101 ΑΝΟΙΞΗ 2011 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΥΣ. Δωρεάν ηλεκτρονική έκδοση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "101 ΑΝΟΙΞΗ 2011 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΥΣ. Δωρεάν ηλεκτρονική έκδοση"

Transcript

1 101 ΑΝΟΙΞΗ 2011 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΥΣ Δωρεάν ηλεκτρονική έκδοση Διδακτικη λογοτεχνιας και εφαρμογες στο σχολειο Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 2 Απριλίου 2011

2 Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ...και για νεαρούς αναγνώστες με απαιτήσεις w w w. p s i c h o g i o s. g r BIBΛΙΑ ΜΕ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΠΟΥ ΞΕΠΕΤΑΓΟΝΤΑΙ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ Κάθε βιβλίο μάς φέρνει πιο κοντά! Στις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ, την τελευταία σελίδα τη γράφουμε όλοι μαζί στο Όταν κλείνει ένα βιβλίο, ανοίγει ένας κύκλος επικοινωνίας. Γνώρισε τους συγγραφείς και τους αναγνώστες μας μέσα από τα blogs, το forum και τις εκδηλώσεις μας. Στείλε τις κριτικές σου και λάβε μέρος σε κληρώσεις. Γίνε μέλος του FAN CLUB μας. Στείλε στο ή sms στο γράφοντάς μας ΔΙΑΔ, ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ, ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ, Τ.Κ., ΠΟΛΗ με κενό ανάμεσα, ή κάλεσε χωρίς χρέωση στο Εσείς κι εμείς πάντα σ επαφή! Σ ΤΟ Χ Ω Ρ Ο Τ ΗΣ ΛΟΓΟΤ Ε Χ ΝΙ Α Σ ΓΙΑ Π Α Ι Δ Ι Α Κ Α Ι ΝΕΟΥ Σ Δ Ι Δ Α Κ ΤΙΚ Η ΛΟΓΟΤ Ε Χ ΝΙ Α Σ Κ Α Ι ΕΦΑ ΡΜΟΓΕΣ Σ ΤΟ Σ ΧΟΛ ΕΙΟ 4 Το Μηνυμα Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου (2 Απριλίου 2011) θα δώσει για μία ακόμη φορά την ευκαιρία σε όσους αγαπούν (και εργάζονται για) το παιδικό βιβλίο να αντιληφθούν τη διαχρονική αξία του. Θα τους υπενθυμίσει ότι «τα βιβλία με διηγήματα θυμούνται πράγματα που δεν μπορεί να βρει κανείς σε πολλές άλλες πηγές». Στις σελίδες τους ανακαλύπτουμε συναρπαστικά πράγματα που πουθενά αλλού δεν καταγράφονται και δεν αποτυπώνονται. Τις λεπτομέρειες, λ.χ., της ατομικής συμπεριφοράς που δεν ενδιαφέρει την επίσημη Ιστορία, αλλά τον αναγνώστη, που συνθέτει μέσα του την προσωπικότητα ενός ήρωα ή μιας εποχής. Τα βιβλία «θυμούνται» ίσως τα «μικρά» της Ιστορίας, που για το άτομο είναι μεγάλα. Τα βιβλία αποτελούν την κιβωτό του πολιτισμού μας. Είναι αυτά που μας προσφέρουν αισθητική απόλαυση και μας «ταξιδεύουν» μέσα στο χώρο και στο χρόνο, ενώ συνάμα «διασώζουν» ονόματα, σχέσεις, αγωνίες, φοβίες, όνειρα, χαρακτήρες, χαρές, λύπες, προσδοκίες. Διασώζουν την εικόνα του ανθρώπου. Η 2α Απριλίου είναι η γενέθλια ημέρα του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν ( ), του μεγαλύτερου παραμυθά στον κόσμο, που πρόσφερε και προσφέρει χαρά στα παιδιά μας. Θυμάμαι ένα σλόγκαν που λεγόταν παλιότερα για τα παιδιά: «Δώστε τους βιβλία, δώστε τους χαρά. Δώστε τους βιβλία, δώστε τους φτερά» κάτι που και σήμερα ισχύει. Παντού γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, και παντού γονείς, εκπαιδευτικοί, συγγραφείς, εικονογράφοι, εκδότες, σχολεία, κ.λπ. μιλούν και συζητούν για τη φιλαναγνωσία και την προώθησή της. Γιατί η ανάγνωση, όπως έλεγε ένας παλιός δάσκαλος, είναι το «αλέτρι» που καλλιεργεί την ψυχή μας. Διαβάζοντας ανοίγουμε ορίζοντες στη γνώση, στο συναίσθημα, στον εαυτό μας, αλλά και στον έξω κόσμο. Αποκτούμε αυτογνωσία. Στις Διαδρομές ο αναγνώστης θα βρει πλούσια ύλη γύρω από επίκαιρα αλλά και διαχρονικά θέματα, καθώς και νέα από την κίνηση του βιβλίου. Δεν μένει παρά να ευχηθούμε «Καλή ανάγνωση!» Ο Διευθυντής

3 Περίοδος Γ : Άνοιξη 2011 Τεύχος 101 Μάρτιος - Απρίλιος - Μάιος 2011 Τριμηνιαία Έκδοση (Περίοδος Β : , τεύχη Περίοδος Α : , τεύχη 1-60) ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΥΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 3rd Period: Spring 2011 No 101 March - April - May 2011 Quarterly Publication (2nd Period: , No st Period: , No 1-60) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Επισημάνσεις 4 CONTENTS Points Ιδιοκτησία: Λέσχη Μελέτης και Έρευνας της Παιδικής Λογοτεχνίας ΟΙ Σωματείο μη-κερδοσκοπικό Ζαλόγγου 7, Αθήνα ISSN Owner: DIADROMES Club for Children s Literature Study and Research, a Greek non-profit union 7, Zalogou str., Αthens, Greece O εικονογράφος του τεύχους: Βαγγέλης Ελευθερίου Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου και το Μήνυμα της Διεθνούς Οργάνωσης Βιβλίων για τη Νεότητα 6 8 This Issue s Illustrator: Vangelis Eleftheriou International Children s Book Day and the Annual IBBY Message Εκδότης & Διευθυντής: Βασίλης Αναγνωστόπουλος, Yπεύθυνοι Ύλης: Aγγελική Βαρελλά Ελένη Ηλία Τασούλα Τσιλιμένη Συντακτική Επιτροπή: Αγγελική Βαρελλά (Α.Β.), Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλη (Γ.Γ.-Σ.), Ελένη Ηλία (Ε.Η.), Μαρία Μιράσγεζη (Μ.Μ.), Λίτσα Ψαραύτη (Λ.Ψ.), Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου (Λ.Π.-Α.), , Τασούλα Τσιλιμένη (Τ.Τσ.), , Θέτη Χορτιάτη (Θ.Χ.), Publisher & Director: V. D. Anagnostopoulos, Editors: Angeliki Varella Helen Ilia Tasoula Tsilimeni Editorial Committee: Αngeliki Varella (Α.V.), Galatia Soureli (G.S.), Eleni Ilia (Ε.I.), Μaria Μirasgezi (Μ.Μ.), Litsa Psarafti (L.Ps.), Loty Petrovits (L.P.), , Τassoula Τsilimeni (Τ.Τs.), , Theti Hortiati (Th.H.), «Δύο τ, Απρίλη» Ποίημα της Ντίνας Χατζηνικολάου για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου Σκέψεις για το μετασχηματισμό κλασικών λογοτεχνικών έργων σε κόμικς της Μαριάννας Μίσιου «Η Πεντάμορφη και το Τέρας» των νηπίων: Όταν οι αναγνώστες γίνονται συνδημιουργοί των παραμυθιών... Μέρος 2ο: Mορφές, δράσεις και συναισθήματα των ηρώων στα παιδικά κείμενα της Ελένης Ηλία Second of April Poem by Dina Hatzinikolaou for International Children s Book Day Thoughts regarding the transformation of classic works of literature into comic form by Marianna Missiou Nursery children s Beauty and the Beast : When readers become co-creators of fairy tales Part 2: Forms, actions and heroes emotions in children s texts by Eleni Ilia Ιστοσελίδες σχετικές με το βιβλίο: ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ ΕΚΕΒΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Εικόνα Εξωφύλλου: Από το βιβλίο: Φεγγαροχριστούγεννα, Εκδόσεις Μικρή Μίλητος, του εικονογράφου Βαγγέλη Ελευθερίου Book web sites: GREEK BOOKS IN PRINT DATABASE NATIONAL BOOK CENTRE OF GREECE THE CIRCLE OF THE GREEK CHILDREN S BOOK YOUNG READER KIMENA (TEXTS) JOURNAL FOR THE STUDY AND RESEARCH OF CHILDREN S AND YA LITERATURE Cover Illustration: From the book: Fengarochristougena (Moon Christmas), Mikri Militos Publications, Illustrator: Vangelis Eleftheriou Βιβλιοπαρουσιάσεις (44 τίτλοι) Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας ως επένδυση ζωής της Σοφίας Χατζηδημητρίου Συνέντευξη της Σταυρούλας Κάτσου-Καντάνη από την Αγγελική Βαρελλά Book Presentations (44 titles) Nurturing the love of reading as an investment for life by Sophia Hatzidimitriou Interview with Stavroula Katsou-Kantani by Angeliki Varella Marketing, Δημόσιες Σχέσεις και Διαφημίσεις: Πέγκυ Σκουλίδα, Επικοινωνία: Εκδ. Ψυχογιός A.E. Tατοΐου 121, Μεταμόρφωση Τηλ.: Eπιμελητής περιοδικού: Πέτρος Γιαρμενίτης DTP: Σπυριδούλα Βονίτση Το περιοδικό εκδίδεται 4 φορές το χρόνο, τους μήνες Μάρτιο, Ιούνιο, Σεπτέμβριο και Δεκέμβριο Marketing, Public Relations and Advertisments: Peggy Skoulida, Communication: Psichogios Publications S.A. 121, Tatoiou str Metamorfossi Τel.: Copy editor: Petros Yarmenitis DTP: Spyridoula Vonitsi DIADROMES is published four times a year in March, June, September and December Χαρταετοί στον ουρανό (ποιήματα) Έμμετρη επισήμανση της Θέτιδος Χορτιάτη Προκήρυξη 56ου Διαγωνισμού Συγγραφής Παιδικών Βιβλίων Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς (2011) Νέα Προδιαγραφές υποβολής άρθρων στις Διαδρομές Kites in the sky (poems) Commentary in verse by Thetis Hortiati Announcement of the 56th Annual Women s Literary Society Writing Competition (2011) News Submission Guidelines Απαγορεύεται η μερική ή ολική αντιγραφή ή αναπαραγωγή του The reproduction or copy of the contents or structure of this περιεχομένου ή της δομής του περιοδικού αυτού χωρίς την έγγραφη άδεια του magazine, in whole or in part, is prohibited without the written εκδότη ο οποίος διατηρεί όλα τα δικαιώματά του authority of the publisher, who retains all rights ΚΩΔΙΚΟΣ ΕΝΤΥΠΟΥ 3727 Τα ενυπόγραφα κείμενα εκφράζουν τις προσωπικές απόψεις των συγγραφέων τους. The undersigned articles express the personal opinions of their authors.

4 ε π ι σ η μ ά ν σ ε ι ς επισημάνσεις επισημάνσεις ε π ι σ η μ ά ν σ ε ι ς επισημάνσεις επισημάνσεις 4 Νέα Βραβεία από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου Με ιδιαίτερη ικανοποίηση πληροφορήθηκα ότι ο Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου θέσπισε δύο νέα βραβεία για να τιμήσει τις επίτιμες Προέδρους του, δύο μεγάλες κυρίες επί της προεδρίας των οποίων το σωματείο έτυχε μεγάλης αποδοχής και αναγνώρισης από το κράτος, τους εκπαιδευτικούς, τους εκδότες και τους γονείς. Αναφέρομαι στην αείμνηστη Βίτω Αγγελοπούλου και στη Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, που μαζί με τον αείμνηστο Κ. Π. Δεμερτζή κυρίως, αλλά και άλλους, εργάστηκαν σκληρά για να μπουν οι σωστές βάσεις στον Κύκλο, που θα του επέτρεπαν τη μετέπειτα καλή λειτουργία του. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 πυκνώνουν οι νέοι συγγραφείς και εικονογράφοι που έρχονται να ενώσουν τις δυνάμεις τους με τις ήδη υπάρχουσες στο σωματείο. Ανάμεσά τους και η Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, που πρωτοεκλέγεται μέλος του Δ.Σ. το Το 1984, ως Γενική Γραμματέας, πέραν των άλλων υπηρεσιών της, οργανώνει και θέτει σε λειτουργία τη δανειστική βιβλιοθήκη. Η βιβλιοθήκη αυτή λειτουργεί έως σήμερα και τη χρησιμο- τα» και εισηγήθηκε το να σταματήσει ο θεσμός της υποβολής χειρογράφων 5 ποιούν ερευνητές της παιδικής λογοτεχνίας, φοιτητές και συγγραφείς. Το 1986, η Πέτροβιτς, γυναίκα με ιδέες και οράματα, μαζί με το υπόλοιπο Δ.Σ., κατάφεραν ένα σημαντικό επίτευγμα: το να γιορτάζεται και στην Ελλάδα επίσημα και ευρύτατα η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου. Έκτοτε, με ετήσια εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας, γίνονται σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας εκδηλώσεις για το παιδικό βιβλίο και καλούνται συγγραφείς για ομιλίες και άλλες δραστηριότητες. Από το 1996, τον εορτασμό ενίσχυσε ακόμη περισσότερο η συνεργασία της με το ΕΚΕΒΙ και η υποστήρηξη που εξασφάλισε εκ μέρους του. Επίσης, με δικές της ενέργειες η Ελλάδα ανέλαβε την ετοιμασία του υλικού για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου το 1991 και το Ως Γενική Γραμματέας και Πρόεδρος αργότερα, πρωτοστάτησε στην καθιέρωση και οργάνωση ημερίδων, σεμιναρίων και συνεδρίων γύρω από την παιδική λογοτεχνία, όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και σε πόλεις της περιφέρειας, καθώς και στην οργάνωση εκθέσεων εικονογράφησης και βιβλίων για παιδιά με ειδικές ανάγκες. Από το 1978 ως το 2003 συμμετείχε στα διεθνή συνέδρια της ΙΒΒΥ, με δικά της έξοδα τις περισσότερες φορές. Από το 1998 ως το 2003 διετέλεσε εκλεγμένο μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΙΒΒΥ και Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του διεθνούς βραβείου φιλαναγνωσίας ΙΒΒΥ- Asahi. Την ίδια εποχή με δικές της προσπάθειες, ο Κύκλος συνδέθηκε συστηματικότερα με το Κέντρο Τεκμηρίωσης Βιβλίων για παιδιά με ειδικές ανάγκες της ΙΒΒΥ, ενώ με ομιλίες και άρθρα της στις Διαδρομές και άλλα περιοδικά ενημέρωνε το ελληνικό κοινό για σημαντικά θέματα και τάσεις της παιδικής λογοτεχνίας διεθνώς. Το 1988 πρότεινε και πέτυχε την καθιέρωση του Βραβείου «Πηνελόπη Δέλ- για βράβευση από τον Κύκλο. Στη θέση του καθιερώθηκε η ετήσια βράβευση παιδικών και νεανικών βιβλίων που έχουν εκδοθεί την προηγούμενη χρονιά, όπως γίνεται στις προηγμένες χώρες. Με δικές της ενέργειες άρχισε να προβάλλεται συστηματικά η ελληνική παιδική λογοτεχνία στο περιοδικό της ΙΒΒΥ (Bookbird) και να αποστέλλεται τακτικά στη Διεθνή Νεανική Βιβλιοθήκη του Μονάχου σημαντικός αριθμός βιβλίων από τα υποβαλλόμενα στους διαγωνισμούς του Κύκλου. Εξίσου σημαντική υπήρξε και η επίμονη προσπάθειά της να υποβάλλονται ανελλιπώς ανά διετία υποψηφιότητες Ελλήνων δημιουργών παιδικών βιβλίων για τα διεθνή βραβεία «Άντερσεν» και «Janusz Korczak», και αργότερα για το ετήσιο διεθνές βραβείο «Άστριντ Λίντγκρεν». Επίσης, με συνεχή διαβήματα στο ΥΠ.ΠΟ. κατόρθωσε να χρηματοδοτείται τακτικά ο Κύκλος και το σπουδαιότερο να αποκτήσει το 1999 μια αξιοπρεπή στέγη για το γραφείο και τη βιβλιοθήκη του. Με την επιτυχή αυτή προσπάθειά της εξασφαλίστηκε στέγη και για δύο ακόμη συναφή σωματεία, τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά και την Εταιρεία Εικονογράφων «Αίσωπος». Αυτές οι δραστηριότητες της αγαπημένης όλων μας Λότης, είναι μερικές μόνο που διατηρώ στη μνήμη μου, και είμαι βέβαιη ότι μου διαφεύγουν κι άλλες. Ένα όμως είναι βέβαιο και δεν δέχεται την παραμικρή αμφισβήτηση: για τα 30 ολόκληρα χρόνια που υπηρέτησε πιστά τον Κύκλο, το παιδικό βιβλίο και οι δημιουργοί του της οφείλουν πολλά. Αυτά τα λίγα, για να μην ξεχνάμε τους πνευματικούς εργάτες που ανιδιοτελώς έδωσαν χρόνο από τη ζωή τους για το καλό της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας. Λίτσα Ψαραύτη

5 6 ο εικονογράφος του τεύχους ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Γεννήθηκα στα Χανιά της Κρήτης. Σπούδασα στη Σχολή Γραφικών Τεχνών και Καλλιτεχνικών Σπουδών Τμήμα Γραφιστικής. Θέμα της πτυχιακής μου ήταν το κινούμενο σχέδιο. Δημοσίευσα γελοιογραφίες και σκίτσα σε αρκετά έντυπα και εφημερίδες. Δίδαξα στα ΤΕΙ Αθηνών, στη Σχολή Γραφικών Τεχνών και Καλλιτεχνικών Σπουδών (Τμήμα Γραφιστικής) για δύο χρόνια καθώς και σε άλλες ιδιωτικές σχολές γραφιστικής και σχεδίου, όπως και σε γυμνάσια και λύκεια. Με την εικονογράφηση παιδικών βιβλίων ασχολούμαι εδώ και περίπου 20 χρόνια. Έχω εικονογραφήσει περίπου 140 βιβλία λογοτεχνίας, γνώσεων και δραστηριοτήτων, που έχουν εκδοθεί από πολλούς εκδοτικούς οίκους καθώς και από τον Οργανισμό Έκδοσης Διδακτικών Βιβλίων (Ο.Ε.Δ.Β.) και το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Τελευταία, εικονογραφώ δικά μου κείμενα και ιδέες παιδικών βιβλίων. ΛΟΤΗ ΠΕΤΡΟΒΙΤΣ-ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ Κάθε νεράιδα και δουλειά εικον.: Δήμητρα Ψυχογυιού Σελ. 56 4,59 e Σελ ,85 e ΕΛΕΝΗ ΔΙΚΑΙΟΥ H δημιουργία του κόσμου και οι δώδεκα θεοί του Oλύμπου εικον.: Λουίζα Καραγεωργίου EKΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ ΝΕΟΙ ΤΙΤΛΟΙ Σελ ,00 e! Σελ ,58 e ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΒΑΡΕΛΛΑ Φιλία σε τέσσερις... ρόδες εικον.: Κατερίνα Χαδουλού ΛΙΤΣΑ ΨΑΡΑΥΤΗ Το κόκκινο σουτζουκάκι εικον.: Ελίζα Βαβούρη

6 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 2 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2011 του πειρατή, 1982), Kallis härra Q (Αγαπητέ Κύριε Q, 1992) και Presidendilood 9 8 ΗΠαγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα (Ιnternational Board on Books for Young People ΙΒΒΥ) το Από τότε, κάθε χρόνο, ένα διαφορετικό εθνικό τμήμα της οργάνωσης αυτής ετοιμάζει ένα μήνυμα και μια αφίσα, που διανέμονται σε όλο τον κόσμο, με σκοπό να τονίσουν την αξία των βιβλίων και της ανάγνωσης και να ενθαρρύνουν τη διεθνή συνεργασία για την ανάπτυξη και τη διάδοση της παιδικής λογοτεχνίας. Το 2011 υπεύθυνο για το υλικό του εορτασμού είναι το Τμήμα της Εσθονίας. Το μήνυμα έγραψε η πολυβραβευμένη Εσθονή συγγραφέας Aino Pervik, που γεννήθηκε στην Εσθονία το Έχει γράψει 47 βιβλία για παιδιά, από τα οποία τα πιο γνωστά είναι τα: Arabella mereröövli tütar (Αραμπέλα, η κόρη (Ιστορίες για τον πρόεδρο, 2009). Έργα της έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, στα Γερμανικά, στα Ιαπωνικά, στα Λιθουανικά και στα Ρωσικά. Την αφίσα φιλοτέχνησε ο Εσθονός εικονογράφος Jüri Mildeberg, που γεννήθηκε στο Ταλίν το Έχει εικονογραφήσει έως τώρα 20 βιβλία, ενώ έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία και διακρίσεις. Οι εικονογραφήσεις του αποπνέουν ζεστασιά, χιούμορ και μυστήριο. Σε όλες τις χώρες, τα παιδιά, οι συγγραφείς, οι εικονογράφοι, οι μεταφραστές, οι βιβλιοθηκάριοι, οι εκδότες και οι εκπαιδευτικοί γιορτάζουν την παγκόσμια αυτή ημέρα με διάφορες εκδηλώσεις σε σχολεία, βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία, πλατείες και άλλους χώρους, δείχνοντας έτσι την αγάπη και το ενδιαφέρον τους για τα βιβλία και την ανάγνωση. Στην Ελλάδα, όπως κάθε χρόνο, το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ/Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου φρόντισε να μεταφραστεί το μήνυμα στα ελληνικά και παρότρυνε τους φορείς που ενδιαφέρονται για τα παιδιά και τα βιβλία τους να συμβάλουν στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου. H αφίσα με το μήνυμα τυπώθηκε στα ελληνικά με χορηγό τις εκδόσεις Πατάκη και διανέμεται με τη φροντίδα τους. Η αφίσα της ΙΒΒΥ για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, 2011.

7 TO MΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΤΗΤΑ (ΙΒΒΥ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ [ ] ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΘΥΜΑΤΑΙ» Δύο τ, Απρίλη κοινών ανθρώπων. Τα βιβλία με διηγήματα «θυμούνται» πράγματα που δεν μπορεί να βρει κανείς Aino Pervik (Eσθονία) «Ό ταν ο Άρνο και ο πατέρας του έφτασαν στο σχολείο, τα μαθήματα είχαν ήδη αρχίσει». Στην πατρίδα μου την Εσθονία όλοι σχεδόν ξέρουν απέξω αυτή τη φράση. Είναι η πρώτη γραμμή από ένα βιβλίο με τίτλο Η Άνοιξη. Κυκλοφόρησε το 1912 και ήταν γραμμένο από τον Εσθονό συγγραφέα Oskar Luts ( ). Η Άνοιξη μιλά για τη ζωή των μαθητών ενός ενοριακού σχολείου στην Εσθονία στα τέλη του 19ου αιώνα. Ο Oskar Luts έγραφε για τη δική του παιδική ηλικία. Ο Άρνο του βιβλίου είναι στην πραγματικότητα ο Oskar Luts όταν ήταν παιδί. Οι ερευνητές μελετούν παλιά ντοκουμέντα και με βάση αυτά γράφουν την ιστορία των βιβλίων. Τα ιστορικά βιβλία μιλούν για περιστατικά που έχουν συμβεί, αλλά σ αυτά τα βιβλία δεν είναι πάντα ξεκάθαρο το πώς ήταν η ζωή των σε παλιά ντοκουμέντα. Για παράδειγμα, δεν μπορούν να μας πουν πώς σκεφτόταν ένα παιδί σαν τον Άρνο όταν πήγαινε σχολείο πριν από εκατό χρόνια, ή τι ονειρεύονταν τα παιδιά εκείνο τον καιρό, τι τα φόβιζε ή τι τα έκανε να νιώθουν ευτυχισμένα. Το βιβλίο «θυμάται» επίσης τους γονείς των παιδιών, «θυμάται» σε ποιους ήθελαν να μοιάσουν τα παιδιά τους και τι μέλλον προσδοκούσαν γι αυτά. Μπορούμε, βέβαια, και σήμερα να γράψουμε βιβλία για παιδιά μιας παλιάς εποχής, και συχνά τέτοια βιβλία είναι συναρπαστικά. Ωστόσο, ένας σύγχρονος συγγραφέας δεν μπορεί να γνωρίζει πραγματικά τις μυρωδιές και τις γεύσεις, τους φόβους και τις χαρές του μακρινού παρελθόντος. Ο σύγχρονος συγγραφέας γνωρίζει ήδη τι επακολούθησε και πώς εξελίχθηκε το μέλλον των ανθρώπων. Το βιβλίο «θυμάται» το χρόνο κατά τον οποίο γράφτηκε. Από τα βιβλία του Κάρολου Ντίκενς μπορούμε να καταλάβουμε πώς ήταν πραγματικά η ζωή ενός αγοριού στους δρόμους του Λονδίνου στα μέσα του 19ου αιώνα τον καιρό του Όλιβερ Τουίστ. Με τα μάτια του Ντέιβιντ Κόπερφιλντ (τα μάτια του Ντίκενς εκείνη την εποχή) βλέπουμε όλων των ειδών τους χαρακτήρες που ζούσαν στην Αγγλία στα μέσα του 19ου αιώνα πώς ήταν οι σχέσεις τους και το πώς οι σκέψεις και τα συναισθήματά τους επηρέαζαν τις σχέσεις αυτές. Επειδή ο Ντέιβιντ Κόπερφιλντ ήταν σε μεγάλο βαθμό ο ίδιος ο Κάρολος Ντίκενς, δεν είχε ανάγκη ο συγγραφέας να φανταστεί αυτά που έγραφε, αφού τα ήξερε ήδη. Τέλος, από ένα βιβλίο είναι που μαθαίνουμε πώς ήταν για τον Τομ Σόγιερ, τον Χάκλμπερι Φιν και το φίλο τους τον Τζιμ το να ταξιδεύουν στον ποταμό Μισισιπή στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ο Μαρκ Τουέιν έγραψε για τις περιπέτειές τους. Γνώριζε πολύ καλά τι σκέφτονταν οι άνθρωποι της εποχής εκείνης για τους άλλους, εφόσον ζούσε ανάμεσα σε τέτοιους ανθρώπους. Ήταν ένας από εκείνους. Στα έργα τα λογοτεχνικά, οι πιο ακριβείς περιγραφές προσώπων του παρελθόντος είναι εκείνες που γράφτηκαν την εποχή που ζούσαν οι παλαιοί εκείνοι άνθρωποι. Το βιβλίο «θυμάται». Μετάφραση: Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου Γύριζε, γύριζε, τρελή μου ανέμη! Ένα χαμόγελο στα χείλη τρέμει. Τον βλέπω να ρχεται από να αστέρι. Βιβλίο ολάνοιχτο κρατάει στο χέρι. Να τ ασχημόπαπο! Μάγοι, νεράιδες, οι μπαλωματήδες του, οι πραματευτάδες... Σειρήνες, μάγισσες, κύκνοι κι αηδόνια. Αχ, παραμύθια μου, λιώστε τα χιόνια! Και να την η άνοιξη! Γελούν τα χείλη. Χαρές παιδιάστικες, δύο τ Απρίλη. Δική σου η άνοιξη. Φως πέρα ως πέρα... Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, καλή σου μέρα! Ντίνα Χατζηνικολάου

8 12 ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΕ ΚΟΜΙΚΣ Μαριάννα Μίσιου Διδάσκουσα στο Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού Πανεπιστημίου Αιγαίου Η Linda Hutcheon, στην εισαγωγή του βιβλίου της Α theory of Adaptation αναφέρει ότι η διασκευή είναι ένα φαινόμενο που δεν μπορεί να περιοριστεί σε μερικά μόνο μέσα, αλλά περιλαμβάνει κάθε δυνατή μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης (Hutcheon, 2009:xi). Ωστόσο, στον κατάλογό της δεν συμπεριλαμβάνονται τα κόμικς και το σχετικά νέο εκκολαπτόμενο είδος του γραφιστικού μυθιστορήματος (graphic novel) 1. Σήμερα, τα κόμικς χαίρουν ευρείας αποδοχής, ενώ βρισκόμαστε μπροστά στο εκδοτικό φαινόμενο του μετασχηματισμού μεγάλου αριθμού κλασικών λογοτεχνικών έργων στη μορφή των κόμικς ή των γραφιστικών μυθιστορημάτων. Η σχέση κόμικς και λογοτεχνίας είναι μακρόχρονη και θυελλώδης. Και ενώ έχει παρέλθει ο καιρός όπου τα κόμικς θεωρούνταν ως παραλογοτεχνία, νεολογισμοί όπως γραφιστικό μυθιστόρημα (graphic novel) ή τέχνη της ακολουθίας (sequential art) αντικατοπτρίζουν ακριβώς τις δυσκολίες στο να γίνουν αντιληπτά τα κόμικς έξω από το λογοτεχνικό σύμπαν. Η λογοτεχνία εστιάζει όλο και πιο πολύ το ενδιαφέρον της στα κόμικς, που πλέον προσαρτώνται σε μια από τις εκφάνσεις της. Είναι άλλωστε σήμερα κοινά αποδεκτό ότι η εικόνα μπορεί να προσφέρει πολλά σε μια διήγηση, ενώ η παρουσία της δεν στερεί κατ ανάγκη τον αναγνώστη από τις δικές του νοητικές αναπαραστάσεις. Για παράδειγμα αναφέρουμε την αξία που επιφέρουν στο κείμενο τα σχέδια του Saint-Exupery και που έχουν γίνει ακόμα πιο εμβληματικά από την ιστορία του αγαπημένου Μικρού Πρίγκιπα. Η αύξηση του αριθμού των μεταμορφώσεων δικαιολογείται εν μέρει

9 14 από τον ανταγωνισμό μεταξύ των εκδοτικών οίκων. Άλλοι λόγοι σχετίζονται με την εκρηκτική εξάπλωση των κόμικς και τον μεγάλο αριθμό των διαθέσιμων καλλιτεχνών. Δικαιολογείται επίσης από τη δημοτικότητα που απολαμβάνουν σήμερα τα κόμικς στον τομέα της εκπαίδευσης (Μίσιου, 2010: ). Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι στη Γαλλία τα κόμικς έχουν μπει επίσημα στο αναλυτικό πρόγραμμα της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και μάλιστα στο μάθημα της λογοτεχνίας. Στην Ελλάδα τα κόμικς χρησιμοποιούνται από όλο και περισσότερους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης, για την προώθηση διαφόρων διδακτικών στόχων, όπως μπορεί κανείς εύκολα να διαπιστώσει από μια περιήγηση στο διαδίκτυο. Η πρακτική του μετασχηματισμού ενός έργου σε εικόνες παρατηρείται ήδη στις αρχές του 19ου αιώνα. Για παράδειγμα, στις εικόνες του Επινάλ αποτυπώνονται στιγμές από τους μύθους του La Fontaine ή την ιστορία του Δον Κιχώτη. Αλλά η πρώτη πραγματική απόπειρα απόδοσης ενός έργου σε ακολουθία εικόνων σημειώνεται το 1810, όταν ο Ελβετός Francois-Aimé-Louis Dumoulin δημοσίευσε ένα βιβλίο με εκατόν πενήντα χαρακτικά. Οι εικόνες αυτές σχηματίζουν μια αδιάκοπη σειρά με θέμα τα ταξίδια και τις περιπέτειες του Ροβινσώνα Κρούσου, ενώ το πρωτότυπο κείμενο του Daniel Defoe απουσιάζει. μια εικονιστική αφήγηση, παρατηρούνται αδυναμίες στη δομή, που παρουσιάζεται ανίσχυρη. Ο Dumoulin αντιμετώπισε προβλήματα που σχετίζονται με την ιδιαίτερη αφήγηση των κόμικς, όπως η γνώση της «γραμματικής» του μέσου, οι επιλογές στην κατανομή του χωρόχρονου και του ρυθμού ανάμεσα στη λεκτική και την οπτική ιστορία, καθώς και η ιεράρχηση των μεταδιδόμενων πληροφοριών (Renonciat, 2003). Το πρόβλημα της οικοδόμησης ενός «κειμένου», που θα έκλεινε τα κενά από την παράθεση ασυνεχών εικόνων και θα οδηγούσε σε μια ανάγνωση με ρευστότητα και συνοχή, θα έβρισκε τη λύση του το στις πρώτες ιστορίες του επίσης Ελβετού Toepffer, πατέρα των ευρωπαϊκών κόμικς. Όπως και να χει, το εγχείρημα του Dumoulin θεωρείται ότι αντιπροσωπεύει την πρώτη απόπειρα προσαρμογής μιας λεκτικής αφήγη- σης σε αφήγηση με εικόνες (Horn, 1991:62). Πολύ αργότερα, τo 1927, ο Ταρζάν του Edgar Rice Burroughts μεταφέρεται σε κόμικς, σε σχέδια του Hal Forster και γνωρίζει τεράστια επιτυχία. Το 1941, στο πλαίσιο των «εκπαιδευτικών» κόμικς, που παρουσιάζονται ως λύση στο γνωστό πρόβλημα της δαιμονοποίησης των κόμικς κατά τη δεκαετία του , ο εκδότης Albert Kanter εκδίδει κλασικά λογοτεχνικά έργα σε μορφή κόμικς (Nyberg, 1998:7-8). Πρόκειται για τη σειρά Classic Comics, που το 1947 μετονομάστηκε σε Classics Illustrated, τα γνωστά και στην Ελλάδα «Κλασικά Εικονογραφημένα». Την επόμενη χρονιά, το 1942, ο Max Gaines παρουσίασε στο αναγνωστικό κοινό αποσπάσματα της Βίβλου σε εικόνες, στη σειρά Pictures Stories from the Bible. Μάλιστα, κάθε ιστορία συνοδευόταν από ένα προλογικό σημείωμα με τις απαραίτητες αναφορές για την εύρεσή της στο πρωτότυπο κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης. Για να αναφερθούμε στον 21ο αιώνα και για να αποτυπώσουμε την περιρρέουσα ατμόσφαιρα σχετικά με το θέμα του μετασχηματισμού κλασικών λογοτεχνικών έργων σε κόμικς, θα αναφέρουμε την περίπτωση των μεγάλων εκδοτικών οίκων της Γαλλίας, χώρας με σημαντική παράδοση στην Ένατη Τέχνη. Το 2007, ο εκδοτικός οίκος Delcourt δημιουργεί μια εξειδικευμένη σειρά που την ονομάζει Ex-Libris, με κύριο μέλημα «το σεβασμό στο αρχικό έργο και τη Όπως είναι αναμενόμενο, καθώς ο Dumoulin προσπαθεί να συνθέσει ex nihilo σκηνοθεσία». Η σειρά αποτελείται από μεταφορές έργων των Βολταίρου, Κάφ- 15 κα, Ουγκό, Δουμά, Μολιέρου, Μαίρης Σέλλεϋ, κ.ά. Στα ίδια βήματα, ο οίκος Gallimard δημιουργεί τη σειρά Fétiche, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων μεταφορές των έργων των Σεντ Εξυπερύ, Βερν, Ρεϋμόν Κενώ, Αλμπέρ Καμύ. Και ο οίκος Glénat επενδύει στη συλλογή Romans de toujours en BD. Σκοπός της συλλογής είναι να «διαδώσει σε ευχάριστη και σύγχρονη μορφή το θησαυρό της παγκόσμιας μυθιστορηματικής λογοτεχνίας». Μάλιστα η συλλογή αυτή, που αριθμεί 50 βιβλία, είναι μέρος της εκστρατείας διάσωσης και διάδοσης της παγκόσμιας λογοτεχνικής κληρονομιάς, στην οποία συμμετέχει μεταξύ άλλων και η Unesco. Και εδώ παρατηρείται η έγνοια για το σεβασμό στο πρωτότυπο έργο, ενώ «η ομορφιά και η δύναμη του σχεδίου θα προσθέσει στην ένταση του ονείρου». Επιπλέον, στο τέλος κάθε άλμπουμ παρατίθεται παράρτημα με πληροφορίες για το συγγραφέα, το έργο, την ιστορική περίοδο του μυθιστορήματος, την οικονομική και κοινωνική ζωή της εποχής, καθώς και ένα λεξικό σε 6 γλώσσες (!) γι αυτούς που μαθαίνουν τη γαλλική ως ξένη γλώσσα. Αναδεικνύεται έτσι η διάσταση της πολιτισμικής μεταβίβασης, που ενέχεται σε κάθε διασκευή (Stephens & McCallum, 1998). Και αν οι προηγούμενοι οίκοι πρεσβεύουν την πιστότητα στο αρχικό έργο, ο οίκος Gallimard τάσσεται υπέρ μιας μεγαλύτερης ελευθερίας. Στην παρουσίαση της συλλογής αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Aνοίγουμε στους δημιουργούς κόμικς την πρόσβαση στα λογοτεχνικά μας θεμέλια. Κάθε ένας επιλέγει ένα κείμενο. Μια παιδική ανάμνηση ή μια τωρινή ανακάλυψη, ένα μεγάλο κλασικό έργο, ένα ξεχασμένο αριστούργημα ή ένα σύγχρονο έργο. Όπως και να χει, ένα κείμενο που (ο δημιουργός) αγαπά, που θέλει να εξυμνήσει με τον τρόπο του και που γνωρίζει ότι μπορεί να το μετατρέψει σε ένα καλό κόμικς. Το οικειοποιείται με τα δικά του εργαλεία: το σχέδιο, τα καρέ, τα μπαλόνια, τις ακολουθίες. Δουλεύει, ερμηνεύει, επαναγράφει με τον δικό του υποκειμενικό τρόπο. Ο συγγραφέας τώρα είναι αυτός [...]». Αναφέρουμε επίσης

10 τη λογοτεχνία. Αν ένα κόμικς εισάγεται στη σχολική τάξη, συνήθως δεν είναι για να αποδοθεί εικονιστικά ό,τι θα έλεγαν οι λέξεις. Συχνά η ποίηση που τον οίκο Casterman που με τη σειρά Rivages μεταφέρει σε κόμικς τα roman noir των Pelot, Thomson, Lehane, ενώ χαρακτηρίζει ως «γεγονός» τη μεταφορά της λογοτεχνίας σε οπτική μορφή. Τέλος, και άλλοι εκδοτικοί οίκοι βάζουν το δικό τους λιθαράκι στη σχέση κόμικς-λογοτεχνίας, χωρίς ωστόσο να κατηγοριοποιούν τα βιβλία τους σε ιδιαίτερες συλλογές. Είναι αυτονόητο ότι η έντονη κινητικότητα που παρατηρείται στο πεδίο του μετασχηματισμού κλασικών έργων σε κόμικς δεν είναι προνόμιο της Γαλλίας, αλλά αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο. Στις διασκευές κλασικών έργων, και ιδιαίτερα σ αυτές όπου ο εννοούμενος αναγνώστης είναι παιδί, αποδίδεται μια μορφωτική λειτουργία, καθώς θεωρούνται ως μέσα εκλαΐκευσης της γνώσης (Καλκάνη, 2004:60). Έτσι, ο οίκος Delcourt προτείνει και ένα παιδαγωγικό συμπλήρωμα των διασκευών του, κάτι που δεν κάνει για τα άλλα βιβλία της συλλογής του. Και ο οίκος Gallimard προτρέπει τους εκπαιδευτικούς να συμβουλεύονται τον τρόπο χρήσης της συλλογής Fétiche στον ηλεκτρονικό ιστότοπο, που είναι αφιερωμένος σε αυτούς. Σήμερα τα κόμικς θεωρούνται «τελευταίο οχυρό εναντίον του αναλφαβητισμού» (Groensteen,1998:15). Υπό το πρόσχημα ότι το παιδί οδηγείται στην ανάγνωση μέσω των εικόνων και ότι ευκολότερα προσεγγίζει την εικόνα παρά το κείμενο, τα κόμικς υφίστανται μια ατέρμονη σύγκριση με για το ίδιο το άλμπουμ, για το γραφιστικό και αφηγηματικό ταλέντο του δημιουργού, αλλά γιατί ο/η εκπαιδευτικός υπολογίζει ότι θα οδηγήσει τα παιδιά προς τη λογοτεχνία με τη βοήθεια των κόμικς. Αλλά στην πρωτότυπή τους μορφή μυθιστόρημα και κόμικς είναι πολύ κοντά. Και τα δύο έργα ενέχουν αισθητική και καλλιτεχνική αξία, αποτελούν αφηγήσεις, τυπώνονται σε χαρτί και διαβάζονται, το καθένα φυσικά με τους δικούς του τρόπους. Από όλα τα παραπάνω αναδύονται διάφορα ερωτήματα. Είναι η μεταφορά λογοτεχνικών έργων σε κόμικς μια μέθοδος αύξησης των πωλήσεων, με το να ανακυκλώνουν οι εκδοτικοί οίκοι ένα κλασικό έργο σε άλλη μία μορφή; Είναι ένας τρόπος για να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε πιο «δύσκολα» κείμενα; Τα κόμικς σε διασκευή μπορούν να αναπτύξουν το ενδιαφέρον για τη λογοτεχνία; Ποιο το κέρδος για ένα λογοτεχνικό έργο να παρουσιάζεται σε μορφή κόμικς; Και αντιστρόφως: υπάρχουν απώλειες και ποιες όταν μια ιστορία γραμμένη με λόγια μεταφέρεται σε εικόνες; Εύλογο είναι ότι οι προβληματισμοί αυτοί δεν αφορούν μόνο τα κόμικς, αλλά αποτελούν βασικό θέμα κάθε μεταφοράς ενός πρωτότυπου έργου σε μια άλλη, οποιαδήποτε μορφή. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τις διασκευές σε κόμικς, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά το θέμα της πιστότητας στο αρχικό έργο, καθώς οι λέξεις του πρωτότυπου οφείλουν να μετασχηματιστούν σε εικόνες, κύριο όχημα αυτού του τρόπου έκφρασης. Το ενδιαφέρον λοιπόν μιας τέτοιου είδους μεταμόρφωσης έγκειται στο κατά πόσο οι εικόνες μπορούν ή και οφείλουν να είναι πιστές στο αρχικό κείμενο και τι επιπτώσεις έχει η προσκόλληση ή η απομάκρυνση από αυτό στην αξία του δευτερογενούς κειμένου. Με ποια κριτήρια κρίνεται μια διασκευή σε κόμικς, όταν αυτό, εξαιτίας της λιτότητας και της μορφής του δεν μπορεί να διατηρήσει πολλά από το ύφος ή την πολυπλοκότητα του πρωτότυπου; Φαίνεται ότι το όλο ζήτημα σχετίζεται με τον περιορισμό ή όχι της καλλιτεχνικής δημιουργικότητας σε συνάρτηση με το σεβασμό και την πιστότητα στο πρωτογενές έργο. Θα προσπαθήσουμε λοιπόν να ανιχνεύσουμε ορισμένες από τις πολυπρισματικές διαστάσεις του θέματος στις παραγράφους που ακολουθούν. Προφανώς, η ανάγνωση ενός λεκτικού κειμένου και η ανάγνωση ενός κόμικς είναι δύο πολύ διαφορετικές εμπειρίες. Οι διασκευές σε κόμικς προβάλλουν ένα πεδίο έκφρασης που δεν χρησιμοποιεί ούτε τους ίδιους κώδικες ούτε την ίδια γλώσσα με τις καθαρά λεκτικές αφηγήσεις. Οι εικόνες αποτελούν σημαντική πηγή πληροφοριών (Nodelman, 2007: ), ενώ συχνά δεν συμπεριλαμβάνονται στο αρχικό λεκτικό κείμενο που πρόκειται να μεταμορφωθεί σε κόμικς. Αναφέρουμε, για παράδειγμα, τα κοστούμια εποχής, την αρχιτεκτονική, τη διακόσμηση, την αναπαράσταση του πλήθους. Είναι λοιπόν εύλογο ότι ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται αμεσότερα το στιλ του διασκευαστή εικονογράφου, ενώ η λογοτεχνική ποιότητα του διασκευαζόμενου συγγραφέα επισκιάζεται. Επιπλέον, όταν πρόκειται για περιγραφή λεπτών συναισθηματικών αποχρώσεων, ενώ ένα μυθιστόρημα θα περιέγραφε με λέξεις τα αισθήματα του χαρακτήρα, στα κόμικς η προσπάθεια του δημιουργού επικεντρώνεται στο να τα δει ο αναγνώστης. Εκφράσεις του προσώπου, στάση του σώματος, ιδεογράμματα, χρώμα και άλλες τεχνικές επιστρατεύονται αναδύεται από ένα λογοτεχνικό έργο διαχέεται στην ομορφιά της εικόνας. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της απόδοσης ενός τοπίου, είναι περιττό να περιγραφεί και με λόγια, αφού ο αναγνώστης το βλέπει μπροστά του. Τότε, η εικόνα έχει υποδηλωτική δύναμη και τα λόγια φαίνονται περιττά. Από τις παραμέτρους που θα πρέπει να συνεξεταστούν, είναι και αυτή των δεσμεύσεων και των περιορισμών που επιβάλλονται από την τυπική μορφή του είδους, όπως για παράδειγμα ο αριθμός των σελίδων. Και ενώ στο μυ-

11 18 θιστόρημα δεν υπάρχουν τέτοιες δεσμεύσεις, στα κόμικς, τουλάχιστον στην παραδοσιακή μορφή των 44 ή 46 σελίδων, υφίσταται αυτή η πίεση, με αποτέλεσμα ο δημιουργός να πρέπει να προσαρμόσει τη διήγησή του ανάλογα. Επίσης, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τον τρόπο ανάγνωσης των κόμικς, που διαβάζονται είτε γραμμικά είτε πανοραμικά. Ο διασκευαστής θα πρέπει να λάβει υπόψη του την παράμετρο αυτή στην επιλογή του ρυθμού της διήγησης, που αναγκαστικά θα διαφοροποιηθεί από το ρυθμό του πρωτότυπου έργου. Ο ρυθμός του αρχικού κειμένου θα πρέπει να προσαρμοστεί στον διαθέσιμο χώρο της σελίδας του κόμικς. Έτσι, ενώ σε ένα μυθιστόρημα το κείμενο της κάθε σελίδας κόβεται τυχαία για να ακολουθήσει η επόμενη, στα κόμικς η τελευταία βινιέτα κάθε σελίδας περιλαμβάνει ένα στοιχείο έκπληξης και προτρέπει τον αναγνώστη να γυρίσει τη σελίδα. Η διευθέτηση των βινιετών πάνω στη σελίδα είναι προϊόν επίπονου ντεκουπάζ και δεν γίνεται τυχαία. Στην περίπτωση λοιπόν της προσαρμογής ενός λογοτεχνικού έργου σε κόμικς, η εξάλειψη πολλών από τα στοιχεία του πρωτότυπου φαίνεται να είναι σχεδόν επιβεβλημένη. Αλλά το σημαντικότερο κριτήριο που περιορίζει έναν κομίστα, είναι η ικανότητά του να μετατρέψει μια ιδέα σε σχέδιο. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από τους σεναριογράφους που συνεργάζονται με σχε- διαστές για την εικονιστική απόδοση του σεναρίου τους. Έτσι, οι σεναριογρά- τη συναισθηματική κατάσταση, τις χειρονομίες, τα λόγια ενός χαρακτήρα που 19 φοι αποφεύγουν να περιγράφουν αφηρημένες ιδέες ή έννοιες που δύσκολα μεταφέρονται σε εικόνες, κάτι που δεν ισχύει σε ένα λογοτεχνικό έργο. Η δοσολογία κειμένου και εικόνας καθώς και οι μεταξύ τους σχέσεις είναι ένα κομβικό ζήτημα για την καλλιτεχνική αρτιότητα στα κόμικς. Καθώς συνδυάζουν κείμενο και εικόνα, τα κόμικς διαπραγματεύονται ανάμεσα σ αυτούς τους δύο κώδικες και τον ιδιαίτερό τους τρόπο μετάδοσης και παρουσίασης της πληροφορίας (Saraceni, 2003:29). Το νόημα απορρέει μόνο μέσα από τη συνεργασία τους και την ενεργή συμμετοχή του αναγνώστη. Αλλά, αν μια διασκευή, για να είναι καλή, οφείλει να παραμένει πιστή στο πρωτότυπο, τότε, όταν μιλάμε για κόμικς, ελλοχεύει ο κίνδυνος, η σχέση εικόνας και κειμένου να γίνει καθαρά πλεοναστική, αφού το σχέδιο θα αποτελούσε μια πιστή οπτική μετάφραση των λέξεων του πρωτότυπου έργου. Κάθε προσπάθεια δηλαδή να διατηρηθεί ολόκληρο το κείμενο ενός πρωτογενούς έργου θα ανάγκαζε πιθανώς τον εικονογράφο να επαναλαμβάνει συνεχώς με τις εικόνες του αυτό που ήδη έχουν πει οι λέξεις. Στην περίπτωση αυτή το έργο κινδυνεύει να υποβιβαστεί, αφού ελαττώνονται οι δυνατότητες καλλιτεχνικής εκμετάλλευσης του νέου μέσου. Επιπλέον, είναι γνωστό ότι κάθε λογοτεχνικό έργο ανοίγεται σε πολλαπλές ερμηνείες, γεγονός που καθιστά το κριτήριο της πιστότητας στο αρχικό κείμενο εξαιρετικά αδύναμο. Πόσο μάλλον όταν εμπλέκεται και ένας διαφορετικός σημειωτικός τρόπος. Για παράδειγμα αναφέρουμε την έκφραση, πρέπει να αλλάξουν μορφή και να συμπυκνωθούν με οπτικά μέσα. Συνεχίζοντας, οι αφηγηματικές τεχνικές της εστίασης και της οπτικής γωνίας θέτουν

12 και αυτές τους δικούς τους όρους κατά τη μεταφορά ενός κειμένου σε κόμικς. Η φωνή του αφηγητή συνήθως χάνεται, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πρωτοπρόσωπη αφήγηση, που σχεδόν αναπόφευκτα μεταφέρεται ως μια τριτοπρόσωπη εικονιστική αφήγηση. Και ο χωρόχρονος επιφέρει τις δικές του δεσμεύσεις. Για παράδειγμα, ο χώρος στα κόμικς λειτουργεί διαφορετικά από το χώρο στα μυθιστορήματα, ανάλογα με το δημιουργό. Μερικοί καλλιτέχνες τείνουν να δουλεύουν σε μικρότερες υποδιαιρέσεις της σελίδας, ενώ άλλοι αρέσκονται στο να απλώνουν το σχέδιό τους σε όλο τον διαθέσιμο χώρο της σελίδας. Στο παραπάνω πλαίσιο, διάφοροι μελετητές αλλά και δημιουργοί κόμικς επισημαίνουν ότι θα ήταν περισσότερο ουσιώδες να αναρωτηθούμε για την πειστικότητα κάθε μετασχηματισμού λεκτικής αφήγησης σε οπτική, παρά για την πιστότητά της. Έτσι, ο σεναριογράφος Jean David Morvan, που εξειδικεύεται στις διασκευές σε κόμικς, αναφέρει ότι «η διασκευή είναι μια σεναριογραφική άσκηση, κατά την οποία πρέπει να μεταφέρουμε δίχως να προδώσουμε, να εφεύρουμε τεχνικές που θα αποδώσουν καλύτερα το όραμα του συγγραφέα, παράλληλα με το όραμα του διασκευαστή» (Boileau, 2007). Σύμφωνα με τον Vanderbeke, μια καλή διασκευή αποτελεί μια μορφή διαλόγου με το πρωτότυπο, ως διαφορετική εκδοχή, ως σχόλιο ή ως «δεύτερη επίσκεψη» (re- visitation) (Vanderbeke, 2010:107). Στην ίδια γραμμή, ο Inge υποστηρίζει ότι Groesteen, Th. (1998), La bande dessinée en France, Ministère des affaires étrangères, ADPF/ κάθε έργο πρέπει να αποτιμάται με όρους των ιδιαίτερων αισθητικών δυνατοτήτων, εγγενών του κάθε μέσου. Χρησιμοποιώντας το παράδειγμα του κινηματογράφου, αναφέρει ότι μια εξαιρετική ταινία μπορεί να προέλθει από ένα κακό μυθιστόρημα και ότι ένα αξιόλογο μυθιστόρημα δεν είναι απαραίτητο να γίνει μια επιτυχημένη ταινία, αν δεν υπάρχει δέσμευση στην οπτική τέχνη της κινούμενης εικόνας του μέσου (Inge, 2000: ). Τέλος, ο Tabackhnik πιστεύει ότι η «δημιουργική αποχώρηση» από την πηγή, δηλαδή η πρωτοτυπία και η καινοτομία της διασκευής μέσα από αξιοσημείωτες χρήσεις των τεχνικών της οπτικοποίησης και έκφρασης του υποκειμενικού στιλ έχει τη δύναμη να οδηγήσει σε επιτυχημένα δευτερογενή έργα (Tabachnik, 2010). Συνεχίζει λέγοντας ότι η διασκευή μπορεί να είναι πετυχημένη ακόμα και όταν προκαλείται η έννοια της πιστότητας, με την προϋπόθεση ότι το δευτερογενές έργο συνομιλεί με την πηγή και προσφέρει ερμηνευτικά σχόλια. Καταλήγοντας, θα λέγαμε ότι θα ήταν άδικο για τα κόμικς να κρίνουμε το αποτέλεσμα της νέας εκδοχής, που παρουσιάζουν, μόνο με κριτήρια πιστότητας προς το πρωτότυπο έργο. Η διασκευή θα πρέπει να αποτιμάται με όρους της επιτυχίας της ως κόμικς και το πώς δημιουργικά χρησιμοποιεί, επεκτείνει, απελευθερώνει τις καλλιτεχνικές και τεχνικές δυνατότητες του μέσου, ως μορφή δημιουργικής έκφρασης. Η διασκευή κάθε έργου σε ένα οποιοδήποτε είδος ή μέσο έχει τις δικές της τεχνικές ή μορφικές απαιτήσεις. Οι διασκευές μυθιστορημάτων σε κόμικς εγείρουν ζητήματα αισθητικής, που οι καλλιτέχνες καλούνται να λύσουν. Το πώς ένας καλλιτέχνης διηγείται μια ιστορία σε κόμικς εγγενώς διαφέρει από το πώς ένας μυθιστοριογράφος λέει την ίδια ιστορία. Τα κόμικς είναι τέχνη και κάθε απόπειρα πιστότητας στο πρωτότυπο έργο μπορεί να οδηγήσει σε καλλιτεχνική αστοχία. Για να είναι πετυχημένη μια μεταφορά σε κόμικς, θα πρέπει να μην αντιμετωπίζεται ούτε ως αντικείμενο μετάβασης ούτε ως αντικείμενο αντικατάστασης, αλλά ως δυναμική προέκταση του αρχικού έργου, χωρίς υποδούλωση αλλά και χωρίς έπαρση. Σημασία έχει τα δύο έργα να συναντηθούν και να συνομιλήσουν. Η καλή διασκευή σε κόμικς είναι λιγότερο θέμα πιστότητας και περισσότερο θέμα καλαισθησίας. ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1. Ο όρος «Graphic Novel» είναι ακόμα υπό διαμόρφωση, χρησιμοποιείται με αμφιλεγόμενο τρόπο, ενώ παρατηρείται σύγχυση και αδυναμία στον προσδιορισμό του. Θα μπορούσαμε ωστόσο να περιγράψουμε το graphic novel βασιζόμενοι σε ορισμένα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Έτσι, οι αναφορές στο graphic novel χρησιμοποιούνται για να ορίσουν κόμικς που περιλαμβάνουν αριθμό σελίδων ανώτερο από τον μέσο όρο (συνήθως 42 σελίδες). Η μορφή, το πάχος και το δέσιμο του βιβλίου πρέπει να είναι όμοια με ένα χοντρό μυθιστόρημα. Η έμφαση δίνεται στο περιεχόμενο, που θεωρείται «καλύτερης ποιότητας», λόγω της πολυπλοκότητας των χαρακτήρων, του μήκους της αφήγησης, της επιτήδευσης της πλοκής, της «σοβαρής» θεματολογίας. Με λίγα λόγια το έργο διατηρεί τα παραδοσιακά στοιχεία του μυθιστορήματος, αλλά παρουσιάζεται σε ζωγραφισμένη μορφή (Baetens, 2001 και Sabin, 1993). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Baetens, J. (2001), The graphic novel, Leuven University Press, Louvain. Boileau, L. (2007), La bd à l assaut de la littérature. Ημερομηνία πρόσβασης: από CNBDI, Paris-Angoulême, Hutcheon, L. (2009), A theory of adaptation, Routledge, New York-London. Horn, P. (1991), Handbook of French Popular Culture, Greenwood Press, New York. Inge, Th. (2000), «From Ahab to Peg-Leg Pete: A Comic Cetology», στο: A. Magnusen, H-C. Christiansen, Comics as culture, analytical and theoretical approaches to culture, Copenhagen, Museum Tusculanum, University of Copenhagen, σσ Καλκάνη, Ε. (2004), Αρχαία Κωμωδία και Παιδικό βιβλίο. Οι Διασκευές του Αριστοφάνη, ΤΕΠΑΕΣ Πανεπιστημίου Αιγαίου, Ρόδος (ανέκδοτη διδακτορική διατριβή). Μίσιου, Μ. (2010), Τα κόμικς από το περίπτερο στη σχολική τάξη. Θεωρητικές, Ερμηνευτικές, Εκπαιδευτικές διαστάσεις, ΚΨΜ, Αθήνα. Nodelmann, P. (2009), Λέξεις για εικόνες Η αφηγηματική τέχνη του παιδικού εικονογραφημένου βιβλίου (μτφρ. Π. Πανάου, επιμ. Τ. Τσιλιμένη), Πατάκης, Αθήνα. Nyberg, A. K. (1998), Seal of approval: the history of the comics code, University Press of Mississippi, Mississippi. Renonciat, Α. (2003), «Le Robinson de Dumoulin: un roman en 150 estampes (1810)», 9e Art, Les Cahiers du musée de la bande dessinée, Angoulême, n 8, janvier 2003, σσ Sabin, R. (1993), Adult comics: an introduction, Routledge, London. Saraceni, M. (2003), The language of comics, Routledge, London-New York. Tabachnick, St. (2010), «The Graphic Novel and the Age of Transition A Survey and Analysis», English Literature in Transition , Volume 53, Number 1, University of Memphis, σσ Stephens, J. & McCallum, R. (1998), Retelling Stories, Framing Culture: Traditional Story and Metanarratives in Children s Literature, Garland, New York. HΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΕΚΔΟΤΙΚΩΝ ΟΙΚΩΝ LIBRIS =1&type=collection&id_collection=1034

13 Ράνια Μπουμπουρή ΤΟ ΣΚΙΟΥΡΑΚΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΦΑΕΙ Ιωάννα Μπουλντούμη ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗ ΣΕΛΟΚ ΤΟΥ ΣΕΛΙΝΟΥ βιβλίο 1: ΣΤΑ ΠΡΑΣΑ! Χρυσάνθη Τσιαμπαλή-Κελεπούρη ΠΟΙΟΣ ΕΚΑΨΕ ΤΗΝ ΟΥΡΑ ΤΗΣ ΑΛΕΠΟΥΣ; Ράνια Μπουμπουρή ΠΟΥΘΕΝΑ ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΚΟΥΚΛΑ ΜΟΥ Λίτσα Ψαραύτη ΟΤΑΝ ΓΕΝΝΗΣΕ Η ΜΑΜΑ Σοφία Παράσχου βαφουμε ΑΥΓΑ, ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΠΑΣΧΑΛΙΑ! Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ...και για νεαρούς αναγνώστες με απαιτήσεις w w w. p s i c h o g i o s. g r Κάθε βιβλίο μάς φέρνει πιο κοντά! Στις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ, την τελευταία σελίδα τη γράφουμε όλοι μαζί στο Όταν κλείνει ένα βιβλίο, ανοίγει ένας κύκλος επικοινωνίας. Γνώρισε τους συγγραφείς και τους αναγνώστες μας μέσα από τα blogs, το forum και τις εκδηλώσεις μας. Στείλε τις κριτικές σου και λάβε μέρος σε κληρώσεις. Γίνε μέλος του FAN CLUB μας. Στείλε στο ή sms στο γράφοντάς μας ΔΙΑΔ, ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ, ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ, Τ.Κ., ΠΟΛΗ με κενό ανάμεσα, ή κάλεσε χωρίς χρέωση στο Εσείς κι εμείς πάντα σ επαφή!

14 και το Τέρας». Στο παρόν άρθρο συνεχίζουμε με ικανό αριθμό κειμένων που παρήγαγαν τα νήπια σε σχέση με τα οχτώ υπόλοιπα κεφάλαια στα οποία 3. Ο μπαμπάς πήγε και τις τρεις κόρες του στο παλάτι του Τέρατος κι αυτό «Η ΠΕΝΤΑΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΡΑΣ» ΤΩΝ ΝΗΠΙΩΝ: ΟΤΑΝ ΟΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΣΥΝΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ... ΜΕΡΟΣ 2ο ΜΟΡΦΕΣ, ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Σ ε Ελένη Α. Ηλία Δρ Λογοτεχνίας Πανεπιστημίου Αθηνών άρθρο μας του τεύχους 95 παραθέσαμε κείμενα των νηπίων αναφορικά με τα τέσσερα πρώτα κεφάλαια του παραμυθιού «Η Πεντάμορφη χωρίσαμε το έργο για τις ανάγκες της διδασκαλίας στο νηπιαγωγείο. Έτσι, προσδοκούμε να αναδειχθεί η ποικιλία των παιδικών αφηγηματικών εκδοχών, που μαρτυρεί την πρωτοτυπία, τη δημιουργικότητα της σκέψης τους. Επιπλέον, από αυτή την ποικιλία προκύπτει -αβίαστα πιστεύουμε- η διαχρονική αξία του συγκεκριμένου έργου, που αν και γράφτηκε αιώνες πριν, εξακολουθεί να παραμένει ανεξάντλητο 1, να προσφέρει στα σημερινά παιδιά τη δυνατότητα να εμπλακούν στη ζωή των ηρώων του και να διαμορφώνουν τις αφηγηματικές εξελίξεις σύμφωνα με τις προσωπικές τους εμπειρίες και επιθυμίες 2. Η παρουσίαση των εν λόγω παιδικών κειμένων θα μας επιτρέψει επίσης να γνωρίσουμε πιο ουσιαστικά τη σύγχρονη γενιά παιδιών, να τα κατανοήσουμε, να επικοινωνήσουμε αποτελεσματικότερα μαζί τους, οπότε να τα ωφελήσουμε και ταυτόχρονα να ωφεληθούμε από κείνα, να συμβάλουμε στην ευτυχία τους. Στις επιδιώξεις μας από τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων αυτού του εκπαιδευτικού εγχειρήματος, τέλος, θα μπορούσαμε αναμφίβολα να συμπεριλάβουμε τη συνειδητοποίηση της δυνατότητας της λογοτεχνίας να αξιοποιηθεί ως πεδίο δημιουργικής έκφρασης 3 και αυτογνωσίας. 5ο κεφάλαιο: Μια γενναία απόφαση Π ε ρ ί λ η ψ η: Ο έμπορος μετά τη συνάντησή του με το Τέρας και την απαίτηση του τελευταίου να του παραδώσει κάποια από τις κόρες του, φτάνει σπίτι του σε απόγνωση. Οι αδερφές της Πεντάμορφης την κατηγορούν ότι αιτία γι αυτή την τραγική εξέλιξη ήταν η παραγγελία της για το τριαντάφυλλο. Η Πεντάμορφη για να δώσει διέξοδο, παίρνει τη γενναία απόφαση να πάει η ίδια στον πύργο του Τέρατος. Ο πατέρας της που τη συνοδεύει, αναγκάζεται από το Τέρας το επόμενο πρωί να την αποχαιρετήσει και να επιστρέψει στο σπίτι του. Μαγικά λόγια: «πώς δε ραγίζουν τα βουνά, δε πέφτει τ άστρι κάτου» (Ν. Γ. Πολίτη, Δημοτικά Τραγούδια, σ. 210) Ατομικά κείμενα 4ου Νηπιαγωγείου Ασπροπύργου Το μαύρο τούρμπο της Πεντάμορφης είναι παρκαρισμένο εκεί που τελειώνει το δάσος. Η Πεντάμορφη το έχει αφήσει εκεί και πηγαίνει να μείνει με το Τέρας, γιατί το σπίτι της πήρε φωτιά. 2. Ο μπαμπάς είναι στο δάσος μαζί με την Πεντάμορφη. Αυτός κοιτάζει αν είναι καλός ο καιρός και η κόρη του μαζεύει λουλούδια. Ψάχνουν να βρουν σπίτι για να μείνουν στο δάσος, επειδή τους αρέσει το περιβάλλον. Θα αγοράσουν ένα σπίτι κοντά στο παλάτι που έχει το Τέρας. Ένα πρωί θα πάνε με το άλογό τους να κάνουν επίσκεψη στο Τέρας και θα δουν ότι είναι καλό και τίμιο. Έτσι θα μείνουν μαζί του. του είπε: «Μην στενοχωριέσαι, θα τις προσέχω εγώ». Το Τέρας έκανε ό,τι του ζητούσαν τα κορίτσια. Έπαιζε μαζί τους και τους έφερνε τον μπαμπά τους να τον δουν. Τους είχε φτιάξει ένα μαγικό κουδούνι, για να το πατάνε όποτε χρειάζονται το Τέρας κι εκείνο να πηγαίνει. Όταν τα κορίτσια του είπαν ότι προτιμάνε να μείνουν με τον μπαμπά τους, το Τέρας τις πήγε πίσω και τους έδωσε το μαγικό κουδούνι, για να το καλούν όταν θέλουν. Ομαδικά κείμενα 1ου Νηπιαγωγείου Ασπροπύργου Η Πεντάμορφη φτάνει με τον μπαμπά της στον πύργο του Τέρατος, για να παντρευτούν. Το έχει αγαπήσει από ένα μπουκέτο τριαντάφυλλα κι ένα γράμμα που το Τέρας τής είχε στείλει με τον μπαμπά της. Κι αποφασίζει να το παντρευτεί, επειδή ο μπαμπάς της είπε ότι δεν έχουν χρήματα. Οι αδερφές της Πεντάμορφης όταν πηγαίνουν στο γάμο, θέλουν να παντρευτούν εκείνες το Τέρας, επειδή φοράει ωραίο κουστούμι. Αφού γίνεται ο γάμος της Πεντάμορφης, οι αδερφές της λιποθυμούν. Η Πεντάμορφη και το Τέρας κάνουν ένα κορίτσι που μοιάζει στη μαμά του κι ένα αγόρι τερατάκι, όπως ο μπαμπάς του. Αυτό κοιμάται πολύ βαθιά κι όταν ξυπνάει παίζει κρυφτό με την αδερφή του. 5. Το Τέρας είναι ψηλό, αδύνατο, με μεγάλο πρόσωπο αλλά καλοσυνάτο. Όποτε κοιτάζει την Πεντάμορφη, τα μάτια του είναι γεμάτα αγάπη. Όταν ο μπαμπάς της πήγε την Πεντάμορφη στο παλάτι του, το Τέρας του είπε: «Θα την κρατήσω για λίγο, επειδή την αγαπάω και μετά θα την ξαναφέρω σε σένα. Μετά το φαγητό το Τέρας με την Πεντάμορφη βγήκαν βόλτα στο δάσος, για να της δείξει τους φίλους του, τα πουλάκια. Το Τέρας έφυγε για

15 λίγο από κοντά της, για να της μαζέψει φρούτα και μέλι. Η Πεντάμορφη το περίμενε και το Τέρας δεν γύριζε. Όπως το Τέρας περπατούσε, έπεσε σε μια παγίδα που του είχε στήσει ο μπαμπάς της Πεντάμορφης. Μόλις βγήκε το φεγγάρι, ο μπαμπάς πήγε στο δάσος να πάρει την κόρη του. Αυτή όμως ήθελε να περιμένουν το Τέρας, γιατί ανησυχούσε. Ετσι ο μπαμπάς της είπε πού βρισκόταν το Τέρας και η Πεντάμορφη του ζήτησε να πάνε να το βοηθήσουν. Όταν το ελευθέρωσαν, το Τέρας πήρε την Πεντάμορφη και γύρισαν στο παλάτι. Ο μπαμπάς της πήγε στο σπίτι του και δεν έβλαψε ποτέ ξανά το Τέρας, επειδή φοβήθηκε μήπως τον φάει, αφού αυτό είχε μάθει από την Πεντάμορφη ποιος του είχε στήσει την παγίδα. ωστόσο με ειλικρίνεια ότι δεν το αγαπά και δεν επιθυμεί να το παντρευτεί ο κεφάλαιο: Η ζωή κοντά στο Τέρας Π ε ρ ί λ η ψ η: Η Πεντάμορφη ζώντας κοντά στο Τέρας διαπιστώνει την ευγένεια και την καλοσύνη του. Εκείνο της προτείνει διακριτικά να παντρευτούν, και μολονότι υποφέρει με την άρνησή της, σε καμία περίπτωση δεν χρησιμοποιεί τη δύναμή του για να επιτύχει το σκοπό του. Η Πεντάμορφη αναγνωρίζει τις αρετές του Τέρατος και τις καλές προθέσεις του απέναντί της, του δηλώνει Μαγικά λόγια: «Σύρνουν τα πόδια της δροσιά και τα μαλλιά της μόσκο, σύρνουν τα πασουμάκια της του Μάη τα λουλούδια» (Ό.π., σ. 149) Ατομικά 1. Η Πεντάμορφη ξέρει ότι αν φιλήσει το Τέρας, εκείνο θα γίνει όμορφο, της το είπε το ίδιο. Όμως δεν το φιλάει για να μην λυθούν τα μάγια του, επειδή δεν την αφήνει να πάει στον μπαμπά της για να μην την χάσει. 2. Το Τέρας αγαπάει την Πεντάμορφη αλλά δεν θα την κρατήσει κοντά του. Τρώνε μαζί κάθε βράδυ κι ύστερα αυτή γυρίζει με τον μπαμπά της στο σπίτι τους. Το Τέρας δεν της λέει ότι θέλει να την παντρευτεί, γιατί ντρέπεται. Ξέρει ότι εκείνη δεν το θέλει, επειδή είναι άσχημο. 3. Η Πεντάμορφη κοιμάται με το Τέρας σ ένα χαλασμένο κρεβάτι. Κάθε πρωί το Τέρας τρώει σκουλήκια που του αρέσουν και η Πεντάμορφη τρώει σάντουιτς που φέρνει ο μπαμπάς της. Κάθονται οι δυο τους μπροστά στο τζάκι και το Τέρας δαγκώνει την Πεντάμορφη, για να γίνει γυναίκα του. Όμως έρχεται στη σπηλιά του Τέρατος ένας πρίγκιπας με το άλογό του, φιλάει την Πεντάμορφη κι εκείνη ξαναγίνεται άνθρωπος. Την παντρεύεται και το Τέρας πεθαίνει απ τον καημό του. 4. Η Πεντάμορφη με το Τέρας και τον μπαμπά της τρώνε στο κάστρο. Από τη στιγμή που έφτασαν, η Πεντάμορφη σκέφτηκε να μείνει εκεί. Το Τέρας δεν της φάνηκε άσχημο. Φορούσε ωραία ρούχα και στο πρόσωπό του είχε βάλει κόκκινο χρώμα, που του πήγαινε, για να μην τρομάξει την Πεντάμορφη. Μετά από λίγο καιρό έφυγε το μακιγιάζ και το Τέρας δεν άρεσε πια στην Πεντάμορφη. Πήγε στον πατέρα της και είπε πως ήθελε να φύγουν. Το Τέρας το επέτρεψε, τους ζήτησε όμως να ξανασυναντηθούν, για να μην πεθάνει από τον καημό του. Επειδή το Τέρας είχε κότες που γεννούσαν μαγικά ραβδιά, οι αδερφές της Πεντάμορφης πήγαν να ζήσουν κοντά του. Χρειάζονταν τα ραβδιά, για να τους κάνουν όλους βάτραχους. Θα μεταμορφώνουν το Τέρας για να διασκεδάζουν. Η Πεντάμορφη με τον μπαμπά της θα επιστρέψουν κάποτε στο παλάτι και θα μεταμορφώσουν και το Τέρας και τις κότες σε ανθρώπους. Το Τέρας θα μεταμορφώσει ύστερα σε κότες τις αδερφές της Πεντάμορφης, για να τις τιμωρήσει για την κακία τους. (Ομαδικό) 7ο κεφάλαιο: Μια επιθυμία εκπληρώνεται Π ε ρ ί λ η ψ η: Το Τέρας φροντίζει να εκπληρώσει την επιθυμία της Πεντάμορφης να βρεθεί κοντά στον άρρωστο πατέρα της, αν και γνωρίζει ότι υπάρχει ο κίνδυνος να μην την ξαναδεί ποτέ, γεγονός που θεωρεί ολέθριο για τη ζωή του. Ουσιαστικά δηλαδή θυσιάζεται, προκειμένου η Πεντάμορφη να νιώθει ευτυχισμένη. Μαγικά λόγια: «Με παίρνει το παράπονο, το παραθύρι αφήνω, και μπαίνω μέσα, κάθομαι, και μαύρα δάκρυα χύνω» (Ό.π., σ. 200) Ατομικά 1. Κάθε μέρα το Τέρας συγυρίζει και τακτοποιεί το παλάτι, για να μην κουράζεται η Πεντάμορφη. Όταν κουράζεται εκείνο, το βοηθάει η Πεντάμορφη.

16 Όποτε οι αδερφές της πειράζουν την Πεντάμορφη, εκείνη το λέει στο Τέρας, που πηγαίνει και τους κάνει παρατηρήσεις. Όμως μόλις ανοίξουν τα σχολεία, η Πεντάμορφη θα πηγαίνει στο Τέρας μόνο τα Σαββατοκύριακα. Το Τέρας θα μαζεύει λουλούδια για να τα πηγαίνει στο σπίτι της τα βράδια και θα γυρίζει στο κάστρο του πριν τα μεσάνυχτα. 2. Η Πεντάμορφη ζει με το Τέρας, γιατί το φοβάται, αν κι εκείνο της φέρεται όμορφα. Η μούρη του όταν βλέπει άλλους ανθρώπους γίνεται κακιά, άγρια, επειδή όλοι θέλουν να πάρουν από κοντά του την Πεντάμορφη. Φαίνεται κακό από αγάπη για την Πεντάμορφη κι από φόβο να μην τη χάσει, επειδή είναι άσχημο. 3. Ο μπαμπάς της Πεντάμορφης πήγε στο παλάτι του Τέρατος να το ειδοποιήσει ότι η κόρη του δεν θα γυρίσει. Θα περιμένει τις αδερφές της στο σπίτι τους. Μια μέρα που η Πεντάμορφη είχε πάει να ψωνίσει μπανάνες, πέρασε από το παλάτι για να αφήσει μερικές στο Τέρας. Το βρήκε στο κρεβάτι του άρρωστο. Είχε πιει δηλητηριασμένο γάλα για να πεθάνει, επειδή δεν ερχόταν η Πεντάμορφη. Εκείνη ειδοποίησε το γιατρό και το Τέρας έγινε καλά. Έπειτα το Τέρας ειδοποίησε τον μπαμπά της Πεντάμορφης αν θέλει να πάει να ζήσει μαζί τους, γιατί η κόρη του δεν μπορούσε να περπατήσει. Την πο- νούσαν τα πόδια της από τη μέρα που έτρεχε για να φέρει το γιατρό στο πεσμένο στο έδαφος, με μάτια κλειστά. Η ηρωίδα ξυπνά πολύ αναστατωμένη Τέρας. (Ομαδικό) 8ο κεφάλαιο: Ένα καταχθόνιο σχέδιο Π ε ρ ί λ η ψ η: Η Πεντάμορφη παγιδεύεται από τις αδερφές της που ισχυρίζονται ότι υποφέρουν με την ιδέα ότι θα την αποχωριστούν και πάλι, οπότε αποφασίζει να παρατείνει τη διαμονή της στο πατρικό της σπίτι. Η στάση των δύο αδερφών πηγάζει από τη ζήλια τους για την Πεντάμορφη. Συγκεκριμένα, θεωρούν ότι αν την παρασύρουν να αθετήσει την υπόσχεσή της στο Τέρας πως θα επιστρέψει σύντομα κοντά του, εκείνο θα εξοργιστεί μαζί της και θα τη σκοτώσει. Μαγικά λόγια: «Από τα ξένα όπου βρεθώ, μηνύματα σου στέλνω με τη δροσιά της Άνοιξης, την πάχνη του Χειμώνα» (Ό.π., σ. 199) 1. Η Πεντάμορφη στο σπίτι του πατέρα της αλλάζει συνέχεια ρούχα από μια μαγική ντουλάπα, που της έχει χαρίσει το Τέρας, και βλέπει ποιο της πηγαίνει. Δείχνει τα ρούχα και στον μπαμπά της κι εκείνος της λέει: «Όλα σου πηγαίνουν». Η Πεντάμορφη όμως μένει συνέχεια μέσα, γιατί οι αδερφές της δεν την αφήνουν να βγει, για να μην δει ο κόσμος ότι είναι ομορφότερη από εκείνες. Κι επειδή οι αδερφές της δεν κάθονται να της κάνουν παρέα, η Πεντάμορφη θα φύγει. Όταν γυρίσει στο Τέρας, αυτό θα τη βγάζει συνέχεια βόλτες. (Ατομικό) Ομαδικά 2. Η Πεντάμορφη δεν άκουσε τις αδερφές της που ήθελαν να την κρατήσουν στο σπίτι και επέστρεψε στο Τέρας. Εκείνο είχε λουστεί, γιατί την περίμενε, κι έψαχνε την κολόνια του. Η Πεντάμορφη τριγύριζε παντού και το φώναζε. Όμως το Τέρας χωρίς κολόνια δεν έβγαινε από την τουαλέτα, για να μην μυρίζει άσχημα. Αφού τη βρήκε κι έριξε και στα μαλλιά του, βγήκε να την υποδεχτεί. 3. Το Τέρας πήγε να πάρει την Πεντάμορφη από το σπίτι της. Είπε στον μπαμπά της ότι την είχε αγαπήσει κι εκείνος του έδωσε την άδεια να την παντρευτεί. Οι αδερφές της εκνευρίστηκαν πολύ και σκέφτηκαν να δηλητηριάσουν αμέσως την Πεντάμορφη. Της έφτιαξαν κοτόπουλο κι έριξαν μέσα σκόνη δηλητήριο. Εκείνη στην αρχή δεν το έτρωγε, είπε: «Μυρίζει σαν φάρμακο». Οι αδερφές της είπαν ότι δεν έχει τίποτα κακό κι έτσι η Πεντάμορφη το δοκίμασε και αμέσως πέθανε. Όταν την είδαν ο μπαμπάς της με το Τέρας, της έριξαν μαγικό νερό από τη λίμνη κι η κοπέλα ζωντάνεψε. 9ο κεφάλαιο: Η ώρα της επιστροφής Π ε ρ ί λ η ψ η: Μόλις η Πεντάμορφη παραβαίνει την υπόσχεσή της στο Τέρας να επιστρέψει κοντά του την καθορισμένη μέρα, το ονειρεύεται και αποφασίζει να επιστρέψει αμέσως κοντά του, γιατί ανησυχεί για τη ζωή του. Αισθάνεται τρομερές τύψεις, καθώς θεωρεί ότι το ενδεχόμενο να κινδυνεύει το Τέρας είναι συνέπεια της δικής της στάσης. Μαγικά λόγια: «Είδα τον ουρανό θολό και τ άστρα ματωμένα» (Ό.π., σ. 128) Ατομικά 1. Η Πεντάμορφη επέστρεψε στο παλάτι και βρήκε το Τέρας στον κήπο. Το Τέρας είχε ξαναδεί τη μάγισσα που το μεταμόρφωσε και είχε λιποθυμήσει από το φόβο του. Όταν η Πεντάμορφη πήγε κοντά του, εκείνο συνήλθε αμέσως. 2. Όταν πέρασαν οι οχτώ μέρες, το Τέρας πήγε στο σπίτι του μπαμπά της Πεντάμορφης να τη δει, γιατί την είχε επιθυμήσει. Το Τέρας την ανέβασε στην πλάτη του και την έκρυψε κάτω από τα μαλλιά του, για να κάνουν έκπληξη στον πατέρα της

17 Μαγικά λόγια: «χωρίς ψωμί, χωρίς νερό, χωρίς ύπνο στο μάτι» κακιά μάγισσα, που το είχε μεταμορφώσει σε Τέρας, επειδή της άρεσε και Πεντάμορφης. Το Τέρας για να τιμωρήσει τις αδερφές που δεν άφηναν την Πεντάμορφη να φύγει, τις πέταξε ψηλά στον ουρανό κι έγιναν αστέρια. Ύστερα ο Θεούλης τις μεταμόρφωσε σε αγγελούδια, που πήγαιναν κάθε μέρα κοντά στην Πεντάμορφη, για να την προσέχουν. 3. Η Πεντάμορφη όταν ονειρεύτηκε ότι το Τέρας αρρώστησε, δεν επέστρεψε κοντά του, γιατί δεν το αγαπούσε. Στο παλάτι πήγε μόνον τότε που το Τέρας πέθανε, για να ζήσει μόνη της εκεί για πάντα. Δεν θέλει ούτε τον μπαμπά της ούτε κανέναν άλλο. Την υπνώτισαν οι μάγισσες που είχαν μαγέψει και το Τέρας κι έτσι έχει γίνει κακιά. (Ομαδικό) 10ο κεφάλαιο: Αγάπη Π ε ρ ί λ η ψ η: Αφού η Πεντάμορφη γυρίζει παντού στο παλάτι, καλώντας το Τέρας και δεν το συναντά πουθενά, η αγωνία της κορυφώνεται. Τελικά το βρίσκει στον κήπο, ακριβώς όπου και όπως το ονειρεύτηκε. Είναι εξαντλημένο από την ασιτία, επειδή επέλεξε να πεθάνει παρά να ζει χωρίς εκείνη. Η Πεντάμορφη το αγκαλιάζει με απόγνωση, καθώς τώρα αντιλαμβάνεται ότι αυτό που αισθάνεται για το Τέρας δεν είναι συμπόνια αλλά αγάπη. (Ό.π., σ. 76) 1. Η Πεντάμορφη γύρισε στο παλάτι, έδωσε ένα φάρμακο στο άρρωστο Τέρας κι εκείνο έγινε καλά. Αργότερα πήγε στο παλάτι και ο μπαμπάς της με μια βαλίτσα. Οι άλλες κόρες του τον είχαν διώξει, γιατί ήθελαν όλο το σπίτι δικό τους. Όμως το Τέρας είχε βάλει στο παλάτι του φύλακες, για να φυλάνε το χρυσό στέμμα που είχε χαρίσει στην Πεντάμορφη για το γάμο τους. Οι φύλακες δεν άφηναν τον μπαμπά της να μπει κι η Πεντάμορφη τους είπε: «Είναι ο Πατέρας μου, αφήστε τον να περάσει». (Ατομικό) 2. Η Πεντάμορφη έχει γυρίσει στο παλάτι. Νύχτωσε και ακόμη δεν έχει συναντηθεί με το Τέρας. Ψάχνει παντού. Το βρίσκει στον κήπο, ξαπλωμένο δίπλα στο ποτάμι. Είχε φορέσει μια όμορφη μάσκα και τα καλά του ρούχα για την Πεντάμορφη. Την περίμενε στον κήπο αλλά ζαλίστηκε κι έπεσε στο χορτάρι. Εκεί το βρήκε η Πεντάμορφη και του έφερε νερό απ το ποτάμι, για να συνέλθει. Εκείνο της έκανε πρόταση γάμου και της χάρισε ένα δαχτυλίδι με χρυσόσκονη. Η Πεντάμορφη δέχτηκε αλλά στο γάμο άλλαξε γνώμη γιατί το Τέρας έβγαλε τη μάσκα που είχε φορέσει για να φαίνεται όμορφο. Έτσι η Πεντάμορφη δεν το παντρεύτηκε και το Τέρας πέθανε απ τον καημό του. (Ομαδικό) 11ο κεφάλαιο: Η μεταμόρφωση Π ε ρ ί λ η ψ η: Τη στιγμή που η Πεντάμορφη φανερώνει τα αισθήματά της για το Τέρας, ο ουρανός φωτίζεται και το Τέρας τής φαίνεται πανέμορφο. Η μεταμόρφωσή του σε νεαρό πρίγκιπα, όπως ο ίδιος της εξηγεί, οφείλεται στην αγάπη της, που έλυσε τα μάγια εξαιτίας των οποίων είχε έως τότε αυτή την τρομακτική όψη. Μαγικά λόγια: «Έλαμψ ο γιαλός, λάμψαν τα περιγιάλια» (Ό.π., σ. 145) Ατομικά 1. Η Πεντάμορφη πηγαίνει στον πατέρα της για να πουλήσει τα αμάξι της. Θα επιστρέψει στο παλάτι με το καινούργιο αμάξι που αγοράζει, ένα μπλε με αεροτομή. Βρίσκει το Τέρας άρρωστο με πνευμονική βρογχίτιδα και το πηγαίνει στο κρατικό νοσοκομείο. Η Πεντάμορφη τον αλλάζει και βλέπει ότι είναι ένας κανονικός άνθρωπος, που είχε ντυθεί τέρας για να τρομάζει τον κόσμο. Όταν εκείνος γίνεται καλά, γυαλίζουν το σπίτι, φτιάχνουν γκαράζ και παντρεύονται. 2. Όσο η Πεντάμορφη έλειπε στο σπίτι του μπαμπά της, κατάλαβε ότι αγαπούσε το Τέρας. Έτσι γύρισε στον πύργο του, για να το παντρευτεί. Δεν βρήκε όμως το Τέρας πουθενά. Το Τέρας είχε πεθάνει. Το σκότωσε η ίδια αυτό δεν την ήθελε. Μετά όμως το μετάνιωσε, και τον ζωντάνεψε. Αλλά τώρα ήταν όμορφος πια και είχε περισσότερη δύναμη από τη μάγισσα. Τη σκότωσε και επέστρεψε στην Πεντάμορφη. Εκείνη τον μέτρησε, κατάλαβε πως ήταν το Τέρας και τον παντρεύτηκε. 3. Η Πεντάμορφη βλέπει μπροστά της το μεταμορφωμένο σε πρίγκιπα Τέρας. Τον έχει μεταμορφώσει το ουράνιο τόξο, γιατί το Τέρας που ήταν ο καλύτερος φίλος του είχε γεράσει πολύ και κινδύνευε να πεθάνει. Την ώρα του γάμου του Πρίγκιπα με την Πεντάμορφη έγινε σεισμός, που προκάλεσαν οι αδερφές της, για να χαλάσουν το γάμο και η Πεντάμορφη έσπασε το χέρι της. (Ομαδικό) 12ο κεφάλαιο: Δικαιοσύνη Π ε ρ ί λ η ψ η: Στη λαμπρή γαμήλια τελετή που ακολουθεί, η νεράιδα που προστατεύει την Πεντάμορφη απονέμει δικαιοσύνη, μετατρέποντας σε αγάλματα τις ζηλιάρες αδερφές της. Μαγικά λόγια: «Το δρόμον όπου πέρασα δεν τον ξαναδιαβαίνω» (Ό.π., σ. 208) Ατομικά 1. Η Πεντάμορφη και το Τέρας μαζεύουν λουλούδια στο δάσος, για να τα δώσουν στον μπαμπά της. Μια μάγισσα έχει ξανακάνει το Τέρας πρίγκιπα, για να τον ευχαριστήσει που πρόσεχε την Πεντάμορφη. Οι αδερφές ήταν πολύ χαρούμενες για αυτήν. Παλιά, που ήταν Γοργόνα, τη ζήλευαν. Όταν

18 32 όμως εκείνη κοιμήθηκε με το Τέρας, το πρωί που ξύπνησε είχε γίνει γυναίκα κι εκείνες δεν τη ζήλευαν πια. 2. Το Τέρας κοιμάται στο παλάτι μόνο του. Η Πεντάμορφη έχει γεννήσει μωρό και μένει στο σπίτι του μπαμπά της, επειδή το μωρό φοβάται το Τέρας. Ο μπαμπάς της Πεντάμορφης αγόρασε ένα ραβδί και προσπαθεί να κάνει το Τέρας όμορφο, για να μην το φοβάται το παιδί. Όταν τα καταφέρει, θα μείνουν όλοι μαζί στο σπίτι της Πεντάμορφης. 3. Η νεράιδα έχει πετρώσει τις αδερφές της Πεντάμορφης κι εκείνη ανεβαίνει κάθε μέρα σε μια σκάλα και τους δίνει νερό. Μια φορά τους έδωσε ένα φίλτρο που είχε φτιάξει η νεράιδα κι εκείνες έγιναν αμέσως καλές και γύρισαν στους άντρες τους. (Ομαδικό) Αναφορικά με το περιεχόμενο των παιδικών αφηγήσεων, θα ανακεφαλαιώσουμε τις εκδοχές των νηπίων για τη μορφή, τη δράση και τα συναισθήματα των ηρώων του έργου. Προκειμένου να κατανοηθούν και να αξιολογηθούν οι διαφοροποιήσεις που επιφέρουν οι μικροί αναγνώστες στο λογοτεχνικό πρότυπο, ώστε να το προσαρμόσουν στις προσωπικές τους εμπειρίες και επιθυμίες, θα προηγηθεί μια επιγραμματική παράθεση των χαρακτηριστι- Στα κείμενα των νηπίων δίνεται έμφαση στη δράση των ηρώων, από την 33 κών στοιχείων που προσδίδονται στα λογοτεχνικά πρόσωπα από τη συγγραφέα. Η κύρια ηρωίδα του έργου, η Πεντάμορφη, ξεχωρίζει για την ομορφιά της, που ακτινοβολεί και στην πόλη όπου ζει πλούσια και άνετα αλλά και στην εξοχή όπου εργάζεται σκληρά και ντύνεται φτωχικά. Η ομορφιά της συνδυάζεται με την καλοσύνη, την ευγένεια, τη γενναιότητα, την υπευθυνότητα, την ειλικρίνεια. Η αγάπη για τον πατέρα της αλλά και για τις αδερφές της που τη φθονούν, την κατευθύνει σε όλες τις επιλογές της, την οδηγεί στην αυτοθυσία. Με το σύνολο των αρετών της κατορθώνει να εμπνεύσει στο τρομακτικό στην όψη Τέρας τα ευγενέστερα αισθήματα. Το Τέρας, αν και είναι παντοδύναμο, εξουσιάζεται από την προσωπικότητα της Πεντάμορφης και χρησιμοποιεί τόσο τη σωματική όσο και την υπερφυσική του δύναμη για να εξασφαλίσει την ευτυχία της. Αυτό συμβαίνει ακόμη και όταν η επιδίωξη της δικής της ευτυχίας του επιβάλλει να στερηθεί τη συντροφιά της, γεγονός που θα το οδηγήσει στην απόγνωση, την απελπισία, το θάνατο. Η αναγέννησή του, η λύτρωσή του από την ασχήμια και τη μοναξιά επέρχεται όταν η Πεντάμορφη συνειδητοποιεί και εκφράζει την αγάπη της για κείνο, γεγονός για το οποίο της δηλώνει αιώνια ευγνώμων. Ο πατέρας της Πεντάμορφης την αγαπά εμφανώς υπερβολικά, εκτιμώντας την ακεραιότητα του χαρακτήρα της και τα ψυχικά της χαρίσματα. Οπότε όταν αναγκάζεται να τη στερηθεί για να την παραδώσει στο Τέρας από το οποίο θεωρεί ότι η κόρη του κινδυνεύει άμεσα, οδηγείται σε ψυχική κατάρρευση. Τέλος, οι δύο αδερφές της Πεντάμορφης, αν και ως προς την εμφάνιση δεν υστερούν απέναντί της, γίνονται ωστόσο αντιπαθητικές στους γύρω τους εξαιτίας της υπεροψίας που τις διακρίνει. Η προτίμηση τόσο του ίδιου του πατέρα τους όσο και του υπόλοιπου κόσμου στην Πεντάμορφη, προκαλεί το μίσος τους για εκείνην. Δεν σταματούν να την προσβάλλουν, να την κατηγορούν, να προσπαθούν όχι μόνο να την πληγώσουν και να προκαλέσουν τη δυστυχία της αλλά και να την καταστρέψουν, να την εξοντώσουν. Η Πεντάμορφη τις κατανοεί, τις συγχωρεί και φροντίζει για την ευτυχία τους, όμως η τιμωρία για την κακία τους επιβάλλεται από εξωγενείς παράγοντες και είναι τόσο σκληρή όσο και δίκαιη. Αφενός, δηλαδή, η Πεντάμορφη εμφανίζεται στο έργο ως πλάσμα ιδανικό, τέλειο, και αφετέρου οι αδερφές της ως απόλυτα μοχθηρές, αθεράπευτα ζηλιάρες. οποία κυρίως προκύπτουν τα συναισθήματά τους. Παρατηρείται δε μεγάλη σχέση ανάμεσα στα εξωτερικά χαρακτηριστικά των προσώπων, την εμφάνισή τους και τον ψυχικό τους κόσμο, όπως ακριβώς συμβαίνει στα παραμύθια, όπου κυριαρχεί η ταύτιση του καλού με το όμορφο και του κακού με το άσχημο 4. Ωστόσο, τα στοιχεία των συγκεκριμένων λογοτεχνικών προσώπων που αποδίδονται από τα διάφορα νήπια, αποκλίνουν σημαντικά μεταξύ τους 5. Το Τέρας, για παράδειγμα, σε κάποιες αφηγήσεις κατασπαράζει τον πατέρα της Πεντάμορφης, ενώ σε άλλες τον φοβάται και μόνο γι αυτόν το λόγο συμπεριφέρεται καλά στην κόρη του. Κάποτε επιδιώκει να σκοτώσει την Πεντάμορφη και άλλοτε επιθυμεί να την υπηρετεί χωρίς να προσδοκά τίποτα από αυτήν. Όταν το Τέρας με την Πεντάμορφη γίνονται ζευγάρι στα κείμενα των νηπίων, έχει προηγηθεί σύγκλιση των χαρακτηριστικών τους. Είτε το Τέρας παύει να είναι άσχημο, είτε η Πεντάμορφη έχει γίνει κακιά και άσχημη, είτε και οι δυο τους είναι κανονικοί άνθρωποι που μεταμφιέζονται φορώντας μάσκες τεράτων για να τρομάζουν τον κόσμο. Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά των ηρώων στις αφηγήσεις των νηπίων δεν παραμένουν σταθερά. Συνήθως μεταβάλλονται με την επίδραση του μαγικού στοιχείου. Συγκεκριμένα, άλλοτε η Πεντάμορφη μετατρέπεται ξαφνικά σε κακό πλάσμα και άλλοτε οι αδερφές της γίνονται καλές, επειδή μαγεύονται από κάποια μάγισσα ή επειδή πίνουν κάποιο φίλτρο. Κάποτε πάλι, η ζήλια που οι αδερφές νιώθουν απέναντι στην Πεντάμορφη τροφοδοτείται από τη διαφορετικότητά της, που όταν αίρεται, η ζήλια εξαφανίζεται. Στην αντίληψη των νηπίων, στο βαθμό που η Πεντάμορφη εμφανίζεται αδύναμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της όταν απειλείται από τις αδερφές της, το Τέρας και ο μπαμπάς της αναλαμβάνουν ρόλο τιμωρού απέναντί τους.

19 34 Χαρακτηριστικό των αφηγήσεων των νηπίων συνιστά ότι τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές που εκδηλώνουν οι ήρωες, οδηγούν τις εξελίξεις σε αίσιο τέλος. Για παράδειγμα, η ζήλια των αδερφών της δίνει τη δυνατότητα στην Πεντάμορφη να αναγνωρίσει την αγάπη του Τέρατος, που προσπαθεί να την προστατεύσει από εκείνες. Επίσης, όταν το Τέρας εμφανίζεται ανεπιθύμητο στην Πεντάμορφη, η επιθυμία των αδερφών της να το κατακτήσουν, την απαλλάσσει από την ενοχλητική πολιορκία του. Σε αρκετών νηπίων τα κείμενα οι διαφορές στους χαρακτήρες των προσώπων αμβλύνονται, οι ήρωες δεν εμφανίζονται εξιδανικευμένοι, απόλυτα καλοί ή κακοί, αλλά περισσότερο πραγματικοί. Για παράδειγμα, αν και η Πεντάμορφη γνωρίζει την ευεργετική επίδραση που θα έχει το φιλί της στο Τέρας, τη δύναμή του να το μεταμορφώσει, αρνείται να το φιλήσει, για να το τιμωρήσει, επειδή εκείνο δεν της επιτρέπει να επισκεφτεί τον πατέρα της. Ή αποφασίζει να παντρευτεί μαζί του, αφού ο μπαμπάς της την ενημερώνει για τη δεινή οικονομική τους κατάσταση. Οι παραπάνω επισημάνσεις, μερικές μόνο από όσες θα μπορούσε κάποιος να κάνει, αποδεικνύουν τόσο τη διαχρονική λογοτεχνική αξία του έργου στο οποίο αναφέρονται όσο και το υψηλό επίπεδο της δημιουργικής σκέψης των νηπίων που τα παρήγαγαν. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. Σχετική είναι η επισήμανση ότι το λογοτεχνικό κείμενο παρέχει πολλές ερμηνευτικές δυνατότητες, ότι κάθε συγκεκριμένη ερμηνεία συνιστά μία από τις διάφορες υπαρκτές εναλλακτικές λύσεις. Βλ. Iser, W. (1991), The Act of Reading. A theory of Aesthetic Response, Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press, σσ. 37, 118, 197, Ο Norman N. Holland αποδίδει τη μεγαλύτερη βαρύτητα κατά την αλληλεπίδρασή μας με το λογοτεχνικό κείμενο στα ατομικά χαρακτηριστικά, στην προσωπικότητα του κάθε συγκεκριμένου αναγνώστη. Βλ. Holland, N. (1988), Unity Identity Text Self, στο: J. P. Tompkins, Reader-Response Criticism. From Formalism to Post Structuralism (σσ. 119, ), Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press. 3. Iser, W. (1990), The Implied Reader. Patterns of Communication in Prose Fiction from Bnnyan to Beckett, Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press, σσ Μερακλή, Μ. Γ. (1986), «Το παραμύθι και το παιδαγωγικό του περιεχόμενο», περ. Διαδρομές, τχ. 2, σ Η πρωτοτυπία της σκέψης των νηπίων, όπως εκδηλώνεται κατά την αναδιήγηση λογοτεχνικών ιστοριών, υπερτερεί αυτής των μαθητών των τριών πρώτων τάξεων του Δημοτικού. Βλ. το άρθρο μου (2006), «Η δημιουργική αφήγηση/γραφή με ερέθισμα λογοτεχνικά κείμενα. Μια εξελικτική προσέγγιση», περ. Διαδρομές, τχ. 82, σσ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΥΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ β ι β λ ι ο π α ρ ο υ σ ί α σ η 101 ΜΑΡΤΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ /1

20 για παιδιά νηπιακής και πρώτης σχολικής ηλικίας Κική Δημητριάδου ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΔΩΡΑΣ Εικ.: Βαγγέλης Παπαβασιλείου Λιβάνης, Αθήνα 2010, σελ. 62 Σ αυτό το μεγάλου σχήματος βιβλίο με έγχρωμες ζωγραφιές, μια μαθήτρια του νηπιαγωγείου καταγράφει μέσ απ την πένα της συγγραφέως στο ημερολόγιό της την καθημερινότητα του νηπιαγωγείου αλλά και της ζωής της. Με χαριτωμένο τρόπο σημειώνει τις απορίες της που αναζητούν εξηγήσεις, θέτοντας συνάμα τα απρόβλεπτα ερωτήματα των παιδιών της ηλικίας της που απαιτούν απαντήσεις. Μέσα από τα σημειώματά της προβάλλει διακριτικά η τρυφερή παρουσία της δασκάλας, που ξέρει να δημιουργεί σωστούς δεσμούς και σχέσεις με τα παιδιά, κατέχοντας τον τρόπο να μπαίνει στις καρδιές τους. Τρυφερό βιβλίο που θ αγαπηθεί. Λ.Π.-Α. Δέσποινα Χ. Κηπουρού ΤΟ ΜΠΛΕ ΟΝΕΙΡΑΚΙ, Η ΜΑΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΤΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Εικ.: Ελένη Μαρίνη Τελεία και παύλα, Ξάνθη 2010, σελ. 38 Ένα συγκινητικό και πολύ δύσκολο θέμα για παραμύθι επέλεξε η Δέσποινα Κηπουρού ώστε να απαλύνει τον πόνο της οκτάχρονης κόρης της για το χαμό του μικρού της αδελφού Χρήστου, που έφυγε ξαφνικά στα δυόμισυ χρόνια του. Το παραμύθι είναι παρηγοριά κι έτσι συντελεί με τον τρόπο του, την τρυφερότητά του, να φέρει αποτέλεσμα στην ψυχούλα του παιδιού. Η εικονογράφηση, με το γαλάζιο χρώμα να κυριαρχεί, παραπέμπει στα σύννεφα και στον ουρανό. Α.Β. Μαρία Ρουσάκη ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΚΑΡΦΙ! Εικ.: Μαντλέν Φροσό Πατάκης, Αθήνα 2010, σελ. 40 Ο μικρός Λεωνίδας ξέρει αυτόν που κλέβει τ αντικείμενα στο σχολείο, διστάζει όμως να το μαρτυρήσει στη δασκάλα. Η λύση θα δοθεί με τον καλύτερο τρόπο και ο κλέφτης θα πάρει ένα καλό μάθημα. Άλλο ένα συμπαθητικό βιβλίο από τα πολλά που έχει γράψει η συγγραφέας, σχετικά με τα προβλήματα των μικρών παιδιών. Λ.Ψ. Τασούλα Τσιλιμένη ΓΑΤΑ, ΣΚΥΛΟΣ ΚΙ ΕΝΑ ΑΡΝΙ ΠΟΡΤΡΕΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΓΚΑΛΕΡΙ Εικ.: Κατερίνα Βερούτσου Μετάιχμιο, Αθήνα 2010, σελ. 59 «Ο κ. Κώστας είναι καλλιτέχνης»: έτσι αρχίζει η ιστορία του βιβλίου, για έναν καλλιτέχνη ευαίσθητο, που μετανάστευσε στην εξοχή με τη γυναίκα του και τρία κατοικίδια ζώα. Ως εδώ όλα ωραία και καλά. Όμως, μετά από καιρό, ξυπνούν μέσα του οι μνήμες! Λαχταρά να ξαναδεί τους φίλους του στην πόλη. Και τώρα; Πώς θ αφήσει μόνα τα αγαπημένα του ζώα; Τελικά, παίρνει τη μεγάλη απόφαση να τ αφήσει για λίγο στο εξοχικό. Τ άφησε όμως; Ή μήπως λογαριάζει χωρίς τον ξενοδόχο; Το τέλος, απρόβλεπτο! Πώς έγινε κι οι φοιτητές της Σχολής Καλών Τεχνών κέρδισαν πανευρωπαϊκό βραβείο με τα πορτρέτα μιας γάτας, ενός σκύλου και ενός μικρού αρνιού; Βιβλίο που μυεί τα παιδιά στο χώρο των Καλών Τεχνών. Α.Β. Λίτσα Ψαραύτη ΟΤΑΝ ΓΕΝΝΗΣΕ Η ΜΑΜΑ Εικ.: Ελίζα Βαβούρη Ψυχογιός, Αθήνα 2010, σελ /2 Ράνια Μπουμπουρή ΤΟ ΣΚΙΟΥΡΑΚΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΦΑΕΙ Εικ.: Φαίη Ρετηνιώτη Ψυχογιός, Αθήνα 2010, χ.α.σ. Ο Σωτήρης ήταν το πιο ευγενικό σκιουράκι του δάσους. Έλα όμως που ήταν κακόφαγο Τα φουντούκια δεν του άρεσαν, τα καρύδια τού φαίνονταν σκληρά, και τα ψητά κάστανα δεν ήθελε ούτε να τα δει. Προτιμούσε τα πατατάκια και τα γαριδάκια. Κάποια μέρα, η βόλτα στο δάσος τον κάνει αγνώριστο. Γυρίζει στο σπίτι του με άλλες ιδέες και τους παραξενεύει όλους. Τι να συνέβη, άραγε, σ αυτή του τη βόλτα; Α.Β. Μια από τις πιο καθοριστικές στιγμές στη ζωή ενός μικρού παιδιού είναι ο ερχομός ενός δεύτερου αδελφού στην οικογένεια. Αυτό αντιμετωπίζει ο Μάριος, το «μοναχοπαίδι» της μαμάς και του μπαμπά. Ρωτά συνεχώς, περιμένει σίγουρες απαντήσεις, ανησυχεί, έχει περιέργεια. Ευτυχώς η πρώτη γνωριμία είναι άψογη. Η αδελφούλα του τού σφίγγει το δάχτυλο. Τυχαία; Όχι, βέβαια. Έτσι δείχνει ότι τον συμπαθεί, ότι τον αναγνωρίζει για αδελφό της. Και ο Μάριος αισθάνεται πανευτυχής! Α.Β. 37/3

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Η ΗΜΕΡΑ Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010

ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ. Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΛΗΜΝΙΟΥ ΤΑΝΙΑ Νηπ\γείο Κοκκίμη Χάμι- Κλασικό Τμήμα Σχολικό έτος: 2009-2010 Επιλέξαμε ν ασχοληθούμε με τα Παραμύθια, καθώς είναι πάντα ευχάριστα στα παιδιά προσχολικής ηλικίας και τα οφέλη τους

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Ευγένιος Τριβιζάς Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Εικονογράφηση: Λίζα Ηλιού Eυγeνιος Tριβιζaς «MΕΤΡ ΤΟΥ ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΑΤΡΟΠΩΝ» Σίσσυ Μόρφη Όπως ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, έτσι και ο Ευγένιος Τριβιζάς

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ Συντονιστική Ομάδα Μαρία Χαϊλή Λουίζα Μαππούρα Χρύσω Σιεηττάνη ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Προτεραιότητα της

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015 2-4 :... TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο φίλος µου ο ύπνος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ράνια Μπουµπουρή ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χρύσα Σπυρίδωνος ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Αγγελική Μόσχου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου ΜΑΚΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βλέπω και Μαθαίνω. Οι πρώτες μου δεξιότητες στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα. 1. Κατάλογος Ελέγχου Πρώτου Λεξιλογίου

Βλέπω και Μαθαίνω. Οι πρώτες μου δεξιότητες στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα. 1. Κατάλογος Ελέγχου Πρώτου Λεξιλογίου Ενδεικτικά εργαλεία αξιολόγησης γλωσσικής ετοιμότητας για την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα Βλέπω και Μαθαίνω Οι πρώτες μου δεξιότητες στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα Εργαλεία Αξιολόγησης: 1. Κατάλογος Ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου.

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα ολοκαίνουριο κόκκινο τετράδιο. Ζούσε ευτυχισμένο με την τετραδοοικογένειά του στα ράφια ενός κεντρικού βιβλιοπωλείου. Κάθε μέρα έμπαινε πολύς κόσμος στο βιβλιοπωλείο και

Διαβάστε περισσότερα

απονομή βραβείων διαγωνισμού 2011 από την κα Φλώρα Τιμοθέου Αντιπρόεδρο του Συνδέσμου Παιδικού Νεανικού Βιβλίου

απονομή βραβείων διαγωνισμού 2011 από την κα Φλώρα Τιμοθέου Αντιπρόεδρο του Συνδέσμου Παιδικού Νεανικού Βιβλίου δ ε λ τ ί ο τ ύ π ο υ Τελετή Απονομής Βραβείων Ετήσιου Διαγωνισμού Παιδικής Λογοτεχνίας του Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού-Νεανικού Βιβλίου και του Πολιτιστικού Ιδρύματος Τραπέζης Κύπρου Παρασκευή 27 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας

Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης µέσα από το µάθηµα της λογοτεχνίας Η εµπειρία της χρήσης των «Αναγνωστικών Ηµερολογίων» στην Α Γυµνασίου της Βάλιας Λουτριανάκη Η χρήση αναγνωστικών ηµερολογίων (reading

Διαβάστε περισσότερα

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Τα δεδομένα Παρατηρήθηκε Απαξιωτική στάση/συμπεριφορά για το σχολείο, τα μαθήματα και το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων»

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων» Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα»

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» Ημερομηνία 20/01/2015 Μέσο Συντάκτης Link prosopakritis.gr Αμαλία Αγγελάκη http://goo.gl/a1tyfd Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» H Άννα Γαλανού γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Δεύτερη διδακτική πρόταση Ανέκδοτα-Αινίγματα Ενδεικτική διάρκεια: 1 διδακτική ώρα (εναλλακτικά, να δίνονται ένα ή δύο ανέκδοτα στο πρώτο ή τελευταίο δεκάλεπτο

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Υπεύθυνη προγράμματος : Μπλούχου Στεφανία ΠΕ 70 Τάξη υλοποίησης : Α Δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ - ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΦΑΣΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ - ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ MASTERCLASS-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ COMICS, με θεματικό αντικείμενο που αφορά στην Δικτύωση και Νησιωτικότητα. Ημερομηνία: 25-27 ΜΑΙΟΥ 2015, www.etal-sa.gr.- www.nissonart.com.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μου αρέσει να παίζω ποδόσφαιρο. Τα σαββατοκύριακα παίζω με την ομάδα του σχολείου μου.

Μου αρέσει να παίζω ποδόσφαιρο. Τα σαββατοκύριακα παίζω με την ομάδα του σχολείου μου. 1. Self introduction Dimitris Γεια σας. Με λένε Δημήτρη και είμαι δεκαεφτά χρονών. Είμαι από τη Θεσσαλονίκη αλλά μένω στο Σύδνεϋ εδώ και δέκα χρόνια. Μένω με τους γονείς μου και την αδερφή μου την Ελένη,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Έχοντας μεγαλώσει με το Ουράνιο Τόξο, ο Χρήστος Δημόπουλος αποτελεί μία οικεία φιγούρα. Κάθε μέρα «έμπαινε» στο σπίτι, μας έλεγε ιστορίες, μας έδειχνε κατασκευές.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα