ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΖΑΧΑΡΙΑ Α.Ε.Μ 106 Τίτλος Εργασίας ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ PMBOK ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ UML (MODELING OF THE PMBOK GUIDE PROCESSES USING THE UML LANGUAGE) Επιβλέποντες: ΠΑΝΟΣ ΦΙΤΣΙΛΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΠΟΥΤΣΟΥΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ιοίκηση Έργων παραµένει ένας από τους κρισιµότερους συντελεστές στην επιτυχή και ποιοτική διεκπεραίωση των δραστηριοτήτων ενός οργανισµού. Ωστόσο, η αυξανόµενη πολυπλοκότητα τόσο των έργων όσο και των προσπαθειών ανάπτυξής τους αλλά και του κόστους τους καθιστά δύσκολο τον έλεγχό των έργων χωρίς την υποστήριξη επίσηµων πρακτικών. Συνεπώς, η κατανόηση και η υιοθέτηση µεθοδολογιών διοίκησης έργων είναι απαραίτητη προκειµένου να επιτραπεί στις επιχειρήσεις να µεγιστοποιήσουν την αξία των έργων για τους οργανισµούς. Η οπτική µοντελοποίηση των προς χρήση διαδικασιών συµβάλλει στην περαιτέρω τεκµηρίωση και κατανόηση της πολυπλοκότητας. εδοµένου ότι η διοίκηση έργων αφορά το σύνολο ενός οργανισµού, ένα µοντέλο µπορεί να βοηθήσει τους διάφορους συµµέτοχους να κατανοήσουν το έργο από ποικίλες όψεις και επιπλέον να επικοινωνήσουν τις απόψεις τους ευκολότερα. Ο Οδηγός PMBOK θεωρείται σήµερα ένα από τα πιο θεµελιώδη εργαλεία των επιχειρήσεων το οποίο συµπυκνώνει όλες τις έννοιες της διοίκησης έργων σε ένα εκ των πραγµάτων παγκόσµιο πρότυπο για τη βιοµηχανία. Η εργασία αυτή παρουσιάζει ένα UML µοντέλο των διαδικασιών διοίκησης έργων που ορίζει ο Οδηγός PMBOK. Το µοντέλο παρέχει τρόπους έκφρασης των διαδικασιών διοίκησης έργων σε σχέση µε τις επιχειρηµατικές δραστηριότητες και τη συνεργατική συµπεριφορά. Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ UML ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ... 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ Ορισµός έργου Οι συµµέτοχοι του έργου Χαρακτηριστικά του έργου Κατηγοριοποίηση των έργων Οι ανάγκες που οδηγούν σε έργα ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΟΥ Ορισµός ιοίκησης Έργου Οι τρεις γενιές ιοίκησης Έργου Η σπουδαιότητα της ιοίκησης Έργου ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ιεργασίες Μεθοδολογίες Μοντέλα Ωριµότητας ιοίκησης Έργου Πρότυπα ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΟΥ Βασικές έννοιες µοντελοποίησης Μοντελοποίηση επιχειρηµατικών διεργασιών Περιπτώσεις χρήσης µοντέλων και προτύπων ιοίκησης Έργου Ο Ο ΗΓΟΣ PMBOK Η πορεία προς τον Οδηγό PMBOK Ορισµός του Οδηγού PMBOK Το αναγνωστικό κοινό του Οδηγού PMBOK Η αξία του Οδηγού PMBOK Το περιεχόµενο του Οδηγού PMBOK ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΟΥ Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Μοντελοποίηση βασικών εννοιών της διοίκησης έργων Το µοντέλο των οµάδων διεργασιών της διοίκησης έργων Το µοντέλο των γνωστικών περιοχών διοίκησης έργων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 99 Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η εργασία αυτή αποτελεί Μεταπτυχιακή διπλωµατική εργασία ως απαίτηση για την απόκτηση του Μεταπτυχιακού τίτλου στην Πληροφορική και ιοίκηση του Τµήµατος Πληροφορικής της Σχολής Θετικών Επιστηµών του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η εργασία αναφέρεται στον τοµέα της διοίκησης έργων. Σκοπός της είναι να παρουσιάσει τον τρόπο µε τον οποίο αναλύονται και περιγράφονται συστηµατικά, µε τη βοήθεια της γλώσσας UML, οι διαδικασίες που λαµβάνουν χώρα κατά τη διοίκηση ενός έργου. Το κύριο περιεχόµενο της εργασίας χωρίζεται σε δύο µέρη. Στο πρώτο µέρος της εργασίας γίνεται µια βιβλιογραφική επισκόπηση του ευρύτερου πεδίου της διοίκησης έργων και των προτύπων διοίκησης έργων. Στο δεύτερο µέρος περιγράφεται ένα διαγραµµατικό µοντέλο των διαδικασιών διοίκησης έργων όπως αυτές παρουσιάζονται στον Οδηγό Βασικών Γνώσεων στη ιοίκηση Έργων (Οδηγός PMBOK). 1.2 Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Τα τελευταία χρόνια, η διοίκηση έργων αποτελεί αναπόσπαστο τµήµα των λειτουργιών των επιχειρήσεων. Έχει, πλέον, γίνει αντιληπτό πως η επιτυχία των έργων και πολλές φορές η ίδια η ύπαρξη των επιχειρήσεων είναι άµεσα συνυφασµένη µε την εφαρµογή µεθοδολογιών διοίκησης έργων. Στην προσπάθεια, λοιπόν, εξασφάλισης των απαραίτητων κριτηρίων επιτυχίας και ποιότητας ενός έργου όλοι οι βιοµηχανικοί κλάδοι στρέφονται στην εφαρµογή καθιερωµένων µεθοδολογιών και προτύπων διοίκησης έργου. Ο Οδηγός PMBOK, αποτελεί το πλέον γνωστό, πολυµεταφρασµένο, πολυδιαβασµένο και γενικά αποδεκτό µεθοδολογικό πλαίσιο διοίκησης έργου των ηµερών µας. Είναι ένα διεθνώς αναγνωρισµένο στάνταρτ (ΙΕΕΕ Std ) που παρέχει τις θεµελιώδεις αρχές της διοίκησης έργου που είναι εφαρµόσιµες σε έργα διαφόρων κατηγοριών όπως κατασκευαστικά, πληροφορικής, ανάπτυξης νέου προϊόντος, κ.λ.π. Μια προσπάθεια µοντελοποίησης των διαδικασιών διοίκησης που ορίζει ο Οδηγός PMBOK θα συµβάλει στη βελτίωση της οπτικοποίησης της γνώσης, µε αποτέλεσµα να πετυχαίνεται µεγαλύτερη κατανόηση της µεθοδολογίας. Τα διαγραµµατικά µοντέλα µπορούν να λειτουργήσουν ως ένα σχέδιο (blueprint) καθώς προχωράει η οργάνωση της διοίκησης ενός έργου. 1.3 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ UML ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Η λίστα των διαθέσιµων γλωσσών και µεθόδων µοντελοποίησης περιλαµβάνει πρότυπα που ικανοποιούν διάφορες ανάγκες, από τη µοντελοποίηση συστηµάτων µε τη γλώσσα SysML (Systems Modeling Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

6 Language), την περιγραφή γράφων µε την XGMML (extensible Graph Markup and Modeling Language) µέχρι και τη µοντελοποίηση πολύπλοκων ή και φυσικών συστηµάτων µε την αντικειµενοστραφή γλώσσα Modelica. Η γλώσσα µοντελοποίησης UML είναι η πιο διαδεδοµένη αντικειµενοστραφής γλώσσα που ενώ το βασικό πεδίο εφαρµογής της είναι τα συστήµατα λογισµικού, µπορεί να εµπλουτιστεί και να εφαρµοστεί σε πολλά ακόµη διαφορετικά πεδία. Το γεγονός µάλιστα πως έχει αναδειχθεί σε πρωταρχική γλώσσα µοντελοποίησης τόσο για τις παραδοσιακές επιχειρηµατικές λειτουργίες όσο και για την ανάλυση και το σχεδιασµό των συστηµάτων που αυτές χρησιµοποιούν, καθιστά την UML το καταλληλότερο εργαλείο για τη µοντελοποίηση διαδικασιών διοίκησης έργου. Η υλοποίηση του µοντέλου της εργασίας έγινε µε τη βοήθεια του εργαλείου Visual Paradigm for UML (VP-UML) έκδοση 6.0. Πρόκειται για ένα ισχυρό, οπτικό εργαλείο Case που έχει σχεδιαστεί για µια µεγάλη γκάµα χρηστών, περιλαµβανοµένων τεχνολόγων λογισµικού, αναλυτών συστηµάτων, αναλυτών επιχειρήσεων και άλλους. Γενικότερα το VP-UML προσφέρει µια αξιόπιστη λύση ιδιαίτερα για αντικειµενοστραφής προσεγγίσεις. 1.4 ΣΥΝΟΨΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Η εργασία οργανώνεται περαιτέρω σε έναν αριθµό κεφαλαίων. Το εύτερο Κεφάλαιο περιέχει µια βιβλιογραφική επισκόπηση του ευρύτερου πεδίου της διοίκησης έργων αλλά και του στενότερου τοµέα των µεθοδολογιών και των προτύπων διοίκησης έργου όπως είναι ο Οδηγός PMBOK. Μελετώνται επίσης πραγµατικές περιπτώσεις χρήσης µοντέλων και προτύπων διοίκησης έργου, ενώ τέλος γίνεται µια αναφορά στις πρόσφατες εξελίξεις και τάσεις στο πεδίο της διοίκησης έργου. Στο Τρίτο Κεφάλαιο παρουσιάζονται οι υποθέσεις που γίνονται κατά τη µοντελοποίηση των διαδικασιών διοίκησης έργων του Οδηγού PMBOK. Στο Τέταρτο Κεφάλαιο περιγράφεται αναλυτικότερα το µοντέλο µε διαγράµµατα σε γλώσσα UML. Το Πέµπτο Κεφάλαιο περιέχει τα συµπεράσµατα που έχουν διεξαχθεί κατά τη διαδικασία µοντελοποίησης ενώ επίσης γίνεται και µια αναφορά σε επεκτάσεις που µελλοντικά θα µπορούσαν να συνεχίσουν και να αναβαθµίσουν το µοντέλο. Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο εύτερο Κεφάλαιο της βιβλιογραφικής επισκόπησης που ακολουθεί γίνεται µια σύντοµη εισαγωγή στη βιβλιογραφία και τους ορισµούς σχετικά µε τον ευρύτερο τοµέα της διοίκησης έργου µε σκοπό να παρουσιαστεί το θεωρητικό υπόβαθρο του πεδίου που µελετάται. Επίσης, γίνεται αναφορά σε εργασίες που έχουν εκπονηθεί µε αντικείµενο τη µοντελοποίηση των διαδικασιών διοίκησης έργου χρησιµοποιώντας γνωστά και όχι µόνο πρότυπα διοίκησης. Τέλος, παρουσιάζονται οι πρόσφατες εξελίξεις στον τοµέα της διοίκησης έργου. 2.2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ Ορισµός έργου Μία από τις θεµελιώδεις έννοιες στη διοίκηση έργου είναι αυτή του έργου. Έργο (project) καλείται η µοναδική διαδικασία που αποτελείται από ένα σύνολο συντονισµένων και ελεγχόµενων δραστηριοτήτων (activities) µε ορισµένες τις ηµεροµηνίες έναρξης και λήξης τους, και που αναλαµβάνεται µε σκοπό την επίτευξη ενός στόχου σύµφωνου µε συγκεκριµένες απαιτήσεις και περιορισµούς χρόνου, κόστους και πόρων (BSI, 2002). Τα έργα συµβάλλουν σε κρίσιµο βαθµό στην επιτυχία µιας επιχείρησης ή ενός οργανισµού γενικότερα. Είναι διαδικασίες οι οποίες έχουν σαν επακόλουθο νέα ή τροποποιηµένα προϊόντα, υπηρεσίες, περιβάλλοντα και οργανισµούς. Τα έργα συντελούν στην αύξηση των πωλήσεων, τη µείωση των δαπανών, τη βελτίωση της ποιότητας και την ικανοποίηση του πελάτη, τον εµπλουτισµό του περιβάλλοντος εργασίας και έχουν σαν αποτέλεσµα πολλά άλλα πλεονεκτήµατα (Kerzner, 2001). Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ένα έργο αποτελείται από δραστηριότητες. Ή διαφορετικά, οι δραστηριότητες είναι συστατικά εργασίας που εκτελούνται κατά την διάρκεια ενός έργου. Όµως, ένα έργο µπορεί επίσης να αποτελείται από υποέργα. Το υποέργο (subproject) είναι ένα µικρότερο τµήµα του συνολικού έργου που δηµιουργείται όταν ένα έργο υποδιαιρείται σε περισσότερο διαχειρίσιµα συστατικά ή τµήµατα. Ένα υποέργο µπορεί να αναφέρεται ως έργο, ή και να διοικείται ως έργο. Συχνά τα υποέργα ανατίθενται ως υπεργολαβίες σε µία εξωτερική επιχείρηση ή σε κάποιο άλλο λειτουργικό τµήµα του φορέα υλοποίησης. Σε πολύ µεγάλα έργα, τα υποέργα µπορεί να αποτελούνται από µια σειρά ακόµη µικρότερων υποέργων (Ε Ε, 2006, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Μια διαφορετική διαίρεση των έργων είναι αυτή σε φάσεις. Μια φάση έργου (project phase) είναι µια συλλογή από λογικά συνδεδεµένες δραστηριότητες έργου που συνήθως καταλήγουν στην ολοκλήρωση ενός αποτελέσµατος. Οι φάσεις συνήθως ολοκληρώνονται διαδοχικά, αλλά σε ορισµένες περιπτώσεις Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

8 έργων επικαλύπτονται. Οι φάσεις µπορεί να υποδιαιρούνται σε υποφάσεις και κατόπιν σε συστατικά στοιχεία. Ένα σύνολο από, εν γένει, σειριακές φάσεις έργου, των οποίων το όνοµα και ο αριθµός καθορίζονται από τις ανάγκες ελέγχου του οργανισµού ή των οργανισµών που εµπλέκονται στο έργο, ονοµάζεται κύκλος ζωής έργου (project life cycle). εν υπάρχει ένας µονοσήµαντος, βέλτιστος τρόπος καθορισµού του ιδανικού κύκλου ζωής των έργων. Παρά το γεγονός ότι πολλοί κύκλοι ζωής έχουν παρεµφερή ονόµατα φάσεων µε παρεµφερή παραδοτέα (deliverables, µοναδικά µετρήσιµα, επαληθεύσιµα προϊόντα εργασίας), ελάχιστοι κύκλοι ζωής είναι ίδιοι. Επίσης, τα υποέργα µπορούν να έχουν ξεχωριστούς κύκλους ζωής. Οι κύκλοι ζωής των έργων καθορίζουν: Ποια εργασία πρέπει να γίνει σε κάθε φάση. Πότε πρέπει να δηµιουργηθούν τα παραδοτέα σε κάθε φάση. Ποιος εµπλέκεται σε κάθε φάση. Πώς ελέγχεται και εγκρίνεται κάθε φάση Οι συµµέτοχοι του έργου Οι συµµέτοχοι του έργου (project stakeholders) είναι άτοµα ή και οργανισµοί που εµπλέκονται ενεργά στο έργο, ή των οποίων τα συµφέροντα µπορεί να επηρεασθούν ως αποτέλεσµα της εκτέλεσης ή της ολοκλήρωσης του έργου έχοντας διάφορα επίπεδα ευθυνών και εξουσίας. Ενδέχεται, επίσης, οι ίδιοι να ασκούν επιρροή στο έργο και στα αποτελέσµατά του. Ο προσδιορισµός, λοιπόν, των συµµέτοχων, ο καθορισµός των απαιτήσεων και των προσδοκιών τους καθώς επίσης και η διαχείριση των επιδράσεών τους καθορίζουν την επιτυχή έκβαση ενός έργου. Στη λίστα που ακολουθεί αναφέρονται οι κύριοι συµµέτοχοι σε κάθε έργο, ενώ στην Εικόνα 1.1 φαίνονται οι µεταξύ τους σχέσεις: Ο διαχειριστής του έργου: Το άτοµο που είναι υπεύθυνο για τη διοίκηση του έργου. Ο πελάτης/ χρήστης: Το άτοµο ή ο οργανισµός που θα χρησιµοποιήσει το προϊόν του έργου. Μπορεί να υπάρχουν πολλαπλά επίπεδα πελατών. Ο φορέας υλοποίησης: Η επιχείρηση της οποίας οι εργαζόµενοι εµπλέκονται αµεσότερα µε την εκτέλεση της εργασίας του έργου. Τα µέλη της οµάδας έργου: Το σύνολο των ατόµων που εκτελεί τις εργασίες του έργου. Η οµάδα διοίκησης έργου: Τα µέλη της οµάδας έργου που εµπλέκονται άµεσα στις δραστηριότητες διοίκησης του έργου. Ο χορηγός: Το άτοµο ή η οµάδα που παρέχει τους οικονοµικούς πόρους για το έργο. Οι δυνάµεις επηρεασµού: Τα άτοµα ή οι οµάδες που δεν σχετίζονται άµεσα µε την απόκτηση ή τη χρήση του προϊόντος του έργου, αλλά λόγω της θέσης κάποιου ατόµου στον οργανισµό του Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

9 πελάτη ή το φορέα υλοποίησης, µπορούν να επηρεάσουν, θετικά ή αρνητικά, την πορεία του έργου. Το Γραφείο ιοίκησης Έργου (Γ Ε, PMO): Αν υφίσταται στο φορέα υλοποίησης, το Γ Ε µπορεί να αποτελέσει συµµέτοχο εφόσον έχει άµεση ή έµµεση ευθύνη για το αποτέλεσµα του έργου. Έργο Χορηγός Έργου ιευθυντής Έργου Οµάδα ιοίκηση Έργου Οµάδα Έργου Συµµέτοχοι Έργου Εικόνα 1.1 Η σχέση µεταξύ των συµµέτοχων και του έργου Πέραν των ανωτέρω κύριων συµµέτοχων, υπάρχουν πολλές διαφορετικές κατηγορίες των συµµέτοχων του έργου. Σύµφωνα µε τον Kerzner (2001) ο πιο συνηθισµένος τρόπος για να κατηγοριοποιήσει κανείς τους συµµέτοχους είναι ο εξής: Οικονοµικοί συµµέτοχοι: Μέτοχοι, χρηµατοδοτικοί θεσµοί (πάροχοι κεφαλαίων), πιστωτές Συµµέτοχοι προϊόντος/ αγοράς: βασικοί πελάτες, βασικοί προµηθευτές, ανταγωνιστές, ενώσεις/ σωµατεία, κυβερνητικοί παράγοντες, τοπικές κυβερνητικές επιτροπές Οργανωσιακοί συµµέτοχοι: διοικητικοί υπάλληλοι, συµβούλιο διευθυντικών στελεχών, υπάλληλοι παραγωγής, στελέχη διοίκησης Χαρακτηριστικά του έργου Τρία είναι τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσµατα ενός έργου: Προσωρινό, που σηµαίνει ότι κάθε έργο έχει προσδιορισµένη αρχή και προσδιορισµένο τέλος. Σύµφωνα µε τον Εµίρη (2006) η προσωρινότητα δεν σηµαίνει κατ ανάγκη συντοµία σε διάρκεια. Μοναδικό, γιατί παράγει µοναδικά παραδοτέα, που σηµαίνει ότι το προϊόν ή η υπηρεσία στο τέλος του έργου πρέπει να είναι κατά κάποιον τρόπο διαφορετικό από τα ήδη υπάρχοντα. Η Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

10 παρουσία επαναλαµβανόµενων στοιχείων σε διάφορα έργα δεν αλλάζει τη θεµελιώδη µοναδικότητα των εργασιών του έργου (PMI, 2004, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Η προοδευτική ανάπτυξη είναι ένα ακόµη χαρακτηριστικό του έργου. Λόγω της µοναδικότητας τους και της µεγάλης αβεβαιότητας της φύσης τους τα έργα δεν µπορούν να γίνουν πλήρως κατανοητά στην αρχή ή ακόµη πριν αυτά αρχίσουν. Έτσι η ανάπτυξη του έργου γίνεται σε διακριτά βήµατα ή φάσεις. Καθώς το έργο προχωράει, η οµάδα έργου κατανοεί τα επόµενα βήµατα, τα παραδοτέα και τον τρόπο εκτέλεσης πολύ καλύτερα (en.wikipedia.org/wiki/, 2007). Ένα έργο χαρακτηρίζεται επίσης από αβεβαιότητα, κινδύνους (ως επακόλουθο των αβέβαιων γεγονότων που συνοδεύουν την ανάληψη ενός έργου), αλλαγές (καθ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του), περιορισµούς κόστους, χρόνου, πόρων, ποιότητας, επιρροές που θέτουν οι συµµέτοχοι (SBI, 2002). Τέλος, κρίσιµο ρόλο παίζει και το πολιτισµικό, κοινωνικό, διεθνές, πολιτικό και φυσικό περιβάλλον (PMI, 2004, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Επιπλέον, είναι ιδιαίτερα σηµαντική η παρατήρηση ότι παρόλο που ένα έργο είναι ένα ισχυρό σύνολο από επιµέρους δραστηριότητες, σπάνια εκτελείται αυτόνοµα. Αυτό που στην πραγµατικότητα συµβαίνει είναι µια αλληλεπίδραση σε οργανωτικό, τεχνικό, οικονοµικό και κοινωνικό επίπεδο µε άλλα έργα του ίδιου ή ακόµη και διαφορετικών οργανισµών (SBI, 2002). Η ποιότητα, ο χρόνος και το κόστος είναι αποφασιστικοί παράγοντες για ολόκληρη την πορεία του έργου. Παραδοσιακά οι τρεις αυτοί περιορισµοί έχουν καταγραφεί ως «τριπλός περιορισµός» που αρχικά όµως περιελάµβανε το φυσικό αντικείµενο του έργου (scope), το χρόνο (time) διεκπεραίωσης του και το κόστος (cost). Συχνά αναφέρεται και ως «Τρίγωνο της ιοίκησης Έργου», όπου κάθε πλευρά αναπαριστά έναν περιορισµό. Με αυτή τη σχηµατική απεικόνιση αναπαριστάται η σχέση που υπάρχει µεταξύ των παραγόντων. Οι περιορισµοί είναι συχνά ανταγωνιστικοί καθώς τυχόν επέκταση του φυσικού αντικειµένου συνεπάγεται αύξηση του χρόνου και του κόστους, ή τυχόν επιβολή ενός ακόµη αυστηρού χρονικού περιορισµού µπορεί να οδηγήσει σε αυξανόµενο κόστος και περιορισµένο φυσικό αντικείµενο, ή τέλος ένας σφιχτός προϋπολογισµός µπορεί να σηµάνει αύξηση του χρόνου και περιορισµό του φυσικού αντικειµένου. Συνεπώς, όπως όταν σε ένα τρίγωνο µια αλλαγή σε µια από τις πλευρές του επιφέρει αλλαγή σε τουλάχιστον µια ακόµη πλευρά, έτσι και όταν ένας από τους περιορισµούς µεταβληθεί, τουλάχιστον ένας άλλος περιορισµός θα επηρεασθεί. Μια περαιτέρω κατηγοριοποίηση των περιορισµών ξεχωρίζει την ποιότητα από το φυσικό αντικείµενο, του οποίου είναι σηµαντική συνιστώσα, καθιστώντας την τον τέταρτο ξεχωριστό περιορισµό. Τελικά έχει επικρατήσει ο ορισµός των τριών κρίσιµων παραγόντων κάθε έργου να είναι ο χρόνος, το κόστος και η ποιότητα ενώ προφανής είναι η σηµαντικότητα του φυσικού αντικειµένου του έργου (en.wikipedia.org/wiki/, 2007). Ο χρονικός περιορισµός αναφέρεται στο µέγεθος του χρόνου που είναι διαθέσιµο για την ολοκλήρωση του έργου. Ο περιορισµός κόστους αναφέρεται στο ποσό του προϋπολογισµού που είναι διαθέσιµο για το έργο. Και τέλος ο περιορισµός του φυσικού αντικειµένου αναφέρεται στο άθροισµα των προϊόντων, υπηρεσιών και αποτελεσµάτων που θα παρασχεθούν ως έργο (PMI, 2004, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

11 2.2.4 Κατηγοριοποίηση των έργων Οι περισσότεροι οργανισµοί διαπιστώνουν ότι τα έργα που αναλαµβάνουν και φέρνουν εις πέρας ταξινοµούνται σε διάφορες κατηγορίες. Αυτοί οι διαφορετικοί τύποι έργων πολλές φορές επιδεικνύουν διαφορετικά µοντέλα κύκλου ζωής και απαιτούν διαφορετικές µεθόδους διοίκησης. Οι επαγγελµατίες του χώρου ταξινοµούν τα έργα στις εξής πέντε γενικές κατηγορίες ανάλογα µε τις µεθόδους διοίκησης που απαιτούνται κάθε φορά: προτεραιότητας, εξουσιοδότησης, σχεδιασµού, εκτέλεσης και ελέγχου. Πέρα από αυτή την ταξινόµηση δεν υπάρχει κάποια συστηµατική µέθοδος ή σύστηµα που να ορίζει τις βασικές κατηγορίες έργων (Archibald, 2004). Η κατηγοριοποίηση των έργων έχει ωφέληµα και χρήσιµα αποτελέσµατα για τους οργανισµούς, αλλά χρειάζεται να είναι προσανατολισµένη σε πρακτικά και όχι θεωρητικά κριτήρια (Crawford κ.α., 2004, αναφέρεται στον Archibald, 2004). Η ύπαρξη κατάλληλων κατηγοριών θα µπορεί να καταστήσει δυνατές βελτιώσεις σε διάφορους τοµείς όπως (Archibald, 2004): Τον ορισµό στρατηγικών χαρτοφυλακίων έργων. Την επιλογή και ανάπτυξη βέλτιστων µοντέλων κύκλου ζωής έργων Την αναγνώριση και εφαρµογή βέλτιστων πρακτικών σε διάφορες διαδικασίες όπως την επιλογή και την επιβολή προτεραιοτήτων στα έργα. Τις εστιασµένες προσπάθειες έρευνας. Ο Youker (1999, αναφέρεται στον Archibald, 2004) διακρίνει τέσσερις βασικούς τρόπους κατηγοριοποίησης των έργων για πρακτικούς λόγους. Αυτοί είναι η γεωγραφική τοποθεσία, ο βιοµηχανικός τοµέας, η φάση του κύκλου ζωής του έργου και το αποτέλεσµα/ προϊόν του έργου. Η πιο σηµαντική και χρήσιµη ταξινόµηση είναι µε βάση τον τύπου του προϊόντος ή παραδοτέου που το έργο παράγει. Ο Archibald (2003, αναφέρεται στον Archibald, 2004) στον Πίνακα 1.1 που ακολουθεί προτείνει δέκα βασικές κατηγορίες έργων µε την κάθε µια να περιέχει υποκατηγορίες που ορίζουν έργα µε παρόµοιες φάσεις στον κύκλο ζωής τους και µια µοναδική µέθοδο διοίκησης: Πίνακας 1.1 Κατηγορίες έργων Κατηγορίες Έργων Παραδείγµατα Έργα αεροπορικής βιοµηχανίας/ άµυνας Οπλικά συστήµατα, δορυφόροι Έργα επιχειρησιακών και οργανωσιακών αλλαγών Ίδρυση εταιρίας ή απόκτηση και ενοποίηση ανταγωνιστικής, δικαστικές υποθέσεις Έργα επικοινωνιακών συστηµάτων Ασύρµατα δίκτυα τρίτης γενιάς Έργα γεγονότων Αθλητικοί αγώνες, πολιτικά συνέδρια Έργα κτιριακών υπηρεσιών Κλείσιµο πυρηνικών σταθµών, κατεδάφιση ή κτίσιµο κτιρίων, έλεγχος αντιπληµµυρικών φραγµάτων Έργα πληροφοριακών συστηµάτων (λογισµικό) (η Πληροφοριακά συστήµατα διοίκησης (MIS) ανάπτυξη υλικού ανήκει στην κατηγορία της ανάπτυξης προϊόντων) ιεθνή αναπτυξιακά έργα Έργα σε αναπτυσσόµενες χώρες που χρηµατοδοτούνται από την Παγκόσµια Τράπεζα, τα Ηνωµένη Έθνη και κυβερνητικούς φορείς Έργα µέσων µαζικής ενηµέρωσης και ψυχαγωγίας Ταινίες, τηλεοπτικά επεισόδια, πρεµιέρες στην όπερα Έργα ανάπτυξης προϊόντων και υπηρεσιών Νέοι επιτραπέζιοι υπολογιστές, αυτοκίνητα, Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

12 Έργα έρευνας και ανάπτυξης φάρµακα Μέτρηση αλλαγών στην ατµόσφαιρα, δοκιµές νέων θεραπειών Στην καθηµερινότητά τους οι οργανισµοί κατηγοριοποιούν τα έργα µε βάση πρακτικά κριτήρια που η εµπειρία έχει υποδείξει. Στη συνέχεια παρουσιάζονται µερικά τέτοια παραδείγµατα κριτηρίων για την ταξινόµηση των έργων (BSI, 2002): διάρκεια, για παράδειγµα τρεις µήνες ή δέκα χρόνια συνολικό κόστος, για παράδειγµα ή 6 δισεκατοµµύρια πολυπλοκότητα, για παράδειγµα ακολουθία απλών δραστηριοτήτων ή εξαιρετικά αλληλοσυσχετισµένων µέθοδος διεκπεραίωσης, για παράδειγµα εσωτερικά στον ίδιο τον οργανισµό-χρήστη, µέσω σύµβασης µε εξωτερικό συνεργάτη ή συνδυασµό των δύο τεχνικά, οργανωτικά και διαχειριστικά χαρακτηριστικά όπως είναι η έρευνα και ανάπτυξη, η ριζική αλλαγή σχεδιασµού και ελέγχου, η υποστήριξη κρίσιµων ελέγχων και σχεδιαστικής συµφωνίας Οι ανάγκες που οδηγούν σε έργα Ποιοι, όµως, είναι οι λόγοι που οδηγούν στην ανάγκη για ορισµό και κατά συνέπεια διεκπεραίωση των έργων; Οι κινητήριες δυνάµεις που δηµιουργούν το ερέθισµα για ένα έργο αναφέρονται συνήθως ως προβλήµατα, ευκαιρίες, ή επιχειρηµατικές απαιτήσεις (PMI, 2004, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Έτσι, η έγκριση ενός έργου µπορεί να είναι αποτέλεσµα ενός ή περισσοτέρων στρατηγικών παραγόντων όπως είναι µια αντιλαµβανόµενη έλλειψη σε κεφάλαια, µια αλλαγή στις απαιτήσεις της αγοράς, κοινωνικές πιέσεις, τεχνολογικές εξελίξεις, ανταγωνιστικοί και εναλλακτικοί προµηθευτές αγαθών ή υπηρεσιών (BSI, 2002). Τα έργα είναι οι µηχανές των αλλαγών (BSI, 2002). Λειτουργούν συνήθως ως µέσο οργάνωσης δραστηριοτήτων που δεν µπορούν να αντιµετωπιστούν εντός των φυσιολογικών επιχειρησιακών ορίων του οργανισµού, και χρησιµοποιούνται συχνά ως µέσο επίτευξης του στρατηγικού σχεδίου ενός οργανισµού, είτε η οµάδα έργου εργάζεται για τον οργανισµό είτε απλά παρέχει υπηρεσίες (PMI, 2000). 2.3 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΟΥ Ορισµός ιοίκησης Έργου Ένα έργο, όπως έχει ήδη αναφερθεί, είναι µια προσωρινή, µοναδική προσπάθεια που σκοπό έχει την παραγωγή ενός αποτελέσµατος που προκαλεί θετική αλλαγή ή προστιθέµενη αξία στον χρήστη του. Η ιδιότητα αυτή, του προσωρινού και µοναδικού εγχειρήµατος, έρχεται σε αντίθεση µε τις δραστηριότητες οι οποίες για τον λόγο ότι είναι συστατικά εργασίας που εκτελούνται κατά τη διάρκεια του έργου (Ε Ε, 2006, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006) είναι µόνιµες ή ηµι-µόνιµες προοδευτικές και λειτουργικές εργασίες Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

13 που παράγουν το ίδιο προϊόν ή υπηρεσία ξανά και ξανά. Έτσι, ο δύσκολος έλεγχος αυτών των δύο αντικρουόµενων εννοιών, έργο και δραστηριότητες, που συχνά απαιτεί διάφορες τεχνικές δεξιότητες και την ανάπτυξη ιδιαίτερης κάθε φορά φιλοσοφίας, οδήγησε στην θεµελίωση ενός νέου όρου τη «ιοίκηση Έργου» (en.wikipedia.org/wiki/, 2007). Έτσι λοιπόν, ιοίκηση Έργου (Project Management, PM) καλείται η εφαρµογή γνώσεων, ικανοτήτων, εργαλείων και τεχνικών στις δραστηριότητες του έργου µε τέτοιον τρόπο ώστε να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις του έργου (Ε Ε, 2006, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Η διοίκηση έργου προσπαθεί να δώσει απαντήσεις σε ερωτήσεις που αφορούν στα «γιατί», «τι», «πώς», «ποιος», «πόσο κοστίζει» και «πότε» ενός έργου από την εποχή σύλληψης της αναγκαιότητάς του µέχρι την καταστροφή, εγκατάλειψη ή αντικατάστασή του. Έτσι, η διοίκηση έργου περιλαµβάνει τη συµπλήρωση απαραίτητων εγγράφων, την ένταξη του έργου για χρηµατοδότηση, την διαχείριση των µελετών, την επιλογή των µεθόδων υλοποίησης, τις αναγκαίες εκτιµήσεις χρόνου και κόστους, το πρόγραµµα ποιότητας, το σχέδιο ασφάλειας, τη διαχείριση των κινδύνων αλλά και οποιαδήποτε άλλη οργανωτική ή ελεγκτική ενέργεια απαιτείται για τη σχεδίαση, υλοποίηση και λειτουργία του έργου σε όλη την ωφέλιµη ζωή του (Παντουβάκης, 2003). Οι περιοχές εφαρµογής της διοίκησης έργου µπορούν να κατηγοριοποιηθούν στις παρακάτω οµάδες (Shigenodu, 2005): Έργα κοινωνικών υποδοµών, όπως ενεργειακά συστήµατα, διατήρηση του περιβάλλοντος, αµυντικά συστήµατα, αστική ανάπτυξη, εθνικά προγράµµατα βιοµηχανοποίησης, δηµόσια συστήµατα πληροφόρησης. Έργα µηχανικής, όπως εµπορικές διευκολύνσεις, συµβουλευτικές υπηρεσίες, σχεδιασµόςπροµήθεια-κατασκευή εργοστασίων παραγωγής Έργα πληροφορικής, όπως λύσεις βασισµένες στην πληροφορική, ενοποίηση συστηµάτων, ανάπτυξη λογισµικού, πληροφοριακά δίκτυα, ηλεκτρονικές επιχειρήσεις Καινοτοµίες στη διοίκηση και έργα αναδιάρθρωσης, όπως αναδιάρθρωση διοίκησης, αναδόµηση, ανασχεδιασµός, συγχωνεύσεις επιχειρήσεων ηµιουργία νέων δραστηριοτήτων, όπως έρευνα και ανάπτυξη, δηµιουργία νέων επιχειρήσεων, δηµιουργία νέων µοντέλων επιχειρήσεων, δηµιουργία συνεταιρισµών Καινοτοµία σε κατασκευαστικά συστήµατα, όπως αυτοµατισµός, συστήµατα τεχνητής νοηµοσύνης, εικονικά εργοστάσια, κατασκευή ενοποιηµένων υπολογιστών (computer intergrated manufacturing, CIM) Οι τρεις γενιές ιοίκησης Έργου Οι πρακτικές διοίκησης έργου έχουν συνεισφέρει σηµαντικά στην αποτελεσµατική ανάπτυξη και εφαρµογή των κοινωνικών υποδοµών, τις επενδύσεις κεφαλαίων και πρόσφατα τη βελτιστοποίηση των επιχειρησιακών διαδικασιών. Παρόλα αυτά, για να αποκτήσει η διοίκηση έργου τη σηµερινή της µορφή πέρασε από πολλά ενδιάµεσα στάδια. Σήµερα διανύουµε την τρίτη γενιά της σύγχρονης διοίκησης έργου. Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

14 Η σύγχρονη διοίκηση έργου της πρώτης γενιάς, περίοδος ανάµεσα στις δεκαετίες 1950 και 1980, ταυτίζεται µε την υλοποίηση ή παράδοση του έργου. Στη φάση αυτή τίθενται τα στάνταρτ για την πιο αποτελεσµατική περάτωση δεδοµένων µοναδικών εργασιών µέσω της δοµής ανάλυσης εργασιών (Work Breakdown Structure, WBS που εστιάζει στη δοµή του έργου), την κατανοµή των πόρων και τον ορισµό του κύκλου σχεδιασµός-εκτέλεση-έλεγχος-ανάδραση. Σηµείο εστίασης είναι η διοίκηση του φυσικού αντικειµένου (scope management) και η διοίκηση του τριγώνου Q-T-C ή Quality-Time-Cost (Shigenodu, 2005). Η διοίκηση έργου δεύτερης γενιάς, 1980 έως 2000, ενώ εξακολουθεί να δίνει έµφαση στα θέµατα που όρισε η πρώτη γενιά και που χαρακτηρίζονται ως αυστηρές διαδικασίες (hard processes) καθώς είναι κυρίαρχος ο σχεδιασµός και ο έλεγχος, εστιάζει επίσης στις πιο ήπιες διαδικασίες (soft processes) όπως είναι η διοίκηση οργανισµού και η διοίκηση επικοινωνιών. Αυτή η δεύτερη γενιά διοίκησης έργου αποκτά µια ισορροπηµένη δοµή διαδικασιών για µια ευρύτερη εφαρµογή της ενώ παράλληλα οραµατίζεται τη χρήση της σε έργα οργανωσιακής ανταγωνιστικότητας πέρα από την πλήρη ικανοποίηση των απαιτήσεων των εξωτερικών αναδόχων. Κατά συνέπεια, η διοίκηση έργου επεκτείνει δραµατικά τις περιοχές εφαρµογής της. Εφαρµόζεται σε εθνικές πολιτικές ανάπτυξης, σε τακτικές βελτίωσης της παραγωγικότητας των υπηρεσιών, σε υπηρεσίες πληροφορικής και τεχνολογιών, στην ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών χρησιµοποιώντας την αρχή F-B-C ή Faster-Better-Cheaper (γρηγορότερα-καλύτερα-φθηνότερα). Στην τρίτη γενιά διοίκησης έργου που άρχισε από το 2000, ικανοποιείται η σύγχρονη ανάγκη για αλλαγή στη δοµή των ολικών συστηµάτων, ανεξαρτήτως τοµέα, καθώς κρίνεται απαραίτητη η προσαρµογή τους στις αλλαγές του περιβάλλοντος. Η γενική ιδέα που απαιτείται για την καινοτοµία αυτή δεν στηρίζεται στην αναλυτική ικανότητα αλλά τη διορατικότητα, τη συναίσθηση των αξιών, την πλούσια βαθιά γνώση που καθιστά κάποιον ικανό να αντιληφθεί το σύνολο και να οραµατιστεί το µέλλον. Η νέα φιλοσοφία της διοίκησης έργου έγκειται στην αποκρυπτογράφηση πολύπλοκων θεµάτων, την ερµηνεία των καθηκόντων για τις καινοτοµίες και τη χάραξη δρόµων για καταλληλότερες λύσεις µέσα από προγράµµατα που µε τη σειρά τους αποτελούνται από συστηµατοποιηµένα αλληλοσχετιζόµενα έργα. Με άλλα λόγια η σύγχρονη θεώρηση της διοίκησης έργου επεκτείνει τις υπάρχουσες βασικές γνώσεις ή τα στάνταρτ επαγγελµατικής επάρκειας και δηµιουργεί την ολική διοίκηση έργου (Shigenodu, 2005). Στην περίοδο αυτή που διανύουµε ο όρος διοίκηση έργου τροποποιείται σε στρατηγική διοίκηση έργου (Strategic Project Management) ενώ όλες οι παραπάνω ανάγκες συγκεντρώνονται σε µια νέα έννοια, τη διοίκηση χαρτοφυλακίου έργων (Portfolio Project Management) Η σπουδαιότητα της ιοίκησης Έργου Η διοίκηση συνυπάρχει µε τα έργα από την πρώτη φορά που οι άνθρωποι προσπάθησαν να πετύχουν «κάτι» - εποχή που ήταν πολύ πριν τους ιστορικούς χρόνους (άποψη που διατυπώθηκε στο 16ο Παγκόσµιο Συνέδριο ιοίκησης Έργου, Βερολίνο, 2002, αναφέρεται στον Παντουβάκη, 2003). Αρχικά, ο κάθε υπεύθυνος υλοποίησης ενός στόχου ακολουθούσε τις δικές του εµπειρικές ή ιδιοσυγκρασιακές µεθόδους Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

15 µε σκοπό να σχεδιάσει τις απαιτούµενες ενέργειες που έπρεπε να κάνει καθώς και να βρει τρόπους για να οργανώσει και να ελέγξει την υλοποίησή τους. Η πρώτη συστηµατική προσπάθεια επίτευξης καλύτερου αποτελέσµατος µέσω οργάνωσης της παραγωγικής διαδικασίας έγινε το 19ο αιώνα σε ένα εργοστάσιο χυτοσιδήρου των Ηνωµένων Πολιτειών Αµερικής. Στα χρόνια που ακολούθησαν και εξαιτίας των έργων της εποχής εκείνης (σιδηροδροµικό δίκτυο, πρώτοι ουρανοξύστες, έργα εξηλεκτρισµού κ.λ.π.) έγιναν διάφορες άλλες σχετικές µελέτες κυρίως στις Ηνωµένες Πολιτείες και κυρίως από µηχανικούς. Παρ όλα αυτά, µόνο τα τελευταία σαράντα χρόνια η διοίκηση έργου αντιµετωπίστηκε ως ξεχωριστό πεδίο επιστηµονικής και επαγγελµατικής ενασχόλησης κυρίως εξαιτίας της επιτυχηµένης συµβολής της στη δηµιουργία του πυραυλικού συστήµατος Polaris του Αµερικανικού Ναυτικού κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του Η µεγάλη αυτή καθυστέρηση, για την εδραίωση της διοίκησης έργου οφείλεται σε τρεις κυρίως λόγους: Η διοίκηση έργου θεωρούνταν ένα απλό εργαλείο χρονικού κυρίως προγραµµατισµού για τους εργάτες. Με την αντίληψη πως η ευθύνη χρονοπρογραµµατισµού ανήκει στην εργατική τάξη, τα διοικητικά στελέχη και βέβαια τα στελέχη ακόµη υψηλότερου βαθµού δεν έβρισκαν κανέναν λόγο να εξετάσουν τη διοίκηση έργου πιο προσεχτικά, µε συνέπεια να αποτύχουν να αναγνωρίσουν τα πραγµατικά οφέλη που αυτή µπορεί να προσφέρει. Τα διοικητικά στελέχη ανησυχούσαν πως σε περίπτωση που θεωρούνταν η διοίκηση έργου βασική συνιστώσα της επιτυχίας της εταιρείας, θα δηµιουργούνταν η απαίτηση για αποκέντρωση της εξουσίας και µεταβίβασης της ικανότητας λήψης αποφάσεων στους διοικητές έργων. Το αποτέλεσµα θα ήταν να συρρικνωθεί η ισχύς και επιρροή των στελεχών και κατά συνέπεια να κλονισθεί η βάση της εξουσίας (Kerzner, 2001). Όλα τα παραπάνω συνετέλεσαν στη διαµόρφωση της αντίληψης πως η σπουδαιότητα της διοίκησης έργου έγκειται στην οικονοµικότερη παραγωγή έργων των οποίων η µετέπειτα εκµετάλλευση αποσβένει το κόστος δηµιουργίας τους και παράγει «νέο πλούτο». Ο νέος αυτός «πλούτος» είναι και το βασικό κίνητρο πίσω από τη µελέτη, ενασχόληση, δηµιουργία και τέλος πλήρους αποδοχής σήµερα της όλης γνωστικής περιοχής της διοίκησης έργου (Παντουβάκης, 2003). Καθώς οι οργανισµοί συνειδητοποίησαν τη συνεισφορά της διοίκησης έργου στην επιτυχία τους, τη µετέτρεψαν σε εστιακό σηµείο των προσπαθειών βελτίωσής τους. Όλο και περισσότεροι οργανισµοί είδαν στη διοίκηση έργου µια στρατηγική-κλειδί στον αγώνα τους για διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς τους στο σύγχρονο, εξαιρετικά ανταγωνιστικό επιχειρηµατικό περιβάλλον (Blackiston, 2001, αναφέρεται στον Kerzner, 2001). Από το 1990 ο επιχειρησιακός κόσµος άρχισε να ωριµάζει και στην πλειοψηφία τους πλέον οι οργανισµοί, συµπεριλαµβάνοντας τόσο τις καθοδηγούµενες από έργα εταιρείες (αυτές των οποίων οι λειτουργίες αποτελούνται κυρίως από έργα), όσο και αυτές που δεν καθοδηγούνται από έργα αλλά και τις υβριδικές, εφαρµόζουν τις αρχές της διοίκησης έργου (Kerzner, 2001). Η διοίκηση έργου είναι πλέον µια καθολική Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

16 διαδικασία, εφαρµόσιµη και απαραίτητη σε κάθε έργο ανεξαρτήτως κατηγορίας (κατασκευαστικό, πληροφορικής, τηλεπικοινωνιών, ανάπτυξης νέου προϊόντος, αναδιοργάνωσης), µεγέθους (απλό έργο ή πολύπλοκο) και φορέα (ιδιωτικού, δηµόσιου τοµέα ή ακόµη και µη κυβερνητικών οργανώσεων ή φιλανθρωπικών οργανισµών) (BSI, 2002). Ορισµένοι (π.χ. η ερευνητική οµάδα του Καθηγητή Roland Gareis στο Πανεπιστήµιο της Βιέννης) µάλιστα, ισχυρίζονται ότι η διοίκηση έργου (και πιο συγκεκριµένα η προσέγγιση στη διοίκηση έργου που καλείται Κοινωνία Προσανατολισµένα κατά Έργα, ΚΠΕ) µπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη διοίκηση της κοινωνίας γενικότερα (Παντουβάκης, 2003). Ανακεφαλαιώνοντας, η επιστήµη της διοίκησης έργου έχει περάσει από πολλά στάδια. Γνωστή εδώ και αιώνες, µόλις τα τελευταία σαράντα χρόνια καθιερώνεται στον επιστηµονικό κόσµο και ενώ αρχικά χρησιµοποιείται µε σκοπό απλά και µόνο να ολοκληρωθούν οι εργασίες µετατρέπεται από εκτελεστική διαδικασία σε µηχανισµό εξοικονόµησης για την εταιρεία που την εφαρµόζει. Αντέχοντας τις πιέσεις και τις έντονες αντιδράσεις από τους µετέχοντες σε µια επιχειρηµατική διαδικασία, εξελίσσεται σε κύρια συνιστώσα για τη διατήρηση της πλεονεκτικής, ανταγωνιστικής θέσης της εταιρείας για να αποτελέσει σήµερα αναπόσπαστο κοµµάτι της λειτουργίας της εταιρείας και να καταστεί συνώνυµο της επιβίωσής της (Kerzner, 2001). Οι εσφαλµένες αντιλήψεις του παρελθόντος έχουν πια ξεπεραστεί, δίνοντας τη θέση τους σε σύγχρονες θεωρήσεις που αποδεικνύουν τη σπουδαιότητα της διοίκησης έργου. Στη λίστα που ακολουθεί ο kerzner (2001) παρουσιάζει κάποια από τα κρισιµότερα θέµατα που αφορούν την ανάπτυξη ενός έργου, όπως αυτά διαµορφώνονταν στο παρελθόν αλλά και σήµερα. Κόστος της ιοίκησης Έργου Η παρανόηση: Η εφαρµογή της διοίκησης έργου θα απαιτήσει περισσότερο ανθρώπινο δυναµικό και θα αυξήσει τα γενικά έξοδα. Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου δίνει τη δυνατότητα για µείωση των λειτουργικών εξόδων πετυχαίνοντας τη διεκπεραίωση περισσότερου όγκου εργασιών σε µικρότερο χρόνο µε χρήση λιγότερων πόρων χωρίς να θυσιάζεται η ποιότητα. Κερδοφορία Η παρανόηση: Η διοίκηση έργου θα αυξήσει τον αριθµό των αλλαγών στο φυσικό αντικείµενο του έργου, ίσως λόγω της επιθυµίας του διοικητή έργου για µεγαλύτερη δηµιουργικότητα. Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου παρέχει καλύτερο έλεγχο των αλλαγών του φυσικού αντικειµένου. Οργανωσιακή Απόδοση Η παρανόηση: Εξαιτίας της πρακτικής της διοίκησης έργου για αναφορά προς πολλούς υπευθύνους, η διοίκηση έργου θα οδηγήσει σε οργανωσιακή αστάθεια και θα µεγαλώσει το ενδεχόµενο πρόκλησης συγκρούσεων. Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

17 Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου µέσω καλύτερων οργανωσιακών αρχών συµπεριφοράς συντελεί στην αύξηση της αποδοτικότητας και αποτελεσµατικότητας του οργανισµού. Επικοινωνία µε τον πελάτη Η παρανόηση: Η διοίκηση έργου είναι πραγµατική απάτη για το όφελος του πελάτη. Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου επιτρέπει την ανάπτυξη µιας στενότερης εργασιακής σχέσης µε τους πελάτες. Προβλήµατα Η παρανόηση: Η διοίκηση έργου θα έχει ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία περισσότερων προβληµάτων από ότι συνήθως. Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου παρέχει µια δοµηµένη διαδικασία για την αποδοτική επίλυση προβληµάτων. Εφαρµοσιµότητα Η παρανόηση: Η διοίκηση έργου είναι εφαρµόσιµη µόνο σε µεγάλα, µακροπρόθεσµα έργα όπως τα αεροδιαστηµικά, άµυνας και κατασκευαστικά. Η σηµερινή θεώρηση: Στην πράξη, όλα τα έργα σε όλους τους τοµείς παραγωγής µπορούν να επωφεληθούν από τις αρχές της διοίκησης έργου. Ποιότητα Η παρανόηση: Η διοίκηση έργου θα αυξήσει την πιθανότητα δηµιουργίας προβληµάτων ποιότητας. Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου θα αυξήσει την ποιότητα των προϊόντων και υπηρεσιών. Εξουσία/ Αρµοδιότητα Η παρανόηση: Η πρακτική των αναφορών προς πολλούς υπευθύνους θα διογκώσει τα προβλήµατα εξουσίας και αρµοδιοτήτων. Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου θα εξαλείψει την πλειοψηφία των προβληµάτων εξουσίας/ αρµοδιοτήτων. Κέντρο δραστηριοτήτων Η παρανόηση: Η διοίκηση έργου εστιάζει στη µερική βελτιστοποίηση εξετάζοντας µόνο το έργο. Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου προσφέρει τη δυνατότητα λήψης καλύτερων αποφάσεων για το µέγιστο συµφέρον της επιχείρησης. Τελικό Αποτέλεσµα Η παρανόηση: Η διοίκηση έργου προσφέρει προϊόντα στον πελάτη. Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

18 Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου προσφέρει λύσεις στον πελάτη. Ανταγωνιστικότητα Η παρανόηση: Το κόστος της διοίκησης έργου θα είναι πιθανότητα να καταστήσει την επιχείρηση µη ανταγωνιστική. Η σηµερινή θεώρηση: Η διοίκηση έργου θα συντελέσει στην επέκταση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης ενώ ακόµη θα βελτιώσει τη φήµη της. 2.4 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ιεργασίες Όπως έχει ήδη ορισθεί, διοίκηση έργου είναι η εφαρµογή γνώσεων, ικανοτήτων, εργαλείων και τεχνικών στις δραστηριότητες ενός έργου προκειµένου να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του. Οι διεργασίες δέχονται και χρησιµοποιούν αυτές τις γνώσεις, ικανότητες, εργαλεία, και τεχνικές ως εισόδους και δηµιουργούν εξόδους πετυχαίνοντας έτσι τη διοίκηση έργου. Με τον όρο ιεργασία (Process), λοιπόν, αναφερόµαστε σε ένα σύνολο συνδεδεµένων ενεργειών και δραστηριοτήτων που εκτελούνται προκειµένου να επιτευχθεί ένα προκαθορισµένο σύνολο αποτελεσµάτων (Ε Ε, 2006, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Η διεργασία ορίζεται καλύτερα ως το ποιος (κάνει τι), πού, πότε και πώς για να πετύχει ένα συγκεκριµένο στόχο (Charvat, 2003). Οι διεργασίες έργων εκτελούνται από την οµάδα έργου και εµπίπτουν σε µία από τις δύο κύριες κατηγορίες: Στις διεργασίες διοίκησης έργου που είναι κοινές στα περισσότερα έργα τις περισσότερες φορές και σχετίζονται µεταξύ τους µέσω της απόδοσής τους για ένα ενοποιηµένο στόχο. Ο στόχος είναι η εκκίνηση, ο σχεδιασµός, η εκτέλεση, η παρακολούθηση, ο έλεγχος και το κλείσιµο ενός έργου. Οι διεργασίες αυτές αλληλεπιδρούν µεταξύ τους µε πολύπλοκους τρόπους αλλά µπορεί επίσης να αλληλεπιδρούν σε σχέση µε το φυσικό αντικείµενο, το κόστος, κ.λ.π., του έργου. Στις προϊοντοστρεφείς διεργασίες οι οποίες προσδιορίζουν και δηµιουργούν το προϊόν του έργου. Οι διεργασίες διοίκησης έργου και οι προϊοντοστρεφείς διεργασίες επικαλύπτονται και αλληλεπιδρούν σε όλη την έκταση του έργου. Οι διεργασίες διοίκησης έργου παρουσιάζονται ως διακριτά στοιχεία µε σαφώς προσδιορισµένες διεπαφές. Στην πράξη ωστόσο, επικαλύπτονται και αλληλεπιδρούν. Επιπρόσθετα, η εφαρµογή των διεργασιών διοίκησης έργου σε ένα έργο είναι επαναληπτική και πολλές διεργασίες επαναλαµβάνονται και αναθεωρούνται κατά τη διάρκεια του έργου. Μια εγγενής έννοια στην αλληλεπίδραση µεταξύ των διεργασιών διοίκησης έργου είναι ο κύκλος σχεδιασµός-εκτέλεση-έλεγχος-δράση (plan-do-check-act cycle) (Demming, 1999, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Ο κύκλος αυτός διασυνδέεται µέσω αποτελεσµάτων. Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

19 Όπως φαίνεται στην Εικόνα 1.2 το αποτέλεσµα από ένα τµήµα του κύκλου αποτελεί είσοδο για το άλλο (PMI, 2004, αναφέρεται στον Εµίρη, 2006). Σχεδιασµός Εκτέλεση Ενέργεια Έλεγχος Εικόνα 1.2 Ο Κύκλος Plan-Do-Check-Act Μεθοδολογίες Ορισµός µεθοδολογίας Απώτερος στόχος της διοίκησης έργου είναι η µεγιστοποίηση της πιθανότητας δηµιουργίας µιας αλυσίδας από επιτυχηµένα διοικούµενα έργα (Kerzner, 2001), γεγονός που θα οδηγήσει τελικά σε ένα διατηρήσιµο ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα (Charvat, 2003). Ο καλύτερος τρόπος για να συµβεί αυτό είναι µέσω της χρήσης µιας µεθοδολογίας διοίκησης έργου (Kerzner, 2001). Με τον όρο µεθοδολογία (methodology) ονοµάζουµε γενικότερα ένα σύνολο από οδηγίες ή αρχές που µπορεί να προσαρµοστεί και να εφαρµοστεί σε µια συγκεκριµένη κατάσταση ή αντικείµενο. Στο χώρο των έργων, αυτές οι οδηγίες µπορεί να περιλαµβάνουν µια λίστα µε διάφορες εργασίες που πρέπει να γίνουν. Οι µεθοδολογίες κατατάσσονται σε κατηγορίες ανάλογα µε το αντικείµενο που εξυπηρετούν. Στο χώρο των έργων κάνουµε λόγο για τις µεθοδολογίες έργων, ενώ άλλες σχετικές µε αυτές σε έναν οργανισµό, είναι οι µεθοδολογίες ανεφοδιασµού, ανάπτυξης, που είναι περισσότερο τεχνικές και αναφέρονται στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη των συστηµάτων, υποστήριξης και µάρκετινγκ. Για λόγους συντοµίας οι µεθοδολογίες έργων, όπου δεν απαιτείται περαιτέρω διευκρίνιση, θα αναφέρονται στα κεφάλαια που ακολουθούν απλά ως µεθοδολογίες. Η µεθοδολογία έχει την ευθύνη της διαχείρισης τριών περιοχών, της προόδου του έργου, του κύκλου ζωής του έργου και τέλος των πόρων και των επικοινωνιακών θεµάτων του έργου µε άλλα στοιχεία. Μια τυπική µεθοδολογία έργου πρέπει πρώτα από όλα να καθοδηγεί την εργασία όλων των µελών της οµάδας έργου καθ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του. εύτερον, πρέπει να ακολουθεί µια δοµηµένη, αλλά ευέλικτη προσέγγιση που θα προσδίδει ποιότητα και θα διασφαλίζει τη συνεχή εµπλοκή του πελάτη. Επιπλέον, είναι ζωτικής σηµασίας να αποσαφηνιστεί ότι µια µεθοδολογία αποτελεί µέρος του συνολικού πλαισίου διοίκησης έργου της εταιρίας όπου πολλές ακόµη συσχετισµένες µεθοδολογίες διεκδικούν τους ίδιους πόρους και ενδιαφέρον µε αυτήν. Αυτό είναι απόλυτα φυσικό, καθώς δεν είναι δυνατό µια και µόνο µεθοδολογία να επιλύσει κάθε έργο της εταιρίας. Επίσης, χρήσιµο είναι να τονισθεί ότι η µεθοδολογία Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

20 έργου δεν είναι µια προσωρινή, γρήγορη λύση ανάγκης αλλά ούτε και συνταγή επιτυχίας για ένα έργο. Η µεθοδολογία µπορεί να θεωρηθεί ως ένα αποτελεσµατικό όπλο της εταιρίας για να εξασφαλίσει συνέπεια και τυποποίηση σε όλο το εύρος της κατά τη διοίκηση του έργου (Charvat, 2003). εν υπάρχει µια παγκόσµια µεθοδολογία που να µπορεί να εφαρµοστεί σε όλα τα έργα, ακόµη και του ίδιου οργανισµού. Η µεθοδολογία που επιλέγεται κάθε φορά εξαρτάται από το ίδιο το έργο, δηλαδή το µέγεθός του, την πολυπλοκότητά του, τον κύκλο ζωής του, τη φιλοσοφία των ατόµων που εµπλέκονται σε αυτό, καθώς επίσης και από το προϊόν που το έργο υποστηρίζει και τον οργανισµό που το εκτελεί (Charvat, 2003). Συµβουλευτικές εταιρείες δηµιουργούν κατά καιρούς δικές τους µεθοδολογίες µε σκοπό να τις προωθήσουν σε επιχειρήσεις έναντι αδρών αµοιβών, παρουσιάζοντάς τες ως λύση στα περισσότερα προβλήµατα διοίκησης έργου που αντιµετωπίζουν. Ωστόσο, δεν υπάρχει κανένας λόγος που να εµποδίζει έναν οργανισµό να αναπτύξει την δική του µεθοδολογία ή ακόµη να προσαρµόσει µια άλλη ευρέως χρησιµοποιούµενη από επιχειρήσεις παρόµοιων ενδιαφερόντων. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγµατα των Compaq Services, Ericsson, Nortel Networks, Johnson Control και Motorola των οποίων οι µεθοδολογίες που σήµερα έχουν καθιερωθεί ως παγκόσµιες διαδικασίες για τη διοίκηση έργου έχουν αναπτυχθεί από τις ίδιες εσωτερικά. Είναι µοιραίο λάθος να γίνεται αγορά µιας «κονσερβαρισµένης» µεθοδολογίας. Η µεθοδολογία θα πρέπει πάντοτε να υποστηρίζει την εταιρική κουλτούρα της εταιρίας στην οποία θα χρησιµοποιηθεί, και όχι το αντίστροφο. Συµπερασµατικά, απαιτείται µεγάλη προσοχή στην ανάπτυξη, επιλογή και προσαρµογή µιας µεθοδολογίας (Kerzner, 2001). Μεθοδολογίες ιοίκησης Έργου Έργων Πληροφορικής Η ανάγκη για αποτελεσµατική διαχείριση της συνεχώς αυξανόµενης πολυπλοκότητας των έργων πληροφορικής οδήγησε στις πρώτες σοβαρές προσπάθειες ορισµού µεθοδολογιών. Σήµερα, οι µεθοδολογίες διοίκησης έργου για έργα πληροφορικής συνθέτουν µια µεγάλη λίστα ενώ παράλληλα χρησιµοποιούνται ευρέως και σε άλλους τοµείς όπως είναι ο κατασκευαστικός και η ανάπτυξη νέων προϊόντων. Στη συνέχεια µελετώνται µερικές από τις πιο διαδεδοµένες µεθοδολογίες διοίκησης έργων πληροφορικής όπως είναι το παραδοσιακό µοντέλο Waterfall και οι παραλλαγές του, τα µοντέλα αυξητικής και επαναληπτικής ανάπτυξης, η µέθοδος Spiral, και οι πιο σύγχρονες µεθοδολογίες RUP, Iconix, XP, και Scrum. Waterfall Μια από τις πρώτες µεθοδολογίες έργων πληροφορικής που προτάθηκαν ήταν το γραµµικό µοντέλο ή µοντέλο καταρράκτη (waterfall model). Οι φάσεις του κύκλου ζωής ενός έργου που προβλέπονται από το µοντέλο καταρράκτη παρουσιάζονται στην Εικόνα 1.3. Μοντελοποίηση διαδικασιών PMBOK µε τη χρήση της γλώσσας UML. Ιούνιος

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Θεωρία του Έργου. Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής. Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Θεωρία του Έργου Διαχείριση Έργου Κύκλος Ζωής Μαρίνα Α.Τσιρώνη Πολιτικός Μηχανικός, MSc ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Οκτώβριος 2009 Διαχείριση του Έργου (Project Management) Ορισμοί Κάθε μιά όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στη Ενοποιηµένη Προσέγγιση Unified Process (UP) ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στη Ενοποιηµένη Προσέγγιση Unified Process (UP) ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στη Ενοποιηµένη Προσέγγιση Unified Process (UP) ρ. Πάνος Φιτσιλής 2 Περιεχόµενα Τι είναι η UP Βασικές αρχές µηχανικής λογισµικού Οι βασικές έννοιες της UP Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ERP Τι Είναι - Χαρακτηριστικά Οφέλη από την Εφαρµογή τους 2. Μεθοδολογική Προσέγγιση Επιλογής & Υλοποίησης Συστηµάτων ERP

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών κώστας βεργίδης λέκτορας τμ. Εφαρμοσμένης Πληροφορικής γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 διαχείριση επιχειρηματικών διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οικονοµοτεχνικές Μελέτες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Επιχειρηµατικότητα και Νέες Επιχειρηµατικές ραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος...13 Πρόλογος του Συγγραφέα...15 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες της Διοίκησης - Διαχείρισης Έργου...19 1.1 Λειτουργία, Έργο, Πρόγραμμα...19 1.2 Οι Εμπλεκόμενοι στο Έργο...21

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Η ενοποίηση λογισμικών στις επιχειρήσεις εξόρυξης αποτελεί το κλειδί για την αυξημένη παραγωγικότητα Ενώ ο τομέας των φυσικών πόρων συνεχίζει να αναπτύσσεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Ο Ρ Ι Σ Μ Ο Ι Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΈΝΝΟΙΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ (1) ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ - ΕΡΓΟ Κοινά στοιχεία & διαφορές Διενεργούνται από ανθρώπους (και) μηχανές Διαθέτουν περιορισμένους πόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας U T C C R E A T I V E L A B Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας Ποιοι είμαστε Σχετικά με εμάς Η UTC Creative Lab είναι εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στους τομείς της καινοτομίας, της

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

και επιχειρήσεις Μελέτη περίπτωσης : PriceWaterHouseCoopers»

και επιχειρήσεις Μελέτη περίπτωσης : PriceWaterHouseCoopers» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗ : ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ε-Learning και επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας. Διαχείριση Έργων Πληροφορικής. Διάλεξη 1: Βασικές Έννοιες Έργου

Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας. Διαχείριση Έργων Πληροφορικής. Διάλεξη 1: Βασικές Έννοιες Έργου Τµ. Διοίκησης Επιχειρήσεων/Μεσολόγγι ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας Διαχείριση Έργων Πληροφορικής Διάλεξη 1: Βασικές Έννοιες Έργου Πληροφορίες για το µάθηµα Διαλέξεις: κάθε Δευτέρα 13:00-15:00 Ιστότοπος στο eclass:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Προτύπων «Νέες εκδόσεις προτύπων διαχείρισης ποιότητας και περιβάλλοντος» Νέες εκδόσεις προτύπων για διαχείριση της ποιότητας ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Τετάρτη 14 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΑΝ ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΥΝΑΜΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ISO 9001

Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΑΝ ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΥΝΑΜΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ISO 9001 Αθήνα 30-6-08 Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΑΝ ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΥΝΑΜΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ISO 9001 Από Γεώργιο Παπαλόη i H εσωτερική επιθεώρηση ενός συστήµατος διαχείρισης ποιότητας ISO 9001

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Τι είναι διαχείριση απαιτήσεων Ποια είναι η ροή των εργασιών στη φάση της καταγραφής των

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη.

Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη. Η µεθοδολογία είναι κοινή για όλα τα προϊόντα, αλλά η µεθοδολογία που

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Τα GIS στην Πρόληψη και ιαχείριση των Φυσικών Καταστροφών

Τα GIS στην Πρόληψη και ιαχείριση των Φυσικών Καταστροφών Ηµερίδα: Πρόληψη - ιαχείριση των Φυσικών Καταστροφών. Ο ρόλος του Αγρονόµου Τοπογράφου Μηχανικού Τα GIS στην Πρόληψη και ιαχείριση των Φυσικών Καταστροφών Γεώργιος Ν.Φώτης Αναπληρωτής Καθηγητής ΠΘ Kωστής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία CASE. Computer Assisted Systems Engineering. Δρ Βαγγελιώ Καβακλή. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Εργαλεία CASE. Computer Assisted Systems Engineering. Δρ Βαγγελιώ Καβακλή. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργαλεία CASE Computer Assisted Systems Engineering Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2011-2012 1 Εργαλεία CASE

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ "ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013" ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ "ΕΛΛΑΔΑ - ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013" ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΓΩΝ Τα ακόλουθα κριτήρια επιλογής έργων θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση των προτάσεων που θα υποβληθούν στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Παράγοντες αποτελεσµατικής λειτουργίας αθλητικής ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Βασικά Ζητήµατα Οργάνωσης & ιοίκησης Μιας Αθλητικής Εγκατάστασης Η αποτελεσµατική λειτουργία µιας αθλητικής καθορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S Ιnnοvation for Sustainable Tourism & Services in South Aegean Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο DG REGIO ΥΠ.ΟΙ.Ο Το Πρόγραµµα Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινοι πόροι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ

Ανθρώπινοι πόροι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ-ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα παρουσιαστούν Η σπουδαιότητα των ανθρώπινων πόρων Οι λειτουργίες της διοίκησης ανθρώπινων πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Η φιλοσοφία Just-in-Time Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισµός Προέλευση JIT Το παράδειγµα τηςtoyota Βασικές αρχές JIT Στόχοι JIT Τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 11 : Σύγχρονες οργανωτικές δομές Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Certified Engineer Manager (CEM)

Certified Engineer Manager (CEM) Certified Engineer Manager (CEM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Μέρος 13 Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ανάπτυξη νέων προϊόντων-υπηρεσιών 13.1.1 Χρηµατοδότηση λειτουργίας Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α): A. εν υπάρχει προϋπολογισµός για Ε&Α. Η λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ...13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 25 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ... 27. 1. Εισαγωγή... 33

Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ...13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 25 ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ... 27. 1. Εισαγωγή... 33 Πίνακας περιεχομένων ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ......................................................13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ........................................................................... 25 ΟΔΗΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις

Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις Μέσο: ΚΕΡΔΟΣ Ημ. Δημοσίευσης: 23 Ιουλίου 2014 Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις Κωνσταντίνος Ε. Καρύδης* Ο Peter Bendor-Samuel, στο βιβλίο του Turning Lead into Gold: The Demystification

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2014 13 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη Κορνηλία Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο.

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια της οργάνωσης: ως ενέργεια: ρύθµιση των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστημάτων και Διαχείριση Έργων Learning

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ. www.en-come.com

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ. www.en-come.com ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ / ΣΎΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ / ΤΕΧΝΙΚΉ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ / ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ / ΒΕΛΤΊΩΣΗ ΑΠΌΔΟΣΗΣ / ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΆΣΕΩΝ GR www.en-come.com ΣΎΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ HELLENIC ASSOCIATION OF CHEMICAL ENGINEERS Αριστείδου 99, 17672, Καλλιθέα Αττικής Τηλ.: 210 9536775-6, Fax: 210 9536777 99 Aristidou, Kallithea EL17672 Attiki Greece

Διαβάστε περισσότερα

Ανάθεση του ΥΠΟΙΟ στον ΕΛΟΤ τον Αύγ. 07 για την ανάπτυξη Ελληνικών Προτύπων ιαχείρισης Έργων µέχρι το τέλος του 2008. Τα πρότυπα & οι προδιαγραφές θα

Ανάθεση του ΥΠΟΙΟ στον ΕΛΟΤ τον Αύγ. 07 για την ανάπτυξη Ελληνικών Προτύπων ιαχείρισης Έργων µέχρι το τέλος του 2008. Τα πρότυπα & οι προδιαγραφές θα Το νέο πρότυπο για τη διαχειριστική επάρκεια ΣΕΠ ΕΛΟΤ 1429 Γρηγόρης Γρηγορόπουλος Καθηγητής ΕΜΠ Η παρουσίαση θα αναφερθεί στα εξής: Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΟΙ & ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης «Νέο διεθνές πρότυπο πιστοποίησης για τα συστήµατα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίµων και ανταπόκριση στις σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων στην παγκόσµια αλυσίδα τροφίµων» Ιωάννης Χ. Σαριδάκης Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Δικός σας. Kasper Rorsted

Δικός σας. Kasper Rorsted ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ Εισαγωγή Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχουμε θέσει ξεκάθαρες στρατηγικές προτεραιότητες και φιλόδοξους στόχους για την εταιρία μας. Είμαστε στη διαδικασία να εδραιώσουμε στη Henkel μια Κουλτούρα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΧΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2010-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ - ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα