ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Πτυχιακή εργασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Πτυχιακή εργασία"

Transcript

1 ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Πτυχιακή εργασία Παναγιώτης Ζαχάρης Επίβλεψη Γιώργος Μπόσκου Αντωνία Χίου Νίκος Καλογερόπουλος Αθήνα 2006

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η πτυχιακή μελέτη με τίτλο Αξιολόγηση του Μεσσηνιακού ελαιόλαδου, εκπονήθηκε κατά το ακαδημαϊκό έτος από τον Παναγιώτη Ζαχάρη φοιτητή του τμήματος Επιστήμης Διατολογίας- Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Η μελέτη περιλαμβάνει θεωρητικό μέρος, που προέκυψε από εκτεταμένη βιβλιογραφική έρευνα, αλλά και πειραματικό μέρος που πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο Χημείας, Φυσικοχημείας και Βιοχημείας τροφίμων του Πανεπιστημίου. Στην υλοποίηση της μελέτης συνέβαλλαν τα μέγιστα οι επιβλέποντες καθηγητές και πιο συγκεκριμένα ο Δρ Γεώργιος Μπόσκου, η Δρ Αντωνία Χίου και ο Δρ Νίκος Καλογερόπουλος, οι οποίοι συμμετείχαν ενεργά σε όλα τα στάδια της, προσφέροντας πολύτιμες υποδείξεις και συμβουλές. Ιδιαίτερα πολύτιμη και ουσιαστική υπήρξε η βοήθεια της Φωτεινής Σάλτα, που εκτός των άλλων προσέφερε αμέριστη ηθική συμπαράσταση και υποστήριξη σε όλη την διάρκεια της διαδικασίας. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω όλο το προσωπικό του εργαστηρίου, που με δέχτηκε από την πρώτη στιγμή με αγάπη και ζεστασιά κάνοντας με να αισθάνομαι μέρος της όμορφης κοινωνίας τους. Η εργασία αυτή ήταν για μένα ένα πρωτόγνωρο εγχείρημα που εξαιτίας της απειρίας μου κάποιες στιγμές γίνονταν δύσκολο και επίπονο. Κατάφερε όμως να γίνει αμέσως κομμάτι της ζωής μου που απόλαυσα από την αρχή ως το τέλος. Σε αυτό συνέβαλλαν όλοι οι καλοί φίλοι που πρόθυμα συνεργάστηκαν μαζί μου, βοηθώντας με να γνωρίσω και να αγαπήσω ένα πεδίο δραστηριότητας, που μέχρι πρόσφατα μου ήταν εντελώς άγνωστο

3 ΣΚΟΠΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Το ελαιόλαδο είναι ένα εμπορεύσιμο είδος με τιμή που διαμορφώνεται από την εκάστοτε προσφορά και ζήτηση, αλλά και ένα βασικό είδος διατροφής υψηλής βιολογικής αξίας. Η χημεία των αντιοξειδωτικών ουσιών είναι ένα πεδίο ιδιαίτερα δημοφιλές με πλήθος ερευνητικών εργασιών τα τελευταία χρόνια, με αποτελέσματα που έχουν αναδείξει ενώσεις όπως τις πολυφαινόλες και την βιταμίνη Ε ως πολύ σημαντικές, οι οποίες έχουν ευεργετική επίδραση στην υγεία του ανθρώπου. Από την άλλη πλευρά στο πεδίο της διαφήμισης και του μάρκετινγκ, οι προσπάθειες για την προώθηση των προϊόντων διατροφής, στηρίζονται αφ ενός στην ευαισθητοποίηση των καταναλωτών και αφ ετέρου στην ανάδειξη των ιδιαίτερων εκείνων χαρακτηριστικών των προϊόντων τα οποία είναι δυνατόν να προάγουν την καλή υγεία και ευεξία. Η παρούσα μελέτη προσπαθεί να προσεγγίσει το ελαιόλαδο που παράγεται στην Μεσσηνία, τόσο από την πλευρά της Οικονομίας και του Μάρκετινγκ (ως προϊόν), όσο και από αυτή της Τεχνολογίας Τροφίμων (ως τρόφιμο), με σκοπό την αξιολόγηση του, συμβάλλοντας έτσι στην ενίσχυσή και στην βελτίωση της θέσης του στην αγορά

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αγροτικά προϊόντα της Ελληνικής Οικονομίας, ιδιαίτερης σημασίας για την ευρύτερη περιοχή της Μεσσηνίας, γεγονός που απεικονίζεται στην κλαδική κατανομή του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (Α.Ε.Π.) του Ν. Μεσσηνίας, αλλά και σε πολλούς άλλους οικονομικούς δείκτες της περιοχής της Πελοποννήσου. Ως τρόφιμο είναι ένα από τα βασικότερα είδη διατροφής και μάλιστα υψηλής βιολογικής αξίας, η οποία οφείλεται μεταξύ άλλων, στην περιεκτικότητα του σε πολυφαινολικές ενώσεις και βιταμίνη Ε, ουσίες που εμφανίζουν μεγάλη αντιοξειδωτική δράση. Η παρούσα μελέτη προσεγγίζει το ελαιόλαδο, τόσο από την σκοπιά της Οικονομίας και του Μάρκετινγκ, όσο και από αυτήν της Χημείας Τροφίμων και της επιστήμης της Διατροφής. Στο πρώτο μέρος γίνεται μια επισκόπηση της παγκόσμιας, της εγχώριας και της Μεσσηνιακής αγοράς ελαιόλαδου, με παράθεση οικονομικών στοιχείων, δεικτών και διαγραμμάτων. Γίνεται αναφορά της κείμενης νομοθεσίας, των κατηγοριών του ελαιόλαδου αλλά και διάφορων όρων όπως βιολογική καλλιέργεια, Π.Ο.Π/Π.Γ.Ε, HACCP κ.α. Επίσης αναφέρονται παραδείγματα της στρατηγικής μάρκετινγκ ανταγωνιστικών προς την Ελλάδα χωρών, με σκοπό την διείσδυση των χωρών αυτών σε μεγάλες αγορές και τέλος διατυπώνονται μια σειρά από προτάσεις, που μπορούν να βοηθήσουν σε επίπεδο μάρκετινγκ για την καλύτερη υποστήριξη- προώθηση του Μεσσηνιακού ελαιόλαδου, έτσι ώστε να ενισχυθεί το προφίλ του προϊόντος και να βελτιωθεί η θέση του στην αγορά. Στο δεύτερο μέρος γίνεται μια βιβλιογραφική αναφορά στην χημεία των πολυφαινολών και της βιταμίνης Ε, με επιμέρους αναφορές στις πηγές, στους μηχανισμούς αντιοξειδωτικής δράσης, στης προστατευτική τους επίδραση στην υγεία και τέλος, στην βιοδιαθεσιμότητά τους. Γίνεται επίσης λεπτομερής αναφορά στις πολυφαινόλες του ελαιόλαδου αλλά και στους παράγοντες που επηρεάζουν την συγκέντρωσή τους κατά την καλλιέργεια και παραλαβή του χυμού. Η πειραματική διαδικασία περιλαμβάνει την επεξεργασία και ανάλυση δύο σειρών δειγμάτων Μεσσηνιακού ελαιόλαδου. Η πρώτη σειρά προέρχεται από επιλεγμένες περιοχές του νομού, ενώ η δεύτερη από εμπορικά προϊόντα. Προσδιορίστηκε το ολικό πολυφαινολικό κλάσμα με την μέθοδο Folin- Ciocalteu, η συγκέντρωση των επιμέρους πολυφαινολικών ενώσεων με αέρια - 3 -

5 χρωματογραφία/ φασματομετρία μάζας και τέλος ο ποσοτικός προσδιορισμός των τοκοφερολών με HPLC. ABSTRACT Olive oil is one of the most important agricultural products of Greek economy, especially for the province of Messinia something which is represented in the apportionment of the Gross National Product (G.N.P) of Messinia, as well as in many other economic indexes of the area of Peloponnesus. As food, it is one of the most significant sources of nutrition with high biological value, due to its inclusiveness of polyphenols and vitamin E, substances which are endowed great antioxidant properties in vitro. The present study concerns olive oil seeing not only from the economic and marketing perspective, but also from the aspect of the sciences of Food Chemistry and Nutrition. The first part contains an example of the international, local and Messinian olive oil, including economic data, indexes and important diagrams. There is also reference to the current legislation and the categories of olive oil, together with explanation of different terms such as the biological cultivation, the P.O.P cultivation, the hazard analysis (HACCP) and others. It also presents examples of the marketing strategies of the competitive countries which have the aim of gaining greater market share. Finally a series of recommendations is provided which can assist in a more effective support and promotion of the Messinian olive oil, so as to strengthen its profile and position in the market. The second part contains data from bibliography about the chemistry of polyphenols and vitamin E, with partial reference to the sources, mechanisms, antioxidant properties and bioavailability of those substances. Also detailed reference is given to the factors which influence the concentration of polyphenols and vitamin E in olives and olive oil. The experimental procedure consists of the processing and analysis of two series of samples coming from Messinia. The first series comes from selected regions of the province, while the second from marketed products. Polyphenols analysis, qualitative and quantitative, was carried with Gas Chromatography Mass Spectrometry (GS-MS). Further analysis occurred using Folin- ciocalteu method. Finally vitamin E analysis, qualitative and quantitative, was carried out with High Performance Liquid Chromatography (HPLC)

6 Α. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ 1.1 ΙΣΤΟΡΙΚΑ: «θα μπορούσαν τα μάτια μου καταμεσήμερο Ιουλίου από τις άπειρες κοψιές του ήλιου μέσα στα κύματα που κι αν ακόμα δεν υπήρχαν οι ελαιώνες τέτοια στιγμή θα τους είχα επινοήσει» Οδυσσέας Ελύτης Η παράδοση αναφέρει ότι ο αγροτικός πληθυσμός των Ανατολικών Ακτών της Μεσογείου, ξεκίνησε την πρώτη καλλιέργεια του ελαιόδεντρου, περί τους 60 αιώνες από σήμερα, ενώ η πρώτη παραγωγή ελαιολάδου χρονολογείται περί τα 2000 χρόνια αργότερα. Η ιστορία του το καθιστά χαρακτηριστικό δέντρο και σύμβολο των χωρών της Μεσογείου (www.tdcolive.net/references.htm). Έκτοτε το ελαιόλαδο έχει ριζωθεί βαθιά στην Μεσογειακή κουλτούρα με ποίκιλες διαφορετικές χρήσεις: από χρηματικό μέσο εμπορικής συναλλαγής ως και φάρμακο. Πολυάριθμοι είναι οι μύθοι και οι παραδόσεις των χωρών της Μεσογείου γύρω από την ελιά και το ελαιόλαδο. Αρκετές επίσης, είναι οι αναφορές στη Βίβλο για την χρήση του ελαιόλαδου, στις διάφορες πτυχές της ζωής των ανθρώπων της εποχής εκείνης. Η Ελληνική μυθολογία παρουσιάζει το ελαιόδεντρο ως θεϊκό και καθαρά Ελληνικό. Στη βάση των μυθολογικών μαρτυριών και των γεωλογικών θεωριών, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο πρώτος άνθρωπος που κατοίκησε στην Ελλάδα ζούσε σε μια πυκνή βλάστηση ελαιόδεντρων. Αφθονούν οι επιστημονικές απόψεις και μαρτυρίες σχετικά με την εξέλιξη και την πορεία του ελαιόδεντρου στην ιστορία και όλες συγκλίνουν στα εξής: Το ελαιόδεντρο υπήρχε πριν από την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη Η ελαιοκαλλιέργεια στην Ελλάδα ανθούσε και πριν τον 16 αιώνα π.χ Η Ελλάδα παρήγαγε και εμπορευόταν ελαιόλαδο πριν την προϊστορική περίοδο (Μάρκετινγκ Μεσσηνιακού Ελαιολάδου, 2000) - 5 -

7 Η δραστηριότητα αυτή δεν σταμάτησε ποτέ, με αποτέλεσμα το ελαιόλαδο να είναι σήμερα το εθνικό μας προϊόν. Στην σύγχρονη εποχή το ελαιόλαδο αποτελεί ένα καθαρά εμπορεύσιμο είδος με τιμή που διαμορφώνεται βάση της προσφοράς και της ζήτησης. Πάνω από 75% της παγκόσμιας παραγωγής και κατανάλωσης του προϊόντος γίνεται στις χώρες της Μεσογείου, ενώ σημαντική αύξηση γνωρίζει η κατανάλωση του και στις εκτός της Μεσογείου χώρες κυρίως στις ΗΠΑ, Ιαπωνία, Αυστραλία και Καναδά ( Μάρκετινγκ Μεσσηνιακού Ελαιολάδου, 2000). Η αυξημένη ζήτηση επηρεάστηκε και από τις επιστημονικές ανακαλύψεις για την ωφελιμότητα της Μεσογειακής διατροφής της οποίας αποτελεί βασικό είδος. Η Μεσογειακή δίαιτα, πέρα από κάποιες τοπικές παραλλαγές, παρουσιάζει ομοιότητες σε όλες τις χώρες που βρίσκονται γύρω από την Μεσογειακή λεκάνη, με το ελαιόλαδο να κατέχει την κεντρική θέση, αφού η χρήση του σε ημερήσια βάση εκτιμάται ότι έχει ευνοϊκές επιδράσεις στην υγεία. Πρόσφατες έρευνες αποδεικνύουν ότι το ελαιόλαδο όντας πλούσιο σε αντιοξειδωτικές ουσίες, μειώνει τα καρδιαγγειακά προβλήματα, σχετίζεται αρνητικά με κάποιες μορφές καρκίνου, ενισχύει τα οστά και προστατεύει από πλήθος ασθενειών. 1.2 ΓΕΝΙΚΑ: Το ελαιόλαδο είναι το έλαιο της ελιάς, δηλαδή του καρπού της ελιάς της Ευρωπαϊκής (Olea Europaea) και το οποίο λαμβάνεται με μηχανικό ή άλλο φυσικό τρόπο (Ανδρικόπουλος, 1998). Ένα χαρακτηριστικό του ελαιολάδου που το διακρίνει από τα άλλα φυτικά έλαια, είναι ότι προέρχεται από τον χυμό του καρπού της ελιάς και όχι από το λάδι του σπόρου. Το φυσικό ελαιόλαδο είναι το μόνο έλαιο που μπορεί να καταναλωθεί όπως ακριβώς λαμβάνεται από τον καρπό και, εφόσον υποστεί την κατάλληλη επεξεργασία, διατηρεί αμετάβλητη την γεύση και το άρωμα του καρπού (EC2, 2001). Το κύριο συστατικό του ελαιόλαδου είναι οι τριακυλογλυκερόλες, ακολουθούν σε μεγάλο ποσοστό τα ελεύθερα λιπαρά οξέα στα οποία οφείλεται η φυσική του οξύτητα, ενώ σε μικρότερη αναλογία υπάρχουν και κάποια μη γλυκεριδικά μόρια. Τα τελευταία παίζουν σημαντικό ρόλο στην τόσο στην σταθερότητα του ελαιολάδου κατά την οξείδωση, αλλά και στην γεύση του (Boskou, 1996). Οι τριακυλογλυκερόλες των ελαίων είναι μικτοί εστέρες της γλυκερόλης με ανώτερα λιπαρά οξέα. Τα λιπαρά οξέα έχουν αλυσίδα άτομα άνθρακα και μπορεί να είναι κορεσμένα ή ακόρεστα (Ανδρικόπουλος, 1998). Το κύριο λιπαρό οξύ του ελαιόλαδου είναι το ελαϊκό (C 18:1). Η μέση σύσταση του ελαιολάδου έχει ως εξής: - 6 -

8 Παλμιτικό οξύ (C 16:0) 7,5-20% Παλμιτελαϊκό οξύ (C 16:1) 0,3-3,5% Στεατικό οξύ (C 18:0) 0,5-5,0% Ελαϊκό οξύ (C 18:1) 55,0-83,0% Λινελαϊκό οξύ (C 18:2) 3,5-21% Άλλα 1,5-3,5% (Ανδρικόπουλος, 1998) Η σύσταση του ελαιόλαδου σε λιπαρά οξέα διαφέρει από δείγμα σε δείγμα, εξαρτάται από παρά πολλούς παράγοντες όπως για παράδειγμα τη ποικιλία του ελαιόδεντρου, τις κλιματολογικές συνθήκες, την ωριμότητα του καρπού κ.α. Έτσι εξηγείται το μεγάλο εύρος στις ποσοστιαίες τιμές των διάφορων λιπαρών οξέων που αναφέρθηκαν παραπάνω. Το σημερινό εμπορικό πρότυπο (trade standard) αναφορικά με την ποιοτική κατάταξη του ελαιόλαδου καθορίστηκε με απόφαση του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιόλαδου: COI/T-15NC No 2/ Rev 7 της 25 ης Νοεμβρίου 1998, και χρησιμοποιείται σε όλες τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές. 1.3 ΓΕΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ: Οδηγία 75/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19 ης Δεκεμβρίου 1974 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των Κρατών μελών των αναφερόμενων στην προσυσκευασία κατ όγκο ορισμένων προσυσκευασμένων υγρών. Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ν 42/1, Η εναρμόνιση έγινε με την Υπουργική Απόφαση Αρ. Φ (Φ.Ε.Κ. 784/Β / ). Οδηγία 82/711/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18 ης Οκτωβρίου 1982 για τον καθορισμό των βασικών κανόνων που είναι αναγκαίοι για τον έλεγχο της μετανάστευσης των συστατικών των υλικών και αντικειμένων από πλαστική ύλη που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα. Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, L 297/26, Η εναρμόνιση έγινε με το Άρθρο 26 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών «Πλαστικά υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έλθουν σε επαφή με τα τρόφιμα». Οδηγία 85/7 ΕΟΚ του Συμβουλίου της 19 ης Δεκεμβρίου 1984, για την τροποποίηση μιας πρώτης σειράς οδηγιών για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών των - 7 -

9 σχετικών με τα τρόφιμα, όσον αφορά την παρέμβαση της Μόνιμης Επιτροπής Τροφίμων. Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, L 2/22, Οδηγία 89/109/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21 ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τα τρόφιμα. Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, L 40/38, Η εναρμόνιση έγινε με το Άρθρο 21 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών «Γενικοί όροι χρήσης-επισήμανση». Οδηγία 90/128/ΕΟΚ της Επιτροπής της 23 ης Φεβρουαρίου 1990, σχετικά με τα πλαστικά υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα. Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, L 75/ Η εναρμόνιση έγινε με το Άρθρο 26 του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών «Πλαστικά υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έλθουν σε επαφή με τα τρόφιμα». Οδηγία 92/59/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 29 ης Ιουνίου 1992, για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων. Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, L 228/24, Η εναρμόνιση προς την Οδηγία έγινε με την Υπουργική Απόφαση Αρ. Φ1-503 (ΦΕΚ 98/Β /1996) «Γενική Ασφάλεια των Προϊόντων Εναρμόνιση με την Οδηγία του Συμβουλίου 92/59/ΕΟΚ της 29 ης Ιουνίου 1992». Οδηγία 93/43/ΕΚ του Συμβουλίου της περί υγιεινής των τροφίμων. Η εναρμόνιση προς την Οδηγία έγινε με την Κ.Υ.Α. 487 (ΦΕΚ 1219/Β / ). Οδηγία 2001/22/ΕΚ της Επιτροπής της 8ης Μαρτίου 2001 για την καθιέρωση τρόπων δειγματοληψίας και μεθόδων ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο των συγκεντρώσεων μολύβδου, καδμίου, υδραργύρου και 3-MCPD στα τρόφιμα. Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, L077/14, Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 466/2001 της Επιτροπής της 8ης Μαρτίου 2001 για τον καθορισμό μέγιστων τιμών ανοχής για ορισμένες προσμείξεις στα τρόφιμα. Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αριθ. L 077/1, Κανονισμός 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 28 ης Ιανουαρίου 2002 για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφάλειας τροφίμων L31/24,

10 1.4 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ: Το ελαιόλαδο διακρίνεται σε βρώσιμο και μη βρώσιμο (βιομηχανικό) και ταξινομείται σε διάφορες κατηγορίες βάσει της επεξεργασίας που έχει υποστεί και της οξύτητάς του σε ελαϊκό οξύ. Ειδικότερα οι κατηγορίες του ελαιόλαδου καθιερώθηκαν από το διεθνές συμβούλιο ελαιολάδου το Από το 1991, ο κανονισμός 2568/91 της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ισχύει για όλα τα κράτη- μέλη, ορίζει τα πρότυπα βάσει των οποίων καθορίζονται οι διαφορετικές βαθμίδες ποιότητας του ελαιόλαδου, ανάλογα με τα φυσικοχημικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κάθε ελαίου. Οι κατηγορίες του ελαιόλαδου είναι οι εξής: 1. Παρθένο ελαιόλαδο: το λάδι που παραλαμβάνεται από τον καρπό της ελιάς με μηχανικά ή φυσικά μέσα και κατά την παραλαβή του εφαρμόζονται συνθήκες οι οποίες δεν προκαλούν αλλοιώσεις στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του. Διακρίνεται σε: 1.1 Παρθένο ελαιόλαδο κατάλληλο προς κατανάλωση που διακρίνεται σε: Εξαιρετικά (extra) παρθένο ελαιόλαδο: βρώσιμο, οξύτητας 0-1 βαθμών. Εκλεκτό ή φίνο (fine) ελαιόλαδο: βρώσιμο, οξύτητας 1-3 βαθμών. Κουραντέ ή κανονικό(semi-fine): βρώσιμο, οξύτητας βαθμών. 1.2 Παρθένο ελαιόλαδο λαμπάντε (lampante): μη βρώσιμο, οξύτητας μεγαλύτερης των 3,3 βαθμών. Προορίζεται για ραφινάρισμα ή για βιομηχανική χρήση. 2. Εξευγενισμένο ελαιόλαδο (refined olive oil): βρώσιμο, οξύτητας που δεν ξεπερνά τους 0,5 βαθμούς. Λαμβάνεται από παρθένο (κυρίως μειονεκτικό) ελαιόλαδο, με εξευγενισμό (ραφινάρισμα) που δεν προκαλεί αλλαγές στην αρχική δομή των γλυκεριδίων. 3. Ελαιόλαδο γνήσιο ή κουπέ ή αγνό: βρώσιμο, οξύτητας έως 1,5 βαθμούς. Πρόκειται για μίγμα παρθένου (βρώσιμου) ελαιόλαδου και εξευγενισμένου. Οι προσμίξεις γίνονται σε διάφορες αναλογίες και δίνουν διαφορετικούς τύπους. Το προϊόν που προκύπτει πρέπει να έχει τα χαρακτηριστικά ποιότητας που έχουν καθιερωθεί για το γνήσιο ελαιόλαδο. (ICAP, 2003) 1.5 ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Π.Ο.Π/ Π.Γ.Ε: Η προσοχή των πολιτών στην υγιεινή διατροφή έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Το ίδιο αυξημένη είναι και η τάση για κατανάλωση προϊόντων με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Οι παραπάνω διαπιστώσεις οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβάλλει ενδείξεις - 9 -

11 αναγνώρισης ποιότητας (κανονισμός 2081/92) για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και το ελαιόλαδο. Οι χρησιμοποιούμενες ενδείξεις είναι Π.Ο.Π (προστατευμένη ονομασία προέλευσης) και Π.Γ.Ε (προστατευμένη γεωγραφική ένδειξη). Για να τύχουν αναγνώρισης της ένδειξης Π.Ο.Π τα προϊόντα πρέπει να παράγονται, επεξεργάζονται και τυποποιούνται σε μια οριοθετημένη περιοχή που διαθέτει και αναγνωρισμένη μέθοδο- πρακτική. Έτσι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο φυσικό ανθρώπινο και γεωγραφικό περιβάλλον της συγκεκριμένης περιοχής και των οποίων η παραγωγή, η μεταποίηση και η επεξεργασία λαμβάνουν χώρα στην οριοθετημένη αυτή περιοχή. Για την ένδειξη Π.Γ.Ε τα κριτήρια είναι πιο χαλαρά και απαιτείται σαφής σχέση του προϊόντος, σε ένα τουλάχιστον στάδιο της διαδικασίας παραγωγής, επεξεργασίας και μεταποίησης με την οριοθετημένη περιοχή. Πρόκειται δηλαδή για προϊόντα των οποίων η ποιότητα και η φήμη έλκονται από την γεωγραφική καταγωγή τους από συγκεκριμένη περιοχή, και των οποίων η παραγωγή ή/και η μεταποίηση ή/και η επεξεργασία λαμβάνουν χώρα στην οριοθετημένη περιοχή. Η νομοθεσία των ΠΟΠ & ΠΓΕ αρχικά προορίζονταν για το κρασί, αλλά διευρύνθηκε και για πολλά άλλα τρόφιμα μεταξύ των οποίων και το ελαιόλαδο Ειδικότερα στον τομέα του ελαιόλαδου για την Ελλάδα έχουν επίσημα αναγνωρισθεί και κατοχυρωθεί βάσει σχετικών κανονισμών της Ε.Ε, οι παραπάνω ενδείξεις για τα προϊόντα είκοσι τριών περιοχών, οι οποίες είναι οι εξής: Προστατευμένη ονομασία προέλευσης: 1. Αποκόρωνας Χανίων Κρήτης 2. Αρχάνες Ηρακλείου Κρήτης 3. Βιάννος Ηρακλείου Κρήτης 4. Βόρειος Μυλοπόταμος Ρέθυμνου Κρήτης 5. Καλαμάτα Μεσσηνίας 6. Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης 7. Κρανίδι Αργολίδος 8. Κροκέες Λακωνίας 9. Λυγουριό Ασκληπιείου 10. Πεζά Ηρακλείου Κρήτης 11. Πετρίνα Λακωνίας 12. Σητεία Λασιθίου Κρήτης 13. Θραψάνου

12 Προστατευμένη γεωγραφική ένδειξη: 1. Θάσος 2. Κεφαλονιά 3. Λακωνία 4. Λέσβος 5. Ολυμπία 6. Πρέβεζα 7. Ρόδος 8. Χανιά 9. Σάμος 10. Ζάκυνθος Ειδικότερα από τον νομό Μεσσηνίας υπεβλήθησαν 4 φάκελοι για ΠΟΠ: Μεσσήνη, Καλαμάτα, Τριφυλία, Πυλία και αναγνωρίσθηκε μία περιοχή (Μεσσηνία), και 1 για ΠΓΕ: Μεσσηνία που δεν έτυχε αναγνώρισης. Συνολικά στις παραγωγούς χώρες της Ε.Ε αναγνωρίσθηκαν 52 ελαιόλαδα ΠΟΠ & ΠΓΕ που κατανέμονται ανά χώρα ως εξής: ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ ΧΩΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ ΠΟΠ &ΠΓΕ Ελλάδα 22 Ιταλία 20 Ισπανία 4 Πορτογαλία 5 Γαλλία 1 ΣΥΝΟΛΟ 52 ΠΗΓΗ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ, 2000 Το γεγονός ότι από την χώρα μας εξασφαλίστηκε ο μεγαλύτερος αριθμός αναγνωρισμένων ελαιόλαδων, υποδηλώνει την αναγνώριση της ποιότητας των Ελληνικών ελαιόλαδων. Η χώρα μας πρέπει να εκμεταλλευτεί και εμπορικά το γεγονός με εξαγωγές τυποποιημένου ελαιόλαδου ΠΟΠ & ΠΓΕ, καθότι η επισήμανση της ετικέτας, αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο marketing

13 Για την υποβοήθηση της παραγωγής επώνυμων ποιοτικών τυποποιημένων προϊόντων έχει ιδρυθεί στην χώρα μας ο οργανισμός Agrocert, με κύριο στόχο την πιστοποίηση ποιότητας σε προϊόντα ΠΟΠ &ΠΓΕ, προϊόντα βιολογικής γεωργίας και ιδιότυπα προϊόντα. 1.6 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ: Ειδική αναφορά θα πρέπει να γίνει και στο βιολογικό ελαιόλαδο. Πρόκειται για ελαιόλαδο που παράγεται από ελαιόδεντρα βιολογικής καλλιέργειας, χωρίς χημικά λιπάσματα, εντομοκτόνα και ζιζανιοκτόνα, θα πρέπει όμως να τονισθεί ότι στις βιολογικές καλλιέργειες, είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν τα βιολογικά λεγόμενα λιπάσματα και εντομοκτόνα. Η βιολογική καλλιέργεια της ελιάς συνίσταται πρώτον στη σωστή εγκατάσταση των ελαιώνων: κανονική πυκνότητα φύτευσης, αναβαθμίδες σε επικλινή εδάφη, βελτίωση των μειονεκτικών εδαφών με τη χρήση κοπριάς, δημιουργία κατάλληλου μικροκλίματος για τα ελαιόδεντρα, φύτευση με σωστό προσανατολισμό στον ορίζοντα. Όλα τα παραπάνω εξασφαλίζουν καλύτερο αερισμό και μεγαλύτερη απορρόφηση του ηλιακού φωτός. Επίσης πολύ σημαντικές παράμετροι της βιοκαλλιέργειας είναι η σωστή διαμόρφωση των ελαιόδεντρων με το κλάδεμα και φυσικά η αποφυγή χημικών προϊόντων και η χρήση συμβατικών μέσων για την καταπολέμηση του δάκου κατά την διάρκεια της καλλιέργειας. Η ζήτηση των προϊόντων βιολογικής καλλιέργειας έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής τα τελευταία χρόνια στην χώρα μας, παρουσιάζοντας αξιοσημείωτη άνοδο. Αρκετοί είναι οι οργανισμοί στην Ελλάδα που πιστοποιούν τα οργανικά γεωργικά προϊόντα. Αναφέρονται ενδεικτικά οι οργανισμοί Βίο Ελλάς, Soye, ΔΗΩ, Dorippe, Φυσιολογική κ.τ.λ. (ICAP, 2003). Με βάση στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας, το σύνολο των βιολογικά καλλιεργούμενων εκτάσεων ανήρχετο το 1999 σε περίπου 100 χιλιάδες στρέμματα, παρουσιάζοντας έντονη αυξητική τάση μέσα στην δεκαετία Περίπου 60% των βιολογικά καλλιεργουμένων εκτάσεων δηλαδή περίπου 60 χιλιάδες στρέμματα είναι ελαιώνες, ενώ στον νομό Μεσσηνίας η έκταση είναι περίπου 4000 στρέμματα. Στην Ελλάδα η βιολογική καλλιέργεια ελαιόλαδου γίνεται από μεμονωμένους παραγωγούς, από ομάδες παραγωγών, αλλά και με βάση συμβόλαια πολυετούς καλλιέργειας που υπογράφονται μεταξύ παραγωγών και τυποποιητικών επιχειρήσεων, με τις τελευταίες να υποχρεούνται στην απορρόφηση της παραγωγής σε προσυμφωνημένες τιμές. Συμπερασματικά για την περαιτέρω αύξηση της βιολογικής καλλιέργειας ελαιόλαδου, θα πρέπει να τηρηθούν οι εξής ικανές και αναγκαίες συνθήκες: Μείωση της τιμής συμβατικού και βιολογικού κατά μέγιστο στα επίπεδα του 15-20%

14 Συστηματική προώθηση της Ελληνικής βιολογικής παραγωγής στις διεθνείς αγορές Ικανό μέγεθος, έτσι ώστε να μπορούν να καλύψουν σε σταθερή βάση την ζήτηση με ποιοτικό προϊόν και Χρηματοοικονομική επιφάνεια ώστε να προωθήσουν αποτελεσματικά τόσο εμπορικά όσο και διαφημιστικά το προϊόν (Μάρκετινγκ Μεσσηνιακού Ελαιολάδου, 2000). 1.7 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (HACCP): Η ασφάλεια των τροφίμων, αποτελεί πρωταρχικής σημασίας παράγοντα της ποιότητας των τροφίμων και αφορά την προστασία του καταναλωτή με την παραγωγή τροφίμων τα οποία δεν θα προκαλέσουν βλάβη στην υγεία του καταναλωτή. Αποτελεί ηθική και νομική υποχρέωση του παρασκευαστή και των δημοσίων αρχών αλλά και πρωταρχικής σημασίας απαίτηση του καταναλωτή. Η εφαρμογή ενός συστήματος HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point Ανάλυση Κινδύνων Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου) είναι ικανή να διασφαλίσει την παραγωγή ασφαλούς ελαιολάδου και πυρηνελαίου. Το σύστημα HACCP αποτελεί μια συστηματική προσέγγιση στην αναγνώριση των μικροβιολογικών, χημικών και φυσικών κινδύνων της παραγωγικής διαδικασίας, στην εκτίμηση των κινδύνων και τελικά στον έλεγχό τους. Το σύστημα HACCP έχει ως στόχο τη διασφάλιση της υγιεινής των τροφίμων και εντοπίζει σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας, τους πιθανούς μικροβιολογικούς, χημικούς και φυσικούς κινδύνους, διερευνά τις πιθανές αιτίες και τα αναμενόμενα αποτελέσματα, και εγκαθιστά τους αναγκαίους μηχανισμούς ελέγχου. Το σύστημα HACCP, τονίζει το ρόλο που έχει ο κάθε παραγωγός τροφίμων στη πρόληψη και επίλυση προβλημάτων. Η διαπίστωση της απώλειας ελέγχου δεν γίνεται πλέον μόνο από τις αρμόδιες αρχές με τη βοήθεια επιθεωρήσεων και αναλύσεων στα τελικά προϊόντα. Η εφαρμογή ενός συστήματος HACCP, εκτός από την εγγύηση για την ασφάλεια του τροφίμου, συμβάλλει στη διευκόλυνση της διαδικασίας ελέγχου από τις αρμόδιες κρατικές αρχές αλλά και στην αύξηση της εμπιστοσύνης στον τομέα της ασφάλειας της παγκόσμιας εμπορίας τροφίμων. Το σύστημα HACCP, βασίζεται σε 7 βασικές αρχές οι οποίες παρατίθενται παρακάτω : Αρχή 1 : Προσδιορισμός και ανάλυση των κινδύνων (Hazard Analysis) και καθορισμός των απαραίτητων προληπτικών μέτρων για τον έλεγχό τους Αρχή 2 : Προσδιορισμός των κρίσιμων σημείων ελέγχου (Critical Control Points) Τα Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου (C.C.P.) είναι τα σημεία της παραγωγικής διαδικασίας στα οποία μπορεί να εφαρμοστεί έλεγχος απαραίτητος για την πρόληψη ή εξάλειψη ή

15 τη μείωση σε αποδεκτά επίπεδα ενός κινδύνου για την ασφάλεια των τροφίμων. Ο προσδιορισμός ενός Κρίσιμου Σημείου Ελέγχου απαιτεί μια λογική προσέγγιση. Αρχή 3 : Καθιέρωση κρίσιμων ορίων για κάθε κρίσιμο σημείο ελέγχου. Τα κρίσιμα όρια αναφέρονται σε καθοριζόμενα όρια μιας παρατήρησης, μέτρησης ή παραμέτρου και αποτελούν τα «απόλυτα όρια αποδοχής» για το κάθε κρίσιμο σημείο. Το κρίσιμο όριο είναι η τιμή / κριτήριο το οποίο διαχωρίζει το αποδεκτό από τη μη αποδεκτό. Αρχή 4 : Σύστημα παρακολούθησης για κάθε κρίσιμο σημείο ελέγχου. Δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου, στο οποίο καθορίζονται σαφώς οι απαιτήσεις εποπτείας, ελέγχου και καταγραφής για τη διατήρηση των κρίσιμων σημείων ελέγχου εντός των Κρισίμων Ορίων. Αρχή 5 : Καθιέρωση των διορθωτικών ενεργειών για κάθε κρίσιμο σημείο ελέγχου Καθορίζονται οι διαδικασίες για την ανάληψη διορθωτικών ενεργειών σε περιπτώσεις κατά τις οποίες διαπιστώνονται αποκλίσεις και κατανέμονται οι αρμοδιότητες για την εφαρμογή τους. Στις διορθωτικές ενέργειες περιέχονται τόσο όσες αφορούν στην επαναφορά της διεργασίας εντός των αποδεκτών ορίων, όσο και όσες αφορούν στη διαχείριση των παραχθέντων προϊόντων κατά το χρόνο στον οποίο η διαδικασία ήταν εκτός ελέγχου. Αρχή 6 : Καθιέρωση διαδικασιών επαλήθευσης του συστήματος HACCP Πρέπει να αναπτυχθούν όλες οι αναγκαίες διαδικασίες επαλήθευσης για τη σωστή συντήρηση του συστήματος HACCP και τη διασφάλιση της ομαλής και αποτελεσματικής του λειτουργίας. Αρχή 7 : Καθιέρωση της τεκμηρίωσης της λειτουργίας του συστήματος HACCP Είναι επιβεβλημένο, να ενημερώνονται και να τηρούνται αρχεία μέσω των οποίων θα πιστοποιείται η σωστή εφαρμογή του συστήματος HACCP, θα ελέγχεται η εκτέλεση των διορθωτικών ενεργειών (στις περιπτώσεις απόκλισης) και κατά τον τρόπο αυτό θα αποδεικνύεται η παραγωγή ασφαλών προϊόντων στις ελεγκτικές αρχές (ΕΦΕΤ, 2003). Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζεται μια επισκόπηση των σημείων ελέγχου κατά τον εξευγενισμό και την τυποποίηση του ελαιόλαδου και των πυρηνέλαιων:

16 Πίνακας 1.1: ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΤΑ TOΝ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΩΝ Σημεία Ελέγχου Κίνδυνος Προληπτικά μέτρα ελέγχου Παρακολούθηση 1. Προμήθεια πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας 2. Μεταφορά πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας 3. Παραλαβή και έλεγχος πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας Η προμήθεια πρώτων υλών, βοηθητικών υλών και συστατικών που περιέχουν επικίνδυνες χημικές ουσίες ή ξένα σώματα Επιμόλυνση με επικίνδυνες χημικές ουσίες Παραλαβή προϊόντων που δεν πληρούν τις καθορισμένες προδιαγραφές ποιότητας & ασφάλειας Επιμόλυνση με επικίνδυνες χημικές ουσίες Επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα Καθορισμός προδιαγραφών ασφάλειας κατά την προμήθεια Προμήθεια πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας από αξιόπιστους προμηθευτές. Αξιολόγηση και έγκριση προμηθευτή. Πιστοποιητικό ποιότητας των πρώτων και βοηθητικών υλών και των υλικών συσκευασίας από τον προμηθευτή Χρήση μεταφορικών μέσων αποκλειστικά για τρόφιμα Διαχωρισμός χώρων /εγκαταστάσεων και επισήμανση για χύδην υλικά. Καθαρισμός μεταφορικών μέσων Καταγραφή κωδικών παρτίδων παραλαμβανομένων α και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας (ιχνηλασιμότητα) Έλεγχος των πιστοποιητικών ασφάλειας των προϊόντων Έλεγχος συνθηκών μεταφοράς / παραλαβής ανάλογα με το προϊόν Επιβεβαίωση του απαραβίαστου και της επισήμανσης των πρωτογενών συσκευασιών κατά την παραλαβή Επιθεώρηση προμηθευτών Δειγματοληπτικές αναλύσεις επιμολυντών σε ετήσια βάση Καταγραφή προηγούμενων φορτίων Παραστατικά έγγραφα καθαρισμού Ε Επιθεώρηση θ ώ εφαρμογής Έλεγχος αρχείων 4. Εκφόρτωση και Αποθήκευση 5.Α.Φυσικός Εξευγενισμός Όλα τα μέρη της παραγωγικής διαδικασίας Αποξύνιση με ατμό Επιμόλυνση με επικίνδυνες χημικές ουσίες Επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα Επιμόλυνση με λιπαντικά Επιμόλυνση με επικίνδυνες χημικές ουσίες Επιμόλυνση με τοξικό θερμικό μέσο Δημιουργία τοξικών χημικών ουσιών λόγω υψηλής θερμοκρασίας στην αποστακτική στήλη Φίλτρα στις αντλίες εκφόρτωσης Κλειστοί εύκαμπτοι σωλήνες Έλεγχος φίλτρων μετά την εκφόρτωση Λιπαντικά κατάλληλα για τρόφιμα σε πιθανή επαφή με το τρόφιμο Εκπαίδευση χειριστών Φωσφορικό και κιτρικό οξύ κατάλληλο για τρόφιμα Χρήση επιτρεπόμενου θερμικού μέσου ή μόνο ατμού για την θέρμανση Αυτόματος έλεγχος μέγιστης θερμοκρασίας και χρόνου παραμονής στην αποστακτική στήλη Στίλβωση Επιμόλυνση με ξένες ύλες Εγκατάσταση δεύτερου φίλτρου ασφαλείας Περιοδικοί έλεγχοι φίλτρων Συνεχής παρακολούθηση της πίεσης των φίλτρων 5.Β.Χημικός Εξευγενισμός Εξουδετέρωση Επιμόλυνση με λιπαντικά Επιμόλυνση με επικίνδυνες χημικές ουσίες Αποχρωματισμός & Διήθηση Επιμόλυνση με προσροφητικές γαίες ΠΑΥ στο πυρηνέλαιο Βαρέα Μέταλλα Απόσμηση Επιμόλυνση με τοξικό θερμικό μέσο Δημιουργία τοξικών χημικών ουσιών λόγω υψηλής θερμοκρασίας στην αποστακτική στήλη 6. Αποθήκευση Εξευγενισμένων Ελαίων Επιμόλυνση με λιπαντικά Επιμόλυνση με επικίνδυνες χημικές ουσίες Λιπαντικά κατάλληλα για τρόφιμα σε πιθανή επαφή με το τρόφιμο Εκπαίδευση χειριστών Καυστική σόδα κατάλληλη για τρόφιμα Τακτός έλεγχος φίλτρου Φίλτρο ασφάλειας προ της απόσμησης Χρήση ενεργού άνθρακα για αποχρωματισμό πυρηνελαίου και δέσμευση των ΠΑΥ Χρήση επιτρεπόμενου θερμικού μέσου ή μόνο ατμού για την θέρμανση Αυτόματος έλεγχος μέγιστης θερμοκρασίας και χρόνου παραμονής στην αποστακτική στήλη Φίλτρα στις αντλίες εκφόρτωσης Κλειστοί εύκαμπτοι σωλήνες Έλεγχος φίλτρων μετά την εκφόρτωση Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος ΠΑΥ σε κάθε παρτίδα Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων

17 Πίνακας 1.2: ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΩΝ Σημεία Ελέγχου Κίνδυνος Προληπτικά μέτρα ελέγχου Παρακολούθηση 1. Προμήθεια πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας 2. Μεταφορά πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας 3. Παραλαβή πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας 4. Εκφόρτωση και αποθήκευση 5. Προετοιμασία ελαίων Ανάμειξη/ομογενο ποίηση/φιλτράρισ μα/διαύγαση/ στίλβωση Η προμήθεια πρώτων υλών, βοηθητικών υλών και συστατικών που περιέχουν επικίνδυνες χημικές ουσίες ή ξένα σώματα Επιμόλυνση με επικίνδυνες χημικές ουσίες Παραλαβή προϊόντων που δεν πληρούν τις καθορισμένες προδιαγραφές ποιότητας & ασφάλειας Επιμόλυνση με επικίνδυνες ουσίες Επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα Επιμόλυνση με επικίνδυνες ουσίες Επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα Επιμόλυνση με επικίνδυνες ουσίες Επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα 6. Συσκευασία Επιμόλυνση με επικίνδυνες ουσίες Επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα 7. Αποθήκευση τελικών προϊόντων 8. Αποστολή /Διανομή τελικών προϊόντων Επιμόλυνση με επικίνδυνες ουσίες Επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα Επιμόλυνση με επικίνδυνες ουσίες Επιμόλυνση με ξένα αντικείμενα Καθορισμός προδιαγραφών ασφάλειας κατά την προμήθεια Προμήθεια πρώτων και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας από αξιόπιστους προμηθευτές. Αξιολόγηση και έγκριση προμηθευτή. Πιστοποιητικό ποιότητας των πρώτων και βοηθητικών υλών και των υλικών συσκευασίας από τον προμηθευτή Χρήση μεταφορικών μέσων αποκλειστικά για τρόφιμα Διαχωρισμός χώρων /εγκαταστάσεων και επισήμανση για χύδην υλικά. Καθαρισμός μεταφορικών μέσων Καταγραφή κωδικών παρτίδων παραλαμβανομένων α και βοηθητικών υλών και υλικών συσκευασίας (ιχνηλασιμότητα) Έλεγχος των πιστοποιητικών ασφάλειας των προϊόντων Έλεγχος συνθηκών μεταφοράς / παραλαβής ανάλογα με το προϊόν Επιβεβαίωση του απαραβίαστου και της επισήμανσης των πρωτογενών συσκευασιών κατά την παραλαβή Φίλτρα στις αντλίες εκφόρτωσης Κλειστοί εύκαμπτοι σωλήνες Έλεγχος φίλτρων μετά την εκφόρτωση Εκπαίδευση προσωπικού Πρόγραμμα και οδηγίες καθαρισμού Κλειστά κυκλώματα Προστατευτικές στολές προσωπικού Πρόγραμμα εντομοκτονίας-μυοκτονίας Φίλτρα στους αεραγωγούς Σήτες στα παράθυρα Πλαστικές κουρτινολωρίδες στις πόρτες Χρήση λιπαντικοπαγίδων Σήμανση και ελεγχόμενη πρόσβαση σε χώρους αποθήκευσης τοξικών χημικών Πρόγραμμα και οδηγίες συντήρησης εξοπλισμού Εκπαίδευση προσωπικού Πρόγραμμα και οδηγίες καθαρισμού Κλειστά κυκλώματα Προστατευτικές στολές προσωπικού Πρόγραμμα εντομοκτονίας-μυοκτονίας Φίλτρα στους αεραγωγούς Σήτες στα παράθυρα Πλαστικές κουρτινολωρίδες στις πόρτες Χρήση λιπαντικοπαγίδων Σήμανση και ελεγχόμενη πρόσβαση σε χώρους αποθήκευσης τοξικών χημικών Εφαρμογή της πολιτικής ασφαλούς διαχείρισης γυάλινων περιεκτών (παράρτημα 5) Έλεγχος καταλληλότητας συμπιεστών διαμόρφωσης πλαστικών φιαλών (oil-free compressors) Επιβεβαίωση του απαραβίαστου των πρωτογενών συσκευασιών Επιβεβαίωση του απαραβίαστου των πρωτογενών συσκευασιών Επιθεώρηση προμηθευτών Δειγματοληπτικές αναλύσεις επιμολυντών σε ετήσια βάση Καταγραφή προηγούμενων φορτίων Παραστατικά έγγραφα καθαρισμού Επιθεώρηση εφαρμογής Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Επιθεώρηση εφαρμογής Έλεγχος αρχείων Έλεγχος ιχνηλασιμότητας προϊόντος Επιθεώρηση εφαρμογής Επιθεώρηση εφαρμογής

18 1.8 ΣΤΑΔΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ: Οι χρήσεις της ελιάς και τα στάδια παραγωγής και επεξεργασίας του ελαιόλαδου σύμφωνα με την επίσημη εφημερίδα Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, παρουσιάζεται στο διάγραμμα 1.1 ενώ το διάγραμμα 1.2 περιγράφει τη ροή του ελαιολάδου σε ένα σύγχρονο φυγοκεντρικό σύστημα. Σύμφωνα με το διάγραμμα, το πρώτο στάδιο παραγωγικής διαδικασίας είναι η συγκομιδή των καρπών της ελιάς. Η εποχή της συγκομιδής, είναι συνήθως η περίοδος μεταξύ του Νοεμβρίου και του Φεβρουάριου, εξαρτάται δε από την ποικιλία του ελαιόδεντρου. Στη συνέχεια ο καρπός μεταφέρεται σε επιχειρήσεις επεξεργασίας και παραγωγής επιτραπέζιων ελιών ή στα ελαιοτριβεία στα οποία και παράγεται παρθένο ελαιόλαδο και διάφορα υπολείμματα. Το παρθένο ελαιόλαδο μπορεί να είναι βρώσιμο ή μειονεκτικό. Το βρώσιμο καταναλώνεται άμεσα ή επεξεργάζεται/αναμειγνύεται, τυποποιείται και το μειονεκτικό εξευγενίζεται

19 Διάγραμμα 1.1 ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΕΣ ΕΛΙΕΣ ΠΑΡΘΕΝΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΕΛΙΑΣ ΒΡΩΣΙΜΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΙΚΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΕΞΑΓΩΓΗΣ ΑΝΑΜΕΙΞΗ ΚΑΙ/ Η ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΕΞΕΥΓΕΝΙΣΜΟΣ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΓΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΚΟΝΣΕΡΒΟΠΟΙΙΑ ΜΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΜΕΝΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΜΕΝΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΠΗΓΗ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ,

20 Διάγραμμα 1.2 ΡΟΗ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΕ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΕΛΑΙΟΚΑΡΠΟΥ ΑΠΟΦΥΛΛΩΣΗ ΠΛΥΣΗ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΕΛΑΙΟΦΥΛΛΩΝ ΣΠΑΣΙΜΟ ΜΑΛΑΞΗ ΑΡΑΙΩΣΗ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΣΗ ΠΥΡΗΝΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΑΠΟΝΕΡΑ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΕΛΑΙΟΠΥΡΗΝΑ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΣΗ ΑΠΟΝΕΡΩΝ ΚΑΘΑΡΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΑΠΟΝΕΡΑ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ ΕΛΑΙΟΔΙΑΧΩΡΙΣΤΗΡΩΝ ΚΑΘΑΡΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΑΠΟΝΕΡΑ ΠΗΓΗ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ,

Δρ. Μαργαρίτα Καραβαγγέλη Περιφερειακή Δ/νση ΕΦΕΤ Κ. Μακεδονίας

Δρ. Μαργαρίτα Καραβαγγέλη Περιφερειακή Δ/νση ΕΦΕΤ Κ. Μακεδονίας Δρ. Μαργαρίτα Καραβαγγέλη Περιφερειακή Δ/νση ΕΦΕΤ Κ. Μακεδονίας Ιστορία του ελληνικού ελαιολάδου Ιστορία του ελληνικού ελαιολάδου Προφίλ του ελληνικού ελαιολάδου Η Ελλάδα είναι η 3 η χώρα στον κόσμο σε

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA ΤΟ ΕΛΛΗΝΙKO ΕΛΑΙOΛΑΔΟ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛHΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΞIΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚOΣΜΙΑ ΑΓΟΡA Εισηγητής: Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, Πρόεδρος Δ.Σ. & Διευθύνων Σύμβουλος Ελληνικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου ΟΠΕ Βρυξέλλες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΗΦΙΣΙΑΣ 124 & ΙΑΤΡΙΔΟΥ 2, ΤΗΛ: FAX:

ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΗΦΙΣΙΑΣ 124 & ΙΑΤΡΙΔΟΥ 2, ΤΗΛ: FAX: Δρ. Κωνσταντίνος Μπαρμπέρης Δρ. Βασιλική Αβραμοπούλου Δρ. Λεωνίδας Παλίλης Διεύθυνση Εργαστηριακών Ελέγχων ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΗΦΙΣΙΑΣ 124 & ΙΑΤΡΙΔΟΥ 2, 115 26 ΤΗΛ: +30 213 2145800 FAX: +30

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Λευκωσία, 6/5/2014 Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Η ιστορία της ελιάς, η καλλιέργειά της, ο καρπός & ο χυμός της το ελαιόλαδο, συνδέθηκαν άρρηκτα με τους λαούς της Μεσογείου. Η ελιά αγαπάει τη

Διαβάστε περισσότερα

Τα κριτήρια ποιότητας ελαιολάδου παρατίθεται συνοπτικά στον πίνακα που ακολουθεί. Συνοπτική λίστα κριτηρίων ποιότητας ελαιολάδου Α/Α.

Τα κριτήρια ποιότητας ελαιολάδου παρατίθεται συνοπτικά στον πίνακα που ακολουθεί. Συνοπτική λίστα κριτηρίων ποιότητας ελαιολάδου Α/Α. Τα κριτήρια ποιότητας ελαιολάδου έχουν σαν βάση τους τα κριτήρια οικολογικής παραγωγής ελαιολάδου. Η εφαρμογή πρακτικών για την παραγωγή ελαιολάδου μέσω φιλοπεριβαλλοντικών συστημάτων διαχείρισης όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ. Βασίλειος Καμβύσης Χημικός, Πρόεδρος Συμβουλευτικής Επιτροπής Χημικών Εμπειρογνωμόνων ΣΕΒΙΤΕΛ

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ. Βασίλειος Καμβύσης Χημικός, Πρόεδρος Συμβουλευτικής Επιτροπής Χημικών Εμπειρογνωμόνων ΣΕΒΙΤΕΛ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ Βασίλειος Καμβύσης Χημικός, Πρόεδρος Συμβουλευτικής Επιτροπής Χημικών Εμπειρογνωμόνων ΣΕΒΙΤΕΛ Τι προσέχουμε στο χωράφι Καλλιεργούμε, λιπαίνουμε, ποτίζουμε, κλαδεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ & ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.6 : Εφαρμογή συστημάτων HACCP και ISO στην παραγωγή βιολογικών προϊόντων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ & ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Πρεσβείας της Ελλάδος στην Τύνιδα 6, rue St. Fulgence, Notre Dame Tunis 1082 Tel. +216 71 288411-846632 Fax +216 71 789518

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Β. Βανδέρα Χημικός Msc, Τεχνικός Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ελαιολάδου Μυτιλήνης ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος Τα λίπη και έλαια αποτελούν σπουδαία πηγή ενέργειας για τον άνθρωπο. Η παρουσία των λιπαρών στις τροφές συντελεί στην αύξηση της ικανότητας κορεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΡΟΗΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ 1.1. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΥ ΠΑΡΘΕΝΟΥ & ΠΑΡΘΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΥΛΙΚΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ Α. Π Α Ρ Α Λ Α Β Η & Α Π Ο Θ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ

Ο ΗΓΟΣ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ & ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ο ΗΓΟΣ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας 1 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ HACCP Αρχή 1η: Προσδιορισµός των πιθανών κινδύνων που σχετίζονται µε την παραγωγή τροφίµων σε όλα τα στάδια, από την ανάπτυξη και τη συγκοµιδή των πρώτων υλών, την παραγωγική διαδικασία, την

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

Η ρωσική αγορά ελαιολάδου

Η ρωσική αγορά ελαιολάδου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πρεσβεία της Ελλάδος Μόσχα Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών Υποθέσεων Η ρωσική αγορά ελαιολάδου Περιεχόμενα i. Κατανάλωση... 2 ii. Ρωσικές Εισαγωγές Ελαιολάδου... 2 iii. Απαιτήσεις εισαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων

Άσκηση 4η. Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων Άσκηση 4η Έλεγχος αλλοίωσης - νοθείας στο ελαιόλαδο Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα ΔΕΑΠΤ Εργαστήριο Ασφάλειας Τροφίμων Νοθεία στα τρόφιμα Ορισμός Προσθήκη στα τρόφιμα ουσιών που: Απαγορεύεται η χρήση τους ή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΘΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΘΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΘΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Έφη Χριστοπούλου Χημικός εμπειρογνώμονας της Ε.Ε και του Δ.Σ.Ε., γευσιγνώστρια παρθένου ελαιολάδου, αναγνωρισμένη εκπαιδεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008

2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 2o ΔΙΕΘΝΈΣ ΣΥΝΈΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΊΑ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΏΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ Χερσόνησος Ηρακλείου, 25-27 Σεπτεμβρίου 2008 Ολοκληρωμένη Διαχείρηση & Ελαιόλαδο ΠΟΠ/ΠΓΕ Κρήτης Σύστημα Ολοκληρωμένης Διαχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης)

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ (Στοιχεία εισαγωγών και κατανάλωσης) Το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση του παγκόσμιου πίνακα εισαγωγέων ελαιολάδου του FAO βάση των εισαγομένων ποσοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ Τι είναι HACCP; Hazard = Κίνδυνος Analysis = Ανάλυση Critical = Κρίσιμο Το ΑΚΚΣΕ είναι ένα εργαλείο που προσπαθεί να διασφαλίσει την υγιεινή και την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΙΟΛΑ Ο - ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟ

ΕΛΑΙΟΛΑ Ο - ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟ ΕΛΑΙΟΛΑ Ο - ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟ Αθήνα, Ιούνιος 2007 ΚΛΑ ΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Απαγορεύεται η µε κάθε µηχανικό, ηλεκτρονικό ή άλλο µέσο αντιγραφή, αναπαραγωγή ή ανατύπωση του παρόντος, η µετάφραση, διασκευή ή τροποποίηση αυτού,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Αναφορά Αγορών Ελαιολάδου. Γενικά

Συγκριτική Αναφορά Αγορών Ελαιολάδου. Γενικά Γενικά Η Ισπανία είναι ο μεγαλύτερος ελαιοπαραγωγός τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο όπου κατάφερε να διπλασιάσει την παραγωγή της μετά το 1990, ενώ ακολουθώντας σχεδιασμένη πολιτική παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12 Γενικό μέρος 12 Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την ασφάλεια στα τρόφιμα 13 Το Σύστημα HACCP 14 Ιστορική εξέλιξη της HACCP 16 Στάδια ανάπτυξης μελέτης HACCP 20 Πυραμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας Ελένη Μιλή Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας To ελαιόδεντρο Η ελιά και τα προϊόντα της στην Κύπρο Olea europea, Oleaceae Αειθαλές, υποτροπικό. Σχήμα και μέγεθος σε δέντρο ή θάμνο Υπεραιωνόβιο Ριζικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία. Θέμα: «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Υποθέμα: Είδη και Ποικιλίες Ελιάς - Ελαιοπαραγωγικές περιοχές

Ερευνητική Εργασία. Θέμα: «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Υποθέμα: Είδη και Ποικιλίες Ελιάς - Ελαιοπαραγωγικές περιοχές Ερευνητική Εργασία Θέμα: «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Υποθέμα: Είδη και Ποικιλίες Ελιάς - Ελαιοπαραγωγικές περιοχές Μέλη Ομάδας: Κώστας Αθανασίου Θάνος Βασιλόπουλος Στέφανος Βασιλόπουλος Νίκος

Διαβάστε περισσότερα

Λίπη - έλαια Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου

Λίπη - έλαια Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου Λίπη - έλαια Μέτρηση οξύτητας ελαιολάδου 1 η Εργαστηριακή Άσκηση Εργαστήριο Χημείας & Τεχνολογίας Τροφίμων Κύρια συστατικά τροφίμων Λιπίδια Υδατάνθρακες Αμινοξέα Πρωτεΐνες Ένζυμα Βιταμίνες Άλατα Νερό Άλλα

Διαβάστε περισσότερα

OΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΛΙΑ. Θανάσης Κερασιώτης Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Διευθυντής Παραγωγής ΓΑΙΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Α.Β.Ε.Ε.

OΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΛΙΑ. Θανάσης Κερασιώτης Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Διευθυντής Παραγωγής ΓΑΙΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Α.Β.Ε.Ε. OΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΛΙΑ Θανάσης Κερασιώτης Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Διευθυντής Παραγωγής ΓΑΙΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Α.Β.Ε.Ε. Σύντομη παρουσίαση της GAEA Η GAEA είναι μια Ελληνική εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα

Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Εθνική Στρατηγική για τον Ελαιοκομικό τομέα Σύνοψη Λαμβάνοντας υπόψη: αφενός την διαχρονική, οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική σημασία που έχει ο τομέας της ελαιοκαλλιέργειας για την Ελλάδα γενικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ISO Εµβαλωµατής Αντώνης ΑΕ

ΕΝ ISO Εµβαλωµατής Αντώνης ΑΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ HACCP ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ EΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΜΦΙΑΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ Εµβαλωµατής Αντώνης Υπεύθυνος ιαχείρισης Ποιότητας-ΣΟΥΡΩΤΗ ΑΕ Μήτρακας Μανασσής Επίκουρος καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ι. Ελαιοτριβεία, που επεξεργάζονται ελιές και παράγουν ελαιόλαδο, υγρά και στερεά απόβλητα. ΙΙ. Εγκαταστάσεις εξευγενισμού (ραφιναρίες), όπου το μη κατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά παρθένου ελαιολάδου

Χαρακτηριστικά παρθένου ελαιολάδου Χαρακτηριστικά παρθένου ελαιολάδου για καλύτερη εξαγωγική πορεία Έφη Χριστοπούλου Χημικός εμπειρογνώμονας της Κοινότητας, γευσιγνώστρια παρθένου ελαιολάδου, αναγνωρισμένη εκπαιδεύτρια από το Διεθνές Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ. Κωνσταντίνου Ν.

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ. Κωνσταντίνου Ν. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια ελαιόδεντρων και παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη

Καλλιέργεια ελαιόδεντρων και παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη Καλλιέργεια ελαιόδεντρων και παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη Στην Κρήτη, η ελιά κατέχει ξεχωριστή θέση, αφού αποτελεί το ιερό της δέντρο. Στη Μινωική Κρήτη, είναι σημαντική η συμβολή της ελιάς στην ανακτορική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ

Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΗΝ ΣΕΡΒΙΑ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Γενικού Προξενείου της Ελλάδος στο Βελιγράδι Simina 15 Beograd 11000 Tel. +381 11 3222338-3231577 Fax +381 11 3249215 Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικέ Ανάπτυξη του Γεωργικού Τομέα: Μύθοι και Πραγματικότητα. Προκόπη Θεοδωρίδη Επίκουρο Καθηγητή Μάρκετινγκ

Προοπτικέ Ανάπτυξη του Γεωργικού Τομέα: Μύθοι και Πραγματικότητα. Προκόπη Θεοδωρίδη Επίκουρο Καθηγητή Μάρκετινγκ Προοπτικέ Ανάπτυξη του Γεωργικού Τομέα: Μύθοι και Πραγματικότητα. Προκόπη Θεοδωρίδη Επίκουρο Καθηγητή Μάρκετινγκ Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Πανεπιστήμιο Πατρών Μύθοι!!!!

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ.

Η αγορά ελαιολάδου στο Ισραήλ. ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 3 Daniel Frisch 64731 Tel Aviv, Israel Tel. 00972 3 6055299 Fax. 6055296 e-mail: ecocom-telaviv@mfa.gr Η αγορά ελαιολάδου στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ: ΕΡΓΟ: ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ 5 Α 166 73 ΒΟΥΛΑ ΤΗΛ. 210 8995934, ΦΑΞ 210 8951760 e-mail info@inik.gr 1 1. ΤΕΧΝΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ α. Ονοματεπώνυμο του ιδιοκτήτη ή επωνυμία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ 1. Τυποποίηση και Συσκευασία Η τυποποίηση, σε συνδυασμό με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Προστιθέμενη αξία και τρόφιμα με Γεωγραφικές Ενδείξεις

Προστιθέμενη αξία και τρόφιμα με Γεωγραφικές Ενδείξεις 2η Διεθνής Έκθεση Τροφίμων και Ποτών -Food Expo Greece Metropolitan Expo, Αθήνα 14 16 Μαρτίου 2015 Προστιθέμενη αξία και τρόφιμα με Γεωγραφικές Ενδείξεις Ζησίδης Ορέστης 1, Bremmers Harry 2, Μασούρας Θεόφιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) «Οι σύγχρονες τεχνικές βιο-ανάλυσης στην υγεία, τη γεωργία, το περιβάλλον και τη διατροφή» Ιχνηλασιμότητα και Ταυτοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα. Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα. Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Η ελιά στη σύγχρονη εποχή Η Ελαιοκαλλιέργεια στην σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής Οδεσμόςτηςελιάςμετη Χαλκιδική ξεκίνησε στα βάθη των αιώνων αποδείξεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

foodstandard ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

foodstandard ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ελαιόλαδο Νοµοθεσία - Ελαιόλαδο - Καν. (ΕΚ) αριθ. 1019/2002, για τις προδιαγραφές εµπορίας του ελαιολάδου. (όπως αυτός έχει τροποποιηθεί και ισχύει,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΠΑΣΤΑ ΕΛΙΑΣ»

ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΠΑΣΤΑ ΕΛΙΑΣ» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΠΑΣΤΑ ΕΛΙΑΣ» ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΝΝΙΒΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός ΕΟΚ 2568/1991, Ε.Ε., όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον Κανονισμό Ε.Κ. 177/1994.

Κανονισμός ΕΟΚ 2568/1991, Ε.Ε., όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον Κανονισμό Ε.Κ. 177/1994. Άρθρο71 (1) Ελαιόλαδο 1. «Ελαιόλαδο» χαρακτηρίζεται το έλαιο που λαμβάνεται από τους καρπούς της ελαίας της Ευρωπαϊκής (OLEA EUROPEA) με μέσα αποκλειστικά μηχανικά και μεθόδους ή επεξεργασίες οπωσδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς

12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων Φεστιβάλ Ελαιολάδου & Ελιάς Συνέδριο Ελαιοκομίας Το μεγάλο ετήσιο ραντεβού της ελαιοκομίας 12-13-14 Μαρτίου 2010 Εκθεσιακό Κέντρο ΟΛΠ Πειραιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού. 13/5/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σειρά δράσεων προωθεί η Εθνική Τράπεζα, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για στήριξη του παραγωγικού δυναμικού. Με αφορμή εμπεριστατωμένη μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ - ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟ

ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ - ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟ Αθήνα, Noέμβριος 2009 ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ - ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟ Απαγορεύεται η με κάθε μηχανικό, ηλεκτρονικό ή άλλο μέσο αντιγραφή, αναπαραγωγή ή ανατύπωση του παρόντος, η μετάφραση, διασκευή ή τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΟΕΦ. ΑΣ Κριτσάς. Σύμβουλος Διαχείρισης του Προγράμματος Εργασίας

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΟΕΦ. ΑΣ Κριτσάς. Σύμβουλος Διαχείρισης του Προγράμματος Εργασίας 2015-2016 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΟΕΦ ΑΣ Κριτσάς Σύμβουλος Διαχείρισης του Προγράμματος Εργασίας 2 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 2015-2016 // ΑΣ ΚΡΙΤΣΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ΑΣ ΚΡΙΤΣΑΣ με βάση την απόφαση 993/12-02-2015

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά

Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά Έλεγχος και Νοθεία του Ελαιολάδου στην Κυπριακή Αγορά Στέλιος Γιαννόπουλος, Μάρω Χριστοδουλίδου, και Πόπη Καναρη Γενικό Χημείο του Κράτους, Κύπρου Email: stelgian@cytanet.com.cy ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΠ/ΠΓΕ ελαιόλαδα: Τάσεις και προοπτικές

ΠΟΠ/ΠΓΕ ελαιόλαδα: Τάσεις και προοπτικές ΔΗΜΗΤΡΑ 24 / 25 ΠΟΠ/ΠΓΕ ελαιόλαδα: Τάσεις και προοπτικές Γεώργιος Γκούμας, MSc, Τεχνολόγος Τροφίμων Φωτεινή Σηφακάκη, MSc,Τεχνολόγος Γεωπονίας Τμήμα Πιστοποίησης Διεύθυνση Πιστοποίησης & Προδιαγραφών Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΠΟΠ. ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΠΟΠ. ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΠΟΠ. ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ανδρέας Θρασυβούλου Εργαστήριο Μελισσοκομίας-Σηροτροφίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης www.beelab.gr Τι είναι ΠΟΠ και τι ΠΓΕ ΠΟΠ Η ποιότητα ή τα χαρ/κά

Διαβάστε περισσότερα

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός 6 η Οκτωβρίου 2013 Παρουσίαση της Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός Εικόνα 1: Εγκατάσταση μονάδας «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.» στο Παραλίμνιο Σερρών (2011) Α. Η Εταιρεία Η «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι εμφιαλωμένων νερών. Επιτραπέζιο νερό Μεταλλικό νερό Ανθρακούχο νερό

Τύποι εμφιαλωμένων νερών. Επιτραπέζιο νερό Μεταλλικό νερό Ανθρακούχο νερό Εμφιαλωμένο νερό Τι είναι; Εμφιαλωμένο νερό καλείται το νερό που πωλείται στο εμπόριο συσκευασμένο αεροστεγώς εντός γυάλινων ή πλαστικών φιαλών ή δοχείων και προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση. Τύποι

Διαβάστε περισσότερα

Fact Sheet. Ο τοµέας του ελαιολάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κυριότερος παραγωγός ελαιολάδου στον κόσµο

Fact Sheet. Ο τοµέας του ελαιολάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κυριότερος παραγωγός ελαιολάδου στον κόσµο Eυρωπαϊκή Επιτροπή Γενική ιεύθυνση Γεωργίας Ο τοµέας του ελαιολάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση Fact Sheet Το ελαιόλαδο είναι ένα προϊόν πολλαπλών χρήσεων. Εδώ και πολλές γενεές θεωρείται στη Μεσόγειο ως σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών η Ελληνική υδατοκαλλιέργεια, αναπτύχθηκε και ανέδειξε τη χώρα ως τη μεγαλύτερη παραγωγό ιχθύων στην ευρύτερη περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Α.Π. ΔΕΝΔΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΛΑΙΑΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Α.Π. ΔΕΝΔΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΛΑΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Α.Π. ΔΕΝΔΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΛΑΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 68 ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις και Προβλήματα της Ελαιοκαλλιέργειας. Αντώνης Παρασκευόπουλος,Γεωπόνος, Διευθυντής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Τριφυλίας

Προκλήσεις και Προβλήματα της Ελαιοκαλλιέργειας. Αντώνης Παρασκευόπουλος,Γεωπόνος, Διευθυντής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Τριφυλίας Προκλήσεις και Προβλήματα της Ελαιοκαλλιέργειας Αντώνης Παρασκευόπουλος,Γεωπόνος, Διευθυντής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Τριφυλίας Ο Ευριπίδης ονομάζει την Μεσσηνία «Καλλίκαρπο» λόγω της μορφιάς

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟ 1 : ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΡΠΟ ΠΟΙΚΙΛΙΑ

ΣΤΑΔΙΟ 1 : ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΡΠΟ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΑΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ Η διαμόρφωση της ποιότητας του ελαιολάδου αρχίζει από τον χρόνο που αυτό σχηματίζεται στον ελαιόκαρπο και επηρεάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟΥ

ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟΥ ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΥΡΗΝΕΛΑΙΟΥ & ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «ΣΥΝΟΠΤΙΚΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΩΝ ΕΛΙΩΝ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΑΘΗΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Περίληψη... 4 2 Εισαγωγή - Γενικά Χαρακτηριστικά Κλάδου... 7

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.2 : Ποιοτικός έλεγχος & ασφάλεια στην αλυσίδα παραγωγής βιολογικών προϊόντων Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ.

ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. Ανάλυση Κινδύνων και Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου (HACCP): Ένα σύστημα πάγιων διαδικασιών βάση συγκεκριμένων αρχών (7αρχών HACCP)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισχυρισμοί διατροφής

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισχυρισμοί διατροφής ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ισχυρισμοί διατροφής «ισχυρισμός» αναφερόμενος σε τρόφιμο: Κάθε μήνυμα ή απεικόνιση, η οποία δεν είναι υποχρεωτική σύμφωνα με την κοινοτική ή εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης

Διαβάστε περισσότερα

Η χημική ανάλυση ως μέσο βελτίωσης της παραγωγής ελαιολάδου και ως μοχλός προώθησης της εμπορίας του.

Η χημική ανάλυση ως μέσο βελτίωσης της παραγωγής ελαιολάδου και ως μοχλός προώθησης της εμπορίας του. Η χημική ανάλυση ως μέσο βελτίωσης της παραγωγής ελαιολάδου και ως μοχλός προώθησης της εμπορίας του. ΜΕΣΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ 2010-2015 : 2.840.000 tn 395.000 1.275.000 285.000

Διαβάστε περισσότερα

Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ

Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ Πρεσβεία της Ελλάδος στο Βέλγιο Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ Βρυξέλλες, Μάρτιος 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΑΓΟΡΑ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ...3 Κατάταξη παγκόσµιων παραγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο-Βρώσιµη ελιά

Ελαιόλαδο-Βρώσιµη ελιά Ελαιόλαδο-Βρώσιµη ελιά Κατανοώντας την πραγµατική τους αξία! Ακτινογραφώντας σηµαντικές αγορές Έκταση 100 εκατ. στρέμματα με ελαιόδεντρα 98 εκατ. στηλεκάνητηςμεσογείου 23 εκατ. στηνισπανία 18 εκατ. στηνιταλία

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7.6.2014 L 168/55 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 611/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαρτίου 2014 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ. Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ. Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΜΠ Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Π. Ταούκης, Αν. Καθ. ΕΜΠ Κ. Τζιά, Καθ. ΕΜΠ, Β. Ωραιοπούλου, Καθ. ΕΜΠ Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πειραιας 16/02/16 Αρ.πρωτ. 2329

Πειραιας 16/02/16 Αρ.πρωτ. 2329 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Διοίκηση 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιώς & Αιγαίου ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ===================== Πειραιας 16/02/16

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την ευέλικτη εφαρμογή συστήματος αυτοελέγχου βάση των αρχών του HACCP

Κατευθυντήριες οδηγίες για την ευέλικτη εφαρμογή συστήματος αυτοελέγχου βάση των αρχών του HACCP Κατευθυντήριες οδηγίες για την ευέλικτη εφαρμογή συστήματος αυτοελέγχου βάση των αρχών του HACCP Στο γενικό πλαίσιο των κανόνων για την ασφάλεια των τροφίμων, η απαίτηση θέσπισης, εφαρμογής και διατήρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Νικόλαος Σούλτος Εργαστήριο Υγιεινής Τροφίµων Ζ.Π. Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Η παραγωγή ασφαλών τροφίµων: Είναι ένα πρόβληµα σύνθετο

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΚΟΠΟΙ & ΣΤΟΧΟΙ ΠΟΡΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ ΕΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝ. [ΕΚ] 867/08

Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΚΟΠΟΙ & ΣΤΟΧΟΙ ΠΟΡΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ ΕΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝ. [ΕΚ] 867/08 ΠΟΡΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Για την ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ ΕΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝ. [ΕΚ] 867/08 ΠΡΩΤΟ & ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΤΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ by Στο πλαίσιο υλοποίησης του τριετούς προγράμματος εργασίας [ΠΕ] που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ. Ιωάννης Μαστοράκης - ΔΗΜΑΡΧΟΣ- Σάββατο,

ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ. Ιωάννης Μαστοράκης - ΔΗΜΑΡΧΟΣ- Σάββατο, ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Ιωάννης Μαστοράκης - ΔΗΜΑΡΧΟΣ- Σάββατο, 05.11.2016 Προφίλ Δήμου Χερσονήσου, ποιοι είμαστε? Ένας από τους [24] Δήμους της Περιφέρειας Κρήτης Ο Δήμος μας αποτελείται από τέσσερις Δημοτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓENΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΑΠ ΔΕΝΔΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΛΑΙΑΣ Αθήνα, 14.07.2011 Αριθ. Πρωτ.: 177145 ΘΕΜΑ: Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία Η κατανάλωση εμφιαλωμένου μεταλλικού νερού στην Ουγγαρία, βρίσκονταν

Διαβάστε περισσότερα

«Το Ελληνικό Μέλι ως Επώνυμο Προϊόν» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος, MSc Κέντρο Μελισσοκομίας Αττικής 1

«Το Ελληνικό Μέλι ως Επώνυμο Προϊόν» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος, MSc Κέντρο Μελισσοκομίας Αττικής 1 «Το Ελληνικό Μέλι ως Επώνυμο Προϊόν» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος, MSc Κέντρο Μελισσοκομίας Αττικής 1 Ποιο είναι το θέμα μας «Το Ελληνικό Μέλι ως Επώνυμο Προϊόν» Περιγράφοντας την αγορά Το ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Δ.: Έλεγχοι για την εφαρμογή των Καν. (ΕΚ) 1829 και 1830/2003 σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα

Ε.Δ.: Έλεγχοι για την εφαρμογή των Καν. (ΕΚ) 1829 και 1830/2003 σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα Αθήνα, 1-2-2007 ΑΡ. ΠΡΩΤ: 2060 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΕΓΧΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 Ταχ. Κωδ: 11526 - Αθήνα Πληροφορίες: Πετράκη Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΚΟΠΟΙ & ΣΤΟΧΟΙ ΠΟΡΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ ΕΑΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝ. [ΕΚ] 867/08

Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΚΟΠΟΙ & ΣΤΟΧΟΙ ΠΟΡΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ ΕΑΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝ. [ΕΚ] 867/08 ΠΟΡΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Για την ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΟΕΦ ΕΑΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΚΑΝ. [ΕΚ] 867/08 ΠΡΩΤΟ & ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΤΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ by Στο πλαίσιο υλοποίησης του τριετούς προγράμματος εργασίας [ΠΕ] που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Το Πρόγραμμα της Ο.Ε.Φ. Ε.Ο.Π. ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ για τη χρονική περίοδο 2006-2009

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Το Πρόγραμμα της Ο.Ε.Φ. Ε.Ο.Π. ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ για τη χρονική περίοδο 2006-2009 ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το Πρόγραμμα της Ο.Ε.Φ. Ε.Ο.Π. ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ για τη χρονική περίοδο 2006-2009 βασίζεται στον Κανονισμό 2080/2005 της Επιτροπής, σχετικά με τις Οργανώσεις Ελαιουργικών Φορέων, τα οικεία προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑ Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ 1 Αρχή 1η: Ανάλυση των πιθανών κινδύνων Αναλυτικός προσδιορισμός των πιθανών κίνδυνων που σχετίζονται με όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας των τροφίμων από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωση της-συγκομιδή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ Εισαγωγή Το κυματοειδές χαρτόνι ως υλικό έχει ποικίλες εφαρμογές στον κλάδο της συσκευασίας και της μεταφοράς των τροφίμων. Τα κύρια προτερήματά του είναι το χαμηλό κόστος, η διαθεσιμότητά του, η εύκολη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ευρωπαϊκό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Ολική Ποιότητα ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαστήριο αποσκοπεί να:

Το εργαστήριο αποσκοπεί να: 13/1/2016 ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Εισαγωγή Κουτρουμπής Φώτιος Γεωπόνος Αγγελής Γεώργιος Γεωπόνος MSc Το εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα