International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΑΥΛΩΝΑ Δώρης Κ. Κυριαζής Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ελλάδα ABSTRACT Today Arta Avlona (Vlorë) is the northernmost Greek-speaking village in the Albanian territory. The linguistic findings of an on-site research, in conjunction with supplementary historical and ethnographic data, point to an independent idiom of Modern Greek, sharing certain characteristics with the other idioms, without, however, identifying itself with any of them. Its archaic character is reflected in the vocabulary and in the specific concordances with the Greek dialect of South Italy, the idioms of Ionian Islands, Epirus etc., as well as in the early and continuous contacts and interactions with other languages in the specific geographic region. Keywords: Greek-speaking areas in Albania, Greek dialects, Contact linguistics Αντικείμενο της ανακοίνωσης αυτής αποτελεί το γλωσσικό ιδίωμα της Άρτας Αυλώνα (αλβ. Nártë) και δευτερευόντως του διπλανού χωριού Σβερέtšι (αλβ. Zvërnéc), που από κοινού απαρτίζουν τη βορειότερη εντός της Αλβανίας- ελληνόφωνη εστία. Χάρτης με τις ελληνόφωνες εστίες της Αλβανίας. Από βορρά προς νότο: 1. Άρτα Αυλώνα και Σβερέtšι 2. Χιμάρα-χωριό, Δρυμάδες, Παλιάσα 3. Περιοχή Αγίων Σαράντα, Δελβίνου, Δρόπολης, Πωγωνίου. In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΑΥΛΩΝΑ ] Αναφερόμενος στην Άρτα Αυλώνα (στο εξής ΆΑ), ο Αραβαντινός (1856 Β : ) την καταγράφει ως Παλαιά Άρτα και σημειώνει: «Κώμη τοῦ Αὐλῶνος κειμένη ¾ τῆς ὥρας μακρὰν τῆς ἀκτῆς ὃπου ὃρμος τις Πόρτο Νόβον καλούμενος, ἐν ᾧ σώζονται ἐρείπια ἀρχαίας ἀκροπόλεως τῆς πάλαι Ἀρνίσης, ἐξ ἧς καὶ ὠνομάσθη Ἄρτα, ἢ τοῦ Ὀρεστικοῦ Ἄργους, ἐφ ᾧ καὶ κατὰ μίμησιν τῆς Ἀμφιλοχικῆς Ἄρτης προσηγορεύθη οὓτως καὶ αὕτη». Επίσης, σύμφωνα με έκθεση του Ελληνικού Προξενείου Αυλώνας προς το Υπουργείο Εξωτερικών, της 9 Μαΐου 1903, «Τό χωρίον Ἄρτα μίαν ὥραν τοῦ Αὐλώνος ἀπέχον, οἰκεῖται ὑπό χιλίων κατοίκων ἁπάντων ἑλληνοφώνων καὶ ὀρθοδόξων. Ἡ ἀλβανική γλῶσσα ἐν αὐτῷ εἶναι ἄγνωστος. Ἔχει δύο ἐκκλησίας καὶ σχολεῖον» (Κόντης 1995: Ι 103). Άρτα Αυλώνα (Nartë) και Σβερέτšι (Zvërnec). Βασικές δραστηριότητες των κατοίκων της ΆΑ υπήρξαν η αλιεία, η παραγωγή αλατιού και η γεωργία. Το χωριό βρίσκεται δίπλα στη λιμνοθάλασσα που φέρει το ίδιο όνομα, ενώ παλαιότερα, σύμφωνα με τα λεγόμενα των ηλικιωμένων, αποτελούσε νησίδα μέσα στη λίμνη, εξασφαλίζοντας καλύτερες συνθήκες άμυνας για τους κατοίκους του. Το ελληνικό σχολείο στην ΆΑ έκλεισε μετά την ίδρυση του ανεξάρτητου αλβανικού κράτους. Στα χρόνια του κομμουνιστικού καθεστώτος απαγορευόταν η δημόσια χρήση της ελληνικής και η αναφορά στην ελληνικότητα των κατοίκων του χωριού. Με τον τρόπο αυτό, μέχρι το 1990, οι Αρτινοί μιλούσαν το τοπικό τους ιδίωμα ανεπηρέαστοι από τη γραπτή αλλά και από την προφορική κοινή νεοελληνική (KNE). Το άνοιγμα των συνόρων και οι συχνές επαφές με την Ελλάδα οδήγησαν στη γρήγορη διάδοση της ΚΝΕ στους νεότερους και στη [ 891 ]

5 [ ΔΩΡΗΣ Κ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ ] συρρίκνωση του ιδιώματος. Οι Αρτινοί είναι γνωστοί στην ευρύτερη περιοχή για τη φιλομάθεια και την εργατικότητά τους 1. Σε προηγούμενη εργασία μας (Κυριαζής & Σπύρου, υπό έκδοση), με σημείο αναφοράς τα ισόγλωσσα που προτείνει ο Τζιτζιλής για την κατάταξη των νεοελληνικών διαλέκτων (Τζιτζιλής, υπό έκδοση), σκιαγραφήσαμε τα βασικά γλωσσικά χαρακτηριστικά του ιδιώματος της ΆΑ, τα οποία επιγραμματικά είναι: 1. Βόρειος φωνηεντισμός (με αρκετές εξαιρέσεις). 2. Έρρινη προφορά των συμπλεγμάτων μπ, ντ, γκ / γγ. 3. Ουρανοφατνιακά προστριβόμενα tš, dž : [džadés] και τριβόμενα š, ž : ιšάδα [išáða], žoύσαν [žúsan]. 4. Έλλειψη φωνολογικής διάκρισης μεταξύ των απλών και διπλών συμφώνων. 5. Έλλειψη ουράνωσης με τη μορφή τσιτακισμού. 6. Απουσία ασυνίζητων τύπων. 7. Τήρηση του νόμου της τρισυλλαβίας. 8. Τάση για ανοιχτές συλλαβές: ότανε, τον ταβάνε, την στιάνε. 9. Μη διατήρηση του τελικού ν των ουσιαστικών ουδετέρου γένους. 10. Έλλειψη της μορφολογικής διάκρισης ανάμεσα στην ονομαστική και στην αιτιατική πληθυντικού των αρσενικών σε ος ( ήφερνε τς κεφάλοι τέτοιους Φυλακή εβανάνε καμπόσοι [=καμπόσους]) και -ός (οι Αρτνοί, τς Αρτνοί). Το χαρακτηριστικό αυτό έχει επεκταθεί και στα αρσενικά σε ας και ης, στο βαθμό που σχηματίζουν τον πληθυντικό όμοια με τα δευτερόκλιτα (ι άντρας, οι άντροι, τς άντροι ι στρατιώτς, οι στρατιώτ(οι), τς στρατιώτ(οι). 11. Ερωτηματική αντωνυμία τί. 12. Χρήση ενός κατά βάση διμελούς συστήματος δεικτικών αντωνυμιών. Τα δεικτικά ενισχύονται πολλές φορές από την παρουσία του δεικτικού/επιτατικού μορίου για. Στην ΆΑ η αντωνυμία εκείνος, αντίθετα από την τούτος, χρησιμοποιείται πολύ σπάνια και στη θέση της μπαίνει η αυτός, η οποία έχει διττή λειτουργία, κοντινής και μακρινής, ανάλογα με την περίπτωση, δείξης. 13. Μη ανάπτυξη /γ/ στη ρηματική κατάληξη εύω (-βω). 14. Ρηματικές καταλήξεις ουν και αν του γ πληθ. του ενεργητικού ενεστώτα και των παρελθοντικών χρόνων: γράφτ(ου)νε, εγραφτάν, εγραψάν (Vido 2000: 109). 15. Χρήση της κατάληξης έτε στο β πληθ. του ενεργητικού παρατατικού και αορίστου: εγραφτέτε, εγραψέτε (Vido 2000: 109). 16. Μεσοπαθητικός αόριστος σε ηκα. 17. Σχηματισμός του ενικού των οξύτονων ρημάτων της α τάξης με φωνηεντικές επεκτάσεις: τραβάει το τουμάρ απ τα χέλια Τα χτυπάει με τν ουρά. 18. Τα οξύτονα ρήματα της α τάξης σχηματίζουν σιγματικό παρατατικό: πουρβατούσαν, αbδούσαν. 19. Τάση διατήρησης της άτονης συλλαβικής αύξησης (επάντρεψα, επήρα, εκανάμ, ελεγάμε, εβανάμε, αλλά και πηγαινάμ, βανάμ, τέκνεψα, κ.ά.). 20. Στερητικά επίθετα σε (σ)τος (άβραστος, αχάλαστος, αδούλευτος). 21. Έλλειψη χρήσης πρωτότυπων ουσιαστικών στη θέση υποκοριστικών της Κοινής ή και αντίστροφα: αυλί τεμάχιο από καλάμι που χρησιμοποιείται για να κατασκευαστεί το δίχτυ της τράτας αντί για αυλός. 22. Εκφορά έμμεσου αντικειμένου συνήθως στη γενική: Όσο [=ακόμη] και καζάν τσ-ό-δναμε τς κοπέλας. 23. Πρόταξη των αδύνατων τύπων της προσωπικής αντωνυμίας σε όλες τις εγκλίσεις, εκτός από την προστακτική. 24. Στις εκφράσεις του μη πραγματικού, στο ιδίωμα της ΆΑ φορέας της χρονικής βαθμίδας είναι το ρήμα και όχι το γραμματικοποιημένο μόριο (Δα πήγαινε ι Γκάκιους, δα πήγαινε αν ήξερε...). Εκτός από τα παραπάνω, το ιδίωμα της ΆΑ παρουσιάζει και τις εξής ιδιαιτερότητες: παρατηρείται υπερωική προφορά του λ, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις, και ευρισκόμενο δίπλα σε a ή o, τρέπεται σε ṷ (ṷαλώ λαλώ, βάṷτος βάλτος, άṷος άλλος, κṷώθω κλώθω κτλ.). Σε άλλες περιπτώσεις το λ αποβάλλεται: ουρί λουρί, όνdžα λόντζα, κουκύθ κολοκύθι, λιμοπούα λιμνοπούλα, απαριά απλαριά, κουσαριά κλώσσα πβ. κλωσσαριά, βράχους βράχλος, δάχους δάχτυλος. Όμως καλός, τëν dούβλωνε των τούβλων κ.ά. Στη σημερινή κατάσταση του ιδιώματος η τροπή αυτή δεν φαίνεται να έχει πλέον γενικό χαρακτήρα κι αυτό οφείλεται είτε στην πίεση της ΚΝΕ είτε σε ενδοσυστημικούς μηχανισμούς που πρέπει να διερευνηθούν. Αντίστοιχη προφορά εντοπίζεται στα ιδιώματα Δρυμού-Μελισσοχωρίου Θεσσαλονίκης, της Α. Ρωμυλίας, στην Τσακωνική κ.ά. (Αλμπανούδης 2009: 129, όπου και η σχετική βιβλιογραφία). Το χαρακτηριστικό αυτό του ιδιώματος ΆΑ δεν φαίνεται να αποκτήθηκε σε συνθήκες γλωσσικής επαφής, αφού η αλβανική παρουσιάζει παρόμοιες τροπές μόνο σε απομακρυσμένα γεωγραφικά ιδιώματά της, όπως είναι τα αρβανίτικα (Γιοχάλας 2011: ). Ένα κεντρικό φωνήεν ǝ εμφανίζεται σε δύο περιπτώσεις: α) ως αναπτυκτικό πριν από υστερογενή συμπλέγματα με πρώτο μέλος υγρό (κǝρφά κρυφά, έπǝλνα έπλυνα ) και β) ως αποτέλεσμα κεντρικοποίησης των ο, ε δίπλα σε ένηχο ή συριστικό (τëν dούβλωνε, επëρνάνε, γκëζέριζε γκιζέριζε, εμείς-ë, ομπρός-ë, ι καημένος-ë). Σημειώνουμε ότι στο τέλος της λ. εμφανίζεται συχνά και το ι (κάλτσες μάλλινεσ-ι, εμάς-ι, από αυτουνούσ-ι). 1 Χρήσιμες πληροφορίες για την ιστορία του χωριού, τη γλώσσα και τις παραδόσεις του, βρίσκει κανείς στα έργα του Βασίλη Βίντου (Vido 2000, 2009). Το βασικό του έργο (2000) μεταφράζεται ήδη στην ελληνική. Από τη θέση αυτή θα ήθελα να τον ευχαριστήσω για την πολλαπλή βοήθεια που μου προσέφερε κατά τη συλλογή γλωσσικού υλικού από την ΆΑ. [ 892 ]

6 [ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΑΥΛΩΝΑ ] Από τις τροπές συμφώνων και συμφωνικών συμπλεγμάτων αναφέρουμε: γ > χ (ψυγείο > ψυχείο), δ > Ø (δαγκωσιά > αγκουšιά), θ > δ (βλ. μόριο δα του μέλλοντα, που απαντά ευρύτερα στα βόρεια ιδιώματα), χ > θ (χειμν(ι)κό > θειμ(ν)ικό), mn > m (λιμν λιμ, πβ. και λιμοπούα), χn > n (έριχνα έρινα), pj > [c] Αμ ιšύ κια (=πια) (Vido 2000: 113), st > ks (στερνά - ξερνά), sf > fs > ps (σφαχτό > *φσαχτό > πσαχτό. Σάββατο επσαζάμ τα πσαχτά). Η μετάθεση sf > fs που πιστοποιείται από τον τύπο φσογγίζω του ιδιώματος απαντάται και σε μικρασιατικά ιδιώματα (καππαδοκικά κ.ά.) και στη Β. Πάφο. Οι ακολουθίες -Φsis και Φzis εξελίσσονται σε -Φis: θα τα βράεις (βράσεις) Να τς κεράεις (κεράσεις) Πιανς αλατίις (αλατίζεις). Διαφορετικά από άλλα ηπειρωτικά ιδιώματα, στην ΆΑ διατηρούνται τα συμπλέγματα ρν και λν (παίρνω, κιτëρνος, χαλνώ αντί για παίρω, κίτερος, χαλώ). Ένα άλλο γνώρισμα του ιδιώματος είναι η τάση αποβολής του τελικού ε από τους ρηματικούς τύπους α προσώπου πληθυντικού στον παρατατικό και τον αόριστο (που απαντά και στα θρακοβιθυνιακά): εγραφτάμ(ε), εγραψάμ(ε), ηθελάμ, ηγλεπάμ(ε). Ελεγάμε, ελεγάμ παραμύθια. Σχετικά με την επικράτηση του τόνου στην παραλήγουσα και μετά την αποβολή του ληκτικού e στη λήγουσα, έχουμε να παρατηρήσουμε ότι πρόκειται για μεταγενέστερη εξέλιξη τύπων με διπλό τονισμό: έγραψάμε - εγραψάμε εγραψάμ, που αποβάλλουν τον αρχικό τόνο και διατηρούν τον δευτερεύοντα (βλ. Τζιτζιλής, Εισαγωγή). Σε μορφοσυντακτικό επίπεδο ξεχωρίζει η γενικευμένη χρήση του αρσενικού άρθρου i (και σπανιότερα u), που διαφοροποιεί το ιδίωμα ΆΑ από τα υπόλοιπα ηπειρωτικά ιδιώματα 2. Η υποχώρησή του στις νεότερες κυρίως ηλικίες είναι αποτέλεσμα της επίδρασης της ΚΝΕ. Απαντάνε τ. πληθ. φίλματα ταινίες [πβ. αλβ. filma ταινίες ], ατόματα, κομμουνιστέ, κομμουνιστέοι, γενικές του τ. αντρού μου, τ αλογού, τουν κοπελώνε κτλ. και αιτιατικές όπως Αϊ- Δημητρίτνη, Αϊ-Νικολίτνη, Šκούρτνη, Μάρτνη κ.ά. Άλλο σημείο διαφοροποίησης του ιδιώματος είναι και ο σχηματισμός του συγκριτικού βαθμού των επιθέτων με το μόριο (α)κόμα (π.χ. κόμα καλός αλλά και κόμα καλύτερος. Σημειώνουμε ότι παράλληλη δομή, με τη χρήση του akoma, βρίσκουμε και στην αλβανική: akoma më i mirë ακόμα πιο καλός, όμως *akoma i mirë ακόμα καλός. Χρησιμοποιείται το επίθετο μέγας δίπλα στο μεγάλος (είχαμε ένα όbορον μέγαν, αυλή μεγάλη) καθώς και η επιθετική κατάληξη ιά αντί για ή (ακριβιά, χοντριά, χ(λ)ωριά, Αρτνιά, Μπερατνιά κ.ά.). Επίσης, στα επίθετα διατηρείται η κατάληξη έινος (-ένιος στην ΚΝΕ): λουμέινο αλουμινένιο (Vido 2000: 127), bακρέινος χάλκινος, λασπέινος (Vido 2000: 127), χουλέινος στο χρώμα της χολής (Vido 2000: 143) κ.ά. Σε ό,τι αφορά τις αντωνυμίες, σε λίγες περιπτώσεις διαπιστώσαμε τη χρήση των τύπων τούνος και τούνους της τίνος, που απαντούν και σε άλλα ιδιώματα (θρακοβιθυνιακά και αλλού). Αξιοσημείωτη είναι και η ιδιότυπη χρήση από ηλικιωμένα άτομα του μόνος μου/μας, χωρίς να γίνεται μορφολογική διάκριση γένους και αριθμού: Τα δουλευάμ μόνος μας εμείς [τα πανιά], τ αρματώναμ μόνος μας να το πούμε Έχω πάρει μια φορά έν αρνί μαναχή μου, μόνος μου Η χρήση αυτή οφείλεται πιθανότατα σε επίδραση της αλβανικής, όπου οι αντίστοιχες δομές σχηματίζονται με την αντωνυμία vetë (vetë unë μόνος/μόνη μου, vetë ne μόνοι/μόνες μας ). Μέσα από παρόμοιες διαδικασίες φαίνεται να προέκυψε και η δομή Του χε μειν καρφί αυτνής, όπου το του έχει επικρατήσει του της, όπως στην αλβανική: i kishte mbetur peng (του/της είχε μείνει ). Από τα αριθμητικά αναφέρουμε χρήσεις όπως δεκατρίο δεκατρίο (πινακίδα λεωφορείου) ή ήταν στο δωμάτιο το τέσσορο καθώς και έναν ιδιάζοντα τρόπο αρίθμησης των εκατοντάδων: τέσσερις φορές από εκατό ρίζες είχε Οχτώ φορές από εκατό σπίτια Στο ρηματικό σύστημα, αξιοσημείωτη είναι η μορφολογία του ρήματος είμαι, του οποίου παραθέτουμε το κλιτικό παράδειγμα ενεστώτα και παρατατικού οριστικής: Είμαι / είσαι / εν (έντους, έντη, έντο) // Είμαστε / είστε / εν και Ήμναμ / ήσταν / ήταν (και ήμαν, ημουνάνε) // Ημνανέσταν (και ημναμέστανε) / ηστανάσταν / ητανάν. Στο ιδίωμα φαίνεται να υπάρχει μια προτίμηση στο σχηματισμό συντελικών χρόνων με το βοηθητικό είμαι + μετοχή: Η κληματιά εν βλασταρισμέν (Vido 2000: 117), Εγώ γεννημένη είμαι τον gερό τ Zog. To 1918 εγώ είμαι γεννημένη Τα žούžαλα εν πιημένα, έχνε πιει... Αξιοσημείωτοι είναι και οι τύποι α ενικού παρατατικού μεσοπαθητικής: καθουμνάμ, ερχομνάμ, αφκραζομουνάμ αλλά και του α ενικού παρατατικού του είμαι (ήμναμ). Σε χρήσεις όπως Εμείς θέλνε να δώκουμ προίκα Όσο και καζάν τσ-ό-δναμε [της νύφης] τα ευρύτερα συμφραζόμενα δείχνουν ότι το ρ. θέλνε φέρει τη σημασία έπρεπε και συνεπώς έχει γραμματικοποιηθεί. (Πβ. αντίστοιχα την πρόταση Αυτά θέλ(ου)νε κόψιμο). 2 Στην Ήπειρο, το αρσενικό άρθρο i απαντά μόνο στα τουρκογιαννιώτικα. [ 893 ]

7 [ ΔΩΡΗΣ Κ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ ] Από τη μορφολογία του ρήματος αξιοπρόσεκτοι είναι οι τ. κρυβήνω/-ομαι (Κρυβήνουν το ρακί στα μπρούτσα Κρυβήθκαν [τα ψάρια] στ μαλάπα), καθώς και ποτώ ποτίζω, θυμώ θυμάμαι. Η κατάληξη εύω εμφανίζεται δίπλα σε βάσεις που συνήθως παίρνουν άλλες καταλήξεις: κερδεύω, λοθεύω (<θολεύω θολώνω ), τεκνεύω αποκτώ παιδιά, ενώ η ύπαρξή της στην ελληνική συμβάλλει στο να εντάσσονται στο συγκεκριμένο κλιτικό παράδειγμα δάνεια ρήματα όπως το αλβανικό kursej κάνω οικονομία, του οποίου το θέμα του αορίστου είναι kursev-: Μηχανή που κουρσεύ πολύ [καύσιμα] Βάλε κι άλλο κρασί. Μη με κουρσεύς εμένα. Οι άρω και έρνω χρησιμεύουν για τη μορφολογική προσαρμογή ρημάτων από άλλες γλώσσες: -άρω: ντεμασκάρω, οπεράρω κάνω εγχείριση, -έρνω: Το λαβράκι κοντρολέρνει το δόλο υποπτεύετ Μπούκα, να το πουμ, μπουκέρνει το νιρό Γετέρνω (<αλβ. jetoj ζω ). Από το υλικό μας ξεχωρίζουμε ακόμη προστακτικές του τ. χώστατε αντί χώστε τα. Παρόμοιες δομές απαντούν σε πολλά νεοελληνικά ιδιώματα. Στην ακολουθία να + μη(ν) + Ρ παρατηρείται η τάση πρόταξης του αρν. μορίου, που είναι συχνή και στην προφορική αλβανική: Εβανάμ žβαν Ήταν μη να βγει και τρίχα στο πρόσωπο Μη να χ τέτοια καθόλου Από μας μη να μειšκ ποδάρ Να σ τα πω, πώς μη να σ τα πω!. να ριχτώ [ή] μη να ριχτώ Στο ιδίωμα της ΆΑ η έμφαση επιτυγχάνεται συχνά με τη δομή Ρ + και + Ρ: όλο απ τη Μιζεκιά επαιρνάνε [νυφάδες]. Βλαχιά δεν επαιρνάν και δεν επαιρνάν Το κραšί τόπινε και τόπινε το κραšί Γενοντάν και γενοντάν άšκημα πράγματα Παρόμοια δομή με την παραπάνω, με τη διαφορά ότι το επαναλαμβανόμενο ονοματικό στοιχείο διαθέτει στη β εμφάνισή του ένα επιπλέον επιτατικό συστατικό, εντοπίζεται και στα σχήματα χάρε κι δυόχαρε διάβολε και τρισδιάβολε (Vido 2000: 121), oρς κι περόρς horr dhe kaluar horrit = αλήτης κι αληταράς (Vido 2000: 132). Στο ουσ. Τραντανύφ νυφίτσα (Vido 2000: 140) ως πρώτο συνθετικό εμφανίζεται, υποθέτουμε, το αριθμητικό τριάντα με επιτατική χρήση (πβ. τη λ. Πεντάμορφη). Στο ιδίωμα παρατηρείται μεγάλη ποικιλία συνδέσμων: οσουγκιάν όσο και να ναι (Vido 2000: 132), δικιμή, δικαιμή [<εἰ δὲ καὶ μὴ ] Θα δως τα λεφτά, λέει. Δικαιμή δα τα πληρώσω εγώ (Βλ. Andriotis 1974: 222), πότε όταν (Πότε ήμν εγώ κοπέλα, οχτακόšα σπίτια ητανάν), όντε όταν (Όντε το βγανάμ απ τον Καβαλλιόνα, να το πνες με τον dενεκέ [το νερό]), όνταν όταν (Όνταν πήγαινε στον Καβαλλιόνα, έβανε τν dήρα ), φάντα όταν (Φάντα η καμπάνα απαγορεύτκε ), μότι μόλις (Μότι είχε αρραβωνιαστεί ), μόνdι μόλις (Μόνdι αντάμωνε τν τράτα ) κ.ά. Το μόριο μη, σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνεται να χρησιμοποιείται διαζευκτικά στη θέση του συνδέσμου είτε: [Επαιρνάμ απ το βαρέλι] με τα λιγιένια μη κραšί μη τšίπρο Τρεις φορεšές είχα Κάνα δυο [κουστούμια] τάjχα μεταξωτά φάρε. Ένα κουστούμ μη στα λιγνά μη τέτοια Από τα επιρρήματα είναι χαρακτηριστική η (συχνή) χρήση του πολό αντί του πολύ (πολό βαρύ τ αλάτι), του βαριτά αντί βαριά (μορχετάν βαριτά), του αλβανά αντι αλβανικά (μιλούσε αλβανά), καθώς και επιρρηματικών φράσεων όπως όπου κι αν παντού (έβγαινε [φύτρωνε] όπου κι αν αυτό), ένα λοβ μια φορά, κάποτε, βρουαšιές-βρουαšιές αρμαθιαστά, τς καινουργιάς εκ νέου κ.ά. Στους ηλικιωμένους παρατηρείται εκτεταμένη χρήση της λ. μακάρ ως πραγματολογικού δείκτη: Τν Τετράδ δεν ετρωγάμ, μακάρ, κρέας Χτήματα: Είχε, μάκαρ Το πρωί, το βραδ, μακάρι, πότε θέλανε. Στο ιδίωμα γίνεται χρήση του συγκρ. μορίου σαν με ονομαστική πτώση, γνωστή κι από άλλα ιδιώματα: Είναι σαν ι αχνός. Φευγς σαν ι νόρος εšύ. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η χρήση της πρόθεσης ξον με ονομαστική: ξον αυτός μια φουρά αυτός μια φορά ξεχωρίζει (Vido 2000: 132). Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τύποι να νάρθει Θέλω να νάρθω, που είναι αποτέλεσμα λαθεμένης επανανάλυσης (απαντούν και σε άλλα ιδιώματα), καθώς και οι φαινομενικά πλεοναστικοί τύποι απ απ έκ Šτέτο απ απ εδώ Ζελιάτων. Μέχρ ίšα με το μαγαžί, που προέρχονται από συνδυασμό της πρόθεσης με παγιωμένες επιρρηματικές δομές. Οι λεξιλογικοί αρχαϊσμοί είναι ένα άλλο βασικό γνώρισμα του ιδιώματος ΆΑ. Παραθέτουμε λίγα μόνο παραδείγματα από τους τομείς αλιείας και αμπελοκαλλιέργειας: αυλί (<αυλός) κομμάτι καλάμι που χρησιμοποιείται για να κατασκευάσουμε το δίχτυ της τράτας. Πβ. Andriotis 1974: 165. βρούτα ψαράκι, μπάφα (Vido 2000: 118). ΆΑ: τ βρούτα, που εχ τς αράδες [και] έχει το κουφάρ σαν μαύρο. Τη λέμε καμιά φορά και βουζοκόκκινο. Η λ. δεν καταγράφεται από το Ιστ. Λεξ. της Ακαδημίας Αθηνών. Η λ. έχει περάσει και στα διπλανά αλβανικά ιδιώματα: vrúdë ιδ. lloj qefulli me kokë të vogël dhe me vija të zeza në trup (Nushi 1991: 269). Η λ. ανάγεται μάλλον στο βρύττος εἶδος ἐχίνου πελαγίου, ὥς φησιν Ἀριστοτέλης οἱ δὲ ἰχθῦν Ησύχιος. γάστρος < γάστρων πβ. Andriotis 1974: 193, Psara u.a. eine Fischart. Σύμφωνα με το ΙΛ Δ/2 259, γάστρος (ο) ο ιχθύς κέφαλος Λευκ., Σάμ., Στερελλ. τ. gάστρος στο Μεσολόγγι.. Η λ. στο αλβ. ιδίωμα της Μουζακιάς: gástro, -ja αρσ. είδος κεφαλόπουλου (Nushi 1991: 72). [ 894 ]

8 [ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΑΥΛΩΝΑ ] γνέφια σύννεφα, πβ. Andriotis 1974: 392, νέφιον, όπου τ. γνέφι Ereik, Kerk, Oth, Pelop, γνέφ Leukas. λαšά λέγεται το κύμα, που χτυπάει και πάνει αλάργα < αρχ. ελασία Andriotis 1974: 232, όπου διαφ. ιδιωμ. τύποι λασjά Kythn, λασά Sam. Η σημασία αυτή απαντά μόνο στην ΆΑ. Η λ. ελασία στη Bova. νησσάρ πάπια, Andriotis 1974: 393, λ. νησσάριον, όπου νησσάρι Ep, Ereik., Kerk, Oth. Pax u.a. τούμπανος πελεκάνος, cf. τύπανος an unknown bird LSJ Η λ. και στο ελλ. ιδίωμα της Θεσπρωτίας με την ίδια σημ. (Μπόγκας 1966 Β : 188). Από το χώρο της αμπελουργίας και γενικότερα των καλλιεργειών: βράγα ρώγα. O Rohlfs (1964: 435, λ. ῥάξ (ῥάγα)), δίνει για Τάραντα τ. vráva, vrá, grá chicco di uva, που τους ανάγει σε αρχ. τ. *βράγα (vielleicht aus ϝράγα?). βρούκουλους ακρίδα (βροῦκος ὰκρίδων εἶδος. Ησύχιος, Andriotis 1974: 188, λ. βρούκος). μάχτρα σκάφη για την παρασκευή ψωμιού (Ησύχιος, Andriotis 1974: 364, λ. μάκτρα). Σημειώνουμε ότι το ιδίωμα της ΆΑ με τις τελευταίες λέξεις δημιουργεί επιμέρους λεξιλογικά ισόγλωσσα με τα ελληνικά της Κάτω Ιταλίας κι αυτό αποτελεί μια ισχυρή ένδειξη της διαχρονικής παρουσίας του στο συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο. Επίσης, διαπιστώνουμε πολλά κοινά λεξιλογικά στοιχεία με τα υπόλοιπα ιδιώματα της Ηπείρου, με εκείνα των Επτανήσων και της υπόλοιπης ελληνόφωνης επικράτειας. Για παράδειγμα, εκτός από τις λ. γνέφια, λαšά, νησσάρ, που αναφέρθηκαν ήδη, τη λ. βράχους (< βλάχρον, Ησύχιος) της ΆΑ τη βρίσκουμε είτε ως προσηγορικό είτε ως τοπωνύμιο στην Κ. Ιταλία: to láhri, Lahríto (Rohlfs 1964: 87, λ. βλάχριον, και *λάχριον 291) στη Χιμάρα-χωριό: βράγχνα η (Μπόγκας 1966 Β : 82) στην Κέρκυρα: βράχλο το, βλάχλα η, βράχλα η στους Παξούς: βράχλος ο στην Ικαρία βλήχα στην Τσακωνία βάšα (Andriotis 1974: 177, λ. βλάχνον) στην Πολίτσιανη Πωγωνίου και τη Δούβιανη Δρόπολης: Βράχλα (Κουλίδας 2005 : 73, 168) στη Δρόβιανη: Βλαχούρια (Κουλίδας 2005: 264) κτλ. Η λ. βρούκος (>βρούκουλους) απαντά σε Απουλία, Κύπρο, Πελοπόννησο (Μάνη) καθώς και (ως βρούχος) σε Χίο, Κρήτη, Ρόδο, Τσακωνιά (βρούχο) κτλ. Η λ. βρούλλο (<αρχ. βροῦλλον), πβ. βρουαšιά αρμαθιά στην ΆΑ, σε Καρπαθο, Ρόδο, Απουλία, Καλαβρία, Καππαδοκία (Andriotis 1974: 188). Άλλοι λεξιλογικοί αρχαϊσμοί του ιδιώματος ΆΑ είναι και οι λ. σύν φο κουνιάδα (<αρχ. σύννυμφος, Andriotis 1974: 536) και τύμπανος ρόδα με ντουλαπάκια, για την άντληση νερού απ τη λίμνη και το πέρασμά του στο αυλάκι, πβ. τύμπανον ΙΙΙ. (In a machine) drum, roller (LSJ 1834), καθώς και τουμπάν αυλή της εκκλησίας (Vido 2000: 140), πβ. τύμπανον IV. (Archit.) the sunken triangular space enclosed by the cornice of the pediment, the square panel of a door (LSJ 1834). Στο λεξιλόγιο του ιδιώματος βρίσκουμε ίχνη της λατινικής και των νεολατινικών γλωσσών, όπως: βλίκους αφαλός < λατ. umbilicus, φρούγκους δοθιήν < λατ. furunculus (Vido 2000: 149), γιουβάρ βιβάρι < λατ. vivarium, μπουνόρα νωρίς < ιτ. a buon ora, κτλ. Λόγω της γεωγραφικής του θέσης, το ιδίωμα φαίνεται να έχει δεχτεί πρώιμες σλαβικές επιδράσεις τόσο από τα βορειοδυτικά όσο κι από τα νοτιοανατολικά της Βαλκανικής. Και τα γύρω αλβανικά ιδιώματα είναι έντονα επηρεασμένα από τη σλαβική. Από το λεξιλόγιο της αλιείας και τις ονομασίες που σχετίζονται με τη λιμνοθάλασσα, αναφέρουμε ενδεικτικά: γκλάβους (γκλάβος) χοντρό χέλι (Vido 2000: 119). Η λ. δεν μαρτυρείται σε άλλα ελληνικά ιδιώματα (το ΙΛ, E/1 230, δίνει μόνο τη λ. γκλάβα κεφάλι < σλ. glava), αλλά τη βρίσκουμε στο Κοσσυφοπέδιο (gllavo Fischart, Ylli 1997: 81, gllavë). λοβ φορά ένα λοβ μια φορά, κάποτε (Η λιμ έχ ψοφής ένα λοβ και το καλοκαίρ που θυμούμαι εγώ ), «ενδημική» λέξη που σχετίζεται με τη σλαβ. λ. лов κυνήγι, άγρα, παλαιοβουλγ. ловъ (БΕР 3, 419) 3. νόρος πλι κι αυτό. Βουτάλ, στο γκρι. Έχ τα πόδια στραβά < σερβ. нор Vogelart am Shkodrasee (Ylli 1997: 173, nor). Στο ιδίωμα ΆΑ έχει εισχωρήσει επίσης και το σλαβικό επίθημα οв-, το οποίο σχηματίζει όχι μόνο ανδρωνυμικά (Παντελόβα, Καμπερόβα) αλλά και ουσιαστικά και επίθετα θηλυκού γένους (ακτšόβα γυναίκα που μαγείρευε σε γάμους, μπουνταλόβα χαζή κ.ά.). Τα τούρκικα δάνεια του ιδιώματος παρουσιάζουν ενίοτε τύπους που δεν τους βρίσκουμε στα όμορα αλβανικά ιδιώματα και στα άλλα ιδιώματα της Ηπείρου: μπαχτšάς μπαχτσές, πβ. διαλ. τ. bahça της λ. bahçe (Redhouse) καθώς και αλβ. bahçe, 3 Ευχαριστώ τον καθηγητή Χρ. Τζιτζιλή για την επισήμανση. [ 895 ]

9 [ ΔΩΡΗΣ Κ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ ] νιšαστάς / νισεšτας νισεστές, πβ. τ. nišasta της περσικής αρχής λ. nιšasta starch (from wheat etc., used for food (Redhouse) και αλβ. niseshte. Το λεξικό του Redhouse δεν έχει τ. hazna δίπλα στη λ. hazne reservoir, αλλά η ύπαρξή του δεν αποκλείεται, αφού στην ΆΑ απαντά λ. χασνάς. Ευρισκόμενο σε αλβανόφωνο κυρίως περίγυρο, το ιδίωμα ΆΑ δέχτηκε πολλές επιδράσεις από την αλβανική, που φαίνονται σε όλα τα γλωσσικά επίπεδα, και ιδιαίτερα στο λεξιλόγιο. Τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αι., ιδίως κατά την περίοδο , διαμορφώθηκαν συνθήκες μιας όλο και πιο ασύμμετρης διγλωσσίας. Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής είναι και η σχετικά συχνή εμφάνιση γραμματικών λέξεων αλβανικής προέλευσης, όπως οι φάρε καθόλου, διόλου, εντελώς (<fare), ας ας ούτε ούτε (<as), μεžί μετά βιας (<mezi), dοτ, dότις (Δεν τηραζάμ dοτ δεν μπορούσαμε να δούμε ), καθώς και λ. με συχνή εμφάνιση β(ου)λά αδερφέ και βουλάκο αδερφάκι (< vëlla, vëllako), μπίγια κόρη (< bijë), βάšα κοπελιά (<vashë), που χρησιμοποιούνται για δήλωση οικειότητας. Η νεότερη γενιά της εποχής «τς παρτίας» (του κόμματος) είχε συνηθίσει σε ένα ιδιότυπο, πολλές φορές υβριδικό και «πλούσιο» σε σημασιολογικούς αλβανισμούς, λεξιλόγιο: α-šφριτεζάρ-ιστος ανεκμετάλλευτος (<shfrytëzoj εκμεταλλεύομαι ), ψένομαι ωριμάζω (για φρούτα) κατά το αλβ. piqem, εν για βγάλσιμο τα μάτια κι αυτή είναι διαβόλου κάλτσα, κατά το ësht për t i nxjerrë sytë κτλ. Πολλά είναι και τα ελληνικά στοιχεία στα όμορα αλβανικά ιδιώματα. Για παράδειγμα, ο Nushi (1991: 71, 269) καταγράφει στη Μουζακιά λέξεις όπως galishá [gališá] άμπωτη και vrúdë [vrúdǝ] είδος κεφαλόπουλου, που επιχωριάζουν στην ΆΑ ως βγαλšά και βρούτα. (Για περισσότερα παραδείγματα βλ. Tzitzilis 1997). Τo τοπωνύμιo Narda 4 το βρίσκουμε για πρώτη φορά καταγραμμένο το 1520 σε χάρτη τούρκου περιηγητή (Vido 2009: 49), ενώ δεν απαντά στο χρυσόβουλο του Ανδρόνικου Παλαιολόγου Β, του 1307, που αφορούσε ζητήματα δικαιοδοσίας της επισκοπής Κανίνων. Όμως στο χρυσόβουλο αυτό αναφέρονται τα «εἰς τὸν Αυλῶνα ἁλυκῆς τηγάνια τέσσαρα» (Alexander 1941: 180), που σημαίνει ότι οι αλυκές της Άρτας λειτουργούσαν την εποχή εκείνη. Στην ΆΑ, για την ακρίβεια σε σημείο του λόφου όπου βρίσκεται σήμερα το Σβερέτšι, οι ψαράδες αναφέρουν το τοπωνύμιο Παδιακουτήρ, που το ονομάζουν και Μπούντα (< ιταλ. punta). Πιστεύουμε ότι η λ. Παδιακουτήρ αναλύεται ως *Πάγιο Ακροτήρι 5, και με βάση το δεδομένο αυτό σχετίζουμε την ονομασία Άρτα ή Narta με τη σλαβική λ. rъtъ, που σύμφωνα με τον Šmilauer (1970: 155) ως τοπωνύμιο απαντά με τις σημ. Bergspitze, Anhöhe μύτη βράχου, ύψωμα και Kap - κάβος. Τοπωνύμιο Narta βρίσκουμε και σε άλλα σημεία του σλαβόφωνου χώρου (Šmilauer ό.π.). Σημειώνουμε ότι ο Malingoudis (1981: 98) ανάγει στη ρίζα αυτή και το τοπωνύμιο Ἄρτος (ein steiler Hügel απόκρημνος λόφος ) της Πελοποννήσου. Ξεκινώντας και πάλι από τις ιδιότητες της ακτής ή και των υδάτων δίπλα σ αυτή, το οικωνύμιο Σβερέτšι, τ. Ζβιρέτš, αλβ. Zvërnéc, που μέχρι σήμερα το συνέδεαν με την παλαιοσλαβική λ. звѣрь αγρίμι (БΕР Ι 625), μπορεί να ερμηνευθεί διαφορετικά. Ο Šmilauer (1970: 191) ανάγει το τοπωνύμιο Zvirec (που απαντάει στη Σλοβενία) στην παλαιοσλαβική λ. вирь, η οποία έχει δεύτερο τύπο извирь και σημ. νεροστρόβιλος, βαθύ μέρος στη λίμνη, ποτάμι, βάλτος, πηγή. Ονομασίες με παραπλήσιο περιεχόμενο απαντάνε στην ευρύτερη περιοχή της ΆΑ (βλ. το αρχ. Αυλών 6, αλλά και το Πόρος). Η παραπάνω ερμηνεία του τοπωνυμίου Άρτα θέτει σε νέα βάση την παράδοση που συνδέει την ίδρυση της Άρτας Αυλώνα με την εγκατάσταση στο σημείο αυτό ελληνόφωνου πληθυσμού που ήρθε από την Άρτα του Αμβρακικού κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.. Το γεγονός ότι έχουμε μια συνέχεια στη διαχρονική ονομασία του συγκεκριμένου σημείου (*Πάγιο Ακροτήρι > Παδιακουτήρ Άρτα - Μπούντα) 7 συνάδει και με τις γλώσσες των αλλόφωνων πληθυσμών που πέρασαν από ή εγκαταστάθηκαν στα μέρη αυτά. Κλείνοντας τη σύντομη αυτή παρουσίαση, θα θέλαμε να τονίσουμε ότι το γλωσσικό ιδίωμα της ΆΑ προσφέρεται για περαιτέρω διερεύνηση και μελέτη, τόσο από τη σκοπιά της ιστορικής γλωσσολογίας όσο και από τη σκοπιά των γλωσσικών επαφών. Πρώτο και βασικό χαρακτηριστικό του ιδιώματος αυτού είναι η συντηρητικότητά του, που ερμηνεύεται με βάση την περιφερειακή γεωγραφική του θέση. Χάρη σε αυτήν παρουσιάζει επιμέρους 4 Στο πρόβλημα της καταγωγής του οικωνυμίου Άρτα/Narta δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα ικανοποιητική ερμηνεία. Βλ. Δελόπουλος Είναι από τα λίγα σταθερά σημεία δίπλα στη λιμνοθάλασσα, τα όρια της οποίας άλλαζαν λόγω των προσχώσεων. Η αρχ. λ. πάγος βράχος διασώζεται μάλλον στο τοπωνύμιο Paguria (Παγούρια), όνομα χωραφιού στο μούλκι της ΆΑ. 6 Είναι αξιοσημείωτο το ότι στο ιδίωμα ΆΑ διασώζεται το τοπωνύμιο αυτό σε αρσενικό γένος: ο Αυλώνας στον Αυλώνα, ενώ στην αλβανική είναι θηλυκού γένους (Vlonë / Vlorë). Για τη λ. αυτή βλ. Demiraj 2008: 149 κε. 7 Σημειώνουμε ότι και η τουρκική συμμετέχει στην αλληλουχία αυτή, δεδομένου ότι απέναντι από τον Αυλώνα υπάρχει το Καραμπουρούνι (< kara burun), το «Μαύρο Ακροτήρι», που χωρίζει το Ιόνιο από την Αδριατική. [ 896 ]

10 [ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΑΥΛΩΝΑ ] ισόγλωσσα με τα ελληνικά της απέναντι Κάτω Ιταλίας, των Επτανήσων και της Ηπείρου, αλλά και με τις απόμακρες εστίες ελληνοφωνίας της Κύπρου, της Θράκης και της Μ. Ασίας. Δεύτερο χαρακτηριστικό είναι η ενδιαφέρουσα λεξιλογική του διαστρωμάτωση και η συνύπαρξη λέξεων ελληνικής αρχής με δάνεια άλλων γλωσσών, αποτέλεσμα διαδοχικών επαφών των κατοίκων της ΆΑ με ξενόγλωσσους πληθυσμούς. Η διαχρονική του παρουσία επιβεβαιώνεται κι από τις λέξεις που δάνεισε στα γειτονικά ιδιώματα της αλβανικής. Αν θεωρήσουμε ότι στο γεωγραφικό αυτό σημείο η ελληνική διαθέτει βάθος χρόνου που αγγίζει την αρχαιότητα, θα πρέπει να ερευνήσουμε και να ερμηνεύσουμε πώς και πότε η συγκεκριμένη εστία ελληνοφωνίας απέκτησε χαρακτηριστικά βόρειου φωνηεντισμού. Οφείλεται αυτό σε μια μεταγενέστερη, κατά τα χρόνια πιθανόν της πρώιμης Τουρκοκρατίας, μαζική εγκατάσταση πληθυσμού που μιλούσε βόρειο ιδίωμα 8 ; Ή μήπως ήταν η ίδια η εσωτερική δυναμική του ιδιώματος που οδήγησε σε αυτή την εξέλιξη 9 ; Σημειώνουμε ότι οι ενδυμασίες των γυναικών της ΆΑ και η συνήθειά τους να κουβαλάνε αντικείμενα τοποθετώντας τα πάνω στο κεφάλι, προσιδιάζουν με αυτά της νησιωτικής Ελλάδας (Επτάνησα) και της Κάτω Ιταλίας. Η σύνθετη προβληματική που αναδύεται δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί παρά μόνο με μια διεπιστημονική προσέγγιση. Δείγμα κειμένου από το ιδίωμα ΆΑ Εγώ με λέγνε Θανασούλα Šτέτο. Είμαι ογδόντα εννιά. Τς πέντε τ Απριλιού σώνω τα ογδόνταννιά και μπαίνω τα νενήντα. Ου πατέρας μου γέρασε εκατόν δύο χορνών. Μονέ χωρς γναίκα. Τ απέθανε η γναίκα γλήγορα. Η γυναίκα τόκαμε δεκαέξ τέκνα. Εγώ έκαμα εφτά τέκνα. Κείνα τα χρόνια έκαναν πολλά τέκνα. [Γιατί;] Δεν ηξεράνε. Δεν τοjξεράνε. Χάλευε γιατρικό η μάνα μου, όπως ήλεγε ι πατέρας μου. Όπως μας-ού-λεγε. «Βρες λίγο ιλιάτš να μη κινήσω βαριά πλιά Λεγάν βαριά το έγκυος. Μες στον bατέρα μου έκατσα ίšαμ τα δεκαεννιά χορνών. Δεκαεννιά χορνών με πάντρεψε. Μούρθαν πορξενιές μακάρι, πο [αλλά] μούρθανε απ όξω το χωριό. Στου Ζβερέτš, με χαλευάνε ένας πρώτος απ το Ζβερέτšι Μ λέει εμένα, ταρνάξου λίγο, μωρ κοπέλα, μ λέει μένα υτός. Να σε ιδούμε λίγο. Ταράχτκα εγώ. Πού έν ι πατέρας, λέει. Είχαμ ένα αμπέλι στην Παναγιά. Μέγα αμπέλι. Τόχει ι Δήμος τώρα. Ικεί δούλευαμ. Δεν πήγε αλλούθε π τ αμπέλι μου. Δεν τσι βγάνω τς τšούπρες, ήλεγε ι πατέρας μου, χώρια απ το πράμα μου. Πήγαιναμ στο πράμα μας, μέρα-νύχτα εκεί. Στάρι έκανε, μίσιρ έκανε, καλαμπόκι το λέγμε εμείς, και žούσαμ καλά. Βιβλιογραφία Alexander, P.J A Chrisobull of the Emperor Andronicus II Palaeologus in favor of the See of Kanina in Albania, Byzantion XV ( ) Boston: Byzantine Institute. Αλμπανούδης, Π Το ιδίωμα της βόρειας Θράκης: Το Μικρό και Μεγάλο Μοναστήρι Α. Ρωμυλίας. Διδ. διατρ. Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Andriotis, N Lexikon der Archaismen in neugriechischen Dialekten. Wien: Verlag der ÖAW. Αραβαντινός, Π Χρονογραφία της Ηπείρου των τε όμορων ελληνικών και ιλλυρικών χωρών. Τ. Α, Β, εν Αθήναις: εκ του τυπογραφείου Σ. Κ. Βλαστού. Brown, Ch.G. & Joseph, B.D (forthcoming). Some Preliminary Observations on the Greek of Southern Albania, Tenth International Congress of Greek Linguistics, Komotini. Budziszewska, W Die Widerspiegelung der Kultur der Slaven in den slawischen Lehnwörtern in neugriechischen Dialekten, Linguistique Balkanique 3-4, Γιοχάλας, Τ Η αρβανιτιά στο Μοριά χρονικά πορείας. τ. A + Β. Αθήνα: Πατάκης. Demiraj, Sh Epiri, pellazgët, etruskët dhe shqiptarët. Tiranë: Infbotues. Δελόπουλος, Γ.Δ Η Άρτα και ορισμένα συγγενικά της τοπωνύμια. Α Συμπόσιο γλωσσολογίας του βορειοελλαδικού χώρου. Θεσσαλονίκη: ΙΜΧΑ, Κόντης Β (επιμ.) Ελληνισμός της Βορείου Ηπείρου και ελληνοαλβανικές σχέσεις. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον της «Εστίας». 8 Στο οθωμανικό κατάστιχο του 1583 με τα ονόματα των οικογενειαρχών της ΆΑ, σε μια τουλάχιστον περίπτωση, μαθαίνουμε ότι ο Vaso Lito κατάγεται από τη Maura (Λευκάδα). Demiraj 2008: 166. Στη Λευκάδα όμως, παρότι έχουμε βόρειο φωνηεντισμό, δεν γίνεται χρήση του αρσενικού άρθρου i. 9 Βλ. Brown & Joseph 2011 (υπό δημοσίευση), που αναφέρονται στο ενδεχόμενο αυτό, με βάση τα χωρογλωσσολογικά κριτήρια (norms of areal linguistics) του M. Bartoli. [ 897 ]

11 [ ΔΩΡΗΣ Κ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ ] Κουλίδας, Κ. (επιμ.) Τα τοπωνύμια των πανάρχαιων ελληνικών χωριών του νομού Αργυροκάστρου. Ιωάννινα: Σύνδεσμος συνταξιούχων ελληνοδασκάλων ελληνικής μειονότητας νομού Αργυροκάστρου. Κυριαζής, Δ. & Σπύρου, Α «Τα ελληνικά γλωσσικά ιδιώματα της Αλβανίας». Νεοελληνική Διαλεκτολογία VI. Αθήνα: ΚΕΝΔΙ Ακαδημίας Αθηνών (υπό έκδοση). Malingoudis, Ph Studien zu den slavischen Ortsnamen Griechenlands. 1. Slavische Flurnamen aus der messenischen Mani mit 7 Karten. Wiesbaden: Franz Steiner Verlag. Μπόγκας, Ε Τα γλωσσικά ιδιώματα της Ηπείρου (Βορείου, Κεντρικής και Νοτίου). Ιωάννινα: Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών. T. A - Β. Nushi, J Fjalë popullore nga Myzeqeja. Tiranë: Akademia e Shkencave. Orel, V Albanian Etymological Dictionary. Leiden-Boston-Köln: Brill. Παπαδοπούλου, Α Γραμματική των βορείων ιδιωμάτων της νέας ελληνικής γλώσσης. Αθήνα. Rohlfs, G Lexicon Graecanicum Italiae Inferioris. Tübingen: Max Niemeyer Verlag. Šmilauer, V Handbuch der slawischen Toponomastik. Praha: Československá Akademie Svane, G Slavische Lehnwörter im Albanischen. Aarhus: University Press. Tzitzilis, Chr «Zur Problematik der griechischen Lehnwörter im Albanischen». Zeitschrift für Balkanologie 33/2: Τζιτζιλής, Χρ «Τα αρχαία μακεδονικά στοιχεία στο ιδίωμα της ορεινής Πιερίας». Στο Μ. Θεοδωροπούλου (επιμ.) Θέρμη και Φως. Αφιερωματικός τόμος στη μνήμη του Α.-Φ. Χριστίδη. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Τζιτζιλής, Χρ. (υπό έκδοση). Νεοελληνικές διάλεκτοι. Εισαγωγή. Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ylli, Xh Das slavische Lehngut im Albanischen. 1.Teil: Lehnwörter. München: Verlag Otto Sagner. Vido, V. 2000). Helenizëm që nuk u shua. Narta e Vlorës Një essé në fushën e etnografisë. Athinë. Vido, V. 2009). Mbi origjinën e banorëve të Nartës. Vlorë: Europrint. [ 898 ]

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Συγγραφείς: Παναγιώτης Δεμέστιχας, Στέλλα Γκανέτσου Υπεύθυνη Παραγωγής: Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου.

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. ΕΛΠ 40 Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. Διαμόρφωση κεφαλαίων εργασίας: 1. Μουσική και χορός: απαραίτητα στοιχέια κουλτούρας 2. Βορειοελλαδικός χώρος και πληθυσιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Μειονοτικά σχολεία Θράκης: Δυσκολίες του μαθητικού κοινού στην εκμάθηση της Ελληνικής Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Τόσο στον Ειρηνικό, όσο και στην Αυστραλία και την Αμερική γηγενείς γλώσσες θεωρούνται οι γλώσσες των λεγόμενων «ιθαγενών»,

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα 13 Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Δ1-Κ.Γ.Λ: Αγορές στο περίπτερο, στο κατάστημα ψιλικών. Δ2-Κ.Γ.Λ : Στον φούρνο Δ3-Κ.Π.Λ : Στο περίπτερο Στον φούρνο. Δ5-Π.Π.Λ: παιχνίδι Λεξιλόγιο :

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 008-009 Σχ. Μονάδα: ο Γενικό Λύκειο ιαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Διδάσκουσα Καθηγήτρια: Γιακουμάτου Μαρία-Θηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009

ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2008-2009 Μάθημα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Επίπεδο: 1 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο 2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ Konstantinos Thodis by Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a 1. - o - ( ο ) ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο Средний / прилагательное το βιβλίο το νέο περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο 1 Δ1 Ελληνικό αλφάβητο Γραφή-προφοράτονισμός Δ2 Ανάγνωση ασκήσεις γραφής. Δ3 Απλοί χαιρετισμοί. 2 Δ1 Εμπέδωση της γραφής της ανάγνωσης. Ορθογραφία απλών

Διαβάστε περισσότερα

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος 1. ΘΕΜΑ Το οριστικό άρθρο 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Θα µιλήσει ο Χασάν. Μ αρέσει η µουσική. Αγαπάει τη ζωή. Σπρώξε την πόρτα. Το 2003 τελείωσε το λύκειο. Το Μάη είχαµε ωραίο καιρό. Ήρθε µε το λεωφορείο. Ήρθε το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 21 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ Λέγεται το αίτιο που εντοπίζεται σε εξωτερικές καταστάσεις, όχι σε ψυχικές συγκινήσεις και συναισθήματα. Εκφράζεται: α.

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις

Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις Πρόγραμμα: Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων 2005-2007 Δράση: Γραμματική και Διδασκαλία Εργο: Γλωσσικές Ασκήσεις Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις Επιστημονικός υπεύθυνος - επιμέλεια: Σ. Α. Μοσχονάς Συντακτική

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΓΙΑ ΑΝΕΡΓΟΥΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό.

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ - ΕΥΘΥΣ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ Β Ερωτηματικές προτάσεις Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. Με

Διαβάστε περισσότερα

για ξένους υ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463

για ξένους υ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463 για ξένους υ πέδο ι π ε υ ο σ μέ θειας ά μ ο ν η λ ελ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463 1980_011KP_COVERBAZTELIKO.indd 1 09/09/2011 1:17 μ.μ. Περιεχόμενα Πρόλογος σ. 11 Εισαγωγή σ. 13 Kοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνολογία και επικοινωνία

Tεχνολογία και επικοινωνία 2ST TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 7:39 μ.μ. Page 1 Tεχνολογία και επικοινωνία Στον παρακάτω πίνακα υπάρχουν πολλά προϊόντα της σύγχρονης τεχνολογίας. Μπορείς να τα βάλεις στην κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Είναι προφανές ότι οι Τυπολογικές συγκρίσεις και η μελέτη της διαφορετικότητας των γλωσσών δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Από το εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου Ενότητα 12 Α. Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Β ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ. Αρσενικά και θηλυκά σε ως και ουδέτερα σε ων. Α. ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

Β ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ. Αρσενικά και θηλυκά σε ως και ουδέτερα σε ων. Α. ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ Β ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ Περιλαμβάνει τις εξής κατηγορίες: ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ ΑΤΤΙΚΟΚΛΙΤΑ Αρσενικά και θηλυκά σε ος και ουδέτερα σε ον. Αρσενικά και θηλυκά σε ους και ουδέτερα σε ουν. Αρσενικά και θηλυκά σε ως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή: Γλωσσική ανάπτυξη και διδασκαλία Τι είναι γλωσσική ανάπτυξη: τι μαθαίνει το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου.

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Από δώ η οικογένειά μου A ΜΕΡΟΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ 1 ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου. Καλημέρα σας. Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: E3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Σλαβικών Λαών

Ιστορία Σλαβικών Λαών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η :Μαυροβούνιο Αγγελική Δεληκάρη Λέκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos.weebly.com Page 1

www.synodoiporos.weebly.com Page 1 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΙ ΦΩΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΖΥΓΙΕΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ Κατάληξη -ω : τρέχω, φροντίζω, αμείβω, τιμώ Κάποια ρήματα έχουν μόνο ενεργητική φωνή : κρυώνω, τρέχω ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ Κατάληξη -μαι : αμείβομαι,

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Σημερινή χρήση της Κρητικής διαλέκτου Ø Ø στην Κρήτη από ελληνόφωνους μουσουλμανικούς πληθυσμούς: Τουρκία:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας για τη Γλώσσα

Φύλλα εργασίας για τη Γλώσσα ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΑΡΚΟΥ Φύλλα εργασίας για τη Γλώσσα Δ Δημοτικού ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Τα εκπαιδευτικά μου βιβλία / Δημοτικό / Γλώσσα Γιάννης Ζαχαρόπουλος Κωνσταντίνα Μάρκου, Φύλλα εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet*

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet* Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα Henri Tonnet* Παρ ότι η νέα ελληνική γλώσσα είναι κλιτική, η σειρά των λέξεων σ αυτή δεν είναι εντελώς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Το σεμινάριο στοχεύει στην εξέταση βασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 07 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΑ1ΔΑ 1. «Εφτά τραγούδια θα σου πω» Στίχου Μ. Κακογιάννης Μουσική: Μ. Χατζιδάκις Τραγούδι: Αναστασία Παιχνίδια - Διασκέδαση

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολέμαρχους

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

«Τι να λέω Τι να λέω»

«Τι να λέω Τι να λέω» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #37 «Τι να λέω Τι να λέω» (Σκουτάρος Μυτιλήνης) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #37 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ. 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων

ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ. 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων ΑΤΥΠΑ ΤΕΣΤ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1. ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1.1. Ικανότητα διάκρισης της ομοιότητας ή διαφοράς μεταξύ προφορικών λέξεων 1.1.1. Ικανότητα επισήμανσης της ομοιότητας στη συλλαβή. 1. γάλα

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήρια «Ο Απόστολος Παύλος» Γ υ μ ν ά σ ι ο Π ρ ό γ ρ α μ μ α Υ π ο τ ρ ο φ ι ώ ν

Εκπαιδευτήρια «Ο Απόστολος Παύλος» Γ υ μ ν ά σ ι ο Π ρ ό γ ρ α μ μ α Υ π ο τ ρ ο φ ι ώ ν Εκπαιδευτήρια «Ο Απόστολος Παύλος» Γ υ μ ν ά σ ι ο Π ρ ό γ ρ α μ μ α Υ π ο τ ρ ο φ ι ώ ν Π υ λ α ί α, 18 Μ α ΐ ο υ 2 0 1 3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Επώνυμο: Όνομα: Πατρώνυμο: Σχολείο στο οποίο φοιτώ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Το γερουνδιακό είναι ρηματικό επίθετο παθητικής διάθεσης (διαθέτουν, δηλαδή, όλα τα ρήματα στην παθητική φωνή καθώς και τα αποθετικά

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τις Γλωσσικές Ασκήσεις

Οδηγίες για τις Γλωσσικές Ασκήσεις Πρόγραµµα: Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων 2002-2004 ράση: Γραµµατική και ιδασκαλία Έργο: Γλωσσικές Ασκήσεις Οδηγίες για τις Γλωσσικές Ασκήσεις Επιστηµονικός υπεύθυνος - επιµέλεια: Σ. Α. Μοσχονάς Συντακτική

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

1.Εισαγωγικά : Σχετικά µε τα Ελληνικά της Ζακύνθου

1.Εισαγωγικά : Σχετικά µε τα Ελληνικά της Ζακύνθου 2 Στη Ζάκυνθο την πατρίδα µου, µιλιούνται αρκετά ιδιώµατα της τοπικής γλώσσας. ηλαδή διαφέρει το ηχόχρωµα και η προφορά ανάλογα µε την τοποθεσία. Κλασσικοί µας συγγραφείς και ποιητές (Ξενόπουλος, Ρώµας

Διαβάστε περισσότερα

Ejercicios de Gramática

Ejercicios de Gramática 1. Γραψτε το σωστό άρθρο Παιδί Φοιτητής Ελλάδα Έλληνας Μαδρίτη Λολούδι Αναπτήρας Παλτό Νερό Άνθρωπος Βιβλίο Γυναίκα Άντρας Σχολείο Βιβλιοθήκη Μάθημα Λέξη Γλώσσα Σπίτι Λογαριασμός Λόγος Κόρη Ήλιος Παραλία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝO 24 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Μετά από ρήματα που δηλώνουν ψυχικό πάθος, π.χ. gaudeo, queror, indignor κ.ά., ακολουθούν ουσιαστικές αιτιολογικές

Διαβάστε περισσότερα