όσο το δυνατόν πιο ανεµπόδιστα) ν ανιχνεύσει την ανάδυση των σκέψεων του, θα δείξει τη δική του προσωπικά διαµορφωµένη εκδοχή των γενικών αρχών λειτουργίας του νου π.χ. ορµές και επιθυµίες που προκαλούν φόβους, µε τους τελευταίους να ανακινούν άµυνες έναντι των πρώτων την εξ ιδίων ερµηνεία παρόντων αντιλήψεων υπό την επήρεια ασυνειδήτων ανεπίλυτων συγκρούσεων του παρελθόντος ή τους τρόπους διαχείρισης φαντασιώσεων και αισθηµάτων µε σκοπό τη διατήρηση µίας θεµελιώδους αίσθησης ασφάλειας και εσωτερικής ισορροπίας. Έτσι, η κατανόηση της λειτουργίας του νου του ατόµου είναι ταυτοχρόνως και η µέθοδος θεραπείας καθώς και η µέθοδος της ψυχαναλυτικής έρευνας. Η ψυχαναλυτική έρευνα, ακολουθώντας το δρόµο που περιγράφηκε παραπάνω, έχει αναπτύξει στη διάρκεια πολλών χρόνων πλήθος νέων ενοράσεων για τη λειτουργία του νου, συναρθρωµένων σε διάφορες στρωµατώσεις και σχολές της Ψυχανάλυσης (βλ. παραπάνω). Επιπλέον, η επιστηµονική έρευνα έχει σχεδιάσει και επιτύχει να δείξει, µε συγκριτικές, µακρόπνοες και αναδροµικές µελέτες, την αποτελεσµατικότητα της ψυχανάλυσης και της ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπείας. Διάφορα στοιχεία της θεραπείας όπως ο τρόπος των παρεµβάσεων, η συχνότητα των συνεδριών, η σχέση µεταξύ ασθενή και αναλυτή/θεραπευτή, ή η εφαρµοσιµότητα των ψυχαναλυτικών θεραπειών σε διαφορετικές ψυχοπαθολογίες έχουν µελετηθεί επιστηµονικά και έχουν οδηγήσει σε τροποποιήσεις και προσαρµογές στο θεραπευτικό σχεδιασµό, ή ακόµη και (σε ορισµένα µέρη) στην έγκριση κάλυψης µορφών ψυχαναλυτικής θεραπείας από ασφαλιστικά προγράµµατα υγείας. Έχουν επίσης ανοίξει νέους δρόµους σε ερευνητικά σχέδια µε στόχο την κατανόηση της αλληλεπίδρασης και της αλληλεξάρτησης των λειτουργιών του ψυχισµού και του εγκεφάλου. Η ΔΨΕ υποστηρίζει την ψυχαναλυτική έρευνα µέσω της εκπαίδευση ψυχαναλυτών σε βασικές µεθόδους έρευνας, µε ανάπτυξη βάσεων δεδοµένων για τα ευρήµατα των ερευνών, µε τη δηµιουργία οµάδων εργασίας και οµάδων συζήτησης, µε χρηµατοδοτήσεις ερευνητικών προτάσεων σε ευρύ φάσµα κλινικών, πειραµατικών και εννοιολογικών θεµατολογιών, καθώς και µε την προαγωγή διασυνδέσεων µε πανεπιστήµια και ερευνητικά ιδρύµατα παγκοσµίως (για περισσότερες πληροφορίες δείτε στο στον τοµέα research). Εφαρµοσµένη Ψυχανάλυση Ο Freud διέκρινε ότι η ψυχαναλυτική κατανόηση του νου µας δίνει επιπλέον και µια βαθύτερη κατανόηση της κουλτούρας και της κοινωνίας. Πιο διάσηµες είναι οι αναλύσεις που έγραψε για τον Οιδίποδα Τύραννο του Σοφοκλή και τον Hamlet του Shakespeare. Ανέλυσε έργα λογοτεχνίας και τέχνης, κοινωνικές συµπεριφορές όπως αστεία, χιούµορ, παραδροµές της γλώσσας και παραπραξίες και, γενικότερα, φαινόµενα όπως ο πολιτισµός, τα µαζικά κινήµατα, ο πόλεµος και η θρησκεία. Η γονιµότητα της προσέγγισής του υποκίνησε ευρέος φάσµατος ενδιαφέρον στην εφαρµογή της ψυχαναλυτικής σκέψης τόσο στη λογοτεχνία, την τέχνη και τον κινηµατογράφο, και στην κριτική τους ανάλυση, όσο και στην ανθρωπολογία και στις πολιτικές επιστήµες. 9

10 Η ΔΨΕ, η οργάνωση της και οι κατευθυντήριες γραµµές της δεοντολογίας της Η Διεθνής Ψυχαναλυτική Ένωση (η ΔΨΕ ) ιδρύθηκε το 1910 από τον Sigmund Freud. Είναι οργανισµός-οµπρέλα για 72 συστατικούς οργανισµούς µε περισσότερα από µέλη σε 63 χώρες. Ο σκοπός της είναι η προώθηση της Ψυχανάλυσης παγκοσµίως (π.χ. µε την ενθάρρυνση της διηπειρωτικών ανταλλαγών και την οργάνωση διεθνών συνεδρίων) καθώς και η διασφάλιση της συνεχιζόµενης ζωτικότητας και ανάπτυξης της (ψυχαναλυτικής) επιστήµης. Η ΔΨΕ είναι, παγκοσµίως, ο κύριος φορέας πιστοποίησης και κανονιστικού πλαισίου για τους ψυχαναλυτές (για πιο λεπτοµερείς πληροφορίες δείτε στο στον τοµέα IPA/about us). Η Επιτροπή Δεοντολογίας της ΔΨΕ έχει διατυπώσει στοιχειώδης κανόνες δεοντολογίας που δεσµεύουν όλες τις Συστατικές Εταιρείες και κάθε ένα από τα µέλη και τους υποψήφιους των. Αντικατοπτρίζουν ανθρωπιστικές αξίες, ψυχαναλυτικές αρχές και επαγγελµατικές υποχρεώσεις. Απαιτούν κυρίως να τηρείται αυστηρά η εχεµύθεια των πληροφοριών που αναφέρει ο ασθενής στον αναλυτή του, και να µην εµπλέκεται ο αναλυτής σε σεξουαλικές σχέσεις ή σε κατ ιδίαν οικονοµικές δοσοληψίες µε τον ασθενή του. Σε περίπτωση παρατυπιών ή παραβίασης αυτών των κανόνων, ο ασθενής έχει το δικαίωµα να προσφύγει στην Επιτροπή Δεοντολογίας της Εταιρείας όπου ανήκει ο αναλυτής. Κάθε συστατική εταιρεία της ΔΨΕ έχει θεσπίσει κανόνες και διαδικασίες διασφάλισης αυστηρού δεοντολογικών αρχών σχετικά µε τις θεραπείες που παρέχονται από τα µέλη της, όπως επίσης και κανονιστικό πλαίσιο για τις διαδικασίες που ακολουθεί κάθε επίσηµη προσφυγή. Πού βρίσκεται η Ψυχανάλυση; Οι ψυχαναλυτικές εκδηλώσεις έχουν προ πολλού εξέλθει από τα στενά όρια των ψυχαναλυτικών εταιρειών και έχουν ανοίξει προς το ευρύ κοινό. Οι ψυχαναλυτικές συναντήσεις και τα συνέδρια επιζητούν τη συµµετοχή της ευρύτερης κοινότητας της ψυχική υγείας, και συµπεριλαµβάνουν στα προγράµµατά τους επαγγελµατίες που δεν είναι ψυχαναλυτές: επιστήµονες, λογίους, πολιτικούς, συγγραφείς και καλλιτέχνες. Οι ψυχαναλυτικές εταιρείες παρέχουν διαλέξεις για το ευρύ κοινό, καθώς και επιτροπές σε ψυχαναλυτικά ιδρύµατα, πανεπιστήµια, βιβλιοθήκες και βιβλιοπωλεία. Σε ορισµένα µέρη. εκθέσεις ζωγραφικής, θεατρικές παραγωγές και προβολές κινηµατογραφικών ταινιών παρουσιάζονται µε ή ακολουθούνται από συζητήσεις µε το κοινό, υπό την καθοδήγηση ψυχαναλυτών. Υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για µια πρώτη µατιά στις ψυχαναλυτικές ιδέες ή για να συναντήσει κανείς έναν ψυχαναλυτή. Όλες οι ψυχαναλυτικές εταιρείες παρέχουν, κατόπιν αιτήµατος, πληροφορίες, και διευκολύνουν όποιον ενδιαφέρεται να βρει ευκαιρίες για να έρθει σ επαφή µε την Ψυχανάλυση. Μετάφραση από τα Αγγλικά: Βιβή Βρασµατά, Νίκος Λαµνίδης 10

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά»

Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους. Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Επιµορφωτικό Σεµινάριο Κατάρτισης στην Θεραπεία Ζεύγους Τίτλος Σεµιναρίου: «Εκπαίδευση στην Θεραπεία Ζεύγους & τα Οικογενειακά Δυναµικά» Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερα ζευγάρια και οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης

Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης του Dr. Jerome Liss, M.D. j.liss@fastwebnet.it Η συνεδρία µε τον Ψυχοθεραπευτή ή τον Σύµβουλο έχει σκοπό να ενθαρρύνει την ανάδυση αναµνήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013.

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013. Ο παρανοϊκός, ο χρηστικός και η σχέση. (Eκτεταμένη περίληψη της εισήγησης στο 2ο Συμπόσιο της ΕΨΣΕ, Ενοχή & Σωματοποίηση ) του César Botella Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Ναρκισσισμός: 100 χρόνια μετά» 27-29 Μαρτίου 2015 Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 10.00-11.00 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Προεδρία: Ν. Χαμπέρης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες;

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Δρ. Ευγενία Σουμάκη Παιδοψυχίατρος - Ψυχαναλύτρια Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

European Federation of Psychological Associations (EFPA)

European Federation of Psychological Associations (EFPA) European Federation of Psychological Associations (EFPA) Εκπαιδευτικά Κριτήρια για τους ψυχολόγους που ειδικεύονται στην Ψυχοθεραπεία 24/3/2003 http://www.efpa.be/documentsonprofissues/docmain.htm Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΝ BION. Σωτήρης Μανωλόπουλος

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΝ BION. Σωτήρης Μανωλόπουλος Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΝ BION Σωτήρης Μανωλόπουλος Η Elsa Schmidt Kitsikis πρόσφατα δηµοσίευσε και στα Ελληνικά µια αληθινή Αναφορά στον Bion συνδέοντας µε πρωτότυπη σκέψη και πηγαίο συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

8 ο συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας. Επιχείρηµα. Χρήστος ΖΕΡΒΗΣ

8 ο συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας. Επιχείρηµα. Χρήστος ΖΕΡΒΗΣ 8 ο συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας Επιχείρηµα Χρήστος ΖΕΡΒΗΣ Η έννοια της σαγήνης έχει σηµειώσει στην ψυχανάλυση µακρά πορεία εξέλιξης, η οποία συµπίπτει µε την ιστορία της φροϋδικής ανακάλυψης.

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήµη. της ψυχολογίας καιοι. µεγάλες θεωρητικές σχολές. Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ψυχολογία και Άλλες Επιστήµες. Συµπεριφορά. Περί Ψυχής, Αριστοτέλης

Ηεπιστήµη. της ψυχολογίας καιοι. µεγάλες θεωρητικές σχολές. Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ψυχολογία και Άλλες Επιστήµες. Συµπεριφορά. Περί Ψυχής, Αριστοτέλης Ηεπιστήµη της ψυχολογίας καιοι µεγάλες θεωρητικές σχολές ρ Λυράκος Γεώργιος Ψυχολόγος Υγείας MSc PhD Ψυχολογία Είναι η επιστήµη που µελετά τη συµπεριφορά και τις νοητικές λειτουργίες του ανθρώπου Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 180 ώρες (40 ώρες θεωρία, 50 ώρες εποπτεία, 90 ώρες πρακτική)

Διάρκεια: 180 ώρες (40 ώρες θεωρία, 50 ώρες εποπτεία, 90 ώρες πρακτική) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΕΦΗΒΩΝ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΩΝ: Rorschach, Thematic Apperception Test T.A.T., Children s Apperception Test C.A.T., Ιχνογράφημα, Μύθοι της Duss, Συμπλήρωση Προτάσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Με την σκέψη στα της σαγήνης

Με την σκέψη στα της σαγήνης Με την σκέψη στα της σαγήνης Άννα Ποταμιάνου Το 8 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις 29 30 Νοεμβρίου 2014. Το θέμα «Η σαγήνη» επέτρεψε ενδιαφέρουσες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Η Ψυχοθεραπεία Κοινωνικοσυναισθηματικής Ανάπτυξης - ΨΚΣΑ στη διαχείριση των Διαταραχών Αυτιστικού Φάσματος Μέσης και Υψηλής Λειτουργικότητας: Εισαγωγή στις βασικές έννοιες. 9 Συναντήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ Η Α. Ποταμιάνου στο βιβλίο της «Το τραυματικό» πραγματεύεται ένα θέμα εξαιρετικά επίκαιρο. H προβληματική του τραυματικού είναι παρούσα στην καθημερινότητα του υποκειμένου, μέσα από επώδυνα

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ. «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015. Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ. «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015. Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Ναρκισσισµός: 100 χρόνια µετά» 27-29 Μαρτίου 2015 Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 10.00-11.00 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑ Ν. Χαµπέρης Προσφωνήσεις Χαιρετισµοί

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος και αχρονικότητα. Παραλλαγές της χρονικής εµπειρίας

Χρόνος και αχρονικότητα. Παραλλαγές της χρονικής εµπειρίας Χρόνος και αχρονικότητα. Παραλλαγές της χρονικής εµπειρίας Λήδα Μπήτρου Ήδη από τον τίτλο του βιβλίου, ο συγγραφέας προδιαγράφει µε σαφήνεια ότι κεντρικό σηµείο αναφοράς στην ενασχόλησή του µε τον χρόνο

Διαβάστε περισσότερα

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας

Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προσεγγίσεις Μουσικοθεραπείας Ενότητα 4: Η συμβολή της ψυχανάλυσης στη μουσικοθεραπεία και στη διδασκαλία μουσικής Ψαλτοπούλου Ντόρα Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΣΙΑΠΑΤΗ Δρ.Σχολικής Ψυχολογίας Παν/μιου Αθηνών Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής & Οικογενειακή Θεραπεύτρια ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΠ-Υ Ευρήματα μελετών (Ηannafin

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς

Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 6η Διαταραχές Συμπεριφοράς Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Διαταραχές Συμπεριφοράς Ο όρος σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Κύκλος σεµιναρίων στην Ανάλυσης της Συµπεριφοράς όπως αυτή εφαρµόζεται στις ιαταραχές Αυτιστικού Φάσµατος Το

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ας δούµε ένα παράδειγµα ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Τοµείς έρευνας της ψυχολογίας

Εισαγωγή στην Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ας δούµε ένα παράδειγµα ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Τοµείς έρευνας της ψυχολογίας ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΟΡΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγή στην ρ Λυράκος Γεώργιος Ψυχολόγος Υγείας MSc. PhD Φυσικοθεραπεία Μάθηµα1 ο Είναι η επιστήµη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συµπεριφορά και τις νοητικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών ΞΕΝΙΑ ΑΡΓΕΙΤΑΚΗ, PhD Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Παν. Αθηνών Αναπλ. Ταμίας του ΣΕΓΑΣ Σύγχρονη προσέγγιση Οι νέοι στον αθλητισμό ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΝ 35% ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ 65% Σύγχρονη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου & Α. Καλαντζή -Αζίζι «ουλειά µε

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ».

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ». ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ KEIMENOY RENE ROUSSILLON «ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ». Σχολιάστρια: Έλενα Κοσµά Η παρουσία του René Roussillon ως κεντρικού οµιλητή στο 4 ο Συµπόσιο Ψυχοσωµατικής θέτει, κατά την άποψη µου, εκ νέου το

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα