ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ WILLIAMS BEUREN. Εισαγωγικό. εγχειρίδιο µε γενικές πληροφορίες. για γονείς. και εκπαιδευτικούς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ WILLIAMS BEUREN. Εισαγωγικό. εγχειρίδιο µε γενικές πληροφορίες. για γονείς. και εκπαιδευτικούς"

Transcript

1 ΤΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ WILLIAMS BEUREN Εισαγωγικό εγχειρίδιο µε γενικές πληροφορίες για γονείς και εκπαιδευτικούς Επιµέλεια κειµένων, µεταφράσεις: Πολυχρόνης Ευκαρπίδης, δάσκαλος Τρίλοφος, Οκτώβριος 2005

2 Περιεχόµενα Εισαγωγή...3 ιάγνωση: Σύνδροµο «Williams Beuren»...4 Ιδιαιτερότητες στην ανάπτυξη...5 Φαγητό, ύπνος και άλλα πρακτικά θέµατα...5 Παιχνίδι, µάθηση και οµιλία...7 Κοινωνική ένταξη δυνατά και αδύνατα σηµεία των παιδιών µε ΣW- B...11 Λογοθεραπεία...12 Εργοθεραπεία...13 Η κλίση στη µουσική...13 Η κατάσταση µε τα αδέλφια...13 Το σύνδροµο Williams Beuren...14 Σωµατικά χαρακτηριστικά

3 Εισαγωγή Το µικρό αυτό εγχειρίδιο περιλαµβάνει γενικές πληροφορίες για το Σύνδροµο Williams Beuren. ηµιουργήθηκε για να καλύψει τις ανάγκες γενικής ενηµέρωσης και πληροφόρησης των εκπαιδευτικών του σχολείου µας, για µερίδα µαθητών µας. Οι πληροφορίες προέρχονται από γερµανικούς συλλόγους γονέων και ιδιαίτερα από τη Regionalgruppe Bayern Süd. Για τη δηµιουργία του υλικού συνεργάστηκαν: Dr. Klaus Sarimski, ψυχολόγος στο Κέντρο του παιδιού του Μονάχου Elisabeth και Peter Haller, κοινωνικοί λειτουργοί Horst Romm, βιολόγος Dr. Rainer Pankau, ιατρός του νοσοκοµείου Hildesheim, µέλος της επιστη- µονικής οµάδας για το σύνδροµο Williams Beuren. Όλη η επιστηµονική οµάδα είναι γονείς µε παιδιά που φέρουν το σύνδροµο. 3

4 ιάγνωση: Σύνδροµο «Williams Beuren» Ως γονείς ενός παιδιού µε Σύνδροµο Williams Beuren (ΣW-B), µετά από την ανακοίνωση της ιατρικής διάγνωσης, ίσως έχετε ανατρέξει σε εξειδικευµένα βιβλία µε ιατρικούς όρους, για να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε το σύνδροµο αυτό. Ίσως έχετε λάβει µια περιγραφή, της εξής περίπου µορφής: τυπικό «τράβηγµα» προσώπου, ιδιαίτερη στένωση αορτής, συχνά παιδική υπερασβεσταιµία -στα πρώτα χρόνια της ζωής τους-, βραδεία σωµατική ανάπτυξη, ακουστική υπερευαισθησία, χαρακτηριστική βαριά και τραχιά φωνή, υποτονία, βραδεία νοητική ανάπτυξη και κατά κανόνα δυσκολίες µάθησης ή νοητική καθυστέρηση. Η ανακοίνωση ότι το δικό σας παιδί δεν παρουσιάζει µια παροδική αλλά µια µόνιµη αναπτυξιακή διαταραχή, η οποία οφείλεται σε γενετική διαταραχή, προσδιορίζεται ως σύνδροµο αναπτυξιακής ιδιαιτερότητας και αλλάζει ριζικά τις προοπτικές ζωής σας, χωρίς περιθώρια επιστροφής. Πυροδοτεί ένα κύµα πιεστικών συναισθηµάτων: απογοήτευση, η οποία σχετίζεται µε τα α- νεκπλήρωτα όνειρα και ελπίδες, λύπη, θυµό, γιατί έτυχε σε σας και όχι σε άλλους, αµφισβήτηση για το αν θα αντεπεξέλθετε στις απαιτήσεις ενός παιδιού µε ιδιαίτερες ανάγκες και γενικότερα, αλλαγές στις σχέσεις µεταξύ του ζευγαριού, των συγγενών των φίλων κλπ. Η ένταση και οι αντιδράσεις σ αυτά τα συναισθήµατα είναι ανάλογα µε το επίπεδο και τις προσωπικές εµπειρίες των γονέων, να φέρουν εις πέρας ανάλογες βεβαρηµένες καταστάσεις. Έτσι, κάποιος θα χρειαστεί αρχικά χρόνο και χώρο, για να αντιµετωπίσει όλα αυτά τα υπέρµετρα συναισθήµατα, κάποιος άλλος θα χρειαστεί να εµπιστευτεί τους φίλους και το/τη σύντροφό του, κάποιος τρίτος θα αναζητήσει γρήγορα δρόµους διεξόδους, για τον τρόπο που θα βοηθήσει την ανάπτυξη του παιδιού του και γενικότερα το κοινό µέλλον θα πάρει δηλαδή την «κατάσταση στα χέρια του». 4

5 Η κάθε αντίδραση µπορεί να είναι για τον καθένα διαφορετική. εν υ- πάρχει καµία «σωστή» οδός, για την αντιµετώπιση της συγκεκριµένης κατάστασης, η οποία αλλάζει τόσα πολλά στη ζωή. Βασικό είναι, ότι ο ένας γνωρίζει πώς λειτουργεί ο άλλος, και σέβεται και αναγνωρίζει ότι οι διαφορετικοί δρόµοι για την αντιµετώπιση της κατάστασης οδηγούν στον ίδιο στόχο, δηλαδή να επέλθει πάλι η ισορροπία στην οικογένεια. Ένα βήµα κατά την «αντιπαράθεσή» σας µε την πραγµατικότητα της διάγνωσης, είναι να αποκτήσετε µια αντικειµενική εικόνα για τις αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες του παιδιού, ώστε να γνωρίζετε τις δυνατότητές του, πώς να το στηρίζετε, τις ατοµικές του δυνάµεις και αδυναµίες, και να βρίσκεστε σε αρµονικές σχέσεις µε το περιβάλλον σας. Ως βάση γι αυτή τη διαδικασία θα θέλαµε να σας µεταφέρουµε τις ε- µπειρίες µας για τις ιδιαιτερότητες της ανάπτυξης των παιδιών και εφήβων µε ΣW-B, οι οποίες ελπίζουµε να βοηθήσουν τους γονείς να κατανοήσουν τις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών τους. Η γνώση για τα κοινά στοιχεία των παιδιών µε ΣW-B µπορεί να είναι σηµαντική για τους γονείς, δεν µπορεί όµως να παραγκωνίσει τις ατοµικές ιδιαιτερότητες του καθενός ξεχωριστά. Κάθε παιδί έχει την προσωπικότητά του, η οποία χαράσσεται από πολλές επιρροές, και ιδιαίτερα από τις χρωµοσωµικές, οι οποίες είναι µια από τις αιτίες που οδηγούν σε ΣW-B. Για το λόγο αυτό πρέπει και οφείλει κανείς να λαµβάνει υπόψη του τις ξεχωριστές ιδιαιτερότητες του κάθε παιδιού. Ιδιαιτερότητες στην ανάπτυξη Φαγητό, ύπνος και άλλα πρακτικά θέµατα.. Πολλοί γονείς µικρών παιδιών µε ΣW-B, αναφέρουν ότι τα παιδιά τους είναι «πολύ δύσκολα» στο φαγητό. εν τρώνε και δεν πίνουν αρκετά ενώ πολύ συχνά κάνουν εµετό. Σε ένα µέρος των συγκεκριµένων παιδιών, οι συµπεριφορές αυτές µπορεί να οφείλονται στην υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο στο αίµα τους. Εάν η υπερασβεσταιµία επιβεβαιωθεί µε ιατρικές εξετάσεις, τότε θα πρέπει πιθανότατα να ακολουθήσει ειδική δίαιτα, φτωχή σε ασβέστιο, 5

6 για ορισµένο χρονικό διάστηµα. Αυτές και διάφορες άλλες δυνατότητες αντιµετώπισης θα µπορούσαν να συζητηθούν µε τον παιδίατρο. Η υπερασβεσταιµία µετά το δεύτερο έτος παρατηρείται πολύ σπάνια. Η αιτία των υψηλών τιµών ασβεστίου στο αίµα είναι άγνωστη. Σε άλλα παιδιά δεν υπάρχει κάποια ξεκάθαρη αιτιολογία. Ίσως είναι παρήγορο το γεγονός ότι τα προβλήµατα φαγητού µε το πέρασµα του χρόνου µειώνονται. υσκολίες δηµιουργεί επίσης και η µετάβαση στο µάσηµα της στερεάς τροφής. Στο σηµείο αυτό χρειάζεται κανείς πολλή υποµονή. Χρειάζονται πολλά ενδιάµεσα βήµατα, τα οποία να είναι για το παιδί ανεπαίσθητα, ώστε να µπορέσει να περάσει σε σταθερές συνήθειες. Πολλοί γονείς έχουν ξεπεράσει αυτό το βήµα, προσθέτοντας όλο και µεγαλύτερα κοµµατάκια στερεής τροφής στη σούπα των παιδιών τους Στη διαδικασία αυτή θα µπορούσε να βοηθήσει µια ειδική γυµνάστρια ή λογοθεραπεύτρια, που έχει εµπειρία µε τη στοµατική θεραπεία των µεθόδων Bobath ή Castillo-Morales. Σε κάθε περίπτωση είναι πολύ σηµαντικό, να µη γίνεται η πρόσληψη τροφής µε ταυτόχρονη πίεση για κατάποση, διότι µπορεί να συνδυάσει το παιδί τις ανεπιθύµητες καταστάσεις µε τις διατροφικές συνήθειες, και µακροπρόθεσµα να ενισχυθεί το πρόβληµα. Σε πολλά παιδιά το πρόβληµα του φαγητού στα δύο πρώτα χρόνια τους και οι δυσκολίες κατά τη µετάβαση στη στερεή τροφή, οδηγούν στην κατανάλωση µόνο των «αγαπηµένων» φαγητών και κατ επέκταση σε φτωχές διατροφικές επιλογές. Αυτό είναι ένα πρόβληµα που γνωρίζουν και οι γονείς άλλων παιδιών. Η αλλαγή της κατάστασης αυτής εξαρτάται, µεταξύ άλλων και από το πόσο βάρος δίνετε στο συγκεκριµένο θέµα. Εάν θέλετε το παιδί σας να «απολαµβάνει» µεγαλύτερη ποικιλία φαγητών, δεν έχετε παρά να το συµφωνήσετε µαζί του και να βάλετε κανόνες. Εφόσον επιµένετε σ αυτό, προσπαθήστε αρχικά µε µικρά και σταδιακά µε αυξανόµενα βήµατα, µέχρι να το κατάφέρετε. Το ίδιο ισχύει και µε τις δυσκολίες του ύπνου, οι οποίες είναι συνηθισµένες και για τους γονείς των άλλων παιδιών. Η δυσκολία όµως των παιδιών µε ΣW-B σε θέµατα ύπνου είναι κάπως δυσκολότερη απ το συνηθισµένο, χωρίς να έχει γίνει µέχρι τώρα σαφής η αιτία. Όπως και στα άλλα παιδιά, συνιστάται να έχουν οι γονείς ένα σταθερό πρόγραµµα ύπνου µε συγκεκριµένες συνήθειες, όπως για παράδειγµα την ανάγνωση µιας ιστορίας ή ενός παρα- 6

7 µυθιού. Όταν είναι η ώρα για ύπνο, θα πρέπει να το επισηµαίνετε στο παιδί και να εγκαταλείπετε το δωµάτιο. Αν πάλι αυτό σηκωθεί απ το κρεβάτι του και έρθει στο δωµάτιό σας, χωρίς πολλά λόγια και εξηγήσεις, πέστε του να επιστρέψει στο κρεβάτι του. Αν ξυπνάει τις νύχτες, κλαίει και σας φωνάζει, βεβαιωθείτε ότι όλα είναι εντάξει, πέστε του ότι µπορεί να συνεχίσει τον ύπνο του και εγκαταλείψτε πάλι το δωµάτιό του. Αν πάλι δεν είστε βέβαιοι πώς να αντιµετωπίσετε τις δυσκολίες ύπνου του παιδιού σας, ζητήστε τη βοήθεια ειδικών. Χρήσιµο σ αυτήν την περίπτωση είναι το βιβλίο Mein Kind will nicht schlafen Richman, Fisher, Stuttgart, 1989). Γενικά, τα προβλήµατα φαγητού και ύπνου στα παιδιά µε ΣW-B λύνονται όπως και σε όλα τα άλλα παιδιά. Το παιδί µαθαίνει µέσα από τη σαφήνειά σας τι ακριβώς θέλετε. Αυτό ισχύει και για πολλά άλλα παραδείγµατα, όπως την καθαριότητα, το αυτόνοµο φαγητό και την ένδυση. Όλους αυτούς τους στόχους τους πετυχαίνετε χωρίς κάποιο ιδιαίτερο πρόγραµµα εξάσκησης. Αντ αυτού χρειάζεται µια απόφαση για τις προτεραιότητες που θα βάλετε, για να µη γίνει το πρόγραµµα του παιδιού πιεστικό και κουραστικό, συστηµατικά βή- µατα και υποµονή, µέχρι το παιδί σας να κατακτήσει τους στόχους. Πολλές φορές έχει νόηµα να συµβουλευτείτε κάποιον ειδικό, π.χ. εργοθεραπευτή, ψυχολόγο, για το πώς θα εξασκηθεί σε κάποια δεξιότητα, σε πρακτικό πάντα επίπεδο. Μερικές φορές µάλιστα µπορεί να σας προτείνουν εξειδικευµένες συµβουλές και υλικά (π.χ. υλικό για κούµπωµα, δέσιµο κορδονιών κλπ) Παιχνίδι, µάθηση και οµιλία Τα παιδιά µε ΣW-B δεν είναι απλώς παιδιά µε αργό µαθησιακό και α- ναπτυξιακό ρυθµό. Σε πολλά από αυτά οι συγκεκριµένες αδυναµίες και επιδεξιότητες είναι κοινές. Για να µπορέσετε να τις βελτιώσετε στην καθηµερινότητα, το σπίτι και αργότερα στο σχολείο, είναι σηµαντικό να γνωρίζετε όλες αυτές τις ιδιαιτερότητες, που οι ειδικοί ονοµάζουν «φαινότυπο» συµπεριφοράς. Πολλά παιδιά µε ΣW-B είναι πολύ περίεργα και ενδιαφέρονται να δοκι- µάζουν πράγµατα. Μαθαίνουν εύκολα δεξιότητες που έχουν σχέση µε παιχνί- 7

8 δια και πρακτικά θέµατα, έχουν όµως µεγάλες δυσκολίες στη συγκέντρωση και την οργάνωση µεγάλων δραστηριοτήτων. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα, να δυσκολεύονται κατά την οργάνωση ενεργειών που απαιτούν το «ένα βήµα παραπάνω». Επιπλέον έρχεται το γεγονός ότι είναι υπερευαίσθητα στους καθηµερινούς θορύβους και διασπάται πάρα πολύ εύκολα η προσοχή τους, π.χ. από τον ήχο του αεροπλάνου που περνάει, από το τηλέφωνο που καλεί ή από τον ήχο της ηλεκτρικής σκούπας. Αυτό µάλιστα είναι µερικές φορές τόσο έντονο και παραπλανητικό για τα παιδιά, που τα οδηγεί στον πανικό. Σε κάθε περίπτωση πάντως, δυσκολεύονται να ακούν µε προσοχή καθώς επίσης και να συγκεντρώνονται σε µια εργασία. Γι αυτές τις δυσκολίες µάθησης δεν υπάρχει κάποια εύκολη λύση. Οι παιδαγωγοί δηλώνουν ότι τα παιδιά αποδίδουν, όταν οι δραστηριότητες είναι ξεκάθαρες και γίνονται µε τον ίδιο τρόπο και όταν προετοιµάζουν το περιβάλλον και τα παιδιά βιώνουν σταθερή τάξη (οργάνωση). Είναι αυτονόητο πως τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι εκεί και µόνο εκεί- υπάρχει η βοήθεια του ενήλικα, µε την οποία θα φθάσουν στο στόχο. Επιπλέον, µαθαίνουν ότι είναι σηµαντικό να ολοκληρώνουν τις εργασίες τους. (Αρχή της µοντεσσοριανής αγωγής). Οι ψυχολόγοι της µάθησης έχουν δείξει, ότι τα παιδιά µπορούν να µάθουν να βελτιώνουν από µόνα τους την προσοχή τους. Αυτό σηµαίνει, ότι µαθαίνουν µε το µοντέλο των ενηλίκων να επιλύουν έργα µε «φωναχτή σκέψη», να προγραµµατίζουν το επόµενο βήµα, να θυµούνται µε προσοχή τις εργασίες τους, µέχρι να τις ολοκληρώσουν. Αυτή η στρατηγική για τα παιδιά µε ΣW-B είναι διδάξιµη. Επειδή τα παιδιά µε ΣW-B συγκεντρώνονται και ελέγχουν την ενεργητικότητά τους δυσκολότερα από ότι τα άλλα παιδιά, συνιστάται να µην εξαντλούνται τα όριά τους και ο χρόνος των σιωπηρών και επιτραπέζιων εργασιών τους να αυξάνεται σταδιακά. Όταν προσηλώνονται σε µια εργασία για λίγα λεπτά, χρειάζονται για αντιστάθµισµα χρόνο για χαλάρωση, έστω π.χ. κι αν βλέπουν απ το παράθυρο τις εργασίες για την ανέγερση µιας πολυκατοικίας. Αυτό σηµαίνει ότι και οι παιδαγωγοί που εργάζονται µε παιδιά µε ΣW-B, οφείλουν να προσαρµόζονται στις ιδιαιτερότητες των µαθητών τους, γεγονός που συµβαίνει ευκολότερα στις µικρές οµάδες. Φυσικά δείχνουν τα παιδιά µε ΣW-B το θυµό τους, όταν δεν πετυχαίνουν κάτι, όταν δεν απολαµβάνουν της προσοχής των γύρω τους σε κάποια 8

9 δεδοµένη στιγµή, ή όταν υποτιµάται κάτι που επιθυµούν. Οι καταστάσεις αυτές εµφανίζονται µε την ίδια συχνότητα απ ότι και στα άλλα παιδιά και αντιµετωπίζονται µε παρόµοιο τρόπο. Κοινωνική ενσωµάτωση σηµαίνει να διευθετούνται παρόµοιες καταστάσεις µε τέτοιο τρόπο, ώστε σε καµία πλευρά να µην εξαντλείται η ανεκτικότητα. Ακόµη και στο παιδί µε τη δυσκολία πρέπει να γίνει σαφές ότι ο ενήλικας µπορεί να επιµένει στο «όχι» του. Φυσικά είναι πολύ σηµαντικό, να βρίσκει ο ενήλικος τι έχει «αναστατώσει» το παιδί, ώστε να µπορέσει να επέµβει πριν ξεσπάσει ο θυµός. Οι αιτίες για την υπερευαισθησία στους θορύβους κα τους ήχους δεν έχουν ακόµη εξηγηθεί. Σύµφωνα µε κάποιες ενδείξεις υπάρχουν ιδιαιτερότητες στη µετάδοση των ερεθισµάτων στον εγκέφαλο, γι αυτό και οι θόρυβοι είναι πολύ δυσάρεστοι για το παιδί. Για να µάθουν να ζουν τα παιδιά και να αντεπεξέρχονται µε τους ενοχλητικούς θορύβους, µπορούν να εφαρµοστούν προγράµµατα «εξοικείωσης», τα οποία οι ειδικοί ονοµάζουν «προγράµµατα απευαισθητοποίησης». Οι θόρυβοι γίνονται για το παιδί πιο ανεκτοί, όταν γνωρίζει την πηγή και όταν ενδεχοµένως µπορεί να τους επηρεάσει το ίδιο. Ο φόβος για την ηλεκτρική σκούπα µειώνεται, αν για παράδειγµα το παιδί πατήσει πολλές φορές το κουµπί και την βάλει σε λειτουργία ή την απενεργοποιήσει. Μια άλλη πρόταση θα ήταν, αν ηχογραφούνταν οι φοβικοί θόρυβοι µε ένα κασετόφωνο και στη συνέχεια το παιδί τους άκουγε σε διαφορετικές εντάσεις, µέχρι να τους συνηθίσει. Στα παιδιά µε ΣW-B, µε το πέρασµα του χρόνου, διαφαίνεται ένα προφίλ ικανοτήτων το οποίο διαφέρει από την καθυστέρηση ανάπτυξης των άλλων παιδιών. Έχουν µεγάλες δυσκολίες να τακτοποιούν τον «ακατάστατο» χώρο και να ξαναδηµιουργούν κάτι ή να το ξαναζωγραφίζουν. Απεναντίας, τους είναι πολύ ευκολότερο να θυµούνται λεπτοµέρειες και πρόσωπα που είδαν µια µόνο φορά. Οι ειδικοί µιλούν αρχικά για οπτικο-χωρικές δυσκολίες στην αντίληψη, οι οποίες στη σχολική ηλικία οδηγούν σε δυσκολίες µάθησης, π.χ. κατά την εκµάθηση της γραφής. Για το λόγο αυτό, το παιδί πρέπει να αρχίσει από πολύ µικρή ηλικία την εξάσκηση των δεξιοτήτων, οι οποίες σχετίζονται µε τις διεργασίες αυτές, κατά τις εργοθεραπείες. Ο θεραπευτής µπορεί να κάνει µε το παιδί πληθώρα ασκήσεων που προωθούν την χωρική αντίληψη, αν και πολλές φορές τα αποτελέσµατα δεν είναι τα αναµενόµενα. Για το λόγο αυτό, σε µεγαλύτερη ηλικία, άτοµα µε ΣW-B κατορθώνουν να διαβάζουν καλά 9

10 κι αυτό έρχεται σε αντίθεση µε την ικανότητά τους να παρατηρούν τις λεπτο- µέρειες- ενώ δυσκολεύονται να γράψουν µόνα τους. Ένα άλλο αναπτυξιακό χαρακτηριστικό τους είναι η καλή ικανότητα έκφρασής τους. Τα παιδιά µε ΣW-B ξεκινούν να µιλούν µε µεγαλύτερη καθυστέρηση απ ότι τα άλλα παιδιά. Όταν όµως κατακτήσουν τις πρώτες λέξεις, τότε η αναπτυξιακή πορεία της γλωσσικής τους ικανότητας είναι παρόµοια µε αυτήν των άλλων παιδιών. Αναπτύσσουν συχνά ευρύ λεξιλόγιο, µπορούν να διατυπώνουν προτάσεις µε άνεση και εντυπωσιάζουν το περιβάλλον τους, συχνά µε ένα ιδιαίτερο ταλέντο «χρωµατισµού» της αφήγησης των γεγονότων. Παρόλα αυτά, η προσεκτική παρατήρηση του παιδιού µε ΣW- B δείχνει, ότι οι εκφράσεις και οι προτάσεις που χρησιµοποιεί, δεν του είναι νοηµατικά πλήρως κατανοητές, και ότι συχνά δεν µπορεί να ανταποκριθεί στο διάλογο µε τους συνοµιλητές του. Τα παιδιά µε ΣW- B ενδιαφέρονται πάρα πολύ για επαφές και επικοινωνία µε ενηλίκους, τόσο που µιλούν και ρωτάνε αστα- µάτητα ή επαναλαµβάνουν διαρκώς αγαπηµένες προτάσεις, χωρίς να υπάρχει στην ουσία διάλογος. Στις δυσκολίες κατά την οµιλία και την κατανόηση, το παιδί µε ΣW-B µπορεί να βοηθηθεί εξ αρχής από τους γονείς δασκάλους του, ονοµάζοντας κάθε φορά τα αντικείµενα που πιάνετε ή ό,τι κινεί το ενδιαφέρον του. Ταυτόχρονα το παιδί διευκολύνεται στην κατανόηση και την επεξεργασία των λέξεων, όταν χρησιµοποιείτε σαφείς εκφράσεις µε λίγες λέξεις αντί ασαφείς και µε πολλές λέξεις. Επιπλέον συνιστάται να επιβεβαιώνετε και να εξασκείτε την κατανόηση του παιδιού, δίνοντάς του αρχικά εύκολες εντολές που µπορεί να ε- κτελέσει, οι οποίες σταδιακά γίνονται πιο σύνθετες. Εάν το παιδί σας σε κάποια δεδοµένη στιγµή αντιδράσει δυσανάλογα, σκεφτείτε πως ίσως δεν κατάλαβε τι του ζητήσατε και ελέγξετε το µε απλές και µικρές ερωτήσεις. Καλό είναι να µη ενισχύετε τις συχνά επανερχόµενες αγαπηµένες ερωτήσεις, απαντώντας στο παιδί. Κάποιες φορές είναι καλύτερα να αδιαφορείτε γι αυτές τις εκφράσεις και να ανοίγετε ένα καινούριο θέµα συζήτησης. Στη µεγάλη διαφορά µεταξύ της ικανότητας έκφρασης και της κατανόησης πρέπει να δίνεται ιδιαίτερο ενδιαφέρον από πλευράς εκπαιδευτικών και γονέων. Πέραν τούτου, είναι εύκολο να οδηγήσετε το παιδί σε εργασίες και ενδιαφέρονται που είναι ανάλογα µε την ηλικία του. 10

11 Κοινωνική ένταξη δυνατά και αδύνατα σηµεία των παιδιών µε ΣW- B Οι παρατηρήσεις στην ανάπτυξη της γλώσσας δείχνουν, ότι τα παιδιά µε ΣW-B είναι πολύ φιλικά. Πηγαίνουν πολύ εύκολα στους ενήλικες και συνο- µιλούν µαζί τους. Μαζί µε την ικανότητα έκφρασης έχουν και άλλα δυνατά ση- µεία κατά τις κοινωνικές επαφές τους. Οι γονείς τους τα περιγράφουν ως ιδιαίτερα φιλικά, ευαίσθητα, πρόθυµα να συµµετέχουν σε οµάδα καθώς επίσης και να προσφέρουν υπηρεσίες και βοήθεια. Αυτή όµως η κοινωνική συµπεριφορά κρύβει σίγουρα κινδύνους και αρνητικές πλευρές. Τα παιδιά µε ΣW-B δεν γνωρίζουν αναστολές, φοβίες και «απόσταση», και δείχνουν εµπιστοσύνη αποδεχόµενα προσκλήσεις αγνώστων προσώπων. Θα πρέπει να εκπαιδεύονται από πολύ µικρή ηλικία στους κοινωνικούς ρόλους, και στις συµπεριφορές που είναι ανάλογες για κάθε χρονική στιγµή. Έτσι, πρέπει για παράδειγµα να µάθουν να συγκρατούνται στο εστιατόριο ή το λεωφορείο, όταν π.χ. θέλουν ν ανέβουν στα γόνατα και την αγκαλιά αγνώστων ατόµων, χωρίς διάκριση. Για τα µικρά παιδιά η συµπεριφορά χωρίς ενδοιασµούς και φοβίες φαίνεται να είναι χαριτωµένη, ενώ για τα µεγαλύτερα είναι επικίνδυνη και θα µπορούσε να επηρεάσει τις κοινωνικές σχέσεις τους. Πέραν τούτου, δεν µπορεί να αποκλείσει κανείς και την πιθανή «κακοµεταχείριση» του παιδιού από πλευράς ενηλίκων. Η ιδιαίτερη ευαισθησία συχνά έχει το µερίδιό της σε µια υπερβολική προστασία. Πολλοί γονείς περιγράφουν, ότι το παιδί τους αισθάνεται φόβο από άγνωστες καταστάσεις, από προβλήµατα άλλων ανθρώπων, ή πιθανά ατυχήµατα και αναζητούν ηρεµία και παρηγοριά. Υπάρχει ιδιαίτερη ανάγκη να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι ευαισθησίες του παιδιού, αλλά είναι επίσης σηµαντικό, να µάθει ο ενήλικος να ξεχωρίζει πόσο και σε ποιο σηµείο θα πρέπει να παρέχει µέριµνα. Αυτό µπορεί να σηµαίνει, ότι θα πρέπει να ελέγχει την προσοχή που παρέχει για τη συγκεκριµένη συµπεριφορά του παιδιού και να περιορίζει τη διάθεσή του για παρηγοριά. Η διάθεση για επαφή είναι καλή προϋπόθεση για την ανάπτυξη κοινωνικών δεσµών. Η διαρκής δηµιουργία φιλικών επαφών µε συνοµήλικα παιδιά είναι µια πολύ σύνθετη διαδικασία και για πολλά παιδιά µε ΣW-B είναι δύσκολη. Το να βρίσκονται τα παιδιά στον ελεύθερο χρόνο τους για παιχνίδι, πρέπει 11

12 επίσης να διδαχθεί. Οι γονείς και οι παιδαγωγοί µπορούν να προάγουν τις κοινωνικές δεξιότητες των παιδιών στους παιδικούς σταθµούς, καλώντας άλλα παιδιά για κοινά παιχνίδια ή σχεδιάζοντας και παίζοντας παιχνίδια ρόλων. Τα παιδιά µε ΣW-B χρειάζονται µε άλλα λόγια εσωτερικά «εγχειρίδια οδηγούς», για τη διαχείριση συνθετότερων καταστάσεων. Η κοινωνική µάθηση κατορθώνεται σίγουρα ευκολότερα, όταν το παιδί παίζει στο σπίτι µε τα αδέλφια του. Για το λόγο αυτό είναι σηµαντικό τα παιδιά από πολύ µικρή ηλικία να ενσωµατώνονται σε κοινωνικές οµάδες. Σε πολλά µέρη υπάρχουν παιδότοποι για παιδιά µικρής ηλικίας. Κατά τη σχολική ηλικία θα πρέπει να αξιολογηθεί πολύ προσεχτικά το σχολείο που θα µπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του κάθε παιδιού. Πολλά παιδιά µπορούν να ανταποκριθούν στο επίπεδο των αναγκών του ηµοτικού Σχολείου και χρειάζονται εξειδικευµένη βοήθεια µε διαφορετική στοχοθεσία. Άλλα παιδιά όµως είναι υπερφορτωµένα µε τα µαθήµατα της ενσωµάτωσης και χρειάζονται περισσότερη βοήθεια από πλευράς ειδικής αγωγής. εν είναι όµως για κάθε παιδί τα σχολεία της «ενσωµάτωσης» η σωστή λύση. Αναλόγως, σ αυτή την ηλικία θα πρέπει να παρέχονται όλες οι εξωσχολικές δυνατότητες που επιτρέπουν την αλληλεπίδραση παιδιών µε και χωρίς ειδικές ανάγκες. Αυτά µπορεί να είναι αθλητικοί σύλλογοι ή χώροι όπου µπορούν να περάσουν τον ελεύθερο χρόνο τους. Είναι πολύ σηµαντικό να γίνει κατανοητό ότι όλα τα παιδιά µε ΣW-B δεν έχουν δυσκολίες στη σύναψη φιλικών σχέσεων και στην απόκτηση φίλων. Η διάθεσή τους για επαφές, η µεγαλοκαρδία τους καθώς και τα ιδιαίτερα ταλέντα τους, ιδίως τα µουσικά, τους ανοίγουν πολλές δυνατότητες για κοινωνικές επαφές. Λογοθεραπεία Σε πολλά παιδιά εµφανίζονται προβλήµατα κατάποσης όταν πίνουν ή όταν τρώνε κάτι, ενώ συχνά έχουν ένα ελαφρώς ανοιχτό στόµα. Μέσα από µια σειρά µαθηµάτων λογοθεραπείας (Orafciale Therapie nach Castillo Morales) µπορεί να βελτιωθεί η κατάσταση του στόµατος και να ελαττωθούν τα προβλήµατα. 12

13 Οι ικανότητες οµιλίας στα µετέπειτα χρόνια µπορούν να χαρακτηριστούν γενικά καλές. Η ανάπτυξη της οµιλίας παρουσιάζει γενικά µια χρονική καθυστέρηση αλλά µπορεί να επηρεαστεί θετικά µε τη λογοθεραπεία. Εργοθεραπεία Η εργοθεραπεία είναι µια ιατροπαιδαγωγική αντιµετώπιση. Μπορεί να εφαρµοστεί αποδοτικά µε παιγνιώδεις ασκήσεις και να προάγει: την αδρή και τη λεπτή κινητικότητα τη δεξιότητα ενσυναίσθησης, προσοχής και συσχέτισης τη στοχοθετηµένη εξέλιξη ενεργειών. παρέµβαση. Η εργοθεραπεία µπορεί να αποτελέσει θεµέλιο λίθο για την πρώιµη Η κλίση στη µουσική Τα παιδιά µε ΣW-B εµφανίζουν ιδιαίτερη κλίση στη µουσική και µαθαίνουν πολύ εύκολα τραγούδια και όργανα ακουστικά, χωρίς νότες. Για το λόγο αυτό προτείνεται να εξασκείται αυτή η ικανότητά τους από πολύ µικρή ηλικία, επειδή ακριβώς η µουσική επηρεάζει πολύ θετικά την ενσωµάτωση. Ιδιαίτερη επιτυχία έχει η µουσικοθεραπευτική µέθοδος Orff, η οποία προσφέρεται σε πολλά κέντρα. Πολύ θετικά αποτελέσµατα απέδωσε στη Α- µερική η µέθοδος Suzuki και το Karaoke. Προτείνεται να επιλέξετε ένα µουσικό όργανο για το παιδί, το οποίο α- νήκει στα µουσικά όργανα σολιστών (π.χ. όργανα µε πλήκτρα). Η κατάσταση µε τα αδέλφια Οι δυσκολίες του παιδιού σας µε ΣW-B σίγουρα απορροφούν το χρόνο και την ενέργειά σας (π.χ. µε τις πολλές επισκέψεις σε γιατρούς και τις διάφορες θεραπείες). Το παιδί σας δέχεται από εσάς, ακόµη κι αν δεν το νιώθετε, έντονη την προστασία. Ταυτόχρονα είστε και ιδιαίτερα πιεσµένοι από τις πολ- 13

14 λές σκοτούρες. Αυτές τις αλλαγές σίγουρα τις νιώθουν και τις καταγράφουν τα άλλα σας παιδιά µε µεγάλη ακρίβεια. Για να προκαλέσουν την προσοχή σας, ανάλογα µε την ηλικία τους, αναπτύσσουν διάφορες µεθόδους, τις οποίες εσείς µπορεί να εκλαµβάνετε ως ενοχλητικές και άπρεπες. Μπορείτε να µειώσετε το φόρτο από τα υπόλοιπα αδέλφια, µε π.χ. όσο γίνεται πιο γρήγορη και ανάλογα µε την ηλικία τους επεξήγηση της κατάστασης και των δυσκολιών της/του αδελφού τους ανάπτυξη ιδιαίτερων δραστηριοτήτων µαζί τους, τη στιγµή που το παιδί µε το ΣW-B βρίσκεται µαζί µε κάποιο άλλο πρόσωπο. Παιδιά που ρωτήθηκαν για τα αδέλφια τους µε ΣW-B, αποκάλυψαν ότι νιώθουν ένα ιδιαίτερο βάρος, µε: την «προτίµηση» του παιδιού µε δυσκολίες από τους γονείς και παππούδες, και την «αποµόνωση» που νιώθουν από τους φίλους τους στα διάφορα παιχνίδια. Επιπλέον όµως δήλωσαν, ότι η «αποµόνωση» που νιώθουν από το περιβάλλον των φίλων τους, συχνά αντισταθµίζεται από τις θερµές σχέσεις που έχουν µε τα αδέλφια τους, που έχουν ΣW-B. Η θεµατική της κατάστασης µε τα αδέλφια, παρουσιάζεται στο βιβλίο «για µένα δεν ενδιαφέρεται κανείς- η κατάσταση µε τα αδέλφια παιδιών µε δυσκολίες», της Ilse Achilles. Το σύνδροµο Williams Beuren Ανεξάρτητα µεταξύ τους, στις αρχές του 60, ο καρδιολόγος από τη Νέα Ζηλανδία Dr. Williams και ο γερµανός καρδιολόγος Prof. Beuren, διέγνωσαν ιδιαίτερη στένωση στην αορτή, νοητική καθυστέρηση και ιδιαίτερο «τράβηγµα» στο πρόσωπο σε κάποια παιδιά. 14

15 Από το 1990 έγινε πλέον διεθνώς γνωστό, ότι το σύνδροµο ΣW-B εµφανίζεται ξαφνικά και µε συχνότητα 1: έως 1: γεννήσεις. Στην Γερµανία το αριθµός των περιπτώσεων ανέρχεται σε περίπου άτοµα, απ τα οποία τα 350 είναι παιδιά και έφηβοι. Σήµερα υποστηρίζεται ότι σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις µε ΣW-B υπάρχει έλλειµµα στο χρωµόσωµα 7 (7q11.23), το οποίο εµφανίζεται ξαφνικά στη φάση της µείωσης κατά τη διάρκεια της δηµιουργίας των κυττάρων του ενός γονέα, διαδικασία κατά την οποία οι γονείς δεν να έχουν καµία ευθύνη. Σωµατικά χαρακτηριστικά Όταν θα γίνει η διάγνωση «Σύνδροµο Williams Beuren», προτείνεται να γίνουν όλες οι ιατρικές και νευρολογικές εξετάσεις. Οι γιατροί που έχουν εµπειρία µε το ΣW-B παρατηρούν ιδιαίτερα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά στα παιδιά. Με άλλα λόγια, το ΣW-B δεν είναι µια στατική κατάσταση αλλά απαιτούνται ιατρικές εξετάσεις. Μερικά βασικά χαρακτηριστικά του συνδρόµου, τα οποία όµως συνήθως δεν εµφανίζονται όλα σ ένα άτοµο, παρουσιάζονται παρακάτω. Με το χαρακτηριστικό «τράβηγµα» του προσώπου, τα παιδιά µε ΣW-B εµφανίζουν περισσότερη οµοιότητα µεταξύ τους παρά µε τα αδέλφια τους: µακρύ πρόσωπο, σαρκώδη χείλη, µεγάλο στόµα, επίπεδη βάση της µύτης και κατά την παιδική ηλικία γεµάτα ζυγωµατικά. Στους γαλανοµάτηδες εµφανίζονται συχνά στην Ίριδα άσπρες, ακτινωτές ανταύγειες. Ο στραβισµός και η υπερµετρωπία εµφανίζονται σχετικά συχνά σε παιδιά µε ΣW-B, ενώ η επίσκεψη στον οφθαλµίατρο είναι απαραίτητη. Τα δόντια της πρώτης οδοντοφυΐας είναι κατά κανόνα πολύ µικρά. Τα δόντια της δεύτερης είναι κανονικά, συχνά όµως ακανόνιστα τοποθετηµένα στη στοµατική κοιλότητα και εµφανίζουν έντονη τερηδόνα. Οι τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο και η παρέµβαση ορθοδοντικού σε κάποια ηλικία, είναι προτεινόµενες. Σε πολλά παιδιά εµφανίζονται συχνά ευπάθειες µε τα αυτιά τους (ωτίτιδες), που πολλές φορές οδηγούν σε φράξιµο του ακουστικού πόρου. Ένα α- κουόγραµµα στα παιδιά µε ΣW-B είναι βασικής σηµασίας, διότι σύµφωνα µε 15

16 νεώτερες έρευνες, είναι πιθανή και η σταδιακή µείωση της ακουστικής ικανότητας των παιδιών. Τα παιδιά σε γενικές γραµµές είναι πιο µικρόσωµα από ότι τα αδέλφια τους. Το ύψος, το βάρος και η περίµετρος του κεφαλιού τους πρέπει να µετρώνται συχνά. Ατοµικές διαφορές στην αναπτυξιακή πορεία των παιδιών µε ΣW-B δεν έχουν επισηµανθεί. Οι έφηβοι συχνά εµφανίζουν πλευρική κάµψη της σπονδυλικής στήλης (σκολίωση). Συχνά η διάγνωση γίνεται µέσα από την τυπική στένωση της κεντρικής αορτής στην περιοχή της καρδιάς, η οποία συχνά συνοδεύεται και µε άλλες διαταραχές του κυκλοφορικού συστήµατος. Το σύνδροµο όµως µπορεί να εµφανιστεί και χωρίς αυτό το σύµπτωµα, ή το σύµπτωµα να εµφανιστεί σε µεγαλύτερη ηλικία. Για το λόγο αυτό συνιστάται συχνή ιατρική παρακολούθηση. Στα πρώτα χρόνια της ζωής τους πολλές φορές εµφανίζεται και υπερασβεσταιµία. Αυτή η φάση συνοδεύεται µε εµετούς ή δυσκοιλιότητες. Σ αυτή την περίπτωση συνιστάται διατροφή φτωχή σε ασβέστιο. Συνιστάται να γίνονται µετρήσεις του Ασβεστίου στο αίµα καθώς και αναλύσεις ούρων για την ανίχνευση της σχέσης ασβεστίου και κρεατίνης. Βλάβες των αγγείων µπορούν να παρατηρηθούν και σε άλλα όργανα όπως π.χ. τα νεφρά. Συχνά εµφανίζεται υψηλή αρτηριακή πίεση σε παιδιά και ενήλικες µε ΣW-B. Η επικινδυνότητα της υψηλής αρτηριακής πίεσης αυξάνεται µε την ηλικία, γι αυτό πρέπει να ελέγχεται συχνά. Επιστηµονικές έρευνες σε παιδιά µε ΣW-B κατέδειξαν µια µονοµερή «οστεοποίηση» των οστών στο ύψος της κλείδωσης του αγκώνα (συνόστωση), που εµποδίζει την περιστροφή του πήχη προς τα έξω. Μια διόρθωση αυτών των οστών δεν έχει νόηµα. Τα κορίτσια µε ΣW-B της εφηβικής ηλικίας χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Η µια κατηγορία εµφανίζει τα χαρακτηριστικά της εφηβείας στην κανονική χρονική περίοδο, ενώ η άλλη κατηγορία εµφανίζει τα χαρακτηριστικά της εφηβεία πολύ νωρίς (ακόµη και πριν το 8ο έτος). Η ώθηση της ανάπτυξης των χαρακτηριστικών της εφηβείας στις νεαρές έφηβες και τα νεαρά κορίτσια είναι µικρή. Αιτία γι αυτό είναι η γρήγορη ωρίµανση των οστών σ αυτή τη φάση. Η πρόωρη ή καθυστερηµένη εφηβεία δεν έχει επιπτώσεις στην τελική ανάπτυξη του παιδιού. Η πρόωρη όµως εµφάνιση των χαρακτηριστικών της εφηβείας οδηγεί σε δευτερογενή επιβάρυνση των κοριτσιών και για το λόγο αυτό θα συ- 16

17 νιστούνταν θεραπεία για την καθυστέρηση της εµφάνισης των χαρακτηριστικών αυτών. 17

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος!

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος! Διαταραχές ύπνου και Αυτισµός Ελένη Λούκουτου Λογοθεραπεύτρια ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Ο ύπνος είναι ένα σημαντικό συστατικό της υγείας. Παρόλο που δε μπορούμε να κατανοήσουμε όλες τις λειτουργίες του, ο ύπνος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικό ιστορικό νηπίου

Ατομικό ιστορικό νηπίου σημαντικές πληροφορίες στοιχεία επικοινωνίας Ατομικό ιστορικό νηπίου στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού Βοηθείστε μας να γνωρίσουμε καλύτερα το παιδί σας Σχολική χρονιά 2015-2016 Όνομα Παιδιού: Συμπληρώστε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων

Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων Σύλλογος Εγγεγραμμένων γρ Λογοπαθολόγων Λογοθεραπεία: Ο Ρόλος του Λογοπαθολόγου και η Κυπριακή Πραγματικότητα 29-30 Νοεμβρίου 2014 Τι είναι Λογοθεραπείαοθερα εία Λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που στοχεύει

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους

Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους Τι θα βρείτε σε αυτό το φυλλάδιο Επιστροφή στο σχολείο Σωματική άσκηση και παιχνίδι Πάρτι και γιορτές

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα;

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τα κύρια συμπτώματα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας, υπερκινητικότητας και/ή παρορμητικότητας σε βαθμό δυσανάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

πρόγραμμα εκπαίδευσης

πρόγραμμα εκπαίδευσης πρόγραμμα εκπαίδευσης στις μαθησιακέςδυσκολίες Υπεύθυνη: Δρ. Κατερίνα Μανιαδάκη Ψυχολόγος Επίκ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Αθήνας Κάθε Τετάρτη, 20.30-22.00 με έναρξη στις 3 Μαρτίου 2010 και διάρκεια 8 μήνες Ψυχολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης. ΤσαφάρηΠαρασκευή, ΛογοθεραπεύτριαΤ.Ε. Ιατρική Εταιρία Ελλογον Τι είναι το πραγματολογικό προφίλ; οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Λαχτάρα για φαγητό Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας I. Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές II. III. Ειδικές Αναπτυξιακές Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ

Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Έναρξη προγράμματος διαδικτυακής τηλεκπαίδευσης του ΕΥΖΗΝ Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα του σχολείου και της ελληνικής οικογένειας, παρέχοντας διαρκή συμβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Copyright 200Χ Εκδόσεις Καστανιώτη Α.Ε. Ζαλόγγου 11, 106 78 Αθήνα Τηλ.: 210-3301208, Fax: 210-3822530 info@kastaniotis.com www.kastaniotis.

Copyright 200Χ Εκδόσεις Καστανιώτη Α.Ε. Ζαλόγγου 11, 106 78 Αθήνα Τηλ.: 210-3301208, Fax: 210-3822530 info@kastaniotis.com www.kastaniotis. Copyright 200Χ Εκδόσεις Καστανιώτη Α.Ε. Ζαλόγγου 11, 106 78 Αθήνα Τηλ.: 210-3301208, Fax: 210-3822530 info@kastaniotis.com www.kastaniotis.com Εγκατάσταση του λογισµικού Εισάγετε το CD στη µονάδα του CD-ROM

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Το παιδί µου δεν µιλάει καθαρά... Έως 2 ετών πρέπει να... Καταλαβαίνει σύνθετες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Τρίτη διδακτική πρόταση Πονοκέφαλος και θυμός Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικες κατανόηση της δομής του κειμένου και δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο 13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο «Δυσλεξία: Μια λέξη δύσκολη και μόνο να την πεις φαντάσου το μαρτύριο όμως να τη ζεις» Μαρία Χριστοπούλου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning)

http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning) http://eyzin.minedu.gov.gr/pages/e-learning.aspx Πρόγραμμα Διαδικτυακής Τηλεκπαίδευσης (e-learning), Το πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ παρεμβαίνει, μέσω συγκεκριμένων δράσεων, στην καθημερινότητα τόσο του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο δικαιωμάτων. Τα δικαιώματά σας:

Έγγραφο δικαιωμάτων. Τα δικαιώματά σας: Έγγραφο δικαιωμάτων Το φυλλάδιο αυτό σας παρέχει σημαντικές πληροφορίες όσον αφορά τα δικαιώματά σας όταν βρίσκεστε στο αστυνομικό τμήμα. Με τον όρο δικαιώματα εννοούμε σημαντικές ελευθερίες και δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί

ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει. το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί ΤοΚέντροΥποστήριξηςΓονέων παρουσιάζει το θεραπευτικό παιχνίδι µε το αυτιστικό παιδί www.kyg.gr 2310 450 941 6940402054 Επίσης: YouTube - therapeutikopaixnidi Πηγές www.autismcentre.org SonRise www.horison.nl

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 1η ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page 1 Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Tony Attwood. Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger

Tony Attwood. Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger Tony Attwood Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger Το παιδί με σύνδρομο Asperger δεν παρουσιάζει το ίδιο προφίλ συμπεριφοράς και μαθησιακών ικανοτήτων με το παιδί που εμφανίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής στην εκπαίδευση παιδιών με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής στην εκπαίδευση παιδιών με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής στην εκπαίδευση παιδιών με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή Η γνώση προκύπτει μέσα από την επανάληψη της μαθημένης συμπεριφοράς. Για τη μάθηση απαιτούνται γνωστικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΕΙΑ ΖΩΝΤΑΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ? Πως? ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ 6+1 συμβουλές για να διατηρήσετε τα κίνητρά σας για άσκηση ισχυρά! Πολλοί είναι αυτοί που ξεκινούν ένα πρόγραμμα γυμναστικής γεμάτοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» κανονικό βάρος πολύ χαµηλό βάρος ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Το σπίτι και το σχολείο μου Κατηγορία αναπηρίας: Βαριά Νοητική Αναπηρία Μάθημα: Γλώσσα

Λογισμικό: Το σπίτι και το σχολείο μου Κατηγορία αναπηρίας: Βαριά Νοητική Αναπηρία Μάθημα: Γλώσσα Λογισμικό: Το σπίτι και το σχολείο μου Κατηγορία αναπηρίας: Βαριά Νοητική Αναπηρία Μάθημα: Γλώσσα Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Προμηθευτής: Καστανιώτης Προσβασιμότητα: Τα προγράμματα του λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Εσπερίδα «Προτάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα» Ρόδος, 22 Μαρτίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Γ. Κανελλαΐδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα