ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΚΟ ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΠΡΟΣ ΕΝΑΝ ΑΛΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙ-

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΚΟ ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΠΡΟΣ ΕΝΑΝ ΑΛΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙ-"

Transcript

1 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΚΟ ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΠΡΟΣ ΕΝΑΝ ΑΛΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙ- ΒΑΛΛΟΝ Τα παρακάτω κείμενα αποτελούν αποσπάσματα από τη Διπλωματική Εργασία του ΙΩΑΝΝΗ Γ. ΖΑΧΑΡΑΚΗ, την οποία κατέθεσε στο Ε.Α.Π. Πάτρας, Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, Σπουδές στην Ορθόδοξη Θεολογία με θέμα: «Το ήθος της Ευχαριστίας και ο σύγχρονος άνθρωπος. Θεολογικές προσεγγίσεις στη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος». Στα εν λόγω κείμενα έγιναν ορισμένες αναγκαίες προσαρμογές στις υποσημειώσεις, ώστε να διαβάζονται ευκολότερα από τους αναγνώστες. Η Θεία Λειτουργία ως η κατεξοχήν ευχαριστιακή πράξη αναφοράς και δοξολογίας του ανθρώπου στον Θεό Η Θεία Λειτουργία στην ορθόδοξη Παράδοση είναι η κατεξοχήν ευχαριστιακή πράξη αναφοράς του κόσμου και της ζωής στον Θεό, η οποία καταφάσκει την ύλη και γενικότερα τον υλικό κόσμο. Ο υλικός κόσμος για τη Θεία Λειτουργία δεν είναι ένα απρόσωπο και αδιάφορο αντικείμενο, ο οποίος αντλεί την ύπαρξή του από τον εαυτό του. Ο υλικός κόσμος αποτελεί μαζί με τον άνθρωπο δημιουργία του άκτιστου και υπερβατικού Θεού μέσω του Υιού και Λόγου του Θεού και φανερώνει σε κάθε πτυχή του τη θεία παρέμβαση καθώς και την προσωπική αγάπη και ελευθερία του Δημιουργού του «πάντα δι' αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν» (Ιω. 1,3). Ο άνθρωπος μέσα στη Θεία Λειτουργία προσλαμβάνει την ύλη, όχι για να την οικειοποιηθεί και να τη χρησιμοποιήσει αποκλειστικά για την ικανοποίηση της ατομικής του επιβίωσης και απληστίας, αλλά για να την αναφέρει ευχαριστιακά και δοξολογικά στον Τριαδικό Θεό. «Μετά δέ τό ἐμπλησθῆναι οὕτως εὐχαριστήσατε Εὐχαριστοῦμέν σοι, Πάτερ ἅγιε, ὑπέρ τοῦ ἁγίου ὀνόματός σου, οὗ κατεσκήνωσας ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, καί ὑπέρ τῆς γνώσεως καί πίστεως καί ἀθανασίας, ἧς ἐγνώρισας ἡμῖν διά Ἰησοῦ τοῦ παιδός σου σοί ἡ δόξα εἰς τούς αἰῶνας» (Διδαχή των δώδεκα Αποστόλων, 10,1-2, ΕΠΕ, 1.22). Η ευχαριστιακή αυτή κίνηση, η οποία βρίσκεται στον αντίποδα της στάσης του πρώτου ανθρώπου, αλλά και του σημερινού «οικοφάγου» δυτικού πολιτισμού, σημαίνει αναγνώριση εκ μέρους του ανθρώπου ότι ο υλικός κόσμος δεν είναι ένα ουδέτερο αντικείμενο προς κτήση και κατάκτηση, προς χρήση και κατάχρηση. Αντίθετα, μέσα από την Ευχαριστία λογίζεται ως δώρο και ευλογία της αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο, το οποίο δώρο ο άνθρωπος καλείται να επιστρέψει ευχαριστιακά και δοξολογικά στον Θεό του, για να συνεχίσει ο Τριαδικός Θεός να απαντά με μεγαλύτερη αγάπη και ευλογία. «Γιατί 1

2 ο άνθρωπος που είναι ευγνώμων (ευχάριστος) προς τον Δημιουργό του είναι δοχείο της αγαθότητος και όργανο της δοξολογίας Του» (Γρηγόριος, Ιερομ., 1987, σ. 267). Ο άνθρωπος, αναγνωρίζοντας ότι η υλική δημιουργία είναι ένα πολύτιμο δώρο και μια ευλογία του Τριαδικού Θεού προς αυτόν, απαντά στον Θεό με μια δική του πράξη αγάπης και ευγνωμοσύνης, που είναι η Ευχαριστία. «( ) εὐχαριστία καλεῖται, ὅτι πολλῶν ἐστιν εὐεργετημάτων ἀνάμνησις καί τό κεφάλαιον τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας ἐνδείκνυται» (Ι. Χρυσόστομος, Ομιλία ΚΕ 3,20, ΕΠΕ, ). Ο άνθρωπος προσλαμβάνει και μεταφέρει στη Θεία Λειτουργία τον υλικό κόσμο, δηλαδή τον άρτο, τον οίνο και το έλαιον, ως τα πιο αντιπροσωπευτικά δώρα της υλικής δημιουργίας. «Οι πιστοί δεν πηγαίνουν μόνοι στην Εκκλησία, αλλά συνοδεύονται από τα δώρα της δημιουργίας, τον άρτο, τον οίνο και το έλαιο» (Ζηζιούλας, 1998, σ. 22). Κατά παρόμοιο τρόπο και ο Ιησούς Χριστός προσέλαβε το ανθρώπινο σώμα, την κοινή σάρκα του κόσμου και του ανθρώπου για να την καταστήσει μ αυτόν τον τρόπο πολύτιμη και μοναδική. «Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας» (Ιω. 1,14). Συγχρόνως, ο κάθε άνθρωπος φέρνει μαζί του σ αυτή την κορυφαία πράξη ενότητας και συμφιλίωσης ολόκληρη την ύπαρξή του, την οποία και αυτή προσλαμβάνει η Εκκλησία, μαζί με τις καθημερινές ανάγκες και αγωνίες του. «Κάθε πιστός που πηγαίνει στη Λειτουργία, φέρνει μαζί του και το εννοούμε αυτό πολύ ρεαλιστικά τον κόσμο» (Ζηζιούλας, 1998, σ. 20). Οι χριστιανοί, όπως συνηθίζονταν από τις πρώτες ευχαριστιακές συνάξεις, δεν πηγαίνουν μόνοι τους στην Εκκλησία, αλλά μεταφέρουν με ξεχωριστό σεβασμό και ευλάβεια τα δώρα της δημιουργίας για να τα παραδώσουν στον προεστώτα της Θείας Ευχαριστίας, δηλαδή στον Επίσκοπο (Ζηζιούλας, 2004, σ ), ο οποίος στη συνέχεια έρχεται να τα «αναφέρει» ευχαριστιακά και δοξολογικά στον Τριαδικό Θεό. Οι χριστιανοί στην Ευχαριστία φέρνουν επιπλέον μαζί τους τις καθημερινές ανάγκες, τις επιθυμίες, τις αγωνίες, τις χαρές, τις λύπες, για να μπορέσουν και αυτά να «πληρωθούν» από τις ευεργεσίες και τις δωρεές του Τριαδικού Θεού. Πρόκειται για το «μεγάλο σκάνδαλο» των «ευσεβών» ανθρώπων, οι οποίοι εσφαλμένα μέσα στην Παράδοση της χριστιανικής Εκκλησίας θεωρούν την Ευχαριστία ως μέσο ικανοποίησης της ατομικής τους αυτοτέλειας και επιβίωσης, ανεξάρτητα από τον άλλο άνθρωπο και την υπόλοιπη κτιστή δημιουργία (Ζηζιούλας, 1998, σ. 22). Η αποψίλωση, ιδιαίτερα, της Ευχαριστίας από την κοσμολογική διάστασή της συσκοτίσθηκε στο δυτικό χριστιανικό κόσμο με αποτέλεσμα τα μυστήρια της Εκκλησίας, αλλά και η ίδια η Ευχαριστία να θεωρούνται αγιαστικές πράξεις, οι οποίες αφορούν μόνο τον άνθρωπο και όχι την υπόλοιπη κτίση. Οι πιστοί, λοιπόν, σ αυτή την ευχαριστιακή συνάντηση και κοινωνία με τον Ιησού Χριστό, ο οποίος είναι η κεφαλή του σώματος της Εκκλησίας, παρα- 2

3 καλούν τον Τριαδικό Θεό για την ακεραιότητα και τη σωτηρία ολόκληρης της υλικής δημιουργίας. Παρακαλούν τον Θεό για τις βιοτικές ανάγκες όλων των ανθρώπων, την καρποφορία της γης, τη γαλήνη των θαλασσών, τους ούριους ανέμους, την ειρήνη στον κόσμο, για αυτούς οι οποίοι απουσιάζουν για εύλογη αιτία και για κάθε μικρή ή μεγάλη ανάγκη ολόκληρου του ευχαριστιακού σώματος. «Ὑπέρ εὐκρασίας ἀέρων, εὐφορίας τῶν καρπῶν τῆς γῆς καί καιρῶν εἰρηνικῶν του Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ πλεόντων, ὁδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αἰχμαλώτων καί τῆς σωτηρίας τῶν καρπῶν τῆς γῆς καί καιρῶν εἰρηνικῶν τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ πλεόντων, ὁδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αἰχμαλώτων καί τῆς σωτηρίας αὐτῶν τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὑπέρ τοῦ ρυσθῆναι ἡμᾶς ἀπό πάσης θλίψεως, ὀργῆς, κινδύνου καί ἀνάγκης του Κυρίου δεηθῶμεν» (Ι. Χρυσόστομος, Θεία Λειτουργία, 2004, σ ). Η πιο μεγάλη, όμως, επιβεβαίωση της αξίας του υλικού κόσμου είναι η χρησιμοποίηση στην Ευχαριστία του άρτου και του οίνου, για να γίνουν το Σώμα και το Αίμα του ενανθρωπήσαντος Ιησού Χριστού. Τα αγαθά της υλικής δημιουργίας γίνονται εσαεί ο φυσικός σύνδεσμος και ο χώρος συνάντησης μεταξύ Θεού και ανθρώπου, όπως συνέβη και με την ε- νανθρώπηση του Ιησού Χριστού. «Είναι η επανάληψη της οικονομίας του Θεού που φανερώθηκε με την ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεούγια να σωθεί ο άνθρωπος και ο κόσμος» (Κεσελόπουλος, 1992, σ ). Η ευχαριστιακή σύναξη, χωρίς να παραγνωρίζει το τραγικό γεγονός της «αστοχίας» του πρώτου ανθρώπου, η οποία αμαύρωσε το «κατ εἰκόνα» του ανθρώπου αλλά και διέκοψε την πορεία τελείωσης της κτίσης, παρακαλεί ικετευτικά τον Θεό να δεχτεί τα υλικά δώρα της δημιουργίας, για να μην μείνουν μόνιμα στην κατάσταση της φθοράς και του θανάτου. Η Θεία Λειτουργία είναι το «φάρμακο της αθανασίας», ακριβώς διότι με την αποδοχή και την κατάφασή της προς τον κόσμο αντιφάσκει προς τη φθορά του (Ζηζιούλας, 1998, σ. 24). Τα δώρα της υλικής δημιουργίας προσφέρονται από τον άνθρωπο ευχαριστιακά και δοξολογικά στον Τριαδικό Θεό, για να μετατραπούν με τη χάρη του Θεού και με την επίκληση του Αγίου Πνεύματος σε Σώμα και Αίμα Χριστού: «Ἔτι προσφέρομεν σοι τήν λογικήν ταύτην καί ἀναίμακτον λατρείαν, και παρακαλοῦμεν σε καί δεόμεθα καί ἱκετεύομεν κατάπεμψον τό Πνεῦμά σου τό ἅγιον ἐφ ἡμᾶς καί ἐπί τά προκείμενα δῶρα ταῦτα. Καί ποίησον τόν μέν ἄρτον τοῦτον τίμιον Σῶμα τοῦ Χριστοῦ σου. Τό δέ ἐν τῷ ποτηρίῳ τούτῳ τίμιον Αἷμα τοῦ Χριστοῦ σου. Μεταβαλών τῷ Πνεύματί σου τῷ ἁγίῳ» (Ι. Χρυσόστομος, Θεία Λειτουργία, 2004, σ. 133). Ποιον η ποιους όμως αφορά η υπαρκτική αυτή μεταβολή, η οποία συντελείται μέσα στη Θεία Ευχαριστία; Η σφοδρή επιθυμία του ευχαριστιακού σώματος των πιστών να μεταμορφωθεί η ζωή και τα υλικά αγαθά τους με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος σε «καινή ζωή», σε «Σώμα ζῶντος Χριστού», σχετίζεται με τους ίδιους ή με τα προσκομιζόμενα υλικά 3

4 αγαθά; Η απάντηση είναι, ότι δεν αφορά ούτε τους ίδιους ούτε τα υλικά αγαθά, αλλά κυρίως τη σχέση των ανθρώπων με τα υλικά αγαθά και κατ επέκταση τη δυνατότητα μεταμόρφωσης αυτής της σχέσης σε τρόπο ευχαριστίας και δοξολογίας του Τριαδικού Θεού: «Ὥστε γενέσθαι τοῖς μεταλαμβάνουσιν εἰς νῆψιν ψυχῆς, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, εἰς κοινωνίαν τοῦ ἁγίου σου Πνεύματος, εἰς βασιλείας οὐρανῶν πλήρωμα, εἰς παρρησίαν τήν πρός σέ, μή εἰς κρῖμα ἤ εἰς κατάκριμα» (Ι. Χρυσόστομος, Θεία Λειτουργία, 2004, σ. 133). Οι πιστοί, χωρίς να αλλάζει η δική τους φύση, αλλά και χωρίς να μεταβάλλονται οι φυσικές ιδιότητες των προσφερόμενων δώρων, βιώνουν μια καθολική μεταμόρφωση, μια συγκλονιστική μεταβολή στον τρόπο ύπαρξης της φύσης τους. «Αυτό που μεταβάλλεται με τη ζωοποιό επιφοίτηση του Πνεύματος δεν είναι η φύση των ατόμων και των πραγμάτων, αλλά ο τρόπος υπάρξεως της φύσης» (Γιανναράς, 2002, σ. 194). Οι χριστιανοί τη στιγμή της Ευχαριστίας καλούνται να αντιληφθούν την υλική δημιουργία ως ευλογία του Θεού προς αυτούς, την οποία οφείλουν να αναφέρουν ευχαριστιακά και επιστρεπτικά στον Θεό, χωρίς να την οικειοποιηθούν και να την απαιτήσουν αποκλειστικά και μόνο για τον εαυτό τους: «Τα σά ἐκ τῶν σῶν σοί προσφέρομεν -ορθότερη γραφή σοὶ προσφέροντες- (Φίλιας, 2004, σ. 115) κατά πάντα καί διά πάντα. Σε ὑμνοῦμεν, Σέ εὐλογοῦμεν, Σοί εὐχαριστοῦμεν» (Ι. Χρυσόστομος, Θεία Λειτουργία, 2004, σ ). Πρόκειται στην πραγματικότητα «για την αναστροφή της στάσης του Αδάμ, που ιδιοποιήθηκε τον κόσμο και τον ανέφερε στον εαυτό του» (Ζηζιούλας, 2001, σ. 222). Στην Ευχαριστία, τελικά, το κριτήριο της οικολογικής συνείδησης είναι η επιθυμία «γενηθήτω το θέλημά σου» και όχι η αυτόνομη και εγωκεντρική απαίτηση του ανθρώπου στην κατεύθυνση του «διεκδικώ», «απαιτώ», «θέλω». Έτσι, «η «οικολογία» της χριστιανικής Εκκλησίας είναι η ευχαριστιακή νοηματοδότηση και χρήση του κόσμου» (Γιανναράς, 1995, σ. 46). Η ευχαριστιακή νοηματοδότηση του κόσμου δεν επιτρέπει την ιδιοποίηση και την παράχρηση των υλικών αγαθών από τον άνθρωπο, αλλά την κατανόησή του ως κάτι ιερό, καθώς ο κόσμος δεν βρίσκεται έξω από τις άκτιστες θείες ενέργειες και τη διαρκή παρουσία του Αγίου Πνεύματος. Η «εικονοκλαστική» θεώρηση της υλικής δημιουργίας, η οποία εκδηλώνεται σε κάθε ευκαιρία από το σύγχρονο άνθρωπο, ιδιαίτερα μέσα από τα επιτεύγματα της βιοτεχνολογίας, της γενετικής μηχανικής και των άλλων επιστημονικών ανακαλύψεων, βρίσκεται στον αντίποδα του λειτουργικού ήθους, το οποίο βιώνει ο πιστός μέσα στη Θεία Λειτουργία. Ο σύγχρονος «εικονοκλάστης» αγνοεί, συνήθως, την αληθινή εικόνα του προσώπου του Ιησού Χριστού και το μόνο, το οποίο αντιπροσωπεύει γι αυτόν η «υλική» εικόνα του, είναι η εικαστική και αισθητική διάστασή του. «Σέβεται» την εικόνα του Ιησού Χριστού, είναι «εικονολάτρης», όπως εκτιμά τους πίνακες ζωγραφικής ή τις συλλογές γραμματοσήμων. Ο σύγχρονος «εικονοκλάστης» δεν αρνείται την παρουσία των ιερών εικόνων στις χρι- 4

5 στιανικές Εκκλησίες καθώς και την ανάρτησή τους στις προθήκες των χριστιανικών Μουσείων και των επίσημων κατοικιών, αλλά την αισθητή παρουσία του Θεού μέσα στην υλική δημιουργία καθώς και την ανάγκη διάσωσης της μιας, μοναδικής και ενιαίας «εικόνας» του κόσμου. «Είναι μια πραγματικότητα κοινωνίας. Κανένα τμήμα αυτού του κόσμου δεν μπορεί να νοηθεί από μόνο του, χώρια από τη σχέση του με τα άλλα μέρη. Ο κόσμος μοιάζει με εικόνα έτσι τον βλέπει ο άγ. Ιωάννης στην Αποκάλυψη, ιδιαίτερα στα κεφ Αν αφαιρεθεί ή καταστραφεί και το παραμικρό κομμάτι απ αυτήν, τότε καταστρέφεται ολόκληρη η εικόνα» (Ζηζιούλας, 1995, σ. 19). Το «λειτουργικό ήθος» προτρέπει τους ανθρώπους των σύγχρονων κοινωνιών να αντισταθούν δυναμικά στα φαινόμενα της μόλυνσης του φυσικού περιβάλλοντος, της κατασπατάλησης των φυσικών πόρων και γενικότερα της καταδυνάστευσης της υλικής δημιουργίας. Οι άνθρωποι καλούνται να αντικρίσουν την υλική δημιουργία ως μια ιερή πραγματικότητα, την οποία οφείλουν να προστατεύουν, ώστε να αναδείξουν το τελικό της σχέδιο, το σκοπό και τον προορισμό της. «Ο κόσμος είναι κίνηση, είναι μια δυναμική πραγματικότητα. ( ) Δεν ανακυκλώνεται, ούτε αναπαράγεται αιώνια. Ό- πως η βυζαντινή θεία λειτουργία, έτσι κι αυτός είναι μια κίνηση προς ένα τέρμα, ένα τελικό σκοπό» (Ζηζιούλας, 1995, σ. 19). Το τελευταίο βιβλίο της Καινής Διαθήκης, η Αποκάλυψη του Ιωάννη μας προτρέπει, άλλωστε, να μην παραμείνουμε θεατές ενός δράματος, το οποίο συντελείται εις βάρος του υλικού κόσμου (Απ. 8,7-12 9, ,1-21). Ο υλικός κόσμος, όπως προαναγγέλλεται από τον Ευαγγελιστή Ιωάννη στην Αποκάλυψη, δεν θα οδηγηθεί σε εξαφάνιση, αλλά σε αναδημιουργία, σε «καινή» κτίση «Καί την πόλιν την ἁγίαν Ἱερουσαλήμ καινήν εἶδον καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπό τοῦ Θεοῦ, ἡτοιμασμένην ὡς νύμφην κεκοσμημένην τῷ ἀνδρί αὐτῆς. καί ἤκουσα φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λεγούσης ἰδού ἡ σκηνή τοῦ Θεοῦ μετά τῶν ἀνθρώπων ( )» (Απ. 21,2-3). Η υλική δημιουργία, σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή της αγάπης, δεν θα καταστραφεί, όπως η Βαβυλώνα, το σύμβολο της αποξένωσης τόσο από τον Θεό όσο και από την υπόλοιπη κτίση. Αντίθετα, θα απαλλαγεί οριστικά από την εξάρτηση του διαβόλου καθώς και από όλους εκείνους οι οποίοι, για μια ακόμη φορά, αμαυρώνουν με περισσότερη μανία την εικόνα της ως δημιουργία της ε- λευθερίας και αγάπης του Τριαδικού Θεού (Δεσπότης, 2005, σ. 170). Η οριστική ανακαίνιση, άλλωστε, της υλικής δημιουργίας, ενώ προαναγγέλλεται να συμβεί στα έσχατα, πραγματοποιείται ήδη μέσα στη Θεία Λειτουργία με τη μεταμόρφωση του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού (Γιαγκάζογλου, 2002, σ. 268 Σκιαδαρέσης, 2005, σ. 122). Το ασκητικό ήθος της ορθόδοξης Ανατολικής Παράδοσης Η προειδοποίηση του Ευαγγελιστή Ιωάννη να μην παραμείνουν οι άνθρωποι θεατές αυτής της συντελούμενης παράχρησης του υλικού κό- 5

6 σμου, βρίσκει την τέλεια έκφρασή της στο ευχαριστιακό - αντικαταναλωτικό- ήθος, το οποίο διαφυλάσσει η ορθόδοξη ασκητική Παράδοση. Η υλική δημιουργία και τα θετικά τεχνολογικά επιτεύγματα του ανθρώπου, σύμφωνα με τον προφητικό λόγο του μαθητή της αγάπης δεν θα καταστραφούν, αλλά θα ανακαινισθούν, ώστε να ανταποκριθούν στον αρχικό σκοπό της δημιουργίας του κόσμου από τον Θεό καθώς και στην προσδοκώμενη εσχατολογική αποκατάστασή του. Η διαβεβαίωση αυτή σημαίνει ότι η υλική δημιουργία και κατ επέκταση τα προσφερόμενα υλικά αγαθά του Θεού προς τον άνθρωπο, δεν είναι από τη φύση τους κατακριτέα και δεν ευθύνονται για τη λανθασμένη χρήση και παράχρηση εκ μέρους του ανθρώπου: «ὅτι πᾶν κτίσμα Θεοῦ καλόν, καὶ οὐδὲν ἀπόβλητον μετὰ εὐχαριστίας λαμβανόμενον» (Α Τιμ. 4,4). Η ασκητική ζωή της Εκκλησίας ως γνήσια και προφητική «φωνή διαμαρτυρίας» απέναντι στα φαινόμενα δαιμονοποίησης ή ειδωλοποίησης της υλικής δημιουργίας διαρκώς μας υπενθυμίζει αυτή την ξεχασμένη αλήθεια. «Ο ορθόδοξος α- σκητισμός είναι ευχαριστιακά οικολογικός, δεν απορρίπτει τον κόσμο, δεν υποτιμά ούτε μισεί την ύλη, δεν λεηλατεί την πλάση όπως ο ευδαιμονισμός, αλλά τη μεταμορφώνει, την ομορφαίνει» (Δεληκωσταντής, 1999, σ. 53). Ο ασκητικός και ολιγαρκής τρόπος ζωής είναι μια θετική πρόκληση για το σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος ζώντας μέσα σε ένα παγκοσμιοποιημένο και ομογενοποιημένο περιβάλλον, δεν μπορεί να διακρίνει τον αληθινό τρόπο στάσης και σχέσης έναντι της υλικής δημιουργίας. Το πλήθος των Ελλήνων και ξένων προσκυνητών, οι οποίοι επισκέπτονται τα ορθόδοξα χριστιανικά μοναστήρια ανά τον κόσμο και ιδιαίτερα την ιερή πολιτεία του Αγίου Όρους, επιβεβαιώνει αυτή τη δίψα του σύγχρονου πολυάσχολου ανθρώπου. Ο άνθρωπος των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, και όχι μόνο, θέλγεται να μαθητεύει κοντά σε «πνευματοφόρους» γέροντες, υποκλίνεται μπροστά στο «θρήνο» της αδιάκοπης μετάνοιας των μοναχών και α- πολαμβάνει τους υπέροχους φυσικούς τόπους, τους οποίους οι μοναχοί έχουν επιλέξει για να (επι)κοινωνούν και να ανιχνεύουν μυστικά την άρρητη και υπέρλογη δύναμη του Δημιουργού Θεού (Γρ. Νύσσης, Περί κατασκευής του ανθρώπου, 2,15, ΕΠΕ, 5.32). Η υιοθέτηση του ασκητικού τρόπου ζωής, ο οποίος είναι βαθύτατα αντικαταναλωτικός, από το σύγχρονο άνθρωπο μπορεί να συμβάλει στη θεραπεία του φυσικού περιβάλλοντος από τις πληγές, τις οποίες οι άνθρωποι έχουν συσσωρεύσει σ αυτό, μέσα στην πορεία του χρόνου. Η ά- σκηση ως πράξη ελεύθερης αυτοπαραίτησης του ανθρώπου από τις τεχνητές ανάγκες και τις περιττές απαιτήσεις καθίσταται ο ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης της υλικής δημιουργίας. Η ασκητική ζωή, δίδοντας προτεραιότητα στη σχέση και στην κοινωνία με την κτίση και όχι στην ατομική επιβίωση του ανθρώπου, αρνείται την παράχρηση και την καταναλωτική «μανία» των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών. Το σχήμα «παράγω-καταναλώνω», το οποίο κυριαρχεί στις σημερινές «ανοικτές» κοινωνίες 6

7 και οικονομίες -και το οποίο λειτουργεί καταναγκαστικά αρκετές φορές προκειμένου να μην διαταραχθεί η πρόοδος και η ευημερία των ανθρώπων και των αριθμών- αντίκειται ριζικά στο ασκητικό ήθος της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η υπερ-παραγωγή προϊόντων και η υπερ-κατανάλωση υ- λικών αγαθών, η οποία παρατηρείται στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, αποτελεί την πιο τρανή απόδειξη εγωκεντρικής αυτάρκειας και έλλειψης κοινωνικότητας από το σύγχρονο άνθρωπο. Στον αντίποδα, η ασκητική ολιγάρκεια, η λιτότητα και η εγκράτεια, η οποία αποδέχεται εκούσια και αδιαμαρτύρητα τα αναγκαία για τη ζωή του ανθρώπου και αρνείται τα περιττά, καθώς και όλα εκείνα τα οποία είναι αποτέλεσμα των παράλογων επιθυμιών και απαιτήσεων του ανθρώπου. Ο υλικός κόσμος, ο οποίος δόθηκε ως ευλογία του Θεού προς τον άνθρωπο, δεν αφέθηκε ούτε στις δικές του έμφυτες δυνάμεις ούτε στις α- νεξέλεγκτες επιθυμίες και ανάγκες του ανθρώπου. Ο άνθρωπος ως συνδημιουργός του Θεού, όπως μαρτυρεί και η αρχική ονοματοδοσία των ζώων στην πράξη της δημιουργίας, καλείται να μιμηθεί το δημιουργικό έργο του Θεού, καθώς και να διαφυλάξει την ενότητα και την ακεραιότητα ο- λόκληρης της υλικής δημιουργίας. Η επίτευξη όμως αυτού του στόχου από τον άνθρωπο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την ανιδιοτελή αγάπη του προς την κτιστή δημιουργία, αλλά και χωρίς την ελευθερία από τα πάθη και τις φιλήδονες εξαρτήσεις της μεταπτωτικής εγωκεντρικής αυτάρκειας. «Γι αυτό και η αισθητική, διακριτική και με φόβο Θεού μετοχή στα αγαθά της δημιουργίας αντιδιαστέλλεται και αντιπαρατάσσεται προς την αδιάκριτη και ενήδονη χρήση τους, επειδή ακριβώς η δεύτερη δε γνωρίζει τα όρια της χρείας και εγκυμονεί τον φόβον του θανάτου και απεργάζεται την αλλοτρίωσή του» (Κεσελόπουλος, 1992, σ. 160). Ο άνθρωπος μαρτυρεί την αγάπη του προς την υλική δημιουργία, όταν δεν την μεταχειρίζεται με εγωιστική και φίλαυτη διάθεση και εκφράζει την ελευθερία του, όταν αναγνωρίζει ότι ο υλικός κόσμος δεν είναι αντικείμενο προς εκμετάλλευση και καταδυνάστευση. Κατ αυτόν τον τρόπο η υλική δημιουργία αναγνωρίζεται ως δώρο του Θεού προς τον άνθρωπο, το οποίο δώρο ω- στόσο καλείται να χρησιμοποιήσει, όχι αποκλειστικά για τον εαυτό του, αλλά ως (σύν)δεσμο προσωπικής επικοινωνίας και σχέσης τόσο με τον Θεό όσο με το συνάνθρωπο και την κτίση. Ο ορθόδοξος μοναχισμός στην Παράδοση της Ανατολικής Εκκλησίας, ενσαρκώνει με τον προσφορότερο τρόπο το οικολογικό ήθος της Ευχαριστίας. Οι ασκητές αναδεικνύονται «πρωταθλητές» αγάπης και ελευθερίας τόσο στη σχέση τους με τον Θεό όσο και στη σχέση τους με το συνάνθρωπο και την κτίση. Ο ορθόδοξος μοναχικός τρόπος ζωής, όπως μας πληροφορούν τα Συναξάρια, τα Γεροντικά, τα Λειμωνάρια, οι Βίοι των αγνώστων ασκητών, η υμνογραφία και η ζωντανή εμπειρία της Εκκλησίας καλλιέργησε μια κοινωνικότητα, η οποία επιτρέπει την ανάπτυξη μιας αγαπητικής στάσης και σχέσης, που διαπερνά ολόκληρη την «πάσχουσα» 7

8 και «συστενάζουσα» υλική δημιουργία. Η συμφιλίωση με την κτίση, την οποία κατορθώνουν αρκετοί «πνευματοφόροι» μοναχοί, είναι μνημειώδης και υπερβαίνει τη συνήθη σχέση και φιλία μεταξύ των ανθρώπων και της κτίσης. Αρκετά από τα συναξάρια επώνυμων και ανώνυμων ασκητών α- ναφέρονται στη φιλία και στην αγάπη, την οποία ανέπτυξαν χαρισματούχοι μοναχοί με τα ζώα και ιδιαίτερα με τα άγρια θηρία, καθώς και στην ιδιαίτερη συμπόνιά τους προς όλα τα δημιουργήματα του Θεού, α- κόμη και για τα πιο απλά φυτά και δέντρα της φύσης. Ο γέροντας Πορφύριος, ο οποίος έζησε, μάλιστα, στην εποχή μας, συνήθιζε να λέγει για τις ομορφιές της φύσης ότι είναι οι μικρές αγάπες που μας οδηγούν στη μεγάλη Αγάπη, τον Χριστό (Θεοξένη, 2004, σ. 81). Οι «χαριτωμένοι» ασκητές κατόρθωναν στο θρόισμα των φύλλων, στο κελάρυσμα του ρυακιού, στο τιτίβισμα του τζίτζικα, στο βόμβο της μέλισσας, στο πάφλασμα από το κύμα της θάλασσας, να αναγνωρίζουν τη «φωνή» του Δημιουργού Θεού. Ο γέροντας Σιλουανός ο Αθωνίτης ( ) θεωρούσε ότι κάθε κακομεταχείριση προς τα φυτά και τα δέντρα ήταν αντίθετη με τη διδαχή της χάρης. Η συμπόνιά του προς ολόκληρη την κτίση, χωρίς να είναι μια παθολογική συναισθηματικότητα, αφού όταν υπήρχε ανάγκη το Χειμώνα θέριζε σανό, έκοβε ξύλα από το δάσος, έτρωγε ψάρια, έφτανε στο σημείο να μην κόβει ούτε τα φύλλα του δέντρου, χωρίς να υπάρχει κάποια ανάγκη (Σωφρόνιος, 1988, σ. 100). Τα ορθόδοξα μοναστήρια τα οποία είναι κτισμένα σε επιλεγμένους και φροντισμένους τόπους φανερώνουν αυτή την απέραντη ευαισθησία και αγάπη των μοναχών για το φυσικό περιβάλλον. Επιπλέον, ο μοναχός έχει συναίσθηση της ευθύνης την οποία φέρει για τον τόπο στον οποίο εγκαθίσταται και γι αυτό προσπαθεί να μην τον μολύνει με τις δικές του αμαρτίες. Ο αβάς Ιωάννης ο Κίλιξ έλεγε χαρακτηριστικά: «Ἄς μή ρυπώσουμε, τέκνα μου, αὐτόν τόν τόπο, ὁπού οἱ πατέρες μας τον καθάρισαν ἀπό τούς δαίμονες» (Πέντζας, 1983, σ. 127). Οι ασκητές με τον πνευματικό α- γώνα τον οποίο διεξάγουν στους αφιλόξενους και έρημους τόπους, αγωνίζονται να τους μετατρέψουν σε φιλόξενους και καρποφόρους τόπους, αντιστρέφοντας την μεταπτωτική «ερημία» της ζωής. «Οι ασκητές σ αυτή την περίπτωση είναι η ριζοσπαστική ομάδα κρούσης της Εκκλησίας, που εισχωρεί στον τόπο του εχθρού, τον αναζητά για μετωπική σύγκρουση, ώστε να καθαρίσει τον τόπο και να τον αποδώσει πάλι στον δημιουργό του η έρημος έτσι προσλαμβάνεται από το σώμα της Εκκλησίας. Έρημος σημαίνει την απουσία του κοινωνείν, δηλαδή την απουσία της αγάπης και την κυριαρχία της απόλυτης ατομικότητας και διάσπασης, δηλαδή του διαβόλου» (Παπαθανασίου, 1985, σ. 39). Οι μοναχοί καθημερινά αγωνίζονται, για να καταστήσουν την «έρημη» και «άγονη» ζωή τους, δηλαδή τον εγωκεντρικό και φίλαυτο τρόπο ζωής τους, σε «τόπο και τρόπο δεσποτείας» του Τριαδικού τρόπου ζωής. Οι ασκητές «φλέγονται» και «δαπανώνται» από συμπόνια και αγάπη προς 8

9 όλα τα δημιουργήματα του Θεού. Η καρδιά τους φλέγεται από αγάπη για ολόκληρη την κτίση και μοιράζονται τους στεναγμούς και τις οδύνες της από την κακομεταχείριση του ανθρώπου (Πρωτοπαπάς, 1987, σ. 493). Η επιδίωξή τους είναι να μετασχηματίσουν ολόκληρη τη δημιουργία του Θεού σε Εκκλησία, σε τόπο Ευχαριστίας και δοξολογίας του Τριαδικού Θεού, τον οποίο, άλλωστε, αναγνωρίζουν ως τον μόνο και αληθινό φροντιστή, φίλο και δημιουργό της υλικής δημιουργίας. «Η αγάπη του(ς) αυτή εκφράζεται ως άπειρη συμπάθεια, η οποία αρπάζει την καρδιά και την κάνει να μη μπορεί να υποφέρει τον ελάχιστο πόνο που επιβάλλεται σε οποιοδήποτε δημιούργημα» (Κεσελόπουλος, 1992, σ. 174). Η έκφραση αγάπης, την οποία εκδηλώνουν οι «θεοφόροι» ασκητές σε κάθε τους βήμα αναγκάζει ακόμα και τα άγρια θηρία να ημερέψουν και να συγκατοικήσουν μαζί τους. «Πλησιάζει ο ταπεινόφρων εις τα φθοροποιά θηρία, και άμα είδωσιν αυτόν, αμέσως ημερούται η αγριότης αυτών, και πλησιάζουσιν αυτόν ως δεσπότην αυτών, και κινούσι τας κεφαλάς, και λείχουσι τας χείρας και τους πόδας αυτού διότι οσφραίνονται εις αυτόν εκείνην την ευωδίαν, την οποίαν εξέπεμπεν ο Αδάμ προ της παραβάσεως, και όπερ ελήφθη τότε εξ ημών, πάλιν ο Ιησούς Χριστός διά της παρουσίας αυτού ανανέωσε και έδωκεν αυτό εις ημάς, και εμύρισε την ευωδίαν του γένους των ανθρώπων» (Ισαάκ ο Σύρος, Τα σωζόμενα ασκητικά, Λόγος Κ, σ. 96). Οι αγιογραφίες και οι τοιχογραφίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αποτυπώνουν με τον πιο παραστατικό τρόπο αυτή την ειρηνική συνύπαρξη των αγίων με την κτίση. Οι αγιογράφοι, βασιζόμενοι στους βίους και στα συναξάρια των ασκητών και των αγίων της Εκκλησίας δεν δίδουν στις μορφές τους υπερφυσικές ιδιότητες, αλλά τις αποτυπώνουν με ρεαλιστικό και φυσικό τρόπο να συμβιώνουν αρμονικά με τα άγρια θηρία και με την υπόλοιπη δημιουργία του Τριαδικού Θεού. Άλλωστε, στην ορθόδοξη εικονογραφία, εκείνο το οποίο αλλάζει δεν είναι οι φυσικές ιδιότητες των ανθρώπων και των άγριων ζώων, αλλά η επείσακτη θηριωδία, την οποία απέκτησαν μετά την πτώση τόσο ο άνθρωπος όσο και η φύση και η οποία τώρα μεταμορφώνεται σε ημερότητα, αφού ο άνθρωπος ειρηνεύει και αποκτά «την πρωτογενή δημιουργική του δύναμη» (Τσάμης, 1992, σ. 151). Πάμπολλα παραδείγματα συναντούμε στους βίους των οσίων α- σκητών και αγίων της Εκκλησίας, όπου «πνευματοφόροι» γέροντες συνυπάρχουν αρμονικά και αγαπητικά με ολόκληρη την κτίση. Στο βίο του ο- σίου Σεραφείμ του Σάρωφ ( 1883 μ.χ.) γίνεται λόγος για την τέλεια συμφιλίωση, την οποία είχε πετύχει ο όσιος με ολόκληρη τη φύση. Αρκετά άγρια ζώα, σύμφωνα με μαρτυρίες συνασκητών του, όπως λαγοί, αλεπούδες, λύκοι, αρκούδες, πλησίαζαν τις νυκτερινές ώρες τη σκήτη του και α- νέμεναν υπομονετικά να τελειώσει τη νυκτερινή προσευχή, ώστε να λάβουν το δικό τους μερίδιο από την τροφή του ασκητή. Σε μερικές περιπτώσεις, κάποια από τα ζώα, όπως οι αρκούδες, αναλάμβαναν και ρόλο «υποτακτικού», για να προμηθεύουν με τροφή και άλλα αγαθά, όπως μέλι, την 9

10 σκήτη του γέροντα, ιδιαίτερα όταν είχε επισκέπτες (Μπότσης, 2000, σ. 28). Το συναξάρι του οσίου γέροντος Κοπρίου (24 η Σεπτεμβρίου), μας πληροφορεί επίσης ότι ο άγιος γέροντας μπορούσε να υποτάσσει τα άγρια θηρία, όπως συνέβη με την αρκούδα, την οποία χρησιμοποιούσε για τη διακονία του, αφού είχε διασώσει την πρωταρχική του εικόνα «τό κατ εἰκόνα φυλάξας, τα θηρία ὑπέταξεν». Ανάλογους ρόλους αναλαμβάνουν κατά καιρούς και άλλα άγρια θηρία, όπως το λιοντάρι, το οποίο κατέστη «υποτακτικός» και «συμοναστής» του αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτη ( 475 μ.χ.), ύστερα από ένα άκρως συγκινητικό περιστατικό, το οποίο συνέβη στις όχθες του ποταμού Ιορδάνη. Το λιοντάρι, όπως μας πληροφορεί ο βιογράφος του αγίου, ύστερα από μια επώδυνη, πυώδη πληγή, η οποία δημιουργήθηκε στο πόδι του από ένα αιχμηρό καλάμι, πλησίασε το γέροντα, για να το θεραπεύσει, και εκείνος ανταποκρίθηκε αμέσως. Στη συνέχεια το άγριο θηρίο δεν εγκατέλειψε τον άγιο γέροντα, αλλά συνέχισε να τον ακολουθεί και να τον υπηρετεί με περισσή αυταπάρνηση και αγάπη, η οποία ολοκληρώθηκε με τον πιο συγκινητικό τρόπο, αφού μετά το θάνατο του αγίου το λιοντάρι πέθανε επάνω στον τάφο του αγίου Γερασίμου (Μόσχος, Λειμωνάριον, 107). Κατά τον ίδιο τρόπο ο αβάς Ζωσιμάς, όταν βρέθηκε μπροστά στο λείψανο της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, παρακάλεσε τον Θεό να δώσει λύση στο πρόβλημα της ταφής του. Με θαυμαστό τρόπο εμφανίστηκε ένα μεγάλο λιοντάρι και, χωρίς να προκαλέσει τρόμο στον άγιο γέροντα, ανέλαβε ύστερα από προτροπή του να φτιάξει με τα μεγάλα μπροστινά νύχια του τον τάφο της οσίας Μαρίας, ώστε να αποδοθεί το σκήνωμά της στη γη. Μετά την ολοκλήρωση της ταφής, το λιοντάρι απομακρύνθηκε στα βάθη της ερήμου και ο γέροντας Ζωσιμάς επέστρεψε στο μοναστήρι του δοξολογώντας τον Θεό, διότι βρέθηκε αυτό το άγριο θηρίο εκείνη τη δύσκολη στιγμή, να προσφέρει αυτήν την τόσο πολύτιμη υπηρεσία του (Σωφρόνιος Ιεροσολύμων, Βίος Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, σ ). Η συμπόνια των ασκητών και των αγίων προς την υλική δημιουργία δεν καταλήγει παρόλα αυτά σε μια παθολογική και υπερτροφική συναισθηματικότητα προς τα φυτά και τα ζώα της υλικής δημιουργίας. «Μερικοί προσκολλώνται στα ζώα έτσι όμως προσβάλλουν το Δημιουργό γιατί ο άνθρωπος κλήθηκε να ζη αιώνια μαζί με τον Κύριο, να βασιλεύη μαζί Του και ν αγαπά τον Ένα Θεό. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να έχει πάθος για τα ζώα, αλλά μόνο να έχη καρδιά συμπονετική για κάθε δημιούργημα» (Σωφρόνιος Ιεροσολύμων, Βίος Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, σ. 101). Οι άγιοι στην ορθόδοξη Παράδοση παρεμβαίνουν αποτελεσματικά, για να προστατεύσουν τον άνθρωπο, όταν κινδυνεύει από τα άγρια θηρία ή τα δηλητηριώδη ζώα, τα οποία παρα-κινούνται υπό του διαβόλου, για να (δια)βάλουν εναντίον του ανθρώπου. Για τον άγιο Μόδεστο, ο οποίος είναι προστάτης των κτηνοτρόφων, αναφέρεται στο συναξάρι του (16 η Δεκεμβρίου) ότι ανέστησε με θαυματουργικό τρόπο τα νεκρά ζώα κάποιου αν- 10

11 θρώπου, τα οποία είχαν μολυνθεί από δηλητήριο φιδιού στην πηγή, όπου έπιναν νερό. Κατά τον ίδιο τρόπο και ο άγιος Τρύφων ο χηνοβοσκός, ο ο- ποίος προστατεύει, εκτός από τους αμπελώνες, τους κήπους καθώς και τις υπόλοιπες καλλιέργειες, προσεύχονταν στον Θεό να πατάξει ακρίδες, ερπετά και κάθε είδους βλαβερά ζώα (Συναξάριον 1 ης Φεβρουαρίου). Η άποψη του L. White, ότι μόνο ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης ( μ.χ.) μπορεί να είναι το αληθινό και μοναδικό πρότυπο χριστιανικής σχέσης και στάσης ανάμεσα στον άνθρωπο και στη φύση, δεν είναι σύμφωνη με την ορθόδοξη χριστιανική Παράδοση (White, 1967, ). Και αυτό γιατί ενώ ο άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης θεωρεί ότι τα στοιχεία της φύσης είναι μάλλον οντότητες παρά πράγματα, με τις οποίες ο άνθρωπος μπορεί να δημιουργήσει προσωπική σχέση, ωστόσο φαίνεται να απορρίπτει οποιοδήποτε είδος ιεραρχίας μεταξύ των ποικίλων ειδών της χλωρίδας και της πανίδας, καθώς και να αρνείται οποιαδήποτε υπεροχή και ευθύνη του ανθρώπου έναντι των υπολοίπων ειδών της κτίσης (Armstrong and Botzler (eds), 1993, σ Γεωργόπουλος, 2002, σ. 65). Ο ορθόδοξος μοναχισμός, χωρίς να αποτελεί γενικό κανόνα ζωής ή πρότυπο καθολικής εφαρμογής, δείχνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι η επανόρθωση των σχέσεων μεταξύ ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος δεν είναι κάτι ακατόρθωτο για το σύγχρονο εκκοσμικευμένο άνθρωπο. Ο σύγχρονος άνθρωπος, μπροστά στην εσφαλμένη επιδίωξή του για συνεχή απόκτηση κέρδους καθώς και στην υπερβολική τάση χρήσης και κατάχρησης των υλικών αγαθών, έχει αρκετά να διδαχτεί από την ασκητική χρήση και λειτουργία του κόσμου, την οποία κατεξοχήν βιώνουν οι άγιοι και ασκητές της Εκκλησίας. Το ασκητικό ήθος της Εκκλησίας αναδεικνύει μια άλλη σχέση που μπορεί να αναπτύξει ο σύγχρονος άνθρωπος με την υλική δημιουργία, η οποία σχέση βρίσκεται στον αντίποδα των κερδοσκοπικών και καταναλωτικών προτύπων της σύγχρονης κοινωνίας. Η προστασία και η ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος στον ορθόδοξο μοναχισμό δεν γίνεται για φυσιολατρικούς και ευδαιμονιστικούς λόγους, αλλά από σεβασμό και αγάπη προς τον Κτίστη και την κτίση του. Μερικοί στίχοι από το ποίημα ενός σύγχρονου μοναχού, το οποίο γράφτηκε, ύστερα από μια μεγάλη καταστροφική πυρκαγιά και το οποίο επιγράφεται με τον πολύ εύστοχο τίτλο «το πύρινο έγκλημα», αποδίδει με τον πιο συγκινητικό και συνάμα συγκλονιστικό τρόπο αυτή τη σχέση μεταξύ Θεού, ανθρώπου και κτίσης. Αναφερόμενος στον άνθρωπο εκείνο, ο οποίος πήρε το δαδοκέρι και έσπειρε τη συμφορά στη φύση, γράφει χαρακτηριστικά: «( ), Κι έκαμες μέγιστο κακό, συγχωρεμό δεν έχει, / ούτε χωράει στο μυαλό, ούτ η καρδιά τ αντέχει. / ( ), / Κι όταν μπροστά σου θα περνούν, τα ζωντανά του Πλάστη, / συγχώρεση να τους ζητάς, όσο θα ζει η πλάση. / Μην τύχει και σε λυπηθούν, και μεγαλοκαρδίσουν, / και σου χαρίσουν άφεση, μήπως σε συγχωρήσουν» (Ζαχαράκης, 2000, σ. 3 & 2001, σ. 8). Η ορθόδοξη ασκητική Παράδοση δεν αποποιείται την αποστολή και ευθύνη του ανθρώπου μέσα 11

12 στη δημιουργία, όπως αυτή απορρέει από την εντολή του «ἐργάζεσθαι αὐτόν καί φυλάσσειν» του πρώτου ανθρώπου. Αντίθετα, αποκαλύπτει και μαρτυρεί ότι αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί και από τους υπόλοιπους ανθρώπους στον καθημερινό βίο τους. Οι ασκητές δείχνοντας απέραντο σεβασμό και αγάπη προς όλα τα δημιουργήματα του Θεού, αλλά και αναλαμβάνοντας να διακονήσουν ανιδιοτελώς την υλική δημιουργία, αναδεικνύουν το ασκητικό ήθος της Εκκλησίας, το οποίο τόση ανάγκη έ- χει ο σύγχρονος άνθρωπος. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛ., Περιβαλλοντική Ηθική, έκδ. Gutenberg, Αθήνα ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Περί Εκκλησίας» στο ΑΓΟΡΑΣ Κ. κ.ά., Πίστη και Βίωμα της Ορθοδοξίας, Τόμος Α : Δόγμα, Πνευματικότητα και Ήθος της Ορθοδοξίας, Ε.Α.Π., Πάτρα 2002, ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ ΣΤ., «Το Ορθόδοξο Ήθος» στο ΑΓΟΡΑΣ Κ. κ.ά., Πίστη και Βίωμα της Ορθοδοξίας, Τόμος Α : Δόγμα, Πνευματικότητα και ήθος της Ορθοδοξίας, Ε- ΑΠ, Πάτρα 2002, ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ Χ., Αλφαβητάρι της πίστης, έκδ. Δόμος, Αθήνα ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ Χ., «Φύση και Ιστορία στην Αποκάλυψη του Ιωάννη», Σύναξη 56 (1995) ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ, (ΙΕΡΟΜ.): Η Θεία Λειτουργία, έκδ. Δόμος, Αθήνα ΓΡ. ΝΥΣΣΗΣ, Περί κατασκευής του ανθρώπου, ΕΠΕ, 5. ΔΕΛΗΚΩΣΤΑΝΤΗΣ Κ., «Από την κτητική στην ευχαριστιακή σχέση με την κτίση» στο ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ Σ. Κ. κ.ά., Παιδαγωγία ζωής, [επιμ. Σ. Φωτίου], έκδ. Αρμός, Αθήνα 1999, ΔΕΣΠΟΤΗΣ Σ., Η Αποκάλυψη του Ιωάννη, Ερμηνευτική προσέγγιση στο βιβλίο της Προφητείας, τ. Α, έκδ. Άθως, Αθήνα ΔΙΔΑΧΗ ΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ, Διδασκαλία του Κυρίου που διαδόθηκε στα έθνη από τους δώδεκα Αποστόλους, ΕΠΕ, 1, Εκδ. οίκος Ελ. Μερετάκη, Το Βυζάντιον, Θεσσαλονίκη ΖΑΧΑΡΑΚΗΣ ΔΑΜ., (ΚΑΘΗΓ. Ι. Μ. ΑΓΑΘΩΝΟΣ), «Το πύρινο έγκλημα», Ο Άγιος Ηρωδίων 3 (2000) 3. Το ίδιο στο Ρουμελιώτικη Εστία 40 (2001) 8. ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι., (ΜΗΤΡ. ΠΕΡΓΑΜΟΥ), «Αποκάλυψη και φυσικό Περιβάλλον», Σύναξη 56 (1995) ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι., (ΜΗΤΡ. ΠΕΡΓΑΜΟΥ), Η κτίση ως Ευχαριστία, Θεολογική προσέγγιση στο πρόβλημα της Οικολογίας, έκδ. Ακρίτας, [Ορθόδοξη Μαρτυρία 44], Αθήνα ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι., (ΜΗΤΡ. ΠΕΡΓΑΜΟΥ), «Θεία Ευχαριστία και Εκκλησία», [Ποιμαντική Βιβλιοθήκη 8], «Το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας», Πρακτικά Γ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα 2004, ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ Ι., (ΜΗΤΡ. ΠΕΡΓΑΜΟΥ), «Ο άνθρωπος, ιερέας της κτίσεως. Μια συμβολή στη συζήτηση του οικολογικού προβλήματος» στο συλλογικό τόμο Ζωντανή Ορθοδοξία στον σύγχρονο κόσμο, [επιμ. εκδ. A. Walker - Κ. Καρράς], (μτφρ. Ι. Ροηλίδης), έκδ. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα Η Καινή Διαθήκη, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα

13 ΘΕΟΞΕΝΗ, (ΜΟΝΑΧΗ), «Μοναστική πολιτεία και οικοσύστημα», Σύναξη 92 (2004) ΙΣΑΑΚ Ο ΣΥΡΟΣ, Τα σωζόμενα ασκητικά, μετενεχθέντα εις την λαλουμένην καθαράν Ελληνικήν γλώσσαν, παρά του Οσιωτάτου Ιεροδιδασκάλου Καλλινίκου Παντοκρατορινού, Λόγος ΠΑ, έκδ. Βασ. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη, χ.χ.. Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Θεία Λειτουργία, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα Ι. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Ομιλία ΚΕ 3,20, ΕΠΕ, 10. ΚΕΣΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ., Άνθρωπος και φυσικό περιβάλλον, έκδ. Δόμος, Αθήνα ΜΟΣΧΟΣ Ι., Λειμωνάριον, 107 (D. HESSELING, Morceaux choisis du Pre Spirituel de Jean Moschos, Paris 1931= PG. 87Γ). ΜΠΟΤΣΗΣ Π., Φιλοκαλία των Ρώσσων Νηπτικών, Α Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ, Βίος Διδαχές Ακολουθία, Αθήνα Νέος Συναξαριστής της Ορθόδοξης Εκκλησίας, Υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, (Διασκευή εκ του Γαλλικού: Ξενοφών Κομνηνός), έκδ. Ίνδικτος, Αθήνα ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Α., «Ο αναχωρητισμός Μεταμόρφωση της ερήμου σε τόπο δεσποτείας του Θεού», Σύναξη 13 (1985) ΠΕΝΤΖΑΣ Β., [ΕΠ.], Εἶπε Γέρων Το Γεροντικόν σε νεοελληνική απόδοση, Έκδοτικός οίκος Αστήρ, Αλ. & Ε. Παπαδημητρίου, Αθήνα ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΣ Ν., (ΜΗΤΡ. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ), «Ο Απόστολος Παύλος και το οικολογικό πρόβλημα», Εκκλησία 11 (1987) και 12 (1987) SAINT FRANCIS OF ASSISI, The Canticle of Brother Sun, στο S.I. ARMSTRONG R.G. AND BOTZLER (EDS.), Environmental Ethics: Divergence and Convergence, McGraw Hill, New York ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ Γ. Ι., Η Αποκάλυψη του Ιωάννη, [Βιβλική βιβλιοθήκη 35], έκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ, Βίος Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, [εισαγ. κείμ. Νεοελληνική απόδοση από μοναχούς της Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα], έκδ. Ι. Μ. Σταυρονικήτα, Άγιον Όρος ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ (ΣΑΧΑΡΩΦ), Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, (μτφρ. από τα Ρωσικά), έκδ. Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας ΤΣΑΜΗΣ Δ., Εισαγωγή στη σκέψη των Πατέρων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, έκδ. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη WHITE L., Jr., «The Historical Roots of Our Ecological Crisis», Science 155 (1967) ΦΙΛΙΑΣ Γ., Η έννοια της όγδοης ημέρας στη λατρεία της ορθόδοξης εκκλησίας, έκδ. Γρηγόρη, Αθήνα ΦΙΛΙΑΣ Γ., «Η Ευχαριστιακή Αναφορά», [Ποιμαντική Βιβλιοθήκη 8], Το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, Πρακτικά Γ Πανελληνίου Λειτουργικού Συμποσίου, έκδ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα , ,

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Ορθόδοξη Εκκλησία και Φυσικό Περιβάλλον (Μια αλλιώτικη ματιά έναντι του οικολογικού προβλήματος με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος»)

Ορθόδοξη Εκκλησία και Φυσικό Περιβάλλον (Μια αλλιώτικη ματιά έναντι του οικολογικού προβλήματος με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος») Ορθόδοξη Εκκλησία και Φυσικό Περιβάλλον (Μια αλλιώτικη ματιά έναντι του οικολογικού προβλήματος με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος») Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην καθημερινή περιφερειακή εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία του ανθρώπου

Η δημιουργία του ανθρώπου Η δημιουργία του ανθρώπου Στο τέλος της έκτης ημέρας, ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε το τελευταίο και το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Ψηφιδωτό από το Μονρεάλε της Σικελίας, 13ος αι.

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ε ΕΞ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ. Μεθοδολογία της ποιμαντικής Η προβληματική του θέματος. Πολλαπλή μέθοδος στην εκκλησιαστική παράδοση. Δημιουργία νέων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Πνευματολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας του Γέροντος Παϊσίου Μια ψυχούλα που στάζει αγάπη για όλους χωρίς να διαλέγει. Μια στιγµούλα ν ακούσεις τα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 26: ΕΚΚΛΗΣΙΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΠΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ 1 Η : ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ Περιεχόμενα Διάγραμμα Ένα διάγραμμα του μαθήματος Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το διάγραμμα το μαθήματος, σημειώσεις κλειδιά, αποσπάσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου Οι επιπτώσεις της Αναλήψεως Η μεγίστη εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου μας, αγαπητοί μου αδελφοί, την οποία εορτάζουμε σήμερα, αποτελεί το αποκορύφωμα των

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7

Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7 Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι; Διδ. Εν. 7 Ερώτημα προς τους μαθητές Τι λέγουν οι άνθρωποι για μένα; Οι μαθητές απαντούν Άλλοι λένε πως είσαι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, άλλοι ο Προφήτης Ηλίας και άλλοι

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ»

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ΔΕΛΦΩΝ -ΜΙΟΥΛΗ ΤΗΛ.: 2310 828 989 «ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ΕΤΟΣ ΣΤ ΠΑΣΧΑ 2013 www.inmetamorfoseos.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Θεός - φύση - άνθρωπος

Θέμα: Θεός - φύση - άνθρωπος Θέμα: Θεός - φύση - άνθρωπος Ομάδα: Αναγνωστοπούλου Μαργαρίτα Μαρίνου Τίνα Ξηρού Ελένη Υπεύθυνοι καθηγητές: Παναγιώτης Ανδριόπουλος (θεολόγος) Εμμανουέλα Φραγκουλοπούλου (πληροφορικής) Σχέση θεολογίας-οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Ἕνας ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους στήν καρδιά τῆς πόλης: ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης Θανάσης Ν. Παπαθανασίου Eνας HςυχαςτHς του AγIου Oρους ςτhν καρδιa τῆς πoλῆς Ὅσιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 1: Ο ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΙΕΖΕΚΙΗΛ. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΝΤΑΓΚΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΒΑΧΤΣΙΑΒΑΝΟΥ ΜΑΛΑΜΑΤΗ 3 ο Γυμνάσιο Κοζάνης ΤΑΞΗ:Α

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΙΕΖΕΚΙΗΛ. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΝΤΑΓΚΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΒΑΧΤΣΙΑΒΑΝΟΥ ΜΑΛΑΜΑΤΗ 3 ο Γυμνάσιο Κοζάνης ΤΑΞΗ:Α ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΙΕΖΕΚΙΗΛ ΜΑΘΗΤΗΣ: ΝΤΑΓΚΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΒΑΧΤΣΙΑΒΑΝΟΥ ΜΑΛΑΜΑΤΗ 3 ο Γυμνάσιο Κοζάνης ΤΑΞΗ:Α 3 19-3-16 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ Ο Προφήτης Ιεζεκιήλ, ήταν ένας από

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΙΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ιάταξη της θείας Λειτουργίας 1. Όταν ο λαός συναχθεί, ο ιερέας με τους βοηθούς του προχωρεί προς το ιερό, ενώ ψάλλεται το εισοδικό άσμα. Όταν φτάσει στο ιερό, κάνει υπόκλιση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο αίνος της Δημιουργίας (Λκ 19, 40)

Ο αίνος της Δημιουργίας (Λκ 19, 40) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο αίνος της Δημιουργίας (Λκ 19, 40) Ενότητα 7 : 7 ο μάθημα Αικατερίνη Γ. Τσαλαμπούνη Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο. Διδ. Εν. 3

Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο. Διδ. Εν. 3 Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο Διδ. Εν. 3 Η έννοια της θρησκείας Ο όρος «θρησκεία» συνδέεται με το φαινόμενο της θρησκείας γενικά και με τις επιμέρους θρησκείες ειδικότερα Με το πολυδιάστατο και

Διαβάστε περισσότερα

για το Περιβάλλον και την Ανακύκλωση

για το Περιβάλλον και την Ανακύκλωση Εκστρατεία δράσεων της «ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ» με τους μαθητές για το Περιβάλλον και την Ανακύκλωση Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Εκστρατεία δράσεων της «ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ» με τους μαθητές για το Περιβάλλον και την Ανακύκλωση Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 6: ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία

Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Οι εικόνες της Ανάστασης στην Ορθόδοξη Βυζαντινή Αγιογραφία Η γιορτή της Ανάστασης του Κυρίου είναι η σημαντικότερη, η λαμπρότερη, η πιο χαρούμενη μέρα μέσα στον εορταστικό κύκλο της Χριστιανοσύνης. Και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 11: ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΝΟΜΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός

Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός ΦΑΣΗ Β: 2 ο δίωρο Γράφουμε στον πίνακα τη λέξη κλειδί «φονταμενταλισμός», διαβάζουμε τις εργασίες και καταλήγουμε στον ορισμό της. (Με τον όρο φονταμενταλισμός (θεμελιωτισμός) εκφράζονται οι τάσεις εμμονής

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 13: ΤΟ ΝΕΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13

Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές. Tuesday, March 5, 13 Αποστολικοί Πατέρες και Απολογητές Το πλήρωμα του χρόνου Συνάντηση Ιουδαϊκού κόσμου με ελληνισμό. Μετάφραση των εβδομήκοντα, Φίλωνας μέσω της αλληγορίας. Η ελληνική φιλοσοφία έδωσε την έννοια της θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Ενότητα 9: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΜΟΝΙΣΜΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Α.Ε.Α.Θ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

-18 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-18 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -18 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος (κεφ.14) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 17: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΥΘΕΝΤΙΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 5: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Προβληματισμού για τη συμμετοχή σε Τοπικό Επίπεδο

Θέματα Προβληματισμού για τη συμμετοχή σε Τοπικό Επίπεδο Θέματα Προβληματισμού για τη συμμετοχή σε Τοπικό Επίπεδο 1 ος ΑΞΟΝΑΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΘΕΜΑ 1 ο : Η καρδιά της Αποστολής μάς οδηγεί σε μια νέα γη «Η ιστορία της Πνευματικότητάς μας είναι πράγματι απλή. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 4 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας.

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 2. Ποια η έννοια της λέξεως είδωλο στο θρησκευτικό τομέα; 3. Ποιο από τα παρακάτω αποτελούν μορφές σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ

Περιεχόμενα ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ Περιεχόμενα Πρόλογος Α ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ Ἀντιφώνηση κατά τό μικρό μήνυμα ἀνακοίνωση τῆς ἐκλογῆς Χειροτονητήριος λόγος τοῦ Ἐψηφισμένου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ

Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ 1 Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ I.) Το λυτρωτικό έργο του Χριστού Ο Θεός της χριστιανικής πίστης δεν είναι «Θεός αποκεκρυμμένος» (Deus absconditus), αλλά «Θεός αποκεκαλυμμένος» (Deus revelatus). Κι αν κατά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς...ἡ ὀρθόδοξη εἰκόνα εἶναι καρπός τῆς ἀποκαλυπτικῆς ἐμπειρίας τῶν θεουμένων ἁγίων. Εἶναι γνωστόν ὅτι οἱ ἅγιοι, ὅταν φθάνουν στήν θέωση καί τήν θεωρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα