Η ΦΩΝΗ TOT ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΦΩΝΕΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΦΩΝΗ TOT ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΦΩΝΕΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ"

Transcript

1 Η ΦΩΝΗ TOT ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΦΩΝΕΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΣΤΝΒΝΤΕΤΞΗ TOT CARLO GINZBURG ΣΤΟΝ ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΕΧΡΙΩΤΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΤ Απόγευμα ζεστό, προχωρημένο καλοκαίρι, σε σαλόνι ξενοδοχείου στο λιμάνι ενός πανέμορφου νησιού. Δύο νεαροί που ασχολούνται με την ιστορία περιμένουν με αγωνία έναν διάσημο ιστορικό που τους έχει «στήσει». Κάποια στιγμή, εκείνος εμφανίζεται, ζητά συγνώμη, πατάμε το κουμπί στο κασετόφωνο και αρχίζουμε τη συνέντευξη... Ο ιστορικός είναι ο Carlo Ginzburg, το νησί, η Σύρος, το ξενοδοχείο ο «Ερμής)), και το απόγευμα, εκείνο της δεύτερης μέρας του συνεδρίου «Ετεροδοξίες: Συγκρότηση ταυτοτήτων και ετερότητας στη Μεσαιωνική και Νεότερη Ευρώπη)), στις 21 Ιουλίου Φαίνεται πως το περιεχόμενο μιας συνέντευξης είναι αδύνατο να κατανοηθεί χωρίς να συνυπολογίσει κανείς το χώρο και το χρόνο, τη «μικροϊστορία)) όπου εντάσσεται, ακόμη και τη σκηνογραφία της. Η σκηνογραφία εδώ περιλαμβάνει δυο καναπέδες που σχηματίζουν ορθή γωνία, έναν για τον πρωταγωνιστή και έναν για τους συνομιλητές του, ένα γυάλινο τραπέζι, το κασετόφωνο ανάμεσα μας, στο βάθος μια παρέα που κάνει φασαρία και κάποια στιγμή μάς αναγκάζει να διακόψουμε για να τους πούμε ότι «συζητάμε)). Η απάντηση έρχεται αφοπλιστική : «κι εμείς συζητάμε»... «Συζητώντας», λοιπόν, με έναν άνθρωπο που, ως τότε, είχαμε γνωρίσει μόνο μέσα από το έργο του, και με το άγχος πως, όσο καλά και αν είχαμε προετοιμαστεί, υπήρχαν πολλά που αγνοούσαμε και που θα ανακάμπταμε στη διάρκεια της συζήτησης, ή μετά από αυτήν ή και ποτέ. Η συνάντηση είχε αρχικά προγραμματιστεί για το τέλος του συνεδρίου, οπότε θα είχαμε στη διάθεση μας ολοκληρωμένη την εικόνα του. Τελικά, επιλέχθηκε το απόγευμα, πριν την τελευταία συνεδρία όπου πολλά από τα θέματα της συνέντευξης συζητήθηκαν με άλλους όρους. Στη συνεδρία αυτή συπυπήρξαν στο ίδιο τραπέζι ο Carlo Ginzburg, ο Κ. Γαγανάκης και ο Αντώνης Διάκος, οι οποίοι έκαναν τις ανακοινώσεις τους με συντονίστρια τη Natalie Zemon Davis. Λίγο καιρό αργότερα, ακούγοντας τη συνέντευξη με την αναγκαία από-

2 180 Βαγγέλης Κεχριώτης - Γιάννης Παπαθεοδώρου στάση χρόνου και εντυπώσεων, αισθανθήκαμε ότι οι όροι και οι διατυπώσεις της ήταν ζυμωμένοι μέσα από αρκετά έντονους διάλογους και πως οι απόψεις που είχαμε να αντιμετωπίσουμε ήταν οριοθετημένες και διαμορφωμένες μέσα από τη λογική μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης. Οι ρωγμές του κειμένου της συνέντευξης είναι ενδεικτικές για τον τρόπο διαχείρισης αυτής της αντιπαράθεσης, τις στρατηγικές της και την αναπαραγωγή της έξω από το άμεσο ακαδημαϊκό περιβάλλον της. Η «μικροϊστορία)) του συγκεκριμένου συνεδρίου, αλλά και η αναφορά του ίδιου του Ginzburg μας παρέπεμψαν σε ένα άλλο συνέδριο, όπου πολλά ειπώθηκαν και πολλά διακυβεύτηκαν. Πρόκειται για το συνέδριο με θέμα ((Διερευνώντας τα όρια της αναπαράστασης: Ναζισμός και η "Τελική Λύση")), που οργανώθηκε από το τμήμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο Λος Άντζελες, τον Λπρίλιο του Το συνέδριο αυτό έθεσε ένα ακανθώδες πρόβλημα. Μπορεί το Ολοκαύτωμα να αποτελέσει αντικείμενο θεωρητικών συζητήσεων, και αν ναι, με ποιους όρους; Ένα χρόνο νωρίτερα, είχε οργανωθεί συζήτηση με θέμα ((Ιστορία, Γεγονός και Λόγος)), στη διάρκεια της οποίας ο Ginzburg είχε διαφωνήσει με τον Hey den White σχετικά με τη φύση της ιστορικής αλήθειας. Είναι η στιγμή που η επίδραση του μεταμοντερνισμού στην ιστορία μέσα από το έργο ιστορικών όπως ο White, ο La Capra κ.ά. έχει διαμορφώσει ένα νέο επιστημολογικό παράδειγμα που διεκδικεί τη θέση του κανόνα και δοκιμάζονται τα όρια του. Η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη. Και αυτό δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι οι ιστορικοί αντιλαμβάνονται με διαφορετικό τρόπο ο καθένας τη δουλειά του, αλλά και στο ότι διαχειρίζονται την παραγωγή ιστορικής γνώσης. Θεωρούμε απαραίτητα τα σχόλια αυτά, ως οδηγό που θα δώσει μεγαλύτερη προοπτική στην ανάγνωση αυτής της συνέντευξης. Όταν κανείς έχει γνωρίσει το έργο, αλλά και τις μεθοδολογικές διατυπώσεις ενός ιστορικού, καλείται να ((ξεκλειδώσει)) τις διαφοροποιήσεις και τις ασυνέχειες ενός προφορικού λόγου, ο οποίος, έτσι κι αλλιώς, αποτελεί μια ((δεύτερη ανάγνωση)), στην απόσταση του χρόνου. Οι ασυνέχειες αυτές μπορεί να σημαίνουν δύο πράγματα. Ή λάθη στη δική μας ανάγνωση ή ότι στα χρόνια που πέρασαν άλλα αι> πολλά. Ή και τα δύο. Πάντως, αν δικαιούται κανείς να διαβάσει με το δικό του τρόπο το κείμενο ενός ιστορικού, δικαιούται πολύ περισσότερο να διαβάσει όλα τα συμφραζόμενα, τα οποία επηρεάζουν όχι μόνο την παρα^ω)^ νέων κειμένων αλλά και ανασημασιοδοτούν και όσα έχουν ήδη παραχθεί. Η συνέντευξη, λοιπόν, αναδεικνύει τον κριτικό στοχασμό του Ginzburg σε μια σειρά από ζητήματα, που αφ 3 ενός συνδέουν το έργο του ιστορικού με τη μεταμοντέρνα οπτική, αφ" ετέρου αφορούν στη σχέση ιστορίας και πολιτικής. Και στις δύο περιπτώσεις, κοινός παρονομαστής παραμένει η πολιτική ηθική και τα νοητικά «ρ^αλδία του ιστορικού. Κοινός στόχος, η αντίσταση

3 Η φωνή τον ιστορικού και οι φωνές των άλλων. Συνένπευξη του C. Ginzburg 181 τόσο στον απόλυτο σχετικισμό όσο και στις πολιτικές δεσμεύσεις του ιστορικού λόγου. Από την άποψη αυτή, η συνέντευξη υποβάλλει συμφραζόμενες σημασίες, που αποσαφηνίζουν το στρατηγικό της χαρακτήρα. Η μικροϊστορία, ως προγραμματική άρνηση των «μεγάλων αφηγήσεων» και του πανοπτικού σχήματος της ((ολικής» ιστορίας, εγκαινίασε τρόπους ιστορικής προσέγγισης και γραφής που έφεραν στο προσκήνιο νέες αναλυτικές κατηγορίες και ερευνητικά πεδία: έμφαση στη λαϊκή κουλτούρα, ανάδειξη των αποκλεισμών και των αποκλεισμένων, εντοπισμό των ασυνεχειών στις ιστορικές σειρές, μελέτη της αλληλεπίδρασης στις πολιτισμικές πρακτικές, προβληματισμό σχετικά με την ετερότητα και τις ετεροδοξίες. Η συμμετοχή στις γόνιμες συζητήσεις του μεταδομισμού και του μεταμοντερνισμού ώθησε τη μικροϊστορία να ενσωματώσει την προβληματική του διεπιστημονικού διαλόγου. Χαρακτηριστικό γνώρισμα, ωστόσο, αυτής της επαφής ήταν η προτεραιότητα που δίνει η μικροϊστορία στη διαλογικότητα των πηγών και των ιστορικών ενδείξεων με την εξωκειμενική πραγματικότητα. Έτσι, χωρίς να απομακρύνεται από την προβληματική του μεταμοντέρνου, αντιτίθεται στην πλήρη αναγωγή της πραγματικότητας σε κειμενικές κατασκευές και στις επιπτώσεις του ερμηνευτικού σχετικισμού. Το διακύβευμα στην περίπτωση αυτή, όμως, δεν είναι απλώς η πραγματολογική εγκυρότητα των ιστορικών δεδομένων, αλλά η πολιτική ηθική της ιστορίας. Απέναντι στους κινδύνους του σχετικισμού, η συγκρότηση της επιχειρηματολογίας του Ginzburg ακολουθεί μια τακτική αποστάσεων. Οι αποστάσεις αυτές, όμως, δείχνουν πως η ρητορική της αντιπαράθεσης δεν αντιστοιχεί πάντα στις προγραμματικές στοχεύσεις του ιστορικού έργου. Από την άλλη μεριά, αναδεικνύεται η ευρύτητα μιας συζήτησης, που στην Ελλάδα ήρθε μέσα από τα παραμορφωτικά φίλτρα είτε της ευρηματικής πανάκειας είτε της καχύποπτης απαξίωσης. Η συνέντευξη, τέλος, αναδεικνύει και την ιστορικότητα του ίδιου του ιστορικού. Μέσα από αυτοβιογραφικές αναφορές, εικονογραφείται τόσο η εμπλοκή της υποκειμενικότητας στην παραγωγή του ιστορικού λόγου όσο και η πολιτική διάσταση του. Με αφορμή την καταό/κι; των συντρόφων του, έρχονται στην επιφάνεια οι αντιφάσεις και οι δυσκολίες που χαρακτηρίζουν τη διπλή ταυτότητα του ιστορικού και του πολίτη. Από αυτή την άποψη, η γραπτή μορφή μιας προφορικής συζήτησης με τον Ginzburg αδυνατεί να μεταφέρει τις διακυμάνσεις της φωνής ενός ανθρώπου που μας έμαθε να ακούμε τις ((φωνές των άλλων». Κύριε Ginzburg, παρακολουθούμε αυτές τις μέρες ένα ενδιαφέρον συνέδριο που αφορά τις ((Ετεροδοξίες». Πιστεύετε ότι είναι σημαντικό ένα τέτοιο συνέδριο σήμερα;

4 182 Βαγγέλης Κεχριώτης - Γιάννης Παπαθεοδώρου Νομίζω ότι πρέπει να σταθούμε στον πλήρη τίτλο του συνεδρίου: «Ετεροδοξίες και συγκρότηση ταυτοτήτων». Θεωρώ ότι και τα δύο στοιχεία είναι σημαντικά. Είναι πολύ καίριο το γεγονός ότι οι ταυτότητες δεν είναι κάτι άκαμπτο, κάτι καθορισμένο, αλλά κάτι κατασκευασμένο. Το ίδιο θα έλεγα επίσης και για τις ετεροδοξίες. Έτσι, ο στόχος δεν είναι να διαπιστώσουμε την παρουσία άκαμπτων ετεροδοξιών, αλλά να εξετάσουμε τον τρόπο που διαμορφώθηκαν τόσο στο σύνολο όσο και στις ποικιλίες τους. Ας σκεφτούμε, π.χ. τις εθνικές ταυτότητες. Ακούσαμε το πρωί μια ενδιαφέρουσα ανακοίνωση σχετικά με την ελληνική ταυτότητα, η οποία κατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Μπορώ να κατανοήσω τον ριζοσπαστικό χαρακτήρα μιας τέτοιας οπτικής. Το γεγονός ότι η εθνική ταυτότητα κατασκευάζεται απέναντι σε κάποιον ή σε κάτι, ακόμη και εξωτερικούς παράγοντες, που αναδείχθηκαν μέσα από την επαναστατική διαδικασία και δεν είναι κάτι που μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένο. Αυτό ισχύει και για άλλες ιστορικές διαδικασίες. Έχω μελετήσει για πολλά χρόνια δίκες της Ιερής Εξέτασης. Αυτό που πρέπει να κατανοηθεί σε αυτές τις δίκες είναι ο τρόπος που οι απόψεις και η στάση της υπεράσπισης διαμορφώνουν σε ένα βαθμό τη στάση των ιεροεξεταστών και το αντίθετο. Έτσι, ακόμη και στις περιπτώσεις που έχουμε ενσωμάτωση της υπεράσπισης και στους πιο «αντιπροσωπευτικούς» από τους ιεροεξεταστές, ορίζονται σε ένα βαθμό οι ετερόδοξες απόψεις. Διαλέγω αυτό το παράδειγμα γιατί μελετώ πολλά χρόνια δικαστικά αρχεία και επειδή αυτές οι δίκες φανερώνουν μια αλληλεπίδραση ανάμεσα στα δύο στοιχεία, τους δύο πρωταγωνιστές της σύγκρουσης, με ένα πολύ ζωηρό τρόπο. Η αλληλεπίδραση λαμβάνει χώρα μπροστά στα μάτια μας, αν και όχι πάντα. Με άλλα λόγια, υπάρχει ένα στοιχείο που είναι σε ένα βαθμό μοναδικό σε αυτά τα αρχεία. Μερικές φορές, είναι πολύ δύσκολο να «πιάσει» κανείς τη διαδικασία της αλληλεπίδρασης τόσο άμεσα. Ό μως, η διαδικασία αυτή, κατά κάποιο τρόπο εξελίσσεται συνεχώς. Και όμως, η ταυτότητα είναι ένα «κενό δοχείο)). Αυτός είναι ένας όρος που επανέρχεται συνεχώς. Πρότεινα αυτό τον όρο «κενό δοχείο» σε συγκεκριμένα συμφραζόμενα, γιατί υποστηρίχθηκε ότι υπήρχε μια συνέχεια, για παράδειγμα, στη σημασία της λέξης «έθνος» από τον 16ο αι. Πιστεύω ότι η χρήση της λέξης τον 19ο αι. υποβάλλει μια ασυνέχεια. Έτσι, πρότεινα αυτό τον όρο, έχοντας στο νου μου, ας πούμε, τα ονόματα των ευρωπαϊκών εθνών. Ας σκεφτούμε τα ευρωπαϊκά έθνη ως ένα σύνολο, ποια μέλη μπορούν να έχουν πλήρη συμμετοχή και γιατί έχουν αυτές τις «ονομασίες». Είπα ότι, σε τελευταία ανάλυση, οι «ονομασίες» προέρχονται από τα ονόματα των επαρχιών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Θυμάμαι ότι είδα ένα μωσαϊκό στο Μουσείο του Βερολίνου, που έδειχνε γυναίκες με «ονομασίες» όπως «Γαλλία», «Ισπανία», «Ιταλία». Κατά κάποιο τρό-

5 Η φωνή του ιστορικού και οι φωνές των άλλων. Συνέντευξη του C. Ginzburg 183 πο, κάποια από αυτά τα «κενά δοχεία» δεν γέμισαν μέχρι το τέλος του 19ου αι., ως ενοποιητικές πολιτικές πραγματικότητες, όπως η Ιταλία. Κάποια από αυτά υπήρχαν σε μια ρευστή κατάσταση, και το περιεχόμενο τους γέμιζε με διάφορους τρόπους, όπως η Ισπανία. Αυτό που συνέβη ανάμεσα στο 19ο αι. και τον 20ό αί. ήταν ότι εμφανίστηκαν νέες πραγματικότητες, νέες «ονομασίες», που δεν προέρχονταν από τα ονόματα των επαρχιών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Αν και νομίζω ότι είναι ενδιαφέρον πώς η ρωμαϊκή κληρονομιά, και η υποτιθέμενη συνέχεια έχει τονιστεί στην περίπτωση της Ρουμανίας. Ωστόσο, καινούριες πραγματικότητες αναδείχθηκαν μπροστά στα μάτια μας. Επομένως, πιστεύετε ότι πρόκειται για κατασκευές, πως στην προσπάθεια μας να καταλάβουμε τα φαινόμενα, να τα μεταφράσουμε σε όρους της εποχής μας, τους επιβάλλουμε σχήματα; Βεβαίως, υπάρχουν ιστορικές κατασκευές και, για παράδειγμα, η εμφάνιση της σύγχρονης Ελλάδας είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα κατασκευής, στο οποίο το στοιχείο της «ανακάλυψης» όπως και στη σύγχρονη Ιταλία είναι ένα είδος ενεργού μύθου που ήταν πολύ αποτελεσματικός. Έτσι, στην περίπτωση της Ιταλίας θα ήταν παράλογο να υποθέσουμε ότι υπάρχει μια συνέχεια. Υπάρχει ένας μύθος που έχει ενσωματώσει επιμέρους στοιχεία, απομονώνοντας τα, και παρουσιάζει την Ιταλία ως κάτι περισσότερο από μια ροή στο χρόνο, σαν ένα υποκείμενο που προχωράει ανά τους αιώνες και τις χιλιετηρίδες. Η άλλη όψη της κατασκευής είναι ότι, μιλώντας για κατασκευή, διηγούμαστε μόνο ένα κομμάτι της ιστορίας. Από την άλλη μεριά, τίθεται το ερώτημα γιατί οι άνθρωποι πεθαίνουν, βασανίζονται και αντιδρούν με αυτόν τον τρόπο. Έτσι, πρέπει να κατανοήσουμε και τα δύο στοιχεία. Και αν το συμπέρασμα της προσέγγισης είναι πως όλες αυτές οι πραγματικότητες είναι κατασκευές μιας περιόδου, καταλήγοντας έτσι σε ένα είδος σκεπτικισμού, στην πραγματικότητα αυτό θα μας παραπλανούσε. Δε θα μας επέτρεπε να δούμε γιατί αυτοί οι μύθοι ήταν τόσο αποτελεσματικοί. Και αυτό είναι κάτι που εμείς ως ιστορικοί πρέπει να αντιμετίοπίσουμε. Πρέπει να δούμε το ρόλο μας ως ενεργά υποκείμενα. Νομίζω ότι δεσμευόμαστε από πραγματικότητες που είναι επίσης κατασκευές. Μπορούμε ακόμη να πούμε πως ακόμη και εμείς, ως υποκείμενα, αποτελούμε κατασκευές. Αν σκεφτούμε τους εαυτούς μας με όρους ταυτότητας, υπάρχει ένα βιολογικό στοιχείο αλλά δεν είναι αρκετό. Υπάρχει, επίσης, μια κοινωνική κατασκευή και ο προσδιορισμός μας από αυτήν. Μιλώντας πάλι για ταυτότητες έγινε μια άλλη συζήτηση σχετικά με τη χρήση της λέξης. Μιλάμε για ταυτότητα ή ταυτότητες; Και θα θέλαμε να το συνδέσουμε με την επιστροφή της υποκειμενικότητας στην ιστοριογραφία, την έμφαση στο υποκείμενο αντί στην ταυτότητα, που πολλοί ιστορικοί θέτουν ως ζήτημα πολλαπλών ταυτοτήτων.

6 184 Βαγγέλης Κεχριώτης - Γιάννης Παπαθεοδώρου Θεωρώ πως, αν τοποθετούσαμε την υποκειμενικότητα στη θέση των ταυτοτήτων, δεν θα ήταν μεγάλο το κέρδος. Η υποκειμενικότητα είναι μια αφηρημένη έννοια. Όλο και περισσότερο, τις τελευταίες δεκαετίες, πολλοί από εμάς αντιμετωπίζουμε τη γνώση ως αντικείμενο που προϋποθέτει το υποκειμενικό στοιχείο, αλλά αυτό δεν είναι καινοτομία. Αυτό θα πρέπει να κατανοηθεί στο πλαίσιο μιας διανοητικής παράδοσης, στην οποία ο θετικισμός ήταν πολύ δυνατός. Δεν ισχύει το ίδιο με την δική μου διανοητική παράδοση που είναι η ιταλική. Στην παράδοση αυτή ο αγώνας εναντίον του θετικισμού κερδήθηκε μεταξύ του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αι. Αντίθετα, ο αγώνας αυτός δημιούργησε την ανάγκη να διασωθεί κάτι από την θετικιστική κληρονομιά. Θεωρώ πως η έμφαση στην υποκειμενικότητα στην ιστορία δεν μπορεί να πάει πολύ μακριά, με την έννοια ότι χάνει την δυνατότητα ενός επιπέδου γνώσης. Νομίζω πως θα 'πρεπε να ξεκινήσουμε ξανά από την αλληλεπίδραση ανάμεσα στο υποκείμενο και στο αντικείμενο, ή την δέσμευση και τις προσωπικές απόψεις του ιστορικού, από την μια, και τα αποδεικτικά στοιχεία από την άλλη. Και μια ανάλυση που δεν θα λάμβανε υπόψη την υποκειμενική ανάμιξη του ιστορικού θα ήταν ανεπαρκής. Από την άλλη μεριά, αν έχουμε μόνο την υποκειμενική πλευρά θα έχουμε μόνο προβολή, και καμιά δυνατότητα να κατανοήσουμε τις πραγματικότητες. Άρα, μια τέτοια σχέση πρέπει να αποκατασταθεί. Θέλω απλώς να πω πως θα πρέπει να υπάρχει ένας συμβιβασμός ανάμεσα στα δύο άκρα. Και αυτή η αλληλεπίδραση είναι κάτι που πρέπει να ερευνηθεί στα συγκεκριμένα συμφραζόμενα, δείχνοντας, δηλαδή, πώς ένα κείμενο μπορεί να διαβαστεί στις συγκεκριμένες συνθήκες και γιατί μια συγκεκριμένη ανάγνωση μπορεί να απορριφθεί επειδή υπάρχει διαστρέβλωση. Η δουλειά σας έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί προχωράτε περισσότερο, και προτείνετε λέξεις-κλειδιά όπως ((αλληλεπίδραση)), «διαπραγμάτευση)). Θα θέλαμε να σας ρωτήσουμε για την κριτική σας σχετικά με το σχήμα του Foucault ή ακόμη και του Bourdieu για τη μελέτη της κουλτούρας. Υπάρχουν, τελικά, κάποιες επιδράσεις από τον Bakhtin στον τρόπο σκέψης σας που σας διαφοροποιούν από τα σ^/ζατα αυτά; Για παράδειγμα, σας ενδιαφέρει η ανάγνωση του κειμένου σε σχέση κυρίως με το περιβάλλον και προτιμάτε να δουλεύετε πάνω σ αυτό. Σίγουρα έμαθα πολλά από τον Bakhtin, αλλά είμαι τελείως αντίθετος στις ετικέτες. Μιλάμε για «κενά δοχεία» και δεν θα ήθελα να αυτοπροσδιοριστώ ως μπαχτινικός ή κάτι αντίστοιχο. Νομίζω, το πρόβλημα με τον Bakhtin είναι πώς θα χρησιμοποιήσει κανείς τη δουλειά του με παραγωγικό τρόπο. Και βέβαια ήταν ενδιαφέρουσα η δουλειά του, αλλά από την άλλη απαντούσε σε ερωτήματα που σίγουρα δεν ήταν δικά μου, και λειτουργούσε με περιορισμούς που ήταν διαφορετικοί από τους δικούς μου. Έμαθα πολλά από αυτόν,

7 Η φωνή του ιστορικού και οι φωνές των άλλων. Συνέντευξη του C. Ginzburg 185 αλλά ποτέ δεν θα υποδείκνυα τον Bakhtin ως ένα είδος οδηγού για τον ιστορικό. Θεωρώ πως στον Bakhtin, πρώτα από όλα, μου προξένησε το ενδιαφέρον η έννοια του «καρναβαλιού» που φαίνεται τόσο στο βιβλίο του για τον Ντοστογιέφσκι όσο και σ' εκείνο για τον Rabelais. Και όπως έδειξα στην εισαγωγή μου στο «Τυρί και τα σκουλήκια», προσέγγισα τα ιστορικά αρχεία με τη σκέψη ότι κάποια από τα ερωτήματα του Bakhtin θα μπορούσαν να απαντηθούν όχι σε σχέση με λόγιους όπως ο Rabelais, αλλά αν μέσα από τα αρχεία μπορεί κανείς να φτάσει στη φωνή των χωρικών ή των μυλωνάδων, όπως στην περίπτωση του Μενόκκιο. Πρέπει να πω ότι άρχισα να εργάζομαι στα αρχεία κάποια χρόνια πριν διαβάσω τον Bakhtin, το Αυτή η έρευνα βασιζόταν σε μια προσπάθεια να διασώσει τις φωνές αυτών των υποτιθέμενων μαγισσών, των benandati, πέρα από το λόγο των ιεροεξεταστών. Έτσι υπήρχε μια στρατηγική που δεν ήταν εμπνευσμένη από τον Bakhtin. Και, έτσι από μια άποψη, εργαζόμουν σε ένα διαλογικό είδος ιστορικής απόδειξης, που λάμβανε χώρα, στην κυριολεξία, ανάμεσα στους ιεροεξεταστές και τις μάγισσες ή τις υποτιθέμενες μάγισσες. Και ο διάλογος, με μπαχτινικούς όρους, δεν ήταν ένας ειρηνικός διάλογος. Ήταν ένας πολύ ασύμμετρος διάλογος. Οι άνθρωποι δικάζονταν σε συνθήκες που το μαρτύριο ήταν ορατή πιθανότητα, και αυτό δεν ήταν σπάνιο. Παρατηρούμε, ωστόσο, μια σύγκρουση ανάμεσα σε διαφορετικές κοσμοθεωρίες. Έτσι ανακάλυψα στον Bakhtin κάτι που ήταν ήδη στην έρευνα μου, και όχι μόνο αυτό. Το λέω γιατί υπάρχει ένα γνωστικό παράδοξο στη γοητεία που μου άσκησε η διαδικασία της μάθησης. Το παράδοξο έγκειται στο ότι, για να μάθεις κάτι, πρέπει κάποιες από τις προϋποθέσεις της γνώσης να υπάρχουν ήδη. Μαθαίνεις περισσότερα, μόνο αν κάποιες από τις προϋποθέσεις είναι ήδη εκεί. Διαφορετικά, θα ήταν αδύνατο να ακούσεις, σε αυτή την περίπτωση, τη φωνή του Bakhtin. Έχω γράψει ένα άρθρο, προσπαθώντας να σκεφτώ τη συνάντηση μου με τις μάγισσες, προσπαθώντας να καταλάβω γιατί θεωρούσα σημαντική μια πολύ μικρή δίκη που πολλοί άλλοι απλώς θα αγνοούσαν. Το ίδιο συμβαίνει σε όλους μας, όταν ένα βιβλίο ή μια παραπομπή τραβήξει το ενδιαφέρον μας. Θα θέλαμε να συζητήσουμε για τον τρόπο που χρησιμοποιείτε τα ιστορικά παραδείγματα. Εννοούμε ότι, συνήθως, για να ανασυγκροτήσουμε και να κατανοήσουμε μια περίοδο, είναι πιο σημαντικό να διαλέξουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο τρόπος που μελετήσατε την περίπτωση του Μενόκκιο είναι διαφορετικός. Η περίπτωση του δεν είναι τυπική. Προσπαθείτε να δείτε μέσα από αυτή την εξαίρεση ποια είναι τα χαρακτηριστικά της εποχής. Σε ποιο βαθμό αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο; Μπορούμε να μιλήσουμε για «κανονικότητα της απόκλισης)) ; Πραγματικά, ένας ιταλός ιστορικός χρησιμοποίησε, λίγα χρόνια μετά το βιβλίο

8 186 Βαγγέλης Κεχριώτης - Γιάννης Παπαθεοδώρου μου, την έκφραση «κανονική εξαίρεση». Έγινε κάποια συζήτηση σχετικά με τη σημασία αυτής της διατύπωσης, αλλά η δική μου ερμηνεία αυτής της έννοιας, που έκτοτε χρησιμοποιείται, είναι η εξής: κάποιες φορές, έχουμε κείμενα εκτός κανόνα που μπορούν να εκληφθούν ως καταγραφή μιας κανονικής συμπεριφοράς. Δεν νομίζω ότι αυτή είναι η περίπτωση του Μενόκκιο. Η περίπτωση του είναι διαφορετική. Αυτό που προσπάθησα να δω μέσα από την ιδιαιτερότητα ενός υποκειμένου θα μπορούσα να το ορίσω ως εξής: το άτομο δεν είναι ενσάρκωση ενός πράγματος που είναι μοναδικό. Θα πρότεινα τον ορισμό του ατόμου, ως σημείο συνάντησης πολλαπλών τάξεων ή συνόλων σε μια ύπαρξη. Εγώ για παράδειγμα, είμαι άνθρωπος, άρα μέλος ενός πολύ μεγάλου συνόλου, είμαι άντρας και επομένως μέλος του φύλου μου, γεννήθηκα στην Ιταλία και είμαι μέλος αυτού του εθνικού συνόλου κλπ. Πέρα από αυτές τις επιδράσεις, μπορεί να βρει κανείς κάτι που είναι ιδιαίτερο, μοναδικό, όπως τα δακτυλικά αποτυπώματα. Έχω ασχοληθεί με αυτό σε ένα άρθρο μου, που έχει εκδοθεί και στα ελληνικά. Αν κάποιος έλεγε ότι «είσαι τα δακτυλικά σου αποτυπώματα», θα αντιδρούσα σε αυτή την οπτική. Γιατί αυτή είναι η οπτική των αστυνομικών αρχείων. Αλλά, αν εξετάσω τον εαυτό μου ως κοινωνικό ον, όλα αυτά τα στοιχεία υπάρχουν και αλληλεπιδρούν. Μόνο μερικά από αυτά, όμως, μπορούν να θεωρηθούν μοναδικά. Νομίζω πως αυτή είναι η περίπτωση του Μενόκκιο. Η ύπαρξη του, για μένα, δεν ήταν κάτι μοναδικό. Με άλλα λόγια, μοιραζόταν τον ίδιο τρόπο ζωής με άλλους ανθρώπους, την ίδια εποχή, και δεχόταν ανάλογες επιδράσεις τόσο από την προφορική κουλτούρα όσο και από τη γραπτή. Έτσι, οι τρόποι ανάγνωσης που «ανίχνευσα» στις απολογίες του, μπορούν να θεωρηθούν ως κάτι που δεν ήταν καθόλου μοναδικό. Χρησιμοποιήσατε τη λέξη «ανιχνευθώ» που μας φέρνει σε ένα πολύ ενδιαφέρον ζήτημα το οποίο είναι η σχέση ανά/ζεσα στο έργο του ιστορικού και την ψυχανάλυση, ή ακόμη και την έρευνα ενός ντέτεκτιβ. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε λίγο γι αυτή τη σχέση. Πώς, δηλαδή, ένας ιστορικός θα μπορούσε να επηρεαστεί θετικά από αυτά; Στα βιβλία σας υπάρχει αυτό το στοιχείο της έκπληξης, η προσπάθεια να λυθεί ένα μυστήριο. Νομίζω πως αυτό είναι κάτι που έμαθα από τον Marc Bloch. Το έργο του Bloch έχει ασκήσει μεγάλη επίδραση στη δουλειά μου και μου έδειξε, όταν ακόμη ήμουν φοιτητής, πώς η ιστορία ως διανοητική διαδικασία μπορεί να μην είναι καθόλου βαρετή. Μου έδειξε πόσο σημαντικό είναι να προσπαθεί κανείς να λάβει υπόψη του το ακροατήριο. Δεν ξέρω αν στην Ελλάδα γνωρίζετε το «Les caractères originaux de l'histoire rurale française». Είναι ένα έργο προφορικής ιστορίας, και στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μεγάλη συζήτηση για αυτά τα θέματα. Εκεί προτείνονται διάφορες θεωρήσεις. Αυτό που βρήκα συναρπαστικό σε αυτές τις θεωρήσεις είναι ότι αποτελούσαν μέρος της αφήγημα-

9 Η φωνή τον ιστορικού και οι φωνές των άλλων. Συνέντευξη του C. Ginzburg 187 τικής δομής. Η αντίληψη ότι, μόνο τα πορίσματα της παραδοσιακής ιστορίας είναι ενδιαφέροντα για ένα μη ειδικό ακροατήριο, είναι πραγματικά παράλογη. Ας σκεφτούμε ότι μη ειδικά ακροατήρια γοητεύονται π.χ. από την αρχαιολογία. Δεν είναι μονάχα τα αρχαιολογικά ευρήματα που γοητεύουν αλλά και η ίδια η ιδέα ότι ψάχνει κανείς να βρει κάτι. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι και η διαδικασία αυτή καθεαυτή μπορεί να γίνει μέρος της ιστορικής αφήγησης. Νομίζω πως υπάρχει μια άλλη πλευρά που είναι μόνο εν μέρει ορατή, και θα την ονόμαζα, ας πούμε, «πολιτική» πλευρά. Πρόκειται για ένα είδος εκδημοκρατισμού. Με άλλα λόγια, όταν μοιράζεσαι με το κοινό την έρευνα σου, είσαι εκτεθειμένος σε μια μορφή ελέγχου «από τα κάτω». Αυτό νομίζω ότι είναι πολύ σημαντικό. Βέβαια, για μένα, είναι και ένα είδος συνήθειας, ο τρόπος, δηλαδή που μ' αρέσει να αφηγούμαι ιστορίες. Πρέπει να πούμε, όμως, πως δεν είναι μόνο ο τρόπος που αφηγείται κανείς μια ιστορία αλλά και ο τρόπος που αυτή κατασκευάζεται και, επομένως, η ίδια η έρευνα... Άρα, γενικά, έχει σημασία ο τρόπος της ιστορικής αφήγησης. Ναι, έχει σημασία ο τρόπος που αφηγείται κανείς μια ιστορία. Υπάρχει, ωστόσο, μια μόδα τελευταία που συγχέει τα όρια ανάμεσα στον ιστορικό και την ιστορία. Και είναι κάτι στο οποίο αντιτίθεμαι απολύτως. Αλλά από την άλλη μεριά, δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς πως υπάρχει ένα αφηγηματικό στοιχείο στην ιστοριογραφία. Νομίζω, και φαίνεται σε όσα είπα πριν, ότι η αφήγηση δεν θα πρέπει να προσλαμβάνεται με τη στενή της έννοια, σαν να συνδέεται μόνο με ό,τι αποκαλούσαμε «αφηγηματική ιστορία». Γιατί, αν η περιγραφή ενός μέρους της έρευνας μπορεί να γίνει τμήμα της ιστορικής αφήγησης, τότε υπερβαίνουμε τα στενά όρια της έννοιας. Κι έτσι επιλέγετε την πλοκή. Ναι, υπάρχει η πλοκή. Αλλά και η έρευνα, επίσης, είναι μέρος της πλοκής. Αναφερόμαστε στην πλοκή γιατί υπάρχει μια ολόκληρη συζήτηση μετά τη «γλωσσολογική στροφή» στην ιστορία, με αφορμή την έμφαση στην κειμενικότητα. Το έργο σας ακολουθεί μια διαφορετική κατεύθυνση με πολύ ενδιαφέροντα αποτελέσματα. Εννοούμε ότι χρησιμοποιείτε την πλοκή αλλά όχι με σκοπό να αναδείξετε την κειμενικότητα. Κοιτάξτε, κατά κάποιο τρόπο, η κειμενικότητα υπάρχει αλλά στην πραγματικότητα είναι πολλαπλή. Από τη μια πλευρά, υπάρχουν τα γραπτά τεκμήρια και από την άλλη, ο τρόπος με τον οποίο τα χρησιμοποιώ. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργώ ένα νέο κείμενο που περιλαμβάνει παραθέματα κι από τα δύο προηγούμενα. Ο σκοπός δεν είναι να πει κανείς: «αυτό είναι ένα κείμενο». Ο σκο-

10 188 Βαγγέλης Κεχριώτης - Γιάννης Παπαθεοδώρου πός είναι να πει: «χρησιμοποιώ την κειμενικότητα, τη σχέση μεταξύ των κειμένων, με στόχο να αποδείξω κάτι». Η κρίσιμη λέξη είναι η «απόδειξη». Η διακεψενικότητα των άλλων)); είναι, επομένως, ένα μέσο για να ακούσουμε τη «φωνή Η διακειμενικότητα είναι, κατά κάποιο τρόπο, κι αυτή ένα εργαλείο, όχι αυτοσκοπός αλλά εργαλείο. Το να μη λαμβάνει κανείς υπόψη του, ωστόσο, αυτή τη διακειμενική διάσταση, θα ήταν αφελές. Για πολλούς λόγους, είχα δώσει ιδιαίτερη σημασία σ' αυτή τη διάσταση της ιστοριογραφίας, ήδη από το ξεκίνημα των ερευνών μου. Νομίζω, όμως, ότι το να την υιοθετεί κανείς με τη σκεπτικιστική προοπτική που αυτή συνεπάγεται είναι και ανούσιο και λανθασμένο. Έγινε μια συζήτηση στο UCLA με αφορμή μια ανακοίνωση μου που είχε τον τίτλο: «Μόνο ένας μάρτυρας». Ήταν πριν χρόνια, σε ένα συνέδριο σχετικά με τον μεταμοντερνισμό και την αναπαράσταση του Ολοκαυτώματος. Έκανα την ανακοίνωση για να δείξω πως μια τάση σκεπτικισμού θα προϋπέθετε την πιθανότητα να αρνηθεί κανείς το Ολοκαύτωμα σε γνωστικό επίπεδο. Θα μπορούσαμε να εμπλακούμε σε μια συζήτηση για το αν θα πρέπει να το απορρίψουμε σαν κάτι ηθικά και πολιτικά απαράδεκτο αλλά θα ήταν αδύνατο να το αρνηθούμε σε γνωστικό επίπεδο. Είναι κάτι που από μόνο του είναι ενοχλητικό αλλά είναι εξίσου ενοχλητικό ως συμπέρασμα που οδηγεί σε άλλες κατευθύνσεις. Είναι προφανείς οι επιπτώσεις της άρνησης ενός γεγονότος που όλοι θεωρούν δεδομένο, ακόμα και οι σκεπτικιστές. Γιατί αυτό είναι μια εξωκειμενική πραγματικότητα, μια πραγματικότητα πέρα από τις αποδείξεις. Το θέμα είναι ότι η σχέση της ιστορικής απόδειξης, κάθε επιμέρους τεκμηρίου, και της πραγματικότητας την περιβάλλει, είναι προβληματική. Δεν ισχυρίζομαι ότι δεν υπάρχει αυτή η σχέση. Υπάρχει, αλλά δεν είναι εύκολο να την ανασυνθέσει κανείς. Γι' αυτό και η δουλειά του ιστορικού είναι τόσο πολύπλοκη. Γιατί δεν εμπλεκόμαστε σε σχέσεις που έχουν ακριβείς αντιστοιχίες. Πολλά πράγματα απουσιάζουν από τις αποδείξεις, πολλά είναι παραμορφωμένα... Μιλήσατε για παραμόρφωση. Την τελευταία φορά που είχατε έλθει στην Ελλάδα αναφερθήκατε στη διαμεσολάβηση του λόγου ενός ιθαγενή, με τίτλους ευγένειας, από τον Γάλλο Ιησουίτη ιεραπόστολο Charles Le Cobien. Η ανακοίνωση είχε τίτλο: «Οι φωνές των άλλων)). Σε αυτό το κείμενο που παρουσιάσατε είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον να δει κανείς ποια στοιχεία του κειμένου αποτελούν στερεότυπα ενός τρόπου σκέψης που ήδη προϋπήρχε και ποια στοιχεία συγκροτούν μια καινούρια διανοητική συμπεριφορά. Αυτό το κείμενο ήταν μέρος μιας στρατηγικής, στην οποία ο τίτλος αναφερόταν, βεβαίως, στον «Άλλο» του κειμένου αλλά υπονοούσε ταυτόχρονα και ένα δικό μου στόχο. Η τάση σκεπτικισμού που υπάρχει είναι λανθασμένη αλλά

11 Η φωνή τον ιστορικού και οι φωνές των άλλων. Συνέντευξη του C. Ginzburg 189 πρέπει, ωστόσο, να γίνει μια διάκριση ανάμεσα στα ερωτήματα και τις απαντήσεις. Αν κρατήσουμε αυτή τη διάκριση, ανακαλύπτουμε ότι μερικές απαντήσεις συνεπάγονται πραγματικά ερωτήματα. Άρα, τα ερωτήματα υπάρχουν. Ας πάρουμε για παράδειγμα την τάση σκεπτικισμού απέναντι στην ιστορική απόδειξη. Είναι μια τεμπέλικη, λανθασμένη και, σε τελευταία ανάλυση, ηθικά και πολιτικά απαράδεκτη προσέγγιση, η οποία, όμως θέτει ένα πραγματικό ερώτημα: ποια είναι η σχέση της ιστορικής απόδειξης με την πραγματικότητα. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί κανείς να το προσπεράσει, και που δεν μπορεί να το πάρει κανείς ως δεδομένο. Στην περίπτωση που αναφέρατε, προσπάθησα να ανιχνεύσω τα στερεότυπα στο κείμενο του Le Gobien. Τα στερεότυπα έτσι κι αλλιώς είναι ενεργά. Ακόμα και στη δουλειά μου ως ιστορικός βασίζομαι στα έργα των άλλων. Έτσι, μπορεί να υπάρχει κάποια παραμόρφωση που να θεωρείται ότι λειτουργεί ως χρήση κάποιων στερεοτύπων και, άρα, η προσωπική δημιουργία να εγγράφεται σε κάτι παλαιότερο. Αναφερθήκατε στη σχέση ιστορίας και πολιτικής ηθικής. Γνωρίζουμε επίσης ότι είστε ένας ενεργός πολίτης. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τη σχέση αυτή, και ιδιαίτερα για τη χρήση τον έργον του ιστορικού στο πεδίο της πολιτικής αλλά και για τον ιστορικό ως πολίτη πον διεκδικεί την ενεργό συμμετοχή τον στην κοινωνία. Ας πάρονμε για παράδειγμα το βιβλίο σας «Il giudice e lo storico». Ήταν ένα βιβλίο πον είχε σαφή πολιτική διάσταση και αφορούσε την υπόθεση Sofri. Πραγματικά, γράφτηκε γι' αυτόν το σκοπό. Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Κατ' αρχάς, οι πολιτικές επιπτώσεις του έργου του ιστορικού. Προσπαθώ να λαμβάνω υπόψη μου, όσο μπορώ, αυτές τις επιπτώσεις αλλά, συχνά, δεν είναι άμεσες. Σε κάθε περίπτωση, προσπαθώ να αποφύγω την άμεση πολιτική δέσμευση στη δουλειά μου. Βέβαια, παίρνω θέση... Ίσως το πρόβλημα μπορεί να περιγραφεί ως εξής. Όταν άρχισα την έρευνα των banandati, ταυτίστηκα συναισθηματικά με τα θύματα. Κατά κάποιον τρόπο, το βιβλίο γράφτηκε για να σωθούν αυτές οι «χαμένες φωνές». Αργότερα μόνο, κατάλαβα πως υπήρχαν κάποιες αυτοβιογραφικές φορτίσεις στην ταύτιση μου με τα θύματα. Αλλά αυτό ας το αφήσουμε στην άκρη... Έπειτα, βρήκα κάτι που ήταν, σε τελευταία ανάλυση, ενοχλητικό. Με το να μην αποστασιοποιούμαι από τα θύματα, ήμουν, κατά κάποιο τρόπο, «κλειστός» απέναντι στους ιεροεξεταστές. Κι έτσι προέκυπτε το εξής παράδοξο. Τπήρχε μια γνωστική σχέση με τους ιεροεξεταστές και τους δήμιους και μια συναισθηματική εμπλοκή με τα θύματα. Μερικές σκέψεις γι' αυτό το θέμα υπάρχουν στο βιβλίο μου «Storia notturna», που μεταφράζεται τώρα στα ελληνικά. Προσπάθησα να αντιμετωπίσω αυτή την ενοχλητική πραγματικότητα. Για μένα, είναι πολύ σημαντικό, από πολιτικής απόψεως, να σκεφτόμαστε τα ενοχλητικά πράγματα, να αντί-

12 190 Βαγγέλης Κεχριώτης - Γιάννης Παπαθεοδώρου μετωπίζουμε αυτό που μας ενοχλεί. Αυτό είναι το βασικότερο πράγμα που μας έμαθε ο Freud. Αν ήμουν υποχρεωμένος να πω κάτι για την κληρονομιά του Freud, θα έλεγα αυτό: μας έμαθε να σκεφτόμαστε τα ενοχλητικά πράγματα. Όσον αφορά το βιβλίο μου «Il giudice e lo storico», το έγραψα γιατί ένας στενός φίλος μου, ο Sofri, κατηγορήθηκε ότι ήταν ο εγκέφαλος μιας πολιτικής δολοφονίας, που έγινε στο Μιλάνο, τη δεκαετία του '70. Μετά την πρώτη δίκη, αποφάσισα να χρησιμοποιήσω τις επαγγελματικές μου δεξιότητες, του ιστορικού, και μελέτησα τη διαδικασία της δίκης. Υπάρχουν δυο παραπληρωματικά στοιχεία. Το ένα είναι ο θεωρητικός στοχασμός για τη σχέση ανάμεσα στο δικαστή και τον ιστορικό και το άλλο είναι η προσεκτική ανάγνωση των συγκεκριμένων στοιχείων. Το βιβλίο μου δεν είχε σημαντική επίδραση. Έγιναν, βεβαίως, κάποιες συζητήσεις και μερικοί άνθρωποι έμαθαν για τα γεγονότα και άλλαξαν άποψη σχετικά με την υπόθεση. Στην υπόθεση Sofri και των φίλων του δεν υπάρχει κανένα απολύτως στοιχείο εναντίον τους. Αλλά το βιβλίο ήταν αναποτελεσματικό όσον αφορά την πολιτική του επίδραση. Ο φίλος μου και οι φίλοι του καταδικάστηκαν σε ποινή κάθειρξης είκοσι δύο χρόνων... Είμαι ακόμη, βεβαίως, συνδεδεμένος με αυτή την υπόθεση. Αυτή ήταν η μοναδική φορά που έγραψα για κάτι το οποίο συνέβαινε εκείνη τη στιγμή. Είχα ένα πολύ ιδιαίτερο συναίσθημα για την μοναδικότητα αυτού του συμβάντος, πράγμα που είναι σύνηθες σε άλλους ανθρώπους οι οποίοι ασχολούνται με την επικαιρότητα, όπως οι δημοσιογράφοι. Διακρίνουμε μια μικρή απογοήτευση στα λόγια σας. Πιστεύετε του ιστορικού είναι άλλη μια χαμένη φωνή; ότι η φωνή Δεν παραπονιέμαι για την αναποτελεσματικότητα της φωνής του ιστορικού, γενικά. Κάτι τέτοιο δεν θα ανταποκρινόταν σε αυτό που νιώθω. Σίγουρα, ήμουν πολύ απογοητευμένος από την αναποτελεσματικότητα του βιβλίου μου και της γενικότερης προσπάθειας να αποκατασταθεί η αλήθεια σε αυτή την υπόθεση. Πίστευα ότι θα υπήρχε κάποια επίδραση. Πράγματι, τώρα, υπάρχει μια επαναξιολόγηση της πιθανότητας να ξανανοίξει η υπόθεση, υπό το φως νέων στοιχείων. Η βαθιά μου απογοήτευση αφορούσε ειδικά αυτή την υπόθεση. Ας μείνουμε στον τρόπο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ιστορική έρευνα. Σε αυτό το συνέδριο μιλήσαμε για μειονότητες, μιλήσαμε για «χαμένες φωνές)). Ζούμε σε μια περίοδο που οι κοινωνικές, οι εθνοτικές και οι πολιτισμικές μειονότητες, προσπαθούν να βρουν μια θέση στις κοινωνίες μας. Θεωρείτε πως η μελέτη των μειονοτήτων μπορεί να έχει κάποια επίδραση σε αυτό το πρόβλημα; Ας πάρουμε για παράδειγμα αυτά που ακούσαμε στο συνέδριο, ιδιαίτερα όσα αφορούσαν τους τσιγγάνους. Υπάρχουν πολλοί τσιγγάνοι στην Ουγγαρία ή στην πρώην Τσεχοσλοβακία. Η ευρύτερη γνώση για αυτούς, η ιστορία τους,

13 Η φωνή του ιστορικού και οι φωνές των άλλθ)ν. Συνέντευξη του C. Ginzburg 191 θα ήταν σημαντική για τα συμφραζόμενα μιας καλύτερης σχέσης με τους τσιγγάνους. Θα ήταν επίσης σημαντική για τους τσιγγάνους τους ίδιους, αν και, σε τελευταία ανάλυση, μπορεί να μην τους ενδιέφερε. Θα καλλιεργούσε μια καλύτερη εικόνα γι' αυτούς. Έτσι, η επίδραση μιας τέτοιας δουλειάς, χωρίς να έχει άμεσα αποτελέσματα, λειτουργεί σε άλλα επίπεδα. Σε άλλες περιπτώσεις, η άμεση ή η πολιτική επίδραση της ιστορικής έρευνας δεν είναι καθόλου αποτελεσματική. Αλλά αυτό δεν έχει καμία σημασία. Επιτρέψτε μου να το τονίσω αυτό. Μπορώ να ξαναγυρίσω στη δική μου περίπτοοση, για να σας φέρω ένα παράδειγμα. 'Οταν στο τέλος της δεκαετίας του '60 με απασχολούσαν οι banandati, θυμάμαι ότι, χωρίς αυτό να έχει κάποια πολιτική σχέση, συνήθιζα να αναφέρω τον τίτλο ενός φημισμένου βιβλίου του Croce που μιλούσε για τα νεκρά και τα ζωντανά στοιχεία στη φιλοσοφία του Hegel. Εμένα με ενδιαφέρει, γενικά, ό,τι είναι νεκρό. Μερικά χρόνια αργότερα, οι φεμινίστριες, φώναζαν στους δρόμους: «Οι μάγισσες επιστρέφουν)). Δεν χρησιμοποιώ, όμως, αυτό το επιχείρημα για να αποδείξω ότι είχα δίκιο. Θα χρησιμοποιούσα αυτό το επιχείρημα ως εξής. Ίσως κάτι τέτοιο να συνέβαινε αλλά ίσως και να μη συνέβαινε ποτέ. Η σχέση ενός ιστορικού επιχειρήματος με την πολιτική του επίδραση δεν αποτελεί αιτία για να το απορρίψει κανείς. Θα ήταν μυωπικό, δογματικό και, σε τελευταία ανάλυση, ασφυκτικό να δούμε την ιστορική έρευνα μέσα από μια τέτοια προοπτική. Η άμεση πολιτική επίδραση ενός έργου δεν είναι κριτήριο για την αξιολόγηση του.

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Μικρές Αγγελίες Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητού δηλαδή ύλης, τι γίνεται όμως σε επίπεδο νοητού, δηλαδή καταστάσεων, γεγονότων κτλ;

Αυτά συμβαίνουν σε επίπεδο αισθητού δηλαδή ύλης, τι γίνεται όμως σε επίπεδο νοητού, δηλαδή καταστάσεων, γεγονότων κτλ; Όλοι έχουμε ακούσει για το συνειδητό και το υποσυνείδητο. Το υποσυνείδητο είναι μια αποθήκη πληροφοριών από την οποία αντλούμε εικόνες ήχους κτλ για να αποκωδικοποιήσουμε κάτι. Π.χ. σπάει ένα γυαλί, τα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Συνέντευξη στο δρόμο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1-2 διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά Πάνελ 1: Σύγχρονη μετάδοση της ιστορίας από νέους για νέους - Τι κάνει ένα μνημείο ελκυστικό για νέους? - Πως μπορεί να διαμορφωθεί η ιστορική-πολιτική παιδεία? - Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για την ενθυμίση?

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων»

«Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Σχολείο: 52 ο ΓΕΛ Αθηνών Σχολικό έτος: 2013-2014 Τετράμηνο: Β Μάθημα: Ερευνητική Εργασία Τμήμα: Α 4 «Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογία και στην επαγγελματική αποκατάσταση των νέων» Ομάδα Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Τέλης Τύμπας (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Swedish Institute for Disability Research; tympas@phs.uoa.gr)

Τέλης Τύμπας (Πανεπιστήμιο Αθηνών, Swedish Institute for Disability Research; tympas@phs.uoa.gr) Εισήγηση στην Ημερίδα Η Πολιτική για την Αναπηρία, Η Αναπηρία για την Πολιτική που συνδιοργάνωσε η ευρωβουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνα Κούνεβα, το Τμήμα ΑΜΕΑ του ΣΥΡΙΖΑ και το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος

Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Schools for Change Αξιολογήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα εκπαιδευτικά εργαστήρια του προγράμματος Λίγα λόγια για τις εκπαιδευτικές δράσεις της ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, εδώ

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση

Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων

Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Διαχείριση της αλλαγής στη σχολική μονάδα: Η περίπτωση της εισαγωγής των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Εισηγητές: Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ Ανδρέας Θεοδωρίδης, Διευθυντής Σχολείου Ανδρέας Κυθραιώτης, Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού.

Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού. Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού. Από την ανάλυση του περιεχομένου αυτής της Ενότητας (η οποία παρουσιάζεται αυτούσια μετά τα

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ PETER SANFEY REGIONAL ECONOMIST FOR SOUTHEASTE EUROPE AND GREECE, EBRD TO THE EVENT «RESURRECTING THE GREEK ECONOMY: GREAT EXPECTATIONS?» ΠΕΜΠΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Δίκτυο Κυριακή, 08.06.

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Δίκτυο Κυριακή, 08.06. Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Δίκτυο Κυριακή, 08.06.2008 Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Προσπαθώντας τις προηγούμενες ημέρες

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ιστορίας από τις πηγές

Η διδασκαλία της Ιστορίας από τις πηγές Η διδασκαλία της Ιστορίας από τις πηγές Αντώνης Μαστραπάς Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ02 02 Πειραιά Η διδασκαλία της Ιστορίας Πλουραλιστική στις μεθόδους Εκλεκτιστική στις πρακτικές/τεχνικές τεχνικές Παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων

Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων Εκπαιδεύτρια: Χαριτίνη Παπακυρίλλου Εργασία Τίτλος: «Έτοιµος για Αίτηµα» Ηµεροµηνία: 29 06 2013 Είχα ακούσει για µια µαγική ψυχοθεραπευτική µέθοδο όπου στήνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα