Εκδόσεις του Ινστιτούτου Έρευνας και Θεραπείας της Συµπεριφοράς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "kefthim@psych.uoa.gr WWW.IBRT.GR Εκδόσεις του Ινστιτούτου Έρευνας και Θεραπείας της Συµπεριφοράς"

Transcript

1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ CASE STUDY: Η περίπτωση του Berny Σηµειώσεις για το 1ο έτος Κωνσταντίνος Ευθυµίου Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Ι.Ε.Θ.Σ. (2002). Πακέτο σηµειώσεων 9 Εκδόσεις του Ινστιτούτου Έρευνας και Θεραπείας της Συµπεριφοράς Απαγορεύεται η ανατύπωση ή η χρησιµοποίηση του κειµένου ή µέρους του χωρίς την έγγραφη άδεια του συντάκτη 1

2 ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Ο συµπεριφοριστικός θεραπευτικός σχεδιασµός απαρτίζεται από 5 επιµέρους βήµατα. Τα βήµατα αυτά επιγραµµατικά είναι τα εξής: 1) Ορισµός του προβλήµατος 2) Ανάλυση του προβλήµατος 3) Ανάλυση στόχων 4) Αναζήτηση, αξιολόγηση και επιλογή πιθανών λύσεων 5) Πραγµατοποίηση και αξιολόγηση των θεραπευτικών τεχνικών. Στα πλαίσια των εκπαιδευτικών συναντήσεων, παρουσιάστηκε ένα περιστατικό και ζητήθηκε η ανάλυση συµπεριφοράς του δεδοµένου περιστατικού. Οι πληροφορίες που δόθηκαν αφορούσαν στα παρακάτω 1 : Όνοµα: Βerny Φύλο: ανήρ Τόπος καταγωγής: κωµόπολη της Αυστρίας Παραποµπή: κοινή γνωστή Εξωτερική εµφάνιση: 1,65 ύψος, αδύνατος, σηµάδια στο πρόσωπο από ακµή, προσεγµένη εµφάνιση (ακριβά ρούχα). 1) Ορισµός του προβλήµατος Ο θεραπευτικός σχεδιασµός ξεκινά µε το 1ο βήµα, τον ορισµό του προβλήµατος, το οποίο περιλαµβάνει 2 στάδια. Πιο αναλυτικά: 1.1 Αρχικός προσανατολισµός και 1.2 Εννοιολογικό περιεχόµενο και επανεκτίµηση των προβληµάτων. Όσον αφορά στον αρχικό προσανατολισµό σχετικά µε τα προβλήµατα του πελάτη, διακρίνονται 2 άξονες: Καταγραφή των τωρινών προβληµάτων - αίτηµα ή αφορµή για παραποµπή: το αίτηµα του Berny είναι αµορφοποίητο, δεν ήταν δική του η πρωτοβουλία της επίσκεψης και διακρίνεται από έναν αρνητισµό - αυτοπαραποµπή ή προτροπή από άλλους: όπως προαναφέρθηκε η παραποµπή έγινε από κοινή φίλη, η οποία του πρότεινε την επίσκεψη σε έναν ειδικό - κύρια προβλήµατα, παράπονα και περιορισµοί όπως τα βλέπει ο ασθενής: αισθάνεται ότι κάτι δεν κάνει καλά στην προσέγγιση του στις γυναίκες, νιώθει πως πρέπει να µάθει κάποια πράγµατα για το πώς τις πλησιάζουν, δεν έχει λέγειν, συχνά δεν ξέρει τι να πει και θέλει να µάθει κόλπα και ατάκες. Θεωρεί πολύ σηµαντικό και το προβάλλει είναι ότι επιθυµεί να έχει εµπειρίες πριν παντρευτεί. - Τωρινή κοινωνική και οικονοµική κατάσταση, εκπαίδευση, επάγγελµα: αρχικά η κοινωνική του ζωή απαρτίζεται από 2 και µοναδικούς φίλους, οι οποίοι του αρκούν, σύµφωνα µε τα λεγόµενά του. Η ερωτική του ζωή αντίστοιχα, είχε αρκετούς δεσµούς, οι οποίοι κρατούσαν για σύντοµο χρονικό διάστηµα. Μόνο η τελευταία του σχέση είχε διάρκεια 6 µήνες, η οποία τελείωσε από εκείνη, λόγω επαγγελµατικών της υποχρεώσεων. Ο χωρισµός περιγράφεται από τον ίδιο µε αρνητικά συναισθήµατα, συγκεκριµένα στενοχώρια και απογοήτευση, µε αρνητικές συνέπειες και στη µετέπειτα ζωή του(απώλεια όρεξης, απώλεια βάρους). Η επαγγελµατική του ζωή αντίθετα και η οικονοµική του κατάσταση περιγράφονται µε πολύ θετικό τρόπο. Χαρακτηρίζεται ως ένας πετυχηµένος και δραστήριος επιχειρηµατίας (ιδιοκτήτης φούρνου-ζαχαροπλαστείου), µε πολύ καλή οικονοµική κατάσταση. Η εκπαίδευση του είναι η στοιχειώδης. - Εξελικτικό ιστορικό και σηµαντικά γεγονότα: αναφέρει πληροφορίες για την οικογένειά του. Αναλυτικά Μο «θεοσεβούµενη» Fa «αλκοολικός» αδέλφια 3, αδελφή 34 ετών, παντρεµένη αδελφός 26 ετών, «χαµένος κάπου στην Ινδία» αδελφός 20 ετών, σπουδαστής. 1 Τα στοιχεία του ασθενούς είναι τροποποιηµένα κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η ανωνυµία του θεραπευµένου. Σηµ. του Επόπτη. 2

3 εν αναφέρει την ύπαρξη ιδιαίτερων σχέσεων µέσα στην οικογένεια. Περίληψη των σηµαντικών πληροφοριών για τον πελάτη και τα προβλήµατά του. Παρατηρείται από την µέχρι τώρα περιγραφή, µια δυσαναλογία µεταξύ της επαγγελµατικής ζωής, όπου ο πελάτης αυτοχαρακτηρίζεται ως άξιος και ικανός και της προσωπικής ζωής. Πιο ειδικά εντοπίζεται µια δυσκολία στις σχέσεις µε το άλλο φύλο και µια αναποτελεσµατικότητα προσέγγισης και σύναψης ερωτικών σχέσεων. Όσον αφορά στο εννοιολογικό περιεχόµενο και στην επανεκτίµηση των προβληµάτων, που συνεπάγεται µε το τι κρύβεται πίσω από αυτά που ακούσαµε από τον πελάτη, διακρίνονται οι παρακάτω άξονες: - Πρώτη δόµηση και οριοθέτηση των τοµέων που εµφανίζονται τα προβλήµατα: εµφανίζεται ένα και µοναδικό οριοθετηµένο πρόβληµα ή πολλά παράλληλα οριοθετηµένα προβλήµατα; Πιθανότερο είναι ότι το πρόβληµα του πελάτη µπορεί να διαφοροποιηθεί σε µερικά διακριτά µεταξύ τους προβλήµατα. - Επιλογή του προβλήµατος: επιλέγουµε σύµφωνα µε κάποια δεδοµένα κριτήρια επιλογής µε τι πρόβληµα θα ασχοληθούµε έτσι ώστε να έχουµε πιθανότητες επιτυχίας. Σηµαντικά κριτήρια αποτελούν ο υποκειµενικός περιορισµός και η επιβάρυνση του πελάτη καθώς και η λειτουργική προτεραιότητα του προβλήµατος και δυνατότητες γενίκευσης. Η επιλογή στη συγκεκριµένη περίπτωση είναι η βελτίωση και η άσκηση των επικοινωνιακών δεξιοτήτων µε εκπαίδευση στη διεκδικητικότητα. - Επανεκτίµηση του προβλήµατος: εκτίµηση της επιτυχίας που θα έχουµε επιλέγοντας ένα πρόβληµα. Προτείνουµε να ασχοληθούµε µε κάτι άλλο που δεν ήταν το κύριο αίτηµά του, αλλά από το οποίο θα εισπράξει επιτυχία και διάθεση να συνεχίσει. - Γενική µεθοδολογική αποσαφήνιση της θεραπευτικής διαδικασίας: διατυπώνονται τα γενικά περιεχόµενα και οι στόχοι της συνεργασίας. Εισάγουµε τον πελάτη στη θεραπεία συµπεριφοράς (δουλειά στο σπίτι, ώρες συνάντησης) και υπογράφεται το 1ο θεραπευτικό συµβόλαιο. Γίνονται ερωτήσεις για την παρέµβαση και δίνεται παρότρυνση στον πελάτη για να συνεχίσει παρακάτω. 3

4 2) Ανάλυση του προβλήµατος Προχωρούµε στην ανάλυση του προβλήµατος, η οποία περιλαµβάνει 6 επίπεδα: 1ο) Επίπεδο συµπεριφορά σε καταστάσεις: να βρούµε µια συµπεριφορά, την οποία επιλέγουµε µε κριτήρια της πρώτης συνάντησης (αν καλύπτει το κριτήριο της γενικευσιµότητας). Επιλέγουµε µια κατάσταση Κάνουµε υποθέσεις για ένα λειτουργικό µοντέλο ανάλυσης, δηλαδή ποιος είναι ο τρόπος µε τον οποίο εµφανίζει το πρόβληµα και πώς το συντηρεί. Είναι µια θέση που µας επιτρέπει να κατανοήσουµε γιατί αντιδρά µε τον συγκεκριµένο προβληµατικό τρόπο και γιατί διατηρείται αυτή η συµπεριφορά. Τοµείς ανάλυσης του µοντέλου: Stimulus- Organism- Response- Consequence (SORC). Stimulus: είναι τα χαρακτηριστικά µιας κατάστασης, τα φυσικά χαρακτηριστικά, η παρουσία ατόµων, η συµπεριφορά των ατόµων και η προηγούµενη συµπεριφορά του πελάτη. Στην περίπτωση του Βerny ο ερεθισµός είναι ο τρόπος προσέγγισης γυναικών στο µπαρ, ο οποίος διενεργείται τελετουργικά. *Εxpectations: στο µοντέλο παρεµβάλλονται και οι προσδοκίες για προσωπική συµπεριφορά, ποια θα είναι τα αποτελέσµατα της κατάστασης, φανταστικές προσδοκίες και οι προσδοκίες αναφορικά µε το σύστηµα ιδεών του. Προσδοκία εαυτού είναι το µοντέλο του κατακτητή, του κυνηγού και η διατήρηση του κοινωνικού status του τολµηρού. Το σύστηµα αξιών του περιλαµβάνει την άποψη για τον εαυτό του, τη σχέση του µε τις γυναίκες και το σεξουαλικό δέσιµο, οι πολλές σεξουαλικές επαφές. Organism: οργανικές καταστάσεις, γενετικές και βιολογικές λειτουργικές διαταραχές, ψυχοφυσιολογικές αντιδράσεις, οξείες και χρόνιες επιδράσεις ουσιών, τωρινές συνθήκες και επίκτητα ελλείµµατα. Στον Βerny έχουµε την εξωτερική του εµφάνιση και τα σωµατικά του συµπτώµατα, την κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της κατάστασης και το κυρίαρχο συναίσθηµα που είναι το άγχος να τα καταφέρει να µιλήσει σε κάποια. Response: σε κινητικό, συναισθηµατικό, γνωσιακό και φυσιολογικό επίπεδο. Ο πελάτης έχει και επιτυχία, τα καταφέρνει και βρίσκει κοπέλα που είναι δεκτική αλλά για να αποφύγει την επαφή (τι θα γίνει αν συνεχίσω και δεν έχω σεξ) απορρίπτει εκείνος. Consequence: αποτελέσµατα, συνέπειες. Άµεσα ή µακροχρόνια, εξωτερικά ή εσωτερικά; Καταλήγουν σε θετική, αρνητική ενίσχυση, σε τιµωρία ή απόσβεση. Συγκεκριµένα ο Βerny µε τις επαναλαµβανόµενες προσπάθειες και µε τις σποραδικές επιτυχίες έχει λάβει θετική ενίσχυση, ενισχύει το µοντέλο και την προσδοκία του κατακτητή και ταυτόχρονα αναιρεί την αρνητική ενίσχυση και τη δυσφορία που θα ένιωθε µε την ανεπάρκειά του. Έτσι αποφεύγει την σεξουαλική του ανεπάρκεια(δεν χρειάζεται να δει αν είναι επαρκής ή ανεπαρκής), αποφεύγει να υπενθυµίσει σε κάποιους και στον ίδιο ότι κάπου εδώ έχει πρόβληµα. Αποφεύγει και την συναισθηµατική του ανεπάρκεια µε τον ίδιο τρόπο. Κάνει και απόσβεση του άγχους του µε την ικανοποίηση που λαµβάνει µιλώντας σε κάποια. Κατηγοριοποίηση της προβληµατικής συµπεριφοράς: είναι το κυρίαρχο ή οι δορυφόροι προβλήµατα; 2ο) Επίπεδο των κανόνων και σχεδίων 3ο) Επίπεδο των κανόνων του συστήµατος 4ο) ηµιουργία και διαµόρφωση του προβλήµατος: για να καταλήξουµε σε κάποιες απαντήσεις σχετικά µε το κάτω από ποιες καταστάσεις το άτοµο έµαθε µια συµπεριφορά, πώς την έµαθε και πώς αναπαράγεται πρέπει να απαντηθούν τα παρακάτω: Γέννηση-έναρξη του προβλήµατος: Κάτω από ποιες συνθήκες εµφανίστηκε το πρόβληµα αρχικά; Πώς µπορεί να ερµηνευθεί η δηµιουργία του προβλήµατος;(εκτίµηση της προβληµατικής συµπεριφοράς τότε) Είναι το πρόβληµα κατά την δηµιουργία του ήδη αποτέλεσµα αποτυχηµένων προσπαθειών λύσης ενός ή περισσοτέρων προηγούµενων προβληµάτων; Οι συνθήκες που εµφανίστηκε το πρόβληµα του Berny είναι η πρώτη απόπειρα σεξουαλικής επαφής, σε ηλικία χρόνων. Ο τόπος ήταν ένα πάρτι στο οποίο το άγχος της παρουσίας 4

5 άλλων, το άγχος της αναµονής και το άγχος της επιτυχίας προκάλεσαν στυτική δυσλειτουργία. Από τότε είχε µόνο µία πετυχηµένη σεξουαλική σχέση µε γυναίκα που γνώρισε σε µπαρ και µε τη προηγούµενη σχέση του. Οι συνεχείς προσπάθειες να λύσει το θέµα της σεξουαλικότητάς του, τον θέτουν σε ένα φαύλο κύκλο, όπου αναπαράγει-επαναλαµβάνει προσπάθειες που τελικά έχουν και θετική ενίσχυση. Ρόλο στην εµφάνιση του προβλήµατος έπαιξε και η σχέση µε την οικογένεια, συγκεκριµένα η επίδραση της καθολικής µητέρας και από την άλλη η αντικρουόµενη άποψη του πατέρα ότι ένας άνδρας πρέπει να έχει πάρα πολλές σεξουαλικές εµπειρίες. Εξελικτική πορεία και διαµόρφωση του προβλήµατος: Τακτοποίηση των γεγονότων σε χρονολογική σειρά. Έγιναν προσπάθειες µέσα στην εξελικτική πορεία να επιλύσει το πρόβληµα του και αν ναι γιατί απέτυχαν; Ευθύνεται αυτή η εξελικτική πορεία για την εµφάνιση δευτερογενών προβληµάτων; Σαφώς πέρα από τη στυτική δυσλειτουργία παρουσιάζονται και άλλα προβλήµατα όπως: - άγχος επιτυχίας στις σχέσεις του µε τις γυναίκες - άγχος σωµατικής εγγύτητας (δυσκολία στη σωµατική επαφή ακόµη και µε φίλους) - άγχος να µείνει µόνος του - έλλειψη δεξιοτήτων στις επαφές µε τις γυναίκες (έλλειµµα κοινωνικών δεξιοτήτων) - η άποψη του σχετικά µε τη σεξουαλικότητα, τις σχέσεις και τη σεξουαλική λειτουργία είναι εκτός πραγµατικότητας - αρνητική εικόνα για τον εαυτό του και την εξωτερική του εµφάνιση Γιατί διατηρείται το πρόβληµα; Τι το συντηρεί; Οι ενισχύσεις που λαµβάνει που όπως προαναφέρθηκε είναι και θετικές κυρίως από τους φίλους που θαυµάζουν την επιτυχία του. Οι αρνητικές ενισχύσεις, το άγχος να πλησιάσει γυναίκα, η αναποτελεσµατικότητα στο σεξ και η αποφυγή της ανεπάρκειας αναιρούνται. Βέβαια υπάρχει το κίνητρο και η τάση να βρεθεί µια λύση αλλά ταυτόχρονα υπάρχει ο εγκλωβισµός σε επαναλαµβανόµενες προσπάθειες χωρίς να αλλάξει η επικοινωνία και το πλαίσιο. 5ο) ιαγνωστικές ενδείξεις από τη σχέση θεραπευτή πελάτη και 6ο) Τελικές αποφάσεις από την έως τώρα ανάλυση των στόχων και του σχεδίου αλλαγής. (στα ανωτέρω 2 σηµεία δεν γίνεται να γίνει περαιτέρω αναφορά λόγω του πλαισίου παρουσίασης του περιστατικού 2.) 2 Ολοκληρωµένη παρουσίαση περιστατικού στο: Efthimiou, K. (1995). Zwei Fallbeispiele zur Sexualtherapie. Unveröffentlichte Diplomarbeit. Universität Münster. 5

6 3) Ανάλυση στόχων Ακολουθεί το στάδιο της ανάλυσης στόχων, η οποία προϋποθέτει το κίνητρο του πελάτη για τη διαδικασία της αλλαγής ώστε να πραγµατοποιηθεί η ιεράρχηση των προβληµάτων και ο καθορισµός των στόχων από τον θεραπευτή και τον πελάτη. Πιο πρακτικά καθορίζονται: Αρχικοί στόχοι: 1) Σταµατά να ανακυκλώνει την συµπεριφορά του. «Απαγορεύεται κάθε περαιτέρω προσπάθεια. Η επόµενη προσέγγιση γυναίκας προγραµµατίζεται µαζί µε τον θεραπευτή. 2) Κοινωνικές δεξιότητες- άσκηση σε διεκδικητική συµπεριφορά. 3) Βελτίωση της σχέσης του µε την µητέρα και τον πατέρα. Επεξεργασία του µαθησιακού του ιστορικού και της επιρροής που του ασκήθηκε από τους γονείς του. 4) Ενηµέρωση σχετικά µε τη σεξουαλικότητα µέσω κατάλληλης βιβλιογραφίας και µέσω συζητήσεων µε τον θεραπευτή του. 5) Αυτό-επεξεργασία των απόψεων του σχετικά µε τη σεξουαλικότητα και τις σχέσεις του µε τις γυναίκες. Μεσοπρόθεσµοι στόχοι: 1) Αυτογνωσία 2) Περαιτέρω ανάπτυξη Κοινωνικών δεξιοτήτων 3) Αύξηση της αυτοπεποίθησης σε σχέση µε τις γυναίκες 4) Εγκατάλειψη µη ρεαλιστικών προσδοκιών (σεξουαλική επαφή µε δεκάδες γυναίκες) 5) Να γίνει πιο φυσικός στη σχέση µε τις γυναίκες (να µην επιδιώκει αποκλειστικά το σεξ) Τελικός στόχος: Καταπολέµηση της στυτικής δυσλειτουργίας. Σύµφωνα µε τις αρχές της συµπεριφεριολογικής ανάλυσης στόχος κάθε παρέµβασης είναι η απαλλαγή του ατόµου από το πρόβληµα το οποίο δυσχεραίνει την προσαρµογή του στο συνεχώς µεταβαλλόµενο περιβάλλον. ηλαδή στόχος είναι η καλύτερη λειτουργικότητα του πελάτη, η καλύτερη ανταπόκρισή του στις απαιτήσεις της καθηµερινής ζωής. Αφού επιβεβαιωθεί η δέσµευση του Berny για αλλαγή γίνεται διαπραγµάτευση για συγκεκριµένους, ρεαλιστικούς, αντικειµενικούς στόχους και τις προτεραιότητες ανάµεσα σ αυτούς. ιερευνώνται τα κίνητρα και οι προσδοκίες του πελάτη για τη διαδικασία αλλαγής, τί περιµένει ο ίδιος από τη θεραπεία, από τί τελικά ζητά να απαλλαγεί, για ποιον (για τον ίδιο ή για τους άλλους) και πώς βλέπει την πιθανή αλλαγή στον εαυτό του και στους άλλους. Ο πελάτης βοηθείται στο να αναγνωρίσει πώς θέλει και πώς µπορεί να αλλάξει σκεπτόµενος τα προσωπικά οφέλη και τις απώλειες. Ως θεραπευτές συνεργαζόµαστε µε τον πελάτη στο λεπτοµερή καθορισµό και στην επιλογή των κατάλληλων θεραπευτικών αντικειµενικών στόχων. Σκόπιµο είναι να επιλέγονται στόχοι των οποίων η επίτευξη είναι κάτω από τον έλεγχο του θεραπευόµενου, που είναι σηµαντικοί γι αυτόν, που έχουν άµεση σχέση µε την καθηµερινή του ζωή και που θα εξακολουθούν να παίζουν ρόλο στη ζωή του και µετά το τέλος της θεραπείας. Είναι βασικό οι στόχοι που τίθενται να είναι συνεπείς τόσο προς τις ανάγκες του πελάτη όσο και προς το σύστηµα αξιών του ώστε να αγωνιστεί για την επίτευξή τους. Η παρέµβαση στοχεύει στην αλλαγή των παραγόντων που θεωρείται ότι είχαν τη µεγαλύτερη επίδραση στο πρόβληµα που παρουσιάζει ο Berny. Σύµφωνα µε την υπόθεση της πολυπαραγοντικής αιτιολογίας στη συµπεριφοριστική προσέγγιση η συµπεριφορά ελέγχεται από περισσότερους από έναν παράγοντες που σχετίζονται µε το άτοµο ή µε τις εκάστοτε επικρατούσες συνθήκες. Συνεπώς οι στόχοι που τίθενται, αφορούν σε διάφορα επίπεδα και είναι οι εξής: Ουσιαστικό στοιχείο της θεραπευτικής παρέµβασης είναι η διακοπή του φαύλου κύκλου που συντηρεί την προβληµατική κατάσταση. Για να επιτευχθεί αυτό ο πελάτης πρέπει να σταµατήσει να επαναλαµβάνει την ίδια προβληµατική συµπεριφορά δηλαδή να φλερτάρει γυναίκες επιδιώκοντας τη σεξουαλική επαφή. εδοµένου ότι η συµπεριφορά του εκδηλώνεται σε συγκεκριµένες συνθήκες, βασικός στόχος είναι η αποµάκρυνση του Berny από τα µπαρ και από την παρέα του της οποίας η επίδραση στη διατήρηση της προβληµατικής κατάστασης είναι µεγάλη Αναγκαία είναι η ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων που θα δώσει στον πελάτη τη δυνατότητα να βελτιώσει τη διαπροσωπική του επικοινωνία και να διευρύνει τον κοινωνικό του κύκλο. 6

7 Επιπλέον, θα πρέπει να δοθεί έµφαση στην εκπαίδευση στη διεκδικητική συµπεριφορά ώστε να γίνει ικανός να εκφράζει τα ειλικρινή του συναισθήµατα και τις σκέψεις του, να ενισχύσει την αυτοεκτίµησή του και να αντιµετωπίζει καλύτερα τις διαπροσωπικές του σχέσεις Στα πλαίσια µιας γνωσιακής-συµπεριφοριστικής προσέγγισης είναι δυνατόν να τεθούν ως στόχος της αλλαγής οι αρνητικές αυτοαναφορές. Σκόπιµος είναι ο εντοπισµός και η τροποποίηση των δυσλειτουργικών γνωσιών που σχετίζονται µε το πρόβληµα του Berny καθώς και η αµφισβήτηση και αντικατάσταση των µη ρεαλιστικών προσδοκιών του (σεξουαλική επαφή µε όσο το δυνατόν περισσότερες γυναίκες) µε πιο ρεαλιστικές προσδοκίες από τις σχέσεις του µε το άλλο φύλο Σηµαντικός θεραπευτικός στόχος είναι η αποκατάσταση της σεξουαλικής δυσλειτουργίας ώστε ο έλεγχος της εκσπερµάτισης να γίνεται άνετα, φυσικά και βουλητικά. Θα πρέπει να δοθούν πληροφορίες και να γίνει κάποια εκπαίδευση στον Berny σχετικά µε τη σεξουαλική λειτουργία όπως επίσης και να µειωθεί το άγχος απόδοσης κατά τη σεξουαλική πράξη προκειµένου ο πελάτης να αφήνεται στο ερωτικό παιχνίδι χωρίς να άγχεται για το αν θα τα καταφέρει Μετά τον καθορισµό των στόχων περνάµε στο επόµενο στάδιο της θεραπευτικής διαδικασίας. 7

8 4) Αναζήτηση, αξιολόγηση και επιλογή πιθανών λύσεων Στο στάδιο αυτό προετοιµάζονται οι συνθήκες κάτω από τις οποίες το θεραπευτικό πρόγραµµα µπορεί πιο εύκολα και πιο αποτελεσµατικά να διεκπεραιωθεί και καθορίζονται οι απαιτούµενες διαδικασίες για τη επιτέλεσή του. Συζητείται µεταξύ θεραπευτή και θεραπευόµενου και επιλέγεται µια αφετηρία, από όπου θα ξεκινήσει η αλλαγή, επιλέγεται η συµµετοχή σηµαντικών άλλων στη θεραπεία, εάν κριθεί ως απαραίτητη και ακολουθεί συζήτηση και επιλογή των αρχών για αλλαγή. Στη συνέχεια οι αρχές αυτές συγκεκριµενοποιούνται δηλαδή µετατρέπονται σε συγκεκριµένα βήµατα µε τη διατύπωση, αξιολόγηση και επιλογή εναλλακτικών λύσεων για τους διάφορους συµµετέχοντες και µε τον καθορισµό της χρονικής ακολουθίας των βηµάτων της παρέµβασης. Επίσης εκφράζονται σκέψεις για τα πιθανά αποτελέσµατα της αλλαγής και γίνεται ένας γενικός χρονικός σχεδιασµός για τη συνολική διάρκεια της θεραπείας. Ακόµη ο θεραπευτής εξηγεί στον πελάτη ότι στα µεσοδιαστήµατα της θεραπείας αλλά και µετά το πέρας της πρέπει να γίνει ο ίδιος θεραπευτής του εαυτού του. Καθορίζεται λοιπόν πόσο θα διαρκέσει ο εξωτερικός έλεγχος της συµπεριφοράς και πότε το άτοµο θα περάσει στον αυτοέλεγχο. Ο θεραπευτής επιλέγει τις καταλληλότερες τεχνικές για τη θεραπευτική φάση συνεκτιµώντας το είδος του προβλήµατος, την εξοικείωσή του µε τις συγκεκριµένες τεχνικές καθώς και τα κίνητρα, τις ικανότητες, τον αυτοέλεγχο, την ωριµότητα και την υπευθυνότητα του πελάτη ώστε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των τεχνικών αυτών. Η επιλογή των µεθόδων παρέµβασης βασίζεται στις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από την αξιολόγηση της συµπεριφοράς. Η χρησιµότητα δηλαδή της συµπεριφεριολογικής ανάλυσης δεν περιορίζεται µόνο στην κατανόηση της λειτουργίας της προβληµατικής συµπεριφοράς (γιατί εκδηλώνεται και πώς ελέγχεται) αλλά είναι επίσης ιδιαίτερα εµφανής στο στάδιο της θεραπείας. Η στενή σχέση µεταξύ της αξιολόγησης και της παρέµβασης συνιστά άλλωστε ένα από τα πλεονεκτήµατα της συµπεριφοριστικής πρακτικής. Αφού ο θεραπευτής ολοκληρώσει την εκτίµησή του για την κατάσταση του πελάτη, του προτείνει κάποιες παρεµβάσεις και δεν ασκεί πίεση για την αποδοχή τους. Εξηγεί στο θεραπευόµενο τί είδους τεχνικές θα εφαρµοστούν, του ζητά τη συγκατάθεσή του και κυρίως τη συνεργασία του µέχρι το τέλος των συναντήσεών τους. Ο αριθµός και η κατανοµή των συνεδριών µέσα στην εβδοµάδα εξαρτάται από διάφορους παράγοντες όπως το είδος του προβλήµατος, η ισχύς του κινήτρου του πελάτη για να απαλλαγεί από το πρόβληµα, η οικονοµική του δυνατότητα ώστε να αντιµετωπίσει τη δαπάνη της θεραπείας, ο τύπος της τεχνικής που θα εφαρµοστεί κ.α. 5) Πραγµατοποίηση και αξιολόγηση των θεραπευτικών τεχνικών. Τελικά, γίνεται η πραγµατοποίηση και η αξιολόγηση των θεραπευτικών τεχνικών που έχουν επιλεχθεί. Στην συγκεκριµένη περίπτωση, έχουν καθοριστεί οι εξής τεχνικές: 1) µέθοδοι αυτοβοήθειας και ασκήσεις sensate focus, σχετικά µε τις απόψεις του µε τη σεξουαλικότητα. 2) Μέθοδοι αυτό-ενίσχυσης µε κάρτες 3) Μέθοδοι αυτό-παρατήρησης 4) Εκπαίδευση στη διεκδικητική συµπεριφορά 5) Μίµηση µέσω παρατήρησης προτύπου 6) Σύστηµα ανταλλάξιµων αµοιβών 7) Αυτογενή εξάσκηση Στη συνέχεια γίνεται ανατροφοδότηση και αξιολόγηση των σχεδιασµένων βηµάτων και των αλλαγών και τέλος γίνεται η αξιολόγηση του κατά πόσο είναι ικανός ο ίδιος ο πελάτης να χρησιµοποιεί αυτόνοµα τις στρατηγικές λύσεις των προβληµάτων και τότε µόνο επέρχεται ο τερµατισµός της θεραπείας. 2. Πραγµατοποίηση και αξιολόγηση των θεραπευτικών τεχνικών Η εφαρµογή του θεραπευτικού προγράµµατος εµπεριέχει επιλογή από µια µεγάλη ποικιλία καλά εδραιωµένων τεχνικών στη θεραπεία της συµπεριφοράς. Οι τεχνικές αυτές στοχεύουν στην τροποποίηση της συµπεριφοράς η οποία γίνεται µε άµεσους ή έµµεσους επιδέξιους χειρισµούς των περιβαλλοντικών γεγονότων και των εσωτερικών διεργασιών που ευθύνονται ή επηρεάζουν τη συµπεριφορά που θέλουµε να αλλάξουµε. Στην περίπτωση του Berny θα χρησιµοποιηθούν συµπεριφοριστικές και γνωσιακές τεχνικές που θα τον βοηθήσουν να κινηθεί προς την επίτευξη των επιλεγµένων θεραπευτικών στόχων. 8

9 Ειδικότερα θα εφαρµοστεί η εξάσκηση στην ικανότητα ελέγχου µε σκοπό να µάθει ο πελάτης να ελέγχει τις καταστάσεις που επηρεάζουν ή ελέγχουν τη συµπεριφορά του και τον ίδιο του τον εαυτό. Επειδή η προβληµατική συµπεριφορά επηρεάζεται σηµαντικά από τους παράγοντες του πλαισίου µέσα στο οποίο εκδηλώνεται, ο Berny καλείται να ελέγξει τα περιβαλλοντικά ερεθίσµατα που προηγούνται της εκδήλωσης της συµπεριφοράς εφόσον ακόµη δεν µπορεί να ελέγξει τον εαυτό του µέσω της αυτοσυγκράτησης. Η τεχνική που θα βοηθήσει στη διαδικασία ελέγχου είναι ο έλεγχος του ερεθίσµατος σύµφωνα µε τον οποίο η συµπεριφορά µπορεί να τροποποιηθεί, αν αλλάξουµε αυτό που συµβαίνει πριν την εµφάνισή της. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο θεραπευτής να έχει ήδη εξηγήσει στον πελάτη τον τρόπο µε τον οποίο κάποια ερεθίσµατα (η παρουσία του στα µπαρ µε τη συγκεκριµένη παρέα) σχετίζονται µε την εµφάνιση της ανεπιθύµητης συµπεριφοράς. Εποµένως ο πελάτης πρέπει να µειώσει την παρουσία του στα µπαρ, κάτι που µπορεί να επιτύχει σταδιακά π.χ. την πρώτη φορά µπορεί να περάσει µπροστά από ένα µπαρ όταν είναι κλειστό, τη δεύτερη φορά ενώ εργάζεται, την τρίτη να περάσει από µακριά κ.λ.π. Με αυτό τον τρόπο θα εξασθενήσει η σύνδεση ανάµεσα στο ερέθισµα και την ανεπιθύµητη συµπεριφορά. Επίσης οι φίλοι του Berny αποτελούν σοβαρό εµπόδιο για την αλλαγή της παρούσας κατάστασης και εποµένως είναι αναγκαία η αποµάκρυνσή του από την κλίκα. Ο πελάτης πρέπει να διακόψει κάθε είδους επαφή µε τα συγκεκριµένα άτοµα καθώς η αλληλεπίδρασή του µε αυτά συµβάλλει σε µεγάλο βαθµό στη συντήρηση του προβλήµατός του. Άλλες τεχνικές που βοηθούν στη διαδικασία ελέγχου είναι η αυτοπαρατήρηση κατά την οποία ο Berny παρατηρεί τον εαυτό του (καταγραφή σκέψεων και συναισθηµάτων πριν, κατά τη διάρκεια και µετά την εκδήλωση της συµπεριφοράς), συνειδητοποιεί τη συµπεριφορά του και τις συνέπειές της και η αυτοενίσχυση και αυτοτιµωρία όπου ο ίδιος ο πελάτης αφού έχει µάθει να παρατηρεί τη συµπεριφορά του, θέτει µαζί µε το θεραπευτή κριτήρια για το πότε και για ποιες συµπεριφορές θα δέχεται ενισχύσεις και για ποιες τιµωρίες (µηχανισµοί αυτοελέγχου). Όσο προχωρά η θεραπεία τόσο περισσότερο θα µπορεί ο Berny να ελέγξει τη συµπεριφορά του. Επίσης η κλειστή ευαισθητοποίηση (διαδικασία βασισµένη στη φαντασία) θα βοηθήσει τον πελάτη στο να µάθει να ελέγχει τη συµπεριφορά του. Σύµφωνα µε αυτή την τεχνική το άτοµο φαντάζεται τον εαυτό του εµπλεκόµενο σε µια δυσάρεστη κατάσταση ή συµπεριφορά και όταν η εικόνα αυτή είναι πολύ ζωντανή τότε καλείται να περιγράψει τις συνέπειες αυτής της συµπεριφοράς. Η χρησιµότητα αυτής της τεχνικής έγκειται στο ότι συνειδητοποιώντας τις συνέπειες της συµπεριφοράς του το άτοµο συνειδητοποιεί και την αναγκαιότητα ελέγχου αυτής. Ακόµη θα εφαρµοστεί η εξάσκηση στην απόκτηση κοινωνικών δεξιοτήτων η οποία είναι ιδιαίτερα χρήσιµη σε άτοµα που αντιµετωπίζουν δυσκολίες κατά τη διαπροσωπική τους επικοινωνία. Το θεραπευτικό πρόγραµµα περιλαµβάνει την εκµάθηση δεξιοτήτων και συνδυάζεται µε τη χορήγηση κατάλληλων οδηγιών, µε την τεχνική της µίµησης ρόλου, τη βιοανάδραση και τη γνωσιακή πρόβα για να επιτευχθεί κάποιος στόχος που δίνει στο άτοµο κοινωνική ενίσχυση. Η απόκτηση αποτελεσµατικών διαπροσωπικών δεξιοτήτων θα βοηθήσει τον Berny να δηµιουργήσει ένα νέο κοινωνικό κύκλο που δεν θα συνδέεται µε ανεπιθύµητες συµπεριφορές. Ειδικότερα, για την εδραίωση νέων συµπεριφορών µπορεί να χρησιµοποιηθεί η µίµηση προτύπου στην οποία ο πελάτης παρατηρεί ένα άλλο άτοµο (πρότυπο) που επιδεικνύει ή εκθέτει έµµεσα ή άµεσα µια συµπεριφορά την οποία πρέπει να µιµηθεί ο Berny. Ο θεραπευτής εξασκεί τον πελάτη στην εκτέλεση της πρότυπης συµπεριφοράς. Επιπλέον, η εκπαίδευση στη διεκδικητική συµπεριφορά έχει στόχο να διδάξει τον Berny να εκφράζει µε ευθύ, ειλικρινή και κατάλληλο τρόπο τη γνώµη, τα πιστεύω, τις ανάγκες και τα συναισθήµατά του σεβόµενος τα δικά του δικαιώµατα αλλά και τις ανάγκες των άλλων. Έτσι θα είναι σε θέση να παίρνει αποφάσεις και να κάνει επιλογές που αφορούν στη ζωή του, να λέει όχι στα αιτήµατα των άλλων όταν αυτά αντιβαίνουν στις δικές του ανάγκες και να αποκτήσει µεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, αυτοσεβασµό και βελτιωµένες διαπροσωπικές σχέσεις. Στα πλαίσια της θεραπευτικής παρέµβασης θα χρησιµοποιηθούν και γνωσιακές τεχνικές όπως η γνωσιακή αναδόµηση. Στόχος της είναι να µάθει ο Berny να εντοπίζει τις αρνητικές πεποιθήσεις που σχετίζονται µε το πρόβληµά του, να επανεκτιµά τις δυσπροσαρµοστικές του σκέψεις και να τις αντικαθιστά µε πιο ρεαλιστικές εκτιµήσεις σχετικά µε την κατάσταση που τον απασχολεί. Οι µη ρεαλιστικές προσδοκίες του πελάτη σχετικά µε τη σεξουαλικότητά του και τις σχέσεις του µε τις γυναίκες τίθενται υπό αµφισβήτηση, εντοπίζεται ο ρόλος τους στη δηµιουργία και τη συντήρηση του προβλήµατος και αναπτύσσονται περισσότερο ακριβείς απόψεις. Με τη γνωσιακή αναδόµηση θα αλλάξει ο τρόπος µε τον οποίο ο Berny σκέπτεται για τον εαυτό του (θα µειωθεί η ισχύς των αυτοµοµφών) και θα βελτιωθεί η αυτοεικόνα του. Ένα συστηµατικό πρόγραµµα για την αντιµετώπιση της σεξουαλικής δυσλειτουργίας µπορεί επίσης να περιλαµβάνει την παροχή οδηγιών σχετικά µε τεχνικές για την εξοικείωση του πελάτη µε το σώµα του, τεχνικές χαλάρωσης και διερεύνησης του σώµατος ανεξάρτητα από τη σεξουαλική 9

10 λειτουργία (ασκήσεις αισθησιακού εστιασµού για το σπίτι sensate focus). Ακόµη παρέχεται πληροφόρηση και εκπαίδευση σχετικά µε τη σεξουαλική πράξη προκειµένου να τροποποιήσει ο πελάτης τις λανθασµένες αντιλήψεις του σχετικά µε τη σεξουαλική λειτουργία. ίνονται µε απλό και κατανοητό τρόπο οι απαραίτητες και µόνο πληροφορίες γύρω από την ανατοµία και τη φυσιολογία της σεξουαλικής πράξης. Επιπλέον, µε την επιβεβαίωση και την ενίσχυση της αυτοεκτίµησης περιορίζεται το άγχος απόδοσης και το άτοµο ενθαρρύνεται να επιδιώκει την ευχαρίστηση στη σεξουαλική επαφή. Καθ όλη τη διάρκεια αυτού του σταδίου ο θεραπευτής χρησιµοποιεί κάθε µικρή επιτυχία του πελάτη για να την ενισχύσει και για να επιβεβαιώσει την ικανότητα του ατόµου να αλλάξει και να επιτύχει θεραπευτικούς σκοπούς. Αυτό το αίσθηµα της αυτοαποτελεσµατικότητας είναι βασικό στη θεραπεία. Προς το τέλος της θεραπευτικής διαδικασίας δίνεται έµφαση στη σταθεροποίηση της συµπεριφοράς. Η πρόληψη της εµφάνισης υποτροπών πραγµατοποιείται µε την ανάλυση και τροποποίηση των σκέψεων του πελάτη σχετικά µε το άγχος της υποτροπής. Μέσα από τη συζήτηση πιθανών δύσκολων καταστάσεων και την ανάπτυξη στρατηγικών για την αντιµετώπισή τους ο Berny θα µάθει ότι πιθανά µεµονωµένα επεισόδια σεξουαλικής δυσλειτουργίας δεν οδηγούν απαραίτητα στην υποτροπή, δεν σηµαίνουν επανεµφάνιση της προβληµατικής κατάστασης και έλλειψη ελέγχου. εδοµένου ότι το µαθησιακό ιστορικό του πελάτη αντανακλάται στην παρούσα ανεπιθύµητη συµπεριφορά, η συµπεριφοριστική παρέµβαση ουσιαστικά παρέχει νέες µαθησιακές εµπειρίες που θα βοηθήσουν στην επίλυση των προβληµάτων. Μέσα από τις συζητήσεις µε το θεραπευτή ο Berny συνειδητοποιεί µεταξύ άλλων ότι χρησιµοποιεί µη αποτελεσµατικές στρατηγικές αντιµετώπισης σε περιπτώσεις συναισθηµατικών εντάσεων. Το αλκοόλ τον βοηθά να χειριστεί στρεσογόνες καταστάσεις εκτονώνοντας βραχυπρόθεσµα την ένταση όµως µακροπρόθεσµα οι επιπτώσεις αυτού του µαθηµένου µηχανισµού αντίδρασης είναι αρνητικές. Με τη βοήθεια του θεραπευτή ο πελάτης αναγνωρίζει την αναγκαιότητα υιοθέτησης πιο προσαρµοστικών και αποτελεσµατικών τρόπων αντιµετώπισης των ψυχοπιεστικών καταστάσεων και ενθαρρύνεται προς αυτή την κατεύθυνση. Η διεξαγωγή της θεραπείας η οποία προϋποθέτει την ευελιξία του θεραπευτή ως προς τη χρήση των τεχνικών, εµπεριέχει επίσης την παρατήρηση και αξιολόγηση της διαδικασίας αλλαγής. Σε µια προσπάθεια προσεκτικής καταγραφής της προόδου της θεραπείας, ο θεραπευτής συλλέγει ποσοτικά δεδοµένα για τα αποτελέσµατα της παρέµβασης κατά την εξέλιξή της. Η συχνότητα, το µέγεθος ή η διάρκεια των µορφών συµπεριφοράς, των σκέψεων ή των συναισθηµάτων του Berny πριν την παρέµβαση συγκρίνονται µε τη συχνότητα, το µέγεθος ή τη διάρκεια µετά την προσπάθεια για αλλαγή. Τα δεδοµένα για την πορεία της παρέµβασης παρέχουν ανατροφοδότηση τόσο στον πελάτη όσο και στον ειδικό και τους βοηθούν να καθορίσουν τί είναι αποτελεσµατικό και σε ποιο βαθµό. Η αξιολόγηση συνδέεται αναπόσπαστα µε τη λήψη κλινικών αποφάσεων. Έτσι επιτελείται µια πολύτιµη αυτο-διορθωτική λειτουργία και είναι δυνατό να εισαχθούν νέοι στόχοι θεραπείας, αν αυτό είναι απαραίτητο. Η συµπεριφοριστική πρακτική περιλαµβάνει επίσης το σχεδιασµό για τη γενίκευση των αποτελεσµάτων σε άλλες καταστάσεις ή /και µορφές συµπεριφοράς. Αξιολογούνται και ενθαρρύνονται οι ικανότητες της αυτοδιαχείρισης για τη χρησιµοποίησή τους σε επερχόµενα µελλοντικά προβλήµατα. Προς τη λήξη της θεραπευτικής διαδικασίας µειώνεται σταδιακά η επαφή µε τον πελάτη. Ο θεραπευτής ενθαρρύνει τον Berny να αποδεχθεί τον τερµατισµό της θεραπείας και ενισχύει την αυτοπεποίθηση και τον αυτοέλεγχό του, υπενθυµίζοντάς του την πορεία και τις προόδους που έκανε. Η βελτιωµένη λειτουργικότητα στις καθηµερινές δραστηριότητες, η µειωµένη ανησυχία και ταλαιπωρία στην καθηµερινή ζωή και η ικανότητα του ατόµου να χρησιµοποιεί αυτόνοµα στρατηγικές λύσεις προβληµάτων συνιστούν τους δείκτες ετοιµότητας του πελάτη για τερµατισµό της θεραπείας. Ο θεραπευτής διαβιβάζει την ετοιµότητά του να βοηθήσει τον Berny σε κάθε προσπάθεια να αλλάξει προς ένα αυτόνοµο ρόλο και να αφήσει την υποστηρικτική σχέση εξάρτησης που συνιστούσε τις θεραπευτικές επαφές. 10

1. Ορισµός του Προβλήµατος 2. Ανάλυση του Προβλήµατος 3. Ανάλυση Στόχων 4. Αναζήτηση, αξιολόγηση και επιλογή πιθανών λύσεων 5. Πραγµατοποίηση και αξιο

1. Ορισµός του Προβλήµατος 2. Ανάλυση του Προβλήµατος 3. Ανάλυση Στόχων 4. Αναζήτηση, αξιολόγηση και επιλογή πιθανών λύσεων 5. Πραγµατοποίηση και αξιο ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Σηµειώσεις για το 1ο έτος Κωνσταντίνος Ευθυµίου, MSc. Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Βασισµένο στην εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ιακοϖή καϖνίσµατος: Παρουσίαση ενός εγχειριδίου για θεραϖευτές και θεραϖευόµενους K. Ευθυµίου & Α. Σοφιανοϖούλου, Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραϖείας της Συµϖεριφοράς ιακόϖτουµε το κάϖνισµα ζούµε ξανά ελεύθεροι

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών Πανεπιστημίου Αθηνών

Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών Πανεπιστημίου Αθηνών Συμβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών Πανεπιστημίου Αθηνών Ομαδικές Παρεμβάσεις Β. Καραδήμας Δραστηριότητες Συμβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών ΕΚΠΑ! Έρευνα! Δημοσιεύσεις! Ατομική παρέμβαση! Ομαδικές παρεμβάσεις!

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion

Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Τα αποτελέσµατα της οµαδικής Γνωσιακής/Συµπεριφοριστικής παρέµβασης στη διακοπή του καπνίσµατος µε και χωρίς τη χρήση bupropion Αγγελή, Κ., Ευθυµίου, Κ., Χαρίλα,, Ν., Καλπάκογλου,, Θ., Βλάχου, Μ., & Καλαντζή

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΡΑΦΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΜΕ Ι ΕΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ, ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΑΝΑΒΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΟΥΜΟΥΛΕΤΣΑ, MSc ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 4ετής

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη (150 λέξεις) Ελληνικά (και Αγγλικά αν ζητείται) Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση στον Άξονα Ι Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης..."

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα;

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA Επισκόπηση της παρούσας οµιλίας Έχει το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ Ένα ομαδικό γνωσιακό συμπεριφοριστικό πρόγραμμα για σχιζοφρενείς με σκοπό την αποκατάσταση και αποασυλοποιήση τους μέσω της βελτίωσης των γνωστ

ΓΕΝΙΚΑ Ένα ομαδικό γνωσιακό συμπεριφοριστικό πρόγραμμα για σχιζοφρενείς με σκοπό την αποκατάσταση και αποασυλοποιήση τους μέσω της βελτίωσης των γνωστ Η ελληνική έκδοση του IPT Απαρτιωτική Ψυχολογική Θεραπεία για Σχιζοφρενείς Κ. Ευθυμίου & Σ. Ρακιτζή Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς ΓΕΝΙΚΑ Ένα ομαδικό γνωσιακό συμπεριφοριστικό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΣυμπεριφορικήΥγεία» Θέματα Κλινικής Ψυχολογίας αλλά και Ψυχολογίας της Υγείας Απομάκρυνση από το κλασικό πρότυπο παροχής υπηρεσιών ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ KAI ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ KAI ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ KAI ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1. Πρόγραμμα Κατάρτισης Κοινωνικών Επιστημόνων στην Παροχή Συμβουλευτικής Παρακίνησης για τη Διακοπή Καπνίσματος Προληπτικής Ιατρικής (Ι.Κ.Π.Ι.) σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D.

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Μάθημα 5 ο Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Κοινωνικογνωστικές θεωρίες Κοινωνική μάθηση (Bandura) Κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D.

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Μάθημα 5 ο Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Κοινωνικογνωστικές θεωρίες Κοινωνική μάθηση (Bandura) Κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Sexual Communication. ΕΥΗ ΚΥΡΝΑ, PhD

Sexual Communication. ΕΥΗ ΚΥΡΝΑ, PhD + Sexual Communication ΕΥΗ ΚΥΡΝΑ, PhD + + Παράπονα γυναικών... n Το πιο συχνό παράπονο των γυναικών είναι οτι οι άνδρες δεν τις ακούν. n Οι άνδρες είτε αγνοούν, είτε προσφέρουν λύσεις n Όµως, οι γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Οι Κοινωνικοί Λειτουργοί δεν επιλέγουν τα προβλήµατα και τα ζητήµατα που επιλαµβάνονται στην καθηµερινή πρακτική. Ακόµη και εκείνοι που εργάζονται σε εξειδικευµένα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΌ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ;

ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΌ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ; ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ ΚΑΙ Γ.Σ.Θ. : ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΌ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ; έσποινα Τζόβα Επόπτης: Κων/νος νος Ευθυµίου ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Να µας προβληµατίσει για την αναγκαιότητα ή µη της αυτογνωσίας και τηςαυτοδιερεύνησηςτου

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Η περίπτωση έφηβης, 16 χρονών, με άγχος υγείας

Η περίπτωση έφηβης, 16 χρονών, με άγχος υγείας Η περίπτωση έφηβης, 16 χρονών, με άγχος υγείας Το κρίσιμο ζήτημα της εμπιστευτικότητας και της τήρησης του απορρήτου στη θεραπεία εφήβων Ευτυχία Αργαλιά, Ψυχολόγος, MSc Κλινικής Ψυχολογίας Επόπτρια: Δρ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην πρόληψη και καταπολέµηση του αλκοολισµού στην εφηβεία

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην πρόληψη και καταπολέµηση του αλκοολισµού στην εφηβεία Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην πρόληψη και καταπολέµηση του αλκοολισµού στην εφηβεία Αικατερίνη Φλώρου Εκπαιδευτικός Νοµικός Σύµβουλος ΣΕΠ ΓΕΛ Αναβύσσου Το σχολείο βασικός φορέας κοινωνικοποίησης Οι σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδικό Πρόγραμμα για τη Μείωση του Σωματικού Βάρους και τη Βελτίωση της Εικόνας Σώματος

Ομαδικό Πρόγραμμα για τη Μείωση του Σωματικού Βάρους και τη Βελτίωση της Εικόνας Σώματος Ομαδικό Πρόγραμμα για τη Μείωση του Σωματικού Βάρους και τη Βελτίωση της Εικόνας Σώματος Ιόλα Αλ-Μπάχρι Σταυρούλα Ανθή Επιστημονικά Υπεύθυνη Φωτεινή Λέκκα Γενικές πληροφορίες Απευθύνεται σε ανθρώπους που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ Λογικοθυμική προσέγγιση (Rational-Emotive Therapy) Αναπτύχθηκε από τον Albert Ellis τη δεκαετία του 1950. Πεποίθηση πως οι συναισθηματικές δυσκολίες οφείλονται σε λανθασμένες

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αίδευση

Περιβαλλοντική αίδευση Περιβαλλοντική Εκ π αίδευση «Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία» Διεθνής Διάσκεψη «Περιβάλλον και κοινωνία: εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αειφορία» UNESCO, Θεσσαλονίκη 1997

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Is cognitive case formulation science or science fiction? Λεοντιάδου Αλεξάνδρα Επόπτης: Κώστας Ευθυµίου

Is cognitive case formulation science or science fiction? Λεοντιάδου Αλεξάνδρα Επόπτης: Κώστας Ευθυµίου Is cognitive case formulation science or science fiction? Λεοντιάδου Αλεξάνδρα Επόπτης: Κώστας Ευθυµίου Ορισµός Ένας προσωρινός χάρτης των προβληµάτων του ατόµου που περιγράφει την περιοχή των προβληµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr

Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr ΣΤΑ ΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Θεραπευτική διαδικασία Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr 1. Εισαγωγική φάση εδραίωση θεραπευτικής συµµαχίας 2. Γνωσιακή διερεύνηση 3. ιατύπωση περίπτωσης 4. Σχεδιασµός θεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η ομαδική ψυχοθεραπεία;

Τι είναι η ομαδική ψυχοθεραπεία; Τι είναι η ομαδική ψυχοθεραπεία; Η ομαδική ψυχοθεραπεία όπως και η ατομική ψυχοθεραπεία στοχεύει στη βοήθεια ατόμων τα οποία θέλουν να βελτιώσουν την ικανότητα διαχείρισης των προβλημάτων ή των δυσκολιών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.)

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.) Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΥΠΕΥΘΥΝOI ΤΜΗΜΑΤΟΣ Ψ.Π.Σ.Α.: ΤΣΙΠΟΥΡΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ: ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΖΕΙΚΟΥ ΕΒΕΛΙΝΑ: ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Ψυχιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα;

Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τι Είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητα; Τα κύρια συμπτώματα των παιδιών με ΔΕΠ-Υ είναι η εκδήλωση συμπτωμάτων απροσεξίας, υπερκινητικότητας και/ή παρορμητικότητας σε βαθμό δυσανάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριφοριστικές απόψεις για τη μάθηση. Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου

Συμπεριφοριστικές απόψεις για τη μάθηση. Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου Συμπεριφοριστικές απόψεις για τη μάθηση Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου http://www.youtube.com/watch?v=xt0ucxorpqe&feature=related Watson Ηιστορίαμετιςτρεις εκπαιδευόμενες δασκάλες ειδικής αγωγής Ποια τρία γεγονότα

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Ψυχολογικής Προετοιμασίας: Θεωρία, έννοιες και εφαρμογές. Νεκτάριος Α. Σταύρου Αθλητικός Ψυχολόγος

Προγράμματα Ψυχολογικής Προετοιμασίας: Θεωρία, έννοιες και εφαρμογές. Νεκτάριος Α. Σταύρου Αθλητικός Ψυχολόγος Προγράμματα Ψυχολογικής Προετοιμασίας: Θεωρία, έννοιες και εφαρμογές Νεκτάριος Α. Σταύρου Αθλητικός Ψυχολόγος Εισαγωγή Στο πλαίσιο του σύγχρονου αθλητισμού, τόσο οι προπονητές, όσο και οι αθλητές, αναγνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Το IPT (Intergriertes Psychologisches Therapieprogramm bei Schizophren Erkrankten) είναιέναγνωσιακό συµπεριφοριστικό οµαδικό θεραπευτικό πρόγραµµα µε

Το IPT (Intergriertes Psychologisches Therapieprogramm bei Schizophren Erkrankten) είναιέναγνωσιακό συµπεριφοριστικό οµαδικό θεραπευτικό πρόγραµµα µε Μια σύντοµη παρουσίαση του προγράµµατος «Απαρτιωτικό, θεραπευτικόπρόγραµµαστη σχιζοφρένεια (ΙΡΤ)». Κ. Ευθυµίου & Σ. Ρακιτζή Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συµπεριφοράς 1 Εισαγωγή Ι Το IPT (Intergriertes

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΉ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΓΝΩΣΤΙΚΉ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΉ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ 1 Γνωστική Συμπεριφορική Γιατί γνωστική συμπεριφορική Το πρόβλημα : η Διάρκεια Εξετάζονται 2 παράγοντες 1. Γνωστικές διαδικασίες 2. Διάκριση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία «Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία 1 Ο NEWSLETTER ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου & Νομού Ηρακλείου ξεκινά μια σειρά ενημερώσεων της κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ.210-6136075, 210-7252227, κιν.6974124411 kefthim@psych.uoa.gr. ibrt@ibrt.gr

Τηλ.210-6136075, 210-7252227, κιν.6974124411 kefthim@psych.uoa.gr. ibrt@ibrt.gr οµή και οδηγίες για την γραπτή παρουσίαση (case study) της θεραπείας ενός περιστατικού 1 Κωνσταντίνος Ευθυµίου Κλινικός Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής (επόπτης Ι.Ε.Θ.Σ.) Παπαδιαµαντοπούλου 14, Αθήνα. Τηλ.210-6136075,

Διαβάστε περισσότερα

Managers & Leaders. Managers & Leaders

Managers & Leaders. Managers & Leaders είναι διαφορετικοί? Οι ηγέτες των επιχειρήσεων έχουν περισσότερα κοινά µε τους καλλιτέχνες παρά µε τους Managers.. 1 Αντιµετώπιση της πολυπλοκότητας SHIP Αντιµετώπιση της αλλαγής Λήψηαπόφασης : τι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριµία µε τις Ψυχοσεξουαλικές θεραπείες Ηλιάνα Παυλοπούλου Ψυχολόγος

Γνωριµία µε τις Ψυχοσεξουαλικές θεραπείες Ηλιάνα Παυλοπούλου Ψυχολόγος Γνωριµία µε τις Ψυχοσεξουαλικές θεραπείες Ηλιάνα Παυλοπούλου Ψυχολόγος Επιστηµονική Συνεργάτης στο Ειδικό Ιατρείο Σεξουαλικών Διαταραχών- Αιγινήτειο Νοσοκοµείο και στη Μονάδα Θεραπείας Συµπεριφοράς Ε.ΚΕ.Ψ.Υ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2016-2017 Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική Ψυχολογία στην πράξη: Παρεμβάσεις. Σχεδιασμός και αξιολόγηση προγραμμάτων

Η Κοινωνική Ψυχολογία στην πράξη: Παρεμβάσεις. Σχεδιασμός και αξιολόγηση προγραμμάτων Η Κοινωνική Ψυχολογία στην πράξη: Παρεμβάσεις Σχεδιασμός και αξιολόγηση προγραμμάτων Ορισμός και τύποι παρεμβάσεων Η παρέμβαση ορίζεται ως στρατηγική ή διαδικασία με πρόθεση να επηρεάσει τις πεποιθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τέταρτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-5 Ώρα για δράση... 6-14 Σημειώσεις... 15 2 Μάθημα Πέμπτο- Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις πώς να διαχειριστείς την λεπτή γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα Ύλη για Υποψήφιους Ειδικούς Εκπαιδευτικούς στον τοµέα της Μουσικοθεραπείας

Εξεταστέα Ύλη για Υποψήφιους Ειδικούς Εκπαιδευτικούς στον τοµέα της Μουσικοθεραπείας Εξεταστέα Ύλη για Υποψήφιους Ειδικούς Εκπαιδευτικούς στον τοµέα της Μουσικοθεραπείας Μέρος Α (γενικών γνώσεων και δεξιοτήτων) 1. Οι Περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών µε Ειδικές Ανάγκες Νόµοι του 1999

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι: Φελούκα Βασιλική, 7 ης Περιφέρειας Π.Ε. Ν. Αχαΐας Γιαννόπουλος Κων/νος, 8 ης Περιφέρειας Π.Ε. Ν. Αχαΐας Ενότητες Βασικές αιτίες προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Κύκλος σεµιναρίων στην Ανάλυσης της Συµπεριφοράς όπως αυτή εφαρµόζεται στις ιαταραχές Αυτιστικού Φάσµατος Το

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 3 ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΜΑΘΑΙΝΩ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΟΤΑΝ Η ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ - SCHOEPFUNG - CO-CREATION. Πως κάνουµε «Tapping»;

ΣΥΝ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ - SCHOEPFUNG - CO-CREATION.  Πως κάνουµε «Tapping»; Πως κάνουµε «Tapping»; 1. ιαλέξτε ένα στόχο. Να είστε πολύ συγκεκριµένοι στο τι θέλετε να εργαστείτε. Για παράδειγµα, "Η απογοήτευση που έχω πάνω από αυτό το έργο στο χώρο εργασίας." 2. Κλιµακώστε το συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη περιστατικών (case studies) στο Γνωσιακό Συµπεριφοριστικόµοντέλο:παρουσίαση και ανάλυση περιπτώσεων Οργανωτής: Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας τηςσυµπεριφοράς, Αθήνα Πρόεδρος: Κ. Ευθυµίου Συζητητής:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης 1 } Ορισµός: Απόδοση αξίας Απόδοση προσήµου σε κάτι που αξιολογείται Σύγκρισης δύο πραγµάτων } Αξιολόγηση Αποτίµηση στόχου (σύγκριση του στόχου µε το αποτέλεσµα) Σηµασία

Διαβάστε περισσότερα

Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα

Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα O ορισμός της διεκδικητικ ής συμπεριφο&r ho;άς (assertiveness) είι το διεκδικεί κάποιος τα δικαιώματά του, χωρίς όμως παραβιάζει τα δικαιώματα του

Διαβάστε περισσότερα

Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου

Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου Τι προκαλεί τις τροχαίες συγκρούσεις ανάμεσα στους νέους; Ποιες πρακτικές βοηθούν στην αντιμετώπιση; Γεωργία Παναγιώτου, Ph.D. Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 Περιγραφή της μελέτης ΤΡΟΧΑΙΑ2 Στόχος: Ανασκόπηση διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην

Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην Ενίσχυση των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία και στους εκπαιδευτικούς. Στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, στην ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών και στην αξιοποίηση της

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Public Opinion Strategies Communication Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Member of Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική Νοσηλευτική Επικοινωνία με τον Ψυχικά Ασθενή

Θεραπευτική Νοσηλευτική Επικοινωνία με τον Ψυχικά Ασθενή Θεραπευτική Νοσηλευτική Επικοινωνία με τον Ψυχικά Ασθενή Δρ Πέτρος Κολοβός Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου pkolovos@uop.gr Το πλαίσιο της σχέσης Η σχέση ασθενή-θεραπευτή

Διαβάστε περισσότερα

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο»

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» «Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» Βασιλική Κουμαντάκη Ψυχολόγος Εθελόντρια & Μέλος Εξελεγκτικής Επιτροπής Συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών Επιστημονικός Συνεργάτης «ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΣΤΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΑΛΛΑΓΗΣ Προπερίσκεψη - Περίσκεψη - Προετοιμασία- Δράση - Διατήρηση - Τερματισμός ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Εμπειρικές Διαδικασίες Συμπεριφοριστικές διαδικασίες Αφύπνιση

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Ύπαρξη στόχων καθορισμένων με σαφήνεια (μετρήσιμοι και λειτουργικοί) Συντελεί στην καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία ενδιαφερόμενων μερών

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη θετικής αυτό-εικόνας Εισαγωγή Ορισμοί Αυτό-αντίληψη Αυτό-εκτίμηση Μηχανισμοί ενίσχυσης και προστασίας της αυτό-εκτίμησης

Η ανάπτυξη θετικής αυτό-εικόνας Εισαγωγή Ορισμοί Αυτό-αντίληψη Αυτό-εκτίμηση Μηχανισμοί ενίσχυσης και προστασίας της αυτό-εκτίμησης Η ανάπτυξη θετικής αυτό-εικόνας Εισαγωγή Ο εαυτός ως αντικείμενο συνειδητής σκέψης αποτελεί κεντρικό θέμα διερεύνησης από διάφορους επιστημονικούς κλάδους. Η άποψη που έχουμε για τον εαυτό μας και τις

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η σύνθεση όλων εκείνων των παραγόντων που κάνουν έναν άνθρωπο να πετυχαίνει στη ζωή του Αυτοεπίγνωση (αναγνώριση των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφωτική Αξιολόγηση του Μαθητή: Από τη Θεωρία στη Χάραξη Πολιτικής. Λεωνίδας Κυριακίδης, Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Διαμορφωτική Αξιολόγηση του Μαθητή: Από τη Θεωρία στη Χάραξη Πολιτικής. Λεωνίδας Κυριακίδης, Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Διαμορφωτική Αξιολόγηση του Μαθητή: Από τη Θεωρία στη Χάραξη Πολιτικής Λεωνίδας Κυριακίδης, Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 Δομή παρουσίασης Αξιολόγηση: Έννοια & Σημασία Σκοποί Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Leadership in Adolescent Psychotherapy Groups: Strategies for Effectiveness

Leadership in Adolescent Psychotherapy Groups: Strategies for Effectiveness Leadership in Adolescent Psychotherapy Groups: Strategies for Effectiveness Εφηβικά ψυχοθεραπευτικά group Δημιουργία ειλικρινούς & υποστηρικτικού περιβάλλοντος για τους εφήβους Βραχυπρόθεσμη διάρκεια Διαπροσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικότητα και υγεία(1)

Προσωπικότητα και υγεία(1) Ψυχολογικές διεργασίες -Στρες και ασθένεια Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας Επιστ. Συνεργάτης ΕΣ Υ 13/11/2009 ΕΣ ΥΜΠΣ «ηµόσια Υγεία» & «ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας«Ακαδ. Ετών 2008-10 ιετές Β. Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα