ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΓΧΩ Η ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΓΧΩ Η ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ»"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ & ΠΡΟΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΓΧΩ Η ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΦΝΟΜΗΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΩΤΑΚΗ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΡΙΦΤΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΕΠΟΠΤΕΥΩΝ ΧΑΡΩΝΙΤΑΚΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ -ΣΗΤΕΙΑ

2 1

3 2

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΓΧΩ ΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ 1.1) Ορισµός άγχους ) Ορισµός ανησυχίας και διαχωρισµός της από το άγχος ) Ορισµός φόβου και διαχωρισµός του από το άγχος ) Κατηγορίες διαταραχών άγχους α. ιαταραχη µε ή χωρις Aγοραφοβία β. Ειδικη Φοβία γ. Κοινωνική Φοβία δ. Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή ε. ιαταραχή Μετά από Ψυχιτραυµατικό Στρες ζ. Γενικευµένη Αγχώδη ιταραχη η ιαταραχη Από Οξύ Στρες θ. Αγχωδη αταραχή Οφειλόµενη σε Γενική Ιατρική Κατάσταση ι Αγχωδη ιαταραχή προκαλούµενη απλο Ουσίες κ. Αγχώδη ιαταραχή µη Προσδιοριζόµενη αλλιώς ) Ερµηνεία του άγχους...40 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ 2.1) Βιολογική πλευρά του άγχους...53 α) Εγκέφαλος...53 β) Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα γ) Ανοσοποιητικό σύστηµα ) Σχέση προσωπικότητας-ιδιοσυγκρασίας ) Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 3.1) Ορισµός ψυχοσωµατικών ασθενειών α) Αλλεργίες β) Αϋπνίες γ) Πονοκέφαλος δ) Πεπτικό έλκος ε) Σύνδροµο ευερέθιστου εντέρου ) Μακροπρόθεσµες συνέπειες του άγχους α) Παχυσαρκία β) Καρδιαγγειακά νοσήµατα γ) Καρκίνος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ 4.1) Βότανα και άγχος ) Τροφές και συστατικά τροφίµων που συµβάλλουν στο άγχος ) ιατροφική αντιµετώπιση των µακροπρόθεσµων ασθενειών που προκαλούνται από το άγχος ) Ψυχολογική αντιµετώπιση

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΓΧΏ Η ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΆ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ- ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Το άγχος είναι ένα δυσάρεστο συναίσθηµα όπου η πηγή από την όποια προέρχεται είναι άγνωστη. Σε περιόδους άγχους συµβαίνουν διάφορες βιολογικές αλλαγές στο σώµα του ατόµου µε σκοπό να διατηρηθεί η οµοιόσταση του οργανισµού και να αντιµετωπιστεί η απειλή. Όταν όµως το άγχος είναι µακροχρόνιο, οι συνεχόµενες αυτές βιολογικές αλλαγές µπορεί να οδηγήσουν στην εµφάνιση διαφόρων ψυχοσωµατικών συµπτωµάτων και ασθενειών όπως είναι η αλλεργία, η αϋπνία, το πεπτικό έλκος, το σύνδροµο ευερέθιστου έντερου, η παχυσαρκία, τα καρδιοαγγειακά νοσήµατα, ο καρκίνος κ.α. Η αντιµετώπιση των ψυχοσωµατικών αυτών ασθενειών στοχεύουν αρχικά στην αντιµετώπιση του άγχους. Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρολό στην αντιµετώπιση του άγχους καθώς ο οργανισµός έχει ανάγκη τόσο από µικροθρεπτικά όσο και από µακροθρεπτικά συστατικά στις σωστές ποσότητες και αναλογίες. Επίσης διάφορα βότανα συµβάλλουν στην αντιµετώπιση του καθώς έχουν χαλαρωτικές και αγχολυτικές ιδιότητες. Τέλος ανάλογα µε το είδος της ψυχοσωµατικής ασθένειας εφαρµόζονται διάφορες µορφές ψυχολογικής υποστήριξης οι οποίες έχουν ως κοινό στόχο την αντιµετώπιση του άγχους. ABSTRACT PSYCHOSOMATIC ANXIETY SYMPTOMS AND THEIR DIETARY - PSYCHOLOGICAL TREATMENT Anxiety is an unpleasant feeling that comes from whatever source is unknown. In times of stress various biological changes happen to the body of a person with the purpose of maintaining the homeostasis of the organism and to face the threat. But when anxiety is long-term, the continuous biological changes may lead to the emergence of various psychosomatic symptoms and diseases such as allergies, insomnia, digestive ulcer, irritable intestine syndrome, obesity, cardiovascular diseases, cancer etc. The tackling of these psychosomatic diseases were targeted initially in dealing with stress. Nutrition plays a key role in dealing with stress because the body needs both the micro-nutrient and macro-nutrient ingredients in the correct quantities and proportions. In addition, various herbs help to deal with anxiety because they have a relaxing and anxiolytic properties. Finally, depending on the type of psychosomatic illness, apply various forms of psychological support that have a common goal in dealing with anxiety. 4

6 ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτής της πτυχιακής είναι να διερευνηθεί η συσχέτιση των αγχωτικών ψυχοσωµατικών ασθενειών µε τη διατροφή. Η ενηµέρωση µας, όσον αφορά το άγχος και των ασθενειών που προκαλούνται από αυτό, θα µας διευκολύνει σε ανάλογα περιστατικά που θα συναντήσουµε σαν διαιτολόγοι- διατροφολόγοι, έτσι ώστε να µπορούµε να ανταπεξέλθουµε διατροφικά, µε σκοπό την αντιµετώπιση τους. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τους γρήγορους ρυθµούς της σύγχρονης κοινωνίας παρατηρείται ολοένα αύξηση άγχους. Μερικές φορές το άγχος είναι δύσκολο να αντιµετωπιστεί, καθώς υπερβαίνει τη δυνατότητα του κάθε ατόµου και έτσι γίνεται µια απειλή τόσο στη σωµατική όσο και στη συναισθηµατική ευηµερία του. Το στρες σύµφωνα µε τον Canon (1932), ορίζεται ως <<η διαταραχή της οµοιόστασης του οργανισµού κάτω από ακραίες εσωτερικές ή εξωτερικές περιβαλλοντικές συνθήκες>>(τριλιβά Σ., Μπεζεβέγκης Η., (2001), Το άγχος, το στρες και η αντιµετώπιση τους σελ. 11).Ο Νίκος Μάνος (1998) στο βιβλίο του «Ψυχοσωµατική Ιατρική», αναφέρει ότι το στρες είναι ένας από τους σηµαντικότερους παράγοντες που προκαλούν ψυχοσωµατικά συµπτώµατα/διαταραχές.ψυχοσωµατικά συµπτώµατα ορίζονται <<ως οι σωµατικές διαταραχές στις οποίες τα συναισθήµατα παίζουν κεντρικό ρολό>> όπως υποστηρίζει ο Hilgard(Atkinson, R., AtkinsonR.C., Smith, E.E., Bem, D.J. &Hoeksema, S.,(2004), «Εισαγωγή ατην Ψυχολογία του HILGARD»,σελ.297). Ο ίδιος αναφέρει τις αγχώδεις διαταραχές, οι οποίες περιλαµβάνουν <<µία οµάδα διαταραχών στις οποίες το άγχος είτε είναι το κύριο σύµπτωµα ή βιώνεται όταν το άτοµο προσπαθεί να ελέγξει ορισµένα δυσπροσαρµοστικά είδη συµπεριφοράς (Atkinson, R., AtkinsonR.C., Smith, E.E., Bem, D.J. &Hoeksema, S.,(2004), «Εισαγωγή ατην Ψυχολογία του HILGARD»,σελ 360). Ο Νίκος Μάνου στο βιβλίο του «Βασικά στοιχεία ψυχιατρικής κλινικής», διαχωρίζει τον φόβο από το άγχος. Ορίζει ως φόβο <<την δυσάρεστη συναισθηµατική κατάσταση, που δηµιουργείται ως απάντηση σε εξωτερικό πραγµατικό κίνδυνο ή απειλή, που γίνεται αντιληπτός συνειδητά>> (Νίκος Μάνος, σελ 252). Σε αντίθεση µε το άγχος όπου : <<είναι η δυσάρεστη συναισθηµατική κατάσταση που περιλαµβάνει αισθήµατα 5

7 τάσης φόβου ή ακόµα και τρόµου σαν απάντηση σε κίνδυνο του οποίου η πηγή είναι σε µεγάλο βαθµό άγνωστη ή µη αναγνωρίσιµη>> (σελ 252). Οι παράγοντες που προκαλούν άγχος χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: α. ιαταραχές, β. Απειλές, γ. Καταστάσεις αποστέρησης. Συµφωνά µε τους Πούρκος Μ., OattleyK. και JnkinsM.(2004),το άγχος σχετίζεται έµµεσα µε την προσωπικότητα και την ιδιοσυγκρασία του κάθε ατόµου, όσον αφορά τον τρόπο εκδήλωσης και αντιµετώπισης του. Από βιολογικής πλευράς το άγχος σχετίζεται µε τον εγκέφαλο. Με διαφορές διαδικασίες ρυθµίζεται η απάντηση του συµπαθητικού νευρικού συστήµατος για να ανταπεξέλθει ο οργανισµός απέναντι στο άγχος. Ταυτόχρονα ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό σύστηµα κάνει τον οργανισµό να είναι περισσότερο ευπαθής σε ψυχοσωµατικές ασθένειες σύµφωνα µε τον JamesW. Kalat(2001). Μεταξύ άλλων, το άγχος είναι ένας από τους παράγοντες που προκαλούν, αλλεργικές αντιδράσεις, όπως αποδεικνύεται στην ερευνά των Katelaris,C.H, Peake,J.E, (2006). Επιπλέον η αϋπνία είναι ένα ψυχοσωµατικό σύµπτωµα, η οποία µπορεί να δηµιουργηθεί αλλά και να συντηρηθεί από το άγχος όπως παρουσιάζεται στην έρευνα των Jansson, M.,S.J., (2007) To άγχος συµβάλλει στην εµφάνιση πονοκέφαλου (Nicholson, R. A, Houle, T. T, Rhydy, J. L, Norton, P. J., 2007). Kατά τον JonesM. P. (2002) το πεπτικό έλκος και η γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση προκαλούν δυσπεπτικά προβλήµατα που οφείλονται στο άγχος. Ακόµα ένα εντερικό πρόβληµα όπως αυτό του συνδρόµου ευερέθιστου εντέρου, προκαλείται κατά κύριο λόγο από το άγχος (MahamSyviaL.K.,Esott-stump,2004). To άγχος µπορεί να συνδεθεί µε σοβαρές σωµατικές παθήσεις. Ο Μόρτογλου Τ., (2007) αναφέρει ότι οι διαταραχές πρόσληψης τροφής (ανορεξία-βουλιµία) εκδηλώνονται σε στιγµές άγχους και προκαλούνται από διάφορες ψυχολογικές πιέσεις. Οι BurgΜ.Μ(2005), υποστηρίζει ότι το άγχος µπορεί να οδηγήσει σε καρδιαγγειακή ισχαιµία. Η διατροφή είναι ένας σηµαντικός παράγοντας για την αντιµετώπιση τόσο τουάγχους όσο και κάποιων από τα ακόλουθα ψυχοσωµατικά συµπτώµατα που προκαλεί. Η δίαιτα µπορεί να γίνει πηγή άγχους. Φτωχές διατροφικές συνήθειες όπως 6

8 παράλειψη γευµάτων, κατανάλωση υπερβολικής ζάχαρης, καφεΐνης, αλατιού, λίπους και αλκοόλ, υπερκατανάλωση βιταµινών, υπέργεια και ολιγοφαγία υποβάλλουν το σώµα στη διαδικασία του στρες. Σε αντίθεση µε τα προαναφερθέντα, ισορροπηµένος τρόπος διατροφής καταπολεµά το άγχος (JamesM. Harper2006). Σε αυτό συµβάλλει η επαρκής κάλυψη σε µακροθρεπτικά συστατικά. Σε καταστάσεις άγχους ο οργανισµός χρειάζεται περισσότερες βιταµίνες και µέταλλα διότι οι ανάγκες είναι αυξηµένες (Μορτογλου Τ. και Μόρτογλου Κ., 2007). Ακόµα διαιτητική αντιµετώπιση αποτελούν κάποια θεραπευτικά βότανα (Ανεµώνη, µπετόνικα, χαµοµήλι, φλουµουρια κ.α) όπως αναφέρεται από την PenelopeOdy Μνιµη (2006). Εκτός από την διατροφική αντιµετώπιση του άγχους, είναι σηµαντικό να αναφερθεί και η ψυχολογική αντιµετώπιση του άγχους από διάφορες ψυχολογικές προσεγγίσεις. 7

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΑΓΧΩ ΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ 1.1 ΟΡΙΣΜΟΣ ΆΓΧΟΥΣ Το άγχος είναι µια συναισθηµατική κατάσταση την οποία όλοι οι άνθρωποι έχουµε βιώσει. Τόσο οι ενήλικες όσο και τα παιδιά βιώνουν άγχος, ανησυχία ή και φόβο σε διάφορες καταστάσεις. Το άγχος είναι ένα συναίσθηµα το οποίο µας διευκολύνει συχνά στην αντιµετώπιση των δυσκολιών της ζωής, θέτοντας τον οργανισµό σε κατάσταση ετοιµότητας. Με αυτήν την έννοια το άγχος αποτελεί φυσιολογικό στοιχείο της αναπτυξιακής πορείας ενός οργανισµού. Όταν όµως γίνεται υπερβολικό σε ένταση και δυσανάλογο σε σχέση µε το ερέθισµα που το προκαλεί, τότε ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη κάποιας αγχώδους διαταραχής. Το επίµονο χρονικά άγχος χάνει τον λειτουργικό του σκοπό και µετατρέπεται σε στοιχείο που παρεµποδίζει την οµαλή προσαρµογή του ατόµου. Αντί να προετοιµάζει τον οργανισµό για την αντιµετώπιση της δύσκολης κατάστασης, τον προτρέπει για την αποφυγή της. (Κάκουρος, Ε., & Μανιαδάκη, Κ., 2005). Το άγχος θεωρείται παθολογικό µόνο όταν δηµιουργεί πρόβληµα ή έκπτωση στην καθηµερινή λειτουργικότητα, στην επίτευξη επιθυµητών στόχων ή στη συναισθηµατική ηρεµία του ατόµου. Σε αυτή την περίπτωση αναφερόµαστε σε κάποια Αγχώδη ιαταραχή.(μάνος Ν., 1988) Ωστόσο δεν υπάρχει ένας ενιαίος ορισµός που να το χαρακτηρίζει καθώς έχουν ειπωθεί πολλές και διαφορετικές µεταξύ τους ερµηνείες. Παρακάτω θα αναφερθούν διαφορετικοί ορισµοί του άγχους που κατά καιρούς έχουν δοθεί από διάφορους ερευνητές. Σύµφωνα µε την Αµερικανική Ψυχιατρική εταιρία «Το άγχος είναι µια δυσάρεστη συναισθηµατική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ένα έντονο αρνητικό συναίσθηµα, από σωµατικά συµπτώµατα έντασης και από ανησυχία για το µέλλον». (American Psychiatric Association, 1994). Ο Μάνος Ν., (1988), ορίζει το άγχος <<ως µια δυσάρεστη συναισθηµατική κατάσταση που περιλαµβάνει αισθήµατα τάσης, φόβου ή ακόµη και τρόµου σαν απάντηση σε κίνδυνο του οποίου η πηγή είναι σε µεγάλο βαθµό άγνωστη ή µη 8

10 αναγνωρίσιµη. Το άγχος εκτός της ψυχολογικής διάστασης της τάσης, του φόβου και τρόµου συνοδεύεται από διέγερση του συµπαθητικού συστήµατος που εκδηλώνεται µε ιδρώτα, ταχυκαρδία, τρόµο, επιτάχυνση της αναπνοής και γαστρεντερική δυσφορία>>. (Μάνος Ν., 1988) Συνήθως το άγχος είναι µια κοινή αντίδραση που σε κάποιο βαθµό απαντάται στους περισσότερους ανθρώπους µε τη µορφή της υπερβολικής αντίδρασης σε ήπια στρεσογόνα γεγονότα (π.χ. παραµονές εξετάσεων, αναµονή σηµαντικών συναντήσεων κλπ.). (Μάνος Ν., 1988) Οι Ollendick T. & Hersen M., (1998), ορίζουν <<το άγχος ως τη δυσάρεστη συναισθηµατική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από συναισθήµατα επικείµενου κινδύνου, ένταση και ανησυχία. Το άγχος σχετίζεται µε ένα χαρακτηριστικό τρόπο λειτουργίας του αυτόνοµου νευρικού συστήµατος ο οποίος προκύπτει λόγω νευρωνικών εκφορτίσεων και οδηγεί σε αλλαγή του αναπνευστικού ρυθµού, αυξηµένη καρδιακή συχνότητα, ξηρότητα στόµατος, εφίδρωση, µυοσκελετικές ενοχλήσεις και άσθµα αδυναµίας>>.(barlow, D.H. & Durand, 2000) Ο KellyG.(1955),όρισε ότι το άτοµο αισθάνεται άγχος όταν τα γεγονότα που αντιµετωπίζει βρίσκονται έξω από το πεδίο καταλληλότητας του συστήµατος των νοητικών του κατασκευών. ηλαδή το άτοµο αντιλαµβάνεται ένα γεγονός ως αγχογόνο όταν κρίνει ότι αυτό ξεπερνά τις ψυχοσωµατικές, κοινωνικές ή συναισθηµατικές του ικανότητες.(pervin, L.A., & John, O.P., 1999). Ο Γαλανού Γ. (1977), υποστηρίζει ότι το άγχος είναι η οδυνηρή, καταθλιπτική, ανυπόφορη και βασανιστική κατάσταση όπου το άτοµο αναµένει έναν επερχόµενο κίνδυνο. Το κύριο χαρακτηριστικό του άγχους είναι ότι, παρόλο που ο κίνδυνος βρίσκεται κάπου απροσδιόριστα στο απόµακρο, κοντινό ή άµεσο µέλλον, η αγχωµένη συνείδηση του ατόµου «ζει τώρα αυτή τη στιγµή» σε όλη τη δραµατική µοιραιότητα της αυτόν τον ίδιο κίνδυνο και τις συνέπειες του.(γαλανού, Γ.Γ.,1997). Ο Κρασανάκης Ε.Γ. (1988), υποστηρίζει ότι το άγχος είναι µια συναισθηµατική κατάσταση της οποίας τα χαρακτηριστικά είναι η υπερβολική ανησυχία, η έντονη αγωνία και η ανασφάλεια. Πολλοί το θεωρούν συνώνυµο της αγωνίας και άλλοι πάλι το θεωρούν φόβο. Ο ίδιος πιστεύει ότι το άγχος είναι µια συναισθηµατική διαταραχήκαι αποτέλεσµα συγκρούσεων. Είναι µια νεύρωση κατά την οποία το άτοµο 9

11 απειλείται από άγνωστους και αόριστους κινδύνους, που δεν µπορεί να αντιµετωπίσει.(κρουσανάκης, Γ. Ε., 1998) Για τον Herbert Μ.,(1989), το άγχος είναι σαν ένας «διάχυτος λεπτός φόβος». Καθώς τα παιδιά µεγαλώνουν, η πλειονότητα των φόβων τους γίνονται αόριστα άγχη, παρά εστιασµένοι φόβοι για πραγµατικούς κινδύνους. Ο Παπαδόπουλος Γ., (2005), αναφέρει ότι το άγχος αφορά συναισθηµατικές καταστάσεις διέγερσης και έντασης και είναι συχνά µια βασανιστική κατάσταση απόγνωσης. Χαρακτηρίζεται από τη διάχυτη εντύπωση ενός µεγάλου κινδύνου λιγότερο ή περισσότερο πραγµατικού, φυσικού ή ψυχικού και συχνά µόλις συνειδητού, µπροστά στον οποίο νιώθει κανείς αδύναµος. Τις περισσότερες φορές η κατάσταση αυτή ακολουθείται από νευροφυσικές τροποποιήσεις, όπως αυτές που παρατηρούνται στα συγκινησιακά σοκ. Το άγχος µπορεί να προέρχεται από µια εσωτερική σύγκρουση π.χ. όταν κανείς αναστέλλει την επιθετικότητα του, από µια όχι ικανοποιητική σεξουαλική δραστηριότητα ή από απώλεια αγάπης (πένθος, αποδοκιµασία από ένα αγαπηµένο που ενεργοποιεί ένα παλαιότερο συναίσθηµα εγκατάλειψης οφειλόµενο σε προηγούµενες δυσάρεστες εµπειρίες). (Παπαδόπουλος, Γ.Ν.,2005) Οι FongG. &GarraldaE. (2005), ορίζουν το άγχος ως ένα δυσάρεστο συναίσθηµα έντασης ή αντίληψης φόβου το οποίο συνοδεύεται από διάφορες ψυχολογικές αλλαγές όπως είναι η αυξηµένη εφίδρωση, ο τρόµος, το στεγνό στόµα και κάποια γαστρεντερικά συµπτώµατα.(fong, G. & Garralda, E., 2005) Ο CannonW. (1932) περίγραψε το στρες <<ως τη διαταραχή της οµοιόστασης του οργανισµού κάτω από ακραίες εσωτερικές ή εξωτερικές περιβαλλοντικές συνθήκες>>.(τριλιβά Σ., Μπεζεβέγκης Η., 2001). O Rachman S. (1998),υποστηρίζει ότι το άγχος είναι η έντονη αναµονή ενός απειλητικού και ταυτόχρονα αόριστου γεγονότος(rachman, S.,1998). Επειδή το άγχος έχει συναισθηµατική, γνωστική και συµπεριφορική-σωµατική διάσταση κάποιοι θεωρητικοί το προσδιορίζουν ως µια γενική «κατάσταση αγωνίας, ανησυχίας και αβεβαιότητας».κατά τον Hallamm R., το άγχος δεν είναι παρά ένας τρόπος που έχουµε επινοήσει για να εκφράσουµε διάφορα φαινόµενα που συµβαίνουν κατά την αλληλεπίδρασή µας µε µια κατάσταση. Το άγχος ως έννοια και ως λέξη µπορεί να αναφέρεται στη συµπεριφορική και φυσιολογική αντίδραση σε ένα ερέθισµα, σε µια 10

12 εκτίµηση των αντιδράσεων και των αποτελεσµάτων τους, τις προθέσεις ενός ατόµου σχετικά µε µια κατάσταση και την εκτίµηση των διαθέσιµων δυνάµεων. Η προσέγγιση αυτή είναι σηµαντική στο ότι προσδιορίζει το άγχος αναφορικά µε τη λειτουργία της έννοιας στην καθηµερινότητα, καθώς και στην απεµπλοκή της από την προσπάθεια συνεπούς ορισµού. (Χουντουµάκη, Α. & Πατεράκη, Λ., 1989). Ο Beck A. (1985), υποστηρίζει ότι το άγχος αποτελεί µια κατάσταση την οποία βιώνουµε και αντιλαµβανόµαστε πέραν του γλωσσικού συµβολισµού της η οποία περιλαµβάνει τη δράση και την αλληλεπίδραση µεταξύ πολλών παραγόντων συναισθηµατικών, φυσιολογικών, γνωστικών και συµπεριφορικών. (Beck, A.T. &Emegy, G., 1985). Ο Οtto Rank, (1924), έδωσε µεγάλη σηµασία στο λεγόµενο πρωταρχικό άγχος,το οποίο προκαλείται από τον αρχικό αποχωρισµό του βρέφους από την µήτρα. Για τον Rank το άτοµο προσπαθεί να ικανοποιήσει ταυτόχρονα δύο επιθυµίες, την τάση του για επιστροφή στην µήτρα και την τάση του για ανεξαρτοποίηση και αποµάκρυνση από αυτή. Κάθε προσπάθεια να επιστρέψει το άτοµο στην πρωταρχική κατάσταση ασφάλειας, συγκρουόµενη µε την αντικειµενική πραγµατικότητα, προκαλεί έντονο άγχος. Όταν το άτοµο δεν καταφέρει να λύσει το πρωταρχικό άγχος του αποχωρισµού αναπτύσσει µια νευρωσική, αγχώδη προσωπικότητα. Για το βασικό άγχος κάνει λόγο και η KarenHorney, η οποία ωστόσο το αποδίδει στην αίσθηση ασφάλειας που θα αναπτύξει το άτοµο ήδη από τη βρεφική ηλικία. Για την Horney το βασικό άγχος που αναπτύσσει ένα άτοµο λόγω της ανεπαρκούς ασφάλειας που έχει βιώσει στη βρεφική ηλικία ορίζει τη συµπεριφορά του και το οδηγεί σε συνεχή αναζήτηση της επιβεβαίωσης από τους άλλους. Οι νευρώσεις αποτελούν αποτέλεσµα της προσπάθειας του ατόµου να ξεφύγει από το βασικό άγχος που δηµιουργείται από την αποµόνωση του πραγµατικού εαυτού. (Νέστορος, Ι.Ν. Βαλλιανάτου, Ν.Γ., 1996) Όπως αναφέραµε και παραπάνω το άγχος µπορεί να διαχωριστεί σε δυο κατηγορίες το φυσιολογικό και το παθολογικό άγχος. Το άγχος υπό µια έννοια µπορεί να θεωρηθεί ως απόλυτα χρήσιµο για την επιβίωση του ανθρώπου εφόσον χωρίς αυτό δεν θα µπορούσαν να αντιµετωπιστούν οι πραγµατικές απειλές της ζωή. Ήδη από το 1908, οι Yerkes R.M και Dodson J.D. δυο ερευνητές του Harvard, έδειξαν µε τα πειράµατά τους την θετική πλευρά του στρες (Yerkes, R.M. &Dodson, J.D.,1908). 11

13 Σύµφωνα µε αυτά τα πειράµατα, ένα συγκεκριµένο επίπεδο στρες είναι απαραίτητο για να µεγιστοποιηθεί η απόδοσή µας. Πολύ λίγο στρες οδηγεί σε έλλειψη κινήτρου, απάθεια, κόπωση και φτωχή απόδοση. Καθώς το επίπεδο του στρες ανεβαίνει η απόδοση αυξάνεται. Αυτό όµως γίνεται µέχρις ενός σηµείου. Από αυτό το κρίσιµο σηµείο και πέρα αρχίζει µια θεαµατική πτώση της απόδοσης. Από εκεί και πέρα αρχίζουν οι αρνητικές επιδράσεις του στρες. Κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του όρια, δηλαδή υπάρχουν ατοµικές διαφορές στην αντίδραση του στρες. Άλλοι χρειάζονται φυσιολογικά περισσότερο στρες για να αποδώσουν και άλλοι λιγότερο. Όλες οι δραστηριότητες δεν συνδέονται µε το ίδιο βέλτιστο επίπεδο στρες. Απλές δραστηριότητες απαιτούν πολύ λιγότερο στρες για να µεγιστοποιηθεί η απόδοση του ατόµου σε αυτές, ενώ πιο περίπλοκες δραστηριότητες απαιτούν υψηλότερα επίπεδα στρες. Τελικά, «η ζωή είναι στρες και το στρες είναι ζωή». (Selye, H., 1946) 1.2 ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΧΟΣ Οι όροι άγχος, στρες και ανησυχία συχνά συγχέονται ή χρησιµοποιούνται ως συνώνυµοι από πολλούς συγγραφείς και επιστήµονες. Αν επιχειρήσουµε να διακρίνουµε τους δύο όρους (άγχος-στρες), τότε ο όρος στρες (ο οποίος προέρχεται από τον λατινικό όρο districtus) συνίσταται στην φυσική και πνευµατική αντίδραση του οργανισµού σε πιέσεις και απαιτήσεις του περιβάλλοντος, (Martin, F.P., 1990), ενώ ο όρος άγχος αναφέρεται στη διαδικασία που περιλαµβάνει τόσο τα στρεσογόνα ερεθίσµατα, όσο και τις ψυχικές, σωµατικές και κοινωνικές αντιδράσεις του ατόµου. Ο όρος άγχος αναφέρεται στη σχετική ψυχική διάθεση και µόνο, στην αντίδραση του ατόµου σε εξωτερικούς ή εσωτερικούς στρεσογόνους παράγοντες. Το άγχος είναι µια κατάσταση ανησυχίας, έντασης και στεναχώριας.(καραδήµας, Ε., 2005) Η ανησυχία σε αντίθεση είναι ένα εσωτερικό πνευµατικό γεγονός το οποίο αν και έχει µελετηθεί είναι δύσκολο να µετρηθεί ή να εκτιµηθεί, ενώ ακόµα και ο ορισµός του έχει προβλήµατα. (Eysenck, M.W., 1992). Οι Borlovec T.D., Robinson E., Pruzinsky T. &Depree J.A., (1983), όρισαν την ανησυχία ως µια «αλυσίδα από σκέψεις και εικόνες, αρνητικά φορτισµένη συναισθηµατικά και σχετικά ανεξέλεγκτη». Η διαδικασία της ανησυχίας αντιπροσωπεύει µια προσπάθεια να καταπιαστεί το άτοµο µε 12

14 µια πνευµατική επίλυση προβλήµατος σε κάποιο έργο του οποίου το αποτέλεσµα είναι αβέβαιο αλλά περιέχει την πιθανότητα ενός ή περισσοτέρων αποτελεσµάτων. (Borkovec, T.D., et.al, 1983). Ο O NeilG.V.,(1985), ωστόσο δεν συµφωνεί µε τον ορισµό αυτό και αναφέρει ότι δεν είναι σωστός ο διαχωρισµός µεταξύ του άγχους και της ανησυχίας, και ότι ουσιαστικά τα δύο είναι το αυτό φαινόµενο. Η ανησυχία κατά τον O Neil απλώς αντιπροσωπεύει το γνωστικό µέρος του άγχους, το οποίο εµπεριέχει και το συστατικό της αυτόνοµης διέγερσης. Όµως ο Eysenck τονίζει ότι το να αντιληφθούµε την ανησυχία ως το γνωστικό στοιχείo του άγχους, σηµαίνει αυτόµατα ότι οι δύο έννοιες δεν ταυτίζονται. Και πράγµατι, κάτι τέτοιο φαίνεται απόλυτα λογικό ενώ και ο ίδιος ο Eysenck αντιµετωπίζει ως τέτοια την ανησυχία, διαχωρίζοντας την όµως ως έννοια από το άγχος. Εν τούτοις υπάρχει πληθώρα µελετών οι οποίες συνδέουν το άγχος µε την ανησυχία. (O Neil,G.V., 1985) Για παράδειγµα οι BorkovecT.D. et.al., (1983) σε µία έρευνα που έκαναν διαπίστωσαν ότι η ανησυχία και το άγχος σχεδόν συνυπάρχουν και ότι η ανησυχία συνδέεται άµεσα και ισχυρά µε τη γενικευµένη αγχώδη διαταραχή, της οποίας αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό.(borkovec, T.D., et.al, 1983). Καταλήγουµε στο ότι η ανησυχία είναι ένα άµεσα συνδεδεµένο µε το άγχος φαινόµενο, του οποίου αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο και κεντρικό χαρακτηριστικό. Στη πράξη αυτό σηµαίνει ότι η µελέτη του άγχους και η παρέµβαση σε αυτό, περνάει από τη µείωση της ανησυχίας, εν είναι δύσκολο να φανταστούµε πως πράγµατι, µια θεραπεία γνωστικά εστιασµένη, σε αυτό ακριβώς το σηµείο θα έδινε ιδιαίτερη έµφαση, δηλαδή στο γνωστικό στοιχείο του άγχους.(borkovec, T.D., et.al, 1983). 1.3 ΟΡΙΣΜΟΣ ΦΟΒΟΥ ΚΑΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΓΧΟΣ Ο Κάρολος αρβίνος, (1965), θεώρησε τον φόβο σαν ένα θεµελιακό ανθρώπινο συναίσθηµα. Η δυνατότητα του βιώµατος του φόβου ήταν ένα έµφυτο χαρακτηριστικό τόσο των ανθρώπων όσο και των ζώων. Μέσα στο πλαίσιο της εξελικτικής του θεωρίας, η λειτουργία του φόβου είχε σκοπό να διεγείρει και να κινητοποιήσει τον οργανισµό, για να αντιµετωπίσει τους εξωτερικούς κινδύνους. Ο αρβίνος πίστευε, ότι 13

15 τα βασικά χαρακτηριστικά των αντιδράσεων του φόβου είχαν εξελιχθεί στην διάρκεια αναρίθµητων γενεών µε τη διεργασία της φυσικής επιλογής. (Spielberger, C.,1982) Ο ίδιος περιέγραψε µια σειρά από αντιπροσωπευτικές εκδηλώσεις φόβου, όπως είναι οι γρήγοροι παλµοί της καρδιάς, η διαστολή της κόρης του µατιού, το ανατρίχιασµα, το στέγνωµα του στόµατος, η αύξηση του ιδρώτα, η παράξενη έκφραση του προσώπου και οι αλλαγές στον τόνο της φωνής. Η προσαρµοστική λειτουργία της αντίδρασης του φόβου είναι να µεταδώσει ένα µήνυµα, που προειδοποιεί τον οργανισµό, ότι κάτι πρέπει να γίνει, είτε να τραπεί σε φυγή είτε να εξαφανίσει ένα πιθανό κίνδυνο. (Spielberger, C.,1982) Πιο πρόσφατα ο ΜάνοςΝ.,(1988), αναφέρει ότι φόβος είναι <<µια δυσάρεστη συναισθηµατική κατάσταση, που δηµιουργείται ως απάντηση σε εξωτερικό πραγµατικό κίνδυνο ή απειλή που γίνεται αντιληπτή>>. Η ένταση και η διάρκεια του φόβου είναι ανάλογη προς τον κίνδυνο και ο φόβος υποχωρεί όταν το άτοµο αναλάβει δράση που οδηγεί σε φυγή ή αποφυγή. Ο φόβος περιλαµβάνει τόσο τηνυποκειµενική αίσθηση φόβου (ψυχολογική διάσταση) όσο και τιςφυσιολογικές µεταβολές που είναι κυρίως επιτάχυνση του καρδιακού ρυθµού, επιτάχυνση της αναπνοής, τρόµος των µυών και ανακατανοµή του αίµατος από το δέρµα και τα σπλάχνα στους µεγάλους µυς (φυσιολογική διάσταση). Οι µεταβολές αυτές προετοιµάζουν το σώµα για µυϊκή δραστηριότητα (πάλη ή φυγή) που µπορεί να είναι απαραίτητη ως απάντηση της απειλής.(μάνος Ν., 1988, σελ. 252) Ο HerbertM., (1989)από την άλλη αναφέρει ότι ο φόβος είναι µια φυσιολογική αντίδραση σε γεγονότα που απειλούν την προσωπική ασφάλεια. Σε όλες τις περιπτώσεις των ερευνητών πάντως ο φόβος είναι ένα έντονο συναίσθηµα που προκαλείται όταν το άτοµο βρίσκεται σε µεγάλο κίνδυνο που κατά την γνώµη του δεν µπορεί να αντιµετωπίσει. Η ένταση και η διάρκεια του είναι ανάλογη µε την αντίδραση του ατόµου.(herbert, M., 1989) Σε αυτό το σηµείο όµως πρέπει να διαχωρίσουµε τη έννοια του φόβου και του άγχους εστιάζοντας στις διαφορές και τις οµοιότητες που έχουν οι δυο αυτές έννοιες. Συγκεκριµένα οι οµοιότητες µεταξύ άγχους φόβου είναι ότι και στις δυο περιπτώσεις αυτό το συναίσθηµα δηµιουργείται όταν το άτοµο αισθανθεί κίνδυνο ή δυσφορία για µια κατάσταση που πρέπει να αντιµετωπίσει. Ακόµα, προκαλούν στο άτοµο τεταµένο 14

16 φόβο, ανησυχία, επηρεάζουν αρνητικά την ψυχολογία και την ζωή του αφού αυξάνουν την ένταση όλων των συναισθηµάτων που νιώθει εκείνη την στιγµή. Αυτή η κατάσταση είναι καθοριστική πολλές φορές αφού η αντίδραση τουατόµου καθορίζει την συµπεριφορά του στο µέλλον εξυψώνοντας ταυτόχρονα όλες τις αισθήσεις του σώµατος του. (Rachman, S., 1998). <<Το άγχος και ο φόβος αποτελούν εγγενή χαρακτηριστικά του ανθρώπινου είδους, αναπόσπαστο στοιχείο της διαδικασίας κοινωνικοποίησης του ατόµου. Πρόκειται για αντιδράσεις προσαρµοστικού χαρακτήρα στην αντίληψη ή στην αναµονή ακαθόριστου κινδύνου ή δυσάρεστου γεγονότος, οι οποίες προστατεύουν το άτοµο, ρυθµίζουν τους κοινωνικούς δεσµούς και βελτιώνουν τις ευκαιρίες της καθηµερινής ζωής>>(grahametal., 1999).Υπό αυτήν την οπτική γωνία ο φόβος και το άγχος συµπίπτουν σαν έννοιες και δεν θα έπρεπε να τις διαχωρίζουµε, µάλιστα πολλές περιπτώσεις ερευνητών συµφωνούν σε αυτό.(barlow, D.H. &Durand, 2000) Ωστόσο υπάρχουν αρκετά στοιχεία που διαφοροποιούν τις δύο συναισθηµατικές καταστάσεις. Το άγχος είναι ένα δυσάρεστο συναίσθηµα µε µεγάλη ένταση του οποίου τα αίτια δεν είναι σαφή και το άτοµο δεν µπορεί να προσδιορίσει από πού αυτό πηγάζει τη χρονική στιγµή το βιώνει.(μάνος Ν., 1988) Ο φόβος από την άλλη έχει πιο περιορισµένη ένταση αφού το άτοµο γνωρίζει την απειλή κι έχει µια πιο εξοικειωµένη σχέση, χαρακτηρίζεται κυρίως από την παρουσία και τη γνώση ενός εξωτερικού, αντικειµενικού, υπαρκτού, αληθινού κινδύνου, είναι κάτι το συγκεκριµένο, το φανερό, το γνωστό, σαν κάτι το προσωπικά και αναµφισβήτητα επικίνδυνο, ενώ αντίθετα, το άτοµο σε περίπτωση άγχους έχει µια διάχυτη ανησυχία αφού η αιτία γι αυτόν προκαλείται από άγνωστες και αβέβαιες απειλές, οι οποίες βρίσκονται κάπου κρυµµένες και παραµονεύουν. Η φοβία και ο φόβος είναι η εξωτερική παρουσία, ενώ το άγχος το υποκειµενικό δηµιούργηµα. (Rachman, S. 1998, Γαλανού, Γ.Γ., 1997). Επίσης, στην περίπτωση που το άτοµο αισθάνεται φόβο, βιώνει µία κατάσταση κυρίως επεισοδιακή και ασθενεί µε την αποµάκρυνση της απειλής. Το άτοµο είτε αποφασίζει να έρθει αντιµέτωπο µε το φόβο του και είναι έτοιµο να αντιµετωπίσει κάθε κίνδυνο µε τις ακόλουθες συνέπειες, είτε απλά περιµένει µέχρι να εξαφανιστεί ή να υποχωρήσει η αιτία ή το ερέθισµα που τον έκανε να φοβηθεί. Αντίθετα στην 15

17 περίπτωση του άγχους η κατάσταση είναι διαφορετική αφού το άτοµο δεν γνωρίζει πώς να αντιµετωπίσει την απειλή που δέχεται µε αποτέλεσµα η ένταση και η αγωνία του να παρατείνεται και να διαρκεί περισσότερο (Rachman, S., 1998). Ο φόβος δηλαδή, αφορά µια προσωρινή αντίδραση σε ένα συγκεκριµένο κίνδυνο σε σχέση µε το άγχος (Παπαδόπουλος, Γ.Ν., 2005). Παράλληλα, το άτοµο που αισθάνεται φόβο, επειδή είναι αντικειµενική η παρουσία ενός κινδύνου, αντιδρά µε µία τάση αποφυγής ή µία τάση φυγής ή προετοιµάζεται για την επίθεση και τον αγώνα. Αντίθετα το άτοµο που βιώνει το άγχος επειδή δεν µπορεί να διευκρινίσει από πού προέρχεται ο κίνδυνος νιώθει έρµαιο των συναισθηµάτων του µε αποτέλεσµα να αδρανοποιείται και να καθηλώνεται όταν έρθει αντιµέτωπο µε τον υποτιθέµενο κίνδυνο. (Γαλανού, Γ.Γ., 1997). Σύµφωνα µε τον Beck Α. (1985), το άγχος διαχωρίζεται από το φόβο στη βάση του γεγονότος ότι το πρώτο είναι µια συναισθηµατική κατάσταση, ενώ ο δεύτερος είναι µια γνωστική κατάσταση. (Beck, A. T. &Emegy, G., 1985) Ο φόβος δηλαδή περιλαµβάνει την γνωστική εκτίµηση ενός απειλητικού ερεθίσµατος, ενώ το άγχος αποτελεί την συναισθηµατική αντίδραση σε αυτό(rachman, S., 1998). Παρ όλες αυτές τις οµοιότητες και τις διαφορές των δυο εννοιών, το άγχος και ο φόβος αντιµετωπίζονται από κοινού από τους θεωρητικούς, έχοντας παρόµοιες λειτουργίες και υπακούοντας σε παρόµοιους κανόνες (Eysenck, M.W., 1992). 1.4 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΑΓΧΟΥΣ Η ψυχική υγεία είναι εξίσου σηµαντική µε τη σωµατική υγεία για την συνολική ευεξία ατόµων, κοινωνιών και χωρών. Εντούτοις, µόνο ένα µικρό τµήµα των 450 εκατοµµυρίων ανθρώπων που υποφέρουν από ψυχικές διαταραχές λαµβάνουν κάποια θεραπεία. Σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό υγείας η ψυχική υγεία ορίζεται ως : "ως µια κατάσταση ευεξίας στην οποία το άτοµο πραγµατοποιεί τις δυνατότητές του/της, µπορεί να αντιµετωπίσει τα κανονικά άγχη της ζωής, µπορεί να εργαστεί παραγωγικά και γόνιµα, και είναι σε θέση να συνεισφέρει στην κοινότητά του/της"(world Health Organization, 2001). Πρόοδοι στις νευροεπιστήµες και στη συµπεριφορική ιατρική έχουν αποδείξει ότι, όπως πολλές σωµατικές ασθένειες, έτσι και οι ψυχικές διαταραχές είναι το αποτέλεσµα 16

18 µίας σύνθετης αλληλεπίδρασης µεταξύ βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Παρόλο που έχουµε πολλά ακόµα να µάθουµε, ήδη έχουµε τη γνώση και τη δυνατότητα να µειώσουµε την επιβάρυνση που προκαλούν στην υγεία οι ψυχικές και συµπεριφορικές διαταραχές παγκοσµίως. (Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, 2004a). Περισσότερο από το 27% των ενήλικων Ευρωπαίων υπολογίζεται ότι τουλάχιστον µια φορά υπέφεραν από κάποια ψυχική διαταραχή κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε έτους (Lethinen, E.,et.al., 2002). Σύµφωνα µε πρόσφατες αναλύσεις του ΠΟΥ, οι ψυχικές διαταραχές και οι διαταραχές της συµπεριφοράς αντιπροσωπεύουν το 12% της παγκόσµιας επιβάρυνσης της δηµόσιας υγείας από νοσήµατα (World Health Organization,2005a).Τις επόµενες δεκαετίες η επιβάρυνση των ψυχικών διαταραχών εκτιµάται ότι θα αυξηθεί και η προβολή για το 2020 δείχνει ότι θα ξεπεράσει το 15% των απολεσθέντων ετών ζωής σταθµισµένων ως προς την ανικανότητα, ώστε σε µια συγκεκριµένη χρονική στιγµή, το 10% του ενήλικου πληθυσµού θα υποφέρει από αυτά τα νοσήµατα (Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων,2005). Σε αυτές τις ψυχικές διαταραχές συµπεριλαµβάνονται και οι αγχώδεις διαταραχές όπου κατά τον HilgardE. περιλαµβάνουν µια οµάδα διαταραχών όπου το άγχος είτε είναι το κύριο σύµπτωµα (γενικευµένο άγχος, διαταραχές πανικού), είτε βιώνεται όταν το άτοµο προσπαθεί να ελέγξει κάποια δυσπροσαρµοστικα είδη συµπεριφοράς (φοβικές και ιδεοψυχαναγκαστικες διαταραχές) (Hilgard E.,2004). Σύµφωνα µε την Αµερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρία,DSM-IV-TRτο 2000,οι αγχώδεις διαταραχές διαχωρίζονται ως εξής: ιαταραχή Πανικού Με Αγοραφοβία ιαταραχή Πανικού Χωρίς Αγοραφοβία Αγοραφοβία Χωρίς Ιστορικό ιαταραχής Πανικού Ειδική Φοβία Κοινωνική Φοβία Ψυχαναγκαστική Καταναγκαστική ιαταραχή ιαταραχή µετά από Ψυχοτραυµατικό Στρες ιαταραχή από Οξύ Στρες 17

19 Γενικευµένη Αγχώδης ιαταραχή ιαταραχή οφειλόµενη σε Γενική Ιατρική Κατάσταση Αγχώδης ιαταραχή Προκαλούµενη από Ουσίες Αγχώδης ιαταραχή Μη Προσδιοριζόµενη Αλλιώς Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω κατά το DSM-IV οι φοβικές διαταραχές χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες : τις απλές (ειδικές) φοβίες, τις κοινωνικές φοβίες και την διαταραχή πανικού µε ή χωρίς αγοραφοβία(american Psychiatric Association, 2000). 1.4α. ιαταραχη Πανικου Με ή Χωρίς Αγοραφοιβία Ορισµένες φορές παρατηρούνται απότοµες εισβολές σοβαρού και έντονου άγχους. Αυτό το φαινόµενο ονοµάζεται πανικός. (Μάνος Ν., 1988). <<Οι προσβολές πανικού εµφανίζονται ξαφνικά και απότοµα και συνοδεύονται από ένα αίσθηµα κινδύνου ή επικείµενης καταστροφής µαζί µε µια εσωτερική παρόρµηση διαφυγής>>(μάνος Ν., 1988, σελ.252). Όταν οι προσβολές πανικού είναι απροσδόκητες και έχουν υπάρξει τουλάχιστον δύο επεισόδια προσβολών τότε πρόκειται για την ιαταραχή Πανικού. (Μάνος Ν., 1988). Τα επεισόδια εκείνα που σχετίζονται µε διάφορες καταστάσεις αποτελούν πιο πολύ χαρακτηριστικό της ειδικής και της κοινωνικής φοβίας, ενώ εκείνα που εµφανίζονται σε προδιαθεσικές καταστάσεις χαρακτηρίζουν τη συγκεκριµένη διαταραχή αλλά εµφανίζονται επίσης και σε άτοµα µε τα δύο παραπάνω είδη φοβίας(american Psychiatric Association 1994, Κάκουρος Ε., & Μανιαδάκη, Κ., 2005). Οι προσβολές πανικού κορυφώνονται µέσα σε λίγα λεπτά και διαρκούν από πέντε έως τριάντα λεπτά. Η συχνότητα τους ποικίλει, ενώ σε κάποια άτοµα συµβαίνει µια φορά την εβδοµάδα για κάποιους µήνες σε άλλους µπορεί να συµβαίνει κάθε µέρα για µια εβδοµάδα. Τα άτοµα που πάσχουν από αυτήν τη διαταραχή ζητούν βοήθεια σε 18

20 διαφόρους γιατρούς νοµίζοντας ότι πρόκειται για κάποια οργανική ασθένεια.(μάνος Ν., 1988). Κατά το DSM-IV (1994) τα διαγνωστικά κριτήρια για την Προσβολή Πανικού είναι τα εξής:(μάνος Ν., 1988). Πρόκειται για διακεκριµένες περιόδους εντόνου φόβου ή δυσφορίας, οπού τέσσερα ή περισσότερα από τα ακολουθά συµπτώµατα αναπτύσσονται απότοµα και φτάνουν στο αποκορύφωµα τους µέσα σε δέκα λεπτά: 1.αίσθηµα παλµών, αίσθηµα ότι η καρδιά πάει να σπάσει ή επιτάχυνση του καρδιακού ρυθµού 2. εφίδρωση 3. τρεµούλα ή έντονος τρόµος 4. αίσθηµα δύσπνοιας ή πλακώµατος στο στήθος 5. αίσθηµα πνιγµονής 6. πόνος ή δυσφορία στο στήθος 7. ναυτία ή επιγάστρια δυσφορία 8. αίσθηµα ζάλης, αστάθειας ή λιποθυµίας 9. αποπραγµατοποιήση ή αποπροσωποίηση 10. φόβος απώλειας ελέγχου η ότι τρελαίνεται 11. φόβος ότι θα πεθάνει 12. παραισθησίες (µουδιάσµατα ή µυρµηγκιάσµστα) 13. ρίγη ή ξαφνικά αισθήµατα ζέστης Όπως αναφέραµε και σε παραπάνω κεφάλαιο η διαταραχή πανικού µπορεί να εµφανίζεται µαζί µε ή χωρίς την αγοραφοβία χωρίς όµως αυτό να σηµαίνει ότι η τελευταία συνδέεται πάντα µε τη συγκεκριµένη διαταραχή. Αντίθετα Αγοραφοβία µπορεί να εµφανιστεί και χωρίς να υπάρχει ιστορικό διαταραχής 19

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών Αγχώδειςδιαταραχές διαταραχέςκαι Πανικός Εµµανουήλ Ν. Κάττουλας MD, PhD Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Επιστηµονικός Συνεργάτης Α Ψυχιατικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Ψυχίατρος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Οι αγχώδεις διαταραχές, όπως η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, η Διαταραχή Πανικού και η Κοινωνική Φοβία, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.Θ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Α.Τ.Ε.Ι.Θ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Α.Τ.Ε.Ι.Θ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΓΧΩΔΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ- Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΣΙΦΟΥΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΘΕΟΧΑΡΗΣ ΑΡΓΥΡΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: κα ΖΙΩΓΟΥ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Νευρώσεις : Δυσχέρεια

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής.

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. CREATIVE BRIEF Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. ΟΙ (ΨΥΧΟΓΕΝΕΙΣ) ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι η αγχώδης διαταραχή;

Τί είναι η αγχώδης διαταραχή; Τί είναι η αγχώδης διαταραχή; (What is an anxiety disder?) Greek Τι είναι η αγχώδης διαταραχή; To άγχος είναι ένας όρος που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε το φυσιολογικό συναίσθημα που βιώνει κανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη

ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη Prof. George Ikkos Dr. Susie Lingwood Απόδοση: Επιμέλεια: Καλλιόπη Νικολάου Ειδικ. Ψυχίατρος Στάθης Παναγούλιας Ψυχίατρος-Δ/ντής Ε.Σ.Υ. Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ AΓΟΡΑΦΟΒΙΑΣ. Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr

ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ AΓΟΡΑΦΟΒΙΑΣ. Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ AΓΟΡΑΦΟΒΙΑΣ Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr Σηµειώσεις Α έτος 2006 Η αγοραφοβία ανήκει

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντονίστρια Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων Σισμανόγλειο ΓΝΑ Καταστροφές Συντριπτικά γεγονότα που περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Tα παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους

Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους Διατροφικές Διαταραχές & η αντιμετώπιση τους www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

CISM in Air Traffic Control. An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM

CISM in Air Traffic Control. An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM 1 CISM in Air Traffic Control An Introduction to Critical Incident Stress Management CISM Ατύχημα San Diego 1978 2 Ατύχημα Chicago 1979 3 Ατύχημα Air Florida, Washington 1982 4 Ατύχημα Sioux City 19-7-

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές αντιμετώπισης της εμετοφοβίας

Τεχνικές αντιμετώπισης της εμετοφοβίας Τεχνικές αντιμετώπισης της εμετοφοβίας Α. ΝΙΚΑ, Γ. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών 29/11/2014 Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Επιδημιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η φροντίδα για τη λήψη τροφής αποτελεί μια από τις κυριότερες ασχολίες του ανθρώπου. Όσο σημαντική είναι για τον άνθρωπο η τροφή τόσο σημαντική είναι και η στέρηση

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου O θάνατος αγαπημένου προσώπου από μια εσκεμμένη πράξη βίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

AYTOKTONIA. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί

AYTOKTONIA. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί AYTOKTONIA Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί Η αυτοκτονία αγαπημένου προσώπου είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Ταχυκαρδία Ιδρώτας Τρεμούλα Κοντανάσαιμα Υπέρπνοια Ρίγη Εξάψεις Ναυτία Κράμπες στην κοιλιά Πόνος στο στήθος Πονοκέφαλος Ζάλη Τάση για λιποθυμία Σφίξιμο στον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΟΥ BURN OUT ΥΠΕΡΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ : ΣΚΛΑΒΟΥ ΜΕΛΑΧΡΙΝΗ ΣΚΟΤΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΑΡΙΣΑ 2011 Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Μετάφραση: Λιζέττα Κονσουλίδου Επιμέλεια μετάφρασης: Χρύσα Ξενάκη Εξώφυλλο: Ντίνα Κόφφα ISBN 978-960-9405-21-8

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Οι συνέπειες της τροµοκρατίας

Οι συνέπειες της τροµοκρατίας Οι συνέπειες της τροµοκρατίας Dr. Θωµάς Καλπάκογλου Η τροµοκρατία απειλεί µια κοινωνία µε το να προκαλεί το αίσθηµα του φόβου και της αβοηθητότητας στους πολίτες της. Έχει ως σκοπό να κρατά µια κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΧΟΣ - STRESS- ΦΟΒΙΑ ΜΙΑ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον εργασιακό χώρο Εισήγηση : Ελεάννα Καλούδη, Σύµβουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας Δημοσκοπική Έρευνα Εισαγωγή Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

Φόβοι και φοβίες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας

Φόβοι και φοβίες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας Φόβοι και φοβίες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας ρ. Κατερίνα Μανιαδάκη Παραδείγµατα φόβου και φοβίας Η Άννα, ηλικίας τεσσάρων ετών περπατάει µε τη µητέρα της στο δρόµο. Ξαφνικά, βλέπει ένα µεγαλόσωµο σκύλο

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό

Παράγοντες που ευθύνονται για τους τραυµατισµούς ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 12 Η ψυχολογία των τραυµατισµών στον αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ψυχική Υγεία είναι η αρµονική λειτουργία της ψυχοσωµατικής ενότητας της

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της διατροφής

Ψυχολογία της διατροφής ΚαλλιOΠη ΕμμανουηλIδου Ψυχολογία της διατροφής Πώς οι διατροφικές συνήθειες αντανακλούν τον συναισθηματικό μας κόσμο Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος Εισαγωγή Η διατροφή στη ζωή μας Πώς σχετίζεται η επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO

Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO > Επιπτώσεις στην υγεία 1 Το 1993 οµάδα εργασίας της WHO 1 προσδιόρισε και ανέφερε τις σηµαντικότερες επιπτώσεις του θορύβου

Διαβάστε περισσότερα

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία Σας παρακαλούµε να µας πείτε πόσο συµφωνείτε ή διαφωνείτε µε τις ακόλουθες προτάσεις σχετικά µε ασθένειες, όπως ο καρκίνος µαστού σηµειώνοντας ένα a στο αντίστοιχο κουτάκι. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΑΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) Ψυχογενής Ανορεξία (ΨΑ) Ψυχογενής Βουλιμία (ΨΒ) Επεισοδιακή Υπερφαγία (ΕΥ) 15% ΨΑ ΨΒ 1 % ΨΒ

Διαβάστε περισσότερα

της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης

της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης Η άποψη του ασθενή Τα προβλήματα στην διάρκεια της μακροχρόνιας νοσηλείας και παρακολούθησης Γ.Ν.Α ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ 2015 Σαλιάγα Άννα ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Ξενώνες φιλοξενίας οι δυνατές χημειοθεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

Μιά νέα ελπίδα για τη θεραπεία ψυχικών τραυµάτων Μια νέα γυναίκα, η Μαρία, υποφέρει δέκα εβδοµάδες µετά από ένα αυτοκινητιστικό δυστύχηµα από δυνατούς πονοκεφάλους και πόνους στον αυχένα. Οι εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 11 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 1ο Κεφάλαιο: «Δουλεύοντας» με τη βουλιμία «Προλογίζοντας» τη βουλιμία... 15 Εισαγωγή: Τα κριτήρια της βουλιμίας... 17 ΜΕΡΟΣ Α : Παράγοντες ανάπτυξης της βουλιμίας και της πολυφαγίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Πανικός και Αγοραφοβία

Πανικός και Αγοραφοβία Πανικός και Αγοραφοβία Τι είναι το Άγχος Όλοι οι άνθρωποι λέµε πολλές φορές ότι νιώθουµε άγχος, stress, πίεση, ένταση κ.λ.π., και πολύ συχνά φορτώνουµε στο άγχος µας τις καθηµερινές δυσκολίες που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας Γιάννης Νικολής Ψυχίατρος Ψυχαναλυτής Οµάδας Η έννοια της προσαρµογής Προσαρµογή: Εφαρµογή,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr

Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr Συµπεριφορά αποτέλεσµα της συνεχούς αλληλεπίδρασης µεταξύ: α-µεταβλητών: εξωτερικό παρατηρίσιµο περιβάλλον β-µεταβλητών: γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα