Αρχές της Κοινωνικής Δημοκρατίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρχές της Κοινωνικής Δημοκρατίας"

Transcript

1 ΕγχΕιριδιο για την ΚοινωνιΚη δημοκρατια 1 Tobias Gombert κ.ά. Αρχές της Κοινωνικής Δημοκρατίας

2 ISBN η ενημερωμένη έκδοση Εκδόθηκε από το Friedrich- Ebert- Stiftung Ακαδημία για την Κοινωνική Δημοκρατία Βόννη, Δεκέμβριος 2009 Σύνταξη: Julia Bläsius, Jochen Dahm, Tobias Gombert, Christian Krell, Martin Timpe Υπεύθυνος: Dr. Christian Krell / Υπεύθυνος έργου: Julia Bläsius (Jochen Dahm) Εκτύπωση: Cassoulides Masterprinters Παραγωγή: Action Global Communications Ltd, Φωτογραφία εξωφύλλου: Frédéric Cilon, PhotoAlto Για το περιεχόμενο των δηλώσεων στο παρόν έντυπο φέρουν την ανάλογη ευθύνη οι συγγραφείς του αντίστοιχου κειμένου. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν είναι απαραίτητο να αντιστοιχούν με τις απόψεις του ιδρύματος Friedrich Ebert.

3 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1 Tobias Gombert κ.ά. Αρχές της Κοινωνικής Δημοκρατίας

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 4 1. Τι είναι Κοινωνική Δημοκρατία; 6 2. Θεμελιώδεις αξίες Ελευθερία Ισότητα / Δικαιοσύνη Αλληλεγγύη Τι λένε πράγματι οι άλλοι; Θεμελιώδεις αξίες στην πράξη Κοινωνικά μοντέλα σε σύγκριση Καπιταλισμός της αγοράς και Δημοκρατία Φιλελεύθερες Θέσεις Συντηρητικές Θέσεις Κοινωνική Δημοκρατία και Δημοκρατικός Σοσιαλισμός Η θεωρία της Κοινωνικής Δημοκρατίας του Thomas Meyer Η αφετηρία Ελευθερισμός vs. Κοινωνικής Δημοκρατίας 93

5 4.3 Επισκόπηση: Η τριάδα των θεμελιωδών αξιών, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και μέσων Θετικά και αρνητικά δικαιώματα ελευθερίας Οι υποχρεώσεις για ενέργειες από το κράτος Μοντέλα χωρών ΗΠΑ Μεγάλη Βρετανία Γερμανία Ιαπωνία Σουηδία Μια αρχή για το τέλος 147 Βιβλιογραφία 150 Προτεινόμενη βιβλιογραφία 152 Σημαντικοί όροι 157 Απόψεις για τη σειρά 158 Για τους συγγραφείς 160

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η πολιτική χρειάζεται σαφείς κατευθύνσεις. Εκείνος που προσδιορίζει με σαφήνεια τους στόχους της δράσης του δύναται να πετύχει και να ενθουσιάσει και άλλους. Γι αυτό θέλουμε στο εγχειρίδιο αυτό να ασχοληθούμε με το ερώτημα τι σημαίνει Κοινωνική Δημοκρατία στον 21 ο αιώνα. Ποιες αξίες την διέπουν; Ποιοι είναι οι στόχοι της και πώς μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη; Είναι σαφές ότι η Κοινωνική Δημοκρατία δεν είναι μια δομή με μόνιμη στερέωση και θεμελίωση, αλλά πρέπει κάθε φορά να κατακτάται εκ νέου με δημοκρατικό τρόπο. Επομένως ο παρόν τόμος δεν σκοπεύει να προσφέρει έτοιμες στεγανές απαντήσεις, αλλά να προτρέψει σε περαιτέρω μελέτη και συλλογισμό. Συνεπώς απευθυνόμαστε αρχικά στις συμμετέχουσες και τους συμμετέχοντες των προγραμμάτων κατάρτισης της Ακαδημίας για την Κοινωνική Δημοκρατία. Προς αυτόν τον σκοπό το βιβλίο αυτό χρησιμοποιείται ως μια στοιχειώδης κειμενική βάση. Εκτός αυτού μπορεί το δοκίμιο αυτό να χρησιμοποιηθεί για όσους ενδιαφέρονται, μελετούν και θέλουν να διαμορφώσουν ενεργητικά την Κοινωνική Δημοκρατία. Στις ακόλουθες σελίδες θα ανακαλύψετε τις διάφορες προσεγγίσεις στην Κοινωνική Δημοκρατία. Η ελευθερία, η δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη - οι βασικές αξίες της Κοινωνικής Δημοκρατίας - σχηματίζουν ένα προοίμιο. Στην συνέχεια θα αναρωτηθούμε ως προς τι διαφέρει η Κοινωνική Δημοκρατία από τα άλλα πολιτικά ρεύματα. Η Θεωρία της Κοινωνικής Δημοκρατίας του Thomas Meyer θα αποτελέσει μια σημαντική βάση για τη συζήτηση σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της Κοινωνικής Δημοκρατίας σε πέντε διαφορετικές χώρες. Το εγχειρίδιο Βασικές αρχές της Κοινωνικής Δημοκρατίας είναι το πρώτο μέρος μιας σειράς. Για τις περαιτέρω ενότητες και τα σεμινάρια της Ακαδημίας για την Κοινωνική Δημοκρατία θα εκδοθούν επίσης αντίστοιχα εγχειρίδια. 4

7 Σε αυτό το σημείο θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον Tobias Gombert και τον Martin Timpe. Ο Tobias Gombert συνέταξε το μεγαλύτερο μέρος του εγχειριδίου αυτού, με την υποστήριξη σε ορισμένα σημεία του Martin Timpe. Και οι δύο έχουν εργασθεί για την σύνταξη αυτού το τόμου με εξαιρετικές ικανότητες και βαθιά γνώση του αντικειμένου. Μόνο με την αφοσίωση και την ιδιαίτερη προσπάθειά τους στάθηκε δυνατή η έκδοση σε μικρό χρονικό διάστημα αυτού του τόμου. Σε αυτούς όπως και σε όλους τους άλλους συγγραφείς που συμμετείχαν στο έργο αυτό αξίζουν οι ευχαριστίες μας για την άριστη συνεργασία τους. Το σύμβολο της Ακαδημίας για την Κοινωνική Δημοκρατία είναι ένα είδος πυξίδας. Με τις προσφορές της Ακαδημίας το ίδρυμα Friedrich-Ebert φιλοδοξεί να παρέχει το πλαίσιο για τη διευκρίνιση θέσεων και προσανατολισμών. Θα χαιρόμασταν ιδιαίτερα αν αξιοποιήσετε τις προσφορές μας για τον καθορισμό της πολιτικής δια - δρομής σας. Η Κοινωνική Δημοκρατία αναπτύσσεται και επιβιώνει όταν οι πολίτες κατ επανάληψη ενδιαφέρονται και ασχολούνται με αυτήν. Christian Krell Διευθυντής Ακαδημία για την Κοινωνική Δημοκρατία Julia Bläsius Υπεύθυνη Έργου Εγχειρίδια για την Κοινωνική Δημοκρατία Βόννη, Μάρτιος

8 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ; Τι είναι η Κοινωνική Δημοκρατία Τέσσερις απαντήσεις «Η Κοινωνική Δημοκρατία δεν είναι μια έννοια που εξηγείται αυτόματα; Πρόκειται για μία έννοια η οποία εμπεριέχει την υπόσχεση ότι απαραίτητο συστατικό μιας δημοκρατίας είναι η προσφορά της σε όλα τα μέλη μιας κοινωνίας και η ισορροπημένη κοινωνική κατανομή της. Δεν είναι κάτι τέτοιο αυτονόητο;», λένε ορισμένοι. «Κοινωνική Δημοκρατία έχουμε ήδη στην Γερμανία με την κοινωνική οικονομία της αγοράς, μήπως δεν έχει εφαρμοστεί στο λεγόμενο Μοντέλο Γερμανία;» αναρωτιούνται κάποιοι άλλοι. «Η Κοινωνική Δημοκρατία είναι ζήτημα του SPD και αφορά μόνο τους Σοσιαλδη μο - κράτες, είναι η θεωρία τους.» θεωρούν οι τρίτοι. «Γιατί Κοινωνική Δημοκρατία και όχι Δημοκρατικός Σοσιαλισμός; Είναι η παραδοσιακή παλαιά έννοια» υποστηρίζουν κάποιοι άλλοι. Ποιος έχει δίκαιο; Σε αυτό το σημείο, αν δεν έχει ήδη συμβεί νωρίτερα, μπορούμε να οδηγηθούμε σε γλωσσική σύγχυση: Ποιος έχει δίκαιο; Για ακόμη μία φορά προσπαθούμε να κτίσουμε τον πύργο της Βαβέλ κάτι τέτοιο απαιτεί όμως κόπο και μας βοηθά ελάχιστα. Αρχικά πρέπει να συμφωνήσουμε σε μία κοινή γλώσσα με την οποία οποία μπορούμε να καταλάβουμε και να εξηγήσουμε τις διάφορες θέσεις. Όποιος διαφωνεί σχετικά με την κατεύθυνση, θα πρέπει πρώτα να αναζητήσει ένα κοινό σημείο εκκίνησης. Για τα τέσσερα ερωτήματα σχετικά με το τι σημαίνει Κοινωνική Δημοκρατία: Και οι τέσσερις πλευρές αναφέρονται σε βασικά στοιχεία για την συζήτηση σχετικά με την Κοινωνική Δημοκρατία. Οι πρώτοι μιλούν για βασικές αρχές και προϋποθέσεις τις οποίες προσδοκά κανείς από την Κοινωνική Δημοκρατία ή δικαίως μπορεί να προσδοκά. Οι δεύτεροι ασχολούνται περισσότερο με το ερώτημα, σε ποιο βαθμό έχει ήδη εφαρμοστεί δηλαδή με έναν εμπειρικό έλεγχο της υπάρχουσας κοινωνίας. 6

9 Οι τρίτοι διερωτώνται ποιος μπορεί να είναι ο φορέας της κοινωνικής αντίληψης της Κοινωνικής Δημοκρατίας. Και αυτή η ερώτηση είναι επίσης αρκετά δικαιολογημένη. Η τέταρτη πλευρά ρωτά ποιο είναι το όφελος όταν απομακρυνόμαστε από έναν άλλον όρο, ο οποίος έχει ήδη καθιερωθεί. Το ερώτημα σχετίζεται συνεπώς με το τι είναι στον πυρήνα της η Κοινωνική Δημοκρατία και σε τι διαφέρει από άλλες έννοιες. Όποιος επομένως θέλει να μιλήσει για την Κοινωνική Δημοκρατία, πρέπει πρώτα να εξηγήσει τι ακριβώς εννοεί με τον όρο αυτό και σε ποιον απευθύνεται. Η Κοινωνική Δημοκρατία δεν είναι μία σαφής έννοια αποκτά διαφορετικές αποχρώσεις και οι άνθρωποι την συνδέουν με διάφορες αντιλήψεις. Ο όρος είναι κοινωνικά φορτισμένος διότι επιδρά στην κοινωνία και υιοθετείται ή απορρίπτεται από διάφορες ομάδες συμφερόντων. Ένας ορισμός είναι απαραίτητος Τα τέσσερα ερωτήματα δείχνουν ότι πριν χρησιμοποιηθεί ο όρος θα πρέπει πρώτα να διευκρινιστεί και ότι πρέπει να γνωρίζει κανείς με ποιους κοινωνικούς στόχους τον συνδέει. Ο όρος Κοινωνική Δημοκρατία ερμηνεύεται στις θεωρητικές συζητήσεις. Με αρκετά διαφορετικό τρόπο - ένας ενιαίος και αποδεκτός από όλους ορισμός δεν υφίσταται. Αλλά τι προκύπτει από τους διαφορετικούς ορισμούς; Εάν επρόκειτο για μια επιστημονική συζήτηση, θα έπρεπε να μελετηθούν τα εννοιολογικά θεμέλια και να συγκριθούν οι ερμηνείες, να εξεταστούν οι τεκμηριώσεις που δίνονται για τον εκάστοτε ορισμό και να συγκριθούν τα εμπειρικά αποτελέσματα. Θα εξεταζόταν επίσης κατά πόσον είναι οι ορισμοί συνεπείς, αν υπάρχουν αντιφατικά εμπειρικά δεδομένα και αν οι πηγές ερμηνεύονται με ορθό τρόπο. Επιστημονικοί ορισμοί για την Κοινωνική Δημοκρατία Από επιστημονικής πλευράς πρόκειται για σημαντικά ερωτήματα. Για τους ανθρώπους όμως που δεν ασχολούνται επαγγελματικά με την επιστήμη αλλά (στον ελεύθερο χρόνο τους) αφοσιώνονται σε κοινωνικοπολιτικές δραστηριότητες, δεν υπάρχει ο χρόνος για να ασχοληθούν εντατικά με θεωρητικές προσεγγίσεις. Πώς μπορούμε να προχωρήσουμε χωρίς να απωλέσουμε τον επιστημονικό καθορισμό και τις διευκρινίσεις; Μεθοδολογία με πρακτικό προσανατολισμό 7

10 Διάφορες προσεγγίσεις Ο προκείμενος τόμος δεν δύναται να προσφέρει λύση του προβλήματος αλλά αποτελεί μία εισαγωγή στην συζήτηση. Στοχεύει να περιγράψει και να σκιαγραφήσει συνειδητά διαφορετικές πολιτικές και επιστημονικές διαδικασίες. Και αυτό επειδή ο προσανατολισμός είναι προσωπική υπόθεση του καθενός και αυτός ο τόμος δεν μπορεί και δεν πρέπει να το αλλάξει αυτό, αλλά να είναι ένα μόνο κίνητρο. Σκοπός μας είναι λοιπόν να ασχοληθούμε παρακάτω με διαφορετικές προσεγγίσεις. Ο καθένας μπορεί ξεχωριστά να αποφασίσει ποια προσέγγιση είναι γι αυτόν καλύτερη και περισσότερο πειστική. Από τα αρχικά ερωτήματα προκύπτουν οι εξής άξονες: ένας κανονιστικός, ο οποίος θέτει ερωτήματα σύμφωνα με τις αρχές και τις αξίες της Κοινωνικής Δημοκρατίας, ένας θεωρητικός, ο οποίος ασχολείται με την Θεωρία της Κοινωνικής Δημοκρατίας, και ένας εμπειρικός, ο οποίος αναλύει στενότερα την εφαρμογή της Κοινωνικής Δημοκρατίας σε διάφορες χώρες. Θα προσεγγίσουμε τα τρία παραπάνω επίπεδα σε διαφορετικά κεφάλαια. Το θεωρητικό επίπεδο: Thomas Meyer, Θεωρία της Κοινωνικής Δημοκρατίας Το κανονιστικό επίπεδο αντικαθρεπτίζεται κατά κύριο λόγο στα επόμενα δύο κεφάλαια (κεφάλαια 2 και 3) σε όσα σημεία εξετάζονται οι θεμελιώδεις αξίες της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης και τίθενται ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο που τα διάφορα κοινωνικά μοντέλα (Φιλελευθερισμός, Συντηρητισμός, Σοσιαλισμός/Κοινωνική Δημοκρατία) οραματίζονται την εφαρμογή τους. Το θεωρητικό επίπεδο θα παρουσιασθεί συνοπτικά στο 4 ο κεφάλαιο στη βάση της Θεωρίας της Κοινωνικής Δημοκρατίας του Thomas Meyer. Επιλέξαμε τη Θεωρία του Thomas Meyer επειδή μπορεί να διεκδικήσει αυτόματα το δικαίωμα μιας ολοκληρωμένης και εμπειρικά θεμελιωμένης θεωρίας. Εκτός αυτού περιλαμβάνει διάφορα επίπεδα. Το κεφάλαιο 5, το οποίο καλύπτει το εμπειρικό επίπεδο χρησιμοποιώντας παραδείγματα από διάφορες χώρες, βασίζεται επίσης στον Thomas Meyer. Όπως συμβαίνει και στο βιβλίο του με τον τίτλο Praxis der Sozialen Demokratie, έτσι και εδώ φέρνοντας παραδείγματα από διάφορες χώρες δείχνουμε ότι η Κοινωνική Δημοκρατία εφαρμόζεται με πολύ διαφορετικά μέσα αλλά και με διαφορετικούς βαθμούς επιτυχίας. 8

11 2. ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΞΙΕΣ Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφεται η ελευθερία, η ισότητα / δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη ως θεμελιώδεις αξίες της Κοινωνικής Δημοκρατίας οι θεμελιώδεις αξίες συνδέονται ιστορικά και φιλοσοφικά με την σύγχρονη πολιτική συζητείται η αντίληψη των θεμελιωδών αξιών από τα κόμματα που εκπροσωπούνται στο γερμανικό κοινοβούλιο σκιαγραφείται η πρακτική σημασία των θεμελιωδών αξιών για τους τομείς της εκπαίδευσης της υγείας, της εργασίας και της ανώτατης εκπαίδευσης «Ελευθερία! Ισότητα! Αδελφοσύνη!» ήταν το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης. Μέχρι σήμερα τα δημοκρατικά κόμματα επικαλούνται σε μεγάλο βαθμό αυτές τις θεμελιώδεις αξίες. Η αποκρυστάλλωση των θεμελιωδών αξιών ξεκινά με την εποχή της αστικής τάξης και η επιτυχής διαδρομή τους ανά τον κόσμο άρχισε το αργότερο στα μέσα του 20 ου αιώνα λειτουργώντας ως αξιώσεις προς τα κράτη και τις κοινωνίες εξελίχθηκαν σε αυτό που λέγεται «common sense». Ελευθερία, Ισότητα Αδελφοσύνη Αυτό αντικατοπτρίζεται επίσης στις θεσμοθετημένες αρχές των Ηνωμένων Εθνών. Με τα δύο σύμφωνα των Ηνωμένων Εθνών του 1966 θεμελιώθηκαν τα αστικά, πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα και απέκτησαν τη μεγίστη δυνατή ισχύ, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των χωρών του κόσμου έχει επικυρώσει αυτά τα σύμφωνα. Σήμερα αποτελούν πλέον σχεδόν παγκόσμια βασικά δικαιώματα. Τα θεμελιώδη δικαιώματα θα πρέπει να εξασφαλισθούν με νομική κατοχύρωση εφαρμογής. Τα σύμφωνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ηνωμένων Εθνών ως βασική αρχή Συγχρόνως πρέπει να σημειωθεί ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα που καθορίστηκαν από κοινού δεν εφαρμόζονται σε πολλές χώρες και ότι σημειώνονται κατάφορες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμη και σε περιπτώσεις κρατών που επικύρωσαν τις συμβάσεις. Σε πολλές περιπτώσεις επομένως μπορούν να υπάρξουν αμφιβολίες για το αν τα θεμελιώδη δικαιώματα έχουν πραγματική εφαρμογή και οι θεμελιώδεις αξίες υλοποιούνται στις κοινωνίες. Αυτό δεν αποτελεί απλώς θεωρητικό ζήτημα αλλά υπόθεση κοινωνικής διαπραγμάτευσης και κοινωνικής ισορροπίας των κοινωνικών φορέων στις διάφορες χώρες και περιοχές. Θεμελιώδεις αξίες και θεμελιώδη δικαιώματα 9

12 Παρόλα αυτά οι θεμελιώδεις αξίες και η εφαρμογή τους, με τη μορφή θεμελιωδών δικαιωμάτων, παραμένουν ένα ακανθώδες θέμα και σημείο αναφοράς για τον καθορισμό των πολιτικών κατευθύνσεων. Συνεπώς έχουν προτεραιότητα κατά τη χάραξη των πολιτικών γραμμών. Οι θεμελιώδεις αξίες και οι γενικές κατευθύνσεις της πολιτικής συζητήθηκαν ιδιαίτερα εντατικά το Τα δύο μεγάλα λαϊκά κόμματα του SPD και του CDU ανέπτυξαν νέα προγράμματα, τα οποία θα περιγράφουν πώς μπορούν να καθορισθούν και να πραγματοποιηθούν στην σημερινή εποχή οι θεμελιώδεις πολιτικές αξίες. Οι θεμελιώδεις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα ως πολιτική πυξίδα Η Κοινωνική Δημοκρατία βασίζεται και αυτή σε κανονιστικό επίπεδο στις θεμελιώδεις αξίες και στα θεμελιώδη δικαιώματα. Με την κανονιστική τους αξίωση και το ερώτημα που θέτουν, αν μπορούν πράγματι να έχουν κάποια επιρροή, σχηματίζουν το εστιακό σημείο για την πολιτική πυξίδα. Οι θεμελιώδεις αξίες μέσα στην ιστορία τους, από την εποχή του Διαφωτισμού τον 18 ο αιώνα έως σήμερα, επανακαθορίζονται διαρκώς και ο μεταξύ τους συσχετισμός μεταβάλλεται. Σήμερα μπορεί να γίνει λόγος για τις τρεις θεμελιώδεις αξίες της ελευθερίας, της ισότητας / δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. 10

13 2.1. Ελευθερία Η ελευθερία είναι σίγουρα σε μεγάλο βαθμό η θεμελιώδης αξία όλων των πολιτικών παραγόντων. Την συνδέει κανείς με την ιδέα του Διαφωτισμού και την αρχή της αστικής εποχής. Φιλόσοφοι όπως ο John Locke, ο Jean Jacques Rousseau, ο Immanuel Kant, ο Karl Marx και οι εκπρόσωποι της κριτικής θεωρίας ανέλυσαν και περιέγραψαν σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές τις δυνατότητες εφαρμογής της ελευθερίας. Οι ρίζες της «ελευθερίας» Η συζήτηση για την Ελευθερία σε αδρές γραμμές στηρίζεται σε τρία βασικά ερωτήματα πώς ορίζεται η ελευθερία; πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί και να εξασφαλιστεί η ελευθερία στην κοινωνία; ποια είναι τα όρια της ελευθερίας στην κοινωνία; Για την έννοια της «ελευθερίας» έχει επικρατήσει κυρίως ο ορισμός του άγγλου φιλοσόφου John Locke: Πώς ορίζεται η ελευθερία; «Η φυσική ελευθερία του ανθρώπου συνίσταται στην προστασία του από κάθε ανώτερη βία, στη μη υποταγή του στη βούληση ή τη νομοθετική βία ενός ανθρώπου και στην ανύψωση του φυσικού νόμου σε θεμελιώδη αρχή δικαίου. Η ελευθερία του ανθρώπου στην κοινωνία συνίσταται στη μη υποταγή του σε καμία άλλη νομοθετική βία, εκτός εκείνης που χρησιμοποιείται μετά από την συγκατάθεση της κοινωνίας και στη μη υποταγή του σε βίαια βούληση ή στον περιορισμό ενός νόμου, εκτός από αυτούς, οι οποίοι ορίστηκαν από την νομοθετική εξουσία επί τη βάσει της σε αυτήν παρεχωρημένης εμπιστοσύνης.» (Locke 1977:213 f.) Στην παράδοση του Locke ξεχωρίζει κανείς τρεις διαστάσεις ελευθερίας: την ατομική ελευθερία, την ελευθερία της σκέψης και της αίσθησης και την ελευθερία της διάθεσης των αγαθών, τα οποία ανήκουν νομίμως στο άτομο. Αυτές οι τρεις διαστάσεις της ελευθερίας έχουν περιληφθεί σε πλήθος συνταγμάτων και στον ορισμό που αυτά δίνουν για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πολλές θεωρίες αξιοποιούν και ερμηνεύουν τον ορισμό της ελευθερίας που δίνει ο John Locke. 11

14 Η ελευθερία ως φυσικός νόμος Ο Locke θεωρεί ότι αυτές οι ελευθερίες ανήκουν εκ φύσεως σε κάθε άνθρωπο - δεν αναπτύχθηκαν εντός της κοινωνίας αλλά είναι δεδομένες «εκ των προτέρων». Ωστόσο αυτά τα «φυσικά δικαιώματα» μπορούν να «διασωθούν» εντός της κοινωνίας μόνο αν εξελιχθούν. Μετασχηματίζονται επομένως σε απαιτήσεις κάθε ανθρώ που έναντι της κοινωνίας Ο John Locke ( ) ήταν ένας από τους πρώτους και σπουδαιότερους εκπροσώπους του φιλελευθερισμού. Ο Locke ανέπτυξε σημαντικά τον ονομαζόμενο εμπειρισμό, ο οποίος ερευνά πώς μπορούν οι άνθρωποι να διδαχθούν από την εμπειρία. Η σύγκριση εμπειριών είναι σημείο έναρξης της θεωρητικής σκέψης. Το 1690 ο John Locke δημοσίευσε τo έργο του Two Treatises of Government, με το οποίο τάραξε τις θεωρητικές βάσεις της αγγλικής Μοναρχίας και ανέπτυξε την οργάνωση μιας κοινωνίας στη βάση της ελευθερίας. Πώς μπορεί να υλοποιηθεί και να διασφαλισθεί εντός της κοινωνίας η ελευθερία; Το επιχείρημα του Locke παρέμεινε στον πυρήνα του, με διάφορες φιλοσοφικές μετατροπές, μέχρι σήμερα αποτελεσματικό και χρησιμοποιείται συχνά όταν αναφερόμαστε στην Ελευθερία και θέλουμε να την κατανοήσουμε ως θεμελιώδη αξία. Ο Locke θεωρείται ένας από τους ιθύνοντες στοχαστές του Φιλελευθερισμού. Αυτός ο συχνά αναφερόμενος ορισμός ωστόσο δεν είναι δυνατόν να αποκρύψει ότι πρόκειται για ένα ιστορικό κείμενο, το οποίο δεν μπορεί να κατανοηθεί και να εφαρμοστεί στη σημερινή εποχή εάν προηγουμένως δεν ληφθούν υπόψη οι συνθήκες της σύστασής του. Αυτό φαίνεται και από το ερώτημα σχετικά με το πώς μπορεί να διασφαλισθεί ή να εδραιωθεί η ελευθερία στην κοινωνία. Φυσική ισότητα και ισότιμη ελευθερία Κατά την ιστορική συζήτηση αποκτά σημασία το ότι ο Locke (και μετά από αυτόν πολλοί άλλοι φιλόσοφοι του Διαφωτισμού) αντιτίθεται στο επιχείρημα ότι μια φυσική ανισότητα μπορεί να δικαιολογήσει την καταπίεση μεγάλου αριθμού ανθρώπων. Η φυσική ισότητα και κατά συνέπεια η ισότιμη ελευθερία ήταν ένας πραγματικά επαναστατικός ισχυρισμός στην απολυταρχική κοινωνία, στην οποία οι βασιλείς νομιμοποιούσαν την κυριαρχία τους ως δεδομένη από τον Θεό. Ωστόσο ο Locke δεν παραμένει στην από την φύση δεδομένη, ισότιμη ελευθερία, αλλά μεταφέρει τη φυσική ελευθερία με τη βοήθεια ενός κοινωνικού συμβολαίου στην κοινωνία. 12

15 Στην κοινωνία σύμφωνα με τον πυρήνα της επιχειρηματολογίας του η ελευθερία για την ατομική διάθεση μετατρέπεται στη δυνατότητα κάποιου να είναι κτήμα του εαυτού του, η ελευθερία σκέψης και συναίσθησης πρέπει να διασφαλίζεται μέσω της συμμετοχής στην λήψη αποφάσεων και συμμετοχής στην πολιτική κυριαρχία, η ελευθερία διάθεσης νομίμως αποκτηθέντων αγαθών προϋποθέτει μια ελεύθερη και προσβάσιμη σε όλους αγορά. Οι φυσικές ελευθερίες δεν διατηρούνται απλώς εντός της κοινωνίας αλλά πρέπει να διασφαλίζονται μέσω κοινωνικών κανόνων. Ελευθερία Ελευθερία για ατομική διάθεση Ελευθερία σκέψης και συναισθήματος Ελευθερία διάθεσης αγαθών που αποκτήθηκαν νομίμως και ανήκουν στο άτομο σε φυσική κατάσταση είναι δεδομένη από τη φύση είναι δεδομένη από τη φύση μέσω εργασίας απόκτηση δικαιώματος σε αντικείμενο μπορεί να απειληθεί από παρεμβάσεις τρίτων σε περίπτωση διαφωνίας αποφασίζει ο ισχυρότερος Κοινωνικό συμβόλαιο με δημοκρατική ίδρυση τα θεμελιώδη δικαιώματα μετασχηματίζονται εντός και μέσω της κοινωνίας στην κοινωνία η ελευθερία ως «ατομική ιδιοκτησία» προστατεύεται από την κοινωνία η «ελευθερία σκέψης και συναισθήματος» εφαρμόζεται στην κοινωνία μέσω της πολιτικής. Αυτονομία και δημοκρατικά δικαιώματα εφαρμόζονται κοινωνικά η οικονομική αυτονομία είναι δυνατή για τον καθένα Σχήμα 1: Η έννοια της ελευθερίας κατά τον John Locke 13

16 Κριτική του Rousseau στον ορισμό της ελευθερίας του John Locke Στο ερώτημα πώς μπορεί να εδραιωθεί η ελευθερία υπήρξαν από τον 18 ο αιώνα κριτικές στην θεωρία του John Locke. Ο σπουδαιότερος κριτικός ήταν ο Jean Jacques Rousseau, που αντιτίθεται σε τέσσερα βασικά σημεία, τα οποία και συμπληρώνει Ο Jean - Jacques Rousseau ( ) με τις θεωρητικές εργασίες του στάθηκε ένας από τους προδρόμους της Γαλλικής Επανάστασης. Ο Rousseau συνέταξε μια θεμελιώδη πραγματεία για την εξέλιξη της ανισότητας στην κοινωνία, στην οποία κινείται φιλοσοφικά, αλλά και ιστορικά-εμπειρικά. Άλλα σημαντικά έργα του ασχολούνται αφενός με τη δημοκρατική θεωρία του Κράτους και αφετέρου με την εκπαίδευση 1. Ένα καλό κοινωνικό συμβόλαιο θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο εάν όλοι οι άνθρωποι κατά τη συγκρότηση της κοινωνίας παραδώσουν τα φυσικά δικαιώματά τους για να τα ανακτήσουν ως αστικά δικαιώματα. 2. Το κοινωνικό συμβόλαιο της σύγχρονης αστικής μοναρχικής κοινωνίας δεν είναι καλό κοινωνικό συμβόλαιο. 3. Η «ελευθερία» εδραιώνεται μόνιμα, εάν όλες οι πολιτικές αποφάσεις για νόμους ληφθούν από όλους, μόνο τότε κάθε άτομο υποτάσσεται στην ίδια βούληση και συνεπώς είναι ελεύθερο. 4. Η «ελευθερία» είναι για τον Rousseau συνδεδεμένη με μια αναπτυξιακή προοπτική: βλέπει σε κάθε άνθρωπο την «ικανότητα ανάπτυξης ικανοτήτων» («perfectibilité») (Benner/Brüggen 1996: 24). Οι «ικανότητες» δεν είναι προκα - θο ρισμένες, αλλά εξελίσσονται με τις δυνατότητες εκπαίδευσης και διαβίωσης που προσφέρει η κοινωνία. Ιδανική κοινωνία: Μια κοινωνία ελεύθερων και ίσων ανθρώπων Ειδικά το πρώτο σημείο εκπλήσσει: Γιατί πρέπει πρώτα να παραδώσουμε όλα τα φυσικά δικαιώματα για να τα ανακτήσουμε ξανά από την κοινωνία; Κάτι τέτοιο δεν ανοίγει την πόρτα στην Τυραννία; Η ριζοσπαστικότητα με την οποία ο Rousseau εκφράζει το σημείο αυτό ενδεχομένως εκπλήσσει. Ο ίδιος επιλέγει ριζοσπαστικές εκφράσεις επειδή μεταξύ άλλων θέλει να καταστήσει σαφές ότι δεν υπάρχουν παχυλά έσοδα και ιδιοκτησίες, και επομένως δεν μπορούν να εισέλθουν στην κοινωνία κοινωνικές ανισότητες, όταν η ελευθερία εδραιώνεται κοινωνικά για όλους. Οραματίζεται λοιπόν μια ιδανική κοινωνία ελεύθερων και ίσων ανθρώπων. 14

17 Ο Rousseau διερωτάται για την πραγματική επίδραση της ελευθερίας στην κοινωνία. Όσον αφορά τη σύγχρονη κοινωνία παρατηρεί ότι η ελευθερία πραγματώνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να εξυπηρετεί μόνο τους πλουσίους. το κορυφώνει παρουσιάζοντας την ομιλία ενός πλουσίου προς τους φτωχούς, στην οποία ο πλούσιος προβάλλει ένα νοθευμένο κοινωνικό συμβόλαιο με μονομερείς ελευθερίες. Ελευθερία μόνο για τους πλούσιους; «Ας ενωθούμε είπε (στους φτωχούς) για να προστατευθούν οι αδύνατοι από την καταπίεση, να περιορισθούν οι φιλόδοξοι, και να διαφυλάξουμε την ιδιοκτησία του καθενός: Ας θεσπίσουμε κανόνες δικαιοσύνης και ειρήνης, τους οποίους πρέπει να σέβονται όλοι, ανεξάρτητα από το κύρος των ατόμων και να επανορθώσουμε κατά κάποιον τρόπο τις ιδιοτροπίες της τύχης, αφού υποχρεώσουμε τους ισχυρούς και τους αδυνάτους να υποτάσσονται αμοιβαία στις υποχρεώσεις τους. Με λίγα λόγια: Ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας στην σύσταση μια ανώτερης κυρίαρχης εξουσίας, αντί να τις στρέψουμε εναντίον μας.» (Rousseau 1997: ) Η ελευθερία έτσι μπορούμε να πούμε στην περίπτωση Rousseau μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως «σύνθημα για αδράνεια». Επομένως θα πρέπει να εξεταστεί το εάν η υποσχόμενη για όλους ελευθερία λειτουργεί πράγματι για όλους. Το τρίτο σημείο κριτικής του Rousseau αφορά μία άλλη σημαντική πτυχή της ελευθερίας, δηλαδή τη σχέση της με την κυριαρχία. Ενώ ο Locke (και πριν από αυτόν ακόμη περισσότερο ο Thomas Hobbes) υποθέτουν ότι η νομοθετική εξουσία νομιμοποιείται από τον λαό αλλά δεν πρέπει να ασκείται από αυτόν, ο Rousseau έχει ένα ριζοσπαστικό δημοκρατικό προσανατολισμό. Ισχυρίζεται ότι μπορεί κανείς να είναι ελεύθερος (δηλαδή να υπόκειται αποκλειστικά στη δική του πολιτική βούληση) όταν δεσμεύεται από νόμους, τους οποίους συνδιαμόρφωσε. Η σχέση ελευθερίας και κυριαρχίας Στο τέταρτο σημείο της κριτικής του ο Rousseau συμπληρώνει τον ορισμό ελευθερίας του Locke ως προς ένα βασικό σημείο υποστηρίζοντας τη θέση ότι η ανθρώπινη ελευθερία προκύπτει από το γεγονός ότι ο άνθρωπος δεν έχει απλώς προικισθεί από την φύση με ικανότητες, αλλά με την ικανότητα να αναπτύσσει ικανότητες (βλ. Benner-Brüggen 1996: 24). Η εξέλιξη του ανθρώπου και η ανάπτυξη της προσωπικότητας του είναι βασική πρόκληση για μια δημοκρατική κοινωνία. «Ικανότητα ανάπτυξης ικανοτήτων» 15

18 Ποια είναι τα όρια της ελευθερίας στην κοινωνία; Το ερώτημα μέχρι πού μπορεί να φθάσει η ελευθερία (για τον καθένα εντός της κοινωνίας αλλά και έναντι του κράτους) είναι μέχρι σήμερα αμφιλεγόμενο. Το θέμα μιας «μεγάλης υποκλοπής» ή το κατά πόσο ο υπουργός άμυνας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης επιτρέπεται διατάξει την κατάρριψη επιβατικού αεροσκάφους είναι δύο μόνο παραδείγματα για τα πολλά ερωτήματα που αφορούν τα όρια της ελευθερίας και για τα οποία διεξάγεται κοινωνικός διάλογος. Δύο απαντήσεις Για τον ορισμό των ορίων της ελευθερίας δίνονται μονίμως δύο φιλοσοφικές απαντήσεις: «Στην πραγματικότητα φαίνεται ότι ο λαός στις δημοκρατίες κάνει ό,τι θέλει. Η πολιτική όμως ελευθερία δεν συνίσταται στο να κάνει ο καθένας ό,τι θέλει. Σε ένα κράτος, δηλαδή σε μια κοινωνία με νόμους, η ελευθερία συνίσταται στο να μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι του επιτρέπεται να θέλει, και να μην αναγκάζεται να κάνει αυτό που δεν του επιτρέπεται να θέλει. Πρέπει επί του παρόντος να επισημάνουμε τι είναι ανεξαρτησία και τι είναι ελευθερία. Ελευθερία είναι το δικαίωμα να κάνουμε αυτό που επιτρέπουν οι νόμοι. Αν ένας πολίτης μπορούσε να κάνει αυτό που απαγορεύουν οι νόμοι, δεν έχει πλέον καμία ελευθερία, διότι και οι άλλοι θα είχαν την ίδια δύναμη» (Montesquieu 1992: 212 κ.ε.). «Η κατηγορηματική προσταγή είναι επομένως μόνο μία: Πράττε σύμφωνα με την ανώτατη αρχή, για την οποία θα ήθελες ταυτοχρόνως να γίνει και καθολικός νόμος» (Kant 1995: 51) Montesquieu Ο Charles de Secondat Montesquieu ( ) ήταν νομομαθής και ηθικός φιλόσοφος και σήμερα είναι γνωστός κυρίως λόγω της πραγματείας του Το πνεύμα των Νόμων (1748) Μεταξύ άλλων υποστήριξε μια συνταγματική μοναρχία και τον διαχωρισμό των εξουσιών (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική) Τα όρια της ελευθερίας κατά τον Montesquieu συνδέονται με την υποχρέωση τή ρησης των νόμων, η οποία συνοδεύεται από το δικαίωμα να συμμορφώνονται και οι άλλοι στους νόμους. 16

19 Η διατύπωση του Καντ εμβαθύνει περισσότερο και αναφέρεται σε ένα άλλο επίπεδο, καθώς αντιλαμβάνεται με πιο αφηρημένο τρόπο τον περιορισμό της ελευθερίας: Κάθε δραστηριότητα πρέπει να ελεγχθεί σχετικά με το αν είναι εφικτή ως κοινός νόμος. Αυτή η προέκταση αναφέρεται επομένως όχι μόνο στη συμμόρφωση με τους νόμους, αλλά και στη χρήση της ελευθερίας σε νόμιμο πλαίσιο. Αυτό διασαφηνίζεται με ένα απλό παράδειγμα: Δεν απαγορεύεται να κυκλοφορείτε με ένα όχημα υψηλής κατανάλωσης καυσίμων που είναι κατά συνέπεια επιβαρυντικό για το περιβάλλον, αλλά αν θελήσουμε να καταφύγουμε στη διατύπωση ενός κοινού νόμου, τότε κάτι τέτοιο θα αποτελούσε μεγάλο περιβαλλοντικό πρόβλημα. Καντ Τα όρια της ελευθερίας είναι Ο Immanuel Kant ( ) είναι μέχρι σύμφωνα με τον Kant ηθικά και σήμερα ένας από τους γερμανούς φιλοσόφους του συνδέονται για τον καθένα με το Διαφω τισμού με τη μεγαλύτερη επιρροή. Το έργο του αφορά σχεδόν όλα τα φιλοσοφικά πεδία της κοινό καλό Αυτή η ατομική προοπτική των ορίων της ελευθερίας εποχής εκείνης. δεν επαρκεί για να την καταστήσει εφικτή για όλους μέσα Σημαντικά έργα του μεταξύ άλλων είναι: Κριτική του καθαρού λόγου (1781), Κριτική του πρακτικού λόγου (1788), Κριτική της κριτικής δύναμης (1790), Διαρκής στα πλαίσια της κοινωνίας. Aυτό ειρήνη (1795), Τα θεμέλια της μεταφυσικής των ηθών δεν συμβαίνει μόνο για να αποφύγουμε προσβολές και παρεμ- (1796/97) βάσεις κατά της ατομικής ελευθερίας, αλλά για να επεκταθούν τα όρια της ελευθερίας ακόμη και για εκείνους, των οποίων η ελευθερία έχει περιορισθεί. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί κοινωνικά μόνο με τη μορφή της ισότιμης ελευθερίας για όλους. Στο Πρόγραμμα Αμβούργου το SPD το εκφράζει αυτό με σαφήνεια και συντομία: «Κάθε άτομο είναι γεννημένο και έχει τις ικανότητες για να γίνει ελεύθερο. Το αν θα ανταποκριθεί σε αυτήν την αποστολή αποφασίζεται εντός της κοινωνίας.» Τα όρια της ελευθερίας είναι ηθικά και συνδεδεμένα με το κοινό καλό Καινούργιες θεωρίες- όπως αυτή του Ινδού Νομπελίστα Amartya Sen - μιλούν για «ευκαιρίες εφαρμογής», οι οποίες, ξεπερνώντας την φορολογική ισότητα, προϋποθέτουν μια ολοκληρωμένη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή. 1 1 Κατ ανάλογο τρόπο και οι δύο πρώτες εκθέσεις της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για τη φτώχεια και τον πλούτο δεν εξετάζουν αποκλειστικά υλικούς δείκτες για τη μέτρηση της φτώχειας, αλλά συνυπολογίζουν την κοινωνική ένταξη και τον κοινωνικό αποκλεισμό. 17

20 Ελευθερία και Κοινωνική Δημοκρατία Παρακολουθώντας τη συζήτηση «Ελευθερία» στο Πρόγραμμα για την ελευθερία προκύπτουν τα Αμβούργου του SPD ακόλουθα σημεία ως αξιώσεις απέναντι στην Κοινωνική Δημοκρατία: «Ελευθερία είναι η δυνατότητα για αυτοδιάθεση στη ζωή. Κάθε άνθρωπος προορίζεται και διαθέτει τις ικανότητες για να γίνει Αξιώσεις έναντι της Κοινωνικής Δημοκρατίας που προκύπτουν από την συζήτηση για την ελευθερία: ελεύθερος. Το αν θα ανταποκριθεί σε αυτήν την αποστολή αποφασίζεται εντός της κοινωνίας Πρέπει να είναι απαλλαγμένος από ταπεινωτικές εξαρτήσεις, από ανέχεια Η ελευθερία του ατόμου και η ελευθερία για ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία και στη λήψη αποφάσεων πρέπει να παραμένει εγγυημένη και εξασφαλισμένη. και φόβο, και να έχει την ευκαιρία να αναπτύξει τις ικανότητές του και να συμμετέχει υπεύθυνα στην πολιτική και στην κοινωνία. Μόνο εκείνος που είναι επαρκώς κοινωνικά εξασφαλισμένος μπορεί να αξιοποιήσει την ελευθερία του» (Πρόγραμμα Αμβούργου 2007: 15) Η ελευθερία προϋποθέτει ότι κάθε άνθρωπος μπορεί πράγματι να ζει ελεύθερος. Αυτό απαιτεί κοινωνικές ρυθμίσεις και θεσμούς, οι οποίοι καθιστούν δυνατόν κάτι τέτοιο. Η τυπική ισχύς της ελευθερίας με τη μορφή θεμελιώδους δικαιώματος δεν επαρκεί. Η ελευθερία προϋποθέτει τη δημοκρατική λήψη των αποφάσεων. Η ελευθερία προϋποθέτει να ενεργούν οι άνθρωποι με υπευθυνότητα και σύνεση. Πρόκειται για μια αξίωση για αγωγή και εκπαίδευση στο πλαίσιο μιας δημοκρατικής κοινωνίας. 18

21 2.2. Ισότητα / Δικαιοσύνη Πολλοί ταλαντεύονται όταν θέλουν να αναφερθούν στην δεύτερη από τις βασικές αξίες: Πρόκειται για την «ισότητα» ή την «δικαιοσύνη»; Ισότητα ή δικαιοσύνη; Αυτή η αβεβαιότητα μπορεί να ερμηνευθεί εύκολα από μια φιλοσοφική και ιστορική προοπτική: Ελευθερία Ισότητα Αλληλεγγύη Δίκαιη κοινωνία Σχήμα 2: Δίκαιη κοινωνία και θεμελιώδεις αξίες Οι τρεις θεμελιώδεις αξίες της ιστορίας έπειτα από τη Γαλλική Επανάσταση ήταν «ελευθερία - ισότητα αλληλεγγύη» Σε ένα ανώτερο επίπεδο θα μπορούσε κανείς - από φιλοσοφική άποψη να μιλήσει για μία δίκαιη κοινωνία εφόσον έχουν εδραιωθεί οι τρεις θεμελιώδεις αξίες. Ταυτόχρονα, υφίσταται στη συζήτηση για τη θεμελιώδη αξία της «ισότητας» το ερώτημα σχετικά με το πώς μπορεί να επιτευχθεί μια δίκαιη κατανομή υλικών και μη υλικών αγαθών. Από τη δεκαετία του 1980 και έπειτα όλο και περισσότερο επικράτησε η θέση ότι η «δικαιοσύνη» χρησιμοποιείται ως θεμελιώδης αξία σε αντίθεση ή ακόμη και για αποσαφήνιση της έννοιας της «ισότητας». Στο μεταξύ έχουν ήδη εδραιωθεί στη γλωσσική χρήση οι όροι της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. Παρόλα αυτά αξίζει να παρατηρήσουμε στενότερα τη φιλοσοφική συζήτηση. Διαφορά μεταξύ των φιλοσοφικών εννοιών και της σημερινής πολιτικής γλωσσικής χρήσης Σε αντίθεση με την έννοια της «ελευθερίας» που αποδίδεται στον καθένα, η «ισότητα» και η «δικαιοσύνη» είναι σχετικές έννοιες. Τοποθετούν κάθε άνθρωπο με την ατομική του ελευθερία σε σχέση με τα υπόλοιπα μέλη της κοινωνίας. 19

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου

John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1 John Rawls, Θεωρία της Δικαιοσύνης: από τον καντιανό αντικειμενισμό στην πολιτική του δημόσιου λόγου 1. Πρώτη φάση: Θεωρία της δικαιοσύνης (1971) και καντιανός αντικειμενισμός Η δικαιοσύνη ως ακριβοδικία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση http://www.economics.edu.gr 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.2 Η Επιχείρηση : σχολικό βιβλίο 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας µας, το ίδιο σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ ΓΙΟΥΛΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ (ΕΛΛΑΔΑ)

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ (ΕΛΛΑΔΑ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ (ΕΛΛΑΔΑ) Τα ευρήματα της έρευνας στην Ελλάδα μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: Επίπεδο επίγνωσης σχετικά με τη νομοθεσία για ενημέρωση και διαβούλευση Ως προκαταρκτική παρατήρηση,

Διαβάστε περισσότερα

Φ 619 Προβλήματα Βιοηθικής

Φ 619 Προβλήματα Βιοηθικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Οι κυριότερες μέθοδοι της Βιοηθικής (1): Ωφελιμισμός, Καντιανισμός. Περιπτωσιολογία. Ελένη Καλοκαιρινού Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση αναγκών & Κοινωνικός Σχεδιασμός. Μάθημα 2 ο Κοινωνικός Σχεδιασμός. Κούτρα Κλειώ Κοινωνική Λειτουργός PhD, MPH

Εκτίμηση αναγκών & Κοινωνικός Σχεδιασμός. Μάθημα 2 ο Κοινωνικός Σχεδιασμός. Κούτρα Κλειώ Κοινωνική Λειτουργός PhD, MPH Εκτίμηση αναγκών & Κοινωνικός Σχεδιασμός Μάθημα 2 ο Κοινωνικός Σχεδιασμός Κούτρα Κλειώ Κοινωνική Λειτουργός PhD, MPH kkoutra@staff.teicrete.gr 1 Κοινωνικός Σχεδιασμός 2 Κοινωνικός Σχεδιασμός Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης.

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης. Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κας Σωτηρούλας Χαραλάμπους, στο Συνέδριο της Κυπριακής Προεδρίας με θέμα «Εξαλείφοντας το Χάσμα Αμοιβών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών: Καλές Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Η διδακτέα ύλη περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες του βιβλίου των κ.κ. Μάραντου και Θεριανού: ΚΕΦ. 1: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1.1 Άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος

Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τίτλος Μαθήματος: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ι Ενότητα: ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τμήμα: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ- 1 υ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Β ΤΑΞΗ 3 Ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΝΙΚΗ ΓΚΟΥΒΑΤΣΟΥ ΜΑΡΣΙΑ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗ ΡΟΔΑΝΘΗ ΛΕΚΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΝΙΚΗ ΣΕΛΙΜΑΙ ΜΑΡΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΛΑΙΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. Ηθική Φορτισμένος και πολυσήμαντος όρος Εικόνα μιας «βαθύτερης εσωστρεφούς πραγματικότητας»

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 1 η : Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Ενότητα 9: Η σχέση μεταξύ νόμου και ελευθερίας Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Διττός χαρακτήρας Συντάγματος 2. Διάκριση θεσμού-κανόνα 3. Η σχέση λόγου - πνεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr)

Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr) Ανακτήθηκε από την ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ (http://edu.klimaka.gr) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών

Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Κυρίως από το 1970, η ανάδυση νέων τύπων συνεταιρισμών που ανταποκρίνονται σε ακάλυπτες ανάγκες, κυρίως στους τομείς της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών και

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ»

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» «Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» Εισηγητής: ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Ζυρίχης Webpage Stadt ZÜRICH: http://www4.stzh.ch/kap01/gemeinderat_stzh/

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Τεράστια η αύξηση της φορολογίας στους ελεύθερους επαγγελματίες

Τεράστια η αύξηση της φορολογίας στους ελεύθερους επαγγελματίες Τεράστια η αύξηση της φορολογίας στους ελεύθερους επαγγελματίες Αυξημένος φόρος έως και κατά 163,9%, για το ίδιο εισόδημα! Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες στην Ευρώπη όπου, ο φόρος που πληρώνουν οι

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας κ. Βασίλης Μαγγίνας μίλησε σήμερα Δευτέρα 16 Ιουλίου στο Όγδοο Διακυβερνητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Φιλοσοφία: Ο ρόλος της Διοίκησης στο σύγχρονο Κράτος

Πολιτική Φιλοσοφία: Ο ρόλος της Διοίκησης στο σύγχρονο Κράτος Πολιτική Φιλοσοφία: Ο ρόλος της Διοίκησης στο σύγχρονο Κράτος Στέλιος Αλεξανδρόπουλος (1996), Το πρόβληµα της αντιφατικότητας των κριτηρίων πράττειν σε δηµόσιο/ ιδιωτικό χώρο και η κρίση των πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών Πανευρωπαϊκή έρευνα 1. Γιατί έγινε η έρευνα για τη βία κατά των γυναικών; Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο της βίας κατά των γυναικών, σε πολλά κράτη μέλη της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση -Η έννοια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης επιχειρεί να συλλάβει τις περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα κυβερνητικά επίπεδα.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Το πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής 2. Σχέση της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδιότητα του πολίτη. εκπαίδευσή του

Η ιδιότητα του πολίτη. εκπαίδευσή του Η ιδιότητα του πολίτη, οι αρετές του πολίτη και η εκπαίδευσή του Η ιδιότητα του πολίτη Από τη δεκαετία του 1990 άρχισε να αναπτύσσεται ένα ενδιαφέρον για την ιδιότητα του πολίτη (citizenship) από στοχαστές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 23 Εισαγωγή... 27 ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΝΟΙΑ - ΠΗΓΕΣ 1. Έννοια κ.λ.π... 29 Α. Εισαγωγικά... 29 Β. Εξωτερική συμπεριφορά... 30 Γ. Διατάξεις... 31

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 10: Ο Κριτικός Στοχασμός στον Εργασιακό Χώρο Γιώργος Κ. Ζαρίφης

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.3 ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2 Άρθρο 1 του Συντάγματος Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ κ. ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΙΔΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΩΝ ΛΟΑΤ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Τετάρτη 23 Μαΐου, 2012 «Τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών Bασικό συνθετικό στοιχείο και παράλληλα ζητούμενο για τη Δημοκρατία αποτελεί η εμπεδωμένη σχέση, η επικοινωνία και

Διαβάστε περισσότερα

Συχνέ ς Ερωτή σέις Πνέυματικα Δικαιωματα

Συχνέ ς Ερωτή σέις Πνέυματικα Δικαιωματα Συχνέ ς Ερωτή σέις Πνέυματικα Δικαιωματα Τι σημαίνει εκκαθάριση πνευματικών δικαιωμάτων; Είναι η διαδικασία με την οποία διασφαλίζεται ότι το εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιείται δεν παραβιάζει τον νόμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων LIBE_OJ(2011)1208_1 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ακρόαση Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις»

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2007 Η σχέση της αριστεράς με τις μεταρρυθμίσεις μπορεί να θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ποιότητας. Αρμοδιότητες

Πολιτική Ποιότητας. Αρμοδιότητες Πολιτική Ποιότητας 1.1 Σκοπός Η πολιτική ποιότητας επιβεβαιώνει τη δέσμευση της Διοίκησης του Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου (ΠΣ Σ.Τ.Ξ.Ε.) στα θέματα ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 1 η : Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Παιδείας Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα