Εικόνα 1. Ο ρόλος της δραµατοποίησης στον αυτισµό.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εικόνα 1. Ο ρόλος της δραµατοποίησης στον αυτισµό."

Transcript

1 Η δραµατοποίηση του παραµυθιού του Εγωιστή Γίγαντα, του Oscar Wild, σε παιδιά µε ιάχυτες Αναπτυξιακές ιαταραχές στο Φάσµα του Αυτισµού. Αποστολία Πάστρα ρ., ψυχολογίας, νηπιαγωγός, ψυχοπαιδαγωγός ροσινού Χ. Μαρία, ρ., ψυχολογίας, πάρεδρος εθ ειδικής αγωγής- µαθησιακών δυσκολιών Περίληψη: Στην εργασία µας προσεγγίσαµε το πρόβληµα της διδακτικής πράξης σε παιδιά µε ιάχυτες Αναπτυξιακές ιαταραχές στο Φάσµα του Αυτισµού ( Α -ΦΑ) µε τη δραµατοποίηση του παραµυθιού ο «Εγωϊστής Γίγαντας». Στη µεθοδολογία διατηρήθηκε «ο ερευνητικός πλουραλισµός» που µπορεί να συµβάλει στην πρόοδο του πεδίου της Ειδικής Αγωγής και αξιοποίησε συνδυαστικά εργαλεία ποιοτικής και ποσοτικής προσέγγισης µε έµφαση τις συστηµατικές παιδαγωγικές παρατηρήσεις σύµφωνα µε το Πλαίσιο τις αρχές και τη φιλοσοφία του Αναλυτικού Προγράµµατος Ειδικής Αγωγής (ΠΑΠΕΑ) του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Επίσης αξιοποιήθηκαν οι καταγραφές της συµπεριφοράς όσων συµµετείχαν στις ειδικές εκπαιδευτικέςθεραπευτικές παρεµβάσεις µε ραστηριότητες Μαθησιακής και Συναισθηµατικής Ετοιµότητας. Αξιολογήθηκαν 40 παιδιά κι επιλέχθηκαν 20 µε Α -ΦΑ µε Μ.Ο. ηλικίας 6,6 (5-10 ετών) µε Μ.Ο. σοβαρότητας αυτισµού 40,75 (Μέτριος τύπος). Στα αποτελέσµατα καταγράφηκε ότι ο η ψυχοπαιδαγωγική παρέµβαση µε τη δραµατοποίηση δίνει τη δυνατότητα µιας πολύπλευρης εξελικτικής ανάπτυξης των παιδιών µε αυτισµό στο χώρο, στο χρόνο και στην επικοινωνία. Εισαγωγή. Η επαφή µε παιδιά µε ιάχυτες Αναπτυξιακές ιαταραχές στο Φάσµα του Αυτισµού ( Α -ΦΑ) φέρνει στη σκέψη τα ερωτήµατα όπως, οι µηχανικές αρχές ή τα θαύµατα διέπουν το σύµπαν; ή τι είναι πιο σηµαντικό, η επιστηµονική πληροφόρηση ή οι ανθρώπινοι µύθοι; Ή αν ισχύουν οι ιδέες περί ασηµαντότητας του ατόµου ή η πράγµατι υπάρχει προσωπική ύπαρξη µε νόηµα; Από την επιστήµη γίνεται γνωστό ότι ο τόπος της διαµονής µας δεν είναι παρά ένας µοναχικός πλανήτης ενός µοναχικού αστέρα, χαµένου ανάµεσα σε πολλούς άλλους ενός γαλαξία. Μπορεί λοιπόν στη σκέψη µας να δηµιουργηθεί ο εξής ποιητικός συλλογισµός: O µοναχικός πλανήτης ίσως να συµβολίζει τoν άνθρωπο µε αυτισµό, ο µοναχικός αστέρας το παιδί, και ο γαλαξίας τον αυτισµό. To ερώτηµα που αναδύεται είναι η αναζήτηση του τρόπου να εξυπηρετηθούν τα παιδιά µε Α -ΦΑ. Με άλλα λόγια, µε ποια ιστορία "οι όµορφοι αποκοιµισµένοι µέσα στο κάστρο τους" κατά την Κ. Συνοδινού 1997 όπως αποκαλεί τα αυτιστικά παιδιά και "ο Εγωιστής Γίγαντας" του Oscar Wild θα "ξυπνήσουν" και θα επικοινωνήσουν µε τους άλλους. Στο θεωρητικό υπόβαθρο (Autism Society of North Carolina. U S A., 1993, Aarons, and Gittens, 1998, Attwood, 2005), η παρατήρηση και καταγραφή του αυτισµού σύµφωνα µε το DSM-IV σηµειώνεται ως αυτιστική διαταραχή και εντάσσεται στις διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές και για να τεθεί η διάγνωση τα συµπτώµατα θα πρέπει να έχουν εκδηλωθεί µέχρι την ηλικία των τριών ετών. Ο αυτισµός καταγράφεται από τις αρχές της δεκαετίας του 1940, µε τις µελέτες δύο ISSN

2 ψυχιάτρων του Leo Kanner (1943) και του Hans Asperger (1944, 1991). Αυτοί περιέγραψαν ξεχωριστά ο καθένας, ορισµένες περιπτώσεις παιδιών τα οποία παρουσίαζαν ελλείµµατα στην κοινωνική ανάπτυξη, ιδιόµορφη γλωσσική ανάπτυξη και περιορισµένα στερεότυπα ενδιαφέροντα. Τα παιδιά αυτά θεωρήθηκε ότι είχαν απώλεια επαφής µε την πραγµατικότητα χωρίς να έχουν σχιζοφρένεια. Ο Kanner (1943) ονόµασε τη διαταραχή αυτή «πρώιµο βρεφικό αυτισµό» και περιέγραψε τους γονείς έντεκα παιδιών, τα οποία παρακολούθησε, ως ιδιαίτερα ευφυείς ανθρώπους µε ψυχαναγκαστική προσωπικότητα και για τους λόγους αυτούς τους αποκάλεσε «γονείς-ψυγεία». Έτσι, παρ όλο που θεωρούσε τον αυτισµό ως µια εγγενή διαταραχή, ταυτόχρονα έθεσε τα θεµέλια για την ανάπτυξη της ψυχογενούς θεωρίας, σύµφωνα µε την οποία «ο βασικός αιτιολογικός παράγοντας του αυτισµού είναι η ευχή του γονιού να µην υπήρχε το παιδί του». Είναι γεγονός βέβαια, ότι οι απόψεις αυτές του Kanner είναι αντιφατικές µεταξύ τους. Σύµφωνα µε τα ερευνητικά δεδοµένα, στη δεκαετία του 70 οι γονείς των παιδιών µε αυτισµό δε διαφέρουν από τους γονείς των άλλων παιδιών σε κανένα τοµέα της προσωπικότητάς τους. Αρκετοί ερευνητές όπως ο Schopler και Reichler υποστήριξαν ότι ο αυτισµός είναι µια χρόνια αναπτυξιακή διαταραχή οργανικής αιτιολογίας. Μάλιστα ο Schopler (1987, 1988) υποστήριξε ότι αντί ο θεραπευτής να επικεντρώνεται στη θεραπεία των γονιών, είναι προτιµότερο να συµπεριλαµβάνει τους γονείς στην οµάδα που ασχολείται θεραπευτικά µε το παιδί. Επίσης, οι Rutter και Schopler, 1988 σηµείωσαν ότι το αυτιστικό παιδί δεν αποσύρεται από την πραγµατικότητα αλλά µάλλον αποτυγχάνει να ενταχθεί πλήρως σε αυτή λόγω διάχυτων και σοβαρών διαταραχών στην ανάπτυξή του. Η Συνοδινού (1994) αναφέρει ότι «ο όρος αυτισµός προέρχεται από το ελληνικό «αυτός», που σηµαίνει «εγώ ο ίδιος» και που έρχεται σε αντίθεση σαν «ίδιος», «ο ίδιος» (self,ipse). Η ίδια επισηµαίνει ότι «Κι αν ακόµη δεν πρόκειται για µία αυθεντική συστολή, είναι φανερό ότι ο αυτισµός είναι µια µορφή αυτοερωτισµού, εφόσον «το αυτό» προϋποθέτει µια επιστροφή της ορµής στον εαυτό». Επίσης, αναφέρει ότι «οι λέξεις ηλίθιος και αυτιστικός χαρακτηρίζουν και οι δύο τη διάσταση ανάµεσα στον άνθρωπο και στον κόσµο. Η πρώτη λέξη τοποθετείται σε σχέση µε µία φιλοσοφία του κόσµου και η δεύτερη λέξη επινοήθηκε από µια φιλοσοφία του υποκειµένου και παραπέµπει σε ένα «για τον εαυτό του». Έχοντας ερευνήσει την προέλευση και την έννοια της λέξης αυτισµός, ανακαλύπτουµε ότι είναι µια αναδίπλωση του παιδιού στον εαυτό του-µια αναδίπλωση στο «αυτός». Αυτή η αναδίπλωση δεν είναι παθητική, αλλά δυναµική και αντιδραστική». Η Παπαγεωργίου (2005, σελ.124) αναφέρει ότι:«η ύπαρξη της αυτιστικής διαταραχής είναι πιθανή σε ένα µικρό παιδί, όταν παρατηρούνται τα ακόλουθα συµπεριφορικά χαρακτηριστικά: Έλλειψη ενδιαφέροντος για τα άλλα παιδιά. Το παιδί είναι µάλλον µοναχικό ή µπορεί και να επιθυµεί να συνάψει σχέση µε τους συνοµηλίκους του, αλλά φαίνεται ότι δεν ξέρει πώς να το κάνει. Επιπλέον, µπορεί να του αρέσει να συµµετέχει σε έντονα κινητικά παιχνίδια ISSN

3 Μπορεί να µην έχει ή να έχει αναπτύξει λόγο µε αρκετά καλό λεξιλόγιο, αλλά αυτός ο λόγος δεν είναι επικοινωνιακός αλλά «µαθηµένος». Το παιχνίδι είναι περιορισµένο και δεν οδηγεί πουθενά. Μπορεί να έχει ασυνήθιστα ενδιαφέροντα και εµµονές που κυριαρχούν. Ενδέχεται και να εκδηλώνει υπερβολικό ενδιαφέρον για παιδικές ταινίες. Φαίνεται ότι δεν µπορεί να κατανοήσει καταστάσεις και εµπειρίες παρά την ικανότητά του να αποκτά γνώσεις και να θυµάται. Αδυνατεί να συσχετίσει τις πληροφορίες που προσλαµβάνει έτσι ώστε να βγάλει νόηµα. εν µπορεί να συντονίσει την προσοχή του µε την προσοχή των άλλων ή δεν αντιλαµβάνεται τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των άλλων. Το παιδί χαρακτηρίζεται από τον περίγυρό του ως παράξενο µε υπερβολικό πείσµα και ο χειρισµός της συµπεριφοράς του µπορεί να αποδειχτεί δύσκολος. Τέλος. η Faherty στο βιβλίο της Τι σηµαίνει για µένα (2003, σελ.12-13) αναφέρει ότι ο αυτισµός είναι αόρατος και κανένας δεν µπορεί να τον δει. Ση συνέχεια, παραθέτουµε µια περιγραφή σχετικά µε τον τρόπο που αισθάνεται και σκέπτεται ένα αυτιστικό παιδί: «Είναι ένα από τα πράγµατα που µε κάνουν αυτό που είµαι. Το να έχεις έναν εγκέφαλο µε αυτισµό είναι σαν να έχεις έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή µε Λειτουργικό Σύστηµα µε Αυτισµό (ΛΣΑ), ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ένα συνηθισµένο Λειτουργικό Σύστηµα. Ο αυτισµός είναι ένας άλλος τρόπος σκέψης και ύπαρξης. Κανείς δεν ξέρει γιατί έχει αυτισµό. Οι επιστήµονες ίσως γνωρίζουν ότι ο αυτισµός δεν είναι αρρώστια και δε σηµαίνει ότι είµαι άρρωστος, δε σηµαίνει ότι είµαι κακός ή λάθος ή ότι είµαι καλύτερος από τα άλλα παιδιά. Οι άλλοι άνθρωποι δεν µπορούν να δουν ή να ακούσουν ή να νιώσουν τις σκέψεις µου. Αν τα παιδιά µε ακούσουν να µιλώ µόνος µου µπορεί να µε κοροϊδέψουν. Αυτό δε σηµαίνει ότι είµαι λάθος. Τα παιδιά γελούν επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν µιλούν µόνοι τους και δεν έχουν συνηθίσει να ακούν κάποιον να µιλά µόνος του». «Μερικές φορές δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να µιλήσω, δεν έχω τίποτε άλλο να πω. Είναι δύσκολο να βάλω τις σκέψεις µου σε λέξεις. εν ξέρω πότε να αρχίσω και πότε να σταµατήσω να µιλώ. Μου είναι ευχάριστο να κάνω την ίδια ερώτηση ξανά, θέλω να ακούω αν η απάντηση είναι η ίδια όπως και πριν. Νιώθω αναστατωµένος, ανήσυχος ή θυµωµένος όταν συµβαίνουν πολλά πράγµατα την ίδια στιγµή. Λέω λέξεις και ήχους που µου αρέσουν ορισµένες φορές. Φοβάµαι όταν δεν ξέρω τι πρόκειται να συµβεί. Μπορεί να κλάψω, µπορεί να φωνάξω. Μπορεί να είµαι πολύ ήσυχος. Θα ήθελα να µπορούσα να είµαι µόνος µου κάπου ήσυχα. εν είµαι σίγουρος τι πρέπει να κάνω στον ελεύθερο χρόνο µου. Μπορώ να κοιτώ στα µάτια ή να ακούω, αλλά είναι δύσκολο να κάνω και τα δύο την ίδια στιγµή. Σας προσέχω. Αυτή τη στιγµή µπορώ να σας ακούσω καλύτερα αν κοιτάζω αλλού. Η επικοινωνία µπορεί να µην είναι πάντα εύκολη, πηγαία ή διασκεδαστική. Ο αυτισµός µε επηρεάζει και επηρεάζει επίσης τους φίλους µου». Η παρούσα έρευνα είναι διαχρονική από το 1993 µέχρι σήµερα και υποστηρίζει παιδιά µε Α -ΦΑ µέσω της δραµατοποίηση του παραµυθιού του «Εγωιστή γίγαντα». Αυτή επιχειρεί να αναπτύξει το πλαίσιο της ψυχοπαιδαγωγικής και θεραπευτικής παρέµβασης ως τρόπου επικοινωνίας µε τα παιδιά αυτά, όχι τόσο για την εξέλιξη των γνωστικών τους ικανοτήτων όσο για την ανακάλυψη «της χάρης τους». Αυτή η σκέψη γεννάει την ελπίδα της ενεργοποίησης αυτής της κρυφής χάρης στο παιδί µε Α -ΦΑ, ότι µπορεί να βοηθηθεί, µε την ανάπτυξη µιας ειδικής ψυχοπαιδαγωγικής παρέµβασης, που θα διαχειριστεί µε κατάλληλο τρόπο τους παράγοντες του χώρου και του χρόνου, και θα αξιοποιήσει θεραπευτικά το µύθο και την τέχνη. Ο βασικός σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάπτυξη µιας εφαρµοσµένης παιδαγωγικής παρέµβασης για αυτιστικά παιδιά που περιελάµβανε τη ISSN

4 δραµατοποίηση του παραµυθιού ο «Εγωϊστής Γίγαντας». Ο βασικός στόχος εστιάστηκε στην ένταξη των παιδιών µε αυτισµό στην οµάδα µέσω του παιχνιδιού της δραµατοποίησης (εικόνα, 1). Οµαδικό παιχνίδιένταξη Παιδιών ΔΑΔ_ΦΑ σε οµάδα: Πρότυπο ενσωµατωµένων οµάδων παιχνιδιού (Schopler, 1977, Vygotsky,1966) Αντίληψη του κόσµου, κοινές εµπειρίες Σύστηµα υποστήριξης Παιχνίδι, εργασία µάθησης, ρόλοι, µιµήσεις Εικόνα 1. Ο ρόλος της δραµατοποίησης στον αυτισµό. Μεθοδολογία Έρευνας. Σε επίπεδο µεθοδολογίας έγινε προσπάθεια διατήρησης «του ερευνητικού πλουραλισµού» µπορεί να συµβάλει στην πρόοδο του πεδίου της Ειδικής Αγωγής. Η επιλογή του παραµυθιού βασίστηκε στην αντίληψη ότι «ο µύθος είναι αχρονικός και αµετακίνητος, σηµείο της αιωνιότητας, όπως το αυτιστικό παιδί που ψάχνει να κρατήσει µια διάρκεια που δεν αναπτύσσεται, ένα χρόνο ανιστορικό (εικόνα, 2). Ακόµη ο µύθος είναι η επανάληψη του ίδιου, το αυτιστικό παιδί είναι η επανάληψη της ιστορίας της ενδοµήτριας προέλευσής του». (Συνοδινού, 1994, 2005), Εικόνα 2. Ο ρόλος της δραµατοποίησης και των συµβόλων στον αυτισµό. Η παρούσα µελέτη αξιοποίησε συνδυαστικά εργαλεία ποιοτικής και ποσοτικής προσέγγισης µε έµφαση τις συστηµατικές παιδαγωγικές παρατηρήσεις και καταγραφές των αντιδράσεων και συµπεριφορών των αυτιστικών παιδιών που συµµετείχαν στην ειδική εκπαιδευτική-θεραπευτική παρέµβαση στο πλαίσιο της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης, σύµφωνα µε το Πλαίσιο τις αρχές και τη φιλοσοφία ISSN

5 του Αναλυτικού Προγράµµατος Ειδικής Αγωγής (ΠΑΠΕΑ) του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Επίσης αξιοποιήθηκαν οι καταγραφές των αντιδράσεων και συµπεριφορών των παιδιών µε ιάχυτες Αναπτυξιακές ιαταραχές στο Φάσµα του Αυτισµού ( Α -ΦΑ), που συµµετείχαν στις ειδικές εκπαιδευτικές-θεραπευτικές παρεµβάσεις µε ραστηριότητες Μαθησιακής και Συναισθηµατικής Ετοιµότητας (ΥΠΕΠΘ-ΠΙ, 1994, 2009 α, β, γ, δ, ε, Χρηστάκης, 2000, 2006, ροσινού, 2001 α, β, 2003 α, β, γ, ροσινού et al., 2005, ροσινού και Τασίου, 2008). Η επιλογή του παραµυθιού (εικόνα 3, 7, 8, 9) βασίστηκε στην αντίληψη ότι «ο µύθος είναι αχρονικός και αµετακίνητος, σηµείο της αιωνιότητας, όπως το αυτιστικό παιδί που ψάχνει να κρατήσει µια διάρκεια που δεν αναπτύσσεται, ένα χρόνο ανιστορικό. Ακόµη ο µύθος είναι η επανάληψη του ίδιου, το αυτιστικό παιδί είναι η επανάληψη της ιστορίας της ενδοµήτριας προέλευσής του»(συνοδινού, 1994, 2005). Εγωιστής Γίγαντας εξωτερική εµφάνιση, όγκος Παιδί µε ΔΑΔ-ΦΑ σώµα, «κέλυφος» βλέµµα, ύψος χρόνος ιδιοκτησία, πινακίδες διχασµός, συναισθήµατα µελωδία, αλλαγή βλέµµα- αδιαφορία τραυµατισµός, µαταιώσεις, αλλαγές ιδιοκτησία διχασµός, επιθυµία, απαγορεύσεις διαµεσολάβηση, αρχή µεταβίβασης Εικόνα 3. Κριτήρια επιλογής της ιστορίας του «Εγωιστή Γίγαντα». Το δείγµα αποτελείται από 40 παιδιά, που αξιολογήθηκαν µε τα ερευνητικά εργαλεία: α) κλίµακα αξιολόγησης του παιδικού αυτισµού (Childhood Autism Rating Scale (CARS) των Eric Schopler, Ph.D., Robert J. Reichler, M.D., αnd Barbara Renner, Ph.D σε µετάφραση των Β. Παπαγεωργίου, Χ. Χατζηδηµητρίου, που έγινε από το Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β.Ε. Ψ.Ν.Θ. και β) το έντυπο παρατήρησης για την εξωλεκτική επικοινωνία και το βαθµό απαντητικότητας των παιδιών µε Α -ΦΑ, το οποίο βασίστηκε στην άτυπη παιδαγωγική αξιολόγηση (εικόνα, 4) µε τις Λίστες Ελέγχου Βασικών εξιοτήτων (ΛΕΒ, µαθησιακής ετοιµότητας, ΥπΕΠΘ- Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, 2009) µε δραστηριότητες µαθησιακής ετοιµότητας. Από αυτά επιλέχθηκαν 20 παιδιά µε Α -ΦΑ µε Μ.Ο. ηλικίας 6,6 (5-10 ετών) µε Μ.Ο. σοβαρότητας αυτισµού 40,75 (Μέτριος τύπος). 21 ISSN

6 Εικόνα 4. Λίστες Ελέγχου Βασικών εξιοτήτων (ΛΕΒ )-Μαθησιακής Ετοιµότητας και Άτυπη παιδαγωγική αξιολόγηση των Α -ΦΑ. Η διαδικασία συλλογής δεδοµένων από την προετοιµασία για την παρέµβαση κατανεµήθηκε σε 5 φάσεις. Η (1η φάση) είχε ως αντικείµενο εργασίας την οργάνωση των παιδιών σε µικρές οµάδες, την ένταξη τους στην οµάδα, την ενηµέρωση των γονέων, και την οργάνωση των χώρων ανάπτυξης δραµατοποιηµένων ειδικών εκπαιδευτικών προγραµµάτων µε εξειδικευµένες ασκήσεις προσαρµογής στο πλαίσιο της ειδικής αγωγής. Η (2η φάση) είχε ως αντικείµενο εργασίας την παρέµβαση στο πλαίσιο της ειδικής εκπαίδευσης µε αισθητηριακές ασκήσεις και ασκήσεις µυϊκής χαλάρωσης. Η (3η φάση), εστιάστηκε στην εφαρµογή των πρώτων 12 οδηγιών του παραµυθιού. Η (4η φάση) είχε ως αντικείµενο εργασίας την εισαγωγή των σκηνικών αντικειµένων και η (5η φάση) εστιάστηκε στην αφήγηση του παραµυθιού. Η χρονική διάρκεια της µελέτης διήρκησε 30 µήνες. Αποτελέσµατα. Στα αποτελέσµατα, καταγράψαµε τους παράγοντες (Wing, 1993, 1997 α, β) που επηρεάζουν τη λειτουργική συµπεριφορά των παιδιών που συµµετείχαν στη δραµατοποίηση. Τα ευρήµατα της ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης έδειξαν ότι η ψυχοπαιδαγωγική, θεραπευτική παρέµβαση µέσω του δράµατος φαίνεται να διευρύνει τις δυνατότητες έκφρασης και εξωλεκτικής επικοινωνίας των παιδιών (εικόνα, 5). Ειδικότερα µετά την εισαγωγή των σκηνικών και την εξοικείωση των παιδιών µε την ιστορία του παραµυθιού, τα παιδιά εκδήλωσαν πιο λειτουργικές αντιδράσεις στις οδηγίες, συγκριτικά µε τις πιο δυσλειτουργικές αντιδράσεις τους στις ίδιες οδηγίες πριν τη παρέµβαση. αντιδράσεων Εικόνα 5. Ακιδωτό διάγραµµα κατανοµής των παιδιών ως προς τις 12 οδηγίες της πρώτης θεµατικής ενότητας,πριν και κατά τη διάρκεια της παρέµβασης (ΤΟ: λιγότερο λειτουργικές µορφές εξωλεκτικών αντιδράσεων, Τ1:λειτουργικές µορφές εξωλεκτικής επικοινωνίας). Ο ρόλος της οµάδας ήταν γενικά καταλυτικός στις αντιδράσεις των παιδιών. Οι αλληλεπιδράσεις µεταξύ των παιδιών, αλλά και ανάµεσα στα παιδιά, τους «φίλους» και την παιδαγωγό υποκινούσαν τη συµµετοχή τους στη δραµατοποίηση. Με την πάροδο του χρόνου τα παιδιά κατάφεραν να αντιληφθούν τη δραµατοποίηση σαν µια «νατουραλιστική» δραστηριότητα µέσα στις οµάδες, και να παραµείνουν ISSN

7 στην οµάδα για αρκετό χρονικό διάστηµα µέσα από προσχεδιασµένες ακολουθίες δραστηριοτήτων. Η παραµονή στην οµάδα έδινε τη δυνατότητα στα παιδιά να κατανοούν και να συνηθίζουν τον ίδιο τους τον εαυτό µέσα σε οµαδικές δραστηριότητες. Ο συνδυασµός του παραµυθιού και του δράµατος έδωσε τη δυνατότητα µιας πολύπλευρης εξελικτικής ανάπτυξης του παιδιού µε αυτισµό και η παρέµβαση έδωσε στα παιδιά το χώρο και το χρόνο να εκφραστούν (εικόνα, 6, 10) µέσα από το παραµύθι, την κίνηση τη µουσική και τη ζωγραφική (εικόνα 11). Οι θεραπευτικές ιδιότητες της τέχνης αφύπνισαν στα παιδιά τη χαρά της έκφρασης και της βιωµατικής οµαδικής συµµετοχής που συνήθως σκιάζονται στα πλαίσια της συµβατικής τους εκπαίδευσης. Εικόνα 6. Ακιδωτό διάγραµµα κατανοµής των παιδιών ως προς το βαθµό απαντητικότητας στις 12 οδηγίες της πρώτης θεµατικής ενότητας,πριν και κατά τη διάρκεια της παρέµβασης (ΤΟ: δύο παροτρύνσεις, Τ1: µία παρότρυνση). Ακόµη, ανάµεσα στα αποτελέσµατα, καταγράψαµε τις δυσκολίες που συναντήσαµε στην υλοποίηση αυτού του εγχειρήµατος στα επίπεδα: Κατ αρχήν, τα παιδιά µε Α -ΦΑ να µοιραστούν αρµονικά σε διαφορετικές οµάδες και σε δύο διαφορετικούς χώρους, όπως αυτός του νοσοκοµείου και του σχολείου. Παράλληλα, οι γονείς των παιδιών να πεισθούν ότι η δραστηριότητα µαθησιακής ετοιµότητας, που θα ακολουθούσε δεν ήταν γνωστική δραστηριότητα που προσφέρει από παράδοση ασφάλεια, αλλά µια δραµατοποιηµένη ιστορία που θα µπορούσε να ωφελήσει εξίσου τον ψυχικό κόσµο των παιδιών. Ανάλογα επιχειρήµατα έπρεπε να αναπτυχθούν και στο νοσοκοµειακό χώρο της Παιδοψυχιατρικής κλινικής του Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου του Ρίου που µέχρι τότε συνήθιζε να κάνει µόνο διάγνωση και συµβουλευτική σε παιδιά µε αυτισµό και στους γονείς τους. Η δραµατοποίηση σε παιδιά µε ιάχυτες Αναπτυξιακές ιαταραχές στο Φάσµα του Αυτισµού ( Α -ΦΑ) πέτυχε να αναπτύξει ένα πλαίσιο ειδικής αγωγής και θεραπευτικής παρέµβασης ως τρόπου επικοινωνίας µε τα παιδιά αυτά, όχι τόσο για την εξέλιξη των γνωστικών και ακαδηµαϊκών τους ικανοτήτων όσο για την ανακάλυψη «της χάρης τους». Αυτή η σκέψη γεννάει την ελπίδα της ενεργοποίησης αυτής της κρυφής χάρης στο παιδί µε Α -ΦΑ, ότι µπορεί να βοηθηθεί, µε την ανάπτυξη µιας ειδικής ψυχοπαιδαγωγικής παρέµβασης, που θα διαχειριστεί µε κατάλληλο τρόπο τους παράγοντες του χώρου και του χρόνου, και θα αξιοποιήσει θεραπευτικά το µύθο και την τέχνη. Κλείνοντας, θα σηµειώσουµε τη ISSN

8 σηµασία της δραµατοποίησης του παραµυθιού «ο Εγωιστής Γίγαντας» ως παιδαγωγικό εργαλείο που υποστηρίζει δυναµικά την ανάπτυξη µιας ευρηµατικής εφαρµοσµένης παιδαγωγικής παρέµβασης για αυτιστικά παιδιά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει για τον ειδικό παιδαγωγό, όταν ο ίδιος κατορθώνει να κατανοήσει το πρόβληµα του αυτισµού και να αναστοχαστεί, να συνειδητοποιήσει στη παιδαγωγική πράξη τα νοήµατα που εµπεριέχονται στα δοκίµια για την οµορφιά και την τέχνη και τη σηµασία ακόµη του «να µην κάνεις τίποτα» του Oscar Wild (1897, 1998, 2002, Art Therapy, (ηµ. προσβ , Παπαδάκη-Μιχαηλίδη, 1998) ή ακόµη καλύτερα τους στίχους από το ποίηµα του Γ. Σεφέρη που χαρακτηριστικά λέει: «κι αν σου µιλώ µε παραµύθια και παραβολές είναι γιατί τα ακούς γλυκότερα και η φρίκη δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή γιατί είναι αµίλητη και προχωράει». Βιβλιογραφικές παραποµπές: Aarons, M and Gittens, T (1998). Autism. A Social Skills approach for children and adolescents. UK : Winslow Press Ltd. Art Therapy. Παράγοντας διατήρησης και ανάκτησης της ψυχικής Υγείας του Ανθρώπου. (ηµ. προσβ ) Attwood, T. (2005). Παιδιά µε ιδιαιτερότητες στη γλωσσική ανάπτυξη και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Σύνδροµο Asperger. Οδηγός ανίχνευσης και αντιµετώπισης για νηπιαγωγούς, δασκάλους και γονείς. Μτφ. Α. Κορογιαννάκη & Ε. Μιχαλέτου. Επιµ. Α. Παπαιωάννου. Σαββάλας: Αθήνα. Autism Society of North Carolina. U S A. (1993), Εισαγωγή στον Αυτισµό. Είκοσι ερωτήσεις και απαντήσεις. Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόµων:Αθήνα. Faherty, C (2003). Τι σηµαίνει για µένα; Μτφρ. Β. Παπαγεωργίου, Ελληνικά Γράµµατα: Αθήνα Rutter, M. & Schopler, E. (1988). Autism and pervasive developmental disorders Plenum Press: New York Schopler, E. (1998). Asperger Syndrome or hight-puneioning autism. Plenum:New York. Schopler,E. (1997). Implementation of TEACCH philoshophy. John Wiley:New York. Wild, O. (1998). Ιστορίες για παιδιά. Παπαδόπουλος: Αθήνα. Wild, O. (2002). Η σηµασία του να µην κάνεις τίποτα. Περίπλους: Αθήνα. Wing L. (1997α). The history of ideas on autism. Legends, myths and reality. Autism. SAGE Publications. 1(1), Wing, L. (1993). ιαταραχές του φάσµατος του Αυτισµού. Ένας οδηγός για τη διάγνωση. Οι αναπηρίες των αυτιστικών παιδιών. Ένας βοηθός για τη διάγνωση. Μτφρ. Μαυροπούλου Σ., Παπαγεωργίου, Β. Ελληνική έκδοση. Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόµων. Αθήνα Wing,L. (1997 β). The Autistic Spectrum. Constable: London. ροσινού, Μ. (2001, α). Μελέτη πάνω στον αυτισµό. Γλάσκώβη Επιθεώρηση Επιστηµονικών και Εκπαιδευτικών Θεµάτων, 4: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. ISBN ροσινού, Μ. (2001, β) Τάξεις Αυτισµού στο δηµόσιο ειδικό σχολείο, Le Treffle για παιδιά δευτεροβάθµιας ηλικιακά εκπαίδευσης (14-22 χρόνων) στην Βαλλόν (γαλοφωνη κοινότητα) του Βελγίου. Ανοιχτό Σχολείο, 81:44-45, 82: ISSN

9 ροσινού, Μ. (2003 α.). Άτυπη παιδαγωγική αξιολόγηση και εξατοµικευµένο διδακτικό πρόγραµµα στον Αυτισµό. Σύγχρονο νηπιαγωγείο, αφιέρωµα στην ειδική αγωγή, µέρος 2ο, 31:8-21. ροσινού, Μ. (2003, β). Η ανάπτυξη επικοινωνίας σε παιδιά µε σοβαρές µαθησιακές δυσκολίες, «πνευµατική αναπηρία» και «βαρύ» αυτισµό. Νέα Παιδεία, 107: ροσινού, Μ. (2003, γ).μερικά οπτικοποιηµένα χαρακτηριστικά των παιδιών µε αυτισµό. Σηµείωµα σε θέµατα ειδικής αγωγής. Σύγχρονο νηπιαγωγείο, αφιέρωµα στην ειδική αγωγή, µέρος 2ο, 31: ροσινού, Μ. και Τασίου, Α. (2008). Παιδαγωγικό Πρόγραµµα κοινωνικών δεξιοτήτων σε µαθητές µε σύνδροµο Asperger. Παιδαγωγικό Βλήµα Αιγαίου, 70: ροσινού, Μ. Κατσουράκη, Λ., Λαζούρα, Κ., και Μπάτσου, Τ. (2005). Εξατοµικευµένο διδακτικό Πρόγραµµα στην υποστήριξη ανεπαρκειών στη συναισθηµατική οργάνωση σε µαθητή µε υψηλό λειτουργικό αυτισµό (Αsperger). Μαρασλειακό Βήµα, 6:7-35. Νόµος 3699, ΦΕΚ Α, 199/ , για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόµων µε αναπηρία ή µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. (www.pi-schools.gr/ Τµήµα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης/ δραστηριοτήτων Μαθησιακής Ετοιµότητας/Βιβλίο Εκπαιδευτικού Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης/ Υπόδειγµα Εξατοµικευµένου διδακτικού προγράµµατος, ηµ, προσβ ). Παπαγεωργίου, Β.Α. (2005). Ψυχιατρική παιδιών και εφήβων. University Studio Press: Θεσσαλονίκη. Παπαδάκη-Μιχαηλίδη, Ε. (1998). Η σιωπηλή γλώσσα των Συναισθηµάτων. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Συνοδινού, Κ. (1994). Παιδικός αυτισµός. Αθήνα: Πύλη Συνοδινού, Κ. (2005) Ψυχοπαθολογία του παιδιού και του εφήβου. Αθήνα : Πάντειο Πανεπιστήµιο. Σηµειώσεις Τµήµατος Ψυχολογίας. Υπ.Ε.Π.Θ.-Π.Ι. (1996). Πλαίσιο Αναλυτικού Προγράµµατος Ειδικής Αγωγής. Προεδρικό ιάταγµα. Υπ.Ε.Π.Θ.-Π.Ι. (2009 β). ραστηριότητες Μαθησιακής Ετοιµότητας. Βιβλιοτετράδιο µαθητή. Ψυχοκινητικότητα: Αδρή και Λεπτή Κινητικότητα- Προσανατολισµός στο χώρο-ο ρυθµός και ο Χρόνος- Πλευρίωση. Εκδ. Γ Επαυξηµένη, Αθήνα: Ο.Ε..Β. Υπ.Ε.Π.Θ.-Π.Ι. (2009 δ). ραστηριότητες Μαθησιακής Ετοιµότητας. Βιβλιοτετράδιο µαθητή. Συναισθηµατική Οργάνωση: Αυτοσυναίσθηµα, Ενδιαφέρον για µάθηση, συνεργασία µε τους άλλους. Εκδ. Γ Επαυξηµένη, Αθήνα: Ο.Ε..Β. Υπ.Ε.Π.Θ.-Π.Ι. (2009 ε). ραστηριότητες Μαθησιακής Ετοιµότητας. α) Προφορικός λόγος, β) ψυχοκινητικότητα, γ) Νοητικές Ικανότητες, δ)συναισθηµατική Οργάνωση. Βιβλίο για τον Εκπαιδευτικό Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Εκδ. Επαυξηµένη, Αθήνα: Ο.Ε..Β. Υπ.Ε.Π.Θ.-Π.Ι. (2009, α). ραστηριότητες Μαθησιακής Ετοιµότητας. Βιβλιοτετράδιο µαθητή: Προφορικός λόγος: Ακρόαση-Συµµετοχή στο διάλογο περιµένοντας τη σειρά- Έκφραση σαφής και ακριβής. Εκδ. Γ Επαυξηµένη, Αθήνα: Ο.Ε..Β. Υπ.Ε.Π.Θ.-Π.Ι. (2009, γ). ραστηριότητες Μαθησιακής Ετοιµότητας. Βιβλιοτετράδιο µαθητή, Νοητικές Ικανότητες: Οπτική µνήµη-ακουστική Μνήµη- ISSN

10 Λειτουργική- Μνήµη- Συγκέντρωση Προσοχής-Λογικοµαθιηµατική σκέψη- Λογικοί Πίνακες. Εκδ. Γ Επαυξηµένη, Αθήνα: Ο.Ε..Β. Χρηστάκης, Κ. (2006). Η εκπαίδευση των παιδιών µε δυσκολίες. Εισαγωγή στην Ειδική Αγωγή. Τόµος Α, Β. Αθήνα: Ατραπός Χρηστάκης, Κ. Γ. (2000). Ιδιαίτερες δυσκολίες και ανάγκες στο δηµοτικό σχολείο: Θεωρητική και πρακτική προσέγγιση. Αθήνα: Ατραπός. ISSN

11 Παράρτηµα Κριτήρια επιλογής της ιστορίας του Εγωιστή Γίγαντα» Εικόνα 7. Κριτήρια επιλογής της ιστορίας του Εγωιστή Γίγαντα»: βλέµµα- ύψος. Εικόνα 8. Κριτήρια επιλογής της ιστορίας του Εγωιστή Γίγαντα»: Ιδιοκτησία, πινακίδες Εικόνα 9. Κριτήρια επιλογής της ιστορίας του Εγωιστή Γίγαντα»: Μελωδία, αλλαγή. Εικόνα 10. Η νοηµατοδότηση του χώρου- «Σώµα- Χώρος». Εικόνα 11. Οπτική σειρά της παρουσίασης του παραµυθιού ISSN

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό!

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΓΟΝΙΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ, της Ψυχολόγου Έλλης Τιγγινάγκα, MSc Τι είναι ο αυτισμός, ποια τα αίτια που τον προκαλούν; Ο αυτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά

Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Αυτισμός Υψηλής Λειτουργικότητας (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος με Υψηλή Λειτουργικότητα) Χαρακτηριστικά Ιουλιέττα Καλλή-Λαούρη, M.D., Ph.D. Παιδοψυχίατρος, Ψυχοθεραπεύτρια Παιδιών & Εφήβων 1 ο Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. Ζακοπούλου Βικτωρία

Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. Ζακοπούλου Βικτωρία ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΥΨΗΛΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Φοιτήτρια: Μπαράκου Χρυσάνθη ΑΜ: 9835 Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ Κριτήρια Ποιοτική απόκλιση στην κοινωνική αλληλεπίδραση Ποιοτική απόκλιση στην επικοινωνία υσκολίες στη σκέψη, στη φαντασία, περίεργα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας ΑΥΤΙΣΜΟΣ Μια διαφορετική μορφή επικοινωνίας ΟΡΙΣΜΟΣ Οι Neisworth και Wolfe (2005) ορίζουν τον αυτισμό ως «αναπτυξιακή διαταραχή που χαρακτηρίζεται από σημειωμένη δυσκολία στην επικοινωνία και τις κοινωνικές

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής:

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής: Tι είναι ο αυτισμός Ο Αυτισμός είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν ακούν και γενικά αισθάνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν σοβαρά

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Για την προσαρμογή Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ

Για την προσαρμογή Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Πέτρος Γαλάνης & Ντορέττα Αστέρη Π Για την προσαρμογή Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ Βασική αρχή της διαφοροποίησης Όλα τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος ΑΥΤΙΣΜΟΣ Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος Ο αυτισμός είναι μία σοβαρή, νευροψυχιατρική διαταραχή και μέρος μίας ομάδας διαταραχών γνωστή ως Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (ASD). Ο αυτισμός προσδιορίστηκε πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χαρακτηριστικά Αυτισμού Καλής Λειτουργικότητας ( ομιλία, κινητικός συντονισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση

Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Τίτλος εργασίας: Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος: βιβλιογραφική ανασκόπηση Επιβλέπων καθηγητής: ΝΑΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΠΑΓΑΛΟΥ ΑΓΛΑΪΑ Α.Μ: 12514 Τι είναι ο αυτισμός; Είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις Σύγχρονες αντιλήψεις στο χώρο της παιδαγωγικής Επιστήµης θεωρούν την Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης Σε µια κοινωνία ίσων ευκαιριών όλοι έχουν δικαίωµα στην εκπαίδευση και τη µάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Κύκλος σεµιναρίων στην Ανάλυσης της Συµπεριφοράς όπως αυτή εφαρµόζεται στις ιαταραχές Αυτιστικού Φάσµατος Το

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό σημείωμα Europass

Βιογραφικό σημείωμα Europass Βιογραφικό σημείωμα Europass Προσωπικές πληροφορίες πώνυμο (-α) / Όνομα (-τα) Διεύθυνση (-εις) ΨΑΡΡΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΡΑΚΗΣ 19, ΑΘΗΝΑ, 17121 Ν.ΣΜΥΡΝΗ Τηλέφωνο (-α) 2109329890, 6948595973 Διεύθυνση E-mail mpsarrakou@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου.

Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου. Ομάδα Διάγνωσης και Αποκατάστασης παιδιών και εφήβων με Δ.Δ.Α. στα πλαίσια του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου Χίου. Π. Σιδηροφάγη, Ε. Ασπρούλη, Μ. Τάσση, Κ. Μπόλιας Κέντρο Παιδιού και Εφήβου, Χίος ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή παρουσιάζει δυσκολίες:

Το παιδί με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή παρουσιάζει δυσκολίες: Γράφει: Κωνσταντίνα Γκόλτσιου, Παιδίατρος - Αναπτυξιολόγος Το ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (ΔΑΔ), ή αλλιώς διαταραχές αυτιστικού φάσματος, στη νέα χιλιετία οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επιστημών Υγείας

Σχολή Επιστημών Υγείας ς Σχολή Επιστημών Υγείας Ψυχολογία Σχολή Επιστημών της Υγείας www.nup.ac.cy ΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πτυχίο στην Ψυχολογία BSc in Psychology Περιγραφή Προγράμματος Το πτυχιακό Πρόγραμμα Ψυχολογίας εστιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΕΒΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Εργοθεραπεύτρια

ΤΣΕΒΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Εργοθεραπεύτρια ΤΣΕΒΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Εργοθεραπεύτρια Τηλ. 2102528200, 6949373364 E mail: peggy_2580@hotmail.com Πατριάρχου Κων/νου 14, Νέα Φιλαδέλφεια. Προσωπικές πληροφορίες Ημερομηνία Γέννησης: 24 Απριλίου 1993 Οικογενειακή

Διαβάστε περισσότερα

Ειδίκευση: Ειδική Αγωγή. Ύλη εισαγωγικών εξετάσεων για το μάθημα Παιδαγωγική Ψυχολογία

Ειδίκευση: Ειδική Αγωγή. Ύλη εισαγωγικών εξετάσεων για το μάθημα Παιδαγωγική Ψυχολογία Ειδίκευση: Ειδική Αγωγή Ύλη εισαγωγικών εξετάσεων για το μάθημα Παιδαγωγική Ψυχολογία 1. Νοημοσύνη 1.1. Έννοια και ορισμός της νοημοσύνης 1.2. Αρχές και θεωρίες της νοητικής ανάπτυξης του ανθρώπου 1.2.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών ε.θ. στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών ε.θ. στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ ΜΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ. ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗΣ. Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών

Διαβάστε περισσότερα

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Wil C. Kerner, ηλικία 12χρονών, Pals" Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ DSM-V: ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Ειδικής Αγωγής Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Ειδικής Αγωγής Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Ειδικής Αγωγής Ευβοίας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: 3 ο ημοτικό Σχολείο Χαλκίδας Υπεύθυνος: Σιέκρη Φρειδερίκη Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τελευταία ενημέρωση: 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση

ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Ειδική Παιδαγωγός Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6ης Περιφέρειας ν. Λάρισας Ενσωμάτωση Κοινωνική ενσωμάτωση, μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 4: Παρατήρηση στο νηπιαγωγείο

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 4: Παρατήρηση στο νηπιαγωγείο Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 4: Παρατήρηση στο νηπιαγωγείο Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Επεξεργασία ζητημάτων που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση Σεμιναρίου. «Ειδική Αγωγή και Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών»

Ανακοίνωση Σεμιναρίου. «Ειδική Αγωγή και Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ» ΤΕΡΜΑ ΠΑΤΡ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ & ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ,153

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό σημείωμα Europass ΨΑΡΡΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ. Προσωπικές πληροφορίες. 17121 N. ΑΘΗΝΑ, (Ν.ΣΜΥΡΝΗ, Ελλάδα) mpsarrakou@gmail.com. Ελληνική.

Βιογραφικό σημείωμα Europass ΨΑΡΡΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ. Προσωπικές πληροφορίες. 17121 N. ΑΘΗΝΑ, (Ν.ΣΜΥΡΝΗ, Ελλάδα) mpsarrakou@gmail.com. Ελληνική. Βιογραφικό σημείωμα Europass Προσωπικές πληροφορίες Επώνυμο (-α) / Όνομα (-τα) Διεύθυνση (-εις) ΘΡΑΚΗΣ 19, 17121 N. ΑΘΗΝΑ, (Ν.ΣΜΥΡΝΗ, Ελλάδα) Διεύθυνση (-εις) ηλεκτρονικού ταχυδρομείου Τηλέφωνο (-α) 2109329890

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ Εγνατίας 156, 54006 Θεσσαλονίκη Γραφείο Τύπου: Μιχάλης Δώσσας Τηλ: 2310.891.311, 6974.487.128 Φαξ: 2310.891.313 Ε-mail: gtypou@uom.gr, mikegd@uom.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αρ. σελ.: 5 Θεσσαλονίκη, Τρίτη, 10 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ

Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ Β' Μέρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ 58 Εκπαιδευτικά παιχνίδια Β Μέρος / Εκπαιδευτικά Φάκελοι ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ Οι εκπαιδευτικοί φάκελοι που παρουσιάζονται στο Β μέρος αυτού του βιβλίου έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠANEΠIΣTHMIO AIΓAIOY ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΠANEΠIΣTHMIO AIΓAIOY ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠANEΠIΣTHMIO AIΓAIOY ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 201-201 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Α/Α ΚΩΔΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό:

Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό: Η ομάδα που επιμελήθηκε το power point του τμήματος Α5 με θέμα τον αυτισμό: Αλέξης Φωτεινός Μαρία Τσίπη Βέρα Φλόκαλη Ειρήνη Τριανταφυλλίδη ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Άννα Πιθαρούλη ΑΥΤΙΣΜΟΣ Ο ΚΌΣΜΟΣ ΕΝΌΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΎ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΤΑΞΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Πρόλογος Η μάθηση είναι μια διαδικασία ζωής που πραγματοποιείται μέσα από αλληλεπιδράσεις του ατόμου κατά τη διάρκεια των καθημερινών συμβάντων.στο σημερινό Γενικό Σχολείο φοιτούν και μαθητές που δυσκολεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Wil C. Kerner, ηλικία 12χρονών, Pals" Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ DSM-V: ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό. Τροκάνα Αρίστη ΠΕ02.50

Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό. Τροκάνα Αρίστη ΠΕ02.50 «Πρόγραμμα εξειδικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό Τροκάνα Αρίστη

Διαβάστε περισσότερα

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών.

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Όνομα Φοιτήτριας: Βεκύρη Σοφία Επιβλέπουσα: Γιόκα Μαράνια BA (HONS) Early Childhood Studies

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Φεβρουάριος 2012 σκοπός Κατανόηση της φύσης και της έννοιας της αναπηρίας της έκτασης και κατηγοριοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός & Εκπαίδευση. Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ.

Αυτισμός & Εκπαίδευση. Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ. Αυτισμός & Εκπαίδευση Βάγια Α. Παπαγεωργίου Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Β. Ελλάδας Ψ.Ν.Θ. Τι είναι ο αυτισμός; Κύριος εκπρόσωπος των διάχυτων διαταραχών της ανάπτυξης, που διαρκούν ολόκληρη τη ζωή (DSM-IV,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής:

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής: Κωδικός Μαθήµατος Τίτλος Μαθήµατος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-627DL Αισθητηριακές ιαταραχές: 9 Κώφωση-απώλεια ακοής, τύφλωση-απώλεια όρασης Τµήµα Εξάµηνο Προαπαιτούµενα Παιδαγωγικών Σπουδών Μορφές Ειδικών

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης

«ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης «ΕΙΔΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΓΙΑ ΑΥΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ» Ετήσιο Πρόγραμμα Βιωματικής Εκπαίδευσης Σκοπός: Σκοπός του προγράμματος είναι η εκπαίδευση και η πιστοποίηση ειδικών στην εφαρμογή του θεραπευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger;

Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger; Τι Είναι το Σύνδρομο Asperger; Το σύνδρομο Asperger είναι μία νευρολογική διαταραχή, η οποία, σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο και ερευνητή Tony Attwood, προσβάλλει την ικανότητα του ατόμου να κατανοεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα Εισαγωγή Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς η γλωσσική τους συµπεριφορά δεν είναι η αναµενόµενη για τη χρονολογική τους ηλικία (βλέπε, Schwartz, 2008,

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο ΓΝΑ 4/10000 άτομα Α:Κ 3:1 70% IQ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» Αξιολόγηση Συλλογή πληροφοριών Ερμηνεία Στόχοι της παρέμβασης Η Αξιολόγηση της

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών

Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Μαθήματα των Προγραμμάτων Σπουδών Κωδικός Τίτλος μαθήματος ΠΕΥ100 ΠΕΥ101 ΝΥ101α ΠΝΥ201 ΠΝΕ402 ΠΝΕ435 ΝΕ403α ΠΝΕ506 ΠΝΥ302 ΠΝΕ142

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων»

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων» Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού Ν. Καστοριάς Τεύχος 8 Δεκέμβριος 2015 [1] Επίσκεψη στο γιατρό. Η επίσκεψη στο γραφείο ενός γιατρού ή άλλου ειδικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΣ: Ο αυτισμός είναι μια σπάνια διαταραχή. ΑΛΗΘΕΙΑ: Παλαιότερες επιδημιολογικές έρευνες έδειχναν ότι στον γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ 2013-14 Επεξηγήσεις συµβόλων/αρχικών γραµµάτων: Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα µαθηµάτων «Φιλοσοφική, κοινωνιολογική και ιστορική προσέγγιση της Εκπαίδευσης» Ε= Κατ επιλογήν

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε µία απάντηση. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα

Επιλέξτε µία απάντηση. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα 1 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα Επάγγελµα ιευθυντής Εκπαιδευτικός προσχολικής Εκπαιδευτικός πρωτοβάθµιας Εκπαιδευτικός δευτεροβάθµιας Εκπαιδευτικός Ειδικού Σχολείου Εκπαιδευτικός Ειδικής

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων»

Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας Σχολικό έτος 2012-13 Εκπαιδευτικός: Αντωνογιάννη Βασιλική Τάξη: Β Εισαγωγή Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων» Κατά τη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα