ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ"

Transcript

1 ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Γεωργαντά Ευγενία, Psy.D. Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια* Ορισμός προσαρμογής Η διαδικασία εκείνη του οργανισμού που θα επιτρέψει στο άτομο να ανταποκριθεί και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις συνθήκες και απαιτήσεις του περιβάλλοντος ονομάζεται προσαρμογή. Η προσαρμογή στην πραγματικότητα είναι μια ένδειξη ψυχικής υγείας. Οι τρόποι και τα μέσα που χρησιμοποιεί το άτομο για να αντιμετωπίσει τις απαιτήσεις τόσο του βιολογικού όσο και του κοινωνικού και φυσικού περιβάλλοντος του μπορεί να είναι συνειδητοί ή ασυνείδητοι. Η προσαρμογή στην πραγματικότητα είναι μια δύσκολη και συνεχής διαδικασία που βασίζεται σε μια δυναμική διεργασία και όχι σε απλή και παθητική αποδοχή των απαιτήσεων του περιβάλλοντος. Η δυνατότητα/ ικανότητα του ατόμου να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα και να δώσει λύσεις σε καταστάσεις και προβλήματα που τον ταλαιπωρούν εξαρτάται από τις εξωτερικές συνθήκες αλλά κυρίως από την προσωπικότητα του. Έτσι για την καλύτερη δυνατή προσαρμογή απαιτείται μια προσωπικότητα που να έχει γερά θεμέλια και την ικανότητα αντιμετώπισης κρίσιμων καταστάσεων. Προβλήματα στην ομαλή εξελικτική πορεία του ατόμου μπορεί να οδηγήσουν τόσο σε προβλήματα προσαρμογής όσο και σε σοβαρότερες ψυχικές ασθένειες. Μερικές φορές η προσαρμογή γίνεται αυτόματα, είναι δηλαδή απλή για το άτομο, αλλά αυτό συμβαίνει μόνο όταν οι απαιτήσεις του περιβάλλοντος είναι βιολογικά και ψυχολογικά αποδεκτές. Τότε τις αντιμετωπίζει εύκολα και ανταποκρίνεται αρμονικά, συνήθως όμως η διαδικασία αυτή είναι δύσκολη, περιπλέκεται και αναγκάζει το άτομο να αναπτύξει ορισμένου τύπου συμπεριφορές. Άλλοτε εσωτερικοί παράγοντες και άλλοτε οι περιβαλλοντικές συνθήκες παίζουν τον σπουδαιότερο ρόλο για τον καθορισμό του τρόπου αντίδρασης. Πάντως κάθε μορφή αντίδρασης στις δυσκολίες που παρουσιάζονται κατά την διαδικασία της προσαρμογής είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων. Οι εξωτερικές δυσκολίες γίνονται ευκολότερα συνειδητές και το άτομο επιστρατεύει συνήθως συνειδητούς τρόπους συμπεριφοράς προκειμένου να τις αντιμετωπίσει. Οι εσωτερικές όμως δυσκολίες είναι κυρίως ασυνείδητες και ο τρόπος που το άτομο αντιδρά είναι ασυνείδητος και συχνά μόνο αμυντικός. * Δημοσιευμένο στο βιβλίο «Τι είναι Ψυχοθεραπεία», Εκδόσεις Ασημάκης, Αθήνα (2003)

2 Βέβαια και οι δύο αυτές κατηγορίες συχνά συνυπάρχουν. Δηλαδή η αντίδραση του ατόμου σε ένα εξωτερικό, αντικειμενικά τραυματικό γεγονός είναι συνάρτηση και της προσωπικότητας του και της φυσικής του κατάστασης και των ευκαιριών ακόμα που του παρουσιάζονται και του παρέχουν τη δυνατότητα να αντιδράσει. Συνοψίζοντας την δουλειά πολλών θεωρητικών θα μπορούσαμε να αναφερθούμε σε ορισμένα χαρακτηριστικά των ανθρώπων που θεωρούνται ότι λειτουργούν καλά και έχουν καλή προσαρμογή (Sappington, 1989). Έχουν συνειδητό έλεγχο της ζωής τους Αποδέχονται τον εαυτό τους, δηλαδή τόσο τα θετικά όσο και τα αρνητικά στοιχεία τους. Βλέπουν τον εαυτό τους και τον κόσμο με ακρίβεια (accurately) Κινητοποιούνται από θετικούς στόχους και αποφεύγουν καταστάσεις έντασης και στεναχώριας Έχουν την δυνατότητα να αλλάζουν καθόλη την διάρκεια του βίου τους Είναι ανεκτικοί απέναντι στους άλλους Μπορούν να δημιουργήσουν κοντινές προσωπικές σχέσεις με ορισμένα άτομα. (σελ. 7) Για να καταλάβουμε βέβαια την διαφορά ανάμεσα στην αποτελεσματική και στην μη αποτελεσματική προσαρμογή χρειάζεται να λάβουμε υπόψη μας τρεις παράγοντες: 1. Τις εντάσεις/ πιέσεις που δημιουργεί η ζωή 2. τις συνθήκες που δημιουργούν τις εντάσεις αυτές και 3. τις συνέπειες τους. Όταν μιλάμε για εντάσεις και πιέσεις που δέχεται το άτομο συνήθως εννοούμε απαιτήσεις που υπερβαίνουν τις δυνάμεις του και στις οποίες δυσκολεύεται να ανταποκριθεί με αποτέλεσμα να νοιώθει άγχος και στρες. Τέτοιες καταστάσεις οδηγούν σε προβλήματα προσαρμογής και μπορούν να χωριστούν σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: Αποστέρηση η ψυχική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το άτομο όταν ισχυρά επιθυμητά κίνητρα απειλούνται με ματαίωση, ή γενικά εμποδίζεται η πραγμάτωση τους. Το συναίσθημα της αποστέρησης προέρχεται από την ματαίωση των επιθυμιών του ατόμου ή τη διάψευση της δυνατότητας ικανοποίησης τους ή ακόμα από την έλλειψη κάθε προσδοκίας για το μέλλον. Η ματαίωση των επιθυμιών μπορεί να προέλθει από περιβαλλοντικά εμπόδια, όπως ο πόλεμος, η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, μια ανίατη αρρώστια, ή από τις κοινωνικές απαγορεύσεις που θέτει το περιβάλλον. Η ματαίωση των επιθυμιών μας και η δημιουργία του συναισθήματος της αποστέρησης μπορεί να προέλθουν και από εσωτερικά εμπόδια πράγμα που φαίνεται από το γεγονός της εμφάνισης άγχους, αλλαγή στα συναισθήματα ή την συμπεριφορά ενός ατόμου δίχως να μπορούν τα φαινόμενα να αποδοθούν σε ένα εξωτερικό γεγονός. Τα εσωτερικά

3 εμπόδια είτε αντικειμενικά είτε όχι, προκαλούν αποτυχίες. Οι αποτυχίες αυτές, που οφείλονται είτε σε ατομικές ελλείψεις και ανικανότητες είτε σε προσωπικά λάθη οδηγούν το άτομο σε υποτίμηση του εαυτού του, υποτίμηση που είναι γενεσιουργός έντονης αποστέρησης. Απειλή στην κατάσταση αυτή το άτομο βιώνει την απειλή της αποστέρησης και ματαίωσης των επιθυμιών του. Προϊδεάζει δηλαδή μια κατάσταση όπου πιστεύει ότι κινδυνεύει χωρίς ο κίνδυνος αυτός καθαυτός να είναι παρών. Γνωρίζουμε βέβαια ότι η απειλή του κινδύνου συχνά δημιουργεί μεγαλύτερο στρες και ψυχική ένταση από την τελική παρουσία της απειλητικής κατάστασης ή αντικειμένου. Δηλαδή από την στιγμή που ο άνθρωπος αναγκαστεί να αντιμετωπίσει την κρίσιμη κατάσταση συχνά ανακαλύπτει πως ή αυτή δεν είναι τόσο απειλητική όσο φανταζόταν ή ότι ο ίδιος έχει αποθέματα δυνάμεων μεγαλύτερα από εκείνα που νόμιζε ότι είχε. Σύγκρουση όταν η επιλογή μιας κατεύθυνσης ανάμεσα σε πολλές μας υποχρεώνει στην παραίτηση από άλλες εξίσου επιθυμητές επιλογές. Η αποστέρηση δηλαδή μπορεί συχνά να μην είναι αποτέλεσμα ενός εσωτερικού ή εξωτερικού εμποδίου, αλλά να πηγάζει από την σύγκρουση ανάμεσα σε δύο επιθυμίες, δύο αξίες, ή σε δύο σκοπούς που το άτομο επιδιώκει. Κάθε επιλογή είναι και μια παραίτηση, γιατί μας υποχρεώνει να αφήσουμε άλλες επιθυμητές δραστηριότητες, ακόμα και όταν αυτό που επιλέξαμε δεν είναι δυσάρεστο και είναι έντονα επιθυμητό. Στην πραγματικότητα η σύγκρουση δεν είναι καθαυτή μια πηγή άγχους διαφορετική από την αποστέρηση. Το βασικό χαρακτηριστικό της σύγκρουσης είναι η προϊδέαση της αποστέρησης που θα προκληθεί από την απόφαση, εφόσον προϋποθέτει εγκατάλειψη της επιθυμίας για την ικανοποίηση μιας άλλης. Υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι συγκρούσεων: Α) η σύγκρουση που προκαλείται από την ταυτόχρονη προσέγγιση και αποφυγή του ίδιου σκοπού. Το άτομο θέλει και δεν θέλει να επιλέξει την διέξοδο που του παρουσιάζεται Β) τη σύγκρουση που προκαλείται από την ταυτόχρονη προσέγγιση δύο αλληλοσυγκρουόμενων επιθυμητών σκοπών. Το άτομο δηλαδή βρίσκεται μπροστά σε δυο προοπτικές ή διεξόδους που του προσφέρονται και δεν ξέρει ποια να επιλέξει γιατί επιδιώκει συγχρόνως δυο επιθυμητούς σκοπούς που όμως ο ένας αναιρεί τον άλλο Γ) τη σύγκρουση που προκαλείται από την αποφυγή και των δυο σκοπών. Η δυσκολία επιλογής οδηγεί το άτομο στο να αποφεύγει να επιλέξει οποιαδήποτε από τις προοπτικές που έχει μπροστά του, όταν κανένας από τους δυο στόχους δεν του είναι αρεστός. Πρόκειται βασικά για δυσκολία απόρριψης. Πίεση (στρες) η πίεση είναι δύο μορφών: εσωτερική και εξωτερική Εσωτερική είναι η πίεση που το ίδιο το άτομο ασκεί πάνω στον εαυτό του και που προέρχεται από τα ιδανικά του, τα κίνητρα του, την ηθική του.

4 Εξωτερική είναι η πίεση που προέρχεται από το κοινωνικό περιβάλλον και τις απαιτήσεις του. Οι εξωτερικοί αντικειμενικοί παράγοντες του στρες μπορούν να συνοψιστούν: 1. Στη διάρκεια του όσο περισσότερο διαρκεί τόσο πιο σοβαρό και παθογενές μπορεί να αποβεί. 2. Στη σημασία του αν αφορά δηλαδή ζωτικά προβλήματα ή λιγότερο σημαντικά θέματα ζωής του ατόμου αν και η σημασία παραλλάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό ανάλογα με την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου. 3. Στη πολλαπλότητα του αν δηλαδή προέρχεται από μία ή περισσότερες πηγές, γιατί πολλά στρες συγχρόνως μπορεί να έχουν πολύ σοβαρότερες συνέπειες για το άτομο. Οι εσωτερικοί, υποκειμενικοί παράγοντες του στρες, δηλαδή η ένταση και επήρεια του εξαρτώνται από: 1. την ατομική εκτίμηση του κάθε προβλήματος. Το άτομο δηλαδή δεν αντιδρά σύμφωνα με την κατάσταση, αλλά σύμφωνα με το πως εκτιμά, πως δέχεται ή «εισπράττει» μια δεδομένη κατάσταση. 2. τον βαθμό αντοχής του ατόμου απέναντι στο στρες. Μπορεί δηλαδή ένα άτομο να είναι λιγότερο ή περισσότερο «ευπαθές»στο στρες γενικά, ή να είναι ανθεκτικό σε μια μορφή στρες και αδυνατεί να αντιμετωπίσει μια άλλη έκφραση του. Οι τρόποι αντίδρασης και προσαρμογής σε καταστάσεις που δημιουργούν πίεση, απειλή, ματαίωση και σύγκρουση διαφέρουν από άτομο σε άτομο και από περίσταση σε περίσταση. Είναι τρόποι συμπεριφοράς που υιοθετεί το άτομο για να αντιμετωπίσει μια κατάσταση που του παρουσιάζεται. Υπάρχουν τόσο συνειδητοί όσο και ασυνείδητοι τρόποι αντίδρασης που εξαρτώνται από την εκτίμηση της συγκεκριμένης κατάστασης και των δυνατοτήτων του ιδίου του ατόμου. Η μία κατηγορία αντιδράσεων αναφέρεται στην απευθείας αντιμετώπιση της κατάστασης η οποία έχει ως στόχο την ενεργητική αντιμετώπιση του προβλήματος ή της κατάστασης και στοχεύει στην εξάλειψη ή στο ξεπέρασμα των εμποδίων που παρουσιάζονται στο άτομο και προκαλούν στρες. Η ενεργητική αντιμετώπιση κινητοποιεί το άτομο που προσπαθεί: 1. Να προετοιμαστεί για την κατάσταση που καλείται να αντιμετωπίσει συλλέγοντας πληροφορίες και προετοιμάζοντας τον εαυτό του. 2. Να αντιμετωπίσει την κατάσταση είτε επιθετικά είτε αποφεύγοντας την ανάλογα με την εκτίμηση του της κατάστασης και των κινδύνων ή εμποδίων που ενέχει. Δηλαδή το άτομο ή ενεργητικά θα διεκδικήσει την καλύτερη για αυτόν λύση ή παθητικά θα αποφύγει την κατάσταση. (Fight or flight response) 3. Σε ακραίες περιπτώσεις το άτομο μπορεί να οδηγηθεί στην απάθεια και παντελή έλλειψη αντιμετώπισης της κατάστασης, όπως στις περιπτώσεις των στρατοπέδων συγκέντρωσης.

5 Η άλλη κατηγορία αναφέρεται στην έμμεση προσπάθεια του ατόμου να καταπραύνει/ απαλύνει το αποτέλεσμα της κατάστασης εσωτερικά. Εάν δηλαδή το άτομο δεν μπορεί να αντιδράσει άμεσα προσπαθώντας να αλλάξει τις συνθήκες που προκαλούν το στρες συχνά θα καταφύγει σε έμμεσους τρόπους που έχουν σαν στόχο να καταπραΰνουν το αποτέλεσμα που δημιουργούν αυτές οι καταστάσεις στον εαυτό του. Οι ασυνείδητοι μηχανισμοί που μπορεί να χρησιμοποιήσει το άτομο για να μετριάσει την ένταση των πιέσεων που δέχεται εσωτερικά έχουν ονομαστεί μηχανισμοί άμυνας και περιγράφονται από τον Freud και την κόρη του Anna. Υπάρχουν βέβαια και συνειδητοί μηχανισμοί που στοχεύουν στο να μετριάσουν τον αντίκτυπο που έχουν αυτές οι εντάσεις. Αυτοί οι μηχανισμοί αντιμετώπισης της πραγματικότητας έχουν παρουσιαστεί από τον George Vaillant βάση μιας μακροχρόνιας έρευνας που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Harvard. Αυτοί οι μηχανισμοί αντιμετώπισης δεν αλλοιώνουν την πραγματικότητα όπως συμβαίνει με τους μηχανισμούς άμυνας. Έτσι το άτομο εξακολουθεί να έχει μια ρεαλιστική εικόνα της κατάστασης του και να επιζητεί λύση. Οι μηχανισμοί αντιμετώπισης (coping mechanisms) είναι: Καταστολή (suppression) το άτομο προσπαθεί να καταστείλει, να απαλύνει, τον αντίκτυπο που έχει η κατάσταση χωρίς να την αρνείται ή να την απωθεί Αναμονή (anticipation) το άτομο προσπαθεί να προβλέψει και να προγραμματίσει τις ενέργειες που μπορεί να τον βοηθήσουν Επαναπροσδιορισμός (reframing) το άτομο προσπαθεί να αλλάξει τον τρόπο που σκέφτεται και αντιμετωπίζει μια κατάσταση βλέποντας την μέσα από μια πιο θετική οπτική γωνία (positively connoting) Ελπίδα και αισιοδοξία για την έκβαση της κατάστασης. Παρόλες τις αντιξοότητες είναι σημαντικό να μην χάνει κανείς την αισιοδοξία του και να συνεχίσει να ελπίζει για μια ευνοϊκή έκβαση της κατάστασης Χιούμορ η δυνατότητα του να γελά κανείς με τον εαυτό του και τις αντιξοότητες που του παρουσιάζονται απαιτεί ψυχική δύναμη αλλά είναι και ένας πολύ υγιείς τρόπος αντίδρασης σε καταστάσεις έντασης και πίεσης Αλτρουισμός η δυνατότητα να δίνουμε και να μην σκεφτόμαστε μόνο τον εαυτό μας και όσα εμείς υποφέρουμε Για να αποφασίσει τη λύση που θα δώσει το άτομο για να αποφύγει το στρες θα ακολουθήσει τα ίδια περίπου στάδια σε κάθε περίπτωση: Α) ορίζει και εκτιμάει το πρόβλημα, Β) σκέφτεται τις εναλλακτικές λύσεις που του προσφέρονται, Γ) αποφασίζει τη λύση που θεωρεί ασφαλέστερη και πιο ικανοποιητική, Δ) εκτιμάει εκ των προτέρων τα αποτελέσματα που θα έχει ώστε να αποφύγει νέες δυσκολίες. Το δυσκολότερο βήμα σε αυτή την διαδικασία είναι η λήψη της απόφασης, η επιλογή που τελικά το άτομο θα κάνει, καθώς πολλές φορές θα χρειαστεί να βασιστεί μόνο σε πιθανότητες.

6 Η λήψη αποφάσεων, κυρίως σε δύσκολες και κρίσιμες καταστάσεις, απαιτεί την ρεαλιστική στάθμιση και αντιμετώπιση της πραγματικότητας. Όταν οι πιέσεις είναι πολλές και διαρκείς ή η προσωπικότητα του ατόμου είναι ανίσχυρη και αδύναμη στην αντιμετώπιση τους μπορεί να το οδηγήσουν στην αποδιοργάνωση του. ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Πως ορίζουμε την ψυχική ασθένεια Καμιά απόλυτη και αδιάσειστη περιγραφή της ψυχικής υγείας και της ψυχικής νόσου δεν υπάρχει. Θα μπορούσαμε πολύ απλοϊκά να περιγράψουμε την ψυχική ασθένεια ως συμπεριφορά που αποκλίνει από το φυσιολογικό. Πράγματι ο στατιστικός ορισμός αποτελεί ένα τρόπο και μέσο προσέγγισης του περίπλοκου αυτού θέματος. Για αυτό άλλωστε στην διαδικασία διάγνωσης της ψυχικής νόσου τόσο ο ψυχίατρος όσο και ο κλινικός ψυχολόγος χρησιμοποιεί το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των ψυχικών νόσων που εκδίδεται και αναθεωρείται κάθε μερικά χρόνια από τον Αμερικάνικο Ψυχιατρικό Σύνδεσμο. Οι συχνές αναθεωρήσεις καταδεικνύουν την στενή σχέση φυσιολογικής συμπεριφοράς και κοινωνικών προτύπων και αξιών. Δηλαδή ένας τρόπος ορισμού της φυσιολογικής συμπεριφοράς ορίζεται μέσα από αυτό που κάνει η πλειοψηφία των ανθρώπων και επομένως έχει άμεση σχέση με κοινωνικά αποδεκτές συμπεριφορές. Για παράδειγμα στην αρχική έκδοση του εγχειριδίου αυτού το 1980 η ομοφυλοφιλία κατατασσόταν ως μια ψυχοπαθολογική κατηγορία. Στις τελευταίες εκδόσεις του εγχειριδίου και λόγο της μεγάλης αύξησης και αποδοχής της ομοφυλοφιλίας από την κοινωνία (ιδίως της Αμερικής) η ομοφυλοφιλία δεν κατατάσσεται πλέον ως ψυχική νόσος αλλά ως σεξουαλική προτίμηση. Με την αλλαγή των κοινωνικών δεδομένων βλέπουμε όχι μόνο αλλαγή στις κατηγορίες των ψυχικών νοσημάτων αλλά και αλλαγή στις διαταραχές που επικρατούν ανάλογα με τις κοινωνικές συνθήκες. Για παράδειγμα την Βικτοριανή εποχή όπου ο Φρόιντ ανέπτυξε την θεωρία του μια από τις κυρίαρχες νόσους ήταν οι υστερικές νευρώσεις ως αποτέλεσμα της καταπίεσης των σεξουαλικών ενστίκτων. Σήμερα με την σεξουαλική απελευθέρωση δεν βλέπουμε συχνά τέτοιου είδους ασθένειες. Οι διαταραχές της προσωπικότητας και της πρόσληψης τροφής φαίνεται να έχουν την μεγαλύτερη διάδοση στην εποχή μας. Πέρα από το στατιστικό ορισμό, όπου η συμπεριφορά που ονομάζεται μη φυσιολογική είναι εκείνη που αποκλίνει από το μέσο όρο (για αυτό και συχνά αποκαλείται αποκλίνουσα συμπεριφορά) και παρουσιάζει μια συγκεκριμένη συμπτωματολογία, και άλλες συνθήκες χρειάζεται να συνυπάρχουν για να μιλήσουμε για ψυχοπαθολογία. Για να αποφύγουμε λοιπόν να αποκαλούμε ψυχικά ασθενείς όποιους ανθρώπους μπορεί να παρουσιάζουν πρωτότυπες, διαφορετικές και συχνά δημιουργικές συμπεριφορές και τρόπους ζωής που αποκλίνουν από το μέσο όρο χρειάζεται

7 να λάβουμε υπόψη μας πως το άτομο προσαρμόζεται στην πραγματικότητα και πως το ίδιο βιώνει την καθημερινότητα του. Δηλαδή από την μια μεριά χρειάζεται να δούμε αν και κατά πόσο καταφέρνει να ανταποκριθεί στις εξωτερικές απαιτήσεις (δουλειά, σχέσεις, κλπ.) και από την άλλη πως ανταποκρίνεται σε εσωτερικές απαιτήσεις. Σημασία δηλαδή έχει η εσωτερική συνοχή και αρμονία ή η παρουσία έντονων συγκρούσεων που και ο ίδιος ο άνθρωπος περιγράφει ως ανεπιθύμητες. Για να αποφύγουμε λάθη που απορρέουν από ψυχικές καταστάσεις, όπως για παράδειγμα οι αντικοινωνικές προσωπικότητες, όπου οι διαταραχές είναι σύμφωνες με το εγώ του ανθρώπου και επομένως ο ίδιος δεν βιώνει καμιά αναταραχή σε σχέση με συμπεριφορές ή τρόπους λειτουργίας που είναι παθολογικοί, χρησιμοποιούμαι και άλλους δύο τρόπους διάγνωσης της ψυχικής νόσου. Την ωριμότητα και καταλληλότητα της συμπεριφοράς του ανθρώπου, δηλαδή αν ο τρόπος που αντιδρά και συμπεριφέρεται είναι ανάλογος με την ηλικία του και την περίσταση, και το αν και κατά πόσο ο τρόπος λειτουργίας του συγκεκριμένου ανθρώπου λαμβάνει υπόψη του το καλό του κοινωνικού συνόλου και των συνανθρώπων του. Δηλαδή ένας ηθικός ορισμός σύμφωνα με τον οποίο το άτομο σέβεται και ακολουθεί τους ηθικούς κανόνες που επικρατούν στην κοινωνία όπου ζει. Ιστορική αναδρομή Πολλές από τις προκαταλήψεις που μας ταλαιπωρούν σήμερα σε σχέση με την ψυχική ασθένεια έχουν την ρίζα τους στο μακρινό παρελθών. Στην Παλαιολιθική εποχή έχουμε δείγματα «χειρουργικών» επεμβάσεων, τρύπες δηλαδή σε κρανία, που θα επέτρεπαν στα κακά δαιμόνια να εξέλθουν. Η δεισιδαιμονία και η άποψη της κατάληψης του ανθρώπου από δαίμονες εμφανίζεται σε πολύ παλαιές γραφές τόσο των Κινέζων και των Αιγυπτίων όσο και των Ελλήνων και των Εβραίων. Οι πρώτες μορφές θεραπείας λοιπόν ήταν ο εξορκισμός. Ο Ιπποκράτης για πρώτη φορά αρνήθηκε την ύπαρξη δαιμόνων και θεοτήτων που ευθύνονται για τις ψυχικές διαταραχές και μίλησε για φυσικά αίτια όπως και στις άλλες παθήσεις. Στον Ιπποκράτη οφείλουμε και την πρώτη κατάταξη των ψυχικών παθήσεων σε κατηγορίες που ισχύουν εν μέρει μέχρι σήμερα. Ανέφερε τρεις μεγάλες κατηγορίες: την μανία, την μελαγχολία και την φρενίτιδα. Έτσι την εποχή εκείνη η θεραπευτική αγωγή αποτελείτο από θεραπείες που ακόμα και σήμερα είναι πολύ καινοτόμες, όπως μουσικοθεραπεία, εργασιοθεραπεία, χοροθεραπεία, άσκηση και μασάζ, περιπάτους στη φύση, ύπνωση και εκπαίδευση. Μετά την πτώση της Ρώμης και κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα έχουμε την επαναφορά των προκαταλήψεων και της δεισιδαιμονίας. Η θεραπεία επανέρχεται στους κληρικούς με την μορφή εξορκισμών, που έφτασε και σε σημεία κακοποίησης των ψυχικά αρρώστων. Από τα μέσα του 15 ου μέχρι και τον 17 ο αιώνα η μεταχείριση ήταν απάνθρωπη. To 1547 ιδρύεται το πρώτο άσυλο. Το μοναστήρι της Αγίας Μαίρης στο Λονδίνο μετετράπη στο νοσοκομείο BEDLAM. Οι πιο βίαιοι ασθενείς έγιναν αντικείμενα έκθεσης στο κοινό για μία δραχμή. Άλλους πάλι τους έβαζαν να ζητιανεύουν στους δρόμους του Λονδίνου. Μέχρι και το 18ο αιώνα οι ασθενείς στα άσυλα μεταχειρίζονταν σα ζώα. Δεμένοι με αλυσίδες σε κελιά, χωρίς ζέστη, φαΐ, και τουαλέτες.

8 Το 1792 o Pinel στη Γαλλία ανέλαβε το νοσοκομείο La Bicêtre και άρχισε τις πρώτες αλλαγές εξανθρωπισμού της κατάστασης διαβίωσης των ασθενών. Έτσι ξεκίνησε μια πιο ανθρώπινη συμπεριφορά, η κατάργηση των αλυσίδων, μεγαλύτερη καλοσύνη, καθαριότητα, έκθεση στον ήλιο για κάποιες ώρες της ημέρας. Το πείραμα εστεύθηκε από επιτυχία και οι ασθενείς παρουσίασαν βελτίωση της κατάστασης τους. Μετά ο Pinel ανέλαβε το Salpêtrière και αυτά τα δυο ήταν τα πρώτα μοντέρνα ψυχιατρεία. Παράλληλα, στην Αγγλία ο William Tuke έφτιαξε το York Retreat και στην Αμερική ο Benjamin Rush, ο πατέρας της αμερικανικής ψυχιατρικής, στο Pennsylvania Hospital οργάνωσε το πρώτο μάθημα στην Ψυχιατρική. Η Dorothea Dix, παιδαγωγός, ξεκίνησε μεγάλη καμπάνια και κατάφερε να φτιάξει νοσοκομεία σε 20 πολιτείες στην Αμερική και 2 στον Καναδά. Το 1879 ο Wundt ίδρυσε το πρώτο ψυχολογικό εργαστήριο. Το 1890 ο William James έγραψε το πρώτο βιβλίο με τίτλο Principles of Psychology. Στα μέσα του 19 ου αιώνα πλέον με τον Griesinger και τον Kraepelin βλέπουμε ξανά να επικρατεί η άποψη ότι οι ψυχασθενείς είναι άνθρωποι που είναι άρρωστοι και ότι υπάρχουν οργανικά αίτια για την πάθηση τους. Έτσι εμφανίζεται για πρώτη φορά στη σύγχρονη εποχή το ιατρικό μοντέλο. Στις αρχές του 20ου αιώνα ψυχολογικές αιτιολογίες άρχισαν να συζητούνται για πρώτη φορά. Το ψυχολογικό μοντέλο έκανε την εμφάνιση του με την παρουσία του Mesmer, του Breuer και του Freud. Τα πρώτα βήματα για την κατανόηση της ψυχοδυναμικής των ψυχικών ασθενειών έγιναν από τον Freud ο οποίος σπούδασε νευρολόγος στο Παρίσι υπό τον Charcot όπου μυήθηκε στην τεχνική της ύπνωσης. Όταν γύρισε στη Βιέννη δούλεψε μαζί με τον Breuer κυρίως με υστερικές γυναίκες και ανέπτυξε την θεωρία του περί υστερίας και των νευρώσεων ως αποτέλεσμα ασυνειδήτων συγκρούσεων. Έκτοτε πολλές θεωρίες αναπτύχθηκαν για την επεξήγηση των ψυχικών ασθενειών. Όλα τα ψυχοδυναμικά μοντέλα πιστεύουν ότι η ψυχική ασθένεια είναι αποτέλεσμα ψυχικών συγκρούσεων που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από το άτομο με αποτέλεσμα την εμφάνιση συμπτωμάτων. Κάθε ψυχοδυναμική σχολή όμως διαφέρει ως προς το ποιες είναι αυτές οι συγκρούσεις και από που προέρχονται. Το πόσο έντονες είναι οι συγκρούσεις αυτές ή πόσο αδύναμο είναι το εγώ στην αντιμετώπιση τους οδηγεί σε λιγότερο ή περισσότερο σοβαρές μορφές ψυχοπαθολογίας. Ανάλογα με τα συμπτώματα που παρουσιάζονται κατατάσσουμε τις ψυχικές ασθένειες σε διάφορες κατηγορίες. Κατηγορίες Ψυχικών Νοσημάτων Οι νευρώσεις και οι ψυχώσεις αποτελούν δύο βασικές κατηγορίες ψυχικών νοσημάτων. Και οι δύο αντιπροσωπεύουν την προσπάθεια του ατόμου να αντιμετωπίσει τις εσωτερικές του συγκρούσεις με αποτέλεσμα την δημιουργία συμπτωμάτων που είναι δυστονικά προς το εγώ. Δηλαδή το άτομο τα αντιλαμβάνεται ως κάτι ξένο προς αυτό που είναι και κατά συνέπεια υποφέρει από την παρουσία τους. Οι νευρώσεις είναι λιγότερο σοβαρές από τις ψυχώσεις γιατί το άτομο παραμένει σε επαφή με την πραγματικότητα και μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί σαν μέρος του κοινωνικού συνόλου. Στις ψυχώσεις το άτομο στην προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις συγκρούσεις χάνει την επαφή του με την πραγματικότητα και δημιουργεί μια δική του

9 πραγματικότητα μέσα από τις ψευδαισθήσεις και τις παραληρητικές ιδέες του. Έτσι η ικανότητα του να λειτουργήσει στις υποχρεώσεις του μειώνεται ή και εξαλείφεται. ΝΕΥΡΩΣΕΙΣ Κάθε νεύρωση παίρνει το όνομα της από το κυρίαρχο σύμπτωμα. Έτσι έχουμε τρεις βασικές κατηγορίες νευρώσεων: Α. Αγχώδεις Διαταραχές όπου το κυρίαρχο σύμπτωμα είναι το άγχος. Η κατηγορία αυτή χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες ανάλογα με την μορφή που παίρνει το άγχος. 1. Γενικευμένη Αγχώδης διαταραχή το άγχος είναι γενικευμένο και απροσδιόριστο και το άτομο προσπαθεί να το εκτονώσει αυξάνοντας τις δραστηριότητες του. 2. Φοβίες το άγχος παίρνει μια συγκεκριμένη μορφή, έχει ένα συγκεκριμένο στόχο σε αντικείμενα ή καταστάσεις που όταν το άτομο τις αποφεύγει μειώνει το άγχος. Έτσι στις φοβίες βλέπουμε να λειτουργούν τρεις μηχανισμοί άμυνας: Η μετάθεση, η προβολή και η αποφυγή. Το άτομο μεταθέτει την αρχική πηγή της έντασης και εσωτερικής σύγκρουσης σε κάτι εξωτερικό που έχει μια συμβολική σχέση με την αρχική αιτία. Πάνω σε αυτό το αντικείμενο ή κατάσταση προβάλει την εσωτερική του ανησυχία και μετά αποφεύγοντας αυτό το αντικείμενο ή κατάσταση νοιώθει σαν να αποφεύγει τον πραγματικό κίνδυνο. Έτσι οι φοβίες επιτρέπουν μια μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα στο άτομο από την γενικευμένη κατάσταση άγχους από την οποία το άτομο δεν μπορεί να ξεφύγει. Υπάρχουν πολλών ειδών φοβίες ανάλογα με το αντικείμενο ή την κατάσταση που έχει συμβολικά επιλεχθεί ως στόχος της μετάθεσης. Έχουμε: Υψοφοβίες, Αγοραφοβίες, Κλειστοφοβίες, Μικροβιοφοβίες, Εντομοφοβίες, Ζωοφοβίες και ότι άλλο μπορεί να φανταστεί ο ανθρώπινος νους. 3. Διαταραχή Πανικού σε αυτή την διαταραχή το άγχος φτάνει σε ακραίες καταστάσεις με συμπτώματα πανικού. Δηλαδή το άτομο νοιώθει έντονο φόβο που συνοδεύεται από σωματικά συμπτώματα, όπως δυσκολία στην αναπνοή, ζαλάδες, τρέμουλο, εφίδρωση, ναυτία, πόνο στο στήθος, μούδιασμα, ταχυκαρδία και έτσι έχει μια αίσθηση και το φόβο επικείμενου θανάτου ή ότι θα χάσει τον έλεγχο. 4. Ψυχαναγκαστική Καταναγκαστική Διαταραχή σε αυτές τις διαταραχές η σύγκρουση εκφράζεται ανοιχτά με την επανάληψη παράλογων και άχρηστων σκέψεων ή συμπεριφορών που έχουν ως σκοπό την μείωση του άγχους. Η αμφιθυμία και οι ενοχές παίζουν πρωταρχικό ρόλο σε αυτή την κατηγορία των διαταραχών. Οι κύριες συγκρούσεις που ταλαιπωρούν το άτομο είναι γύρω από θέματα

10 δικαιοσύνης, σωστού/ λάθους, αγάπης/ μίσους, καθαριότητας/ βρώμας, τάξης/ αταξίας. Β. Υστερικές Νευρώσεις Σε αυτή την κατηγορία νευρώσεων οι διαταραχές χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: 1. Σωματόμορφες διαταραχές σε αυτές το κυρίαρχο σύμπτωμα έχει σχέση με το σώμα αν και δεν υπάρχει οργανική βάση για το πρόβλημα που παρουσιάζεται. Οι διαταραχές αυτές χωρίζονται σε πέντε υποκατηγορίες: Σωματοποιητική διαταραχή (Σύνδρομο Briquet ή υστερία Briquet) όπου παρατηρούμαι πολλαπλά σωματικά συμπτώματα που υποτροπιάζουν χωρίς οργανικά αίτια. Τα ενοχλήματα είναι γενικά, ασαφή, και παρουσιάζονται με δραματικό τρόπο. Διαταραχή μετατροπής (Υστερική νεύρωση) στη διαταραχή αυτή παρουσιάζονται ψευδονευρολογικά συμπτώματα, όπως τύφλωση, παράλυση, κτλ., που δεν έχουν νευρολογική βάση και δεν υπόκεινται σε εκούσιο έλεγχο. Σωματόμορφη διαταραχή πόνου στην οποία παρατηρούμαι την επίμονη ενασχόληση του ατόμου με τον πόνο, ενώ απουσιάζουν φυσικά σημεία ή παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που να μπορούν να εξηγήσουν τον πόνο ή την ένταση του. Υποχονδρίαση όπου το άτομο φοβάται ή πιστεύει ότι έχει μια σοβαρή ασθένεια. Επίσης παρατηρούμαι μια γενικότερη έντονη ασχολία του άτομου με σωματικές λειτουργίες. Σωματοδυσμορφική διαταραχή η έντονη ενασχόληση του ατόμου με κάποιο φανταστικό ελάττωμα στην εμφάνιση του. 2. Διασχιστικές Διαταραχές σε αυτές το κυρίαρχο χαρακτηριστικό είναι κάποια μεταβολή στις φυσιολογικά συνθετικές λειτουργίες της ταυτότητας, της μνήμης ή της συνείδησης και χωρίζονται στις εξής υποκατηγορίες: Διαταραχή πολλαπλής προσωπικότητας παρατηρούμαι την ύπαρξη μέσα στο άτομο 2 ή περισσοτέρων ξεχωριστών προσωπικοτήτων. Αυτή η διαταραχή είναι χρόνια και αρχίζει στην παιδική ηλικία. Ψυχογενής φυγή το ξαφνικό και απροσδόκητο ταξίδι μακριά από τον τόπο διαμονής με την ανάληψη καινούργιας ταυτότητας. Στην διαταραχή αυτή το άτομο αδυνατεί να θυμηθεί την προηγούμενη ταυτότητα του. Ψυχογενής αμνησία στη διαταραχή αυτή το άτομο αδυνατεί να θυμηθεί σημαντικά στοιχεία της προσωπικής του ζωής. Τα στοιχεία αυτά συνήθως συνδέονται με ένα τραυματικό γεγονός που το άτομο απωθεί στο ασυνείδητο.

11 Διαταραχή αποπροσωποποίησης επίμονα ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια αποπροσωποποίησης. Παρατηρούμαι μια διαταραχή της αντίληψης όπου μεταβάλλεται η συνήθης αίσθηση της πραγματικότητας. Το άτομο νοιώθει αποξενωμένο ή απομακρυσμένο από τον εαυτό του. Νοιώθει δηλαδή σαν εξωτερικός παρατηρητής ή σαν ρομπότ που δρα και αντιδρά μηχανικά. Τα αισθήματα αυτά είναι δυστονικά προς το εγώ, βιώνονται δηλαδή με δυσαρέσκεια και ενοχλούν τον άνθρωπο. Ο έλεγχος της πραγματικότητας παραμένει ανέπαφος. Γ. Διαταραχές της Διάθεσης (Mood Disorders) Οι διαταραχές της διάθεσης χαρακτηρίζονται από διαταραχή της συναισθηματικής διάθεσης. Η συναισθηματική διάθεση (mood) είναι ο καθολικός και σταθερός συναισθηματικός τόνος που βιώνεται εσωτερικά και που σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάσει όλες τις πλευρές της συμπεριφοράς καθώς και την αντίληψη για τον κόσμο που έχει το άτομο. Διακρίνουμε την διάθεση από το συναίσθημα (affect) που αποτελεί την έκφραση της. Η εξωτερική έκφραση δεν συμβαδίζει πάντα με την διάθεση. Οι διαταραχές της διάθεσης μπορούν να ξεκινήσουν από ελαφριές διαταραχές και να πάρουν έως και ψυχωσικές διαστάσεις εάν το άτομο χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα. Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. 1. Καταθλιπτικές διαταραχές όπου επηρεάζεται: Το συναίσθημα καταθλιπτική διάθεση, ανηδονία, άγχος Το αυτόνομο νευρικό σύστημα διαταραχή του ύπνου, της όρεξης, της ενέργειας, της σεξουαλικής διάθεσης, και ψυχοκινητική επιβράδυνση ή διέγερση. Η κινητοποίηση απώλεια ενδιαφέροντος, αισθήματα ανημποριάς, έλλειψη ελπίδας, σκέψεις ή απόπειρες αυτοκτονίας. Η σκέψη και η αντίληψη με αισθήματα αναξιότητας ή ενοχής, με χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολία στη συγκέντρωση (στην περίπτωση που η κατάθλιψη πάρει ψυχωσικές διαστάσεις παρατηρούμαι και ψευδαισθήσεις ή παραληρητικές ιδέες). Σωματικά ενοχλήματα Οι καταθλιπτικές διαταραχές χωρίζονται σε δυο υποκατηγορίες: Α) Μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο καταθλιπτικό επεισόδιο μικρότερης διάρκειας αλλά μεγαλύτερης έντασης από την Β) Δυσθυμία όπου η συναισθηματική διαταραχή είναι ηπιότερη αλλά μεγαλύτερης διάρκειας. 2. Διπολικές διαταραχές οι οποίες χαρακτηρίζονται από δυο ακραίες συναισθηματικές διαθέσεις: έξαρση και κατάθλιψη. Στην

12 τυπική μορφή οι ασθενείς περνούν από κύκλους. Το βασικό διακριτικό στοιχείο είναι η ύπαρξη εξάρσεων που περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα συναισθηματικών διαθέσεων από φυσιολογικές καταστάσεις ευφορίας και χαράς μέχρι παθολογικές καταστάσεις μανίας. Σε αυτές τις μανιακές καταστάσεις παρατηρούνται: Διαταραχές στη συναισθηματική διάθεση με ευφορία που είναι υπερβολική και κολλητική. Διογκωμένη αυτοεκτίμηση Ελαττωμένη ανάγκη για ύπνο Πίεση λόγου Ιδεοφυγή, δηλαδή απότομες αλλαγές θέματος Διάσπαση προσοχής Υπερκινητικότητα Έλλειψη κριτικής ικανότητας με αποτέλεσμα το άτομο να εμπλέκεται σε δραστηριότητες που είναι επικίνδυνες Συναισθηματική αστάθεια Οι διπολικές διαταραχές περιλαμβάνουν δυο κατηγορίες ανάλογα με την ένταση των επεισοδίων: Α) Μανιοκαταθλιπτική νόσο όπου παρατηρούμαι πλήρως ανεπτυγμένα επεισόδια μανίας και κατάθλιψης και Β) Κυκλοθυμία όπου παρατηρούμαι βραχύτερες και λιγότερο έντονες διακυμάνσεις της διάθεσης. ΨΥΧΩΣΕΙΣ Οι ψυχώσεις είναι και αυτές μια προσπάθεια του ατόμου να αντιμετωπίσει εσωτερικές συγκρούσεις που όμως οδηγεί σε σοβαρότερες διαταραχές και αποδιοργάνωση της προσωπικότητας του ατόμου με συνέπεια να διαταραχτεί η επαφή του με την πραγματικότητα, οι εργασιακές αλλά και οι κοινωνικές του σχέσεις. Το άτομο συνήθως χρειάζεται να νοσηλευτεί και να λάβει και φαρμακευτική αγωγή. Η συμπεριφορά του μπορεί να είναι επικίνδυνη τόσο για τον ίδιο όσο και για τους άλλους. Τα σημαντικά συμπτώματα που διαφοροποιούν μια νεύρωση από μια ψύχωση είναι οι ψευδαισθήσεις (ακουστικές, οπτικές, γευστικές, κλπ.) και οι παραληρητικές ιδέες που μπορεί να έχουν την μορφή μεγαλομανίας, καταδίωξης, υποχονδρίασης, καταστροφής, επιρροής, κλπ. Υπάρχουν εφτά κατηγορίες ψυχώσεων: Α. Διαταραχές της Διάθεσης όπως και στις νευρώσεις αλλά με πιο ακραία συμπτώματα που συμπεριλαμβάνουν ψευδαισθήσεις και παραληρητικές ιδέες. Β. Παρανοϊκές Διαταραχές οι οποίες χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη παραληρητικών ιδεών, κυρίως δίωξης, ζηλοτυπίας, ερωτομανίας, και

13 μεγαλείου. Το χαρακτηριστικό των ιδεών αυτών είναι ότι δεν είναι αλλόκοτες (μπορεί δηλαδή να συμβούν στη ζωή) και γενικά η συμπεριφορά δεν είναι εμφανώς παράξενη όπως στη σχιζοφρένεια. Εμφανίζεται συνήθως στη μέση ηλικία χωρίς την παρουσία ψευδαισθήσεων. Γ. Σχιζοφρένεια (σχίζω τις φρένες) χαρακτηρίζεται από την πιο έντονη αλλοίωση της εσωτερικής και της εξωτερικής πραγματικότητας, στην οποία το άτομο απαντά με τρόπους που βλάπτουν την ζωή του. Στη σχιζοφρένεια παρατηρούμαι διαταραχές στις ακόλουθες λειτουργίες: Σκέψη εκτός από τις αλλόκοτες και παραληρητικές ιδέες, έχουμε διαταραχή του ειρμού και της μορφής της σκέψης. Αντίληψη παρουσία ψευδαισθήσεων ιδιαίτερα ακουστικών. Συναίσθημα το οποίο είναι αμβλύ, επίπεδο, ή απρόσφορο Αίσθηση του εαυτού παρατηρούμαι απώλεια των ορίων του εγώ που εκδηλώνεται με σύγχυση ταυτότητας. Βούληση ανεπαρκές ενδιαφέρων ή ανικανότητα να ακολουθήσει μια πορεία ενεργειών μέχρι την λογική τους κατάληξη. Αμφιθυμία με δυσκολία στην επιλογή. Διαπροσωπική λειτουργικότητα διαταραγμένες σχέσεις με τον έξω κόσμο, το άτομο είναι χαμένο στο δικό του κόσμο και συναισθηματικά αποκομμένο από τους άλλους. Ψυχοκινητικότητα έντονη διέγερση ή κατατονικότητα. Επαναλαμβανόμενες κινήσεις, όπως βάδισμα πάνω-κάτω ή κούνημα μπρος-πίσω. Απάθεια και ακινησία. Η εμφάνιση της διαταραχής αυτής γίνεται κυρίως στην εφηβεία με μια αργή και σταδιακή επιδείνωση. Η προνοσηρή κατάσταση του ατόμου (το πως δηλαδή λειτουργούσε πριν την εμφάνιση της) θα παίξει καθοριστικό ρόλο για την πρόγνωση της εξέλιξης. Οι συνήθεις επιπλοκές είναι πράξεις βίας. Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικοί τύποι: 1. παρανοϊκός 2. κατατονικός 3. αποδιοργανωμένος 4. αδιαφοροποίητος Δ. Βραχεία Αντιδραστική Ψύχωση Αιφνίδια έναρξη ψυχωσικού επεισοδίου που διαρκεί λίγες ώρες έως το πολύ ένα μήνα και προκαλείται από αναγνωρίσιμο ψυχοκοινωνικό στρεσογόνο παράγοντα. Ε. Σχιζοφρενικόμορφη Διαταραχή έχει τα κλινικά χαρακτηριστικά της σχιζοφρένειας αλλά διαρκή λιγότερο από 6 μήνες. ΣΤ. Σχιζοσυναισθηματική Διαταραχή για κάποια χρονική περίοδο συνυπάρχουν συμπτώματα μείζονος καταθλιπτικού ή μανιακού συνδρόμου με συμπτώματα σχιζοφρένειας.

14 Ζ. Προκλητή Ψυχωσική Διαταραχή (folie a deux) παραληρητικές ιδέες αναπτύσσονται στα πλαίσια μιας στενής σχέσης. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΡΟΦΗΣ Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν διαταραχές σε σχέση με το φαγητό. Είναι μια σχετικά σύγχρονη κατηγορία παθήσεων που παρατηρείται κυρίως στις εύρωστες οικονομικά κοινωνίες. Μέχρι πρόσφατα ήταν μια πάθηση που κυριαρχούσε στον γυναικείο πληθυσμό. Με την εισβολή της μόδας και των σωματικών προτύπων και στους άνδρες έχει κάνει την εμφάνιση της και στον πληθυσμό αυτό. Έχουμε δύο κατηγορίες: Α. Ψυχογενής ανορεξία η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από ένα σύνδρομο αυτό-επιβαλλόμενης ασιτίας. Τα κύρια χαρακτηριστικά είναι: άρνηση του ατόμου να διατηρήσει ένα ελάχιστο φυσιολογικό βάρος. Έντονος φόβος μήπως γίνει παχύ. Διαταραχή στη σωματική εικόνα όπου αν και αποστεωμένο το άτομο συνεχίζει να νομίζει ότι είναι παχύ. Σημαντική απώλεια βάρους με αποτέλεσμα να κινδυνεύει και η ίδια η ζωή του (δυνητικά θανατηφόρος, 5% έως 18% πεθαίνουν κυρίως από καρδιολογικές επιπλοκές και προβλήματα με τους ηλεκτρολύτες για αυτό και συχνά η νοσηλεία είναι αναπόφευκτη για υποχρεωτική σίτιση). Αμηνόρροια Παιδικό χνούδι που καλύπτει το σώμα και σταμάτημα της εξέλιξης των δευτερογενών σεξουαλικών χαρακτηριστικών. Πρόκειται κυρίως για διαταραχή στην αίσθηση του εαυτού, στην ταυτότητα και στην αυτονομία. Συχνά θεωρείται σαν μια ασυνείδητη προσπάθεια του ατόμου να σταματήσει την εξέλιξη του (συνήθως εμφανίζεται στην αρχή της εφηβείας). Παρουσιάζεται συνήθως σε εύπορες οικογένειες που ανήκουν σε ανώτερες κοινωνικά και μορφωτικά τάξεις που συχνά έχουν υψηλά στάνταρ και απαιτήσεις από τα παιδιά τους. Η απώλεια βάρους κατορθώνεται με μείωση της τροφής, με προκλητό εμετό, με χρήση καθαρκτικών, με εξαντλητική άσκηση. Κατά 95% εμφανίζεται σε γυναίκες. Μια στις 250 γυναίκες μεταξύ 12 και 18 ετών μπορεί να εμφανίσει ψυχογενή ανορεξία. Β. Ψυχογενής Βουλιμία στη διαταραχή αυτή παρατηρούμαι επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας στη διάρκεια των οποίων το άτομο δεν μπορεί να ελέγξει τον εαυτό του και να σταματήσει την κατανάλωση τροφίμων. Ταχύτατα καταναλώνει μεγάλες ποσότητες σε μικρό χρονικό διάστημα. Ο βουλιμικός γνωρίζει ότι η συμπεριφορά του είναι παθολογική και συχνά νοιώθει κατάθλιψη. Κατηγορεί τον εαυτό του και μπορεί να χρησιμοποιήσει

15 προκλητό εμετό για να ανακουφιστεί τόσο από τον κοιλιακό πόνο, όσο και για να μειώσει τα αισθήματα ενοχής και να ελέγξει το βάρος του. Θέλει να διατηρήσει το σωστό βάρος (και συνήθως δεν είναι υπέρβαρος, όπως ο παχύσαρκος αλλά έχει συχνές διακυμάνσεις βάρους) και προσπαθεί να το ελέγξει με δίαιτα, νηστεία, άσκηση, εμετό ή χρήση καθαρκτικών και διουρητικών. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Διακρίνονται δύο κατηγορίες διαταραχών του ύπνου: Α. Δυσυπνίες που περιλαμβάνουν τις εξής υποκατηγορίες: Διαταραχές Αϋπνίας δυσκολία του ατόμου να ξεκινήσει ή να διατηρήσει τον ύπνο του ή ύπνος που δεν ξεκουράζει. Τα συμπτώματα παρουσιάζονται τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα για ένα μήνα. Διαταραχές Υπερυπνίας υπερβολική υπνηλία ή προσβολές ύπνου που δεν δικαιολογούνται από ανεπαρκή ποσότητα ύπνου Διαταραχή του προγράμματος ύπνου εγρήγορσης Β. Παραϋπνίες που περιλαμβάνουν τις εξής υποκατηγορίες: Διαταραχή Υπνοβασίας η διαταραχή παρουσιάζεται κυρίως σε παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών σε ποσοστό 1% έως 6%. Διαταραχή Ενύπνιου Τρόμου επανειλημμένα επεισόδια απότομης αφύπνισης. Διαρκούν από 1 έως 10 λεπτά και συμβαίνουν στην αρχή του ύπνου. Ξεκινούν με κραυγή πανικού και παρουσιάζουν ταχυκαρδία, ταχύπνοια, εφίδρωση. Κατά την διάρκεια τους το άτομο είναι σε σύγχυση, αποπροσανατολισμένο, με έμμονες κινήσεις και χωρίς να ανταποκρίνεται σε ερωτήσεις. Διαταραχή Ονειρικού Άγχους (Εφιάλτες) αφύπνιση από εξαιρετικά τρομακτικά όνειρα που το άτομο θυμάται με λεπτομέρειες και που περιλαμβάνουν απειλές για την επιβίωση, ασφάλεια και αυτο-εκτίμηση του ατόμου. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ Αυτή η κατηγορία ψυχικών νοσημάτων είναι διαφορετική από τις προηγούμενες. Εδώ η ψυχική νόσος δεν είναι δυστονική προς το εγώ. είναι η ίδια η δομή της προσωπικότητας που παρουσιάζει πρόβλημα. Δεν υπάρχουν συμπτώματα και η νόσος δεν είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας επίλυσης μιας σύγκρουσης. Όλη η ζωή και η προσωπικότητα του ατόμου είναι ένα σύμπτωμα. Έτσι το εγώ παρουσιάζεται ελλιπές και αδύναμο σε 11 σημαντικές λειτουργίες: Έλλειψη αυτο-εκτίμησης και αυτο-πεποίθησης

16 Έλλειψη ασφάλειας Έλλειψη αυθορμητισμού και συναισθηματισμού Έλλειψη καλής επαφής με την πραγματικότητα Δυσκολία στην αλλαγή και προσμονή ότι οι εξωτερικές συνθήκες θα αλλάξουν για να διευκολυνθεί το άτομο αντί να αλλάξει το άτομο Δυσκολία στην ικανοποίηση αναγκών και στην ευχαρίστηση χωρίς ενοχές Ελλιπής αίσθηση του εαυτού, των ορίων, δυνατοτήτων και περιορισμών του ατόμου Δυσκολία στη δημιουργία ρεαλιστικών στόχων ή στην συνεχόμενη προσπάθεια για επίτευξη τους Δυσκολία στο να μάθουν από τις προσωπικές τους εμπειρίες με αποτέλεσμα να συνεχίσουν να κάνουν τα ίδια λάθη Δυσκολία στην λειτουργία σε ομάδα μια και δυσκολεύονται να αποδεχτούν κανόνες και όρους λειτουργίας Δυσκολία στην έκφραση της ατομικότητας, της ιδιαιτερότητας και της διαφορετικότητας λόγο υπέρμετρης ανάγκης για αποδοχή Υπάρχουν τρεις ευρύς κατηγορίες διαταραχής της προσωπικότητας: Α. Αυτοί που συχνά παρουσιάζονται σαν παράξενοι ή εκκεντρικοί: 1. Παρανοειδής διαταραχή της προσωπικότητας βασικό χαρακτηριστικό είναι η αδικαιολόγητη τάση να ερμηνεύονται οι πράξεις των ανθρώπων σαν εσκεμμένα μειωτικές ή απειλητικές. Το άτομο είναι καχύποπτο, δύσπιστο, υπερευαίσθητο προς τους άλλους. Χαρακτηρίζεται από ένταση, επιφυλακτικότητα, ακαμψία, μυστικότητα, έντονη ηθικολογία, μεγάλη σοβαρότητα. Είναι ψυχρά και στεγνά λογικά άτομα. 2. Σχιζοειδής διαταραχή της προσωπικότητας βασικό χαρακτηριστικό είναι η έντονη αδιαφορία του ατόμου να κάνει κοινωνικές σχέσεις. Έχει πολύ περιορισμένο εύρος ικανοτήτων στο να νοιώσει και να εκφράσει συναισθήματα. Είναι μοναχικά άτομα που καταφεύγουν στην φαντασία τους. Ψυχρά, απόμακρα και χωρίς χιούμορ. 3. Σχιζότυπη διαταραχή της προσωπικότητας βασικό χαρακτηριστικό είναι οι ιδιορρυθμίες, εκκεντρικότητες, παραξενιές της ομιλίας, της σκέψης, της αντίληψης, της ομιλίας, της εμφάνισης και της συμπεριφοράς. Παρουσιάζουν ανεπάρκεια στις διαπροσωπικές σχέσεις. Β. Αυτοί που συχνά παρουσιάζονται σαν δραματικοί, με έντονα συναισθήματα και αστάθεια στις διαπροσωπικές τους σχέσεις: 1. Δραματική διαταραχή της προσωπικότητας (Histrionic Personality) το βασικό χαρακτηριστικό είναι η υπερβολική συναισθηματικότητα και η αναζήτηση προσοχής. Είναι ιδιαίτερα ζωντανά άτομα με δραματικές εκφράσεις. Επιδιώκουν την επιβεβαίωση, την επιδοκιμασία, την

17 αποδοχή. Κάνουν εύκολα φιλίες αλλά οι σχέσεις είναι ρηχές και γρήγορα γίνονται εγωκεντρικοί, εξαρτημένοι, χειριστικοί. 2. Ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας το βασικό χαρακτηριστικό είναι η αίσθηση μεγαλειότητας που υπάρχει στη φαντασία ή εκφράζεται στη συμπεριφορά. Παρατηρούμαι υπερευαισθησία στην εκτίμηση των άλλων και έλλειψη ενσυναίσθησης και ενδιαφέροντος για το πως νοιώθουν οι άλλοι. Δυσκολεύονται να διατηρήσουν μια ρεαλιστική αντίληψη της αξίας τους. Δεν νοιάζονται ουσιαστικά για τους άλλους, δεν τους πλησιάζουν συναισθηματικά, πιστεύουν ότι μόνο αυτοί έχουν δικαιώματα. 3. Αντικοινωνική διαταραχή της προσωπικότητας το βασικό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας αυτής είναι ένα μακρύ ιστορικό συνεχούς και χρόνιας ανεύθυνης και αντικοινωνικής συμπεριφοράς. Η αντικοινωνική συμπεριφορά αρχίζει πριν το 15 ο έτος. Στην παιδική ηλικία λένε ψέματα, κλέβουν, καυγαδίζουν και έχουν έντονα προβλήματα με μορφές εξουσίας. Η σεξουαλική δραστηριότητα αρχίζει νωρίς με επιθετική ή βίαιη συμπεριφορά. Συχνή είναι και η κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών. Σαν ενήλικες δεν μπορούν να διατηρήσουν μια δουλειά ή μια σχέση. Απουσιάζουν σημάδια κατάθλιψης, άγχους ή ενοχής. 4. Μεταιχμιακή (Οριακή) διαταραχή της προσωπικότητας (Borderline Personality) το βασικό χαρακτηριστικό είναι η μεγάλη αστάθεια στις διαπροσωπικές σχέσεις, στη συναισθηματική διάθεση, στην εικόνα του εαυτού. Οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι έντονες και ασταθείς με μεγάλες αλλαγές στη στάση του ατόμου, από υπερεξιδανίκευση έως υποτίμηση, καθώς ο αμυντικός μηχανισμός του διαχωρισμού (splitting) είναι κυρίαρχος. Έτσι οι σχέσεις είναι χαώδης και μεταβάλλονται από αγάπη σε μίσος και το αντίθετο. Η συμπεριφορά είναι παρορμητική, απρόβλεπτη και έντονα αυτοκαταστροφική. Η συναισθηματική διάθεση παρουσιάζει έντονες αλλαγές από φυσιολογική σε δυσφορική, σε καταθλιπτική, σε κρίσεις θυμού. Παρατηρούμαι επίσης διαταραχή της ταυτότητας με σύγχυση αξιών, στόχων, φύλου, εικόνας εαυτού. Υπάρχει έντονη δυσανεξία στη μοναξιά και χρόνια αισθήματα κενού ή ανίας. Κάτω από έντονο στρες μπορεί να παρουσιαστούν παροδικά ψυχωσικά συμπτώματα και για αυτό αποκαλείται μεταιχμιακή ή οριακή προσωπικότητα. Γ. Αυτοί που συχνά παρουσιάζονται αγχώδεις ή φοβισμένοι: 1. Αποφευκτική διαταραχή της προσωπικότητας το βασικό χαρακτηριστικό είναι η έλλειψη κοινωνικής άνεσης, ο φόβος αρνητικής εκτίμησης ή κριτικής και η ντροπαλότητα. Οι αυτοπεποίθηση και η αυτοεκτίμηση είναι περιορισμένες και αναζητούν ιδιαίτερα υποστηρικτικούς συντρόφους. Αποφεύγουν σχέσεις αν δεν είναι σίγουροι για την πλήρη και μη κριτική αποδοχή. 2. Εξαρτημένη διαταραχή της προσωπικότητας το βασικό χαρακτηριστικό είναι η εξαρτημένη και υποτακτική συμπεριφορά. Οι άλλοι αναλαμβάνουν την ευθύνη και αποφασίζουν για τις βασικές διαστάσεις της ζωής τους. Παρατηρούμαι αισθήματα ανημποριάς και

18 φόβο εγκατάλειψης και για αυτό δέχονται παθητικά οποιαδήποτε μεταχείριση. Έτσι συχνά εμπλέκονται σε σαδομαζοχιστικές σχέσεις. 3. Ψυχαναγκαστική Καταναγκαστική διαταραχή της προσωπικότητας -- το βασικό χαρακτηριστικό είναι η τελειοθηρία και η ακαμψία του ατόμου, η περιορισμένη ικανότητα για έκφραση θερμών και τρυφερών συναισθημάτων. Παρατηρούμαι υπερβολική αφοσίωση στη δουλειά και την παραγωγικότητα με αποκλεισμό της διασκέδασης και δυσκολία στη λήψη αποφάσεων προς αποφυγή λάθους. Γενικά τα συναισθήματα προκαλούν άγχος και συχνά υπάρχει φιλαργυρία και υπερβολική έμφαση στην τάξη και την καθαριότητα. 4. Παθητική Επιθετική διαταραχή της προσωπικότητας το βασικό χαρακτηριστικό είναι η παθητική αντίσταση στις απαιτήσεις για επαρκή κοινωνική και επαγγελματική απόδοση. Υπάρχει καλυμμένη έκφραση επιθετικότητας με την αναβλητικότητα, το χασομέρι, το ότι το άτομο ξέχασε, κτλ. Έτσι παρατηρούμαι κοινωνική και επαγγελματική αναποτελεσματικότητα. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΛΟΓΩ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ Θεωρούμε την χρήση μιας ουσίας παθολογική όταν σαν συνέπεια της λήψης της παρατηρούνται συμπτώματα και δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά που θα θεωρούνταν εξαιρετικά ανεπιθύμητα σε οποιαδήποτε πολιτισμικά ομάδα. Η παθολογική χρήση μιας ουσίας συνήθως συνδέεται και από μια ή περισσότερες οργανικές ψυχικές διαταραχές όπως τοξίκωση και στερητικό σύνδρομο. Η παθολογική χρήση μιας ουσίας διακρίνεται σε: Α. Κατάχρηση -- τα κριτήρια για την διάγνωση της κατάχρησης είναι: Παθολογικός τύπος χρήσης, δηλαδή αδυναμία ελάττωσης και διακοπής της ουσίας παρά την ύπαρξη σοβαρής νόσου Έκπτωση της κοινωνικής ή επαγγελματικής λειτουργίας λόγο της χρήσης, όπως απώλεια φίλων, δουλειάς, κτλ. Διάρκεια των ανωτέρων για τουλάχιστον ένα μήνα. Β. Εξάρτηση πιο σοβαρή μορφή διαταραχής για την οποία απαιτούνται: Σωματική εξάρτηση που συνοδεύεται από: 1. Ανοχή απαιτείται δηλαδή όλο και περισσότερη ουσία για το επιθυμητό αποτέλεσμα 2. Στερητικό σύνδρομο δηλαδή το σύνολο των σωματικών συμπτωμάτων που προκαλείται από την διακοπή λήψης της ουσίας. Η ουσία λαμβάνεται σε μεγαλύτερο ποσό ή για μεγαλύτερο χρόνο από ότι το άτομο είχε σκοπό. Επίμονη επιθυμία ή μια ή περισσότερες αποτυχημένες προσπάθειες για να ελαττώσει ή να ελέγξει τη χρήση της ουσίας Πολύς χρόνος ξοδεύεται στην εξεύρεση της ουσίας Σημαντικές κοινωνικές επαγγελματικές ή ψυχαγωγικές δραστηριότητες έχουν εγκαταλειφθεί λόγο της χρήσης

19 Συνέχιση της χρήσης παρά τα κοινωνικά, ψυχολογικά ή σωματικά συμπτώματα που δημιουργεί. Οι κατηγορίες των διαταραχών αυτών εξαρτώνται από την ουσία που χρησιμοποιείται. Έτσι έχουμε: 1. Αλκοολισμό 2. Χρήση Οπιούχων και Οπιοειδών 3. Κατασταλτικών του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος δηλαδή υπνωτικά ή αγχολυτικά 4. Διεγερτικών του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος όπως οι αμφεταμίνες 5. Χρήση Κοκαΐνης 6. Χρήση Ψευδαισθησιογόνων όπως το LSD 7. Η Κάνναβη (THC) 8. Η Νικοτίνη και 9. Οι Εισπνεόμενες Ουσίες Σε πολλές περιπτώσεις η υπερβολική χρήση καφεΐνης, ζάχαρης και σοκολάτας μπορεί να θεωρηθούν διαταραχές χρήσης ουσιών μια και αυτές δημιουργούν εξάρτηση. Αίτια των Ψυχικών Ασθενειών Γενικά μπορούμε να μιλήσουμε για δύο βασικές αιτίες: 1. Προβλήματα στην εξέλιξη μας και 2. Υπερβολικό στρες Δηλαδή η ικανότητα και δυνατότητα μας προσαρμογής και καλής λειτουργίας στην καθημερινή πραγματικότητα είναι αποτέλεσμα και της ψυχοβιολογικής μας εξέλιξης και της συγκεκριμένης κατάστασης που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. ΚΡΙΣΙΜΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΑΤΟΜΟΥ (π.χ. σεισμός, Δομή προσωπικότητας Προσαρμογή απώλεια αγαπημένου Αμυντικοί μηχανισμοί ή προσώπου, κτλ.) Δύναμη του Εγώ Ψυχική Ασθένεια Η δομή της προσωπικότητας του συγκεκριμένου ατόμου εξαρτάται από: 1. Γενετικούς / Βιολογικούς Παράγοντες που μελετώνται κυρίως από τους ψυχιάτρους και τους ψυχολόγους με ειδικότητα στην νευροψυχολογία και την ψυχολογία της φυσιολογίας. 2. Κοινωνικούς και Οικογενειακούς Παράγοντες που δημιουργούν πρόβλημα στην ανάπτυξη και ψυχική εξέλιξη του ατόμου. Τέτοια προβλήματα είναι: Καθήλωση η ανάσχεση στην ψυχοερωτική ανάπτυξη που έχει σαν αποτέλεσμα την συναισθηματική προσκόλληση σε ένα από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης, ή και σε ένα αντίστοιχο πρόσωπο

20 ή αντικείμενο. Αυτή η κατάσταση εμποδίζει τη δημιουργία συναισθηματικών δεσμών με νέα άτομα ή την καλλιέργεια νέων ενδιαφερόντων Αδύνατα Σημεία όταν τραυματικές εμπειρίες δημιουργούν ιδιαίτερη ευαισθησία του ατόμου σε συγκεκριμένες στρεσογόνες καταστάσεις Διαστρεβλώσεις όταν δημιουργούνται στάσεις και τρόποι σκέψεις που εμποδίζουν την ομαλή ανάπτυξη και λειτουργία του ατόμου. Υπάρχουν όλο και περισσότερα στοιχεία από έρευνες ότι ορισμένες καταστάσεις στην διάρκεια της εξέλιξης οδηγούν στα προβλήματα αυτά. Αυτές είναι: 1. Αρχική Στέρηση του βρέφους από επαρκή μητρική φροντίδα, είτε λόγο θανάτου είτε λόγο εγκατάλειψης 2. Η Απόρριψη του παιδιού από τους παρόντες γονείς για πολλούς και διαφορετικούς λόγους, όπως για παράδειγμα η ασυμβατότητα των χαρακτήρων και του ταμπεραμέντου γονιού παιδιού 3. Η Υπέρμετρη Επιείκεια και Εντρύφηση στην ανατροφή, όπως για παράδειγμα από γονείς που πολύ δύσκολα και σε σχετικά μεγάλη ηλικία απέκτησαν ένα παιδί 4. Η Ελλιπής και Εσφαλμένη Πειθαρχία η οποία συνήθως συνοδεύεται από υπέρμετρες απαιτήσεις, αυστηρά και τελειομανή κριτήρια 5. Παθολογικά Μοντέλα και Πρότυπα τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε ψυχοπαθολογικές καταστάσεις στην ενήλικη ζωή.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής.

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. CREATIVE BRIEF Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. ΟΙ (ΨΥΧΟΓΕΝΕΙΣ) ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Εισαγωγή Ψυχική διαταραχή : αφορά τον τρόπο με τον οποίο το άτομο σκέπτεται, συμπεριφέρεται προς τους άλλους, και σχετίζεται με τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Μετάφραση: Λιζέττα Κονσουλίδου Επιμέλεια μετάφρασης: Χρύσα Ξενάκη Εξώφυλλο: Ντίνα Κόφφα ISBN 978-960-9405-21-8

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη

ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη Prof. George Ikkos Dr. Susie Lingwood Απόδοση: Επιμέλεια: Καλλιόπη Νικολάου Ειδικ. Ψυχίατρος Στάθης Παναγούλιας Ψυχίατρος-Δ/ντής Ε.Σ.Υ. Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ

ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σωµατόµορφες διαταραχές: οµάδα ψυχικών παθήσεων που παρουσιάζονται µε τη µορφή σωµατικών συµπτωµάτων, για τα οποία δεν µπορεί να δοθεί επαρκής παθοφυσιολογική ερµηνεία. Κοινή

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας Δημοσκοπική Έρευνα Εισαγωγή Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών Αγχώδειςδιαταραχές διαταραχέςκαι Πανικός Εµµανουήλ Ν. Κάττουλας MD, PhD Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Επιστηµονικός Συνεργάτης Α Ψυχιατικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Ψυχίατρος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ

ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ Παραληρητική ιαταραχή Παραληρητικές ιδέες όχι παράδοξες ή αλλόκοτες (όπως στη Σχιζοφρένεια), αλλά ευλογοφανείς. Οι ακουστικές ή οπτικές ψευδαισθήσεις, αν υπάρχουν,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Η κλινική έκφραση των συναισθηματικών διαταραχών

Η κλινική έκφραση των συναισθηματικών διαταραχών Η κλινική έκφραση των συναισθηματικών διαταραχών Γεώργιος Ν. ΧριστοδούΛου Πρόεδρος της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, Πρόεδρος του Δ.Σ. του Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής ε τον όρο συναισθηματικές διαταραχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Ψυχογενής Ανορεξία (ΨΑ) Ψυχογενής Βουλιμία (ΨΒ) Επεισοδιακή Υπερφαγία (ΕΥ) 15% ΨΑ ΨΒ 1 % ΨΒ

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντονίστρια Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων Σισμανόγλειο ΓΝΑ Καταστροφές Συντριπτικά γεγονότα που περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

1η συνάντηση: Γνωριμία, σπάσιμο πάγου, αυτοπαρουσίαση μελών ομάδας, κανόνες λειτουργίας ομάδας, ονοματοδοσία ομάδας.

1η συνάντηση: Γνωριμία, σπάσιμο πάγου, αυτοπαρουσίαση μελών ομάδας, κανόνες λειτουργίας ομάδας, ονοματοδοσία ομάδας. Από τον Σεπτέμβριο του 2011 συγκροτούνται ομάδες αυτοβοήθειας ψυχικά ασθενών (πχ πάσχοντες από κατάθλιψη, διάφορα είδη σχιζοφρένειας, σχιζοσυναισθηματική διαταραχή, διάφορα είδη διπολικής διαταραχής ή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η φροντίδα για τη λήψη τροφής αποτελεί μια από τις κυριότερες ασχολίες του ανθρώπου. Όσο σημαντική είναι για τον άνθρωπο η τροφή τόσο σημαντική είναι και η στέρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ : ΌΤΑΝ Η ΔΙΑΙΤΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΜΜΟΝΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σε μια εποχή που τόσο οι γυναίκες όσο και οι άντρες έχουν κάνει στροφή 180 μοιρών προς το φαγητό, τα φαινόμενα παχυσαρκίας αλλά και διαταραχών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχοπαθολογία ασθενών σε Κέντρο αποκατάστασης

Η Ψυχοπαθολογία ασθενών σε Κέντρο αποκατάστασης Πτυχιακή Εργασία 2013 ΘΕΜΑ : Η Ψυχοπαθολογία ασθενών σε Κέντρο αποκατάστασης Φοιτήτρια : Καψαλάκη Άρτεμη Επόπτης καθηγητής : Περιτογιάννης Βάιος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Βιβλιογραφικό μέρος Κέντρο αποκατάστασης Ψυχοπαθολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ψυχική Υγεία είναι η αρµονική λειτουργία της ψυχοσωµατικής ενότητας της

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της διατροφής

Ψυχολογία της διατροφής ΚαλλιOΠη ΕμμανουηλIδου Ψυχολογία της διατροφής Πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος Εισαγωγή Η διατροφή στη ζωή μας Πώς σχετίζεται η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Ταχυκαρδία Ιδρώτας Τρεμούλα Κοντανάσαιμα Υπέρπνοια Ρίγη Εξάψεις Ναυτία Κράμπες στην κοιλιά Πόνος στο στήθος Πονοκέφαλος Ζάλη Τάση για λιποθυμία Σφίξιμο στον

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Οι μορφές της συμπεριφοράς οι οποίες ενοχλούν τα ίδια τα παιδιά ή το περιβάλλον τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa)

Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa) Νευρική ανορεξία (Anorexia Nervosa) Η νευρική ανορεξία είναι μία πολύπλοκη διαταραχή διατροφής που χαρακτηρίζεται από την έντονη προσπάθεια του ατόμου να χάσει βάρος καταλήγοντας στον πλήρη υποσιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

DANA ALLIANCE FOR BRAIN

DANA ALLIANCE FOR BRAIN ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η λειτουργία του Ύπνου και η σημασία της για τη Μνήμη και τη Μάθηση αλλά και τη Σωματική και Ψυχική Υγεία» Ενημερωτική Εκδήλωση την Τετάρτη 27 Μαρτίου 2013, στο Ίδρυμα Ευγενίδου Αθήνα, Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ Είναι γνωστό το πρόβλημα της χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Με τα χρόνια παρουσιάζεται ραγδαία αύξηση των θυμάτων που εθίζονται σε εξαρτισιογόνες ουσίες. Πιο συγκεκριμένα,τα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΥΠΕΡΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ : ΣΚΛΑΒΟΥ ΜΕΛΑΧΡΙΝΗ ΣΚΟΤΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΑΡΙΣΑ 2011 Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα