Μ. Κατσούλη, Β. Πολυχνιάτου, Κ.Τζιά. Ηρώων Πολυτεχνείου 5, Πολυτεχνειούπολη, Ζωγράφου, ΑΘΗΝΑ, 15780

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μ. Κατσούλη, Β. Πολυχνιάτου, Κ.Τζιά. Ηρώων Πολυτεχνείου 5, Πολυτεχνειούπολη, Ζωγράφου, ΑΘΗΝΑ, 15780"

Transcript

1 ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΕΝ ΟΓΕΝΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΕ W/O ΝΑΝΟΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑ Ο ΧΩΡΙΣ ΣΥΝ- ΕΠΙΦΑΝΕΙΟ ΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ - ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ Ι ΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ Μ. Κατσούλη, Β. Πολυχνιάτου, Κ.Τζιά Eργαστήριο Χηµείας και Τεχνολογίας Τροφίµων, Σχολή Χηµικών Μηχανικών Ηρώων Πολυτεχνείου 5, Πολυτεχνειούπολη, Ζωγράφου, ΑΘΗΝΑ, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία εξετάζεται η δυνατότητα σχηµατισµού και οι φυσικοχηµικές ιδιότητες w/o νανογαλακτωµάτων µε βάση το ελαιόλαδο µε ενσωµάτωση ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου µε αµφιφιλικό χαρακτήρα, χρησιµοποιώντας µη-ιονικούς γαλακτωµατοποιητές (Tween 20 και Tween 40), χωρίς την προσθήκη συν-επιφανειοδραστικής ουσίας. Τα ενδογενή συστατικά που µελετήθηκαν ήταν: γαλλικό οξύ, καφεϊκό οξύ, κερσετίνη, συριγγικό οξύ, βανιλικό οξύ και ασκορβικό οξύ. Αρχικά, µε βάση τα ψευδο-τριµερή διαγράµµατα φάσης (έλαιο-νερό-γαλακτωµατοποιητής) που κατασκευάστηκαν, όπου παρουσιάζονται τα σταθερά νανο-γαλακτώµατα, προσδιορίστηκε η γαλακτωµατοποιητική ικανότητα καθενός ενδογενούς συστατικού χωριστά όπως και του γαλακτωµατοποιητή. Στη συνέχεια παρασκευάστηκαν νανογαλακτώµατα στις επιτρεπόµενες αναλογίες όπως καθορίστηκαν από τα διαγράµµατα φάσης και επεξεργάστηκαν τα δεδοµένα που προέκυψαν από τον προσδιορισµό των ιδιοτήτων τους. Η επίδραση καθενός ενδογενούς συστατικού χωριστά, όπως και του είδους του γαλακτωµατοποιητή και της συγκέντρωσής του στα συστήµατα νανογαλακτωµάτων αξιολογήθηκε µε βάση τη διάµετρο των σταγονιδίων, τη σταθερότητα, τη θολότητα, το ιξώδες, και το χρώµα των γαλακτωµάτων. Από τα αποτελέσµατα αυτής της µελέτης συµπεραίνεται αρχικά ότι είναι δυνατόν να παρασκευαστούν σταθερά w/o νανογαλακτώµατα µε βάση το ελαιόλαδο χωρίς την προσθήκη συν-επιφανειοδραστικής ουσίας. Επιπλέον αποδείχτηκε ότι η προσθήκη ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου επηρέασε θετικά τις ιδιότητες των γαλακτωµάτων. Τέλος, προσδιορίστηκε ο πιο αποτελεσµατικός τύπος ενδογενούς συστατικού και γαλακτωµατοποιητή καθώς και η βέλτιστη αναλογία στην οποία πρέπει να προστεθεί στο σύστηµα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα w/o (νερό-σε-έλαιο) νανογαλακτώµατα παρουσιάζουν µεγάλο ενδιαφέρον για τη βιοµηχανία τροφίµων και βρίσκουν χρήση σε διάφορες εφαρµογές τροφίµων. Περιέχουν σταγονίδια πολύ µικρής διαµέτρου (10<d<500 nm) και έχουν έναν αριθµό δυνητικών πλεονεκτηµάτων έναντι των συµβατικών γαλακτωµάτων για τον εγκλεισµό και τη διανοµή υδρόφιλων ουσιών (βιοενεργών συστατικά) σε τρόφιµα και ποτά [1,2]. Χαρακτηρίζονται από υψηλή οπτική καθαρότητα, κινητική σταθερότητα και αυξηµένη βιοδιαθεσιµότητα. Μπορούν να βελτιώσουν τη διαλυτότητα µη αναµίξιµων, κατά τα άλλα, υγρών, ενώ προσδίδουν µεγάλη επιφάνεια αλληλεπίδρασης ανάµεσα στο νερό και τη λιπαρή φάση. Τα συστήµατα αυτά περιέχουν µικροδοµές διαφορετικής πολικότητας µέσα στο µονοφασικό διάλυµα που µπορούν να θεωρηθούν ως νανοφάσεις [3]. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο επιλέχθηκε ως κύριο συστατικό των νανογαλακτωµάτων, λόγω της υψηλής θρεπτικής του αξίας και της µεγάλης σταθερότητάς του στην οξείδωση. Είναι ανώτερο σε σύγκριση µε άλλα φυτικά έλαια, καθώς χρησιµοποιείται σε φυσική µορφή και έχει µοναδικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά. Το ελαιόλαδο περιέχει φυσικά αντιοξειδωτικά συστατικά και σε συνδυασµό µε τη σύνθεση των λιπαρών οξέων του έχει θετική επίδραση στην υγεία και ως εκ τούτου θεωρείται λειτουργικό τρόφιµο [4]. Παράλληλα υπάρχει τάση για αντικατάσταση των χηµικών γαλακτωµατοποιητών από φυσικές ουσίες καθώς µπορεί να προκαλέσουν προβλήµατα υγείας ή να µειώσουν τη διατροφική αξία των τροφίµων. Οι έρευνες προσανατολίζονται στην εύρεση αµφιφιλικών ουσιών εγκεκριµένων για τρόφιµα µε γαλακτωµατοποιητικές ιδιότητες [5]. Οι ουσίες αυτές θα πρέπει να παρουσιάζουν αντίστοιχα τεχνολογικά χαρακτηριστικά µε τους χηµικούς γαλακτωµατοποιητές, να έχουν παρόµοιες λειτουργικές ιδιότητες και χαµηλό κόστος. Τέτοιες αµφιφιλικές ουσίες εµφανίζονται στα ακατέργαστα έλαια ως ενδογενή µικροσυστατικά των ελαιούχων καρπών ή σπόρων και είναι υπεύθυνα για διάφορους φυσικούς κολλοειδείς σχηµατισµούς [5]. Από έρευνες έχει αποδειχθεί ότι ορισµένα ενδογενή φαινολικά µικροσυστατικά του ελαιόλαδου, λόγω της χηµικής δοµής τους, µπορούν να λειτουργήσουν ως επιφανειοδραστικές ουσίες, προσφέροντας γαλακτωµατοποιητική σταθερότητα, ενώ παράλληλα µπορούν να αυξήσουν την οξειδωτική σταθερότητα της ελαιώδους φάσης. Πιο συγκεκριµένα έχει αποδειχθεί ότι η προσθήκη των φαινολικών συστατικών: κερσετίνη και γαλλικό οξύ σε γαλακτώµατα µε βάση το ελαιόλαδο αυξάνει την οξειδωτική και γαλακτωµατοποιητική σταθερότητά τους [6-11].

2 Για τους παραπάνω λόγους, µελετήθηκε η δυνατότητα σχηµατισµού και οι φυσικοχηµικές ιδιότητες w/o νανογαλακτωµάτων µε βάση το ελαιόλαδο µε ενσωµάτωση ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου µε αµφιφιλικό χαρακτήρα, χρησιµοποιώντας µη-ιονικούς γαλακτωµατοποιητές (Tween 20 και Tween 40) και χωρίς την προσθήκη συν-επιφανειοδραστικής ουσίας. Τα ενδογενή συστατικά του ελαιόλαδου που µελετήθηκαν ήταν: το γαλλικό οξύ, το καφεϊκό οξύ, η κερσετίνη, το συριγγικό οξύ, το βανιλικό οξύ και το ασκορβικό οξύ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΥΛΙΚΑ Για τα νανογαλακτώµατα χρησιµοποιήθηκε εξευγενισµένο ελαιόλαδο, χορηγία της Μινέρβα Α.Ε. Χρησιµοποιήθηκαν οι χηµικοί γαλακτωµατοποιητές: µονολαυρική πολυοξυαιθυλενο-σορβιτάνη (Tween 20) (HLB=16,7), µονοπαλµιτική πολυοξυ-αιθυλενο-σορβιτάνη (Tween 40) (HLB=15,6), γαλλικό οξύ (gallic acid), ασκορβικό οξύ (ascorbic acid), βανιλικό οξύ (vanilic acid), καφεϊκό οξύ (caffeic acid), συριγγικό οξύ (syringic acid) και κερσετίνη (quercetin) της Across Organics (New Jersey, USA), και απιονισµένο νερό. ΜΕΘΟ ΟΙ Κατασκευή διαγραµµάτων φάσης των νανογαλακτωµάτων Για την κατασκευή των διαγραµµάτων φάσης ακολουθήθηκε η εξής διαδικασία: Σε ορισµένη ποσότητα ελαιόλαδου, το οποίο διατηρείται στους 40 o C (µε τη βοήθεια υδατόλουτρου), προστίθεται κατάλληλη ποσότητα γαλακτωµατοποιητή, ώστε η τελική ποσότητα του µίγµατος να είναι 50 g, και γίνεται ανάµιξη του µίγµατος µε οµογενοποιητή υψηλής ταχύτητας (CAT Unidrive 1000 homogenizer) στις 12,000 rpm για 10 min. οκιµάστηκαν αναλογίες γαλακτωµατοποιητή-ελαίου από 0-6% κ.β. του τελικού µίγµατος µε βήµα µεταβολής 2% κ.β. Στη συνέχεια προστίθεται απιονισµένο νερό, ίδιας θερµοκρασίας, στάγδην, µε ρυθµό (50 µl/30 s) µέχρις ότου το γαλάκτωµα να µην προκύπτει διαυγές, όπως επιβεβαιώνεται µέσω µέτρησης της θολότητάς του. Παρασκευή νανογαλακτωµάτων Τα νανογαλακτώµατα παρασκευάστηκαν στις αναλογίες (έλαιο:γαλακτωµατοποιητής:υδατική φάση) που ήταν εφικτό να σχηµατιστούν, όπως προέκυψε από τα διαγράµµατα φάσης και µε την ίδια διαδικασία όπως περιγράφηκε παραπάνω. Το ελαιόλαδο αναµιγνύεται µε την επιθυµητή ποσότητα γαλακτωµατοποιητή (αναλογίες: 1, 2, 4, 6 % κ.β. γαλακτωµατωποιητή/τελικό µίγµα) στους 40 o C για 10 min και ακολούθως προστίθεται η υδατική φάση 40 o C σε αναλογία 2% κ.β. στο τελικό µίγµα στάγδην (50 µl/30 s) στις 12,000 rpm, στην οποία έχουν διαλυτοποιηθεί προηγουµένως τα φαινολικά συστατικά του ελαιόλαδου σε αναλογία 0,1 % υπό συνεχή ανάδευση. Προσδιορισµός σταθερότητας γαλακτώµατος µε βάση το ελαιόλαδο Η σταθερότητα των γαλακτωµάτων µε βάση το ελαιόλαδο προσδιορίστηκε βάσει του διαχωρισµού φάσης λόγω διαφοράς ειδικού βάρους: 20 ml του παρασκευαζόµενου γαλακτώµατος µεταφέρονται σε γυάλινους βαθµονοµηµένους σωλήνες των 20 ml και αποθηκεύονται για 4 εβδοµάδες στους 25 C. Η αποκορύφωση των λιπαρών και η δηµιουργία ιζήµατος προσδιορίζεται από την αναλογία του όγκου της κορυφής και του ιζήµατος επί του συνολικού όγκου του γαλακτώµατος. Ο είκτης σταθερότητας γαλακτώµατος (ESI) υπολογίζεται από το ύψος της κορυφής (HC) και το ύψος του ιζήµατος (HS) και δίνεται ως ποσοστό του αρχικού ύψους γαλακτώµατος (ΗΕ): ESI (%) = 100 [HE-(HS + HC)] / HE (1) Προσδιορισµός ιξώδους γαλακτώµατος Το ιξώδες των γαλακτωµάτων προσδιορίστηκε µε το ιξωδόµετρο Brοοkfield (Brookfield Engineering Laboratories Inc., Stoughton, MA). Συγκεκριµένα σε θερµοκρασία δωµατίου προστέθηκαν 60 ml από το γαλάκτωµα προς µέτρηση σε ειδικό δοχείο. Στη συνέχεια επιλέγεται το στέλεχος S61 και λαµβάνεται η µέτρηση σε σταθερή θερµοκρασία 25 o C. Προσδιορισµός µεγέθους σταγονιδίων, διασποράς και ζ-δυναµικού γαλακτώµατος Το µέγεθος των σταγονιδίων, η κατανοµή του µεγέθους τους καθώς και το ζ-δυναµικό των σταγονιδίων των νανογαλακτωµάτων µε βάση το ελαιόλαδο προσδιορίστηκε µε υναµική Σκέδασης Φωτός - Dynamic Light Scattering DLS (Zetasizer nano-zs 2000, Malvern Instruments Ltd, UK). Οι µετρήσεις έγιναν στους 25 o C και οι τιµές του ζ-δυναµικού υπολογίστηκαν από την εξίσωση Helmholtz-Smoluckowski, ενώ τα δεδοµένα διορθώθηκαν µέσω του ιξώδους, του δείκτη διάθλασης και της διηλεκτρικής σταθεράς του δείγµατος. Προσδιορισµός θολότητας γαλακτώµατος Η θολότητα των νανογαλακτωµάτων µε βάση το ελαιόλαδο προσδιορίστηκε µε θολοσίµετρο (HACH 2100N) στους 25 o C ως µέτρο της αναλογίας και του µεγέθους των σταγονιδίων της διεσπαρµένης φάσης. Προσδιορισµός χρώµατος γαλακτώµατος

3 Το χρώµα των νανογαλακτωµάτων µε βάση το ελαιόλαδο µετρήθηκε µε χρήση χρωµατόµετρου (Minolta CR 200 colorimeter). Το συνολικό χρώµα Ε, σύµφωνα µε τη µέθοδο CIELAB, παριστάνεται σε τρισδιάστατο σύστηµα µε συνιστώσες L*, a*, b*, όπου η L* αντιστοιχεί στη φωτεινότητα ή λαµπρότητα και κυµαίνεται από 0 έως 100, η παράµετρος α* µεταβάλλεται από πράσινο σε κόκκινο και η παράµετρος b* από µπλε σε κίτρινο, και υπολογίζεται από τη σχέση: E= a + b + L (2) Στατιστική επεξεργασία αποτελεσµάτων Τα δεδοµένα των µετρήσεων προέκυψαν ως µέσος όρος τριών επαναλήψεων, ενώ η επεξεργασία τους έγινε µε ανάλυση διακύµανσης (ANOVA) και µε χρήση του κριτηρίου διαφοράς Duncan's test µε το λογισµικό STATISTICA v. 7.0 (Statsoft Inc., Tulsa, USA). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Τα συστήµατα νανογαλακτωµάτων µπορούν να σχηµατιστούν µε κατάλληλες αναλογίες ελαίου, νερού και γαλακτωµατοποιητή. Προκειµένου να σχεδιαστούν w/ο νανογαλακτώµατα µε βάση το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο δοκιµάστηκαν διάφοροι συνδυασµοί ελαίου-νερού-επιφανειοδραστικού, ενώ στην υδατική φάση δοκιµάστηκε η προσθήκη 6 διαφορετικών ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου, ώστε να βρεθεί ο καλύτερος τύπος και αναλογία γαλακτωµατοποιητή, αλλά και να προσδιοριστεί η επιφανειοδραστική ικανότητα των ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου. Κατασκευή ιαγραµµάτων Φάσης µε χηµικούς γαλακτωµατοποιητές Προκειµένου να διερευνηθεί η επίδραση του είδους του γαλακτωµατοποιητή, αλλά και της προσθήκης ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου στην υδατική φάση w/o νανογαλακτωµάτων χωρίς την προσθήκη συνεπιφανειοδραστικής ουσίας κατασκευάστηκαν χωριστά διαγράµµατα φάσης για τους δύο γαλακτωµατοποιητές (Tween 20, Tween 40) σε συνδυασµό µε τα 6 ενδογενή συστατικά του ελαιόλαδου (γαλλικό οξύ, ασκορβικό οξύ, καφεϊκό οξύ, συριγγικό οξύ, βανιλικό οξύ, κερσετίνη) σε αναλογία 0,1% w/w επί της υδατικής φάσης που µελετήθηκαν καθώς και τυφλό δείγµα (Σχήµα 1). Η περιοχή κάτω από τη γραµµή τάσης στο διάγραµµα φάσης περιγράφει το πεδίο των αναλογιών των τριών συστατικών που µε ανάµιξή τους µπορούν να αποδώσουν νανογαλάκτωµα. Σχήµα 1. Τριαδικά διαγράµµατα φάσης νανογαλακτωµάτων µε εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο-υδατική φάσηγαλακτωµατοποιητή στους 40 C. Η συγκέντρωση του γαλακτωµατοποιητή αυξάνεται από τα αριστερά προς τα δεξιά και η συγκέντρωση του νερού από κάτω προς τα πάνω (a. Tween 20-τυφλό, b. Tween 40-τυφλό, c. Tween 20-γαλλικό, d. Tween 40-γαλλικό, e.tween 20-ασκορβικό, f. Tween 40-ασκορβικο, g. Tween 20-βανιλικό, h. Tween 40-βανιλικό, i. Tween 20-συριγγικό, j. Tween 40-συριγγικό, k. Tween 20-καφεϊκό, l. Tween 40-καφεϊκο m. Tween 20-κερσετίνη, n. Tween 40-κερσετίνη, αντιστοίχως)

4 Από τα παραπάνω διαγράµµατα προέκυψε αρχικά ότι είναι δυνατή η παρασκευή w/o νανογαλακτωµάτων µε βάση το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο χωρίς την προσθήκη συν-επιφανειοδραστικής ουσίας. Το γεγονός, ότι η το εύρος που ορίζεται από τη γραµµή τάσης είναι µικρό, οφείλεται στο ότι το ελαιόλαδο έχει µικρή διηλεκτρική σταθερά (ε 5) και εποµένως είναι δύσκολο να παρασκευαστούν σταθερά ηλεκτροστατικά συστήµατα νανογαλακτωµάτων µε µη πολική συνεχή βάση. Σε όλες τις περιπτώσεις, αύξηση της συγκέντρωσης των γαλακτωµατοποιητών είχε ως αποτέλεσµα τη διαλυτοποίηση µεγαλύτερης ποσότητας νερού στο σύστηµα µε µορφή νανογαλακτώµατος µέχρι µίας συγκεκριµένης συγκέντρωσης γαλακτωµατοποιητή (~16-18%). Σε ένα σύστηµα νανογαλακτώµατος, η συγκέντρωση του γαλακτωµατοποιητή πρέπει γενικώς να είναι υψηλή, ώστε να παρέχεται ο αριθµός των επιφανειοδραστικών µορίων που απαιτούνται για τη σταθεροποίηση των µικροσταγονίδιων που παράγονται κατά την οµογενοποίηση του νανογαλακτώµατος. Ωστόσο, στα περισσότερα από τα συστήµατα που µελετήθηκαν, συγκέντρωση γαλακτωµατοποιητή µεγαλύτερη από 30% w/w είχε ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία παχύρευστου µίγµατος µε µορφή πηκτής καθώς δεν ήταν δυνατή η περαιτέρω διαλυτοποίηση γαλακτωµατοποιητή. Η προσθήκη ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου σε κάθε περίπτωση είχε θετική επίδραση στη δυνατότητα παρασκευής νανογαλακτώµατος. Εξαίρεση αποτελεί ο συνδυασµός του γαλακτωµατοποιητή Tween 40 µε την κερσετίνη. Η προσθήκη κερσετίνης επέδρασε αρνητικά στη γαλακτωµατοποιητική ικανότητα του γαλακτωµατοποιητή. Το εύρος της δυνατότητας παρασκευής νανογαλακτωµάτων επηρεάστηκε τόσο από το είδος του γαλακτωµατοποιητή όσο και από το είδος του ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου (Ρ<0.05). Ο γαλακτωµατοποιητής Tween 20 έδωσε καλύτερα αποτελέσµατα σε σχέση µε τον Tween 40. Όσον αφορά στα ενδογενή συστατικά το βανιλικό, καφεϊκό και συριγγικό οξύ διαφοροποιήθηκαν σηµαντικά, προσφέροντας µεγαλύτερο εύρος δυνατών συγκεντρώσεων για παρασκευή νανογαλακτωµάτων. Το ασκορβικό και το γαλλικό οξύ αύξησαν λιγότερο το εύρος, ενώ η κερσετίνη είχε ασήµαντη έως αρνητική επίδραση στη δηµιουργία νανογαλακτώµατος. Προσδιορισµός Σταθερότητας Γαλακτωµάτων Τα εµπορικά νανογαλακτώµατα είναι σηµαντικό να έχουν µεγάλο χρόνο ζωής και σταθερά ποιοτικά χαρακτηριστικά. Για αυτό εξετάστηκε η σταθερότητα των συστηµάτων και η επίδραση του χρόνου στο είκτη Σταθερότητας Γαλακτώµατος (ESI) ( ιάγραµµα 1). Στην παρούσα µελέτη προέκυψε ότι ο γαλακτωµατοποιητής Tween 20 προσέφερε µεγαλύτερη σταθερότητα σε όλα τα δείγµατα από ότι ο γαλακτωµατοποιητής Tween 40. Επιπλέον, τα δείγµατα χωρίς την προσθήκη γαλακτωµατοποιητή είχαν χαµηλότερη σταθερότητα από ότι τα δείγµατα µε αναλογίες γαλακτωµατοποιητή 1%, 2%, 4% και 6%. Τα νανογαλακτώµατα µε τη µέγιστη αναλογία (6%) γαλακτωµατοποιητή παρουσίασαν τη µεγαλύτερη σταθερότητα. Η σταθερότητα των γαλακτωµάτων χωρίς την προσθήκη γαλακτωµατοποιητή ήταν γενικώς χαµηλή. Το είδος και η αναλογία του βιοδραστικού συστατικού πρόσφερε επιπλέον σταθερότητα στα νανογαλακτώµατα. Τη µεγαλύτερη σταθερότητα στα νανογαλακτώµατα πρόσφεραν το βανιλικό και το γαλλικό οξύ. Από τις παραµέτρους που εξετάστηκαν (είδος και αναλογία γαλακτωµατοποιητή, είδος συστατικού), µόνο η αναλογία του γαλακτωµατοποιητή επηρέασε σηµαντικά το δείκτη σταθερότητας των γαλακτωµάτων (Ρ<0.05).

5 ιάγραµµα 1. Μεταβολή του δείκτη σταθερότητας των γαλακτωµάτων συναρτήσει του γαλακτωµατοποιητή και του είδους του συστατικού Ιξώδες Tο ιξώδες εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από τη δοµή του νανογαλακτώµατος, τον τύπο και το σχήµα των συσσωµατωµάτων, όπως και από τη συγκέντρωση και τις αλληλεπιδράσεις µεταξύ των διεσπαρµένων σωµατιδίων. Στην παρούσα µελέτη όλα τα νανογαλακτώµατα που δοκιµάστηκαν ήταν νευτωνικά ρευστά και η τιµή του ιξώδους κυµάνθηκε από 52,7 έως 80,5 cp ( ιάγραµµα 2). Όλα τα δείγµατα µετρήθηκαν σε θερµοκρασία 25 ο C. Παρατηρήθηκε τάση αύξησης του ιξώδους τους (cρ) αυξανοµένης της αναλογίας του γαλακτωµατοποιητή. Η µέγιστη τιµή ιξώδους παρουσιάστηκε για αναλογία γαλακτωµατοποιητή 6% και συγκεκριµένα στο γαλάκτωµα µε 6% Tween 20. Οι αναλογίες 1%, 2% και 4% και τα νανογαλακτώµατα χωρίς γαλακτωµατοποιητή είχαν τις µικρότερες τιµές ιξώδους. Τα νανογαλακτώµατα µε ενσωµατωµένο καφεϊκό οξύ παρουσίασαν τις µεγαλύτερες τιµές ιξώδους, ενώ τα αντίστοιχα χωρίς ενσωµάτωση κάποιου ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου τη µικρότερη τιµή ιξώδους. Τα νανογαλακτώµατα µε καφεϊκό και συριγγικό οξύ έδειξαν επίσης µεγάλες τιµές ιξώδους, ενώ το γαλλικό οξύ, το ασκορβικό οξύ, το βανιλικό οξύ και η κερσετίνη παρουσίασαν ενδιάµεσες τιµές ιξώδους. Από τις παραµέτρους που εξετάστηκαν (είδος και αναλογία γαλακτωµατοποιητή, είδος ενδογενούς συστατικού), η αναλογία και το είδος του γαλακτωµατοποιητή όπως και το είδος του ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου επηρέασαν σηµαντικά την τιµή του ιξώδους των γαλακτωµάτων (Ρ<0.05). ιάγραµµα 2: Μεταβολή της τιµής του ιξώδους συναρτήσει του γαλακτωµατοποιητή και του ενδογενούς συστατικού του ελαιολάδο Μέση διάµετρος σταγονιδίων (MD) Η κατανοµή µεγέθους σωµατιδίων θεωρείται ως το πιο σηµαντικό χαρακτηριστικό για την αξιολόγηση της σταθερότητας των γαλακτωµάτων. Έχουν πραγµατοποιηθεί έρευνες σχετικά µε το πώς επιδρούν τα συστατικά στο µέγεθος των σταγονιδίων. Το παρακάτω διάγραµµα ( ιάγραµµα 3) δείχνει το µέσο µέγεθος των σωµατιδίων των νανογαλακτωµάτων που παρασκευάστηκαν συναρτήσει της περιεκτικότητας του γαλακτωµατοποιητή (% w/w) και των διαφόρων ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου. Όπως παρατηρήθηκε τη µικρότερη µέση διάµετρο (MD) την εµφάνισαν τα δείγµατα µε 6% Tween 40 χωρίς προσθήκη κάποιου ενδογενούς συστατικού, όπως και το γαλάκτωµα στο οποίο είχε ενσωµατωθεί βανιλικό οξύ στην υδατική και δεν περιείχε καθόλου γαλακτωµατοποιητή. Το βανιλικό, το γαλλικό οξύ και το ασκορβικό οξύ παρουσίασαν τις µικρές τιµές µέσης

6 διαµέτρου σταγονιδίων. Όµως από τις µεταβλητές που εξετάστηκαν καµία δεν επηρέασε στατιστικά το µέγεθος των σταγονιδίων (MD) (Ρ>0.05). ιάγραµµα 3. Μεταβολή της τιµής της µέσης διαµέτρου (MD) των σταγονιδίων συναρτήσει του γαλακτωµατοποιητή και του ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου είκτης Πολυδιασποράς (PDI) Ο δείκτης πολυδιασποράς (PDI) υποδεικνύει τον τρόπο µε τον οποίο τα σταγονίδια διασπείρονται στη συνεχή φάση. Χαµηλό PDI σηµαίνει µονοδιεσπαρµένα νανογαλακτώµατα µε υψηλή σταθερότητα, ενώ υψηλό PDI πολυδιεσπαρµένα νανογαλακτώµατα µε χαµηλή σταθερότητα αντίστοιχα. Οι τιµές του δείκτη πολυδιασποράς κυµάνθηκαν µεταξύ του 0,029 και του 1 ( ιάγραµµα 4). Τα νανογαλακτώµατα µε συριγγικό, γαλλικό και καφεϊκό οξύ παρουσίασαν τις µεγαλύτερες τιµές PDI, ενώ τα νανογαλακτώµατα χωρίς ενσωµατωµένα ενδογενή συστατικά του ελαιόλαδου και τα νανογαλακτώµατα µε ενσωµατωµένο ασκορβικό οξύ εµφάνισαν τις µικρότερες τιµές δείκτη πολυδιασποράς. Τέλος, τα νανογαλακτώµατα µε ενσωµατωµένο βανιλικό οξύ και κερσετίνη εµφάνισαν µία ενδιάµεση τιµή δείκτη πολυδιασποράς (PDI). Από τους παράγοντες που εξετάστηκαν, το είδος του φαινολικού συστατικού επηρέασε την τιµή του δείκτη πολυδιασποράς (PDI) (P<0.05). ιάγραµµα 4. Μεταβολή της τιµής του δείκτη πολυδιασποράς (PDI) συναρτήσει του γαλακτωµατοποιητή και του ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου Μέτρηση θολότητας Τα παρασκευασµένα νανογαλακτώµατα αξιολογήθηκαν ως προς τη θολότητά τους, καθώς η µέτρηση αυτή παρέχει ένδειξη του µέσου µεγέθους και του βαθµού διασποράς των σταγονιδίων όπως επίσης και ένδειξη για τη σταθερότητά τους. Τα διαυγή και οµογενή νανογαλακτώµατα µε χαµηλή θολότητα εµφανίζουν χαµηλή πολυδιασπορά. Στην παρούσα εργασία, οι τιµές θολότητας κυµάνθηκαν από 149 έως 2660 NTU ( ιάγραµµα 5). Παρατηρήθηκε ότι η θολότητα των νανογαλακτωµάτων µειώνεται µε την αύξηση της ποσότητας του γαλακτωµατοποιητή και παρατηρήθηκε µεγαλύτερη µείωση της τιµής της θολότητας για τις µεγαλύτερες αναλογίες του γαλακτωµατοποιητή Tween 40. Οι χαµηλότερες τιµές θολότητας παρουσιάστηκαν στα δείγµατα

7 που παρασκευάστηκαν µε το γαλακτωµατοποιητή Tween 40, και συγκεκριµένα στο δείγµα που δεν είχε ενσωµατωµένο κάποιο ενδογενές συστατικό. Από τις παραµέτρους που εξετάστηκαν (είδος και αναλογία του γαλακτωµατοποιητή, είδος ενδογενούς συστατικού), το είδος και η αναλογία του γαλακτωµατοποιητή επηρέασαν σηµαντικά τη θολότητα των γαλακτωµάτων (Ρ<0.05). Πιο συγκεκριµένα τα δείγµατα που παρασκευάστηκαν µε γαλακτωµατοποιητή Tween 20 παρουσίασαν µεγαλύτερη θολότητα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα δείγµατα που περιείχαν 0% και 1% γαλακτωµατοποιητή εµφάνισαν πολύ υψηλές τιµές θολότητας. Αντιθέτως τα δείγµατα µε 2%, 4% 6% και γαλακτωµατοποιητή εµφάνισαν χαµηλή τιµή θολότητας. ιάγραµµα 5. Μεταβολή της θολότητας νανογαλακτωµάτων συναρτήσει του είδους και του ποσοστού του γαλακτωµατοποιητή και του περιεχόµενου ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου Προσδιορισµός Χρώµατος Η µελέτη του χρώµατος των γαλακτωµάτων βοηθά στην κατανόηση της µικροδοµής τους. Οι σχετικές αναλογίες του φωτός που µεταδίδονται και αντανακλώνται σε διαφορετικά µήκη κύµατος εξαρτώνται από τη σκέδαση και την απορρόφησή του από το γαλάκτωµα. Οι τιµές του δείκτη χρώµατος Ε κυµάνθηκαν από 38,504 έως 55,812 ( ιάγραµµα 6). Το γαλάκτωµα µε 4% Tween 40 και µε ενσωµατωµένο καφεϊκό οξύ είχε τη µεγαλύτερη τιµή δείκτη Ε. Από το παρακάτω διάγραµµα προέκυψε ότι ο γαλακτωµατοποιητής Tween 40 παρουσίασε τις µεγαλύτερες τιµές δείκτη χρώµατος Ε, σε αντίθεση µε το γαλακτωµατοποιητή Tween 20. Τέλος, τα νανογαλακτώµατα χωρίς ενσωµατωµένο ενδογενές συστατικό στην υδατική φάση παρουσίασαν τις µικρότερες τιµές δείκτη χρώµατος Ε. Από τις παραµέτρους που εξετάστηκαν (είδος και αναλογία γαλακτωµατοποιητή, είδος ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου), όλες οι παράµετροι επηρέασαν σηµαντικά την τιµή του δείκτη χρώµατος Ε των γαλακτωµάτων (Ρ<0.05). ιάγραµµα 6. Μεταβολή της τιµής του παράγοντα E συναρτήσει του γαλακτωµατοποιητή και του ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στην παρούσα εργασία εξετάστηκε η δυνατότητα σχηµατισµού και οι φυσικοχηµικές ιδιότητες w/o νανογαλακτωµάτων µε βάση το ελαιόλαδο µε ενσωµάτωση ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου µε αµφιφιλικό χαρακτήρα, χρησιµοποιώντας µη-ιονικούς γαλακτωµατοποιητές (Tween 20 και Tween 40) και χωρίς την προσθήκη συν-επιφανειοδραστικής ουσίας. Τα ενδογενή συστατικά του ελαιόλαδου που µελετήθηκαν ήταν: το γαλλικό οξύ, το καφεϊκό οξύ, η κερσετίνη, το συριγγικό οξύ, το βανιλικό οξύ και το ασκορβικό οξύ.

8 Από τα αποτελέσµατα αυτής της µελέτης συµπεραίνεται αρχικά ότι είναι δυνατόν να παρασκευαστούν σταθερά w/o νανογαλακτώµατα µε βάση το ελαιόλαδο χωρίς την προσθήκη συν-επιφανειοδραστικής ουσίας. Από τα διαγράµµατα φάσης προέκυψε επίσης ότι η συγκέντρωση του γαλακτωµατοποιητή πρέπει γενικώς να είναι υψηλή, ώστε να παρέχεται ο αριθµός των επιφανειοδραστικών µορίων που απαιτούνται για τη σταθεροποίηση των µικροσταγονιδίων που παράγονται κατά την οµογενοποίηση του νανογαλακτώµατος. Ωστόσο, συγκέντρωση γαλακτωµατοποιητή µεγαλύτερη από 30% w/w είχε ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία παχύρευστου µίγµατος µε µορφή πηκτής. Ο γαλακτωµατοποιητής Tween 20 έδωσε καλύτερα αποτελέσµατα σε σχέση µε τον Tween 40. Όσον αφορά στα ενδογενή συστατικά του ελαιόλαδου που δοκιµάστηκαν το βανιλικό, το καφεϊκό και το συριγγικό οξύ διαφοροποιήθηκαν σηµαντικά, προσφέροντας µεγαλύτερο εύρος δυνατών συγκεντρώσεων για παρασκευή νανογαλακτωµάτων. Η προσθήκη ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου, πλην της κερσετίνης, είχε θετική επίδραση στη δυνατότητα παρασκευής νανογαλακτώµατος. Στο δεύτερο µέρος της µελέτης, αποδείχτηκε ότι η προσθήκη ενδογενών συστατικών του ελαιόλαδου επηρέασε θετικά τις ιδιότητες των γαλακτωµάτων. Η προσθήκη συστατικού του ελαιόλαδου ενίσχυσε τη γαλακτωµατοποίηση, µε αποτέλεσµα την παρασκευή γαλακτωµάτων µε µικρότερη διάµετρο σταγονιδίων. Προσδιορίστηκε επίσης, ότι µε χρήση γαλλικού οξέος και βανιλικού οξέος όπως και µε χρήση γαλακτωµατοποιητή Tween 20 παρασκευάστηκαν σταθερότερα γαλακτώµατα. Tα δείγµατα χωρίς την προσθήκη γαλακτωµατοποιητή παρουσίασαν πολύ χαµηλή σταθερότητα. Τη µεγαλύτερη σταθερότητα στα νανογαλακτώµατα προσέφεραν το βανιλικό και το γαλλικό οξύ. Από τις παραµέτρους που εξετάστηκαν, µόνο η αναλογία του γαλακτωµατοποιητή επηρέασε σηµαντικά το δείκτη σταθερότητας των γαλακτωµάτων. Οι χαµηλότερες τιµές θολότητας παρουσιάστηκαν στα δείγµατα που παρασκευάστηκαν µε το γαλακτωµατοποιητή Tween 40 και συγκεκριµένα στο δείγµα που δεν είχε ενσωµατωµένο κάποιο ενδογενές συστατικό του ελαιόλαδου. Επιπλέον, προσδιορίστηκε ότι η τιµή του δείκτη πολυδιασποράς (PDI) επηρεάζεται από το είδος του φαινολικού όχι όµως από το είδος του γαλακτωµατοποιητή. Τα γαλακτώµατα που είχαν ενσωµατωµένα ενδογενή συστατικά εµφάνισαν τις µικρότερες τιµές δείκτη πολυδιασποράς. Όσον αφορά στη µέση διάµετρο σταγονιδίων, τις µικρότερες τιµές εµφάνισαν τα δείγµατα µε γαλακτωµατοποιητή Tween 40 µε ενσωµατωµένο ασκορβικό οξύ και µε βανιλικό οξύ. Όσον αφορά στη µεταβολή του ιξώδους, η αναλογία και το είδος του γαλακτωµατοποιητή όπως και το είδος του ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου επηρέασαν σηµαντικά την τιµή του. Τέλος, ο δείκτης χρώµατος Ε επηρεάστηκε σηµαντικά από το είδος και από την αναλογία του γαλακτωµατοποιητή, αλλά και από το είδος του ενσωµατωνόµενου ενδογενούς συστατικού του ελαιόλαδου. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1]. McClements, D.J., Rao, J. Food-grade nanoemulsions: formulation, fabrication, properties, performance, biological fate, and potential toxicity. Crit Rev Food Sci Nutr, 51, p (2011). [2]. Polychniatou V., Tzia C. Study of Formulation and Stability of Co-surfactant Free Water-in-Olive Oil Nano- and Submicron Emulsions with Food Grade Non-ionic Surfactants. JAOCS, 91:1, p (2014). [3]. Ghosh, V., Mukherjee, A., Chandrasekaran, N. Ultrasonic emulsification of food-grade nanoemulsion formulation and evaluation of its bactericidal activity. Ultrason Sonochem, 20, p (2013). [4]. Ambrosone L., Cinelli G., Mosca M., Ceglie A. Susceptibility of Water-Emulsified Extra Virgin Olive Oils to Oxidation. JAOCS, 83, p (2006). [5]. Chaiyasit, W., Elias, J.R., McClements, D.J., Decker, E.A. Role of physical structures in bulk oils on lipid oxidation. Crit Rev Food Sci Nutr, 47: p (2007). [6]. Xenakis, A., Papadimitriou, V., Tzika, E.D., Pispas, S., Sotiroudis, T.G. Microemulsions based on virgin olive oil: A model biomimetic system for studying native oxidative enzymatic activities. Colloids Surf A, 382, p (2011). [7]. Di Mattia, C.D., Sacchetti, G., Mastrocola, D., Pittia, P. Effect of phenolic antioxidants on the dispersion state and chemical stability of olive oil O/W emulsions. Food Res Int, 42, p (2009). [8]. Di Mattia, C.D., Sacchetti, G., Mastrocola, D., Sarker, D.K., Pittia, P. Surface properties of phenolic compounds and their influence on the dispersion degree and oxidative stability of olive oil O/W emulsions, Food Hydrocolloids, 24:6 7, p (2010). [9]. Chaiyasit, W., Elias, J.R., McClements, D.J., Decker, E.A. Role of physical structures in bulk oils on lipid oxidation. Crit Rev Food Sci Nutr, 47, p (2007). [10]. Sotiroudis, T.G., Sotiroudis, G.T., Varkas, N., Xenakis, A. The Role of Endogenous Amphiphiles on the Stability of Virgin Olive Oil-in-Water Emulsions. JAOCS, 82:6, p (2005). [11]. Garti, N. What can nature offer from an emulsifier point of view: trends and progress?, Colloid Surface A, 152:1-2, (1999).

ΜΕΛΕΤΗ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΙΚΡΟΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝ-ΕΠΙΦΑΝΕΙΟΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΗ- ΙΟΝΙΚΩΝ ΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΟΠΟΙΗΤΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΙΚΡΟΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝ-ΕΠΙΦΑΝΕΙΟΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΗ- ΙΟΝΙΚΩΝ ΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΟΠΟΙΗΤΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΙΚΡΟΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝ-ΕΠΙΦΑΝΕΙΟΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΗ- ΙΟΝΙΚΩΝ ΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΟΠΟΙΗΤΩΝ Β, Πολυχνιάτου, Κ,Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΝΕΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ Κωνσταντίνα Τζιά Καθηγήτρια ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ Νέα προϊόντα - Ελαιόλαδο Αντικατάσταση άλλων λιπαρών σε προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΝΑΝΟΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Θέµα ασκήσεως Προσδιορισµός καµπύλης διαλυτότητας σε διάγραµµα φάσεων συστήµατος τριών υγρών συστατικών που το ένα ζεύγος παρουσιάζει περιορισµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ

ΜΙΚΡΟΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΙΚΡΟΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ Παυλίνα ρογούδη, Γ. Παντελίδης, Ειρήνη Καραγιάννη-Σγουρού Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων, Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ E. M. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ: ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-Ι ΙΟΤΗΤΕΣ-ΡΕΟΛΟΓΙΑ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ- ΣΥΚΕΥΑΣΙΑ Κ. Τζιά, Π. Ταούκης, Β. Ωραιοπούλου ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Χ. Χρανιώτη, Κ.Τζιά

ΜΙΚΡΟΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Χ. Χρανιώτη, Κ.Τζιά ΜΙΚΡΟΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Χ. Χρανιώτη, Κ.Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Ηρώων Πολυτεχνείου 5, Πολυτεχνειούπολη, Ζωγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της επεξεργασίας με Υπερυψηλή πίεση και Παλλόμενα Ηλεκτρικά πεδία στην Αύξηση της Απόδοσης Ελαιολάδου και στην Οξειδωτική του Σταθερότητα

Επίδραση της επεξεργασίας με Υπερυψηλή πίεση και Παλλόμενα Ηλεκτρικά πεδία στην Αύξηση της Απόδοσης Ελαιολάδου και στην Οξειδωτική του Σταθερότητα Επίδραση της επεξεργασίας με Υπερυψηλή πίεση και Παλλόμενα Ηλεκτρικά πεδία στην Αύξηση της Απόδοσης Ελαιολάδου και στην Οξειδωτική του Σταθερότητα Β. Ανδρέου, Ζ. Αλεξανδράκης, Γ. Δημόπουλος, Γ.Κατσαρός,

Διαβάστε περισσότερα

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Δρ Κυριάκος Παπαδόπουλος Ερευνητής Α Ινστιτούτο Φυσικοχημείας ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 Λ. Ναλµπαντιάν Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών ιεργασιών, ΕΚΕΤΑ, Τ.Θ. 361, 57001, Θέρµη,Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΡΟΚΙΔΩΣΗ ΓΑΛΑΚΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΜΥΞΙΝΗΣ: ΡΕΟΛΟΓΙΑ & ΜΙΚΡΟΔΟΜΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΞΕΝΤΕ ΕΛΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΗΓΑΝΙΣΜΑ Χριστοφόρου Ανδρέας Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΤΑΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Έννοιες που πρέπει να γνωρίζετε: Εξίσωση Gbbs-Duhem, χηµικό δυναµικό συστατικού διαλύµατος Θέµα ασκήσεως: Μελέτη της εξάρτησης της επιφανειακής τάσης διαλυµάτων από την συγκέντρωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71) ΘΕΩΡΙΑ Ιξώδες ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71) Το ιξώδες είναι η ιδιότητα που έχει ένα ρευστό να παρουσιάζει αντίσταση κατά τη ροή του, ως αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Eργαστηριακή Άσκηση 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ (ph, αγωγιμότητα, αλκαλικότητα, θολότητα) και ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Eργαστηριακή Άσκηση 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ (ph, αγωγιμότητα, αλκαλικότητα, θολότητα) και ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Eργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ (ph, αγωγιμότητα, αλκαλικότητα, θολότητα) και ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΙΖΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Οι μετρήσεις για προσδιορισμό τω χαρακτηριστικών του νερού

Διαβάστε περισσότερα

Ανάδευση και ανάμιξη Ασκήσεις

Ανάδευση και ανάμιξη Ασκήσεις 1. Σε μια δεξαμενή, με διάμετρο Τ = 1.2 m και συνολικό ύψος 1.8 m και ύψος πλήρωσης υγρού Η = 1.2 m, αναδεύεται υγρό latex (ρ = 800 kg/m 3, μ = 10 ) με ναυτική προπέλα (τετρ. βήμα, 3 πτερύγια, D = 0.36

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ Σοφία Χανιώτη και Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (CALIBRATION CURVE TECHNIQUE)

ΓΕΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (CALIBRATION CURVE TECHNIQUE) ΓΕΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Σχεδόν στο σύνολό τους οι ενόργανες τεχνικές παρέχουν τη μέτρηση μιας φυσικής ή φυσικοχημικής παραμέτρου Ρ η οποία συνδέεται άμεσα η έμμεσα με την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΒΑΘΜΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΤΗ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΤΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΒΑΘΜΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΤΗ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΤΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΙΒΑΘΜΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΤΗ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΤΗ ΥΠΕΡΗΧΩΝ. ΚΑΡΑΛΕΥΘΕΡΗ ΜΑΡΙΑ-ΚΟΥΛΟΥΡΗ ΘΕΟΔΩΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 Αριστοποίηση συνθηκών λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών 5 η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Η λίπανση Ως λίπανση ορίζεται η παρεμβολή μεταξύ των δύο στοιχείων του τριβοσυστήματος τρίτου κατάλληλου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της Επίδρασης Υπερυψηλής Πίεσης και Παλλόμενων Ηλεκτρικών Πεδίων στη Δραστικότητα Ενδογενών Ενζύμων Ελιάς. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Μελέτη της Επίδρασης Υπερυψηλής Πίεσης και Παλλόμενων Ηλεκτρικών Πεδίων στη Δραστικότητα Ενδογενών Ενζύμων Ελιάς. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μελέτη της Επίδρασης Υπερυψηλής Πίεσης και Παλλόμενων Ηλεκτρικών Πεδίων στη Δραστικότητα Ενδογενών Ενζύμων Ελιάς Β. Ανδρέου 1, Ζ. Αλεξανδράκης 1, Γ.Κατσαρός 1, Δ.Οικονόμου 2, Π.Ταούκης 1 1 Εργαστήριο Χημείας

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΡΜΗΣ - ΡΕΟΛΟΓΙΑ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΡΜΗΣ - ΡΕΟΛΟΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΡΜΗΣ - ΡΕΟΛΟΓΙΑ Ρεολογία Επιστήµη που εξετάζει την ροή και την παραµόρφωση των υλικών κάτω από την άσκηση πίεσης. Η µεταφορά των υγρών στην βιοµηχανία τροφίµων συνδέεται άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC ΥΓΡΗ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ (HPLC) ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΗΛΗ / ΣΤΑΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Επίπεδη, μήκους 3-25 cm και διαμέτρου 0,5-5 mm. Μικροπορώδη σωματίδια πηκτής διοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΗ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΟΞΙΝΟ ΒΑΜΒΑΚΕΛΑΙΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΕΤΕΡΟΓΕΝΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στη 10η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σχολείο: Ονοματεπώνυμα μαθητών: 1) 2). 3) 1 Προετοιμασία νωπού παρασκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

Χημικός χαρακτηρισμός των προϊόντων οξείδωσης του σκουαλενίου και εκτίμηση της προ-οξειδωτικής τους δράσης σε κλάσμα τριακυλογλυκερολών ελαιολάδου

Χημικός χαρακτηρισμός των προϊόντων οξείδωσης του σκουαλενίου και εκτίμηση της προ-οξειδωτικής τους δράσης σε κλάσμα τριακυλογλυκερολών ελαιολάδου Χημικός χαρακτηρισμός των προϊόντων οξείδωσης του σκουαλενίου και εκτίμηση της προ-οξειδωτικής τους δράσης σε κλάσμα τριακυλογλυκερολών ελαιολάδου Ελένη Ναζίρη, Μαρία Ζ. Τσιμίδου Εργαστήριο Χημείας και

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά

Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά Στέλιος Γιαννόπουλος, Μάρω Χριστοδουλίδου, και Πόπη Καναρη Γενικό Χημείο του Κράτους, Κύπρου Email: stelgian@cytanet.com.cy ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θεωρία - Πείραμα Μετρήσεις - Σφάλματα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θεωρία - Πείραμα Μετρήσεις - Σφάλματα ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θεωρία - Πείραμα Μετρήσεις - Σφάλματα ΟΜΑΔΑ:RADIOACTIVITY Τα μέλη της ομάδας μας: Γιώργος Παπαδόγιαννης Γεράσιμος Κουτσοτόλης Νώντας Καμαρίδης Κωνσταντίνος Πούτος Παναγιώτης Ξανθάκος

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ. ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ. ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ Τμήμα Βιοχημείας κ Βιοτεχνολογίας ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΡΑ 1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Αντλία Στήλη Υγρό Έκλουσης Συλλέκτης κλασμάτων ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΙ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΜΕΘΟ ΟΙ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΜΕΘΟ ΟΙ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ BΑΣΙΛΗΣ N. ΚΑΜBYΣΗΣ ΦΙΛΑΙΟΣ 2010 Η Ποιότητα του Ελαιολάδου εξαρτάται από : Περιβάλλον Τεχνικές καλλιέργειας Ποικιλία Τεχνικές παραλαβής (Ελαιοποίηση)

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ως γνωστόν, οι χηµικές ενώσεις προκύπτουν από την ένωση δύο ή περισσοτέρων στοιχείων, οπότε και έχουµε σηµαντική µεταβολή του ενεργειακού περιεχοµένου του συστήµατος.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ A1701/2014 ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΥΔΡΟΜΕΛΟΥ

ΕΚΘΕΣΗ A1701/2014 ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΥΔΡΟΜΕΛΟΥ EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΤΟΜΕΑΣ IV ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ηρώων Πολυτεχνείου 5, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA)

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) H ιστορική εξέλιξη των αυτόµατων µεθόδων ανάλυσης Κλασική ανάλυση Ασυνεχής αυτόµατη ανάλυση Ανάλυση συνεχούς ροής? Τα πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-14

ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-14 ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-14 1. ΣΥΛΛΟΓΗ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Συλλέχθηκαν 43 δείγματα ελαιολάδου (Κωδικός: 101-143) με τις πληροφορίες που αφορούν τα στοιχεία των παραγωγών, τις ποικιλλίες, τις συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 7: Φυγοκέντριση, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Αρχή λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

3 ) ΚΑΙ FORCHLORFENURON (CPPU) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΤΩΝ ΡΑΓΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ «ΣΟΥΛΤΑΝΙΝΑ» info@hellafarm.gr

3 ) ΚΑΙ FORCHLORFENURON (CPPU) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΤΩΝ ΡΑΓΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ «ΣΟΥΛΤΑΝΙΝΑ» info@hellafarm.gr ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΥΝ ΥΑΣΜΩΝ GIBBERELLIC ACID (GA 3 ) ΚΑΙ FORCHLORFENURON (CPPU) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΤΩΝ ΡΑΓΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ «ΣΟΥΛΤΑΝΙΝΑ» Μαρία Αντωνάκου 1, Θ. Αραπογιάννης 1, Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Μερικές ερωτήσεις ανασκόπισης

Μερικές ερωτήσεις ανασκόπισης Ανασκόπηση Τί είναι μόρια, τί είναι άτομα. Πως δημιουργούνται οι μαγνήτες στα μόρια. Οι μαγνήτες μαζεύονται μεταξύ τους και βγάζουν το λάδι στην απ' έξω. Είπαμε ότι τα μόρια είναι τα μικρότερα κομμάτια

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΕ ΝΕΡΟ ΓΕΝΙΚΑ Με το πείραμα αυτό μπορούμε να προσδιορίσουμε δύο βασικές παραμέτρους που χαρακτηρίζουν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Το BCS επιδιώκει την ταξινόμηση των δραστικών συστατικών με βάση. τη διαπερατότητα τους διαμέσου της μεμβράνης του ΓΕ σωλήνα.

Το BCS επιδιώκει την ταξινόμηση των δραστικών συστατικών με βάση. τη διαπερατότητα τους διαμέσου της μεμβράνης του ΓΕ σωλήνα. ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Η νέα κατευθυντήρια οδηγία που αφορά σε μελέτες βιοϊσοδυναμίας: Νομικό πλαίσιο Ευρωπαϊκή πραγματικότητα Εξελίξεις BCS B ASED BIOWAIVER Λήδα Καλαντζή, Φαρμακοποιός MSc. PhD ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2014-15 Μάθημα 3ο 1 March 2015 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Σχηματισμός Λυοφιλικών Κολλοειδών Φάση Αιώρημα Διάλυμα Αύξηση επιφάνειας (δεν ευνοείται) Αύξηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΤΡΙΑΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΤΡΙΑΔΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@hem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΓΩΓΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΛΑ ΙΩΝ ΜΕ ΨΥΧΡΗ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας

ΕΞΑΓΩΓΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΛΑ ΙΩΝ ΜΕ ΨΥΧΡΗ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ. Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας ΕΞΑΓΩΓΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΛΑ ΙΩΝ ΜΕ ΨΥΧΡΗ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ Π.. Α. Καλαβριώτου και Θ. Α. Γέµτος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας Με το παγκόσµιο ενδιαφέρον στραµµένο προς τις

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Διδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνα Χρωματικά μοντέλα: Munsell, HSB/HSV, CIE-LAB Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνες Η βασική

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισοζύγιο µηχανικής ενέργειας

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισοζύγιο µηχανικής ενέργειας ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Συστήµατα µεταφοράς ρευστών Ισοζύγιο µηχανικής ενέργειας Η αντίσταση στην ροή και η κίνηση ρευστών µέσα σε σωληνώσεις επιτυγχάνεται µε την παροχή ενέργειας ή απλά µε την αλλαγή της δυναµικής

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας Σύνθεση & Ανάπτυξης Βιομηχανικών Διεργασιών & Συστημάτων Εργαστήριο Καυσίμων & Λιπαντικών Εργαστηριακή Άσκηση Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΟΓΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ.

ΕΚΛΟΓΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΕΚΛΟΓΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΟΔΡΑΣΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. Η χρήση των επιφανειοδραστικών ουσιών είναι απαραίτητη κυρίως στη γαλακτωματοποίηση, όπως είδαμε στην προηγούμενη ενότητα. Για την αποφυγή μεταβολών και αλλοιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 15: Διαλύματα Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes

Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes Daniela A. Wilson, Roeland J. M. Nolte and Jan C. M. van Hest, NATURE CHEMISTRY, advance paper ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗΣ 364 ΣΤΟΧΟΣ Στη φύση υπάρχει μια συνεχής

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισµα : ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ.Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ιαγώνισµα : ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ.Β ΛΥΚΕΙΟΥ ιαγώνισµα : ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ.Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να σηµειώσετε τη σωστή απάντηση : 1. Όταν αυξάνουµε τη θερµοκρασία, η απόδοση µιας αµφίδροµης αντίδρασης : Α. αυξάνεται πάντοτε Β. αυξάνεται,

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της ΕΚΦΕ Εύβοιας Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της Απαραίτητα όργανα Προχοϊδα Σιφώνι Κωνική φιάλη Απαραίτητα υλικά 10 ml

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΜΟΡΦΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Γενικότητες. Κατηγορίες και τύποι µεσόµορφων

ΜΕΣΟΜΟΡΦΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Γενικότητες. Κατηγορίες και τύποι µεσόµορφων 144 ΜΕΣΟΜΟΡΦΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικότητες Σύµφωνα µ αυτά που ειπώθηκαν στη Γενική Εισαγωγική, κατά τη µετατροπή ενός σώµατος από στερεό σε υγρό και αντίστροφα το σώµα περνάει από µια κατάσταση, που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ (DNA ΚΑΙ RNA AΠΟ ΦΥΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

54124 Θεσσαλονίκη. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων, Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας, ΤΘ 122, 59200, Νάουσα

54124 Θεσσαλονίκη. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων, Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας, ΤΘ 122, 59200, Νάουσα ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΚΕΡΑΣΙΩΝ. Φανιάδης 1, Παυλίνα ρογούδη 2, Μ. Βασιλακάκης 1 1 Εργαστήριο ενδροκοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 8: Εκχύλιση, 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Τύποι εκχύλισης

Διαβάστε περισσότερα

MΕΛΕΤΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΚΕΙΚ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΟΥ ΜΕ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΑ ΛΙΠΑΡΟΥ ΚΑΙ ΙΝΕΣ ΚΑΡΟΤΟΥ

MΕΛΕΤΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΚΕΙΚ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΟΥ ΜΕ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΑ ΛΙΠΑΡΟΥ ΚΑΙ ΙΝΕΣ ΚΑΡΟΤΟΥ MΕΛΕΤΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΚΕΙΚ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΟΥ ΜΕ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΑ ΛΙΠΑΡΟΥ ΚΑΙ ΙΝΕΣ ΚΑΡΟΤΟΥ Β. Ψιµούλη, Β. Ωραιοπούλου Σχολή Χηµικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος

Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος.Χ.Τσαµατσούλης, ΧΑΛΥΨ ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε, Τµήµα Ποιότητας Ν. Γ. Παπαγιαννάκος Καθηγητής ΕΜΠ, Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 26/11/2011. Σύνολο µορίων:..

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 26/11/2011. Σύνολο µορίων:.. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 10 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2012 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συµµετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 26/11/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ 2015 2016 Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αρχή του Le Chatelier Όταν μεταβάλλουμε ένα από τους συντελεστές ισορροπίας (συγκέντρωση, πίεση, θερμοκρασία) η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς εκείνη

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων)

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) 6 η Εργαστηριακή Άσκηση Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Λιπαντικό λίπος (γράσσο) Το λιπαντικό λίπος ή γράσσο είναι ένα στερεό

Διαβάστε περισσότερα

DESMOS LAC W. Σ. ΚΥΒΡΙΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε (ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ) Φιλιππουπόλεως 30-561 23 Αµπελόκηποι Θεσσαλονίκη-Τηλ. 2310 730759.

DESMOS LAC W. Σ. ΚΥΒΡΙΚΗΣ & ΣΙΑ Ο.Ε (ΒΕΡΝΙΚΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ) Φιλιππουπόλεως 30-561 23 Αµπελόκηποι Θεσσαλονίκη-Τηλ. 2310 730759. Σελίδα 1 από 5 Πολυουρεθανική Λάκα Λευκή δύο (2)Συστατικών βάσης ρητινών ( πολυολών ) σε συνδυασµό µε κατάλληλα πιγκµέντα ( ιοξείδιο του τιτανίου ) απλωτικά µέσα,οργανσικούς διαλύτες ( αρωµατικοί υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Αρχή της μεθόδου: Η μέθοδος στηρίζεται στις διαφορετικές διαλυτότητες των ουσιών σε δύο μη μιγνυομένους διαλύτες Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Για τους διαγωνιζόµενους Αγαπητοί µαθητές και µαθήτριες, κατ αρχήν σας συγχαίρουµε για την εξαιρετική επίδοσή σας στην α φάση του 17 ου Πανελλήνιου Μαθητικού ιαγωνισµού Χηµείας, βάσει των αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ Τα σάκχαρα είναι το σημαντικότερο συστατικό του γλεύκους, καθώς η περιεκτικότητά του σε αυτά καθορίζει τον αλκοολικό βαθμό του οίνου που θα προκύψει μετά την αλκοολική

Διαβάστε περισσότερα