ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ i

2 Φυσική Α Γυμνασίου Οδηγός Εκπαιδευτικού ΤΑΞΗ Α Συγγραφή: Ιωάννης Καρμιώτης, Φυσικός Δημήτριος Φιλίππου, Φυσικός Αχιλλέας Καπαρτζιάνης, Φυσικός Συντονισμός: Δρ Γιώργος Ασπρομάλλης, ΕΜΕ Φυσικής Επιμέλεια έκδοσης: Ιωάννης Καρμιώτης, Φυσικός Δημήτριος Φιλίππου, Φυσικός Αχιλλέας Καπαρτζιάνης, Φυσικός Γλωσσική επιμέλεια: Μαριάννα Χριστόφια, Λειτουργός Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων Ηλεκτρονική σελίδωση: Σχεδιασμός εξωφύλλου: Συντονισμός έκδοσης: Ιωάννης Καρμιώτης, Φυσικός Δημήτριος Φιλίππου, Φυσικός Αχιλλέας Καπαρτζιάνης, Φυσικός Φωτογραφία: Παρασκευάς Παπαδόπουλος Στεργενάκης Ευάγγελος, Λειτουργός Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων Χρίστος Παρπούνας, Συντονιστής Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων Έκδοση 2012 Εκτύπωση: Όνομα Τυπογραφείου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ISBN: Στο εξώφυλλο χρησιμοποιήθηκε ανακυκλωμένο χαρτί σε ποσοστό τουλάχιστον 50%, προερχόμενο από διαχείριση απορριμμάτων χαρτιού. Το υπόλοιπο ποσοστό προέρχεται από υπεύθυνη διαχείριση δασών. ii

3 Πρόλογος Με ιδιαίτερη χαρά προλογίζω την έκδοση του βιβλίου «Φυσική Α Γυμνασίου, Οδηγός Εκπαιδευτικού». Σκοπός του βιβλίου αυτού είναι να προωθήσει τις γενικές αρχές και στόχους της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Το βιβλίο «Φυσική Α Γυμνασίου, Οδηγός Εκπαιδευτικού» συμπληρώνει το βιβλίο «Φυσική Α Γυμνασίου Βιβλίο Δραστηριοτήτων» για τον/τη μαθητή/τρια που περιλαμβάνει φύλλα εργασίας τα οποία ανταποκρίνονται στις ανάγκες του Νέου Αναλυτικού Προγράμματος. Σε αυτό βιβλίο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην καλύτερη προετοιμασία των πειραματικών δραστηριοτήτων. Επιθυμώ να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στους εκπαιδευτικούς της ομάδας, Ιωάννη Καρμιώτη, Δημήτριο Φιλίππου και Αχιλλέα Καπαρτζιάνη που ασχολήθηκαν με τη συγγραφή του βιβλίου. Ιδιαίτερα θέλω να ευχαριστήσω τον Επιθεωρητή της Φυσικής, Δρα Γιώργο Ασπρομάλλη, που είχε τον συντονισμό της ομάδας, καθώς και την Υπηρεσία Ανάπτυξης Προγραμμάτων που είχε την ευθύνη για την έκδοση του βιβλίου αυτού. Δρ Ζήνα Πουλλή Διευθύντρια Μέσης Εκπαίδευσης iii

4 Εισαγωγικό σημείωμα συγγραφέων Ένας μεγάλος αριθμός ερευνητών και εκπαιδευτικών υποστηρίζουν την άποψη ότι η διδασκαλία των επιστημών ως διερεύνηση στοχεύει στο να βοηθήσει τους/τις μαθητές/τριες να αποκτήσουν αυθεντικές εμπειρίες όσον αφορά στην επιστημονική πρακτική. Στη διδασκαλία των επιστημών με διερευνητική προσέγγιση, οι μαθητές/τριες συμμετέχουν σε δραστηριότητες μέσα από τις οποίες έχουν την ευκαιρία να οικοδομήσουν, μέσα από ενεργή συμμετοχή, έννοιες και μοντέλα τα οποία χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να αναπαραστήσουν τον φυσικό κόσμο. Η διδασκαλία και μάθηση της Φυσικής δεν αφορά μόνο στην απόκτηση ενός συνεκτικού σώματος γνώσεων για μοντέλα και θεωρίες, αλλά και στη βαθμιαία εξοικείωση με διαδικασίες που επιτρέπουν στους/στις μαθητές/τριες να διεξάγουν πειραματικές έρευνες και να εφαρμόζουν την επιστημονική γνώση στην περιγραφή και την ερμηνεία των φυσικών φαινομένων. Επιπλέον, η διδασκαλία και μάθηση της Φυσικής αποσκοπεί στην καλλιέργεια ικανοτήτων και δεξιοτήτων για την καθημερινή ζωή, στην ανάπτυξη ικανοτήτων στους μαθητές και στις μαθήτριες που θα τους είναι χρήσιμες στη διάρκεια της ζωής τους καθώς και στην νοητική ανάπτυξη και ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών/τριών. Ευρήματα ερευνών υποστηρίζουν τη διερευνητική διδακτική προσέγγιση και δείχνουν ότι τα παιδιά, τουλάχιστον στην υποχρεωτική εκπαίδευση, πρέπει να έχουν την ευκαιρία να βιώσουν και να αναπτύξουν την ικανότητα να σκέφτονται και να ενεργούν με τρόπους που συνδέονται με την επιστημονική έρευνα. Αυτή η ικανότητα περιλαμβάνει δεξιότητες όπως η οργάνωση και διεξαγωγή ερευνών, η χρήση κατάλληλων μέσων και τεχνικών για τη συγκέντρωση δεδομένων, η επεξεργασία των δεδομένων, η αναζήτηση κατάλληλων εννοιολογικών μοντέλων, ο προβληματισμός για τις σχέσεις μεταξύ των ευρημάτων και των ερμηνειών και η παρουσίαση της επιστημονικής επιχειρηματολογίας. Η διδασκαλία της επιστήμης μέσω διερεύνησης περιλαμβάνει τη μετάβαση από μια δασκαλοκεντρική προσέγγιση, που συχνά συναντούμε στις συμβατικές τάξεις, προς μια πιο μαθητοκεντρική προσέγγιση. Στο πλαίσιο αυτής της μετάβασης, θεωρούμε ότι η ανάπτυξη του συγκεκριμένου διδακτικού υλικού αποτελεί μια πρόταση για την εισαγωγή της διερευνητικής διδασκαλίας. Θεωρούμε, επίσης, ότι η συγκεκριμένη μετάβαση θα καταστεί αποτελεσματικότερη όταν η ανάπτυξη του υλικού γίνει βαθμιαία, μέσα από μια επαναληπτική, κυκλική, εξελικτική διαδικασία σχεδιασμού - εφαρμογής την οποία καθοδηγούν δεδομένα ερευνών και δεδομένα από την εφαρμογή σε πραγματικές μαθησιακές συνθήκες. Σε αυτό το πλαίσιο, επισημαίνουμε τη σημασία που θα έχει η καλόπιστη κριτική και ανατροφοδότηση που θα μας δίνετε κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του προτεινόμενου διδακτικού υλικού, ώστε να προχωρήσουμε στη βελτίωση του. Τέλος, επιθυμούμε να εκφράσουμε τις ευχαριστίες μας στη Διευθύντρια Μέσης Εκπαίδευσης Δρα Ζήνα Πουλλή, στους Επιθεωρητές Φυσικής Δρα Γιώργο Ασπρομάλλη και κ. Αντρέα Παπαστυλιανού καθώς και σε όλους τους συναδέλφους που ο καθένας, είτε με εισηγήσεις, είτε με διορθώσεις, είτε με σχόλια, είτε με εφαρμογή στην τάξη μέρους του διδακτικού υλικού, συνέβαλε στη βελτίωση της ποιότητας των βιβλίων. iv

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΝΕΡΟ... 1 ΕΙΔΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ... 3 ΑΛΛΑΓΗ ΦΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ...17 ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ...27 ΜΑΖΑ ΟΓΚΟΣ ΚΑΙ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ...36 ΕΝΟΤΗΤΑ 2: ΑΕΡΑΣ...47 ΑΕΡΑΣ...49 ΠΙΕΣΗ...57 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ...62 ΕΝΟΤΗΤΑ 3: ΜΟΡΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ...65 ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΙΕΣΗΣ ΑΕΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΙΕΣΤΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΑΕΡΑ...67 ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ...72 ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΔΙΑΧΥΣΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΥΛΗΣ...81 ΦΥΣΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ...84 ΕΝΟΤΗΤΑ 4: ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ - ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ...89 ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ- ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ...91 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ...96 ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ, ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ- ΜΟΡΙΑΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5: ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ 119 ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΒΡΑΣΜΟΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΔΙΑΛΥΜΕΝΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΠΗΞΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΘΕΡΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΣΤΑ ΣΤΕΡΕΑ ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΘΕΡΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ v

6 ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ- ΘΕΡΜΙΚΗ ΜΟΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ - ΘΕΡΜΙΚΗ ΜΟΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΔΙΑΔΟΣΗ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΓΙΑ PROJECT: ΘΕΡΜΙΚΗ ΜΟΝΩΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 7: ΗΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΗΧΟΡΥΠΑΝΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ vi

7 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ 1

8 2

9 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ ΕΙΔΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Διάρκεια: 80 λεπτά Τάξη: Α Κεφάλαιο: Νερό Ενότητα: Ειδικές ιδιότητες φυσικών καταστάσεων του νερού Προαπαιτούμενες γνώσεις: Οι τρεις φάσεις της ύλης. Στερεή, Υγρή και Αέρια Σημεία έμφασης: Αναγνώριση των φάσεων του νερού από την περιγραφή βασικών ιδιοτήτων τους. Αφόρμηση: Μια φωτογραφία της Γης από το διάστημα, από την οποία οι μαθητές/τριες θα αναγνωρίσουν την ύπαρξη του νερού στις τρεις φάσεις του στη Γη. 1 ος Στόχος: Οι μαθητές/τριες να αναγνωρίσουν ότι το νερό στη στερεή του φάση (πάγος) δεν αλλάζει σχήμα όταν τοποθετηθεί σε δοχείο οποιουδήποτε σχήματος. Πορεία Δραστηριοτήτων: Οι μαθητές/τριες παίρνουν στα χέρια τους παγάκια και τα τοποθετούν σε τρία δοχεία διαφορετικού σχήματος. Οι μαθητές/τριες καταγράφουν μετά από συζήτηση τις παρατηρήσεις τους. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού: Ο/η εκπαιδευτικός παρακινεί τους/τις μαθητές/τριες να συζητήσουν μεταξύ τους, ώστε να περιγράψουν τις παρατηρήσεις τους. Δεξιότητες: Οι μαθητές/τριες: β3. Αξιολογούν πληροφορίες και δεδομένα, κάνουν συγκρίσεις (αντικειμένων φαινομένων κ.λπ.) ταξινομούν, αντιστοιχίζουν. ε2. Παρουσιάζουν ομαδικά (αλλά και ατομικά) τα αποτελέσματα της ερευνητικής τους εργασίας, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μεθόδων συμπεριλαμβανομένων των κειμένων, των διαγραμμάτων, των σχεδίων και των πινάκων. Χρησιμοποιούν την κατάλληλη ορολογία και τις κατάλληλες μονάδες μέτρησης. η2. Κατανοούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άλλοι στη διατύπωση ερωτημάτων ή εξηγήσεων, στη συλλογή αποδείξεων και στη συναγωγή συμπερασμάτων, εκδηλώνουν προθυμία για συνεισφορά και αλληλοβοήθεια. 3

10 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ 2 ος Στόχος: Οι μαθητές/τριες να αναγνωρίσουν την έλλειψη σχήματος του νερού στην υγρή του φάση και τη διατήρηση του όγκου του. Πορεία Δραστηριοτήτων: Οι μαθητές/τριες αδειάζουν νερό σε τρία δοχεία που έχουν διαφορετικό σχήμα και καταγράφουν τις παρατηρήσεις τους μετά από συζήτηση, σχετικά με το σχήμα του νερού μέσα στα δοχεία και τον συνολικό του όγκο. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού: Ο/η εκπαιδευτικός παρακινεί τους/τις μαθητές/τριες να συζητήσουν μεταξύ τους ώστε να περιγράψουν τις παρατηρήσεις τους. Δεξιότητες: Οι μαθητές/τριες: β3. Αξιολογούν πληροφορίες και δεδομένα, κάνουν συγκρίσεις (αντικειμένων, φαινομένων κ.λπ.) ταξινομούν, αντιστοιχίζουν. ε2. Παρουσιάζουν ομαδικά (αλλά και ατομικά) τα αποτελέσματα της ερευνητικής τους εργασίας, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μεθόδων συμπεριλαμβανομένων των κειμένων, των διαγραμμάτων, των σχεδίων και των πινάκων. Χρησιμοποιούν την κατάλληλη ορολογία και τις κατάλληλες μονάδες μέτρησης. η2. Κατανοούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άλλοι στη διατύπωση ερωτημάτων ή εξηγήσεων, στη συλλογή αποδείξεων και στη συναγωγή συμπερασμάτων, εκδηλώνουν προθυμία για συνεισφορά και αλληλοβοήθεια. 3 ος Στόχος: Οι μαθητές/τριες να αναγνωρίσουν ότι η επιφάνεια μιας ποσότητας υγρού νερού που βρίσκεται σε ισορροπία είναι οριζόντια. Πορεία Δραστηριοτήτων: Οι μαθητές/τριες αδειάζουν νερό σε τρία δοχεία που έχουν διαφορετικό σχήμα. Κάτω από τα δύο δοχεία τοποθετούν μικρά αντικείμενα (π.χ. σβηστήρι, ξύστρα μολύβι, κ.λπ.) ώστε τα δοχεία να έχουν κλίση. Οι μαθητές/τριες μετά από συζήτηση μεταξύ τους καταγράφουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ελεύθερη επιφάνεια του νερού. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού: Ο/η εκπαιδευτικός παρακινεί τους/τις μαθητές/τριες να συζητήσουν μεταξύ τους ώστε να περιγράψουν τις παρατηρήσεις τους. Δεξιότητες: Οι μαθητές/τριες: β3. Αξιολογούν πληροφορίες και δεδομένα, κάνουν συγκρίσεις (αντικειμένων φαινομένων κ.λπ.) ταξινομούν, αντιστοιχίζουν. 4

11 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ ε2. Παρουσιάζουν ομαδικά (αλλά και ατομικά) τα αποτελέσματα της ερευνητικής τους εργασίας, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μεθόδων συμπεριλαμβανομένων των κειμένων, των διαγραμμάτων, των σχεδίων και των πινάκων. Χρησιμοποιούν την κατάλληλη ορολογία και τις κατάλληλες μονάδες μέτρησης. η2. Κατανοούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άλλοι στη διατύπωση ερωτημάτων ή εξηγήσεων, στη συλλογή αποδείξεων και στη συναγωγή συμπερασμάτων, εκδηλώνουν προθυμία για συνεισφορά και αλληλοβοήθεια. 4 ος Στόχος: Οι μαθητές/τριες να σχεδιάζουν τη στάθμη του νερού σε δύο ή περισσότερα δοχεία που συγκοινωνούν μεταξύ τους. Πορεία Δραστηριοτήτων: Οι μαθητές/τριες αδειάζουν νερό στη συσκευή συγκοινωνούντων δοχείων. Παρατηρούν το ύψος του νερού σε όλα τα σκέλη της συσκευής και καταγράφουν τις παρατηρήσεις τους. Στη συνέχεια σχεδιάζουν την ελεύθερη επιφάνεια του νερού στα σκέλη της συσκευής σε σχήμα στο φύλλο εργασίας τους. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού: Ο/η εκπαιδευτικός παρακινεί τους μαθητές/τριες να διατυπώσουν προβλέψεις για το τι θα συμβεί όταν αδειάσουν το νερό μέσα στη συσκευή των συγκοινωνούντων δοχείων. Ο/η εκπαιδευτικός παρακινεί, επίσης, τους/τις μαθητές/τριες να συζητήσουν μεταξύ τους ώστε να περιγράψουν τις παρατηρήσεις τους και να διατυπώσουν τα συμπεράσματα από το πείραμα. Δεξιότητες: Οι μαθητές/τριες: β3. Αξιολογούν πληροφορίες και δεδομένα, κάνουν συγκρίσεις (αντικειμένων, φαινομένων κ.λπ.) ταξινομούν, αντιστοιχίζουν. ε2. Παρουσιάζουν ομαδικά (αλλά και ατομικά) τα αποτελέσματα της ερευνητικής τους εργασίας, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μεθόδων συμπεριλαμβανομένων των κειμένων, των διαγραμμάτων, των σχεδίων και των πινάκων. Χρησιμοποιούν την κατάλληλη ορολογία και τις κατάλληλες μονάδες μέτρησης. η2. Κατανοούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άλλοι στη διατύπωση ερωτημάτων ή εξηγήσεων, στη συλλογή αποδείξεων και στη συναγωγή συμπερασμάτων, εκδηλώνουν προθυμία για συνεισφορά και αλληλοβοήθεια. δ5. Αναπαριστούν δεδομένα σε ζωγραφιές, χάρτες, πίνακες, διαγράμματα, γραφικές απεικονίσεις ή ερμηνεύουν ζωγραφιές, χάρτες, πίνακες, διαγράμματα, γραφικές απεικονίσεις. 5

12 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ 5 ος Στόχος: Οι μαθητές/τριες να αναγνωρίζουν καταστάσεις της καθημερινής ζωής που οι άνθρωποι αξιοποιούν την αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων. Πορεία Δραστηριοτήτων: Οι μαθητές/τριες διαβάζουν ένα κείμενο με τίτλο «Νερό και Ύδρευση». Μελετούν, επίσης, το αλφαδολάστιχο και το χρησιμοποιούν για να βρουν αν ένα κάδρο είναι οριζόντιο. Τέλος απαντούν σε τρεις σχετικές ερωτήσεις. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού: Ο/η εκπαιδευτικός ελέγχει τις απαντήσεις που κατέγραψαν οι μαθητές/τριες στο φύλλο εργασίας και γίνεται συζήτηση. Ο/η εκπαιδευτικός βοηθά τους μαθητές/τριες να περιγράψουν το αλφαδολάστιχο και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να το χρησιμοποιήσουν, για να βρουν αν ένα κάδρο είναι οριζόντιο. Δεξιότητες: Οι μαθητές/τριες: α6. Αξιοποιούν τις επιστημονικές γνώσεις και τις δεξιότητες έρευνας σε καθημερινές καταστάσεις (οικείες και μη οικείες), χρησιμοποιούν την επιστημονική ορολογία. π4. Καθορίζουν τις επιστημονικές και τεχνολογικές πτυχές καθημερινών ζητημάτων. 6 ος Στόχος: Οι μαθητές/τριες αναγνωρίζουν τη συμπιεστότητα και ελαστικότητα του νερού στην αέρια φάση (των υδρατμών). Πορεία Δραστηριοτήτων: Οι μαθητές/τριες παρακολουθούν πειράματα που εκτελεί ο/η εκπαιδευτικός για την επίδειξη της συμπιεστότητας και ελαστικότητας των υδρατμών. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού: Ο/η εκπαιδευτικός παρακινεί τους μαθητές/τριες να διατυπώσουν τις προβλέψεις τους και να συζητήσουν μεταξύ τους, ώστε να περιγράψουν τις παρατηρήσεις τους και να διατυπώσουν τα συμπεράσματα από το πείραμα. Δεξιότητες: Οι μαθητές/τριες: ε1. Σχεδιάζουν και υλοποιούν ομαδικά (αλλά και ατομικά) απλές έρευνες ή πειράματα. δ3. Σχεδιάζουν μια απλή έρευνα ή ένα πείραμα. η1. Εργάζονται αποτελεσματικά σε ομάδες, δίνοντας έμφαση στο σεβασμό της προσωπικότητας και της διαφορετικότητας του άλλου. η3. Ακούνε προσεκτικά τους άλλους και αποδέχονται τις απόψεις τους, όταν είναι τεκμηριωμένες. 6

13 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ η4. Διαπραγματεύονται δημιουργικά τις διαφωνίες στη διαδικασία λήψης των συνεργατικών αποφάσεων. 7 ος Στόχος: Οι μαθητές/τριες να αναγνωρίζουν τη φάση στην οποία βρίσκεται ένα σώμα από τη περιγραφή συμμαθητή/τριάς τους. Πορεία Δραστηριοτήτων: Οι μαθητές/τριες περιγράφουν τα χαρακτηριστικά μιας φάσης της ύλης και μετά συμπληρώνουν ένα διάγραμμα. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού: Ο/η εκπαιδευτικός παρακινεί τους/τις μαθητές/τριες να διατυπώσουν τις απόψεις τους και να τις συζητήσουν μεταξύ τους. Δεξιότητες: Οι μαθητές/τριες: δ5. Αναπαριστούν δεδομένα σε ζωγραφιές, χάρτες, πίνακες, διαγράμματα, γραφικές απεικονίσεις ή ερμηνεύουν ζωγραφιές, χάρτες, πίνακες, διαγράμματα, γραφικές απεικονίσεις. β3. Αξιολογούν πληροφορίες και δεδομένα, κάνουν συγκρίσεις (αντικειμένων, φαινομένων κ.λπ.) ταξινομούν, αντιστοιχίζουν. ε2. Παρουσιάζουν ομαδικά (αλλά και ατομικά) τα αποτελέσματα της ερευνητικής τους εργασίας, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μεθόδων συμπεριλαμβανομένων των κειμένων, των διαγραμμάτων, των σχεδίων και των πινάκων. Χρησιμοποιούν την κατάλληλη ορολογία και τις κατάλληλες μονάδες μέτρησης. η1. Εργάζονται αποτελεσματικά σε ομάδες, δίνοντας έμφαση στον σεβασμό της προσωπικότητας και της διαφορετικότητας του άλλου. η3. Ακούνε προσεκτικά τους άλλους και αποδέχονται τις απόψεις τους, όταν είναι τεκμηριωμένες. η4. Διαπραγματεύονται δημιουργικά τις διαφωνίες στη διαδικασία λήψης των συνεργατικών αποφάσεων. Σημειώσεις: Ο/η εκπαιδευτικός στην αρχή του μαθήματος κρατεί ένα ποτήρι νερό και το δείχνει στους/στις μαθητές/τριες του. Ο/η εκπαιδευτικός ρωτά τους/τις μαθητές/τριες του, τι βρίσκεται μέσα στο ποτήρι και πώς κατάλαβαν τι είναι. Ο/η εκπαιδευτικός, επίσης, ρωτά τους/τις μαθητές/τριες αν έχουν δει νερό σε άλλες μορφές. Ενδεχομένως μερικοί από τους/τις μαθητές/τριες να ξέρουν ότι ο πάγος και ο ατμός είναι άλλες μορφές του νερού. Το νερό μπορεί να βρίσκεται και στις τρεις φάσεις της ύλης, την υγρή, τη στερεή (πάγος), ή την αέρια (υδρατμοί). Είναι μια από τις ελάχιστες ουσίες που μπορούν να υπάρξουν ως στερεή, υγρή και αέρια μέσα στο συνηθισμένο περιβάλλον μας. 7

14 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ Δραστηριότητα 1-1 Στην Εικόνα 1-1 φαίνεται η φωτογραφία της Γης, όπως λήφθηκε από το πλήρωμα του διαστημοπλοίου Apollo 17, καθώς ταξίδευε προς τη Σελήνη στις 7 Δεκεμβρίου του Παρουσιάζει μια περιοχή του πλανήτη από τη Μεσόγειο μέχρι την Ανταρκτική. Εικόνα 1-1 Αφού μελετήσετε την πιο πάνω φωτογραφία να γράψετε μερικές πληροφορίες για την ύπαρξη του νερού στη Γη, όσον αφορά τις τρεις φάσεις του. Σημειώσεις: Αυτή η φωτογραφία της Γης, λήφθηκε από το πλήρωμα του Apollo 17 καθώς ταξίδευαν προς το φεγγάρι στις 7 Δεκεμβρίου του Παρουσιάζει μια περιοχή του πλανήτη από τη Μεσόγειο μέχρι την Ανταρκτική. O/η εκπαιδευτικός μπορεί να παρουσιάσει τη φωτογραφία αυτή είτε με video projector, είτε με το επιδιασκόπιο. Παρατηρήσεις: Το νερό είναι ορατό σε αυτή τη φωτογραφία στους Ατλαντικό, Ινδικό και Νότιο (ή Ανταρκτικό) Ωκεανό και σαν βαριά κάλυψη σύννεφων στο Νότιο ημισφαίριο και διάσπαρτο κατά μήκος του Ισημερινού. Το χιόνι και το χαλάζι είναι νερό στη στερεή φάση, το χιονόνερο είναι νερό στη στερεή φάση μέσα σε μια υγρή μάζα, και η βροχή είναι νερό στην υγρή φάση. Μπορείτε να ρωτήσετε τους/τις μαθητές/τριες αν μπορούν να βρουν νερό στην αέρια φάση του. Μπορεί να μην αναγνωρίσουν ότι ένα σύννεφο περιέχει στα συστατικά του νερό στην αέρια φάση. Τα σύννεφα έχουν, επίσης, σωματίδια, τα οποία είναι στη στερεή φάση. 8

15 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ Συμπέρασμα: Το νερό στη φύση παρουσιάζεται και στις τρεις φάσεις της ύλης: στερεή (πάγος), υγρή και αέρια (υδρατμοί). Πείραμα 1 Δραστηριότητα Να τοποθετήσετε ένα παγάκι σε κάθε δοχείο. 2. Να καταγράψετε τις παρατηρήσεις σας σχετικά με τις αλλαγές στο σχήμα του πάγου στα διάφορα δοχεία. Εικόνα 1-2 Σημειώσεις: Ο/η εκπαιδευτικός θα πρέπει να έχει ετοιμάσει όμοια παγάκια π.χ. κύβους ή οποιοδήποτε άλλο σχήμα θέλει. Παρατηρήσεις: Τα κομμάτια πάγου, διατηρούν πάντα το ίδιο σχήμα. Αν κανένας/καμιά μαθητής/τρια δεν πει ότι όποιο κι αν είναι το δοχείο, τα κομμάτια πάγου, διατηρούν πάντα το ίδιο σχήμα, Ο/η εκπαιδευτικός κατευθύνει τη συζήτηση. Συμπέρασμα: Το νερό στη στερεά του φάση διατηρεί το σχήμα του και τον όγκο του. Πείραμα 2 1. Να ρίξετε 100ml νερό σε κάθε δοχείο. Τα δοχεία έχουν διαφορετικό σχήμα. 2. Να καταγράψετε τις παρατηρήσεις σας σχετικά με το σχήμα του νερού στα δοχεία. Εικόνα 1-3 Σημειώσεις: Για να είναι πιο κοντά στην καθημερινότητα των μαθητών/τριών το πείραμα μπορεί να γίνει με διάφορα ποτήρια (ποτήρι κρασιού, νερού κ.λπ.). Ο/η εκπαιδευτικός γυρίζει στις ομάδες και οι μαθητές/τριες αδειάζουν το περιεχόμενο των δοχείων που έχουν στο μεγάλο δοχείο που έχει ο/η εκπαιδευτικός. Ο/η εκπαιδευτικός δίνει ένα μπουκάλι με νερό στην κάθε ομάδα. Αν κανένας/καμιά μαθητής/τρια δεν πει ότι το νερό έχει και στις τρεις περιπτώσεις τον ίδιο όγκο, αλλά παίρνει κάθε φορά το σχήμα του δοχείου στο οποίο βρίσκεται, ο/η εκπαιδευτικός κατευθύνει κατάλληλα τη συζήτηση. Παρατηρήσεις: Το νερό προσαρμόζεται στα δοχεία, και παίρνει τη μορφή τους. Ο όγκος του νερού διατηρείται σταθερός, παρά την αλλαγή της μορφής του. 9

16 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ Συμπέρασμα: Το νερό στην υγρή του φάση έχει καθορισμένο όγκο και παίρνει το σχήμα του δοχείου που το περιέχει. Πείραμα 3 1. Κάτω από τα δύο δοχεία να τοποθετήσετε μικρά αντικείμενα (π.χ. σβηστήρι, ξύστρα μολύβι, κ.λπ.), ώστε τα δοχεία να έχουν κλίση. Εικόνα Να καταγράψετε τις παρατηρήσεις σας σχετικά με την ελεύθερη επιφάνεια του νερού στα τρία δοχεία. Σημειώσεις: Ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να κάνει το ίδιο σε μεγάλο δοχείο και να δείξει στους μαθητές/τριες με τη βοήθεια ενός αλφαδιού ότι η ελεύθερη επιφάνεια του νερού είναι οριζόντια, ώστε να γίνει εξακρίβωση της παρατήρησης. Παρατήρηση: Η ελεύθερη επιφάνεια του νερού και στα τρία διαφορετικά δοχεία είναι οριζόντια. Συμπέρασμα: Η ελεύθερη επιφάνεια του υγρού νερού είναι οριζόντια. Χρόνος: περίπου 4 λεπτά 10

17 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ Δραστηριότητα 1-3 Να διαβάσετε το κείμενο με τίτλο «Νερό και Ύδρευση». ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΥΔΡΕΥΣΗ Οι άνθρωποι χρειάζονται νερό στα σπίτια τους. Γι αυτό τον λόγο ήταν ανάγκη να βρουν τρόπους να μεταφέρουν νερό από τα φράγματα και τα διυλιστήρια νερού, τις μονάδες αφαλάτωσης και τις γεωτρήσεις προς τις πόλεις και τα χωριά. Η διαδικασία της μεταφοράς νερού προς τις πόλεις και τα χωριά ονομάζεται ύδρευση. Τα δίκτυα ύδρευσης αποτελούνται από ένα σύστημα σωλήνων που συνήθως ξεκινούν από τις πηγές νερού και καταλήγουν στα σπίτια μας. Μέσα από αυτούς τους σωλήνες με τη βοήθεια μιας αντλίας, το νερό τοποθετείται σε έναν υδατόπυργο, μια δεξαμενή δηλαδή που έχει χτιστεί σε κάποιο ψηλό σημείο της πόλης ή του χωριού. Από τον υδατόπυργο το νερό φτάνει στα σπίτια μας. Ένα δίκτυο ύδρευσης φαίνεται στο παρακάτω σκίτσο. Στη συνέχεια να πραγματοποιήσετε τα πειράματα που ακολουθούν. Στόχος: Η δραστηριότητα αυτή έχει ως στόχο απλώς την αφόρμηση για τα συγκοινωνούντα δοχεία που θα μελετήσουν. Ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να κάνει το ίδιο σε μεγάλο δοχείο και να δείξει στους μαθητές/τριες με τη βοήθεια ενός αλφαδιού ότι η ελεύθερη επιφάνεια του νερού είναι οριζόντια, ώστε να γίνει εξακρίβωση της παρατήρησης. Παρατήρηση: Η ελεύθερη επιφάνεια του νερού και στα τρία διαφορετικά δοχεία είναι οριζόντια. Συμπέρασμα: Η ελεύθερη επιφάνεια του νερού είναι οριζόντια. 11

18 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ Πείραμα 1 1. Σε ένα από τα σκέλη της συσκευής των συγκοινωνούντων δοχείων πρόκειται να ρίξετε νερό. Να προβλέψετε και να σχεδιάσετε στην Εικόνα 1 5 το ύψος του νερού στο κάθε σκέλος της συσκευής. Εικόνα Να ρίξετε νερό σε ένα σκέλος της συσκευής των συγκοινωνούντων δοχείων. Να παρατηρήσετε το ύψος του νερού σε όλα τα σκέλη της συσκευής και να γράψετε τις παρατηρήσεις σας. 3. Να σχεδιάσετε στο πιο κάτω σχήμα την ελεύθερη επιφάνεια του νερού στα σκέλη της συσκευής. Εικόνα Να γράψετε το συμπέρασμα που εξαγάγατε από το πείραμα που έχετε κάνει. Στόχος: Οι μαθητές/τριες να σχεδιάσουν τη στάθμη του νερού σε δύο ή περισσότερα δοχεία που συγκοινωνούν μεταξύ τους. Σημειώσεις: Ο/η εκπαιδευτικός να μην επιμείνει ιδιαίτερα στην ερμηνεία του φαινομένου των συγκοινωνούντων δοχείων, που προσεγγίζεται μάλλον δύσκολα σε αυτή την ηλικία των μαθητών/τριών. Ο/η εκπαιδευτικός δεν χρειάζεται να αναφέρει την πίεση, διότι δεν είναι αυτός ο στόχος της δραστηριότητας. Πρέπει να κατανοηθεί ότι η αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων ισχύει όταν έχουμε το ίδιο υγρό στα διάφορα δοχεία που συγκοινωνούν και ότι οι επιφάνειές τους είναι ελεύθερες. Για να αποδείξουμε ότι οι ελεύθερες επιφάνειες του υγρού βρίσκονται στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο, θεωρούμε μια οριζόντια διαχωριστική επιφάνεια που τέμνει τα δοχεία. Αν κάποιο δοχείο είναι από πάνω κλειστό, τότε σε αυτό η επιφάνεια του νερού δεν θα βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τις άλλες επιφάνειες. Παρατήρηση: Η ελεύθερη επιφάνεια του νερού στα σκέλη της συσκευής «συγκοινωνούντων δοχείων», βρίσκεται στο ίδιο ύψος. 12

19 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ Συμπέρασμα: Η ελεύθερη επιφάνεια του νερού βρίσκεται στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο. Αυτό συμβαίνει και όταν το νερό βρίσκεται σε διαφορετικά, αλλά συγκοινωνούντα δοχεία. Πείραμα 2 1. Να μελετήσετε το αλφαδολάστιχο ανυψώνοντας το ένα από τα δύο σκέλη του. Τι παρατηρείτε; Εικόνα Να χρησιμοποιήσετε το αλφαδολάστιχο, ώστε να βρείτε αν η πινακίδα στο εργαστήριο Φυσικής είναι τελείως οριζόντια. Να εξηγήσετε πώς θα το επιτύχετε. Στόχος: Οι μαθητές/τριες να αναγνωρίσουν καταστάσεις της καθημερινής ζωής κατά τις οποίες οι άνθρωποι εκμεταλλεύονται την αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων. Σημειώσεις: Ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να χρωματίσει το νερό είτε με υπερμαγγανικό κάλλιο, είτε με χρωστική ουσία μαγειρικής. Ο/η εκπαιδευτικός δίνει το αλφαδολάστιχο σε ένα μαθητή για να δείξει τον τρόπο που θα το χρησιμοποιήσει ώστε να διερευνήσει αν ένα κάδρο είναι τελείως οριζόντιο. Αν δεν έχει κάδρο στην τάξη, ο/η εκπαιδευτικός σχεδιάζει δύο τελείες στον πίνακα. Ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να αναφέρει ότι αυτό το «όργανο» το χρησιμοποιούν οι οικοδόμοι για να ελέγξουν αν δύο σημεία βρίσκονται στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο (π.χ. στα καλούπια). Ερωτήσεις αξιολόγησης (στην τάξη) 1. Να παρατηρήσετε προσεκτικά το σκίτσο του δικτύου ύδρευσης και τη συσκευή συγκοινωνούντων δοχείων στη Δραστηριότητα 1-3 και στη συνέχεια να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις: α) Σε τι μοιάζει ένα δίκτυο ύδρευσης με τα συγκοινωνούντα δοχεία; β) Γιατί ο υδατόπυργος του δικτύου ύδρευσης πρέπει να κατασκευάζεται πάντα στο ψηλότερο σημείο μιας περιοχής; γ) Στην πολυκατοικία παίρνουν νερό κανονικά όλα τα διαμερίσματα; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 13

20 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ 2. Ποιο λάθος παρατηρείτε στην Εικόνα 1-8; Εικόνα Να μελετήσετε την Εικόνα 1-9 και να εξηγήσετε τη δημιουργία του αρτεσιανού νερού (νερό που «βγαίνει» (αναβλύζει) από τη γη χωρίς τη χρήση μηχανών π.χ. αντλίων). Εικόνα 1-9 Στόχος: Οι μαθητές/τριες να αναγνωρίσουν καταστάσεις της καθημερινής ζωής στις οποίες οι άνθρωποι εφαρμόζουν την αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων. Δραστηριότητα 1-4 Να θερμάνετε νερό σε μια κωνική φιάλη μέχρι να κοχλάσει. Πάνω από τη φιάλη να κρατήσετε μία σύριγγα και τραβώντας το έμβολό της προς τα έξω να τη γεμίσετε με υδρατμούς. 1. Τι νομίζετε ότι θα συμβεί, όταν κλείσουμε το στόμιο της σύριγγας και πιέσουμε το έμβολο; 2. Να πιέσετε το έμβολο προς τα μέσα και να γράψετε τι παρατηρείτε. 3. Τι συμπεραίνετε από την πιο πάνω δραστηριότητα; Εικόνα 1-10 Εικόνα

21 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ Σημειώσεις: Επειδή το πείραμα αυτό είναι επικίνδυνο να το κάνουν οι μαθητές/τριες, το κάνει ο/η εκπαιδευτικός ως επίδειξη, κάνοντας όμως τις αντίστοιχες ερωτήσεις στους μαθητές/τριες. Ο/η εκπαιδευτικός για να κερδίσει χρόνο θα πρέπει να έχει στη διάθεση του ζεστό νερό (με βραστήρα νερού). Να γεμίσει την κωνική φιάλη με το ζεστό νερό και μετά να την τοποθετήσει στον τρίποδα για να δημιουργηθούν οι υδρατμοί. Η κωνική φιάλη πρέπει να είναι μικρή (50ml). Ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να χρησιμοποιήσει λύχνο οινοπνεύματος, αντί του λύχνου Bunsen. Ο/η εκπαιδευτικός δεν πρέπει να αναφέρει τίποτε για τη συμπύκνωση που γίνεται μέσα στη σύριγγα. Παρατήρηση: Το έμβολο της σύριγγας, όταν αυτή είναι κλειστή και περιέχει υδρατμούς, συμπιέζεται και οι υδρατμοί περιορίζονται σε μικρότερο χώρο (όγκο). Συμπέρασμα: Το νερό στην αέρια του φάση συμπιέζεται. Δραστηριότητα 1-5 Τα συμπεράσματα τα οποία προέκυψαν από τις προηγούμενες δραστηριότητες για το νερό, ισχύουν για όλα τα στερεά, υγρά και αέρια αντίστοιχα. 1. Ένας/μια μαθητής/τρια της ομάδας σας να περιγράψει τα χαρακτηριστικά μιας φάσης της ύλης χωρίς να αναφέρει ποια είναι αυτή. Οι υπόλοιποι/πες μαθητές/τριες της ομάδας να αναγνωρίσετε σε ποια φάση αναφέρεται. 2. Το ίδιο να επαναληφθεί και για τις τρεις φάσεις, αλλά την περιγραφή να την κάνει διαφορετικός/ή μαθητής/τρια. 3. Μετά από αυτή τη διαδικασία να συμπληρώσετε το πιο κάτω διάγραμμα. 15

22 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ Οι φάσεις της Ύλης α). β)... α). β)... α). β)... Διάγραμμα 1-1 Στόχος: Οι μαθητές/τριες να μπορούν να αναγνωρίζουν την φάση στην οποία βρίσκεται ένα σώμα από την περιγραφή ενός/μιας συμμαθητή/τριάς τους. Σημειώσεις: Οι τρεις φάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Στη στερεή φάση ο όγκος και το σχήμα είναι σταθερά. Στην υγρή το σχήμα δεν είναι σταθερό, ο όγκος είναι σταθερός. Στην αέρια φάση τόσο το σχήμα όσο και ο όγκος μεταβάλλονται. Χρόνος: Περίπου 8 λεπτά Θέματα για Project 1. Κατασκευή φίλτρου ακάθαρτου νερού. 2. Μελέτη για τα αρχαία υδραγωγεία. 3. Κατασκευές και μηχανισμοί με τη χρήση του νερού. 4. Το νερό ως στοιχείο δημιουργίας πολιτισμού. 5. Το νερό στις διάφορες θρησκείες. 6. Το υδατικό πρόβλημα στην Κύπρο. 16

23 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΝΕΡΟ ΑΛΛΑΓΗ ΦΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Διάρκεια: 55 λεπτά Τάξη: Α Κεφάλαιο: Νερό Ενότητα: Αλλαγή φάσης νερού. Προαπαιτούμενες γνώσεις: Οι τρεις φάσεις της ύλης. Στερεή, Υγρή και Αέρια. Σημεία έμφασης: Οι μαθητές/τριες αναγνωρίζουν στην καθημερινή ζωή αλλαγές φάσης του νερού ή μπορούν να ερμηνεύσουν σχετικά φαινόμενα (υγροποίηση υδρατμών σε ποτήρια με κρύο νερό, δημιουργία πάχνης σε καταψυγμένα προϊόντα όταν αφήνονται να αποψυχθούν). Αφόρμηση: Πειράματα που έχουν κάνει στο σπίτι πριν από το μάθημα. 1 ος Στόχος: Οι μαθητές/τριες αναγνωρίζουν το φαινόμενο της εξάτμισης και τους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η εξάτμιση. Πορεία Δραστηριοτήτων: Οι μαθητές/τριες συζητούν μεταξύ τους τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα που έχουν εξαγάγει από το πείραμα που έχουν κάνει στο σπίτι. Οι μαθητές/τριες μελετούν και γράφουν τις παρατηρήσεις τους όσον αφορά την έκταση που καλύπτει το νερό στην αλυκή της Λάρνακας, τον χειμώνα και το καλοκαίρι και στο τέλος ερμηνεύουν τις παρατηρήσεις τους. Μέσα από μια σειρά ερωτήσεων από την καθημερινή τους ζωή, οι μαθητές/τριες εξάγουν τους παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η εξάτμιση. Ρόλος του/της εκπαιδευτικού: Ο/η εκπαιδευτικός παρακινεί τους/τις μαθητές/τριες να συζητήσουν μεταξύ τους, ώστε να περιγράψουν τις παρατηρήσεις τους και τα συμπεράσματα. Δεξιότητες: Οι μαθητές/τριες: β3. Αξιολογούν πληροφορίες και δεδομένα, κάνουν συγκρίσεις (αντικειμένων, φαινομένων κ.λπ.) ταξινομούν, αντιστοιχίζουν. ε2. Παρουσιάζουν ομαδικά (αλλά και ατομικά) τα αποτελέσματα της ερευνητικής τους εργασίας, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μεθόδων συμπεριλαμβανομένων των κειμένων, των διαγραμμάτων, των σχεδίων και των πινάκων. Χρησιμοποιούν την κατάλληλη ορολογία και τις κατάλληλες μονάδες μέτρησης. η2. Κατανοούν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άλλοι στη διατύπωση ερωτημάτων ή εξηγήσεων, στη συλλογή αποδείξεων και στη συναγωγή συμπερασμάτων, εκδηλώνουν προθυμία για συνεισφορά και αλληλοβοήθεια. π4. Καθορίζουν τις επιστημονικές και τεχνολογικές πτυχές καθημερινών ζητημάτων. 17

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία»

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο δημοτικό σχολείο έχεις μάθει ότι τα υλικά σώματα, είτε βρίσκονται στη στερεή είτε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στην κατεύθυνση της καλλιέργειας Γνώσεων και Ικανοτήτων για τη ζωή με την αξιοποίηση των ΤΠΕ: Διδακτικές παρεμβάσεις στην ενότητα της "Θερμότητας" στην Ε' τάξη Χρήστος Πράμας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο Κύκλος του Νερού Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα. Αναγνώρισε τα φαινόμενα που σχετίζονται με το νερό και ονόμασέ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Click to edit Master subtitle style. Τιμπαλέξης Βασίλης 23/11/10

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Click to edit Master subtitle style. Τιμπαλέξης Βασίλης 23/11/10 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Click to edit Master subtitle style Τιμπαλέξης Βασίλης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΦΟΡΜΗΣΗΣ Αρχικά, επιδιώκουμε να ερευνήσουμε τις γνώσεις των παιδιών γύρω από το νερό, τον όγκο που καταλαμβάνει στη

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα.

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:....

Διαβάστε περισσότερα

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4 Η ΠΚΥΠΡΙ ΟΛΥΜΠΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΜΝΣΙΟΥ Κυριακή, 18 Μαΐου, 2008 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται η χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Οι άνθρωποι προσπαθούν να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση ή να μετρήσουν με ακρίβεια τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Οι άνθρωποι προσπαθούν να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση ή να μετρήσουν με ακρίβεια τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΦΥΣΙΚΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ i Φυσική Α Γυμνασίου: Βιβλίο Μαθητή ΤΑΞΗ Α Συγγραφή: Συντονισμός: Ιωάννης Καρμιώτης, Φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Ενότητα 10: Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Ραβάνης Κωνσταντίνος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ:2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: TΜΗΜΑ: AΡ:. ΒΑΘΜΟΣ: ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ:.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013. Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012. Διαγωνισμός στη Φυσική.

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013. Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012. Διαγωνισμός στη Φυσική. 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013 Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012 Διαγωνισμός στη Φυσική (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... 2)...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ (ΠΕ) ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΗ (ΝΑΙ/ΟΧΙ) ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ (ΦΟΡΕΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει

Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει Φύλλο Εργασίας 9 Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου υπερ-θερμαίνει α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε στο παρακάτω ενδεικτικό γράφημα την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας της γης από το 1870 έως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Όνομα Εκπαιδευτικού: Σιμόνη Παρτακίδου Σχολείο: Στ Δημοτικό Σχολείο Αγλαντζιάς Τάξη: Στ Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 10 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 11 Μαΐου 2014 Ώρα : 10:00-12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από έντεκα (11) θέματα και δέκα (10) σελίδες. 2) Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Δημοτικό

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Δημοτικό Τα κάναμε σαλάτα!. Διερευνώντας την έννοια και τις ιδιότητες των μιγμάτων στο Δημοτικό. Χρήστος Πράμας Εισαγωγή Η ανάλυση προγραμμάτων σπουδών Φυσικών Επιστημών (Φ.Ε.) της υποχρεωτικής εκπαίδευσης διάφορων

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Γιάννης Τούρλος ΠΕ 17 Ηλεκτρολόγος Ράλλειο Γυμνάσιο Θηλέων Πειραιά

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Γιάννης Τούρλος ΠΕ 17 Ηλεκτρολόγος Ράλλειο Γυμνάσιο Θηλέων Πειραιά ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιάννης Τούρλος ΠΕ 17 Ηλεκτρολόγος Ράλλειο Γυμνάσιο Θηλέων Πειραιά WORKSHOP ΑΘΗΝΑΣ Make Energy Real @ Education MERE ΤΟΣΟ ΑΠΛΑ Μια βιωματική προσέγγιση στη διδασκαλία της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Ενότητα 4 η : Θερμικά φαινόμενα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Αναφορά Εργασίας 1 Καραγκούνη Κατερίνα Α.Μ : 1312008050 Το παιχνίδι καρτών «Σκέψου και Ταίριαξε!», το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤHΜΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤHΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤHΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. 2.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΟΥΣΙΑΣ. Μια ουσία της οποίας η χημική σύσταση παραμένει σταθερή σε όλη της την έκταση ονομάζεται καθαρή ουσία. Δεν είναι υποχρεωτικό να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων.

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. Εισηγητές, οι συνεργάτες του ΕΚΦΕ : Γαβρίλης Ηλίας, Χημικός Βράκα Ελένη, Φυσικός Α. ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. 2. Σύσταση του ατμοσφαιρικού αέρα Σκοπός Να

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας

Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας Σε αυτή τη δραστηριότητα οι μαθητές φτιάχνουν έναν «ηλιακό αποστακτήρα» και πειραματίζονται με την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντίνου. Τρίτη Διάλεξη ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ. Στη φύση τα σώματα κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες:

Μαρία Κωνσταντίνου. Τρίτη Διάλεξη ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ. Στη φύση τα σώματα κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: Τρίτη Διάλεξη ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ Στη φύση τα σώματα κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες: ΥΛΙΚΑ ΣΩΜΑΤΑ Στερεά Υγρά Αέρια ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΕΡΕΩΝ 1. Έχουν συγκεκριμένο όγκο 2. Έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Δύο μαθητές βυθίζουν για λίγο το χέρι τους στο νερό των δοχείων Α και Β, ο ένας στο Α και ο άλλος στο

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Πανεπιστήμιο Αθηνών, α φάση Στ τάξη Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Ένας μαθητής χρησιμοποιεί το ποδήλατό του για να μετακινείται γρήγορα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΦΥΣΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Αʹ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΦΥΣΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Αʹ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΦΥΣΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ Αʹ ΛΥΚΕΙΟΥ Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικών Επιστημών για τα Δημοτικά σχολεία και Φυσικής για Α Γυμνασίου - Α Λυκείου της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει Ψυχρά και Θερμά Χρώματα Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε τη διπλανή εικόνα και γράψε σε ποια σημεία προτιμούν οι άνθρωποι να κάθονται στην παραλία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ

24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ 24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ Ο αέρας, όπως και κάθε αέριο, ασκεί δυνάμεις, ασκεί πιέσεις Μέχρι τώρα διαπιστώσαμε ότι πιέσεις μπορεί να ασκηθούν στην επιφάνεια στερεών και υγρών σώματων. Τι συμβαίνει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Η Βιολογία και οι άλλες επιστήμες Ζώντας στην εποχή της Βιολογίας Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού στον πλανήτη, για την ακρίβεια το 95% είναι αλμυρό νερό, δηλ. περιέχει άλατα. Σε αυτή τη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών. Εισαγωγή

Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών. Εισαγωγή Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών Εισαγωγή Δοµή Μαθήµατος Εισαγωγή Τι είναι Φ.Ε. ερωτήµατα για τον κόσµο (ιδεοθύελλα) Εµπειρίες µε Φ.Ε. Ζωγράφισε ένα επιστήµονα Γιατί είναι σηµαντική η διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές επιλογές σχετικά με το περιεχόμενο Στον επαναπροσδιορισμό της θεματολογίας, της διδακτέας ύλης και της διδακτικής προσέγγισης, που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, έχουν ληφθεί υπόψη οι ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Θέρμανση νερού σε ηλιακό συλλέκτη και κατασκευή ενός ηλιακού θερμοσίφωνα Η Ελλάδα έχει περίπου το 1/4 των ηλιακών θερμοσιφώνων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το διαπιστώνουμε εύκολα αν κοιτάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα.

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 4: Συναρτήσεις ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 4: Συναρτήσεις Συγγραφή: Ομάδα Υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα ( * ) + επιπλέον πληροφορίες, ιδέες και προτάσεις προαιρετικών πειραματικών δραστηριοτήτων, ερωτήσεις... Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης

Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης Πυκνότητα και καταστάσεις ύλης Εισαγωγικός τομέας και προκαταρτική φάση Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα μετρήσουν τη μάζα και τον όγκο διαφόρων υλικών, θα υπολογίσουν την πυκνότητά τους και θα παρατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 11 ερωτήσεις με απάντηση Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός 1. Σε ορισμένη ποσότητα ζεστού νερού διαλύεται

Διαβάστε περισσότερα

"Αναλυτικό πρόγραμμα Φυσικής: Η λογική και η τεχνική της δημιουργίας του. Λευκωσία. Μάρτιος 2012 Π. Κουμαράς

Αναλυτικό πρόγραμμα Φυσικής: Η λογική και η τεχνική της δημιουργίας του. Λευκωσία. Μάρτιος 2012 Π. Κουμαράς "Αναλυτικό πρόγραμμα Φυσικής: Η λογική και η τεχνική της δημιουργίας του Λευκωσία. Μάρτιος 2012 Π. Κουμαράς για το σύνολο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης Φυσικές επιστήμες από Α έως Στ Δημοτικού. Φυσική στη

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΟΙ. 1 ο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Πορταριάς «Αθανασάκειο» Περίοδος Υλοποίησης Απρίλιος Ιούνιος 2013

ΜΙΚΡΟΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΟΙ. 1 ο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Πορταριάς «Αθανασάκειο» Περίοδος Υλοποίησης Απρίλιος Ιούνιος 2013 1 ο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Πορταριάς «Αθανασάκειο» Περίοδος Υλοποίησης Απρίλιος Ιούνιος 2013 ΜΙΚΡΟΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΟΙ Υπεύθυνη Νηπιαγωγός: Ευαγγέλου Δέσποινα 1 ο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Πορταριάς Μικρή Περιγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" τη Θερμοκρασία και τη Θερμότητα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Ερευνώ και Ανακαλύπτω τη Θερμοκρασία και τη Θερμότητα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 5: Οι ιδέες των μαθητευομένων για τις Φυσικές Καταστάσεις της Ύλης και τις αλλαγές τους

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 1 ΦΕ 8

4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 1 ΦΕ 8 4ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΜΙΑΣ 1 ΦΕ 8 Α. ΠΑΡΑΤΗΡΩ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΟΥΜΑΙ, ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ 1 το καλοκαίρι οι άνθρωποι προτιμούν να κάθονται κάτω από λευκές ομπρέλες ή στη σκιά τους, για να προστατευτούν από τον ήλιο, 2 η πτώση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Π.Ε ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ.. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

2. Ασκήσεις Θερμοδυναμικής. Ομάδα Γ.

2. Ασκήσεις Θερμοδυναμικής. Ομάδα Γ. . σκήσεις ς. Ομάδα..1. Ισοβαρής θέρμανση και έργο. Ένα αέριο θερμαίνεται ισοβαρώς από θερμοκρασία Τ 1 σε θερμοκρασία Τ, είτε κατά την μεταβολή, είτε κατά την μεταβολή Δ. i) Σε ποια μεταβολή παράγεται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Μερικοί μαθητές κρεμούν με νήμα από την οροφή της τάξης ένα θερμόμετρο έτσι ώστε το κάτω μέρος του

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καράκιζα Τσαμπίκα 1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο 3. Εκπαιδευτικές ανάγκες: Οι μαθητές είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους νυν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ Τεχνολογία Γ! τάξης γυμνασίου Οργάνωση και προγραμματισμός μεθόδου «ΕΡΕΥΝΑ & ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ Προβληματισμοί στο ξεκίνημα της χρονιάς. Η υποδομή του σχολείου μου πως μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Γ Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής

Γ Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Γ Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Γ Γυμνασίου /6/05 Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Γ Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Γ Γυμνασίου /6/05 Δείκτες Επιτυχίας (Γνώσεις και υπό έμφαση ικανότητες) Παρεμφερείς Ικανότητες (προϋπάρχουσες

Διαβάστε περισσότερα