ΑΘΗΝΑ ΖΩΝΙΟΥ-ΣΙ ΕΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Τ.Ε.Α.Π.Η. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΝΤΑΞΗ, ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΘΗΝΑ ΖΩΝΙΟΥ-ΣΙ ΕΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Τ.Ε.Α.Π.Η. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ asideri@ecd.uoa.gr ΕΝΤΑΞΗ, ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ"

Transcript

1 ΑΘΗΝΑ ΖΩΝΙΟΥ-ΣΙ ΕΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Τ.Ε.Α.Π.Η. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΝΤΑΞΗ, ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Παρά το γεγονός ότι, τα τελευταία χρόνια, η επίσηµη κοινωνική και εκπαιδευτική πολιτική σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, διακηρύσσει το δικαίωµα στην ένταξη των αναπήρων, εξακολουθεί να προσεγγίζει την αναπηρία µέσα από τη λογική των «ειδικών αναγκών». Με τον τρόπο αυτό, νοµιµοποιεί και αναπαράγει τις διαχωριστικές πρακτικές που στο επίπεδο της διακήρυξης υποστηρίζει ότι καταργεί. Με αφορµή τον τελευταίο Νόµο για την Ειδική αγωγή και Εκπαίδευση, η παρούσα εισήγηση επιχειρεί να αναδείξει πως, στο πλαίσιο της παραπάνω λογικής, η ένταξη προσεγγίζεται στο επίπεδο της ατοµικής διεκδίκησης για τους ανάπηρους µαθητές/τριες, αφήνοντας ανεξέταστες τις δοµικές κοινωνικές ανισότητες που παράγουν και αναπαράγουν το περιθώριο και τον αποκλεισµό στην εκπαίδευση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σε ένα από τα ενηµερωτικά φυλλάδια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) για την απασχόληση και την κοινωνική πολιτική στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναφέρεται ότι «[σ]τις ηµοκρατίες, µε άλλα λόγια σε όλα τα κράτη-µέλη της Ε.Ε., δεν αµφισβητείται η ισότητα ενώπιον του νόµου. Στην καθηµερινή ζωή όµως πολλοί άνθρωποι αντιµετωπίζουν διακρίσεις χωρίς κανένα αντικειµενικό λόγο» Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού, Λουξεµβούργο, 2000:28 Είναι γεγονός ότι τις τελευταίες δεκαετίες η Νοµοθεσία, ελληνική και ευρωπαϊκή, έχει χαρακτηρίσει παράνοµες ανοιχτές πράξεις διαχωρισµού. ιεθνείς οργανισµοί όπως τα Ηνωµένα Έθνη και η UNESCO, προτάσσουν την ενταξιακή εκπαίδευση ως βασική αρχή οργάνωσης και λειτουργίας των σχολείων και των εκπαιδευτικών συστηµάτων. Από την άλλη, πρακτικές διάκρισης και περιθωριοποίησης εξακολουθούν να υφίστανται στο κοινωνικό πεδίο. Πολύ συχνά οι ανάπηροι έρχονται αντιµέτωποι µε την προκατάληψη, τον οίκτο, την αδιαφορία, την κηδεµονία, ακόµα και την εχθρότητα. Στο επίπεδο των κοινωνικών υπηρεσιών η προνοιακή δραστηριοποίηση από ειδικούς κρατικούς λειτουργούς καθιστά τα άτοµα και τις οικογένειές τους εξαρτηµένα, τα στιγµατίζει και τα θέτει υπό κηδεµονία. Στο επίπεδο της επαγγελµατικής αποκατάστασης το ποσοστό των αναπήρων που αντιµετωπίζουν το πρόβληµα της ανεργίας, εξακολουθεί να παραµένει πολλαπλάσια υψηλότερο σε σχέση µε τους µη ανάπηρους. Η διερεύνηση των συνθηκών που σε θεσµικό επίπεδο- καταργούν ή διατηρούν τους αντικειµενικούς λόγους, για τη συνέχιση των διακρίσεων είναι σηµαντική για την κατανόηση της πορείας της ένταξης. Και αυτό, γιατί -σε θεωρητικό επίπεδο- στο πεδίο της εκπαίδευσης, βρισκόµαστε σε µια κρίσιµη καµπή, όπου το ερώτηµα «τι είναι η ένταξη και πώς µπορούµε να την επιτύχουµε έχει αντικατασταθεί από το «πώς η ένταξη από µια προοδευτική θέση για την εκπαίδευση µεταφράστηκε σε 1

2 πολιτικές και πρακτικές που διατηρούν ή και αυξάνουν την περιθωριοποίηση και τον αποκλεισµό των αναπήρων». ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΙΣ ΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Πολύ συχνά στη διεθνή νοµοθεσία ενάντια στις διακρίσεις και στα θεσµικά κείµενα για την ένταξη, τα αίτια για την περιθωριοποίηση των αναπήρων εντοπίζονται στις αντιλήψεις και τις προκαταλήψεις των µη ανάπηρων απέναντι στους ανάπηρους ή σε κάποιες εκδοχές της προσβασιµότητας του κτηριακού περιβάλλοντος και πρόσβασης στην πληροφορία. Αν και σηµαντικές οι παραπάνω παράµετροι, δεν επαρκούν για να καλύψουν το ζήτηµα των ορίων που αναπηροποιούν, τα οποία αναφέρονται στις ανισότητες των δοµών του κοινωνικού συστήµατος. Η άρση των εµποδίων που αντιµετωπίζουν οι ανάπηροι δεν µπορεί να θεωρείται ζήτηµα ατοµικής ευθύνης της «κοινωνίας των πολιτών», αλλά κυρίως µέρος ενός ευρύτερου πολιτικού σχεδίου αντιµετώπισης της κοινωνικής ανισότητας. Ιδίως όταν µέσα στα ίδια τα θεσµικά κείµενα προωθείται η αναπαραγωγή των στερεοτύπων απέναντι στους ανάπηρους. Η νοµοθεσία ενάντια στις διακρίσεις θεµελιώνεται σε ένα σύστηµα ταυτοποίησης και ταξινόµησης του πληθυσµού σε σταθερές και διακριτές οντολογικές κατηγορίες (όπως µη οµαλοποιηµένο σώµα, φύλο, σεξουαλική ταυτότητα, φυλή, εθνικότητα, θρησκεία), οι οποίες καθιστούν τα άτοµα θεσµικά ορατά και µετρήσιµα (Campbell, 2006). Στην περίπτωση των ανάπηρων, οι κατηγορίες διάγνωσης αναπαράγουν τη θεωρία του ατοµικού ελλείµµατος/ελαττώµατος και εξακολουθούν να αναπαριστούν το µοντέλο της προσωπικής τραγωδίας (Oliver, 1996). Το κλινικό µοντέλο προάγει και συντηρεί µια ιστορικά στρεβλή προσέγγιση της αναπηρίας, την οποία οι ίδιοι οι ανάπηροι έχουν από καιρό αποκηρύξει (UPIAS, 1976). Επιπρόσθετα θα πρέπει να λάβουµε υπόψη την άποψη σύµφωνα µε την οποία οι κατηγορίες διάγνωσης συνοψίζουν και αναπαριστούν το πεδίο µιας αρνητικής οντολογίας, στο πλαίσιο της οποίας προσδιορίζεται τόσο το µη οµαλοποιηµένο όσο και το οµαλοποιηµένο σώµα. Συγκεκριµένα η Campbell (2006) αναφέρεται στη συµπληρωµατική λογική, στο πλαίσιο της οποίας, το θεωρούµενο ως οµαλό/φυσιολογικό προσδιορίζεται µε βάση αυτό που βρίσκεται έξω από αυτό, το αδιανόητο, που ωστόσο είναι πάντα παρόν. Έτσι για παράδειγµα στον πρόσφατο Νόµο για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση αναφέρεται ότι: «Η πολιτεία αλλά και όλες οι υπηρεσίες και οι λειτουργοί του Κράτους οφείλουν να αναγνωρίζουν την αναπηρία ως µέρος της ανθρώπινης ύπαρξης...» (Ν. 3699/2008, αρθρ. 1, 1) Στο άρθρ. 3, 1 του ίδιου Νόµου διευκρινίζεται ότι: «Στους µαθητές µε αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες συγκαταλέγονται ιδίως όσοι παρουσιάζουν νοητική αναπηρία, αισθητηριακές αναπηρίες όρασης (τυφλοί, αµβλύωπες µε χαµηλη όραση), αισθητηριακές αναπηρίες ακοής (κωφοί, βαρήκοοι), κινητικές αναπηρίες, χρόνια µη ιάσιµα νοσήµατα, διαταραχές οµιλίαςλόγου, ειδικές µαθησιακές δυσκολίες όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθµησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία, σύνδροµο ελλειµµατικής προσοχής µε ή χωρίς υπερκινητικότητα, διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (φάσµα αυτισµού), ψυχικές διαταραχές και πολλαπλές αναπηρίες» 2

3 Η παρείσφρηση στη νοµοθεσία τέτοιων προσδιορισµών επικυρώνει και νοµιµοποιεί τα όρια εντός των οποίων, η ιδεολογία της ικανότητας (ableism), ένα διάχυτο δίκτυο σκέψης (Campbell, 2006:109), σταθεροποιείται. «Η συµπαιγνία του νόµου µε το λόγο της βιοιατρικής µας πληροφορεί όχι µόνο σχετικά µε τους τρόπους υποκειµενοποίησης της αναπηρίας. επιπρόσθετα, και πιο σηµαντικά, η συµπαιγνία αυτή µας πληροφορεί σχετικά µε το τι σηµαίνει να είναι κανείς «άνθρωπος» κάτω από τον έλεγχο/κυριαρχία της ιδεολογίας της ικανότητας (ableism)» (Campbell, 2006:110). Στην περίπτωση αυτή τα στερεότυπα της αναπηρίας, ως προσωπικής τραγωδίας, αλλά και ως έκπτωσης από αυτό που συγκροτεί το ανθρώπινο, συντηρούνται, αναπαράγοντας όχι µόνο αισθήµατα οίκτου, αλλά και φόβου και ενδεχοµένως απέχθειας (Hughes, 2009). ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ, ΕΙ ΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ, ΕΙ ΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ, ΕΙ ΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΩΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ Στη βάση αυτών των κατηγοριών ταξινόµησης και διάκρισης, παράγονται ειδικοί χώροι, συµβολικοί και πραγµατικοί στους οποίους «παροχετεύονται» αυτοί που αποκλείονται (Armstrong, 1999, Sibley, 1995). Σύµφωνα µε τον Νόµο για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση: «Το είδος και ο βαθµός των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών προσδιορίζουν τη µορφή, τον τύπο και την κατηγορία των σχολικών µονάδων ΕΑΕ» (Ν.3699/2008, αρθρ. 2, 1). Συγχρόνως η ταξινόµηση των ατόµων σε διαγνωστικές κατηγορίες, δηµιουργεί και ένα όριο και µια προϋπόθεση για την ένταξη: Στον ίδιο Νόµο, η Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ), µεταξύ άλλων, επιδιώκει ιδίως (Ν. 3699/2008, αρθρ.2 5β,γ): «τη βελτίωση και αξιοποίηση των δυνατοτήτων και δεξιοτήτων τους, ώστε να καταστεί η ένταξη ή η επανένταξή τους στο γενικό σχολείο, όπου και όταν αυτό είναι δυνατόν» «την αντίστοιχη προς τις δυνατότητές τους ένταξη στο εκπαιδευτικό σύστηµα, στην κοινωνική ζωή και στην επαγγελµατική δραστηριότητα» Βασική προϋπόθεση της ένταξης, αλλά και όριο γι αυτή, είναι ότι οι ανάπηροι πρέπει να αποδείξουν ότι είναι δυνατή η ένταξή τους στο εκπαιδευτικό σύστηµα και την κοινωνική ζωή. Η ένταξη εδώ γίνεται αντιληπτή ως αποτέλεσµα της οµαλοποίησης του ατόµου και όχι ως µια ενεργητική διαδικασία που αφορά στην άρση των εµποδίων µέσα στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστηµα που εµποδίζει τη συµµετοχή των αναπήρων σε αυτό. Επιπλέον το γενικό σχολείο και οι ειδικές/«ενταξιακές» εκπαιδευτικές δοµές, εξακολουθούν να γίνονται αντιληπτές ως δύο ξεχωριστές, στατικές δοµές, όπου η ταξινόµηση των µαθητών σε αυτές πραγµατοποιείται µε βάση την προσλαµβανόµενη ικανότητα. Η προσλαµβανόµενη ικανότητα ωστόσο διαπλέκεται συχνά µε κοινωνικές και πολιτισµικές παραµέτρους που σχετίζονται µε τον κοινωνικό και σχολικό αποκλεισµό, αφού στα τµήµατα ένταξης φοιτούν και µαθητές/τριες µε µητρική γλώσσα διαφορετική από την ελληνική ή είναι τσιγγάνικης καταγωγής ή προέρχονται από υποβαθµισµένα κοινωνικοοικονοµικά περιβάλλοντα. Αυτό δεν σηµαίνει ότι οι µαθητές που φοιτούν στα τµήµατα ένταξης ανήκουν σε µια κατηγορία ιδιότυπων «άλλων». Η πραγµατικότητα της «ένταξης» µας έχει δείξει, ότι στο πλαίσιο ενός «ενταξιακού 3

4 λόγου» η Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση παρέχει υπηρεσίες στο γενικό σχολείο, απαλλάσσοντάς το γενικά από το βάρος όλων εκείνων των µαθητών που δεν υπάγονται στην «οµοιοµορφία» της γενικής τάξης (Ζώνιου-Σιδέρη κ.α.2005). Με βάση στοιχεία ερευνών (ΥΠΕΠΘ-Π.Ι., 2004, Ζώνιου-Σιδέρη κ.α. 2005) µπορούµε να υποστηρίξουµε ότι η αναπηρία συνεχίζει να αποτελεί ένα περιφερειακό ζητούµενο για τα γενικά σχολεία που αφορά σε µεµονωµένους µαθητές και µαθήτριες που επιδιώκουν να ενταχθούν σε αυτά. Στο πλαίσιο αυτό το «δικαίωµα στην εκπαίδευση» δεν διασφαλίζεται, αλλά διεκδικείται από τους ανάπηρους µαθητές/τριες και τους γονείς τους σε ατοµική κάθε φορά βάση και η διεκδίκηση αυτή λαµβάνει χώρα κυρίως έξω από το σχολείο, µε επίκεντρο τα ΚΕ Υ και άλλους διαγνωστικούς φορείς. Εποµένως, η «ένταξη» γίνεται αντιληπτή ως µια επιπρόσθετη στρατηγική που λειτουργεί ρυθµιστικά και σε αναφορά µε τον αποκλεισµό των µαθητών. Σε κάθε περίπτωση θεσµοποιεί και κατοχυρώνει την αναγκαιότητα µιας Ειδικής Παιδαγωγικής, αρµόδιοι για την οποία θεωρείται ότι είναι ένα σύνολο ειδικών επαγγελµατιών, που εντοπίζονται έξω από τη γενική τάξη. Αφήνει έτσι τα προβλήµατα που σχετίζονται µε το Αναλυτικό Πρόγραµµα και τις εκπαιδευτικές πρακτικές στο γενικό σχολείο ανεξέταστα. Ως εκ τούτου, το όριο της ένταξης δεν τίθεται µόνο σε σχέση µε την οµαλοποίηση του ατόµου, αλλά και σε σχέση µε τα όρια του ίδιου του γενικού σχολείου να δεχτεί ανάπηρους µαθητές. Η έκφραση «όπου και όταν αυτό είναι δυνατό» δεν αναφέρεται µόνο στην οµαλοποίηση του µαθητή. Ορίζει το βαθµό ή το όριο που το σχολείο µπορεί να αντεπεξέλθει σε διαφορετικές «ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες», χωρίς να «διαταράσσεται σηµαντικά» η λειτουργία του ή/και να γίνεται «δυσανάλογη» η επιβάρυνση το σχολείου. Σύµφωνα µε τον 3699/2008 (αρθρ. 6 1): «Στα Τµήµατα που φοιτούν µαθητές µε αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες πρέπει να µειώνεται αναλογικά ο αριθµός των µαθητών και οι παραπάνω µαθητές να κατανέµονται εξίσου στα τµήµατα της ίδιας τάξης» Παρόµοιες «ρήτρες προϋποθέσεων» εντοπίζονται γενικά στη Νοµοθεσία που αφορά στην ίση µεταχείριση, όπως για παράδειγµα στο αρθρ. 10 του Ν. 3304/2005, όπου ορίζεται ότι οι «εύλογες προσαρµογές» που απαιτούνται ώστε τα άτοµα µε αναπηρίες να συµµετάσχουν ισότιµα στην εργασία δεν πρέπει να «συνεπάγονται δυσανάλογη επιβάρυνση» του εργοδότη. Σε σύγκριση µε άλλες κοινωνικές οµάδες που εµπίπτουν στη Νοµοθεσία της ίσης µεταχείρισης, το οικονοµικό κόστος για την επίτευξη των στόχων της νοµοθεσίας θεωρείται ότι είναι σηµαντικά µεγαλύτερο για τα άτοµα µε αναπηρίες (Barnes & Mercer, 2001: 121), καθώς, κατά περίπτωση, µπορεί να απαιτούν σηµαντικές προσαρµογές και τροποποιήσεις στον εκπαιδευτικό/εργασιακό χώρο και επιπρόσθετα βοηθήµατα, εργαλεία, µέσα ή προσωπικό. Αν η κοινωνική πολιτική για την αντιµετώπιση του αποκλεισµού προτάσσει ως µια βασική παράµετρο κοινωνικής ένταξης την ενσωµάτωση του ατόµου στην αγορά εργασίας, πώς αποδίδεται τελικά η ιδιότητα του πολίτη στον ανάπηρο που δεν µπορεί να εργαστεί ή να κατακτήσει το πρότυπο όπως αυτονοµίας που προβάλλεται από την κυρίαρχη ιδεολογία όπως ικανότητας; Τέλος η εξελικτική προοπτική που προτάσσουν οι παραπάνω διατυπώσεις του Νόµου, συναντά εµπόδια στην υλοποίησή όπως που εντοπίζονται έξω από το άτοµο. Στην ελληνική πραγµατικότητα σύµφωνα µε τα δεδοµένα όπως έρευνας από τη Χαρτογράφηση όπως Ειδικής Αγωγής (ΥΠΕΠΘ-ΠΙ, 2004), πάνω από το 80% των ατόµων µε αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες βρίσκονται στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση. Οι δοµές ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση µειώνονται δραµατικά σε σχέση µε την πρωτοβάθµια (ΥΠΕΠΘ-ΠΙ, 2004) και κάποιες από αυτές οδηγούν σε τίτλους σπουδών χωρίς 4

5 επαγγελµατική εξειδίκευση (όπως π.χ. ΕΕΕΕΚ). Αντιλαµβανόµαστε εδώ ότι στην πραγµατικότητα συνυπάρχουν δύο αντιφατικές συνθήκες: αφενός τα άτοµα χαρακτηρίζονται ως αποκλίνοντα από τη «νόρµα» και διαχωρίζονται ως άτοµα µε «ειδικές ανάγκες» και αφετέρου, δοµικά στοιχεία στην εκπαίδευση και στο κοινωνικό πεδίο επιτρέπουν υπό όρους ή αποκλείουν εντελώς την ένταξή όπως σε αυτό. Επιπρόσθετα όπως έχει διαπιστώσει η Vislie (2003) οι «ειδικές ανάγκες» συνδέονται µε αντιθετικά «δικαιώµατα» που περιλαµβάνουν από τη µία πλευρά τα δικαιώµατα διαχωρισµού, προστασίας και προνοµίων και από την άλλη τα δικαιώµατα συµµετοχής, ένταξης και ισότητας. ΕΝΤΑΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ Η Ι ΕΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ «ΕΙ ΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ Η Tomlinson έχει αναφερθεί στην ιδεολογία των «ειδικών αναγκών», η οποία δίνει τη δυνατότητα διαµόρφωσης της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης µε τρόπο που η διεύρυνσή της να επιτρέπεται και να δικαιολογείται, αφού «εκείνοι που δύνανται να ορίσουν τις «ανάγκες» άλλων και να τους παραχωρήσουν ή να τους στερήσουν [εκπαιδευτικές] παροχές έχουν σηµαντική εξουσία, ενώ η αγαθοεργή εικόνα που έχει διαµορφωθεί γύρω από την έκφραση «κάλυψη ειδικών αναγκών» αποκλείει την όποια συζήτηση των υποτιθέµενων αναγκών ή κριτική της παροχής και πρακτικής [αυτής] (Tomlinson, 1985:163) Οι ειδικές ανάγκες είναι ένας κενός όρος. Ορίζεται κάθε φορά ανάλογα µε τα συγκεκριµένα χαρακτηριστικά της «ειδικής ανάγκης», το πλαίσιο που αυτή εκφράζεται και της επιπρόσθετης διδακτικής στήριξης που απαιτείται ώστε να καλυφθεί. Κάθε φορά που µια «ειδική ανάγκη» εντοπίζεται, επιβεβαιώνεται ο διαχωρισµός ανάµεσα στις οµάδες ατόµων µε και χωρίς ειδικές ανάγκες. Οι ειδικές ανάγκες επιβεβαιώνουν την ύπαρξη διακριτών οµάδων όσο και την αναγκαιότητα για «ειδικές παροχές» για τη µία εξ αυτών των οµάδων. Οι παροχές που λαµβάνουν οι µαθητές/τριες µε «ειδικές ανάγκες» είναι πέρα από αυτές που θεωρούνται ως δεδοµένες για όλους του µαθητές/τριες (ανεξάρτητα από το αν θα τις χρησιµοποιήσουν ή όχι) Οι «ειδικές ανάγκες» είναι επίσης ένας ευέλικτος όρος. Τόσο η σχέση των δύο οµάδων, µε και χωρίς ειδικές ανάγκες, δεν είναι σταθερή όσο και το «βέλτιστο» πλαίσιο για την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών δεν είναι συγκεκριµένο (αφού προσδιορίζεται κατά περίπτωση). Είναι σηµαντικό να τονίσουµε ότι όλες οι (ειδικές) «ανάγκες» δεν έχουν την ίδια αναγνώριση και συνέπειες. Όπως υποστηρίζει η Corbett (1998:41) οι «ετικέτες έχουν εξαιρετική σηµασία και το πολιτισµικό τους κεφάλαιο είναι σηµαντικό» ιδιαίτερα σε κοινωνικο-πολιτισµικά πλαίσια που κατευθύνονται από τις δυνάµεις της Αγοράς. Θα τολµούσαµε να πούµε ότι υπάρχει ένα είδος ιδιότυπου χρηµατιστηρίου όπου διαφορετικές «ανάγκες» έχουν άλλη αξία αλλά και προσδίδουν άλλη αξία σε αυτούς που τις φέρουν, επηρεάζοντας τόσο τις εκπαιδευτικές και εργασιακές προοπτικές τους όσο και τις στάσεις της ευρύτερης κοινωνίας. Έτσι η ετικετοποίηση για κάποιες κατηγορίες ειδικών αναγκών ή αναπηριών σηµαίνει αποκλεισµό και µειωµένες ευκαιρίες ενώ για άλλες σηµαίνει ειδικές παροχές και στήριξη, µε διεύρυνση των εκπαιδευτικών ευκαιριών. Σε κάθε περίπτωση πρώτα πρέπει να αποδείξει κανείς ότι ανήκει σε µια ειδική κατηγορία και µετά να διεκδικήσει τα ανάλογα δικαιώµατα (Barnes & Mercer, 2003). 5

6 Όπως υποστηρίζει η Young (2002) το κοινωνικό µοντέλο της αναπηρίας µετατόπισε τη συζήτηση για τα ζητήµατα δικαιοσύνης των αναπήρων µακριά από την ιδεολογία των «αναγκών» και άρα είναι δύσκολο να επιστρέψουµε σε ένα κόσµο που περιγράφει κάποια άτοµα εστιάζοντας στις «ειδικές ανάγκες» τους. Παρόλα αυτά, η εστίαση στον ατοµικό άξονα χαρακτηρίζει σε µεγάλο βαθµό την προσέγγιση του δικαιώµατος στην ένταξη, όπως αυτό εκφράζεται στις διεθνείς διακηρύξεις και συµβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώµατα. Η ατοµική προσέγγιση συµπίπτει µε τους ευρύτερους µετασχηµατισµούς στην κοινωνική πολιτική που, σύµφωνα µε τον Apple, (2001: 104), κωδικοποιούνται στη δραµατική επέκταση της ιδεολογίας της ελεύθερης αγοράς, στη δραστική µείωση της κυβερνητικής ευθύνης απέναντι στις κοινωνικές ανάγκες, στην ενίσχυση των εντατικοποιηµένων ανταγωνιστικών δοµών κινητικότητας, τόσο εντός όσο και εκτός του σχολείου, στη µείωση των προσδοκιών των ανθρώπων για οικονοµική ασφάλεια, στην «πειθάρχηση» της κουλτούρας και του σώµατος, καθώς και στην επαναφορά στο προσκήνιο της τάσης για εξήγηση των κοινωνικών θέσεων που λαµβάνουν τα άτοµα στη βάση ουσιοκρατικών προσεγγίσεων (φύλο, φυλή κοκ). ΕΠΙΛΟΓΟΣ Όπως έχουµε ήδη υποστηρίξει αλλού, η έλλειψη ενός ουσιαστικού διαλόγου σχετικά µε το περιεχόµενο της ένταξης στην Ελλάδα οδηγεί σε µια άκριτη αποδοχή της ανθρωπιστικής ρητορικής της, ενώ και οι όποιες διαφωνίες υπάρχουν σχετικά µε την εφαρµογής της δεν εκφράζονται και άρα δεν γίνονται αντικείµενο αντιπαράθεσης και διαλόγου. Συνεπώς η διάσταση µεταξύ ρητορικής και πρακτικής δεν βγαίνει στην επιφάνεια (Zoniou-Sideri κ.α., 2006). Το σύγχρονο σχολείο µε τη σηµερινή του δοµή, δεν είναι και δεν µπορεί να είναι ένα σχολείο για όλους. Ως εκ τούτου, οι σχετικές συζητήσεις δεν µπορεί να περιορίζουν την ένταξη σε ένα ρόλο συντονιστή/διερµηνέα µεταξύ ειδικής και γενικής εκπαίδευσης ούτε να τη µεθερµηνεύουν ως ανταπόκριση σε ένα επιβεβληµένο δόγµα που προωθείται διεθνώς µε στόχο τη διατήρηση της υπάρχουσας οµαλότητας και εύρυθµης λειτουργίας του εκπαιδευτικού θεσµού. Σε σχέση µε το ερώτηµα που αφορά στο µέλλον της ενταξιακής εκπαίδευσης νοµίζω ότι ανοίγονται δύο επιλογές. Από τη µια µπορούµε να συνεχίσουµε να συλλέγουµε πληροφορίες σε σχέση µε τις ανισότητες στην κατανοµή των πόρων στα ζητήµατα διάκρισης και αναγνώρισης. Μια τέτοια στάση είναι σύννοµη µε την εύρεση άµεσων λύσεων σε τρέχοντα προβλήµατα και συνάδει µε το πνεύµα πραγµατισµού της εποχής. Από την άλλη µπορούµε να επαναφέρουµε στο προσκήνιο το ερώτηµα «τι εκπαίδευση θέλουµε;», αρχίζοντας να διερευνούµε τα σηµεία εκείνα όπου οι ταυτότητες των µαθητών, στον αυξανόµενο πλουραλισµό τους, συγκρούονται όχι µε µια αφηρηµένη και ευέλικτη στα όρια της νόρµα, αλλά µε την αρχιτεκτονική και την κουλτούρα του σύγχρονου σχολείου (Slee, 2008). 6

7 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Apple, M. (2001). Creating Profits by creating failures: standards, markets and inequality in education. International Journal of Inclusive Education, 5 2/3, Armstrong, F. (1999). Inclusion, curriculum and the struggle for space in school. International Journal of Inclusive Education, 3 (1), Barnes, C & Mercer, G. (2003). Disability. London: Polity. Campbell, F. C. (2006). Legislating Disability: Negative Ontologies and the Government of Legal Identities. In: Tremain, S. (ed) Foucalt and the Government of Disability (pp ). The University of Michigan Press Corbett, J. (1998). Special Educational Needs in the Twentienth Century: A cultural analysis. London: Cassell. Hughes, B. (2009). Wounded/monstrous/abject: a critique of the disabled doby in the sociological imaginary. Disabiity & Society 24 (4), N. 3699/2008. Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Ατόµων µε Αναπηρία και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες. Αθήνα: Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως. Ν. 3304/2005. Εφαρµογή της αρχής της ίσης µεταχειρισςη ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισµού. Αθήνα: Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως. Oliver, M. (1996). Understanding Disability: From Theory to Practice.. Basingstoke: Macmillan. Sibley, D. (1996). Geographies of Exclusion. London: Routledge. Slee, R. (2008). Beyond special and regular schooling? An inclusive education reform agenda. International Studies in Sociology of Education, 18 (2), Tomlinson, S. (1985). The expansion of Special Education. Oxford Review of Education, 11 (2), Vislie, L. (2003). Special education under the modernity. From restricted liberty through organised modernity, to extended liberty and a plurality of practices. European Journal of Special Needs Education, 21 (4),

8 Young, I.M. (2002). Foreword. In: Corker, M. & Shakespeare, T. (eds) Disability/Postmodernity: Embodying disability theory (pp xii-xiv). London: Continuum. ΥΠΕΠΘ-Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2004). Έκθεση για τη δράση «Χαρτογράφηση Ειδικής Αγωγής». Αθήνα: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Zoniou-Sideri, A., Deropoulou-Derou, E., Karagianni, P. και Spandagou, I. (2006). Inclusive discourse in Greece: strong voices, weak policies. International Journal of Inclusive Education, 10, 2/3, Ζώνιου-Σιδέρη, Α., Καραγιάννη, Π., Ντεροπούλου-Ντέρου, Ε., Παπασταυρινίδου, Γ. και Σπανδάγου, Η. (2005). Η σηµασία και ο ρόλος το αναλυτικού προγράµµατος στην ενταξιακή εκπαίδευση των τυφλών παιδιών στην Ελλάδα. Στο: Α. Ζώνιου-Σιδέρη και Η. Σπανδάγου (επιµ.) Εκπαίδευση και τύφλωση: Σύγχρονες τάσεις και προοπτικές (σς ). Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. 8

ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων

ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων ΠΡΑΞΗ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» των Αξόνων Προτεραιότητας 1,2 & 3 του Επιχειρησιακού Προγράμματος«Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία.

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Ανάμεσα στους πολλούς ορισμούς της αναπηρίας διακρίνονται αυτοί που δίνουν έμφαση -στο φυσικό μειονέκτημα τουατόμουωςβιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Φεβρουάριος 2012 σκοπός Κατανόηση της φύσης και της έννοιας της αναπηρίας της έκτασης και κατηγοριοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΒΑΛΙΑΝΤΖΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΔΟΜΗ ΕΣΠΑ ΤΟΜΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ Β3 Ταχ. Δ/νση : Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής:

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής: Κωδικός Μαθήµατος Τίτλος Μαθήµατος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-627DL Αισθητηριακές ιαταραχές: 9 Κώφωση-απώλεια ακοής, τύφλωση-απώλεια όρασης Τµήµα Εξάµηνο Προαπαιτούµενα Παιδαγωγικών Σπουδών Μορφές Ειδικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ1Υ9-Ω1Ξ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΑΔΑ: ΒΛ1Υ9-Ω1Ξ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΜΟΝΑΔΕΣ Β1, Β3 Ταχ. Δ/νση : Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. - Πόλη : 151 80 - Μαρούσι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΜΟΝΑΔΑ Β3 Ταχ. Δ/νση : Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. - Πόλη : 151 80 - Μαρούσι

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις Σύγχρονες αντιλήψεις στο χώρο της παιδαγωγικής Επιστήµης θεωρούν την Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης Σε µια κοινωνία ίσων ευκαιριών όλοι έχουν δικαίωµα στην εκπαίδευση και τη µάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθεσία Εκπαιδευτικό πλαίσιο

Νομοθεσία Εκπαιδευτικό πλαίσιο Νομοθεσία Εκπαιδευτικό πλαίσιο Μέσα σ αυτό το πλαίσιο, η ειδική αγωγή δεν αποτελεί πλέον έναν εξειδικευμένο κλάδο, αλλά μια ευρεία επιστημονική περιοχή που προσεγγίζεται από διάφορες επιστήμες. Πέρα όμως

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας Αναπηρία: όροι και ορισμοί Η έννοια της διαφορετικότητας Η Αναπηρία στην Αρχαία Ελλάδα Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει τον τυφλό ποιητή, ο οποίος συχνά ήταν προσκεκλημένος στο παλάτι και είχε την εύνοια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.1. Εισαγωγική ενημέρωση για τη φιλοσοφία, τους σκοπούς και την ανάπτυξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία"

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία Newsletter No. 3 Α ρίλιος 2007 Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Έργο: "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία" Επιµέλεια: ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ

ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ Ανάγκη υποστήριξης για προσωπική αυτονομία... 3 Ανεξάρτητη διαβίωση... 3 Αντισταθμιστικά μέσα... 3 Άτομα με μειωμένη κινητικότητα....

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. ΝΟΜΟΣ 3699/2008 - ΦΕΚ 199/Α /2.10.2008 Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2015

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΘΕ 1.2. Ζητήματα εκπαιδευτικής πολιτικής σε θέματα ένταξης Νομοθεσία για Ειδική Αγωγή 1. Ν. 1143/1981,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1)

ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Αντώνης Κ. Τραυλός (B.A., M.A., Ph.D.) Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 1 ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (1) Οι μεταπτυχιακοί/ες φοιτητές/τριες θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Τα περιεχόμενα του Οδηγού Τύφλωση και Εκπαίδευση Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας: Γενικές Αρχές και Προσεγγίσεις Η Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο:

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟ ΙΚΑ ΜΕ ΚΡΙΤΕΣ 1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ιδεολογικά, θεσµικά και πρακτικά ζητήµατα». ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Επιστηµονική Επετηρίδα

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ : ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ I I ΘΕΜΑ: ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Α. Μ. Ε. Α) ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κα. ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Εξέταση µαθητών µε αναπηρία & ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

Εξέταση µαθητών µε αναπηρία & ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Εξέταση µαθητών µε αναπηρία & ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 2544 30 Δεκεμβρίου 2009 Αριθμ. Φ.253/155439/Β6 (1) Εξέταση μαθητών με αναπηρία και ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Α ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ... ΜΕΡΟΣ Α ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ειδική Αγωγή στην Εκπαίδευση. Κωνσταντίνος Πολυχρόνης Ειδικός Παιδαγωγός Σύμβουλος αγωγής Δυσλεξίας & Αυτισμού Davis

Η Ειδική Αγωγή στην Εκπαίδευση. Κωνσταντίνος Πολυχρόνης Ειδικός Παιδαγωγός Σύμβουλος αγωγής Δυσλεξίας & Αυτισμού Davis α Η Ειδική Αγωγή στην Εκπαίδευση Κωνσταντίνος Πολυχρόνης Ειδικός Παιδαγωγός Σύμβουλος αγωγής Δυσλεξίας & Αυτισμού Davis ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» 2014 Άρθρο 1 Έννοιες - Σκοπός Εκπαίδευση είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία

Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία Κείμενο Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία - 16540 Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Ενταξιακή Εκπαίδευση & Κοινωνική Δικαιοσύνη στη Σύγχρονη Εποχή: Ερωτήματα και Προβληματισμοί

Ενταξιακή Εκπαίδευση & Κοινωνική Δικαιοσύνη στη Σύγχρονη Εποχή: Ερωτήματα και Προβληματισμοί Ενταξιακή Εκπαίδευση & Κοινωνική Δικαιοσύνη στη Σύγχρονη Εποχή: Ερωτήματα και Προβληματισμοί Αθηνά Ζώνιου-Σιδέρη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) Δεκαοχτώ χρόνια έχουν περάσει από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΗ ΑΓΩΓΗ και ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ. Κατάρτιση του προσωπικού των σχολείων Ειδικής Αγωγής στον Επαγγελµατικό Προσανατολισµό

ΕΙ ΙΚΗ ΑΓΩΓΗ και ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ. Κατάρτιση του προσωπικού των σχολείων Ειδικής Αγωγής στον Επαγγελµατικό Προσανατολισµό ΕΙ ΙΚΗ ΑΓΩΓΗ και ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ Κατάρτιση του προσωπικού των σχολείων Ειδικής Αγωγής στον Επαγγελµατικό Προσανατολισµό Επιµορφωτικό Σεµινάριο ετήσιας διάρκειας (420 ωρών) για εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχ. Σύμβουλος 10 ης Περιφέρειας ΕΑΕ & Β ΚΕΔΔΥ Θεσ/νίκης Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Κορδελιού Ευόσμου 29/2/2016 8:00-14:00

Σχ. Σύμβουλος 10 ης Περιφέρειας ΕΑΕ & Β ΚΕΔΔΥ Θεσ/νίκης Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Κορδελιού Ευόσμου 29/2/2016 8:00-14:00 «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Η/ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ» ΣΤΟΥΣ ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1, 2 & 3 (MIS 520707, 485613, 485614) ΤΟΥ Ε.Π. «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση

Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Τίτλος μαθήματος: Παιδιά με ειδικές ανάγκες: Διδασκαλία και μάθηση Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1380 Διδάσκων: Βασίλης Στρογγυλός, vstroggilos@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 7 ο Μονάδες ECTS: 5 Διαδικτυακός

Διαβάστε περισσότερα

α) προσαρµογή της διδασκαλίας βάσει του Εξατοµικευµένου Εκπαιδευτικού Προγράµµατος (ΕΕΠ) του µαθητή που σχεδιάζεται αξιολογείται και τροποποιείται

α) προσαρµογή της διδασκαλίας βάσει του Εξατοµικευµένου Εκπαιδευτικού Προγράµµατος (ΕΕΠ) του µαθητή που σχεδιάζεται αξιολογείται και τροποποιείται Αριθ. 102357/Γ6 Ένταξη, φοίτηση και αποφοίτηση των ατόµων µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε όλους τους τύπους των σχολείων Ειδικής Αγωγής και τα Τµήµατα Ένταξης. Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΗΛΩΣΗ. Επαναφέρουµε σήµερα ενώπιον σας και ενώπιον της κυπριακής κοινωνίας ένα πολύ σηµαντικό θέµα.

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΗΛΩΣΗ. Επαναφέρουµε σήµερα ενώπιον σας και ενώπιον της κυπριακής κοινωνίας ένα πολύ σηµαντικό θέµα. ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΗΛΩΣΗ Θέµα: Το έλλειµµα ισότητας στην διαδικασία εξεύρεσης προσωπικού, µέσω των καταχωρήσεων στον Τύπο Φίλες και φίλοι εκπρόσωποι των ΜΜΕ, Σας ευχαριστώ θερµά για τη σηµερινή παρουσία σας, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Αιρεσιμότητα 3. Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης

Γενική Αιρεσιμότητα 3. Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης Γενική Αιρεσιμότητα 3 ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης Το κείµενο αυτό αποτελεί το σχεδιασµό εκπαιδευτικής παρέµβασης, η οποία θα επιτρέψει τη δηµιουργία µιας κοινής αντίληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Ράλλης Γκέκας. Διευθύνων Σύμβουλος Ε.Ε.Τ.Α.Α. A.E.

Ράλλης Γκέκας. Διευθύνων Σύμβουλος Ε.Ε.Τ.Α.Α. A.E. Ράλλης Γκέκας Διευθύνων Σύμβουλος Ε.Ε.Τ.Α.Α. A.E. 100 100 100 100 100 100 Ε.Ε. Ελλάδα 90 80 70 93 94 87 79 75 60 50 40 30 20 10 0 2008 2009 2010 2011 2012 Πηγή: Eurostat Ε.Ε. Ελλάδα 30 25 24,2 27,4 20

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Αιρεσιμότητα 3. Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης

Γενική Αιρεσιμότητα 3. Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης Γενική Αιρεσιμότητα 3 ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης Το κείµενο αυτό αποτελεί το σχεδιασµό εκπαιδευτικής παρέµβασης, η οποία θα επιτρέψει τη δηµιουργία µιας κοινής αντίληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ

Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ Ανέστης Στάθης Αναπληρωτής Γ. Γραµµατέας & Γραµµατέας Τύπου ΓΣΕΕ Αθήνα, 14 Φεβρουαρίου 2011 Με

Διαβάστε περισσότερα

Οι διακρίσεις στην απασχόληση παραμένουν μεγάλες σήμερα παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν γίνει στη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια.

Οι διακρίσεις στην απασχόληση παραμένουν μεγάλες σήμερα παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν γίνει στη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Οι διακρίσεις στην απασχόληση παραμένουν μεγάλες σήμερα παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν γίνει στη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια. Οι διακρίσεις συνδέονται άμεσα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ. Τίτλος Στόχος και Περιεχόµενα Λέξεις-Κλειδιά Στόχος της ιάλεξης: Περιεχόµενα της διάλεξης. Βασική Βιβλιογραφία

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ. Τίτλος Στόχος και Περιεχόµενα Λέξεις-Κλειδιά Στόχος της ιάλεξης: Περιεχόµενα της διάλεξης. Βασική Βιβλιογραφία MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευµένα κριτήρια που εφαρµόζονται στις αξιολογήσεις Πράξεων µε τη διαδικασία Συγκριτικής Αξιολόγησης όλων των κατηγοριών πράξεων του

Εξειδικευµένα κριτήρια που εφαρµόζονται στις αξιολογήσεις Πράξεων µε τη διαδικασία Συγκριτικής Αξιολόγησης όλων των κατηγοριών πράξεων του Εξειδικευµένα κριτήρια που εφαρµόζονται στις αξιολογήσεις Πράξεων µε τη διαδικασία Συγκριτικής Αξιολόγησης όλων των κατηγοριών πράξεων του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση», εξαιρουµένων

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 1η: Εισαγωγή, Έννοιες, Ορισμοί Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Καθορισμός Διαδικασίας Σχεδιασμού, Υλοποίησης και Αξιολόγησης Προγραμμάτων Συνεκπαίδευσης. Αποφασίζουμε

ΘΕΜΑ: Καθορισμός Διαδικασίας Σχεδιασμού, Υλοποίησης και Αξιολόγησης Προγραμμάτων Συνεκπαίδευσης. Αποφασίζουμε ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙO ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. & Δ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ταχ. Δ/νση : Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. - Πόλη : 151 80 - Μαρούσι

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Υποστηριζόμενη Απασχόληση (εφεξής ΥπΑπ) έχει αναπτύξει έναν Κώδικα Δεοντολογίας, που περιλαμβάνει την αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης.

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης. Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κας Σωτηρούλας Χαραλάμπους, στο Συνέδριο της Κυπριακής Προεδρίας με θέμα «Εξαλείφοντας το Χάσμα Αμοιβών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών: Καλές Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ανάργυρος Καραπέτσας, Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Ανάργυρος Καραπέτσας, Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος καταρτιζομένων «Πρόγραμμα κατάρτισης στις αναπτυξιακές διαταραχές παιδιών και εφήβων (Συμπτωματολογία Αξιολόγηση Παρέμβαση)». Το Εργαστήριο Νευροψυχολογίας του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014 «Εκπαιδευτικό υλικό και λογισμικό για μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Γελαστοπούλου Μαρία, Ειδική Παιδαγωγός, ΙΕΠ Κουρμπέτης Βασίλης, Σύμβουλος Α, ΙΕΠ Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 9: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΥΦΛΩΣΗ Εισαγωγή Ένα βιβλίο περί εκπαίδευσης και τύφλωσης θα εντασσόταν, μέχρι το πολύ πρόσφατο παρελθόν, στη βιβλιογραφία της ειδικής αγωγής και θα προκαλούσε το ενδιαφέρον ενός πολύ συγκεκριμένου, και ως εκ

Διαβάστε περισσότερα

Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων,

Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων, Ο σκοπός του Κώδικα Συμπεριφοράς Κατά του Ρατσισμού στο σχολείο μας είναι: α)η αναγνώριση των οποιωνδήποτε άμεσων ή έμμεσων, σκόπιμων ή άσκοπων λόγων, πράξεων και διαδικασιών που οδηγούν σε αρνητικές διακρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Αγωγή

Εισαγωγή στην Ειδική Αγωγή Εισαγωγή στην Ειδική Αγωγή Ενότητα 1: Σύγχρονες ερμηνευτικές προσεγγίσεις της αναπηρίας: η πολυπλοκότητα του ορισμού της αναπηρίας Ευδοξία Ντεροπούλου-Ντέρου Σχολή Επιστημών της Αγωγής Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη

Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη Σωτήρης Τοκαμάνης Φιλόλογος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Ν. Ηρακλείου Διαπολιτισμική εκπαίδευση: σύγχρονη ανάγκη Από τη δεκαετία του 1990 επισυνέβη μια μεταβολή στη σύνθεση της ελληνικής κοινωνίας, ως συνέπεια της αθρόας

Διαβάστε περισσότερα

«Προφορικές εξετάσεις: θεσμικό πλαίσιο και παιδαγωγική τεκμηρίωση» Θεσσαλονίκη 7/4/2016

«Προφορικές εξετάσεις: θεσμικό πλαίσιο και παιδαγωγική τεκμηρίωση» Θεσσαλονίκη 7/4/2016 «Προφορικές εξετάσεις: θεσμικό πλαίσιο και παιδαγωγική τεκμηρίωση» Θεσσαλονίκη 7/4/2016 Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Νομοθετικό πλαίσιο Τα θέματα Ειδικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών

Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών Tο ανά χείρας βιβλίο με τον πρωτότυπο τίτλο Educating the Deaf: Psycho - logy, Principles, and Practices του Donald F. Moores προσεγγίζει πολύπλευρα και με ολοκληρωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ Πλαίσιο πολιτικής ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Διεθνή στοιχεία δείχνουν ότι τα άτομα με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή]

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] 41 Διαγώνισµα 121 Κριτική Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] Η αξιολόγηση των µαθητών στο σχολείο είναι µια διαδικασία στενά συνυφασµένη µε τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση µε τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΙΚΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΙΚΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΙΚΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1.

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ Εγνατίας 156, 54006 Θεσσαλονίκη Γραφείο Τύπου: Μιχάλης Δώσσας Τηλ: 2310.891.311, 6974.487.128 Φαξ: 2310.891.313 Ε-mail: gtypou@uom.gr, mikegd@uom.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αρ. σελ.: 5 Θεσσαλονίκη, Τρίτη, 10 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τι σημαίνει Διαφοροποίηση; Είναι μια συνθετική παιδαγωγική προσέγγιση που συνάδει με τις

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Ιστορική Αναδρομή Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Μοντέλο αναπηρίας Ιατρικό μοντέλο: Η αναπηρία κατανοείται από βιολογικής πλευράς και επομένως το άτομο με αναπηρία θεωρείται ότι έχει ανάγκη από ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

πρόγραμμα εκπαίδευσης

πρόγραμμα εκπαίδευσης πρόγραμμα εκπαίδευσης στις μαθησιακέςδυσκολίες Υπεύθυνη: Δρ. Κατερίνα Μανιαδάκη Ψυχολόγος Επίκ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Αθήνας Κάθε Τετάρτη, 20.30-22.00 με έναρξη στις 3 Μαρτίου 2010 και διάρκεια 8 μήνες Ψυχολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Ίσες Ευκαιρίες. 1.1 Η Bloomsbury International υπάρχει για να εκπαιδεύσει και να καταρτίσει τους ανθρώπους της, στη πλήρη δυναμικοτητά τους.

Ίσες Ευκαιρίες. 1.1 Η Bloomsbury International υπάρχει για να εκπαιδεύσει και να καταρτίσει τους ανθρώπους της, στη πλήρη δυναμικοτητά τους. Ίσες Ευκαιρίες Διαδικασία: 1. Βεβαιωθείτε ότι η δήλωση της πολιτικής μας ίσων ευκαιριών περιλαμβάνεται στη σύμβαση εργασίας και στα εγχειρίδια των καθηγητων και του προσωπικού. 2. Βεβαιωθείτε ότι ανά πάσα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 8 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠ Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Ποιοτικά Κριτήρια Ένταξης Πράξεων ανά Ειδικό Στόχο

ΕΠ Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Ποιοτικά Κριτήρια Ένταξης Πράξεων ανά Ειδικό Στόχο ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΝΑ ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 1,2,3 Αναβάθµιση της ποιότητας της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΗΣΗΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΗΣΗΣ SYLLABUS Vellum Global Educational Services A.E. 2015 Έκδοση 1.0 Εξεταστέα Ύλη 2015 Vellum Global Educational Services A.E. Αναγεννήσεως 46 & Αναγνωσταρά 13 / Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΗΣΗΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΗΣΗΣ SYLLABUS Vellum Global Educational Services A.E. 2014 Έκδοση 1.0 Εξεταστέα Ύλη 2015 Vellum Global Educational Services A.E. Αναγεννήσεως 46 & Αναγνωσταρά 13 / Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα