ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΚΟ ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΠΡΟΣ ΕΝΑΝ ΑΛΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙ-

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΚΟ ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΠΡΟΣ ΕΝΑΝ ΑΛΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙ-"

Transcript

1 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΚΟ ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΠΡΟΣ ΕΝΑΝ ΑΛΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙ- ΒΑΛΛΟΝ Τα παρακάτω κείμενα αποτελούν αποσπάσματα από τη Διπλωματική Εργασία του ΙΩΑΝΝΗ Γ. ΖΑΧΑΡΑΚΗ, την οποία κατέθεσε στο Ε.Α.Π. Πάτρας, Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, Σπουδές στην Ορθόδοξη Θεολογία με θέμα: «Το ήθος της Ευχαριστίας και ο σύγχρονος άνθρωπος. Θεολογικές προσεγγίσεις στη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος». Στα εν λόγω κείμενα έγιναν ορισμένες αναγκαίες προσαρμογές στις υποσημειώσεις, ώστε να διαβάζονται ευκολότερα από τους αναγνώστες. Η Θεία Λειτουργία ως η κατεξοχήν ευχαριστιακή πράξη αναφοράς και δοξολογίας του ανθρώπου στον Θεό Η Θεία Λειτουργία στην ορθόδοξη Παράδοση είναι η κατεξοχήν ευχαριστιακή πράξη αναφοράς του κόσμου και της ζωής στον Θεό, η οποία καταφάσκει την ύλη και γενικότερα τον υλικό κόσμο. Ο υλικός κόσμος για τη Θεία Λειτουργία δεν είναι ένα απρόσωπο και αδιάφορο αντικείμενο, ο οποίος αντλεί την ύπαρξή του από τον εαυτό του. Ο υλικός κόσμος αποτελεί μαζί με τον άνθρωπο δημιουργία του άκτιστου και υπερβατικού Θεού μέσω του Υιού και Λόγου του Θεού και φανερώνει σε κάθε πτυχή του τη θεία παρέμβαση καθώς και την προσωπική αγάπη και ελευθερία του Δημιουργού του «πάντα δι' αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν» (Ιω. 1,3). Ο άνθρωπος μέσα στη Θεία Λειτουργία προσλαμβάνει την ύλη, όχι για να την οικειοποιηθεί και να τη χρησιμοποιήσει αποκλειστικά για την ικανοποίηση της ατομικής του επιβίωσης και απληστίας, αλλά για να την αναφέρει ευχαριστιακά και δοξολογικά στον Τριαδικό Θεό. «Μετά δέ τό ἐμπλησθῆναι οὕτως εὐχαριστήσατε Εὐχαριστοῦμέν σοι, Πάτερ ἅγιε, ὑπέρ τοῦ ἁγίου ὀνόματός σου, οὗ κατεσκήνωσας ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, καί ὑπέρ τῆς γνώσεως καί πίστεως καί ἀθανασίας, ἧς ἐγνώρισας ἡμῖν διά Ἰησοῦ τοῦ παιδός σου σοί ἡ δόξα εἰς τούς αἰῶνας» (Διδαχή των δώδεκα Αποστόλων, 10,1-2, ΕΠΕ, 1.22). Η ευχαριστιακή αυτή κίνηση, η οποία βρίσκεται στον αντίποδα της στάσης του πρώτου ανθρώπου, αλλά και του σημερινού «οικοφάγου» δυτικού πολιτισμού, σημαίνει αναγνώριση εκ μέρους του ανθρώπου ότι ο υλικός κόσμος δεν είναι ένα ουδέτερο αντικείμενο προς κτήση και κατάκτηση, προς χρήση και κατάχρηση. Αντίθετα, μέσα από την Ευχαριστία λογίζεται ως δώρο και ευλογία της αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο, το οποίο δώρο ο άνθρωπος καλείται να επιστρέψει ευχαριστιακά και δοξολογικά στον Θεό του, για να συνεχίσει ο Τριαδικός Θεός να απαντά με μεγαλύτερη αγάπη και ευλογία. «Γιατί 1

2 ο άνθρωπος που είναι ευγνώμων (ευχάριστος) προς τον Δημιουργό του είναι δοχείο της αγαθότητος και όργανο της δοξολογίας Του» (Γρηγόριος, Ιερομ., 1987, σ. 267). Ο άνθρωπος, αναγνωρίζοντας ότι η υλική δημιουργία είναι ένα πολύτιμο δώρο και μια ευλογία του Τριαδικού Θεού προς αυτόν, απαντά στον Θεό με μια δική του πράξη αγάπης και ευγνωμοσύνης, που είναι η Ευχαριστία. «( ) εὐχαριστία καλεῖται, ὅτι πολλῶν ἐστιν εὐεργετημάτων ἀνάμνησις καί τό κεφάλαιον τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας ἐνδείκνυται» (Ι. Χρυσόστομος, Ομιλία ΚΕ 3,20, ΕΠΕ, ). Ο άνθρωπος προσλαμβάνει και μεταφέρει στη Θεία Λειτουργία τον υλικό κόσμο, δηλαδή τον άρτο, τον οίνο και το έλαιον, ως τα πιο αντιπροσωπευτικά δώρα της υλικής δημιουργίας. «Οι πιστοί δεν πηγαίνουν μόνοι στην Εκκλησία, αλλά συνοδεύονται από τα δώρα της δημιουργίας, τον άρτο, τον οίνο και το έλαιο» (Ζηζιούλας, 1998, σ. 22). Κατά παρόμοιο τρόπο και ο Ιησούς Χριστός προσέλαβε το ανθρώπινο σώμα, την κοινή σάρκα του κόσμου και του ανθρώπου για να την καταστήσει μ αυτόν τον τρόπο πολύτιμη και μοναδική. «Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας» (Ιω. 1,14). Συγχρόνως, ο κάθε άνθρωπος φέρνει μαζί του σ αυτή την κορυφαία πράξη ενότητας και συμφιλίωσης ολόκληρη την ύπαρξή του, την οποία και αυτή προσλαμβάνει η Εκκλησία, μαζί με τις καθημερινές ανάγκες και αγωνίες του. «Κάθε πιστός που πηγαίνει στη Λειτουργία, φέρνει μαζί του και το εννοούμε αυτό πολύ ρεαλιστικά τον κόσμο» (Ζηζιούλας, 1998, σ. 20). Οι χριστιανοί, όπως συνηθίζονταν από τις πρώτες ευχαριστιακές συνάξεις, δεν πηγαίνουν μόνοι τους στην Εκκλησία, αλλά μεταφέρουν με ξεχωριστό σεβασμό και ευλάβεια τα δώρα της δημιουργίας για να τα παραδώσουν στον προεστώτα της Θείας Ευχαριστίας, δηλαδή στον Επίσκοπο (Ζηζιούλας, 2004, σ ), ο οποίος στη συνέχεια έρχεται να τα «αναφέρει» ευχαριστιακά και δοξολογικά στον Τριαδικό Θεό. Οι χριστιανοί στην Ευχαριστία φέρνουν επιπλέον μαζί τους τις καθημερινές ανάγκες, τις επιθυμίες, τις αγωνίες, τις χαρές, τις λύπες, για να μπορέσουν και αυτά να «πληρωθούν» από τις ευεργεσίες και τις δωρεές του Τριαδικού Θεού. Πρόκειται για το «μεγάλο σκάνδαλο» των «ευσεβών» ανθρώπων, οι οποίοι εσφαλμένα μέσα στην Παράδοση της χριστιανικής Εκκλησίας θεωρούν την Ευχαριστία ως μέσο ικανοποίησης της ατομικής τους αυτοτέλειας και επιβίωσης, ανεξάρτητα από τον άλλο άνθρωπο και την υπόλοιπη κτιστή δημιουργία (Ζηζιούλας, 1998, σ. 22). Η αποψίλωση, ιδιαίτερα, της Ευχαριστίας από την κοσμολογική διάστασή της συσκοτίσθηκε στο δυτικό χριστιανικό κόσμο με αποτέλεσμα τα μυστήρια της Εκκλησίας, αλλά και η ίδια η Ευχαριστία να θεωρούνται αγιαστικές πράξεις, οι οποίες αφορούν μόνο τον άνθρωπο και όχι την υπόλοιπη κτίση. Οι πιστοί, λοιπόν, σ αυτή την ευχαριστιακή συνάντηση και κοινωνία με τον Ιησού Χριστό, ο οποίος είναι η κεφαλή του σώματος της Εκκλησίας, παρα- 2

3 καλούν τον Τριαδικό Θεό για την ακεραιότητα και τη σωτηρία ολόκληρης της υλικής δημιουργίας. Παρακαλούν τον Θεό για τις βιοτικές ανάγκες όλων των ανθρώπων, την καρποφορία της γης, τη γαλήνη των θαλασσών, τους ούριους ανέμους, την ειρήνη στον κόσμο, για αυτούς οι οποίοι απουσιάζουν για εύλογη αιτία και για κάθε μικρή ή μεγάλη ανάγκη ολόκληρου του ευχαριστιακού σώματος. «Ὑπέρ εὐκρασίας ἀέρων, εὐφορίας τῶν καρπῶν τῆς γῆς καί καιρῶν εἰρηνικῶν του Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ πλεόντων, ὁδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αἰχμαλώτων καί τῆς σωτηρίας τῶν καρπῶν τῆς γῆς καί καιρῶν εἰρηνικῶν τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ πλεόντων, ὁδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αἰχμαλώτων καί τῆς σωτηρίας αὐτῶν τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τοῦ ρυσθῆναι ἡμᾶς ἀπό πάσης θλίψεως, ὀργῆς, κινδύνου καί ἀνάγκης του Κυρίου δεηθῶμεν» (Ι. Χρυσόστομος, Θεία Λειτουργία, 2004, σ ). Η πιο μεγάλη, όμως, επιβεβαίωση της αξίας του υλικού κόσμου είναι η χρησιμοποίηση στην Ευχαριστία του άρτου και του οίνου, για να γίνουν το Σώμα και το Αίμα του ενανθρωπήσαντος Ιησού Χριστού. Τα αγαθά της υλικής δημιουργίας γίνονται εσαεί ο φυσικός σύνδεσμος και ο χώρος συνάντησης μεταξύ Θεού και ανθρώπου, όπως συνέβη και με την ε- νανθρώπηση του Ιησού Χριστού. «Είναι η επανάληψη της οικονομίας του Θεού που φανερώθηκε με την ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεούγια να σωθεί ο άνθρωπος και ο κόσμος» (Κεσελόπουλος, 1992, σ ). Η ευχαριστιακή σύναξη, χωρίς να παραγνωρίζει το τραγικό γεγονός της «αστοχίας» του πρώτου ανθρώπου, η οποία αμαύρωσε το «κατ εἰκόνα» του ανθρώπου αλλά και διέκοψε την πορεία τελείωσης της κτίσης, παρακαλεί ικετευτικά τον Θεό να δεχτεί τα υλικά δώρα της δημιουργίας, για να μην μείνουν μόνιμα στην κατάσταση της φθοράς και του θανάτου. Η Θεία Λειτουργία είναι το «φάρμακο της αθανασίας», ακριβώς διότι με την αποδοχή και την κατάφασή της προς τον κόσμο αντιφάσκει προς τη φθορά του (Ζηζιούλας, 1998, σ. 24). Τα δώρα της υλικής δημιουργίας προσφέρονται από τον άνθρωπο ευχαριστιακά και δοξολογικά στον Τριαδικό Θεό, για να μετατραπούν με τη χάρη του Θεού και με την επίκληση του Αγίου Πνεύματος σε Σώμα και Αίμα Χριστού: «Ἔτι προσφέρομεν σοι τήν λογικήν ταύτην καί ἀναίμακτον λατρείαν, και παρακαλοῦμεν σε καί δεόμεθα καί ἱκετεύομεν κατάπεμψον τό Πνεῦμά σου τό ἅγιον ἐφ ἡμᾶς καί ἐπί τά προκείμενα δῶρα ταῦτα. Καί ποίησον τόν μέν ἄρτον τοῦτον τίμιον Σῶμα τοῦ Χριστοῦ σου. Τό δέ ἐν τῷ ποτηρίῳ τούτῳ τίμιον Αἷμα τοῦ Χριστοῦ σου. Μεταβαλών τῷ Πνεύματί σου τῷ ἁγίῳ» (Ι. Χρυσόστομος, Θεία Λειτουργία, 2004, σ. 133). Ποιον η ποιους όμως αφορά η υπαρκτική αυτή μεταβολή, η οποία συντελείται μέσα στη Θεία Ευχαριστία; Η σφοδρή επιθυμία του ευχαριστιακού σώματος των πιστών να μεταμορφωθεί η ζωή και τα υλικά αγαθά τους με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος σε «καινή ζωή», σε «Σώμα ζῶντος Χριστού», σχετίζεται με τους ίδιους ή με τα προσκομιζόμενα υλικά 3

4 αγαθά; Η απάντηση είναι, ότι δεν αφορά ούτε τους ίδιους ούτε τα υλικά αγαθά, αλλά κυρίως τη σχέση των ανθρώπων με τα υλικά αγαθά και κατ επέκταση τη δυνατότητα μεταμόρφωσης αυτής της σχέσης σε τρόπο ευχαριστίας και δοξολογίας του Τριαδικού Θεού: «Ὥστε γενέσθαι τοῖς μεταλαμβάνουσιν εἰς νῆψιν ψυχῆς, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, εἰς κοινωνίαν τοῦ ἁγίου σου Πνεύματος, εἰς βασιλείας οὐρανῶν πλήρωμα, εἰς παρρησίαν τήν πρός σέ, μή εἰς κρῖμα ἤ εἰς κατάκριμα» (Ι. Χρυσόστομος, Θεία Λειτουργία, 2004, σ. 133). Οι πιστοί, χωρίς να αλλάζει η δική τους φύση, αλλά και χωρίς να μεταβάλλονται οι φυσικές ιδιότητες των προσφερόμενων δώρων, βιώνουν μια καθολική μεταμόρφωση, μια συγκλονιστική μεταβολή στον τρόπο ύπαρξης της φύσης τους. «Αυτό που μεταβάλλεται με τη ζωοποιό επιφοίτηση του Πνεύματος δεν είναι η φύση των ατόμων και των πραγμάτων, αλλά ο τρόπος υπάρξεως της φύσης» (Γιανναράς, 2002, σ. 194). Οι χριστιανοί τη στιγμή της Ευχαριστίας καλούνται να αντιληφθούν την υλική δημιουργία ως ευλογία του Θεού προς αυτούς, την οποία οφείλουν να αναφέρουν ευχαριστιακά και επιστρεπτικά στον Θεό, χωρίς να την οικειοποιηθούν και να την απαιτήσουν αποκλειστικά και μόνο για τον εαυτό τους: «Τα σά ἐκ τῶν σῶν σοί προσφέρομεν -ορθότερη γραφή σοὶ προσφέροντες- (Φίλιας, 2004, σ. 115) κατά πάντα καί διά πάντα. Σε ὑμνοῦμεν, Σέ εὐλογοῦμεν, Σοί εὐχαριστοῦμεν» (Ι. Χρυσόστομος, Θεία Λειτουργία, 2004, σ ). Πρόκειται στην πραγματικότητα «για την αναστροφή της στάσης του Αδάμ, που ιδιοποιήθηκε τον κόσμο και τον ανέφερε στον εαυτό του» (Ζηζιούλας, 2001, σ. 222). Στην Ευχαριστία, τελικά, το κριτήριο της οικολογικής συνείδησης είναι η επιθυμία «γενηθήτω το θέλημά σου» και όχι η αυτόνομη και εγωκεντρική απαίτηση του ανθρώπου στην κατεύθυνση του «διεκδικώ», «απαιτώ», «θέλω». Έτσι, «η «οικολογία» της χριστιανικής Εκκλησίας είναι η ευχαριστιακή νοηματοδότηση και χρήση του κόσμου» (Γιανναράς, 1995, σ. 46). Η ευχαριστιακή νοηματοδότηση του κόσμου δεν επιτρέπει την ιδιοποίηση και την παράχρηση των υλικών αγαθών από τον άνθρωπο, αλλά την κατανόησή του ως κάτι ιερό, καθώς ο κόσμος δεν βρίσκεται έξω από τις άκτιστες θείες ενέργειες και τη διαρκή παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Η «εικονοκλαστική» θεώρηση της υλικής δημιουργίας, η οποία εκδηλώνεται σε κάθε ευκαιρία από το σύγχρονο άνθρωπο, ιδιαίτερα μέσα από τα επιτεύγματα της βιοτεχνολογίας, της γενετικής μηχανικής και των άλλων επιστημονικών ανακαλύψεων, βρίσκεται στον αντίποδα του λειτουργικού ήθους, το οποίο βιώνει ο πιστός μέσα στη Θεία Λειτουργία. Ο σύγχρονος «εικονοκλάστης» αγνοεί, συνήθως, την αληθινή εικόνα του προσώπου του Ιησού Χριστού και το μόνο, το οποίο αντιπροσωπεύει γι αυτόν η «υλική» εικόνα του, είναι η εικαστική και αισθητική διάστασή του. «Σέβεται» την εικόνα του Ιησού Χριστού, είναι «εικονολάτρης», όπως εκτιμά τους πίνακες ζωγραφικής ή τις συλλογές γραμματοσήμων. Ο σύγχρονος «εικονοκλάστης» δεν αρνείται την παρουσία των ιερών εικόνων στις χρι- 4

5 στιανικές Εκκλησίες καθώς και την ανάρτησή τους στις προθήκες των χριστιανικών Μουσείων και των επίσημων κατοικιών, αλλά την αισθητή παρουσία του Θεού μέσα στην υλική δημιουργία καθώς και την ανάγκη διάσωσης της μιας, μοναδικής και ενιαίας «εικόνας» του κόσμου. «Είναι μια πραγματικότητα κοινωνίας. Κανένα τμήμα αυτού του κόσμου δεν μπορεί να νοηθεί από μόνο του, χώρια από τη σχέση του με τα άλλα μέρη. Ο κόσμος μοιάζει με εικόνα έτσι τον βλέπει ο άγ. Ιωάννης στην Αποκάλυψη, ιδιαίτερα στα κεφ Αν αφαιρεθεί ή καταστραφεί και το παραμικρό κομμάτι απ αυτήν, τότε καταστρέφεται ολόκληρη η εικόνα» (Ζηζιούλας, 1995, σ. 19). Το «λειτουργικό ήθος» προτρέπει τους ανθρώπους των σύγχρονων κοινωνιών να αντισταθούν δυναμικά στα φαινόμενα της μόλυνσης του φυσικού περιβάλλοντος, της κατασπατάλησης των φυσικών πόρων και γενικότερα της καταδυνάστευσης της υλικής δημιουργίας. Οι άνθρωποι καλούνται να αντικρίσουν την υλική δημιουργία ως μια ιερή πραγματικότητα, την οποία οφείλουν να προστατεύουν, ώστε να αναδείξουν το τελικό της σχέδιο, το σκοπό και τον προορισμό της. «Ο κόσμος είναι κίνηση, είναι μια δυναμική πραγματικότητα. ( ) Δεν ανακυκλώνεται, ούτε αναπαράγεται αιώνια. Ό- πως η βυζαντινή θεία λειτουργία, έτσι κι αυτός είναι μια κίνηση προς ένα τέρμα, ένα τελικό σκοπό» (Ζηζιούλας, 1995, σ. 19). Το τελευταίο βιβλίο της Καινής Διαθήκης, η Αποκάλυψη του Ιωάννη μας προτρέπει, άλλωστε, να μην παραμείνουμε θεατές ενός δράματος, το οποίο συντελείται εις βάρος του υλικού κόσμου (Απ. 8,7-12 9, ,1-21). Ο υλικός κόσμος, όπως προαναγγέλλεται από τον Ευαγγελιστή Ιωάννη στην Αποκάλυψη, δεν θα οδηγηθεί σε εξαφάνιση, αλλά σε αναδημιουργία, σε «καινή» κτίση «Καί την πόλιν την ἁγίαν Ἱερουσαλήμ καινήν εἶδον καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπό τοῦ Θεοῦ, ἡτοιμασμένην ὡς νύμφην κεκοσμημένην τῷ ἀνδρί αὐτῆς. καί ἤκουσα φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λεγούσης ἰδού ἡ σκηνή τοῦ Θεοῦ μετά τῶν ἀνθρώπων ( )» (Απ. 21,2-3). Η υλική δημιουργία, σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή της αγάπης, δεν θα καταστραφεί, όπως η Βαβυλώνα, το σύμβολο της αποξένωσης τόσο από τον Θεό όσο και από την υπόλοιπη κτίση. Αντίθετα, θα απαλλαγεί οριστικά από την εξάρτηση του διαβόλου καθώς και από όλους εκείνους οι οποίοι, για μια ακόμη φορά, αμαυρώνουν με περισσότερη μανία την εικόνα της ως δημιουργία της ε- λευθερίας και αγάπης του Τριαδικού Θεού (Δεσπότης, 2005, σ. 170). Η οριστική ανακαίνιση, άλλωστε, της υλικής δημιουργίας, ενώ προαναγγέλλεται να συμβεί στα έσχατα, πραγματοποιείται ήδη μέσα στη Θεία Λειτουργία με τη μεταμόρφωση του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού (Γιαγκάζογλου, 2002, σ. 268 Σκιαδαρέσης, 2005, σ. 122). Το ασκητικό ήθος της ορθόδοξης Ανατολικής Παράδοσης Η προειδοποίηση του Ευαγγελιστή Ιωάννη να μην παραμείνουν οι άνθρωποι θεατές αυτής της συντελούμενης παράχρησης του υλικού κό- 5

6 σμου, βρίσκει την τέλεια έκφρασή της στο ευχαριστιακό - αντικαταναλωτικό- ήθος, το οποίο διαφυλάσσει η ορθόδοξη ασκητική Παράδοση. Η υλική δημιουργία και τα θετικά τεχνολογικά επιτεύγματα του ανθρώπου, σύμφωνα με τον προφητικό λόγο του μαθητή της αγάπης δεν θα καταστραφούν, αλλά θα ανακαινισθούν, ώστε να ανταποκριθούν στον αρχικό σκοπό της δημιουργίας του κόσμου από τον Θεό καθώς και στην προσδοκώμενη εσχατολογική αποκατάστασή του. Η διαβεβαίωση αυτή σημαίνει ότι η υλική δημιουργία και κατ επέκταση τα προσφερόμενα υλικά αγαθά του Θεού προς τον άνθρωπο, δεν είναι από τη φύση τους κατακριτέα και δεν ευθύνονται για τη λανθασμένη χρήση και παράχρηση εκ μέρους του ανθρώπου: «ὅτι πᾶν κτίσμα Θεοῦ καλόν, καὶ οὐδὲν ἀπόβλητον μετὰ εὐχαριστίας λαμβανόμενον» (Α Τιμ. 4,4). Η ασκητική ζωή της Εκκλησίας ως γνήσια και προφητική «φωνή διαμαρτυρίας» απέναντι στα φαινόμενα δαιμονοποίησης ή ειδωλοποίησης της υλικής δημιουργίας διαρκώς μας υπενθυμίζει αυτή την ξεχασμένη αλήθεια. «Ο ορθόδοξος α- σκητισμός είναι ευχαριστιακά οικολογικός, δεν απορρίπτει τον κόσμο, δεν υποτιμά ούτε μισεί την ύλη, δεν λεηλατεί την πλάση όπως ο ευδαιμονισμός, αλλά τη μεταμορφώνει, την ομορφαίνει» (Δεληκωσταντής, 1999, σ. 53). Ο ασκητικός και ολιγαρκής τρόπος ζωής είναι μια θετική πρόκληση για το σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος ζώντας μέσα σε ένα παγκοσμιοποιημένο και ομογενοποιημένο περιβάλλον, δεν μπορεί να διακρίνει τον αληθινό τρόπο στάσης και σχέσης έναντι της υλικής δημιουργίας. Το πλήθος των Ελλήνων και ξένων προσκυνητών, οι οποίοι επισκέπτονται τα ορθόδοξα χριστιανικά μοναστήρια ανά τον κόσμο και ιδιαίτερα την ιερή πολιτεία του Αγίου Όρους, επιβεβαιώνει αυτή τη δίψα του σύγχρονου πολυάσχολου ανθρώπου. Ο άνθρωπος των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, και όχι μόνο, θέλγεται να μαθητεύει κοντά σε «πνευματοφόρους» γέροντες, υποκλίνεται μπροστά στο «θρήνο» της αδιάκοπης μετάνοιας των μοναχών και α- πολαμβάνει τους υπέροχους φυσικούς τόπους, τους οποίους οι μοναχοί έχουν επιλέξει για να (επι)κοινωνούν και να ανιχνεύουν μυστικά την άρρητη και υπέρλογη δύναμη του Δημιουργού Θεού (Γρ. Νύσσης, Περί κατασκευής του ανθρώπου, 2,15, ΕΠΕ, 5.32). Η υιοθέτηση του ασκητικού τρόπου ζωής, ο οποίος είναι βαθύτατα αντικαταναλωτικός, από το σύγχρονο άνθρωπο μπορεί να συμβάλει στη θεραπεία του φυσικού περιβάλλοντος από τις πληγές, τις οποίες οι άνθρωποι έχουν συσσωρεύσει σ αυτό, μέσα στην πορεία του χρόνου. Η ά- σκηση ως πράξη ελεύθερης αυτοπαραίτησης του ανθρώπου από τις τεχνητές ανάγκες και τις περιττές απαιτήσεις καθίσταται ο ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης της υλικής δημιουργίας. Η ασκητική ζωή, δίδοντας προτεραιότητα στη σχέση και στην κοινωνία με την κτίση και όχι στην ατομική επιβίωση του ανθρώπου, αρνείται την παράχρηση και την καταναλωτική «μανία» των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών. Το σχήμα «παράγω-καταναλώνω», το οποίο κυριαρχεί στις σημερινές «ανοικτές» κοινωνίες 6

7 και οικονομίες -και το οποίο λειτουργεί καταναγκαστικά αρκετές φορές προκειμένου να μην διαταραχθεί η πρόοδος και η ευημερία των ανθρώπων και των αριθμών- αντίκειται ριζικά στο ασκητικό ήθος της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η υπερ-παραγωγή προϊόντων και η υπερ-κατανάλωση υ- λικών αγαθών, η οποία παρατηρείται στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, αποτελεί την πιο τρανή απόδειξη εγωκεντρικής αυτάρκειας και έλλειψης κοινωνικότητας από το σύγχρονο άνθρωπο. Στον αντίποδα, η ασκητική ολιγάρκεια, η λιτότητα και η εγκράτεια, η οποία αποδέχεται εκούσια και αδιαμαρτύρητα τα αναγκαία για τη ζωή του ανθρώπου και αρνείται τα περιττά, καθώς και όλα εκείνα τα οποία είναι αποτέλεσμα των παράλογων επιθυμιών και απαιτήσεων του ανθρώπου. Ο υλικός κόσμος, ο οποίος δόθηκε ως ευλογία του Θεού προς τον άνθρωπο, δεν αφέθηκε ούτε στις δικές του έμφυτες δυνάμεις ούτε στις α- νεξέλεγκτες επιθυμίες και ανάγκες του ανθρώπου. Ο άνθρωπος ως συνδημιουργός του Θεού, όπως μαρτυρεί και η αρχική ονοματοδοσία των ζώων στην πράξη της δημιουργίας, καλείται να μιμηθεί το δημιουργικό έργο του Θεού, καθώς και να διαφυλάξει την ενότητα και την ακεραιότητα ο- λόκληρης της υλικής δημιουργίας. Η επίτευξη όμως αυτού του στόχου από τον άνθρωπο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την ανιδιοτελή αγάπη του προς την κτιστή δημιουργία, αλλά και χωρίς την ελευθερία από τα πάθη και τις φιλήδονες εξαρτήσεις της μεταπτωτικής εγωκεντρικής αυτάρκειας. «Γι αυτό και η αισθητική, διακριτική και με φόβο Θεού μετοχή στα αγαθά της δημιουργίας αντιδιαστέλλεται και αντιπαρατάσσεται προς την αδιάκριτη και ενήδονη χρήση τους, επειδή ακριβώς η δεύτερη δε γνωρίζει τα όρια της χρείας και εγκυμονεί τον φόβον του θανάτου και απεργάζεται την αλλοτρίωσή του» (Κεσελόπουλος, 1992, σ. 160). Ο άνθρωπος μαρτυρεί την αγάπη του προς την υλική δημιουργία, όταν δεν την μεταχειρίζεται με εγωιστική και φίλαυτη διάθεση και εκφράζει την ελευθερία του, όταν αναγνωρίζει ότι ο υλικός κόσμος δεν είναι αντικείμενο προς εκμετάλλευση και καταδυνάστευση. Κατ αυτόν τον τρόπο η υλική δημιουργία αναγνωρίζεται ως δώρο του Θεού προς τον άνθρωπο, το οποίο δώρο ω- στόσο καλείται να χρησιμοποιήσει, όχι αποκλειστικά για τον εαυτό του, αλλά ως (σύν)δεσμο προσωπικής επικοινωνίας και σχέσης τόσο με τον Θεό όσο με το συνάνθρωπο και την κτίση. Ο ορθόδοξος μοναχισμός στην Παράδοση της Ανατολικής Εκκλησίας, ενσαρκώνει με τον προσφορότερο τρόπο το οικολογικό ήθος της Ευχαριστίας. Οι ασκητές αναδεικνύονται «πρωταθλητές» αγάπης και ελευθερίας τόσο στη σχέση τους με τον Θεό όσο και στη σχέση τους με το συνάνθρωπο και την κτίση. Ο ορθόδοξος μοναχικός τρόπος ζωής, όπως μας πληροφορούν τα Συναξάρια, τα Γεροντικά, τα Λειμωνάρια, οι Βίοι των αγνώστων ασκητών, η υμνογραφία και η ζωντανή εμπειρία της Εκκλησίας καλλιέργησε μια κοινωνικότητα, η οποία επιτρέπει την ανάπτυξη μιας αγαπητικής στάσης και σχέσης, που διαπερνά ολόκληρη την «πάσχουσα» 7

8 και «συστενάζουσα» υλική δημιουργία. Η συμφιλίωση με την κτίση, την οποία κατορθώνουν αρκετοί «πνευματοφόροι» μοναχοί, είναι μνημειώδης και υπερβαίνει τη συνήθη σχέση και φιλία μεταξύ των ανθρώπων και της κτίσης. Αρκετά από τα συναξάρια επώνυμων και ανώνυμων ασκητών α- ναφέρονται στη φιλία και στην αγάπη, την οποία ανέπτυξαν χαρισματούχοι μοναχοί με τα ζώα και ιδιαίτερα με τα άγρια θηρία, καθώς και στην ιδιαίτερη συμπόνιά τους προς όλα τα δημιουργήματα του Θεού, α- κόμη και για τα πιο απλά φυτά και δέντρα της φύσης. Ο γέροντας Πορφύριος, ο οποίος έζησε, μάλιστα, στην εποχή μας, συνήθιζε να λέγει για τις ομορφιές της φύσης ότι είναι οι μικρές αγάπες που μας οδηγούν στη μεγάλη Αγάπη, τον Χριστό (Θεοξένη, 2004, σ. 81). Οι «χαριτωμένοι» ασκητές κατόρθωναν στο θρόισμα των φύλλων, στο κελάρυσμα του ρυακιού, στο τιτίβισμα του τζίτζικα, στο βόμβο της μέλισσας, στο πάφλασμα από το κύμα της θάλασσας, να αναγνωρίζουν τη «φωνή» του Δημιουργού Θεού. Ο γέροντας Σιλουανός ο Αθωνίτης ( ) θεωρούσε ότι κάθε κακομεταχείριση προς τα φυτά και τα δέντρα ήταν αντίθετη με τη διδαχή της χάρης. Η συμπόνιά του προς ολόκληρη την κτίση, χωρίς να είναι μια παθολογική συναισθηματικότητα, αφού όταν υπήρχε ανάγκη το Χειμώνα θέριζε σανό, έκοβε ξύλα από το δάσος, έτρωγε ψάρια, έφτανε στο σημείο να μην κόβει ούτε τα φύλλα του δέντρου, χωρίς να υπάρχει κάποια ανάγκη (Σωφρόνιος, 1988, σ. 100). Τα ορθόδοξα μοναστήρια τα οποία είναι κτισμένα σε επιλεγμένους και φροντισμένους τόπους φανερώνουν αυτή την απέραντη ευαισθησία και αγάπη των μοναχών για το φυσικό περιβάλλον. Επιπλέον, ο μοναχός έχει συναίσθηση της ευθύνης την οποία φέρει για τον τόπο στον οποίο εγκαθίσταται και γι αυτό προσπαθεί να μην τον μολύνει με τις δικές του αμαρτίες. Ο αβάς Ιωάννης ο Κίλιξ έλεγε χαρακτηριστικά: «Ἄς μή ρυπώσουμε, τέκνα μου, αὐτόν τόν τόπο, ὁπού οἱ πατέρες μας τον καθάρισαν ἀπό τούς δαίμονες» (Πέντζας, 1983, σ. 127). Οι ασκητές με τον πνευματικό α- γώνα τον οποίο διεξάγουν στους αφιλόξενους και έρημους τόπους, αγωνίζονται να τους μετατρέψουν σε φιλόξενους και καρποφόρους τόπους, αντιστρέφοντας την μεταπτωτική «ερημία» της ζωής. «Οι ασκητές σ αυτή την περίπτωση είναι η ριζοσπαστική ομάδα κρούσης της Εκκλησίας, που εισχωρεί στον τόπο του εχθρού, τον αναζητά για μετωπική σύγκρουση, ώστε να καθαρίσει τον τόπο και να τον αποδώσει πάλι στον δημιουργό του η έρημος έτσι προσλαμβάνεται από το σώμα της Εκκλησίας. Έρημος σημαίνει την απουσία του κοινωνείν, δηλαδή την απουσία της αγάπης και την κυριαρχία της απόλυτης ατομικότητας και διάσπασης, δηλαδή του διαβόλου» (Παπαθανασίου, 1985, σ. 39). Οι μοναχοί καθημερινά αγωνίζονται, για να καταστήσουν την «έρημη» και «άγονη» ζωή τους, δηλαδή τον εγωκεντρικό και φίλαυτο τρόπο ζωής τους, σε «τόπο και τρόπο δεσποτείας» του Τριαδικού τρόπου ζωής. Οι ασκητές «φλέγονται» και «δαπανώνται» από συμπόνια και αγάπη προς 8

9 όλα τα δημιουργήματα του Θεού. Η καρδιά τους φλέγεται από αγάπη για ολόκληρη την κτίση και μοιράζονται τους στεναγμούς και τις οδύνες της από την κακομεταχείριση του ανθρώπου (Πρωτοπαπάς, 1987, σ. 493). Η επιδίωξή τους είναι να μετασχηματίσουν ολόκληρη τη δημιουργία του Θεού σε Εκκλησία, σε τόπο Ευχαριστίας και δοξολογίας του Τριαδικού Θεού, τον οποίο, άλλωστε, αναγνωρίζουν ως τον μόνο και αληθινό φροντιστή, φίλο και δημιουργό της υλικής δημιουργίας. «Η αγάπη του(ς) αυτή εκφράζεται ως άπειρη συμπάθεια, η οποία αρπάζει την καρδιά και την κάνει να μη μπορεί να υποφέρει τον ελάχιστο πόνο που επιβάλλεται σε οποιοδήποτε δημιούργημα» (Κεσελόπουλος, 1992, σ. 174). Η έκφραση αγάπης, την οποία εκδηλώνουν οι «θεοφόροι» ασκητές σε κάθε τους βήμα αναγκάζει ακόμα και τα άγρια θηρία να ημερέψουν και να συγκατοικήσουν μαζί τους. «Πλησιάζει ο ταπεινόφρων εις τα φθοροποιά θηρία, και άμα είδωσιν αυτόν, αμέσως ημερούται η αγριότης αυτών, και πλησιάζουσιν αυτόν ως δεσπότην αυτών, και κινούσι τας κεφαλάς, και λείχουσι τας χείρας και τους πόδας αυτού διότι οσφραίνονται εις αυτόν εκείνην την ευωδίαν, την οποίαν εξέπεμπεν ο Αδάμ προ της παραβάσεως, και όπερ ελήφθη τότε εξ ημών, πάλιν ο Ιησούς Χριστός διά της παρουσίας αυτού ανανέωσε και έδωκεν αυτό εις ημάς, και εμύρισε την ευωδίαν του γένους των ανθρώπων» (Ισαάκ ο Σύρος, Τα σωζόμενα ασκητικά, Λόγος Κ, σ. 96). Οι αγιογραφίες και οι τοιχογραφίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αποτυπώνουν με τον πιο παραστατικό τρόπο αυτή την ειρηνική συνύπαρξη των αγίων με την κτίση. Οι αγιογράφοι, βασιζόμενοι στους βίους και στα συναξάρια των ασκητών και των αγίων της Εκκλησίας δεν δίδουν στις μορφές τους υπερφυσικές ιδιότητες, αλλά τις αποτυπώνουν με ρεαλιστικό και φυσικό τρόπο να συμβιώνουν αρμονικά με τα άγρια θηρία και με την υπόλοιπη δημιουργία του Τριαδικού Θεού. Άλλωστε, στην ορθόδοξη εικονογραφία, εκείνο το οποίο αλλάζει δεν είναι οι φυσικές ιδιότητες των ανθρώπων και των άγριων ζώων, αλλά η επείσακτη θηριωδία, την οποία απέκτησαν μετά την πτώση τόσο ο άνθρωπος όσο και η φύση και η οποία τώρα μεταμορφώνεται σε ημερότητα, αφού ο άνθρωπος ειρηνεύει και αποκτά «την πρωτογενή δημιουργική του δύναμη» (Τσάμης, 1992, σ. 151). Πάμπολλα παραδείγματα συναντούμε στους βίους των οσίων α- σκητών και αγίων της Εκκλησίας, όπου «πνευματοφόροι» γέροντες συνυπάρχουν αρμονικά και αγαπητικά με ολόκληρη την κτίση. Στο βίο του ο- σίου Σεραφείμ του Σάρωφ ( 1883 μ.χ.) γίνεται λόγος για την τέλεια συμφιλίωση, την οποία είχε πετύχει ο όσιος με ολόκληρη τη φύση. Αρκετά άγρια ζώα, σύμφωνα με μαρτυρίες συνασκητών του, όπως λαγοί, αλεπούδες, λύκοι, αρκούδες, πλησίαζαν τις νυκτερινές ώρες τη σκήτη του και α- νέμεναν υπομονετικά να τελειώσει τη νυκτερινή προσευχή, ώστε να λάβουν το δικό τους μερίδιο από την τροφή του ασκητή. Σε μερικές περιπτώσεις, κάποια από τα ζώα, όπως οι αρκούδες, αναλάμβαναν και ρόλο «υποτακτικού», για να προμηθεύουν με τροφή και άλλα αγαθά, όπως μέλι, την 9

10 σκήτη του γέροντα, ιδιαίτερα όταν είχε επισκέπτες (Μπότσης, 2000, σ. 28). Το συναξάρι του οσίου γέροντος Κοπρίου (24 η Σεπτεμβρίου), μας πληροφορεί επίσης ότι ο άγιος γέροντας μπορούσε να υποτάσσει τα άγρια θηρία, όπως συνέβη με την αρκούδα, την οποία χρησιμοποιούσε για τη διακονία του, αφού είχε διασώσει την πρωταρχική του εικόνα «τό κατ εἰκόνα φυλάξας, τα θηρία ὑπέταξεν». Ανάλογους ρόλους αναλαμβάνουν κατά καιρούς και άλλα άγρια θηρία, όπως το λιοντάρι, το οποίο κατέστη «υποτακτικός» και «συμοναστής» του αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτη ( 475 μ.χ.), ύστερα από ένα άκρως συγκινητικό περιστατικό, το οποίο συνέβη στις όχθες του ποταμού Ιορδάνη. Το λιοντάρι, όπως μας πληροφορεί ο βιογράφος του αγίου, ύστερα από μια επώδυνη, πυώδη πληγή, η οποία δημιουργήθηκε στο πόδι του από ένα αιχμηρό καλάμι, πλησίασε το γέροντα, για να το θεραπεύσει, και εκείνος ανταποκρίθηκε αμέσως. Στη συνέχεια το άγριο θηρίο δεν εγκατέλειψε τον άγιο γέροντα, αλλά συνέχισε να τον ακολουθεί και να τον υπηρετεί με περισσή αυταπάρνηση και αγάπη, η οποία ολοκληρώθηκε με τον πιο συγκινητικό τρόπο, αφού μετά το θάνατο του αγίου το λιοντάρι πέθανε επάνω στον τάφο του αγίου Γερασίμου (Μόσχος, Λειμωνάριον, 107). Κατά τον ίδιο τρόπο ο αβάς Ζωσιμάς, όταν βρέθηκε μπροστά στο λείψανο της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, παρακάλεσε τον Θεό να δώσει λύση στο πρόβλημα της ταφής του. Με θαυμαστό τρόπο εμφανίστηκε ένα μεγάλο λιοντάρι και, χωρίς να προκαλέσει τρόμο στον άγιο γέροντα, ανέλαβε ύστερα από προτροπή του να φτιάξει με τα μεγάλα μπροστινά νύχια του τον τάφο της οσίας Μαρίας, ώστε να αποδοθεί το σκήνωμά της στη γη. Μετά την ολοκλήρωση της ταφής, το λιοντάρι απομακρύνθηκε στα βάθη της ερήμου και ο γέροντας Ζωσιμάς επέστρεψε στο μοναστήρι του δοξολογώντας τον Θεό, διότι βρέθηκε αυτό το άγριο θηρίο εκείνη τη δύσκολη στιγμή, να προσφέρει αυτήν την τόσο πολύτιμη υπηρεσία του (Σωφρόνιος Ιεροσολύμων, Βίος Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, σ ). Η συμπόνια των ασκητών και των αγίων προς την υλική δημιουργία δεν καταλήγει παρόλα αυτά σε μια παθολογική και υπερτροφική συναισθηματικότητα προς τα φυτά και τα ζώα της υλικής δημιουργίας. «Μερικοί προσκολλώνται στα ζώα έτσι όμως προσβάλλουν το Δημιουργό γιατί ο άνθρωπος κλήθηκε να ζη αιώνια μαζί με τον Κύριο, να βασιλεύη μαζί Του και ν αγαπά τον Ένα Θεό. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να έχει πάθος για τα ζώα, αλλά μόνο να έχη καρδιά συμπονετική για κάθε δημιούργημα» (Σωφρόνιος Ιεροσολύμων, Βίος Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, σ. 101). Οι άγιοι στην ορθόδοξη Παράδοση παρεμβαίνουν αποτελεσματικά, για να προστατεύσουν τον άνθρωπο, όταν κινδυνεύει από τα άγρια θηρία ή τα δηλητηριώδη ζώα, τα οποία παρα-κινούνται υπό του διαβόλου, για να (δια)βάλουν εναντίον του ανθρώπου. Για τον άγιο Μόδεστο, ο οποίος είναι προστάτης των κτηνοτρόφων, αναφέρεται στο συναξάρι του (16 η Δεκεμβρίου) ότι ανέστησε με θαυματουργικό τρόπο τα νεκρά ζώα κάποιου αν- 10

11 θρώπου, τα οποία είχαν μολυνθεί από δηλητήριο φιδιού στην πηγή, όπου έπιναν νερό. Κατά τον ίδιο τρόπο και ο άγιος Τρύφων ο χηνοβοσκός, ο ο- ποίος προστατεύει, εκτός από τους αμπελώνες, τους κήπους καθώς και τις υπόλοιπες καλλιέργειες, προσεύχονταν στον Θεό να πατάξει ακρίδες, ερπετά και κάθε είδους βλαβερά ζώα (Συναξάριον 1 ης Φεβρουαρίου). Η άποψη του L. White, ότι μόνο ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης ( μ.χ.) μπορεί να είναι το αληθινό και μοναδικό πρότυπο χριστιανικής σχέσης και στάσης ανάμεσα στον άνθρωπο και στη φύση, δεν είναι σύμφωνη με την ορθόδοξη χριστιανική Παράδοση (White, 1967, ). Και αυτό γιατί ενώ ο άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης θεωρεί ότι τα στοιχεία της φύσης είναι μάλλον οντότητες παρά πράγματα, με τις οποίες ο άνθρωπος μπορεί να δημιουργήσει προσωπική σχέση, ωστόσο φαίνεται να απορρίπτει οποιοδήποτε είδος ιεραρχίας μεταξύ των ποικίλων ειδών της χλωρίδας και της πανίδας, καθώς και να αρνείται οποιαδήποτε υπεροχή και ευθύνη του ανθρώπου έναντι των υπολοίπων ειδών της κτίσης (Armstrong and Botzler (eds), 1993, σ Γεωργόπουλος, 2002, σ. 65). Ο ορθόδοξος μοναχισμός, χωρίς να αποτελεί γενικό κανόνα ζωής ή πρότυπο καθολικής εφαρμογής, δείχνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι η επανόρθωση των σχέσεων μεταξύ ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος δεν είναι κάτι ακατόρθωτο για το σύγχρονο εκκοσμικευμένο άνθρωπο. Ο σύγχρονος άνθρωπος, μπροστά στην εσφαλμένη επιδίωξή του για συνεχή απόκτηση κέρδους καθώς και στην υπερβολική τάση χρήσης και κατάχρησης των υλικών αγαθών, έχει αρκετά να διδαχτεί από την ασκητική χρήση και λειτουργία του κόσμου, την οποία κατεξοχήν βιώνουν οι άγιοι και ασκητές της Εκκλησίας. Το ασκητικό ήθος της Εκκλησίας αναδεικνύει μια άλλη σχέση που μπορεί να αναπτύξει ο σύγχρονος άνθρωπος με την υλική δημιουργία, η οποία σχέση βρίσκεται στον αντίποδα των κερδοσκοπικών και καταναλωτικών προτύπων της σύγχρονης κοινωνίας. Η προστασία και η ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος στον ορθόδοξο μοναχισμό δεν γίνεται για φυσιολατρικούς και ευδαιμονιστικούς λόγους, αλλά από σεβασμό και αγάπη προς τον Κτίστη και την κτίση του. Μερικοί στίχοι από το ποίημα ενός σύγχρονου μοναχού, το οποίο γράφτηκε, ύστερα από μια μεγάλη καταστροφική πυρκαγιά και το οποίο επιγράφεται με τον πολύ εύστοχο τίτλο «το πύρινο έγκλημα», αποδίδει με τον πιο συγκινητικό και συνάμα συγκλονιστικό τρόπο αυτή τη σχέση μεταξύ Θεού, ανθρώπου και κτίσης. Αναφερόμενος στον άνθρωπο εκείνο, ο οποίος πήρε το δαδοκέρι και έσπειρε τη συμφορά στη φύση, γράφει χαρακτηριστικά: «( ), Κι έκαμες μέγιστο κακό, συγχωρεμό δεν έχει, / ούτε χωράει στο μυαλό, ούτ η καρδιά τ αντέχει. / ( ), / Κι όταν μπροστά σου θα περνούν, τα ζωντανά του Πλάστη, / συγχώρεση να τους ζητάς, όσο θα ζει η πλάση. / Μην τύχει και σε λυπηθούν, και μεγαλοκαρδίσουν, / και σου χαρίσουν άφεση, μήπως σε συγχωρήσουν» (Ζαχαράκης, 2000, σ. 3 & 2001, σ. 8). Η ορθόδοξη ασκητική Παράδοση δεν αποποιείται την αποστολή και ευθύνη του ανθρώπου μέσα 11

12 στη δημιουργία, όπως αυτή απορρέει από την εντολή του «ἐργάζεσθαι αὐτόν καί φυλάσσειν» του πρώτου ανθρώπου. Αντίθετα, αποκαλύπτει και μαρτυρεί ότι αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί και από τους υπόλοιπους ανθρώπους στον καθημερινό βίο τους. Οι ασκητές δείχνοντας απέραντο σεβασμό και αγάπη προς όλα τα δημιουργήματα του Θεού, αλλά και αναλαμβάνοντας να διακονήσουν ανιδιοτελώς την υλική δημιουργία, αναδεικνύουν το ασκητικό ήθος της Εκκλησίας, το οποίο τόση ανάγκη έ- χει ο σύγχρονος άνθρωπος. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛ., Περιβαλλοντική Ηθική, έκδ. Gutenberg, Αθήνα ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Περί Εκκλησίας» στο ΑΓΟΡΑΣ Κ. κ.ά., Πίστη και Βίωμα της Ορθοδοξίας, Τόμος Α : Δόγμα, Πνευματικότητα και Ήθος της Ορθοδοξίας, Ε.Α.Π., Πάτρα 2002, ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Το Ορθόδοξο Ήθος» στο ΑΓΟΡΑΣ Κ. κ.ά., Πίστη και Βίωμα της Ορθοδοξίας, Τόμος Α : Δόγμα, Πνευματικότητα και ήθος της Ορθοδοξίας, Ε- ΑΠ, Πάτρα 2002, ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ Χ., Αλφαβητάρι της πίστης, έκδ. Δόμος, Αθήνα ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ Χ., «Φύση και Ιστορία στην Αποκάλυψη του Ιωάννη», Σύναξη 56 (1995) ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ, (ΙΕΡΟΜ.): Η Θεία Λειτουργία, έκδ. Δόμος, Αθήνα ΓΡ. ΝΥΣΣΗΣ, Περί κατασκευής του ανθρώπου, ΕΠΕ, 5. ΔΕΛΗΚΩΣΤΑΝΤΗΣ Κ., «Από την κτητική στην ευχαριστιακή σχέση με την κτίση» στο ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ Σ. Κ. κ.ά., Παιδαγωγία ζωής, [επιμ. Σ. Φωτίου], έκδ. Αρμός, Αθήνα 1999, ΔΕΣΠΟΤΗΣ Σ., Η Αποκάλυψη του Ιωάννη, Ερμηνευτική προσέγγιση στο βιβλίο της Προφητείας, τ. Α, έκδ. Άθως, Αθήνα ΔΙΔΑΧΗ ΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ, Διδασκαλία του Κυρίου που διαδόθηκε στα έθνη από τους δώδεκα Αποστόλους, ΕΠΕ, 1, Εκδ. οίκος Ελ. Μερετάκη, Το Βυζάντιον, Θεσσαλονίκη ΖΑΧΑΡΑΚΗΣ ΔΑΜ., (ΚΑΘΗΓ. Ι. Μ. ΑΓΑΘΩΝΟΣ), «Το πύρινο έγκλημα», Ο Άγιος Ηρωδίων 3 (2000) 3. Το ίδιο στο Ρουμελιώτικη Εστία 40 (2001) 8. ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι., (ΜΗΤΡ. ΠΕΡΓΑΜΟΥ), «Αποκάλυψη και φυσικό Περιβάλλον», Σύναξη 56 (1995) ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι., (ΜΗΤΡ. ΠΕΡΓΑΜΟΥ), Η κτίση ως Ευχαριστία, Θεολογική προσέγγιση στο πρόβλημα της Οικολογίας, έκδ. Ακρίτας, [Ορθόδοξη Μαρτυρία 44], Αθήνα ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι., (ΜΗΤΡ. ΠΕΡΓΑΜΟΥ), «Θεία Ευχαριστία και Εκκλησία», [Ποιμαντική Βιβλιοθήκη 8], «Το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας», Πρακτικά Γ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα 2004, ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι., (ΜΗΤΡ. ΠΕΡΓΑΜΟΥ), «Ο άνθρωπος, ιερέας της κτίσεως. Μια συμβολή στη συζήτηση του οικολογικού προβλήματος» στο συλλογικό τόμο Ζωντανή Ορθοδοξία στον σύγχρονο κόσμο, [επιμ. εκδ. A. Walker - Κ. Καρράς], (μτφρ. Ι. Ροηλίδης), έκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα Η Καινή Διαθήκη, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα

13 ΘΕΟΞΕΝΗ, (ΜΟΝΑΧΗ), «Μοναστική πολιτεία και οικοσύστημα», Σύναξη 92 (2004) ΙΣΑΑΚ Ο ΣΥΡΟΣ, Τα σωζόμενα ασκητικά, μετενεχθέντα εις την λαλουμένην καθαράν Ελληνικήν γλώσσαν, παρά του Οσιωτάτου Ιεροδιδασκάλου Καλλινίκου Παντοκρατορινού, Λόγος ΠΑ, έκδ. Βασ. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη, χ.χ.. Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Θεία Λειτουργία, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Ομιλία ΚΕ 3,20, ΕΠΕ, 10. ΚΕΣΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ., Άνθρωπος και φυσικό περιβάλλον, έκδ. Δόμος, Αθήνα ΜΟΣΧΟΣ Ι., Λειμωνάριον, 107 (D. HESSELING, Morceaux choisis du Pre Spirituel de Jean Moschos, Paris 1931= PG. 87Γ). ΜΠΟΤΣΗΣ Π., Φιλοκαλία των Ρώσσων Νηπτικών, Α Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ, Βίος Διδαχές Ακολουθία, Αθήνα Νέος Συναξαριστής της Ορθόδοξης Εκκλησίας, Υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, (Διασκευή εκ του Γαλλικού: Ξενοφών Κομνηνός), έκδ. Ίνδικτος, Αθήνα ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Α., «Ο αναχωρητισμός Μεταμόρφωση της ερήμου σε τόπο δεσποτείας του Θεού», Σύναξη 13 (1985) ΠΕΝΤΖΑΣ Β., [ΕΠ.], Εἶπε Γέρων Το Γεροντικόν σε νεοελληνική απόδοση, Έκδοτικός οίκος Αστήρ, Αλ. & Ε. Παπαδημητρίου, Αθήνα ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ Ν., (ΜΗΤΡ. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ), «Ο Απόστολος Παύλος και το οικολογικό πρόβλημα», Εκκλησία 11 (1987) και 12 (1987) SAINT FRANCIS OF ASSISI, The Canticle of Brother Sun, στο S.I. ARMSTRONG R.G. AND BOTZLER (EDS.), Environmental Ethics: Divergence and Convergence, McGraw Hill, New York ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ Γ. Ι., Η Αποκάλυψη του Ιωάννη, [Βιβλική βιβλιοθήκη 35], έκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ, Βίος Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, [εισαγ. κείμ. Νεοελληνική απόδοση από μοναχούς της Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα], έκδ. Ι. Μ. Σταυρονικήτα, Άγιον Όρος ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ (ΣΑΧΑΡΩΦ), Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, (μτφρ. από τα Ρωσικά), έκδ. Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας ΤΣΑΜΗΣ Δ., Εισαγωγή στη σκέψη των Πατέρων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, έκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη WHITE L., Jr., «The Historical Roots of Our Ecological Crisis», Science 155 (1967) ΦΙΛΙΑΣ Γ., Η έννοια της όγδοης ημέρας στη λατρεία της ορθόδοξης εκκλησίας, έκδ. Γρηγόρη, Αθήνα ΦΙΛΙΑΣ Γ., «Η Ευχαριστιακή Αναφορά», [Ποιμαντική Βιβλιοθήκη 8], Το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, Πρακτικά Γ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα , ,

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Ορθόδοξη Εκκλησία και Φυσικό Περιβάλλον (Μια αλλιώτικη ματιά έναντι του οικολογικού προβλήματος με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος»)

Ορθόδοξη Εκκλησία και Φυσικό Περιβάλλον (Μια αλλιώτικη ματιά έναντι του οικολογικού προβλήματος με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος») Ορθόδοξη Εκκλησία και Φυσικό Περιβάλλον (Μια αλλιώτικη ματιά έναντι του οικολογικού προβλήματος με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος») Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην καθημερινή περιφερειακή εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας του Γέροντος Παϊσίου Μια ψυχούλα που στάζει αγάπη για όλους χωρίς να διαλέγει. Μια στιγµούλα ν ακούσεις τα

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ»

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ΔΕΛΦΩΝ -ΜΙΟΥΛΗ ΤΗΛ.: 2310 828 989 «ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ΕΤΟΣ ΣΤ ΠΑΣΧΑ 2013 www.inmetamorfoseos.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

για το Περιβάλλον και την Ανακύκλωση

για το Περιβάλλον και την Ανακύκλωση Εκστρατεία δράσεων της «ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ» με τους μαθητές για το Περιβάλλον και την Ανακύκλωση Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Εκστρατεία δράσεων της «ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ» με τους μαθητές για το Περιβάλλον και την Ανακύκλωση Η

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Θανάσης Ν. Παπαθανασίου Eνας HςυχαςτHς του AγIου Oρους ςτhν καρδιa τῆς πoλῆς Ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ

Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ 1 Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ I.) Το λυτρωτικό έργο του Χριστού Ο Θεός της χριστιανικής πίστης δεν είναι «Θεός αποκεκρυμμένος» (Deus absconditus), αλλά «Θεός αποκεκαλυμμένος» (Deus revelatus). Κι αν κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και να λατρεύουν τα είδωλα, δηλαδή τα δημιουργήματα του

Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και να λατρεύουν τα είδωλα, δηλαδή τα δημιουργήματα του H εποχή των Πατριαρχών Από τον πολυθεϊσμό στην πίστη στον ένα Θεό Ο Θεός σχεδιάζει τη σωτηρία του κόσμου Οι απόγονοι του Νώε, μετά τη διασπορά τους σ όλη τη γη, άρχισαν να λησμονούν τον αληθινό Θεό και

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 5: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς.

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς. Μια γυναίκα γράφει «συνταγές από το Περιβόλι της Παναγιάς» Δημοσιεύτηκε στις 21/02/2012 στις 11:41 μμ στις κατηγορίες: ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ στο PSEMA, ΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ, ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η συγγραφέας Μαριάνθη Μυλωνά

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεία Λειτουργία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση, γι` αυτό και η ίδια λέξη χρησιμοποιείται και για τον Ναό.

Η Θεία Λειτουργία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση, γι` αυτό και η ίδια λέξη χρησιμοποιείται και για τον Ναό. Η Θεία Λειτουργία Εκκλησία είναι το σώμα, που έχει κεφαλή το Χριστό και μέλη τους πιστούς. Οι ζώντες είναι η στρατευομένη και οι κοιμηθέντες είναι η θριαμβεύουσα Εκκλησία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση,

Διαβάστε περισσότερα

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη.

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Κληρικολαικη Συνελευση Ιουλιος 2015 Ιερα Μητροπολη Τοροντο και παντος Καναδα Θεμα: εστω δε ο λογος υμων ναι ναι και ου ου (Ματθ. 5. 37) Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Ομιλητης: Αρχιμ. Δημητριος Αντωνοπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12.

Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12. 13/06/12. Αρχάγγελος Ζακχιήλ. Ανάγκη για Κάθαρση. Προετοιμασία για Εκλογές 17/06/12. Υπό την καθοδήγηση και αιγίδα του Άγιου Γερμανού. Εκδόσεις: ΤΟ ΜΩΒ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ Copyright 2012 Εκδόσεις Το

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:M. Maillot; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης

Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Βασιλεία, Διαθήκη και Κανόνας: Μια Εισαγωγή της Παλιάς Διαθήκης Διάλεξη 1 η Γιατί πρέπει να μελετούμε την Παλιά Διαθήκη; Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που νοιάζεται για όλους Ο Αγιος Ιωάννης ο Ελεήμων Ο Άγιος Ιωάννης γεννήθηκε στην πόλη της Άμαθούντας*. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς χριστιανοί. Ο πατέρας του ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:M. Maillot; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ»

«ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ» 1 «ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ» Πηγή όλων των αγαθών είναι ο Θεός. Αρχή σοφίας φόβος Κυρίου. Ο σοφός ακούων θέλει γίνει σοφότερος. Μακριά από την αγάπη του Θεού όλα τα κοσµικά αγαθά είναι µάταια και επιβλαβή. Μην

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθένας μας καλείται να υπηρετήσει τον Θεό με πολλούς και ποικίλους τρόπους. Ο κάθε άνθρωπος έχει "ίδιον χάρισμα", όπως λέει ο Απ. Παύλος (Α Κορ.

Ο καθένας μας καλείται να υπηρετήσει τον Θεό με πολλούς και ποικίλους τρόπους. Ο κάθε άνθρωπος έχει ίδιον χάρισμα, όπως λέει ο Απ. Παύλος (Α Κορ. Ο Μοναχισμός Ο μοναχισμός είναι η γνήσια έκφραση του ευαγγελικού τρόπου ζωής Ο καθένας μας καλείται να υπηρετήσει τον Θεό με πολλούς και ποικίλους τρόπους. Ο κάθε άνθρωπος έχει "ίδιον χάρισμα", όπως λέει

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις σε ερωτήματα για τη Δευτέρα Παρουσία.

Απαντήσεις σε ερωτήματα για τη Δευτέρα Παρουσία. Απαντήσεις σε ερωτήματα για τη Δευτέρα Παρουσία. Μαρτίου 18, 2015 Του Ευθύμιου Αχείλα Οι πρώτοι Χριστιανοί συνήθιζαν να κλείνουν την προσευχή τους με την ευχή «μαράν αθά» δηλαδή «Κύριε έρχου», προσμένοντας

Διαβάστε περισσότερα