qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj"

Transcript

1 qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj Πρόσωπο και προσωπείο klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz Η ανθρώπινη προσωπικότητα xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ Αθήνα 2013 Ερευνητική ομάδα Α ΓΕΛ Αχαρνών ωυdfghjργklαzxcvbnβφδγωmζqwert λκοθξyuiύασφdfghjklzxcvbnmqwerty uiopaβsdfghjklzxcεrυtγyεuνiιoαpasdf ghjklzxcηvbnασφδmqwertασδyuiopa sdfασδφγθμκxcvυξσφbnmσφγqwθeξ τσδφrtyuφγςοιopaασδφsdfghjklzxcv ασδφbnγμ,mqwertyuiopasdfgασργκο ϊτbnmqwertyσδφγuiopasσδφγdfghjk lzxσδδγσφγcvbnmqwertyuioβκσλπp asdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdγαε ορlzxcvbnmqwertyuiopasdfghjkαεργ

2 2 Περιεχόμενα Ομάδα Α:... 7 Α. Πρόλογος:... 7 Εισαγωγή:... 7 Προσωπικότητα χαρακτήρας ψυχισμός :... 7 Γιατί οι ψυχολόγοι κάνουν διάγνωση:... 9 Θεραπευτικός σχεδιασμός:... 9 Προγνωστικές συνέπειες: Πως προστατεύει ο ψυχολόγος τον ασθενή; Η επικοινωνία της ενσυναίσθησης: Παρεμπόδιση της φυγής: Πρόσθετα οφέλη της διάγνωσης: Περιορισμοί στη χρησιμότητα της διάγνωσης: Β. Ψυχαναλυτική διάγνωση του χαρακτήρα: Η κλασσική Φροϋδική θεωρία των ενορμήσεων: Η ψυχολογία του Εγώ: Η θεωρία των σχέσεων με το αντικείμενο ( ή αντικειμενότροπων σχέσεων ): Ψυχολογία του Εαυτού: Άλλες ψυχαναλυτικές απόψεις για την εκτίμηση της προσωπικότητας: Εξελικτική και Τυπολογική Διάσταση της προσωπικότητας: Ανάπτυξη της προσωπικότητας -κύκλος της ζωής: Γ. Πρωτογενείς και Δευτερογενείς Μηχανισμοί Άμυνας Γ.1 Πρωτογενείς ( ή Πρωτόγονοι ) Μηχανισμοί Άμυνας Γ.2. Δευτερογενείς Μηχανισμοί Άμυνας ( Ώριμες ή υψηλότερης τάξης ): Ομάδα Β: Α. Εξελικτική Διάσταση της προσωπικότητας: Εξελικτικά στάδια οργάνωσης του χαρακτήρα: Ιστορικό πλαίσιο: διαγνωστικό επίπεδο της παθολογίας του χαρακτήρα: Η διάγνωση σύμφωνα με τον Kraepelin: Οι νευρώσεις σε αντίθεση με τις ψυχώσεις:. 38 Οι διαγνωστικές κατηγορίες της ψυχολογίας του Εγώ: Νεύρωση συμπτωμάτων, νευρώσεις του χαρακτήρα και ψύχωση:... 39

3 3 Διάγνωση των σχέσεων με το αντικείμενο: ψυχοπαθολογία της μεταιχμιακής διαταραχής της προσωπικότητας: Ψυχοπαθολογία κατά Λακάν: Επιμέρους διαστάσεις ενός νευρωτικού - μεταιχμιακού - ψυχωτικού φάσματος: Ομάδα Γ: Τύποι οργάνωσης του χαρακτήρα: Η εστιασμένη στα σχήματα θεραπεία για τις διαταραχές προσωπικότητας: Υπό - ομάδα Γ1: Οι εκκεντρικές προσωπικότητες: Παρανοϊκές προσωπικότητες: Σχιζοειδείς προσωπικότητες: Σχιζότυπη προσωπικότητα: Διασχιστικές προσωπικότητες: Υπό - ομάδα Γ2: Οι δραματικές προσωπικότητες: Ψυχοπαθητικές ( Αντικοινωνικές ) προσωπικότητες: Υστερικές ( δραματικές / ιστριονικές ) προσωπικότητες : Ναρκισσιστικές προσωπικότητες : Μαζοχιστικές ( αυτοηττώμενες ) προσωπικότητες: Υπό - ομάδα Γ3: Αγχώδεις φοβικές προσωπικότητες: Ιδεοληπτικές και ψυχαναγκαστικές προσωπικότητες: Αποφευκτική προσωπικότητα: Εξαρτητική ή εξαρτημένη προσωπικότητα: Υπό - ομάδα Γ4: Προσωπικότητες του καταθλιπτικού συνεχούς: Δυσθυμία: Καταθλιπτικές προσωπικότητες: Μανιακές ή μανιοκαταθλιπτικές ή διπολικές προσωπικότητες: Γενικά συμπεράσματα της ερευνητικής εργασίας: Παράρτημα: Προτεινόμενη μορφή διαγνωστικής συνέντευξης: Ποιήματα: Μεταίχμιο: Ναρκισσιστική προσωπικότητα: Καταθλιπτική προσωπικότητα:... Error! Bookmark not defined. Ψυχωφελή μηνύματα: Βιβλιογραφία

4 4 Πρόσωπο και προσωπείο Η ανθρώπινη προσωπικότητα Εξελικτική και τυπολογική διάσταση της ανθρώπινης προσωπικότητας. Ερευνητική εργασία της Α Λυκείου Ομάδα της ερευνητικής εργασίας υπό την επίβλεψη του Στυλ. Βάσση ( ΠΕ 01 ) Αφιερώνεται στους καλλίτερους γονείς που θα προκύψουν από τη μελέτη της εργασίας.

5 5 Ποιό είναι το πρόβλημά σας ; Δεν έχετε πρόβλημα ; Μόλις βρήκαμε το πρώτο!!!! Διηγηθείτε μου ένα όνειρό σας

6 6 Όροι κλειδιά: Μεταβίβαση: απόδοση ρόλων στον θεραπευτή από τον θεραπευόμενο. Αντιμεταβίβαση: αποδοχή των παραπάνω ρόλων και αναστάτωσή του θεραπευτή. Εκδραμάτιση: ο τρόπος με τον οποίο ο ασθενείς καλύπτει μια συμπεριφορά με κάποια άλλη. Παλινδρόμηση: επιστροφή σε σχέση εξάρτησης μέσα από ποικίλες συμπεριφορές. Αντικειμενότροπες σχέσεις: οι σχέσεις με τους συνανθρώπους καθρεφτίζονται από τις σχέσεις με τους γονείς. Διαφοροδιάγνωση: με ποιες άλλες διαταραχές μπορεί να μπερδευτεί ως προς τη διάγνωση.

7 7 Ομάδα Α: Α. Πρόλογος: B. Σενέγια Ο σκοπός της παρούσης ερευνητικής εργασίας ήταν η κατανόηση βασικών εννοιών, όπως αυτή της προσωπικότητας, του προσώπου και του προσωπείου και βασικών θεωριών για την κατανόηση της ψυχολογικής εξέλιξης του ανθρώπου, καθώς και την λειτουργία των ψυχολογικών αμυνών του ανθρώπου. Ερευνητικά ερωτήματα: 1. Τι εννοούμε με τους όρους πρόσωπο και προσωπείο σ αυτή την εργασία ; Τι είναι προσωπικότητα ; Τι είναι ο χαρακτήρας ; Τι είναι ο ψυχισμός ; 2. Γιατί οι ψυχολόγοι κάνουν διάγνωση; 3. Ποιος ο θεραπευτικός σχεδιασμός που ακολουθούν ; 4. Ποιες οι κατά καιρούς θεωρίες για την ψυχαναλυτική διάγνωση του χαρακτήρα ; Εισαγωγή: Προσωπικότητα χαρακτήρας ψυχισμός 1 : Ο σκοπός της παρούσης ερευνητικής εργασίας ήταν η κατανόηση βασικών εννοιών, όπως αυτή της προσωπικότητας, του προσώπου και του προσωπείου και βασικών θεωριών για την κατανόηση της ψυχολογικής εξέλιξης του ανθρώπου, καθώς και την λειτουργία των ψυχολογικών αμυνών του ανθρώπου. Στην παρούσα ερευνητική εργασία χρησιμοποιούμε τον όρο προσωπείο με την έννοια του συνειδητού Εγώ που συμμορφώνεται στις απαιτήσεις του οικογενειακού - κοινωνικού περιβάλλοντος και των κανόνων του ( Υπερεγώ ) απωθώντας κάθε ασυνείδητη επιθυμία, φόβο ή ότι άλλο προκαλούν τα ένστικτα του ασυνειδήτου ( Εκείνο ). Με τα παραπάνω λοιπόν περιγράφεται η νεύρωση. Με τον 1 Βλ. κεφ. 1 στο Mc Williams, 2000.

8 8 όρο πρόσωπο πάλι εννοούμε το απαρτιωμένο Εγώ που ισορροπεί ανάμεσα στα ένστικτα και τις κοινωνικές απαιτήσεις, άρα από τη νεύρωση κλίνει προς το φυσιολογικό - υγειές και ξεχωρίζει τον εαυτό του από το περιβάλλον, άρα δεν βρίσκεται στο στάδιο του μεταιχμίου ή της ψύχωσης 2. Ένας γενικός ορισμός της προσωπικότητας αναφέρεται σε αυτήν ως το χαρακτηριστικό τρόπο με τον οποίο το άτομο σκέπτεται, αισθάνεται και συμπεριφέρεται. Με άλλα λόγια αποτελεί ένα σύνθετο σχήμα συμπεριφοράς που αναπτύσσει κάθε άτομο συνειδητά και ασυνείδητα σαν στυλ ζωής ή τρόπο ύπαρξης κατά την διαδικασία προσαρμογής του στο περιβάλλον 3. Η προσωπικότητα είναι μία έννοια πολυδιάστατη. Σαφώς και σχετίζεται με το Χαρακτήρα Ταμπεραμέντο. Δευτερευόντως επηρεάζεται από το Εγώ ( ικανότητα προσαρμογής ) με αποτέλεσμα να λειτουργεί επιτυχώς ή ανεπιτυχώς στο περιβάλλον. Το κατά πόσο αυτά που κάνει και σκέφτεται συντονίζονται με τις βαθύτερες επιδιώξεις του ή όχι, σχετίζονται με την παράλληλη σχέση της προσωπικότητας με τον Αληθή Εαυτό. Τέλος, η ικανότητα του ατόμου, να μεταβάλλει τον Ορισμό της Προσωπικότητας του ανάλογα με την ιστορία, το παρόν και το προσδοκώμενο μέλλον, σε συνδυασμό με τις προαναφερόμενες αλληλοσυσχετίσεις ολοκληρώνουν, κατά ένα μέρος, αυτό που ονομάζουμε ως προσωπικότητα. Όπως όμως τονίστηκε, η έννοια της προσωπικότητας δεν περιορίζεται στις σχέσεις με τις ανωτέρω λειτουργίες. Σχετίζεται επίσης με την αλληλεπίδραση και το ρόλο που παίζει τόσο στην ικανοποίηση των ατομικών αναγκών (βιολογικές, συναισθηματικές, νοητικές, υπαρξιακές ανάγκες), όσο και στο περιβάλλον (εθνικό φυλετικό, οικονομικό, πολιτικό, πολιτισμικό). Το όλο σχήμα θυμίζει, κατά κάποιο τρόπο, την παλιά κατηγοριοποίηση του ψυχικού οργάνου από το Φρόιντ. Ο πατέρας της ψυχανάλυσης είχε ορίσει το Εγώ ως το όργανο που προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες του Αυτό (ένστικτο) και τις επιταγές του Υπερεγώ (κοινωνικοί κανόνες). Η πραγματικότητα όμως δείχνει να είναι πολύ πιο περίπλοκη. Αφενός η Προσωπικότητα έχει τις δικές της ομοιοστατικές ανάγκες, αφετέρου οι ανάγκες του Ατόμου δεν σχετίζονται μόνο με το ένστικτο (π.χ. οι υπαρξιακές) και το Περιβάλλον δεν είναι μόνο οι κανόνες, αλλά επιδρά άμεσα στις ζωές και τις προσωπικότητες των ανθρώπων (π.χ. η οικονομική κρίση που ευθύνεται για χιλιάδες θανάτους από πείνα και απολύσεις). Συνεπώς, η έννοια της προσωπικότητας, που διαχειρίζεται α) τα μέρη της ( χαρακτήρας, ικανότητα προσαρμογής, αληθής εαυτός, προσωπική ιστορία και προσδοκώμενο μέλλον ), β) τις ανάγκες του Ατόμου (βιολογικές, συναισθηματικές, νοητικές, υπαρξιακές) και γ) τη σχέση με το Περιβάλλον ( εθνικό φυλετικό, οικονομικό, πολιτικό, πολιτισμικό ), είναι όντως μία πολυδιάστατη έννοια που η επίσημη επιστήμη ακόμη δεν έχει καταφέρει εν πολλοίς να αποκωδικοποιήσει. Σχετικά με την ελευθερία της βούλησης και της επιλογής, αυτή ποικίλει ανάλογα με τη χρονική στιγμή, την αντιμετωπιζόμενη κατάσταση, και την 2 Ορισμοί των συντακτών με βάση τους όρους «Πρόσωπο και Προσωπείο», δανεισμένους από την Θεολογία και τα συμπεράσματα τους από την McWilliams, Γεωργαντά, χχ

9 9 προετοιμασία που έχει προηγηθεί. Λέγεται ότι η θέληση μετακινεί βουνά. Όχι όμως πάντα, και όχι όλα τα εμπόδια. Για παράδειγμα, όντως η θέληση του Γκάντι έπεισε τους Ινδούς να επαναστατήσουν και να διώξουν τους Άγγλους από τη χώρα τους. Το ίδιο και η θέληση του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ ανάγκασε για ίσα δικαιώματα των μαύρων με τους λευκούς. Η τόσα και τόσα παραδείγματα «αουτσάιντερ», που νίκησαν σε αγώνες, διαγωνισμούς κ.λπ. Ωστόσο, σε όλες τις καταστάσεις παίζει ρόλο και η χρονική στιγμή, και η τύχη, και μία «κρυφή» συνομωσία πολλών αθέατων παραγόντων. Το συμπέρασμα είναι, ότι η θέληση της προσωπικότητας μπορεί να φέρει κάποιες αλλαγές, υπό κάποιες προϋποθέσεις, και σε άλλες περιπτώσεις δεν μπορεί να κάνει τίποτε (π.χ. στο θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου, ή στους περιορισμούς που θέτει η φύση στο ανθρώπινο σώμα). Γι αυτό και είναι πάντα επίκαιρο το σοφό ρητό «Θεέ μου, βοήθησε με να αλλάξω αυτά που μπορώ να αλλάξω, να αντέξω αυτά που δεν μπορώ να αλλάξω, και να έχω τη σοφία να διακρίνω ποιο από τα δύο είναι το κάθε τι» 4. Γιατί οι ψυχολόγοι κάνουν διάγνωση 5 : Η λέξη διάγνωση για πολλούς είναι κακή λέξη. Πολλές φορές ήταν προβληματική. Είναι προϊόν του άγχους του θεραπευτή μπροστά στην αίσθηση αβεβαιότητας που του προκαλεί η πολυπλοκότητα του ανθρώπου. Με τη διάγνωση η οδύνη που νιώθει για τον ασθενή ο θεραπευτής με τη διάγνωση αποστασιοποιείται. Το ίδιο κάνει και η κοινωνία αποδίδοντας σε κάποιους ψυχοπαθολογία. Όταν όμως η διάγνωση γίνει με θεραπευτική ευαισθησία και μετά από ειδική εκπαίδευση τότε: o Χρησιμεύει στον θεραπευτικό σχεδιασμό. o Παρέχει πληροφορίας σχετικά με την πρόγνωση της ασθένειας. o Συνεισφέρει στην προστασία των ασθενών. o Βοηθά τον θεραπευτή να δείξει ενσυναίσθηση. o Μειώνει τον κίνδυνο εγκατάλειψης της θεραπείας από λάθος χειρισμούς του θεραπευτή. o Τα κλειδιά είναι η Συνέντευξη, το Ιστορικό και η Θεραπευτική Συμμαχία. Θεραπευτικός σχεδιασμός 6 : Η διάγνωση βάζει το πλαίσιο του θεραπευτικού σχεδιασμού. o Εξάρτηση απεξάρτηση. o Οργανική κατάσταση εστίαση σ αυτήν κι εκπαίδευση του ασθενή και του περιβάλλοντός του να την αντιμετωπίσει. 4 Βελίκης, χχ 5 Βλ. κεφ. 1 στο Mc Williams, Ο.π.

10 10 o Διπολική νόσος φαρμακευτική αγωγή και ατομική θεραπεία. o Διαταραχή πολλαπλής προσωπικότητας αναγνώριση όλων των προσωπικοτήτων και ανάκληση του τραυματικού παρελθόντος. o Χρόνια προβλήματα προσωπικότητας μακροχρόνια ατομική ψυχανάλυση η οποία όμως ως προς τη μέθοδό της συνεξελίσσεται με την θεραπευτική σχέση χωρίς να μένει σε άκαμπτες θεωρίες. Προγνωστικές συνέπειες 7 : Άλλο το σύμπτωμα ή ακόμη και αυτό που λέμε διαταραχή σαν κατάσταση κι άλλο η δομή της προσωπικότητας ( κάτι πιο βαθύ ). Άλλη η φοβία σε ένα άτομο με καταθλιπτική ή ναρκισσιστική προσωπικότητα κι άλλη η φοβία σ ένα χαρακτηριολογικά φοβικό άτομο. Δεν πρέπει να εξετάζουμε το πρόβλημα του ασθενή, αλλά το χαρακτήρα του. Άλλο πράγμα ο ιδεοψυχαναγκαστικός χαρακτήρας κι άλλο μια ξαφνική ιδεοληψία ενός ατόμου. Πως προστατεύει ο ψυχολόγος τον ασθενή 8 ; Με την ευσυνείδητη, προσεκτική διάγνωση. Με την ενημέρωση του ασθενή για το τι να περιμένει, πόσο θα διαρκέσει, τι να αποφεύγει και τι να υποσχεθεί. Ο ψυχοθεραπευτής πρέπει να εξηγήσει τις δύο επιλογές: Σύμπτωμα ψυχολόγος / βραχεία θεραπεία. Βαθειά γνώση της προσωπικότητας και των εσωτερικών συγκρούσεων και μόνιμα αποτελέσματα ψυχαναλυτής / μακρόχρονη θεραπεία. Η επικοινωνία της ενσυναίσθησης 9 : «Νιώθω μαζί» - ενσυναίσθηση να συμπάσχει με την διαταραχή του ασθενούς. «Νιώθω για» συμπόνια, λύπηση, φροντίδα, ενδιαφέρον ( αμυντική απόσταση από το άτομο που υποφέρει ). Η ασθενείς με μεταιχμιακή οργάνωση της προσωπικότητας όταν μιλούν για αυτοκτονία 10, ουσιαστικά μιλούν για «κατάθλιψη εγκατάλειψης» ( 7 Ο.π. 8 Ο.π. 9 Ο.π. 10 Ο.π. Για τη Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία βλ. Σίμος, 2010, κεφ. 2.

11 11 Masterson, 1976 ). Το ενδιαφέρον του θεραπευτή γι αυτούς θα τους βοηθήσει. Από μικροί εισέπραξαν από την οικογένεια τους πως τα συναισθήματά τους αγνοούνται μέχρι να απειλήσουν το περιβάλλον τους με μια καταστροφή. Οργίζονται αυτοί οι ασθενείς αν ο κλινικός ασχοληθεί με την επικείμενη αυτοκτονία τους. Επιθυμούν το ενδιαφέρον του. Ο κλινικός κρίνει την πιθανότητα αυτοκτονίας από το σχέδιο, τα μέσα και την επικινδυνότητα τω μέσων αυτών για βλάβες. Παρεμπόδιση της φυγής 11 : Σχετίζεται με την ενσυναίσθηση. Πολλοί βλέπουν τον θεραπευτή σιγά σιγά ως απειλή πχ τα άτομα που φοβούνται την εξάρτηση ή οι υπομανιακοί. Πρόσθετα οφέλη της διάγνωσης 12 : Μια θεραπευτική σχέση για να αρχίσει καλά πρέπει ο ασθενής να αισθάνεται το ενδιαφέρον του κλινικού, την έλλειψη του άγχους του κλινικού, την κατανόηση του προβλήματος και τη θεραπευτική δράση του κλινικού. Ο ασθενής απαντά σε δύσκολες ερωτήσεις πιο εύκολα στην αρχή πριν τον γνωρίσει καλλίτερα και τον νιώσει σαν τον ηθικολόγο πατέρα του. Οι μεταιχμιακοί όταν αρχίσουν να δείχνουν εμπιστοσύνη στον θεραπευτή, επειδή φοβούνται την εξάρτηση, επιχειρούν αυτοκτονία. Περιορισμοί στη χρησιμότητα της διάγνωσης 13 : Ιδιαίτερα χρήσιμη η διάγνωση. o Στην αρχή o Σε περίοδο κρίσης ή αδιεξόδου. Ιδιαίτερα χρήσιμη η διάγνωση, μα δεν είναι αυτοσκοπός. Κάποια στιγμή την θέση της διάγνωσης παίρνει η θεραπευτική σχέση. Η αξιολόγηση της δομής του χαρακτήρα είναι πάντοτε προσωρινή και ποτέ οριστική. 11 Ο.π. 12 Ο.π. 13 Ο.π.

12 12 Β. Ψυχαναλυτική διάγνωση του χαρακτήρα 14 : Σ. Στροπωνιάτης Δύο προσεγγίσεις: Θεωρία των ενορμήσεων ( Αρχικά ο Φρόϊντ και αργότερα ο Wilheim Reich, Character Analysis ): Κατανοείται η προσωπικότητα βάσει της καθήλωσης. Ψυχολογία του Εγώ: Ο χαρακτήρας εκφράζει τον τρόπο της λειτουργίας των αμυντικών διεργασιών. Αλληλοσυμπληρώνονται. Νεότερες θεωρίες: Σχέση με το αντικείμενο ( αντικειμενότροπες σχέσεις ). Διαπροσωπική ψυχανάλυση. Ψυχολογία του Εαυτού ( Heinz Kohut ). Η θεωρία του σεναρίου ( Silvan Tomkins ). Περσονολογία ( Henry Murray ). Θεωρία του Ελέγχου κυριαρχίας (Mount Zion Psychotherapy Weiss & Sampson ). Η Mc Williams συνδυάζει όλα τα παραπάνω. Η κλασσική Φροϋδική θεωρία των ενορμήσεων 15 : Μοντέλο με βιολογικές καταβολές. Κεντρικός ρόλος των ενστίκτων. Ανάπτυξη προσωπικότητας μέσω διαδοχικών σταδίων σωματικών ενασχολήσεων ( ψυχοσεξουαλικά στάδια: στοματικό πρωκτικό φαλλικό ). Τα βρέφη και συνάμα οι βρεφικές πτυχές των ανθρώπων αναζητούν συνεχώς την ικανοποίηση. Υπάρχουν βέβαια και κάποιες ατομικές διαφορές στην ισχύ των ενστίκτων. Κατά τον Φρόιντ οι γονείς για να φροντίσουν σωστά το παιδί πρέπει να ισορροπούν ανάμεσα στην ικανοποίηση αυτών των απολαύσεων του βρέφους για να νιώθει ασφάλεια και στην μη ικανοποίησή τους με τρόπο αναπτυξιακό για να αντικατασταθεί η αρχή της ευχαρίστησης από την αρχή της πραγματικότητας. 14 Βλ. κεφ. 2 στο Mc Williams, Ο.π.

13 13 Σε γνωστικό επίπεδο το βρέφος πρέπει να πάει από την αντίληψη θέλω να ικανοποιήσω άμεσα το κάθε ενόρμησή μου όποια κι αν είναι στην αντίληψη πως κάποιες ενορμήσεις μου είναι προβληματικές και για κάποιες άλλες πρέπει να περιμένω μέχρι να ικανοποιηθούν. Κατά τον Φρόιντ αν οι γονείς ικανοποιούν υπερβολικά τις ενορμήσεις των παιδιών τότε αυτά δεν έχουν κίνητρο να πάνε στο επόμενο εξελικτικό στάδιο. Αν τα αποθαρρύνουν τότε αυτά δεν θα μπορούν να απορροφήσουν τις ματαιώσεις της ζωής. Το παιδί «καθηλώνεται» σ ένα από τα ψυχοσεξουαλικά στάδια ( στοματικό πρωκτικό φαλλικό ) στα ζητήματα που απασχολούν το στάδιο αυτό, όταν ικανοποιούνται σ αυτό υπερβολικά ή ματαιώνονται οι ενορμήσεις του. Με τον παραπάνω τρόπο μέσα από αυτές τις καθηλώσεις διαμορφώνεται ο χαρακτήρας του ανθρώπου. Η καταθλιπτική προσωπικότητα έχει «καθηλωθεί» στο στοματικό στάδιο ( οι πρώτοι 18 μήνες ζωής του ανθρώπου ). Αυτό σημαίνει πως παραμελήθηκε ή ικανοποιήθηκε υπερβολικά στο στοματικό στάδιο. Η ιδεοληπτική προσωπικότητα έχει «καθηλωθεί» στο πρωκτικό στάδιο ( 18 μηνών 3 ετών ). Η υστερική προσωπικότητα έχει «καθηλωθεί» στο φαλλικό στάδιο μέσω σεξουαλικής υπερδιέγερσης λόγω αποπλάνησης ή απόρριψης ή και τα δύο (3 6 ετών). Το τελευταίο τμήμα του φαλλικού σταδίου έγινε γνωστό ως «Οιδιπόδειο σύμπλεγμα» εξαιτίας της ομοιότητας του σεξουαλικού ανταγωνισμού του βρέφους με τους γονείς του με το μύθο του Οιδίποδα. Στην αρχή χώριζαν τον χαρακτήρα σε στοματικό, πρωκτικό, φαλλικό. Αργότερα χώριζαν τον χαρακτήρα σ:ε o Στοματικά εξαρτημένο ή στοματικά επιθετικό, πρωκτικής ενσωμάτωσης ή πρωκτικής αναβολής. o Πρώιμα ή αργοπορημένα στοματικός, πρωκτικός ή φαλλικός. Ο Erik Erikson στις δεκαετίες του 50 και του 60 είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην θεωρία των ενορμήσεων ( μέσα από τα δικά του ψυχοσεξουαλικά στάδια σύμφωνα με τα διαπροσωπικά και τα ενδοψυχικά καθήκοντα της κάθε φάσης τροποποίησε τον Φροϋδικό βιολογισμό ) και στην Ψυχολογία του Εγώ. Το Στοματικό περιγράφηκε με βάση τη συνθήκη της απόλυτης εξάρτησης του βρέφους στην οποία δημιουργείται όταν ικανοποιείται η βασική εμπιστοσύνη ή η βασική δυσπιστία όταν δεν ικανοποιείται η στοματική ενόρμηση. Υποφάσεις στοματικής ενσωμάτωσης έναντι στοματικής αποβολής. Το πρωκτικό περιγράφηκε με βάση τη συνθήκη της επίτευξης της αυτονομίας ή αντίθετα της ντροπής και της αμφιβολίας ( έλεγχος σφικτήρων, αυτοέλεγχος, αντιμετώπιση προσδοκιών της οικογένειας και ευρύτερα της κοινωνίας ). Υποφάσεις πρωκτικής ενσωμάτωσης έναντι στοματικής αποβολής. Η Οιδιπόδεια φάση ( 6 ετών ) έχει κρίσιμη σημασία για την ανάπτυξη της βασικής αποτελεσματικότητας ( ανάπτυξη πρωτοβουλίας ή

14 14 ενοχής ) και της αίσθησης ευχαρίστησης στην ταύτιση του ατόμου με τα αντικείμενα της αγάπης του 16. Τη δεκαετία του 50 ο Harry Stack Sullivan διατύπωσε μια θεωρία για την ανάπτυξη της προσωπικότητας που έδινε έμφαση στα επικοινωνιακά επιτεύγματα του παιδιού, όπως είναι ο λόγος και το παιχνίδι κι όχι στην ικανοποίηση των ενορμήσεων 17. Η Margaret Mahler επικεντρώθηκε στις ευρύτερες, αλλά και τις επιμέρους φάσεις της διαδικασίας αποχωρισμού εξατομίκευσης. Η θεωρία της εντάσσεται στη θεωρία των αντικειμενότροπων σχέσεων, αλλά στηρίχθηκε και στο εξελικτικό μοντέλο του Φρόιντ. MAHLER Φυσιολογική αυτιστική φάση Φυσιολογική συμβιωτική φάση 1) Φάση εκκόλαψης 2) Φάση εξάσκησης 3) Φάση επαναπροσέγγισης 4) Φάση πορείας προς την απόκτηση της σταθερότητας προς το αντικείμενο 18 Φάση αποχωρισμού εξατομίκευσης 0-2 μηνών 2-10 μηνών 4-36 μηνών (Υποφάσεις) a) Διαφοροποίηση και ανάπτυξη σωματικής εικόνας b) Εξάσκηση (στον αποχωρισμό εξατομίκευση) 4-10 μηνών 6 με με 18 μηνών c) Επαναπροσέγγιση 16 με μηνών d) Σταθεροποίηση της εξατομίκευσης και έναρξη της σταθερότητας του αντικειμένου μηνών 16 Ο.π., σ Ο.π., σ Ο.π., σσ

15 15 Με βάση τις παραπάνω απόψεις ( Erikson, Sullivan, Mahler ) οι θεραπευτές κατανόησαν καλλίτερα την «καθήλωση» των ασθενών στα εξελικτικά στάδια του Φρόιντ. Erikson: 1) Βρεφική ηλικία 0 12 με 18 μηνών Βασική εμπιστοσύνη- Βασική δυσπιστία ΕΛΠΙΔΑ 2) Νηπιακή ηλικία 12 με μηνών Αυτονομία-Ντροπή και Αμφιβολία ΘΕΛΗΣΗ 3) Προσχολική ηλικία 3-6 ετών 4) Σχολική ηλικία 6-11 ετών 5) Εφηβεία ετών 6) Νεαρή ενήλικη ζωή ετών 7) Ενήλικη ζωή ετών (Ηλικία του παιγνιδιού) Πρωτοβουλία Ενοχή ΣΚΟΠΟΣ Φιλοπονία (Επιμέλεια)-Κατωτερότητα ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ Ταυτότητα Σύγχυση (Διάχυση ταυτότητας) ΠΙΣΤΗ / ΠΙΣΤΟΤΗΤΑ Στενή σχέση Απομόνωση ΑΓΑΠΗ Παραγωγικότητα Απορρόφηση στον εαυτό ΝΟΙΑΞΙΜΟ (ΦΡΟΝΤΙΔΑ) 8) Γηρατειά (Ώριμη ηλικία) 65 θάνατος Ακεραιότητα Απόγνωση ΣΟΦΙΑ 19 Αυτά τα μοντέλα βοήθησαν και τους ασθενείς να κατανοήσουν τον εαυτό τους, ενώ μέχρι τότε έδιναν εσωτερικές για τα πιο πολύπλοκα χαρακτηριστικά τους: «Είμαι άσχημος», «Είμαι τεμπέλης και απείθαρχος», «Είναι στη φύση μου να με απορρίπτουν» κλπ ( Πυρηνικές Πεποιθήσεις ). PIAGET 1. Προγλωσσικό αισθητικοκινητικό στάδιο 2. Αναπαραστασιακό ή προ των λογικών διεργασιών στάδιο 3. Στάδιο των συγκεκριμένων λογικών διεργασιών 4. Στάδιο των τυπικών λογικών διεργασιών 0-2 ετών 2-7 ετών 7-12 ετών ετών 19 Κοτανίδης Α. 3., χ.χ

16 16 Η ψυχολογία του Εγώ 20 : Freud, The Ego and the Id [Εκείνο ] ( 1923 ). Εισαγωγή του δομικού μοντέλου της προσωπικότητας. Η ψυχανάλυση ( Arlow & Brener, 1964 ) άρχισε να εξετάζει όχι τα στοιχεία του ασυνειδήτου, αλλά τις διεργασίες που κρατούν τα περιεχόμενα αυτά μακριά από το συνειδητό. Άρχισαν λοιπόν να απομακρύνονται στην έρευνα από το ασυνείδητο ( Λειτουργίες του Εκείνο ) και άρχισαν να ερευνούν τις επιθυμίες, τους φόβους, τις φαντασιώσεις ( Λειτουργίες του Εγώ ) που είναι πιο κοντά στη συνείδηση και μπορούσε ο κλινικός να εξετάσει αν εργαζόταν θεραπευτικά με τις αμυντικές λειτουργίες του Εγώ. Κατά τον Φρόιντ το Εκείνο ( το αυτό κατά το Φρόιντ ) εμπεριέχει πρωτόγονες ενορμήσεις, παρορμήσεις, επιθυμίες που γεννήθηκαν πριν την ανάπτυξη της λογικής σκέψης, συνδυασμούς επιθυμίας φόβου και διάφορες φαντασιώσεις. o Το Εκείνο είναι εγωιστικό και απαιτητικό λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή της ευχαρίστησης. o Σε γνωστικό επίπεδο είναι προγλωσσικό. Κάνει αισθητή την ύπαρξή του μόνο με νοερές απεικονίσεις και σύμβολα. Δεν αντιλαμβάνεται την έννοια του χρόνου, έχει δικού του κανόνες, δεν έχει ηθικούς φραγμούς και δεν αντιλαμβάνεται πως κάτι είναι αντίθετο με κάτι άλλο. o Κατά τον Φρόιντ πρόκειται για πρωτογενή διεργασία σκέψης που εκφράζεται στα όνειρα, τις ψευδαισθήσεις και στα αστεία. Είναι εξ ολοκλήρου ασυνείδητο. Γίνεται αντιληπτό από τα παράγωγά του (σκέψεις, συναισθήματα και πράξεις ). Κατά τον Φρόιντ το Εγώ είναι ένα σύνολο λειτουργιών που προσαρμόζεται σε κάθε κατάσταση ανακαλύπτοντας τρόπους που είναι αποδεκτοί από την οικογένεια και την κοινωνία για την αντιμετώπιση των απαιτήσεων του Εκείνο. o Το Εγώ εξελίσσεται σε όλες τις ηλικίες, αλλά αναπτύσσεται ραγδαία κυρίως στην παιδική ηλικία. o Το Εγώ λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή της πραγματικότητας. o Μεσολαβεί ανάμεσα στα απαιτήσεις του Εκείνο και τα πρέπει του Υπερεγώ. o Το Εγώ είναι το φυτώριο τις δευτερογενούς διεργασίας της σκέψης ( γνωστικές λειτουργίες με ακολουθία της σκέψης, λογική και στροφή προς την πραγματικότητα ). o Στη διάρκεια της παιδικής ηλικίας οι λειτουργίες του Εγώ ( άμυνες ) λειτουργούν προσαρμοστικά, αλλά στην ενήλικη ζωή ενδέχεται να γίνουν δυσπροσαρμοστικές. 20 Ο.π..

17 17 o Το Εγώ έχει συνειδητές πλευρές ( εαυτός ή εγώ όπως όλοι το εννοούμε ) και ασυνείδητες ( Πρωτογενείς και Δευτερογενείς Μηχανισμοί Άμυνας ). o Ο κλινικός ενισχύει το Παρατηρησιακό Εγώ του ασθενούς ( συνειδητό κομμάτι του Εγώ ), ενώ το Εγώ που βιώνει έχει μια πιο πρωταρχική αίσθηση γι αυτό που συντελείτε στην θεραπευτική σχέση. o Απαραίτητη συνθήκη της ψυχαναλυτικής θεραπείας αυτή η «θεραπευτική διχοτόμηση» ( Sterba, 1934 ). Έτσι το δυστονικό προς το Εγώ ( το μη παρατηρήσιμο από το Εγώ, αλλά βιώσιμο ) γίνεται συντονικό προς το Εγώ ( παρατηρήσιμο από το Εγώ ). o Η σχέση Παρατηρησιακού και μη Παρατηρησιακού Εγώ βοηθά στην διάγνωση ( ενόραση του θεραπευτή ) μεταιχμίου ή ψύχωσης. Έτσι ο ασθενής προσέχει μέσα του συγκρούσεις και πράγματα που πριν παραθεωρούσε και γίνεται πιο υγιής. o Η φράση «η ισχύς του Εγώ» υποδηλώνει την ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίζει την πραγματικότητα, ακόμη κι όταν αυτή είναι ιδιαίτερα δυσάρεστη, χωρίς να προσφεύγει σε πρωτόγονες άμυνες, όπως η άρνηση. o Ο πρωτόγονες άμυνες αποφεύγουν ή διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα που είναι δυσάρεστη. o Οι δευτερογενείς άμυνες έχουν περισσότερη προσαρμοστικότητα στα δεδομένα της πραγματικότητας και δηλώνουν μεγαλύτερη ψυχική υγεία. Το Υπερεγώ είναι ( το πάνω από μένα κατά το Φρόιντ ) είναι το τμήμα του εαυτού που επιτηρεί τα πράγματα, ιδιαίτερα από μια ηθική οπτική. o Με μια πρώτη ματιά ταυτίζεται με τη συνείδηση του ανθρώπου. Μας επιβραβεύει η μας κριτικάρει. o Είναι μέρος του Εγώ, αν και βιώνεται ξεχωριστά. o Διαμορφώνεται κατά τον Φρόιντ κατά τη διάρκεια της Οιδιπόδειου φάσεως μέσω της ταυτοποίησης του παιδιού με τις γονικές αξίες. o Οι πιο σύγχρονοι ψυχαναλυτές υποστηρίζουν πως ανιχνεύεται ήδη στις πρωτόγονες βρεφικές ιδέες περί καλού και κακού. o Το Υπερεγώ, όπως και το Εγώ είναι εν μέρει συνειδητό και εν μέρει ασυνείδητο. o Για να θεωρηθεί ακατάλληλα τιμωρητικό προς τον ασθενή πρέπει να αξιολογήσουμε αν είναι δυστονικό ( ταυτίζεις την σκέψη με την πράξη και θεωρείς όλον τον εαυτό σου κακό υγιές νευρωτικό ) ή συντονικό προς το Εγώ ( αναγνωρίζεις πως κάποια μέρη του εαυτού σου κάνουν κακές σκέψεις ή έχουν κακές επιθυμίες μεταίχμιο ψύχωση ).

18 18 o Η ψυχανάλυση δεν είναι ανήθικη, ούτε ηδονιστική. Η ύπαρξη ενός άκαμπτου, τιμωρητικού και ηθικιστικού Υπερεγώ συχνά παρακάμπτεται από τους ανθρώπους ή εκλογικεύεται. o Απλώς με την ψυχανάλυση κάποιος καταλαβαίνει πως όλοι κάνουν κακές σκέψεις ή βιώνουν αρνητικά συναισθήματα, χωρίς αυτό να υποδηλώνει την διεφθαρμένη τους φύση. o Οι άμυνες προστατεύουν τον εαυτό από το άγχος που νιώθει από τις εσωτερικές συγκρούσεις μέσα του. o Το Εκείνο βάζει τις ενστικτώδεις συγκρούσεις, το Εγώ τις αναστατώσεις από τις εμπειρίες της πραγματικότητας και το Υπερεγώ τα συναισθήματα και τις φαντασιώσεις ενοχής ( Anna Freud, The Ego and the Mechanisms of Defense, 1936 ). o Ο Φρόιντ αρχικά υποστήριξε πως το άγχος το δημιουργούν οι άμυνες και κυρίως η απώθηση ( εκούσια λήθη ) για να κρύψει τις συσσωρευμένες ενορμήσεις. Αργότερα με τη δομική θεωρία υποστήριξε το αντίθετο, δηλ. πως το άγχος δημιουργεί την απώθηση. Η θεωρία των σχέσεων με το αντικείμενο ( ή αντικειμενότροπων σχέσεων ) 21 : Η Melanie Klein ( Βρετανική Σχολή της ψυχανάλυσης ) εξέτασαν τις προγλωσσικές και προ λογικές διεργασίες που βιώνονται ασυνείδητα. Ο W.R.D. Fairbairn (1954 ) αμφισβήτησε τον βιολογισμό του Φρόιντ προτείνοντας ότι οι άνθρωποι δεν αναζητούν τόσο την ικανοποίηση των ενορμήσεών τους, όσο τη δόμηση και τη διατήρηση σχέσεων. Στοματικό στάδιο τάϊσμα, συναισθηματικός δεσμός, ζεστασιά. Αντικείμενο: πρόσωπο ( ενίοτε και πράγμα ή μέρος προσώπου ή σώματος ), όπου κατευθύνουμε τη σεξουαλική ή την επιθετική μας ενόρμηση ως παιδιά. Η Ουγγρική Σχολή της ψυχανάλυσης ( Michael & Alice Balint ) εξέτασε πρωτόγονες εμπειρίες: αγάπη, μοναξιά, δημιουργικότητα, απαρτίωση εαυτού, οι οποίες δεν εξηγούνταν ικανοποιητικά από τη δομική θεωρία του Φρόιντ. Οι θεωρητικοί των σχέσεων με το αντικείμενο έδωσαν έμφαση στο ποια ήταν τα βασικά αντικείμενα αγάπης στον κόσμο του παιδιού, στο πως αυτό τα είχε βιώσει, πως αυτά εσωτερικεύτηκαν και πως αυτές οι νοερές απεικονίσεις ζουν στην ασυνείδητη ζωή. Δεν έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση ούτε στο είδος της ενόρμησης που είχε υποστεί κακό χειρισμό από τους γονείς, ούτε στον προσδιορισμό της εξελικτικής φάσης κατά την οποία σημειώθηκε η καθήλωση. 21 Ο.π..

19 19 Τα αντικείμενα βιώνονται ενίοτε από τα παιδιά διαστρεβλωμένα ( ο πατέρας έφυγε για τον πόλεμο με απορρίπτει, η γιαγιά μου κάνει τα χατίρια γιατί ανταγωνίζεται την κόρη της μ αγαπάει ). Στη θέση του Οιδιποδείου κυριαρχεί ο αποχωρισμός εξατομίκευση. Στα μέσα του 20 ου αι. στις ΗΠΑ εμφανίστηκαν οι διαπροσωπικοί ψυχαναλυτές ( Harry Stack Sullivan, Erich Fromm, Karen Horney, Clara Thompson, Otto Will, Frieda Fromm-Reichmann και άλλοι ). Αυτοί έδωσαν έμφαση στην εσωτερίκευση των σχέσεων ( ενδοβολές ) με τα πρώιμα αντικείμενα, τα οποία δεν μπορούσαν οι ασθενείς ακόμη να αποχωριστούν ικανοποιητικά σε ψυχολογικό επίπεδο. Οι ασθενείς την περίοδο των συγκρούσεων του Εκείνο Εγώ Υπερεγώ βιώνουν διαφορετικές καταστάσεις του Εγώ που αντικατοπτρίζουν τις αντικειμενότροπες σχέσεις. Στόχος του θεραπευτή είναι κάθε φορά που μιλά ο ασθενής να βρει ποιό εσωτερικευμένο αντικείμενο μιλά κι όχι να το αντιμετωπίζει ως ένα ώριμο εαυτό, αφού το κάθε αντικείμενο εσωτερικεύεται σε διάφορες ηλικίες, κυρίως βρεφική, νηπιακή και παιδική. Όσον αφορά το χαρακτήρα οι άνθρωποι υιοθετούν ένα πρότυπο συμπεριφοράς που στηρίζεται στις συμπεριφορές των αντικειμένων της βρεφικής ηλικίας ή στο πώς να κάνουν τους άλλους να φερθούν, όπως τα αντικείμενα αυτά. Έτσι κατανοήθηκε η «συνεχής αστάθεια» των μεταιχμιακών ( Kernberg, 1975 ), όπου δεν υπάρχει αυτοπαρατηρησιακό Εγώ. Όταν ο ασθενής εκτοξεύει μια παρανοϊκή δήλωση, τότε ο θεραπευτής γνωρίζει πως ο ασθενής αναδημιουργεί τα συναισθήματα που ένιωσε, όταν ήταν παιδί ( πχ. Άδικος, επικριτικός γονέας ). Οι θεραπευτές εξετάζοντας πολύ διαταραγμένους ασθενείς βιώνουν πρωτόγνωρες, μα φυσιολογικές «καταιγίδες αντιμεταβιβάσης». Η ισχυρή αντιμεταβίβαση στον θεραπευτή είναι το ισχυρό διαγνωστικό εργαλείο για τους μεταιχμιακούς ψυχωτικούς ασθενείς D. W. Winnicott ( Βρετανική Σχολή της ψυχανάλυσης ). Ο Heinrich Racker ( 1968 ) επηρεασμένος από την Klein πρότεινε δύο κατηγορίες αντιμεταβίβασης των θεραπευτών: την αρμονική ( το συναίσθημα ενός θεραπευτή ενσυναισθητικά για το τι είχε νιώσει ο ασθενής όταν ήταν παιδί ταύτιση με το παιδί ) και τη συμπληρωματική ( το συναίσθημα ενός θεραπευτή μη ενσυναισθητικά, από την πλευρά του ασθενή του για το τι είχε νιώσει το συγκεκριμένο αντικείμενο για το παιδί ταύτιση με τον γονιό ). Πχ ένας ασθενής κάθε φορά που μιλά για κάποιον, βάζει και μια επεξήγηση υποσημείωση. «Ο Ηλίας, αυτός που βγαίνω μαζί του κάθε Τετάρτη». Ο θεραπευτής τον ρωτά, αν κάποιος στην οικογένειά του δεν τον άκουγε προσεκτικά. Ο ασθενής υποστηρίζει πως ο θεραπευτής δεν θυμάται καλά το ιστορικό του, αρνείται πεισματικά πως η μητέρα του δεν τον άκουγε (μεταβίβαση ). Ο θεραπευτής αρχίζει να βαριέται αφόρητα (

20 20 αντιμεταβίβαση ), άρχισε να φαντασιώνεται πως θα παρουσίαζε την περίπτωση του ασθενούς στους συναδέλφους κι έτσι θα τους έπειθε για τις δεξιότητές του ως θεραπευτή ( Ναρκισσιστική ονειροπώληση ). Ο ασθενής υπερασπιζόταν τη μητέρα του λέγοντας πόσο τον φρόντιζε ( υποσυνείδητα για να ανέβη αυτή ως μητέρα ). Τότε ο θεραπευτής συνειδητοποίησε πως κι αυτός φροντίζει τον ασθενή του για να ανέβη αυτός ως θεραπευτής ( Συμπληρωματική Αντιμεταβίβαση ). Αν ο θεραπευτής είχε νιώσει πως ο ασθενής του δεν τον προσέχει ( δηλ. όπως ο ασθενής του με τη μητέρα του ), αλλά θεωρεί την παρουσία του πολύτιμη γιατί ανεβάζει την αυτοεκτίμησή του τότε θα είχαμε Αρμονική Αντιμεταβίβαση. Όλοι έχουμε βιώσει ενσυναισθητική μη λεκτική επικοινωνία ως γονείς με τα μωρά μας, ακούγοντας μια μελωδία που μας προκαλεί κλάμα ή με το να ερωτευτούμε με τρόπο ανεξήγητο. Αυτή η ικανότητα προέρχεται από τα δυο πρώτα χρόνια της ζωής μας ( μη λεκτική επικοινωνία ). Αυτή η παράλληλη χρήση λεκτικής μη λεκτικής επικοινωνίας στους ανθρώπους ονομάστηκε «Παράλληλη διεργασία» ( Ekstein & Wallerstein, 1958). Η σημαντικότερη προσφορά της θεωρίας των σχέσεων με το αντικείμενο είναι η μετατροπή της αντιμεταβίβασης από εμπόδιο σε πλεονέκτημα. Ο θεραπευτής παίζει τον ρόλο του αντικειμένου για να αισθανθεί τι αισθανόταν ο ασθενής για το αντικείμενο και τι το αντικείμενο για τον ασθενή. Από την ένταση της αντιμεταβίβασης επισημαίνεται και τον αν έχουμε να κάνουμε με μεταίχμιο ή ψύχωση ( Nancy Mc Williams ). Ψυχολογία του Εαυτού 22 : Κάποιοι ασθενείς αισθάνονταν κενοί από εσωτερικά αντικείμενα, χωρίς να νιώθουν ότι απειλούνται από αυτά και δεν τους κάλυπτε η θεωρία των αντικειμενότροπων σχέσεων, ούτε φυσικά η θεωρία των ενορμήσεων ή η ψυχολογία του Εγώ και των αμυντικών διεργασιών. Επιφανειακά έδειχναν αυτοπεποίθηση, εσωτερικά όμως στερούνταν από αξίες και κατευθύνσεις. Γι αυτό αναζητούσαν συνεχώς την αυτοεπιβεβαίωση. Τελικά ήρθαν στην θεραπεία για να βρουν αξίες και κατευθύνσεις. Παρουσίαζαν εσωτερική σύγχυση σε σχέση με την αυτοπεποίθησή τους και τις αξίες τους. Προσπαθούσαν χρόνια να δουν το είδωλό τους σε εξωτερικές πηγές. Αυτοί θεωρήθηκαν Ναρκισσιστικά άτομα, ακόμη κι όταν στην περίπτωση τους δεν ταίριαζε το στερεότυπο του «φαλλικού» Ναρκισσιστικού χαρακτήρα ( αλαζονικός, ματαιόδοξος, σαγηνευτικός ) για τον οποίο είχε μιλήσει ο Reich. Η αντιμεταβίβαση που προκαλούσαν στην θεραπευτική σχέση δεν χαρακτηρίζονταν από ένταση, αλλά από πλήξη, εκνευρισμό, αίσθηση 22 Ο.π..

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Εισαγωγή Ψυχική διαταραχή : αφορά τον τρόπο με τον οποίο το άτομο σκέπτεται, συμπεριφέρεται προς τους άλλους, και σχετίζεται με τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Καλλίοπη Εμμανουηλίδου Γυρίζω σελίδα... στη Χαμηλή αυτοεκτίμηση Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... 13. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.... 15 Αυτό το ταξίδι θα το κάνω μόνος ή με βοήθεια;... 15 Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

«Παίζοντας με ασφάλεια. Χαρακτηριστικά και ανάγκες παιδικής ηλικίας»

«Παίζοντας με ασφάλεια. Χαρακτηριστικά και ανάγκες παιδικής ηλικίας» «Παίζοντας με ασφάλεια. Χαρακτηριστικά και ανάγκες παιδικής ηλικίας» Ελένη ΜΟΥΣΕΝΑ Δρ. Επιστημών της Αγωγής Επιστημονικός Συνεργάτης ΤΕΙ Αθήνας ΠΕΕΓΕΠ,13 Μαρτίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων Αμφιθέατρο

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες;

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Δρ. Ευγενία Σουμάκη Παιδοψυχίατρος - Ψυχαναλύτρια Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Γεννιόμαστε ή γινόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικός και Μαθητής στη Σύγχρονη Κοινωνία

Εκπαιδευτικός και Μαθητής στη Σύγχρονη Κοινωνία Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Εκπαιδευτικός και Μαθητής στη Σύγχρονη Κοινωνία Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΔΕΠ-Υ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΣΙΑΠΑΤΗ Δρ.Σχολικής Ψυχολογίας Παν/μιου Αθηνών Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής & Οικογενειακή Θεραπεύτρια ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΠ-Υ Ευρήματα μελετών (Ηannafin

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας Δημοσκοπική Έρευνα Εισαγωγή Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Το αντικείμενο του συγγράμματός μας... 13 Οι στόχοι και το κοινό μας... 14 Οργάνωση του βιβλίου... 15 Άλλα χαρακτηριστικά του βιβλίου... 16 Ευχαριστίες... 18 ΜΕΡΟΣ Ι Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ: ΘΕΜΕΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Κώστας Ρ. Σολδάτος Ομότ. Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Διευθυντής Μ.Φ.Ψ.Υ. Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου Διάλεξη 14.10.2015 (Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ)

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση

Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση Tσαγκαμίλης Ανδρέας Είναι σε όλους γνωστό ότι οι απαιτήσεις στον αθλητικό χώρο είναι αυξάνονται συνεχώς, απαιτήσεις που έχουν αναφορά σε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των εφήβων

Οι σχέσεις των εφήβων Οι σχέσεις των εφήβων «Το πρόσωπο με τις πολλές στιγμές, συγκινήσεις και φορτίσεις, που ζει το σήμερα» Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος-Ψυχίατρος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η ανατομία της κακοποίησης

Η ανατομία της κακοποίησης Η ανατομία της κακοποίησης Πάνω από όλα πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτός που κακοποιεί είναι ένας εκπληκτικός ηθοποιός. Πάρα πολλά θύματα αναφέρουν ότι ο σύντροφός τους τον πρώτο καιρό που τον γνώρισαν ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΑναπτυξιακήΨυχολογίαΙ. ιδάσκουσα: ΣµαράγδαΚαζή

ΑναπτυξιακήΨυχολογίαΙ. ιδάσκουσα: ΣµαράγδαΚαζή ΑναπτυξιακήΨυχολογίαΙ ιδάσκουσα: ΣµαράγδαΚαζή Γιατίδιατυπώνονταιθεωρίεςγιατην ανάπτυξη; Γιατί η παρατήρηση της συµπεριφοράς (τόσοτωνπαιδιώνόσοκαιτωνενηλίκων) προκαλείενδιαφέρονταερωτήµατα. Oπως. είχνουµεσεέναπαιδί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76

μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: συναστρία 6 μάθημα δεύτερο: Ήλιοσ 8 μάθημα τρίτο: σελήνη 32 μάθημα τέταρτο: ερμησ 50 μάθημα πεμπτο: αφροδίτη 64 μάθημα εκτο: αρης 76 μάθημα έβδομο: δίας 82 μάθημα ογδοο: κρονοσ

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών ΞΕΝΙΑ ΑΡΓΕΙΤΑΚΗ, PhD Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Παν. Αθηνών Αναπλ. Ταμίας του ΣΕΓΑΣ Σύγχρονη προσέγγιση Οι νέοι στον αθλητισμό ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΝ 35% ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ 65% Σύγχρονη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα;

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τα κύρια συμπτώματα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας, υπερκινητικότητας και/ή παρορμητικότητας σε βαθμό δυσανάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας

CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας CAREER MANAGEMENT Διοίκηση Καριέρας Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διοίκηση Καριέρας (Career Management) είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΡΑΦΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΜΕ Ι ΕΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ, ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΑΒΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΟΥΜΟΥΛΕΤΣΑ, MSc ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 4ετής

Διαβάστε περισσότερα