ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΠΕΤΡΕΛΑΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑ ΗΕΠΙΔΡΑΣΗΤΩΝΤΙΜΩΝΤΟΥΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΕΠ ΜΠΑΛΑΣΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Ν. ΠΙΤΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2008

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1-2 Σκοπός Περιορισμοί Διάρθρωση ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α: ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ 3-18 Εισαγωγικά 3 Μεταπολεμική Περίοδος 5 ΟΠΕΚ 6 Κρίση σε Ιράν και Ιράκ 8 ΗΠΑ: Έλεγχος τιμών πετρελαίου 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β: Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Εισαγωγικά 19 Ε.Ε. και τιμές πετρελαίου 21 Ελλάδα και τιμές πετρελαίου 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ: ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε: ΕΜΠΕΙΡΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αποδόσεις δεικτών και ποσοστιαίες μεταβολές τιμών πετρελαίου 44 Ποσοστιαίες μεταβολές ΑΕΠ και ποσοστιαίες μεταβολές στις τιμές του πετρελαίου 61 Ερμηνεία αποτελεσμάτων 70 Διαχρονική σχέση αποδόσεων δεικτών, ποσοστιαίων μεταβολών ΑΕΠ και ποσοστιαίων μεταβολών τιμών πετρελαίου 74 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στον επιβλέποντα καθηγητή μου κ. Ν. Πιττή για την καθοδήγηση και τις πολύτιμες συμβουλές που μου παρείχε για την ολοκλήρωση της διπλωματικής μου εργασίας. Επίσης, ευχαριστώ όλους τους καθηγητές του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών στην χρηματοοικονομική ανάλυση για την προσφορά τους τα τελευταία δύο χρόνια. Αφιερώνω την εργασία αυτή στην οικογένειά μου, η οποία μου προσέφερε αμέριστη συμπαράσταση και στήριξη σε όλη την πορεία της προσπάθειάς μου καθώς και στον Χάρη τον οποίο ευχαριστώ για την υπομονή του και την πολύτιμη βοήθειά του. Βασιλική Μπαλάσκα Αθήνα, 30 Αυγούστου 2008

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι εξελίξεις στις αγορές των commodities τους τελευταίους μήνες καθώς και η ξέφρενη πορεία της τιμής του πετρελαίου φαίνεται να μονοπωλεί το ενδιαφέρον των οικονομικών αναλυτών στις μέρες μας. Η σημασία του πετρελαίου στην οικονομική ανάπτυξη έχει πολλάκις αναλυθεί σε μικροοικονομικό και μακροοικονομικό επίπεδο και συζητήσεις επί συζητήσεων έχουν προκύψει αναφορικά με τη διεξαγωγή πολεμικών συγκρούσεων σε περιοχές όπου ανθεί η προσφορά πετρελαίου. Οι πετρελαϊκές κρίσεις του παρελθόντος και οι συνέπειες αυτών αποτελούν εμπειρική βάση προκειμένου για περαιτέρω ανάλυση. Στην παρούσα εργασία επιχειρείται να διερευνηθεί η ύπαρξη σχέσης μεταξύ της τιμής του πετρελαίου και των αποδόσεων επτά σημαντικών χρηματιστηριακών δεικτών. Συγκεκριμένα, εξετάζεται αν και πώς οι μεταβολές της τιμής του πετρελαίου επιδρούν στις αποδόσεις των εν λόγω δεικτών. Παράλληλα εξετάζεται κατά πόσο οι μεταβολές της τιμής του πετρελαίου επηρεάζουν τις μεταβολές στο Α.Ε.Π. πέντε χωρών. Με άλλα λόγια, στην παρούσα εργασία επιχειρείται να σκιαγραφηθεί το κατά πόσο οι μεταβολές της τιμής του πετρελαίου μπορούν να έχουν και τι είδους επίδραση στις κεφαλαιαγορές και την ανάπτυξη των χωρών. Περιορισμοί: 1. Για την παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκαν μηνιαία και τριμηνιαία στοιχεία για τις τιμές των εξεταζόμενων δεικτών και τριμηνιαία στοιχεία για τις τιμές του Α.Ε.Π.. Πηγές άντλησης τω δεδομένων ήταν η DataStream, Bloomberg, η Ε.Σ.Υ.Ε. και η Διεύθυνση Στατιστικής της Τράπεζας της Ελλάδος. 2. Το μοντέλο παλινδρόμησης που αρχικώς χρησιμοποιήθηκε ήταν το απλό γραμμικό μοντέλο ενώ όπου απαιτήθηκε λόγω ύπαρξης αυτοσυσχέτισης στα κατάλοιπα χρησιμοποιήθηκε το δυναμικό μοντέλο παλινδρόμησης.

5 3. Για τον υπολογισμό των ποσοστιαίων μεταβολών χρησιμοποιήθηκε η διαφορά των λογαρίθμων των τιμών προκειμένου οι εν λόγω αποδόσεις να παρουσιάζονται σε συνεχές χρόνο. 4. Οι χώρες των οποίων τα Α.Ε.Π. εξετάζονται είναι οι: Γερμανία, Αγγλία, Ελλάδα, Ιαπωνία και Η.Π.Α., ενώ οι χρηματιστηριακοί δείκτες που επεξεργάζονται είναι οι: DAX, Dow Jones, S&P 500, NASDAQ, Nikkei 225, FTSE 100 και Γ.Δ. Χ.Α.Α. Διάρθρωση: Στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας παρατίθεται μία ιστορική αναδρομή για την εξέλιξη τις τιμής του πετρελαίου και τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα που επέδρασαν στην εξέλιξη αυτή. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται μία σύντομη οικονομική ανάλυση αναφορικά με την επίδραση των τιμών του πετρελαίου στην οικονομική ανάπτυξη. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μια ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας, στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η μεθοδολογία της εργασίας και τα δεδομένα. Στο πέμπτο κεφάλαιο παρατίθενται τα αποτελέσματα των παλινδρομήσεων, η ερμηνεία των αποτελεσμάτων παρουσιάζεται η ύπαρξη ή μη διαχρονικότητας στη σχέση μεταξύ της τιμής πετρελαίου και των αποδόσεων των δεικτών καθώς και της τιμής του πετρελαίου και των μεταβολών των Α.Ε.Π. των εξεταζόμενων χώρων. Τέλος παρατίθενται τα συμπεράσματα της εργασίας.

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ A ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ 1 Εισαγωγικά Εξετάζοντας την πορεία των τιμών του αργού πετρελαίου διαχρονικά παρατηρούμε ότι το συγκεκριμένο αγαθό συμπεριφέρεται ως οποιοδήποτε άλλο εμπόρευμα με σημαντικές διακυμάνσεις στην τιμή του σε περιόδους υπερβάλλουσας προσφοράς ή ζήτησης. Με άλλα λόγια η τιμή του αργού πετρελαίου αυξάνει σε περιόδους υπερβάλλουσας ζήτησης και μειώνεται σε περιόδους υπερβάλλουσας προσφοράς. Η αμερικανική πετρελαϊκή βιομηχανία ελεγχόταν αυστηρά μέσα από συγκεκριμένους κανόνες στην παραγωγή, ενώ κατά το μεγαλύτερο μέρος του εικοστού αιώνα παρατηρείται και έλεγχος στις τιμές. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στις ΗΠΑ οι τιμές του πετρελαίου κατά μέσο όρο άγγιζαν τα $ 24,98 ανά βαρέλι. Εν απουσία ελέγχων στην τιμή του πετρελαίου το ανωτέρω νούμερο θα αυξανόταν σε $27,00. Κατά την ίδια περίοδο, η μέση τιμή για το εγχώριο και η προσαρμοσμένη παγκόσμια τιμή του αργού πετρελαίου ήταν $ 19,04 σε τιμές έτους βάσης Αυτό σημαίνει ότι μόνο κατά το ήμισυ της περιόδου από το 1947 έως το 2007 οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα $ 19,04 ανά βαρέλι όπως διαφαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα. Διάγραμμα Ι: Οι τιμές του αργού πετρελαίου Μαΐος WTRG Economics, Oil Price History and Analysis

7 Έως το Μάρτιο του 2000 το εύρος των $ 22 - $ 28 που είχε υιοθετηθεί για την τιμή του πετρελαίου διατηρήθηκε, με τις τιμές να υπερβαίνουν τα $ 24 ανά βαρέλι μόνο ως αποτέλεσμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή κατά τη δεκαετία το 1970 και τις αρχές της δεκαετίας του Ανατρέχοντας πίσω στο χρόνο και εξετάζοντας κατ όμοιο τρόπο και για μεγαλύτερη περίοδο την τιμή του πετρελαίου, προκύπτουν τα ίδια συμπεράσματα. Από το 1869 η τιμή του αργού πετρελαίου προσαρμοσμένη για τον πληθωρισμό έχουν κυμανθεί κατά μέσο όρο $ 21,05 ανά βαρέλι με έτος βάσης το 2006 σε σύγκριση με $ 21,66 για τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου. Κατά το ήμισυ της περιόδου, οι τιμές στις ΗΠΑ και οι διεθνείς τιμές ήταν χαμηλότερες από τη μέση τιμή του πετρελαίου ήτοι $ 16,71 ανά βαρέλι. Κατά συνέπεια, όπως διαφαίνεται στο Διάγραμμα ΙΙ, αυτός ο μακροχρόνιος ορίζοντας υποδηλώνει μια "κανονική" τιμή πολύ χαμηλότερη από την τρέχουσα τιμή. Τα αποτελέσματα είναι εντελώς διαφορετικά αν κανείς εξετάσει την πορεία της τιμής του πετρελαίου μόνο για τη μετά τον πόλεμο του κόλπου περίοδο, δηλ μετά το Στην περίπτωση αυτή, (Διάγραμμα ΙΙΙ) η τιμή του αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ κυμαίνεται κατά μέσο όρο $ 29,06 ανά βαρέλι και παγκοσμίως κατά $ 32,23 ανά βαρέλι. Η διάμεση τιμή του πετρελαίου για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο είναι $ 26,50 ανά βαρέλι. Διάγραμμα ΙΙ: Οι τιμές του αργού πετρελαίου Πηγή: 3 Πηγή:

8 Διάγραμμα ΙΙΙ: Οι τιμές του αργού πετρελαίου Η εν λόγω περίοδος, είναι εκείνη η περίοδος για την οποία ο ΟΠΕΚ διαδραματίζει τον πιο σημαίνοντα λόγο στη διαμόρφωση των τιμών του πετρελαίου. Μεταπολεμική περίοδος Οι τιμές του αργού πετρελαίου από το 1948 μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1960 κυμαινόταν μεταξύ 2,50 και $ 3,00 το βαρέλι. Η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε από $ 2,50 το 1948 σε περίπου $ 3,00 το Για σκοπούς συγκριτικής ανάλυσης αναφέρεται ότι σε τιμές 2006, το αργό πετρέλαιο κοστολογείται για την ίδια περίοδο $ 17 - $ 18 το βαρέλι. Από το 1958 έως το 1970 οι τιμές ήταν σταθερές σε περίπου $ 3,00 ανά βαρέλι, αλλά σε πραγματικούς όρους η τιμή του αργού πετρελαίου μειώθηκε από $ 17 σε τιμή χαμηλότερη των $ 14 ανά βαρέλι. Η υποχώρηση της προσαρμοσμένης στον πληθωρισμό πραγματικής τιμής του αργού πετρελαίου κατά την περίοδο αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο στην υποτίμηση του δολαρίου. ΟΠΕΚ Ο ΟΠΕΚ σχηματίστηκε το 1960 με πέντε ιδρυτικά μέλη: το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τη Βενεζουέλα. Μέχρι το τέλος του 1971 άλλα έξι έθνη είχαν προσχωρήσει στον οργανισμό: το Κατάρ, η Ινδονησία, η Λιβύη, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αλγερία και η Νιγηρία. Χαρακτηριστικό σημείο αποτελεί το γεγονός ότι από την ίδρυση του οργανισμού έως το 1972, τα μέλη του ΟΠΕΚ ήρθαν αντιμέτωπα με το φαινόμενο της μείωσης της αγοραστικής δύναμης του πετρελαίου. Καθ 'όλη τη μεταπολεμική περίοδο οι χώρες «εξαγωγείς» διαπίστωσαν αύξηση της ζήτησης για αργό πετρέλαιο αλλά και 40% μείωση της αγοραστικής του δύναμης ανά βαρέλι. Τον Μάρτιο του 1971 η Επιτροπή Σιδηρόδρομου του Τέξας ήρε τους 4 Πηγή:

9 περιορισμούς στην παραγόμενη ποσότητα πετρελαίου με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να μην είναι πλέον υποχρεωμένοι να περιορίζονται στο ποσό του πετρελαίου που θα μπορούσαν να παράγουν. Αυτό είχε με τη σειρά του να χάσουν το πλεονέκτημα της παραγωγικής τους δυναμικότητας μέσω πλεονασμάτων κάτι το οποίο σήμανε και τη μετατόπιση της αρμοδιότητας για τον έλεγχο των τιμών του αργού πετρελαίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες (Τέξας, Οκλαχόμα και Λουϊζιάνα) στον ΟΠΕΚ. Διάγραμμα ΙV: Παγκόσμια γεγονότα και της τιμής του αργού πετρελαίου Διάγραμμα V: Μέση Ανατολή, τον ΟΠΕΚ και τις τιμές του πετρελαίου Μέση Ανατολή - διακοπές τροφοδότησης Όπως προαναφέρθηκε, το 1972 η τιμή του αργού πετρελαίου ήταν περίπου $ 3,00 ανά βαρέλι ενώ έως το τέλος του 1974 η τιμή του πετρελαίου είχε τετραπλασιαστεί σε περισσότερο από $ 12,00. Στις 5 Οκτωβρίου 1973 ξεκίνησε ο πόλεμος Yom Kippur 5 Πηγή:

10 με μια επίθεση από τη Συρία και την Αίγυπτο εναντίον του Ισραήλ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και πολλές χώρες του δυτικού κόσμου έδειξαν υποστήριξη στο Ισραήλ, με αποτέλεσμα πολλά αραβικά κράτη χώρες εξαγωγής πετρελαίου- να επιβάλλουν εμπάργκο στην προσφορά πετρελαίου ως προς αυτές. Ως αποτέλεσμα αυτού του εμπάργκο ήταν να περάσει ξεκάθαρα και σταθερά ο έλεγχος της τιμής του πετρελαίου στον ΟΠΕΚ. Από το 1974 έως το 1978 οι τιμές στην παγκόσμια παραγωγή ακατέργαστου πετρελαίου ήταν σχετικά σταθερές και κυμαίνονταν από $ 12,21 ανά βαρέλι στα $ 13,55 ανά βαρέλι. Διάγραμμα VI: ΗΠΑ και την παγκόσμια γεγονότα και οι τιμές του πετρελαίου Πηγή:

11 Διάγραμμα VΙΙ: ΟΠΕΚ την παραγωγή πετρελαίου Κρίση σε Ιράν και Ιράκ Κατά τα έτη 1979 και το 1980 η τιμή του πετρελαίου παρουσίασε αύξηση καθώς η ιρανική επανάσταση (μεταξύ Νοεμβρίου 1978 και Ιουνίου 1979) είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια των 2 έως 2,5 εκατομμύρια βαρέλια παραγωγής πετρελαίου την ημέρα, ενώ κάποια στιγμή η παραγωγή σχεδόν σταματήσει. Αποτέλεσμα της επανάστασης υπήρξε η αποδυνάμωση του Ιράν και η εισβολή του από το Ιράκ το Σεπτέμβριο, Έως το Νοέμβριο, η παραγωγή και των δύο χωρών ήταν μόνο ένα εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα με 6,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα λιγότερα από ό, τι ένα χρόνο πριν. Κατά συνέπεια, σε παγκόσμιο επίπεδο η παραγωγή αργού πετρελαίου ήταν 10 τοις εκατό χαμηλότερη από ότι το Το αποτέλεσμα της ιρανικής επανάστασης σε συνδυασμό με τον πολεμο μεταξύ Ιράν-Ιράκ ήταν ο υπερδιπλασιασμός της τιμής του αργού πετρελαίου από 14 $ το βαρέλι το 1978 σε $ 35 ανά βαρέλι το Πηγή:

12 Διάγραμμα VIII: Ιράν Oil παραγωγής Το πετρέλαιο του Ιράκ παραγωγής ΗΠΑ ελέγχος των τιμών πετρελαίου 8 Πηγή: 9 Πηγή:

13 Η ταχεία αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου από το 1973 έως το 1981 θα ήταν πολύ μικρότερη, αν δεν υπήρχε η συγκεκριμένη ενεργειακή πολιτική για τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά την περίοδο μετά το εμπάργκο. Συγκεκριμένα, οι ΗΠΑ επέβαλαν τον έλεγχο των τιμών για το εγχωρίως παραγόμενο πετρέλαιο σε μια προσπάθεια να αμβλύνουν την επίπτωση της αύξησης των τιμών Το αποτέλεσμα του ελέγχου αυτού ήταν βραχυπρόθεσμα, η ύφεση που προκλήθηκε κατά το με την αύξηση της τιμής του αργού πετρελαίου να είναι μικρότερη στις ΗΠΑ, επειδή οι καταναλωτές αντιμετωπίζαν χαμηλότερες τιμές από τον υπόλοιπο κόσμο. Μεσοπρόθεσμα ωστόσο, η χώρα οδηγήθηκε σε αύξηση των εισαγωγών πετρελαίου και σε μείωση των συνολικών εσοδων των αμερικανών παραγωγών πετρελαίου. Διάγραμμα ΙX: ΗΠΑ έλεγχοι στις τιμές πετρελαίου Πηγή:

14 Διάγραμμα X: Κατανάλωση πετρελαίου στις ΗΠΑ 11 Αδυναμία ελέγχου των τιμών από τον ΟΠΕΚ Ιστορικά Ο ΟΠΕΚ σπάνια είχε την αποτελεσματική στον έλεγχο των τιμών του πετρελαίου. Αν και συχνά αναφέρεται ως καρτέλ στην πραγματικότητα αδυνατεί να λειτουργήσει ως καρτέλ δηλαδή ως οργανισμός με συντονισμένη δράση των μελών του καθώς κανένα από τα μέλη του δεν ήταν σε θέση να λειτουργήσει ως ηγέτης. Κατ εξαίρεση και μόνο η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε κατά καιρούς, αξιοποιώντας τη δυναμικότητά της, να επιβάλλει πειθαρχία απειλώντας να αυξήσει την παραγωγή αρκετά για να αντισταθμίσει την αύξηση των τιμών, Διάγραμμα XI: Παγκόσμια γεγονότα και της τιμής του αργού πετρελαίου Πηγή: 12 Πηγή:

15 Κατά τη διάρκεια της περιόδου των ταχέως αυξανόμενων τιμών του πετρελαίου η Σαουδική Αραβία διαμέσω του υπουργού Ahmed Yamani επανειλημμένα είχε προειδοποιήσει τα άλλα μέλη του ΟΠΕΚ ότι οι υψηλές τιμές θα οδηγούσαν σε μείωση της ζήτησης. Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις του έπεσαν στο κενό. Οι αυξημένες τιμές προκάλεσαν αρκετές αντιδράσεις μεταξύ των καταναλωτών όπως η καλύτερη μόνωση των νέων κατοικιών, αυξημένες μόνωση σε πολλά μεγάλα σπίτια, τα περισσότερα της ενεργειακής απόδοσης στις βιομηχανικές διεργασίες, και αυτοκίνητα με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Οι παράγοντες αυτοί μαζί με μια παγκόσμια ύφεση προκάλεσαν μείωση της ζήτησης που οδήγησε στην πτώση των τιμών του αργού. Αν και οικονομική ύφεση είχε προσωρινό χαρακτήρα, οι αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών ήταν μόνιμες με αποτέλεσμα ένα μέρος της μείωσης της συνολικής ζήτησης για πετρέλαιο να είναι μόνιμο. Οι υψηλότερες τιμές, επίσης, είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση της αναζήτησης παραγωγής πετρελαίου εκτός ΟΠΕΚ. Από το 1980 έως το 1986 η εκτός του ΟΠΕΚ παραγωγή πετρελαίου αυξήθηκε κατά 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Ως αποτέλεσμα ο ΟΠΕΚ ήταν αντιμέτωπος με χαμηλότερη ζήτηση και μεγαλύτερο ανταγωνισμό σε επίπεδο προσφοράς από χώρες εκτός της οργανώσεως. Η τιμή του αργού πετρελαίου αυξήθηκε το 1990 λόγω της μείωσης στην παραγωγή πετρελαίου και της αβεβαιότητας που προέκυψε από την ιρακινή εισβολή στο Κουβέιτ αλλά και την πρόβλεψη για τον επικείμενο Πόλεμο του Κόλπου. Αμέσως μετά τον Πόλεμο του Κόλπου που πραγματοποιήθηκε για την απελευθέρωση του Κουβέιτ η τιμή του αργού πετρελαίου εισήλθε σε μια περίοδο σταθερής πτώσης μέχρι το Από το 1990 έως το 1997 η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου αυξήθηκε κατά 6,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Η κατανάλωση πετρελαίου από τις ασιατικές χώρες αντιπροσώπευε στο σύνολο της μόλις βαρέλια την ημέρα κατά συνέπεια η διαφορά αποτέλεσε κέρδος και συνέβαλε στην ανάκαμψη των τιμών που επεκτάθηκε έως το Στην ανάκαμψη των τιμών συνέβαλε επιπλέον η υποχώρηση της ρωσικής παραγωγής (Μεταξύ 1990 και 1996 ρωσική παραγωγή μειώθηκε κατά 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα).

16 Διάγραμμα XII: Παραγωγή και της τιμή του αργού πετρελαίου πετρελαίου από χώρες εκτός του ΟΠΕΚ 13 Διάγραμμα XΙΙΙ: Παραγωγή και της τιμή του αργού πετρελαίου 14 πετρελαίου από χώρες του ΟΠΕΚ 13 Πηγή: 14 Πηγή:

17 Διάγραμμα XIV: Ρωσική παραγωγή αργού πετρελαίου 15 Οι αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου έληξαν στα τέλη του 1997 και στις αρχές του 1998, όταν οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην Ασία είτε αγνοήθηκαν είτε υποτιμήθηκαν σοβαρά από τον ΟΠΕΚ. Η ταχεία ανάπτυξη των ασιατικών άρχισε σταδιακά να σταματά με αποτέλεσμα το 1998, η κατανάλωση πετρελαίου στις χώρες της Ασίας και του Ειρηνικού να μειωθούν για πρώτη φορά μετά το Ο συνδυασμός της χαμηλότερης κατανάλωσης σε συνδυασμό με την αυξημένη παραγωγή του ΟΠΕΚ έθεσαν την έναρξη της καθοδικής πορείας των τιμών του πετρελαίου. Οι τιμές άρχισαν να ανακάμπτουν το 1999 όταν ο ΟΠΕΚ μείωσε περαιτέρω την παραγωγή του. Το 2000 χαρακτηρίζεται από την αύξηση της προσφοράς πετρελαίου από τις χώρες εκτός ΟΠΕΚ και κυρίως από τη Ρωσία. Το 2001 η αποδυνάμωση της αμερικάνικής οικονομίας σε συνδυασμό με την περαιτέρω αύξηση της προσφοράς από τις χώρες εκτός ΟΠΕΚ άσκησαν καθοδικές πιέσεις στην τιμή του πετρελαίου. Η τρομοκρατική επίθεση της 11 ης Σεπτεμβρίου 2001 επέφερε μία επίσης θεαματική πτώση των τιμών του αργού πετρελαίου. Οι spot τιμές αναφοράς για τις West Texas Intermediate των ΗΠΑ υποχώρησαν κατά 35 τοις εκατό. Υπό κανονικές συνθήκες μια πτώση στην τιμή αυτού του μεγέθους θα είχε ως αποτέλεσμα ένα άλλο γύρο μειώσεων των ποσοστώσεων, αλλά δεδομένου του πολιτικού κλίματος ο ΟΠΕΚ καθυστέρησε τις επιπλέον περικοπές μέχρι τον Ιανουάριο του Στη συνέχεια 15 Πηγή:

18 μείωσε τις ποσοστώσεις τους κατά 1,5 εκατομμύρια βαρέλια και ακολουθώντας πολλές χώρες εκτός ΟΠΕΚ, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, έγιναν επιπλέον περικοπές κατά βαρέλια. Αυτό είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου να κινηθούν κοντά στα 25 $ ανά βαρέλι το Μάρτιο του Έως το τέλος του έτους η υπερπροσφορά στην παραγωγή πετρελαίου δε δημιούργησε θέματα καθώς προβλήματα στη Βενεζουέλα οδήγησαν σε απεργία και μείωση στην παραγωγή πετρελαίου. Το Μάρτιο του 2003, άρχισε η στρατιωτική δράση στο Ιράκ ενώ παράλληλα μειώθηκαν τα αποθέματα στις ΗΠΑ και άλλες χώρες του ΟΠΕΚ. Αντίθετα λόγω οικονομικής ανάπτυξης στις ΗΠΑ, η ζήτηση η ζήτηση για ασιατικά αργού πετρελαίου αυξήθηκε με ταχείς ρυθμούς. Διάγραμμα XV: Παγκόσμια γεγονότα και τιμή του αργού πετρελαίου Πηγή:

19 Διάγραμμα XVI: Παγκόσμια γεγονότα και τιμή του αργού πετρελαίου Η απώλεια της ικανότητας παραγωγής πετρελαίου στο Ιράκ και στη Βενεζουέλα σε συνδυασμό με την αυξημένη παραγωγή του ΟΠΕΚ και την αύξηση της διεθνούς ζήτησης οδήγησαν στη συρρίκνωση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας του πετρελαίου. 18 Κατά το μεγαλύτερο μέρος του 2004 και το 2005 η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα ήταν κάτω από ένα εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως. Με την παγκόσμια κατανάλωση να υπερβαίνει τα 80 εκατομμύρια βαρέλια, οι τιμές του πετρελαίου δικαιολογημένα εμφανίζονται να υπερβαίνουν τα $ 40 - $ 50 ανά βαρέλι. Επιπλέον το σημερινό αυξημένο επίπεδο των τιμών πετρελαίου εξηγείται από το υποτιμημένο δολάριο καθώς και τη συνεχιζόμενη ταχεία αύξηση των ασιατικών οικονομιών στην κατανάλωση πετρελαίου. Τέλος, κατά το 2005 οι τυφώνες που έπληξαν τις ΗΠΑ και τα προβλήματα στα αμερικανικά διυλιστήρια συνέβαλαν στις υψηλότερες τιμές. 17 Πηγή: 18 Στα μέσα του 2002, υπήρχαν πάνω από 6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας και μέχρι τα μέσα του 2003 το πλεόνασμα ήταν χαμηλότερο των 2 εκατ. Ευρώ.

20 Διάγραμμα XVII: Παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας 19 Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που στηρίζουν το υψηλό επίπεδο των τιμών του πετρελαίου είναι τα αποθέματα αυτού στις ΗΠΑ και τις λοιπές χώρες - καταναλωτές. Η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, αποτέλεσε πολιτική διαχείρισης των αποθεμάτων για τον ΟΠΕΚ. Η πρωταρχική αιτία για τη μείωση της παραγωγής το Νοέμβριο του 2006 και ξανά τον Φεβρουάριο του 2007 ήταν η αυξανόμενη ανησυχία σχετικά με τις απογραφές του ΟΟΣΑ. Διάγραμμα XVIII: Πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα του αργού πετρελαίου 20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β 19 Πηγή: 20 Πηγή:

21 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Όπως είναι γνωστό, η αγορά του αργού πετρελαίου αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά εμπορευμάτων στον κόσμο. Όπως ισχύει για όλα τα εμπορεύματα έτσι και για το πετρέλαιο, η τιμή του καθορίζεται από τις δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης. Με άλλα λόγια όταν η προσφορά του πετρελαίου αδυνατεί να καλύψει την ζήτηση παρατηρείται αύξηση της τιμής του πετρελαίου ενώ αντίθετα στην περίπτωση εμφάνισης υπερβάλλουσας προσφοράς έχουμε μείωση της τιμής. Η τιμή του πετρελαίου που ιστορικά (όπως παρουσιάστηκε στο πρώτο κεφάλαιο) είχε έντονες διακυμάνσεις, έχει τόσο άμεση όσο και έμμεση επίδραση στο οικονομικό γίγνεσθαι. Ειδικότερα, η αύξηση της τιμής του πετρελαίου αυξάνει το κόστος παραγωγής των αγαθών καθώς αποτελεί βασική ά ύλη στην παραγωγική διαδικασία. Δεδομένου ότι το αυξημένο κόστος παραγωγής μετακυλύετε στον καταναλωτή παρουσιάζονται αυξήσεις στις τιμές των αγαθών και κατά συνέπεια δημιουργούνται πληθωριστικές πιέσεις. Συνεπώς, αρχικά στην περίπτωση των υψηλών τιμών του πετρελαίου υπάρχει μια μεταφορά του εισοδήματος από τους καταναλωτές του πετρελαίου στους παραγωγούς του πετρελαίου. Σε παγκόσμιο επίπεδο αυτό συνεπάγεται μια μεταφορά εισοδημάτων από τις εισαγωγικές χώρες προς τις εξαγωγικές χώρες. Οι εξαγωγείς πετρελαίου με μία αύξηση της τιμής του αυξάνουν τα έσοδα τους με αποτέλεσμα την μείωση του εξωτερικού δανεισμού, ενώ αντίθετα οι εισαγωγικές χώρες ζημιώνονται λόγω της εξάρτησης τους από το πετρέλαιο με απόρροια την οικονομική τους επιβράδυνση. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες οι οποίες εξαρτώνται σημαντικά από το πετρέλαιο είναι αρκετά ευαίσθητες σε μεταβολές του πετρελαίου. Αντιθέτως, στις αναπτυγμένες χώρες όπου οι τεχνολογικές ανακαλύψεις αποδυναμώνουν την εξάρτηση από το πετρέλαιο έχουν μειωμένη επίδραση από τις ενδεχόμενες πετρελαϊκές κρίσεις. Επιπλέον, οι αναπτυγμένες χώρες χαρακτηρίζονται από έντονο ανταγωνισμό ο οποίος λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας μετακύλισης του υψηλότερου κόστους παραγωγής που προέρχεται από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου στον καταναλωτή. Πιο συγκεκριμένα, μια επιχείρηση στα πλαίσια του ανταγωνισμού θα

22 προτιμήσει να αντιμετωπίσει το υψηλότερο κόστος παραγωγής με τη μείωση των περιθωρίων κέρδους της καθώς με την εναλλακτική λύση της μετακύλησης του υψηλού κόστους που αντιμετωπίζει στους καταναλωτές θα έχει ως συνέπεια τη μείωση των πωλήσεων της και τη σταδιακή μείωση του μεριδίου αγοράς. Κατά συνέπεια οι αναπτυγμένες χώρες όπου οι αγορές τους είναι ανταγωνιστικές θα επηρεαστούν λιγότερο από μια πετρελαϊκή κρίση σε σχέση με τις αναπτυσσόμενες χώρες. Όπως είναι γνωστό, πολλές οικονομίες προκειμένου να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο του πληθωρισμού προχωρούν σε αύξηση των επιτοκίων. Η αύξηση του επιτοκίου συμβάλει στον περιορισμό της ρευστότητας στην αγορά, στη μείωση της κατανάλωσης και της επένδυσης και στην αύξηση της αποταμίευσης. Η μείωση των επενδύσεων που οφείλεται στο αυξημένο κόστος δανεισμού λόγω υψηλών επιτοκίων έχει με τη σειρά της ως συνέπεια τη μη εκτέλεση αξιόλογων επενδυτικών σχεδίων οι οποίες θα μπορούσαν να συμβάλλουν θετικά στην οικονομική ανάπτυξη μίας χώρας. Όσον αφορά στο χρηματοοικονομικό τομέα, έχει παρατηρηθεί μια αντίθετη σχέση μεταξύ της τιμής του πετρελαίου και των αποδόσεων των μετοχών. Όπως προαναφέρθηκε, ο πληθωρισμός οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης που σε συνδυασμό με το υψηλότερο κόστος παραγωγής λόγω αυξημένων τιμών στο πετρέλαιο οδηγούμαστε σε μείωση των μελλοντικών κερδών των εταιριών. Η μείωση των μελλοντικών κερδών των εταιριών με τη σειρά της δημιουργεί ένα κλίμα απαισιοδοξίας από την πλευρά των επενδυτών οι οποίοι τείνουν να εμφανίζουν μία τάση αποστροφής προς τις τοποθετήσεις σε μετοχές..

23 Ε.Ε. και τιμές πετρελαίου 21 Εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δείχνουν να ανησυχούν λόγω της νέας κούρσας των τιμών του πετρελαίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία από την αρχή του τρέχοντος έτους οι τιμές του πετρελαίου αναφοράς brent έχουν αυξηθεί κατά 35% σε δολάρια, ενώ τα αντίστοιχα κέρδη της ισοτιμίας του ευρώ με το αμερικανικό νόμισμα περιορίζονται μόνο σε 5,3% στο ίδιο διάστημα (1/1-12/9/07). Καταρρίπτεται έτσι το επιχείρημα, που ήθελε την ανατίμηση του ευρώ σε σύγκριση με το δολάριο, να αποτελεί την ασπίδα της ευρωπαϊκής νομισματικής ζώνης απέναντι στις αυξήσεις της τιμής του μαύρου χρυσού. Κατά συνέπεια, η ΕΚΤ βρίσκεται πλέον στη δυσάρεστη θέση να αντιμετωπίζει πραγματικό κίνδυνο πληθωρισμού εξ αιτίας του πετρελαίου και το στοίχημα που θα βάλει, μαζί με το σύνολο της ζώνης του ευρώ, είναι αν η οικονομία της περιοχής θα καταφέρει να απορροφήσει και το νέο επιπλέον κόστος παραγωγής, χωρίς να καταφύγει σε αυξήσεις τιμών. Με το δεδομένο αυτό γίνεται προφανές ότι η καταφυγή σε αυξήσεις επιτοκίων δεν είναι μονόδρομος και τα υψηλότερα επιτόκια θα είναι απαραίτητα, μόνο αν η οικονομία της Ευρωζώνης δεν μπορέσει να απορροφήσει ανώδυνα τις αυξήσεις των τιμών του μαύρου χρυσού. Αναφορικά με τον πληθωριστικό κίνδυνο του ακριβότερου πετρελαίου αξίζει να σημειωθεί ότι η παραγωγή ενέργειας στην Ευρωζώνη έχει απεξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πηγή αυτή. Ελλάδα και τιμές πετρελαίου 22 Στην Ελλάδα δεν είναι λίγοι οι τομείς της οικονομικής δραστηριότητας που αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της σημαντικής ανόδου της τιμής του πετρελαίου και των καυσίμων γενικότερα. Οι τομείς οι οποίοι πλήττονται περισσότερο απ' όλους είναι οι εξής: α)ο τομέας της αλιείας, όπου υπολογίζεται ότι τα έξοδα για καύσιμα υπερβαίνουν τα 2,4 δισ. ευρώ ετησίως, δηλαδή περισσότερο από το 30% της αξίας των εκφορτώσεων ιχθύων στην Ε.Ε. Ορισμένοι φορείς εκμετάλλευσης και ειδικότερα οι μηχανότρατες, έχουν πληγεί περισσότερο, δεδομένου ότι οι δαπάνες για καύσιμα αντιπροσωπεύουν έως και το 50% των εσόδων. Αντίθετα, κατά τα πρόσφατα έτη οι τιμές των ιχθύων 21 Ναυτεμπορική 14 Σεπτεμβρίου 2007, «Πόσο μας απειλεί το πιο ακριβό πετρέλαιο» 22 Ναυτεμπορικη, 25 Ιουλίου 2008, «Εξάρτηση από το πετρέλαιο» Ναυτεπορική, 30 Σεπτεμβρίου 2005, «Οι επιπτώσεις της τιμής του πετρελαίου στις ΜΜΕ»

24 έχουν παραμείνει στάσιμες ή έχουν μειωθεί. Κατά συνέπεια, με τις σημερινές τιμές των καυσίμων, ο κλάδος της αλιείας με τράτα είναι ελλειμματικός ή δεν είναι παρά ελάχιστα αποδοτικός. Για την αλιευτική βιομηχανία, η αυξανόμενη εξωτερική οικονομική πίεση την οποία ασκούν οι αυξήσεις των τιμών των καυσίμων, προστίθεται στις ήδη υφιστάμενες πιέσεις που οφείλονται στην πλεονάζουσα αλιευτική ικανότητα του στόλου και τη μείωση των πόρων λόγω της υπεραλίευσης. β) Ο τομέας της γεωργίας. Το μερίδιο του κόστους επηρεάζεται άμεσα από τις τιμές του πετρελαίου (καύσιμα, λιπάσματα και προστασία των καλλιεργειών) στο συνολικό κόστος των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό, ανάλογα με το είδος της γεωργικής δραστηριότητας. γ)ο τομέας των μεταφορών, ο οποίος αντιπροσωπεύει το 97% της κατανάλωσης ενέργειας. Το κόστος μεταφοράς στη βιομηχανία μπορεί να ποικίλλει από 1% έως 10% της αξίας του τελικού προϊόντος. Τα νοικοκυριά διαθέτουν το 13,6% της συνολικής τελικής κατανάλωσής τους στις μεταφορές. Ως εκ τούτου, ο διπλασιασμός των τιμών του αργού πετρελαίου συνεπάγεται αύξηση από 12% έως 15% των δαπανών μεταφοράς, οι οποίες θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 1% της τελικής κατανάλωσης των νοικοκυριών. δ) ο τομέας της βιομηχανίας. Είναι αναμενόμενο το γεγονός ότι οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου έχουν ιδιαίτερες επιπτώσεις στους βιομηχανικούς τομείς που εξαρτώνται σε μεγαλύτερο βαθμό από τα καύσιμα για τις δραστηριότητές τους. Στη βιομηχανία βασικών χημικών προϊόντων, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αποτελούν τις βασικές συνιστώσες του κόστους, δεδομένου ότι το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει συγχρόνως τη βασική πρώτη ύλη και την πηγή ενέργειας. Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου έχει άμεσες συνέπειες στην τιμή των περισσοτέρων χημικών πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πλαστικών και καουτσούκ. Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου αλλά και των παραγώγων του προκαλούν αλυσιδωτές αντιδράσεις αύξησης των τιμών σε μια σειρά υπηρεσιών αλλά και προϊόντων ευρείας κατανάλωσης με άμεση συνέπεια τη μείωση στο πραγματικό εισόδημα των ασθενέστερων τάξεων αλλά και των χαμηλόμισθων εργαζομένων. Το αυξημένο κόστος παραγωγής των προϊόντων και των υπηρεσιών, για τις ΜΜΕ είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατον να απορροφηθεί από αυτές. Μοιραία, μετακυλύετε προς τους καταναλωτές, οι οποίοι είναι τελικά και οι αποδεκτές αυτών. Παράλληλα

25 δημιουργούνται σημαντικά προβλήματα στις μικρές και στις μεσαίες επιχειρήσεις όπως η αύξηση του κόστους παραγωγής των προϊόντων τους, η αύξηση του κόστους μεταφοράς τους, η αναγκαιότητα αντικατάστασης μέρους της καταναλισκόμενης παραγωγικής ενέργειας που σήμερα βασίζεται στο πετρέλαιο με άλλες πηγές όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή το φυσικό αέριο, κ.λπ. Είναι κατανοητό ότι το ακριβό πετρέλαιο επιβραδύνει την ανάπτυξη αλλά και επιδεινώνει τα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών τόσο στις πλούσιες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στην Ευρώπη, το επίπεδο ρεκόρ του πετρελαίου θέτει σε κίνδυνο την ανάπτυξη της Ευρωζώνης και σε συνδυασμό με το εξασθενημένο ευρώ, ενδεχομένως να αυξήσει τους πληθωριστικούς κινδύνους στα κράτη μέλη.

26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ 1) «Oil and Stock Markets» Charles M. Jones ; Gautam Kaul Το συγκεκριμένο άρθρο εξετάζει πότε η επίδραση των τιμών παγκόσμιων μετοχών σε πετρελαϊκές κρίσεις μπορεί να δικαιολογηθεί από τρέχουσες ή μελλοντικές αλλαγές σε πραγματικές ταμειακές ροές ή σε αναμενόμενες αποδόσεις. Διαπιστώνουν ότι στην Μεταπολεμική περίοδο η επίδραση των Αμερικάνικων και Καναδέζικων τιμών των μετοχών στις πετρελαϊκές κρίσεις μπορεί να υπολογιστούν πλήρως από την επιρροή αυτών των κρίσεων σε πραγματικές ταμειακές ροές μόνο. Σε αντίθεση, και το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία, καινοτομίες σε τιμές πετρελαίου εμφανίστηκαν εξαιτίας μεγαλύτερων αλλαγών σε τιμές μετοχών από αυτές που μπορούσαν να δικαιολογήσουν από διαδοχικές αλλαγές σε πραγματικές ταμειακές ροές ή από αλλαγές στις αναμενόμενες αποδόσεις. Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε ήταν να δουν κατά πόσο οι τιμές των μετοχών αντιδρούν λογικά ή υπεραντιδρούν στις αλλαγές των τιμών του πετρελαίου χρησιμοποιώντας την ταμειακή ροή ή το μοντέλο μερισμάτων. Ακολουθώντας τον Campbell (1991) o λογάριθμος της πραγματικής απόδοσης μιας μετοχής σε μια περίοδο t, RSt μπορεί να εκφραστεί ως: RSt= Et-1(RSt)+(Et-Et-1)Σρ j ΔCt+j-(Et-Et-1)Σρ j RSt+j (1) Όπου Εt εκφράζει την προσδοκία που καταγράφεται τον χρόνο t, Ct είναι ο λογάριθμος της πραγματικής ταμειακής ροής την περίοδο t και ρ είναι μια παράμετρος πολύ χρήσιμη. Η ισότητα (1) αναφέρει απλά ότι οι αποδόσεις των μετοχών ποικίλουν μέσα στο χρόνο εξαιτίας των αλλαγών στις αναμενόμενες και μη αναμενόμενες αποδόσεις. Η μη αναμενόμενη απόδοση κατά την περίοδο t έχει δύο πηγές που την

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

1. Ξένα Χρηματιστήρια

1. Ξένα Χρηματιστήρια Ελεγχόμενη από την Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Αριθμός Αδείας: 3/73/7.5.1996 Κλεισόβης 8, Αθήναι, Tηλ. 210-3899400, Fax. 210-3216574 Τεύχος 804 21/12/2010 ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Ξένα Χρηματιστήρια Σταθεροποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07 Ιούλιος 2013 Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Σύνοψη Μελέτης Η Ελλάδα είναι μια χώρα ιδιαίτερα εξαρτημένη από το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2 013 [Κεφάλαιο ] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 01-013 M.E. OE0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης [Οικονομετρία 01-013] Μαρί-Νοέλ

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones 12 months Wall Street Journal

1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones 12 months Wall Street Journal Ελεγχόμενη από την Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Αριθμός Αδείας: 3/73/7.5.1996 Αριστείδου 9, Αθήναι, Tηλ. 210-3899400, Fax. 210-3216574 Τεύχος 829 20/06/2011 ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΤΙΜΗ & ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΜΑPTΙΟΣ 2007 ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΑΓΟΡΩΝ ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΟΜΙΛΟΥ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΤΙΜΗ & ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΜΑPTΙΟΣ 2007 ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΑΓΟΡΩΝ ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΑΓΟΡΩΝ ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΟΜΙΛΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΤΙΜΗ & ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΜΑPTΙΟΣ 2007 TMHMA ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΑΓΟΡΩΝ 210-326 2070 marketanalysis@alpha.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης Weekly Financial Report Δευτέρα 01- -07-2013 Σημαντικές ήταν οι ειδήσεις για την Ευρωζώνη την εβδομάδα που πέρασε καθώς η ΕΚΤ διέψευσε τις φήμες περί εξέτασης σχεδίου προγράμματος αγοράς ομολόγων, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 21 Ιανουαρίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τρίτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία

Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία Τετάρτη 20 Απριλίου 2011 www.geostrategy.gr Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική Γεωπολιτικές εξελίξεις, ενεργειακή ασφάλεια και παγκόσµια οικονοµία Οι επιπτώσεις των πρόσφατων εξεγέρσεων Οι πρόσφατες εξεγέρσεις

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones 12 months Wall Street Journal

1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones 12 months Wall Street Journal Ελεγχόμενη από την Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Αριθμός Αδείας: 3/73/7.5.1996 Κλεισόβης 8, Αθήναι, Tηλ. 210-3899400, Fax. 210-3216574 Τεύχος 825 24/05/2011 ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Συντελεστής συσχέτισης (εκτιμητής Person: r, Y ( ( Y Y xy ( ( Y Y x y, όπου r, Y (ισχυρή θετική γραμμική συσχέτιση όταν, ισχυρή αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Οικονομετρία=Προχωρημένη στατιστική+ Οικονομική

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Οικονομετρία=Προχωρημένη στατιστική+ Οικονομική ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Οικονομετρία=Προχωρημένη στατιστική+ Οικονομική Η οικονομετρία κάνει ποσοτική ανάλυση και προβλέψεις σε οικονομικά γεγονότα (κυρίως μακροοικονομικά) Δειγματική Μέση τιμή Δειγματική μέση τιμή

Διαβάστε περισσότερα

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ 3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ Πρόβλημα: Ένας ραδιοφωνικός σταθμός ενδιαφέρεται να κάνει μια ανάλυση για τους πελάτες του που διαφημίζονται σ αυτόν για να εξετάσει την ποσοστιαία μεταβολή των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Αγορές Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές του Στρατή Κωνσταντίνου in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση από την ΕΚΤ των επιτοκίων στο 0,5%. Ακόμη και αρνητικά επιτόκια;

Μείωση από την ΕΚΤ των επιτοκίων στο 0,5%. Ακόμη και αρνητικά επιτόκια; Weekly Financial Report Δευτέρα 06-05-2013 Η ΕΚΤ μείωσε το βασικό της επιτόκιο στο ιστορικά χαμηλό του 0,5% στην προσπάθειά της για έξοδο της Ευρωζώνης από την μεγαλύτερη ύφεση των τελευταίων 40 ετών.

Διαβάστε περισσότερα

Τα θεμελιώδη της τιμής του πετρελαίου

Τα θεμελιώδη της τιμής του πετρελαίου Τα θεμελιώδη της τιμής του πετρελαίου Νικόλαος Κοντινάκης Σύμβουλος ενεργειακής πολιτικής και αγορών VRS Investment Research & Analysis Journal 1 ο Trading Show, Αθήνα Τα θεμελιώδη της τιμής του πετρελαίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Τρέχουσες τάσεις και προοπτικές Πλάτων Μονοκρούσος Συνθέτοντας το πάζλ Οικονοµία, επιτόκια, συνάλλαγµα Συνθέτοντας το πάζλ Τα θεµελιώδη µεγέθη Ερώτηµα 1 ο - θα συνεχίσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Κατερίνα Κύρτσου Σελίδα-1 Υποθέσεις Δεν υπάρχει κόστος συναλλαγών Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κοινότητα Τεχνικών Αναλυτών. Πάνος Παναγιώτου. Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση. 02 Μαρτίου 2014

Ελληνική Κοινότητα Τεχνικών Αναλυτών. Πάνος Παναγιώτου. Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση. 02 Μαρτίου 2014 Ελληνική Κοινότητα Τεχνικών Αναλυτών Πάνος Παναγιώτου Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση 02 Μαρτίου 2014 Αποποίηση ευθυνών: Η παρούσα αναφορά δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση προτροπή για αγορά ή πώληση χρηματιστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Το πετρέλαιο χρησιμοποιείται για την παραγωγή καυσίμων αλλά και άλλων χημικών προϊόντων παγκοσμιώς. Καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της καθημερινότητας μας καθώς έχει ευρεία χρήση. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομία και Αγορές. Δημήτρης Μαλλιαρόπουλος 7 Ιουνίου 2007

Διεθνής Οικονομία και Αγορές. Δημήτρης Μαλλιαρόπουλος 7 Ιουνίου 2007 Διεθνής Οικονομία και Αγορές Δημήτρης Μαλλιαρόπουλος 7 Ιουνίου 2007 1 Διεθνής Οικονομία: Ανάπτυξη - Επιτόκια Η παγκόσμια ανάπτυξη θα παραμείνει ισχυρή παρά την επιβράδυνση στις ΗΠΑ (decoupling). Η επιβράδυνση

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδατικών Πόρων

Διαχείριση Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Διαχείριση Υδατικών Πόρων Γ.. Τσακίρης Μάθημα 3 ο Λεκάνη απορροής Υπάρχουσα κατάσταση Σενάριο 1: Μέσες υδρολογικές συνθήκες Σενάριο : Δυσμενείς υδρολογικές συνθήκες Μελλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013 Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Δολάριο: Γεμάτο προκλήσεις το α τρίμηνο του 2013 Των Jamie Saettele,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Τιμές στην Παγκόσμια Αγορά Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου

Τιμές στην Παγκόσμια Αγορά Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, Tιμές στην Παγκόσμια Αγορά Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου τους Ισπανούς και τους Ιταλούς; in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Τιμές στην Παγκόσμια Αγορά Πετρελαίου

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες Ορισμός Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες αβεβαιότητας. Βασικές έννοιες Η μελέτη ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΠΟΡΙΟ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011

ΠΑΡΕΜΠΟΡΙΟ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 ΠΑΡΕΜΠΟΡΙΟ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 Είναι γεγονός ότι τις πρόσφατες περιόδους ο επιχειρηματικός κόσμος αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις τόσο σε μακροοικονομικό όσο και σε μικροοικονομικό επίπεδο, μέσα από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α εξεταστική περίοδος χειµερινού εξαµήνου 4-5 ιάρκεια εξέτασης ώρες και 45 λεπτά Θέµατα Θέµα (α) Τα υποδείγµατα που χρησιµοποιούνται στην οικονοµική θεωρία ονοµάζονται ντετερµινιστικά ενώ τα οικονοµετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή 2013 [Πρόλογος] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 2012-2013 Μ.Επ. ΟΕ0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Μαρί-Νοέλ Ντυκέν, Επ. Καθηγητρία

Διαβάστε περισσότερα

Πτώση στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011 για τον χρυσό

Πτώση στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011 για τον χρυσό Weekly Financial Report Δευτέρα 15- -04-2013 Πτώση 4,1% στο χαμηλότερο επίπεδο από την 1η Ιουλίου του 2011 σημείωσε ο χρυσός καθώς τα στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις και την καταναλωτική εμπιστοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 Μαρί-Νοέλ Ντυκέν Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, Σεπτεμβρίου 20 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρμοσμένο δείκτη ανεργίας για τον Ιούνιο 20.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γιατί οι επιχειρήσεις έχουν ανάγκη την πρόβλεψη σελ.1 1.2 Μέθοδοι πρόβλεψης....σελ.2 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 2.1 Υπόδειγμα του Κινητού μέσου όρου.σελ.5 2.2 Υπόδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ

1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1ο ΣΤΑΔΙΟ ΓΕΝΕΣΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ πόσες μετακινήσεις δημιουργούνται σε και για κάθε κυκλοφοριακή ζώνη; ΟΡΙΣΜΟΙ μετακίνηση μετακίνηση με βάση την κατοικία μετακίνηση με βάση άλλη πέρα της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα