ΧΑΜΗΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙ ΟΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΑΜΗΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙ ΟΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΣΗΣ"

Transcript

1 Χαµηλή Σχολική Επίδοση ΧΑΜΗΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙ ΟΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΣΗΣ Συγκριτική µελέτη ανάµεσα σε γηγενείς µαθητές και αντίστοιχους µαθητές γλωσσικών µειονοτήτων που φοιτούν σε δηµοτικά σχολεία της Κύπρου Αριστούλα Αλεξάνδρου Εκπαιδευτικός, ιευθύνουσα Ειδικού Σχολείου, (Master in Special Education) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα ερευνητική µελέτη θα διαπραγµατευτεί το θέµα της σχολικής επίδοσης και των προβληµάτων µάθησης που παρουσιάζουν µαθητές δηµοτικού σχολείου. Συγκεκριµένα, αφού πρώτα γίνει µια ξεχωριστή θεωρητική ανασκόπηση για τα χαρακτηριστικά της µάθησης, της σχολικής επίδοσης, τα προβλήµατα µάθησης και τους παράγοντες που τα επηρεάζουν, στη συνέχεια θα γίνει προσπάθεια για σύγκριση και αλληλοσυσχέτιση όλων αυτών των παραγόντων. Απώτερος στόχος αυτής της διαδικασίας είναι να αναδειχθεί η σχέση των προβληµάτων µάθησης και της χαµηλής σχολικής επίδοσης µε το ευρύτερο σχολικό πλαίσιο. Μέσα στα πλαίσια της προσέγγισης των προβληµάτων µάθησης, θα εξεταστεί και ο ρόλος της προέλευσης των µαθητών και συγκεκριµένα της γλωσσικής τους προέλευσης, ως ιδιαίτερος παράγοντας εµφάνισης τέτοιων προβληµάτων. Τέλος, θα παρουσιαστούν τα ευρήµατα έρευνας που έγινε µε στόχο τη συγκριτική µελέτη του τρόπου που αξιολογούνται, µέσα στο σχολικό πλαίσιο, τα προβλήµατα µάθησης και χαµηλής σχολικής επίδοσης που παρουσιάζουν γηγενείς µαθητές και αντίστοιχοι µαθητές που προέρχονται από γλωσσική µειονότητα και φοιτούν σε δηµοτικά σχολεία της Κύπρου. Εισαγωγή Με το ξεκίνηµα του σχολείου τα µικρά παιδιά οδηγούνται σε µια καινούργια πραγµατικότητα. Αναγκάζονται να αντιµετωπίσουν τον αποχωρισµό από την ασφάλεια του οικογενειακού τους περιβάλλοντος και να κοινωνικοποιηθούν στο σχολικό περιβάλλον και στην τάξη. Ταυτόχρονα πρέπει να αντιµετωπίσουν τα άλλα παιδιά και να ανταγωνιστούν µεταξύ τους, να αποδείξουν ότι µπορούν να µάθουν και να γίνουν καλοί µαθητές και γενικά να σταθούν στο ύψος των προσδοκιών των γονιών και των δασκάλων τους. Μερικά απ αυτά τα παιδιά όµως, «ενώ δεν παρουσιάζουν εµφανή νοητικά, συναισθηµατικά ή άλλα προβλήµατα στην ανάπτυξη, εντούτοις δεν είναι σε θέση να επωφεληθούν από την τυπική διδασκαλία, µε αποτέλεσµα να δυσκολεύονται σε µαθησιακά και γνωστικά επιτεύγµατα και να οδηγούνται σε σχολική υποεπίδοση ή και αποτυχία» (Τζουριάδου, 2004, σ. 13). Η δηµοσία δωρεάν παιδεία σήµερα για µερικά παιδιά αποτελεί κοινωνική αδικία, λόγω της απρόσωπης και άνισης αντιµετώπισής τους. Το πιο ήπιο είναι να χαρακτηριστεί άδικο το εκπαιδευτικό σύστηµα που αναγκάζει όλους ανεξαιρέτως τους µαθητές, έστω 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 679

2 Α. Αλεξάνδρου κι αν έχουν διαφορετικές σχολικές επιδόσεις, να µαθαίνουν µέσα στο ίδιο σχολικό πλαίσιο. Νοουµένου ότι η αφετηρία των παιδιών της σχολικής ηλικίας δεν είναι οµοιόµορφη, στην πράξη η ιδέα του «ίσου σχολείου για όλα τα παιδιά» µετατρέπεται σε «ίσο σχολείο για άνισα παιδιά». Η σχολική αποτυχία, η οποία κατά καιρούς έχει απασχολήσει µελετητές από διαφορετικές επιστήµες, είναι ένα πρόβληµα µε πολλές παραµέτρους, το οποίο έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις στη σύγχρονη κοινωνία (Κοντοπούλου, 2004). Σύµφωνα µε µελέτες, ένα µεγάλο ποσοστό παιδιών θα παρουσιάσει από την πρώτη τάξη του δηµοτικού σχολείου δυσκολίες και θα βρεθεί αντιµέτωπο µε τη σχολική αποτυχία. ιεθνείς στατιστικές αναφέρουν ότι ποσοστό 20-30% των παιδιών, εµφανίζουν σχολικές δυσκολίες (Μαρκοβίτης, Τζουριάδου, 1991). Μάθηση-Σχολική επίδοση-παράγοντες που επηρεάζουν τα προβλήµατα σχολικής επίδοσης Για κάποιους η µάθηση είναι ένα άθροισµα γνώσεων, ενώ για άλλους είναι µια διαδικασία ανάπτυξης νέων ικανοτήτων, οι οποίες είναι το αποτέλεσµα της αναδιαµόρφωσης µιας προηγούµενης κατάστασης. Ο ορισµός που συµβιβάζει αυτές τις δύο απόψεις, είναι εκείνος που ορίζει τη µάθηση ως τη σκόπιµη, σχετικά µόνιµη αλλαγή της συµπεριφοράς του ατόµου, η οποία είναι αποτέλεσµα εµπειρίας και πράξης που οδηγεί στην απόκτηση της γνώσης (Τζουριάδου, 2004). Παρόλο που η µάθηση «σε πολλές περιπτώσεις ταυτίζεται µονοσήµαντα µε τη νοητική λειτουργία ή κρίνεται από το µαθησιακό αποτέλεσµα» (Κοντοπούλου, 2004, σ.27), η πραγµατικότητα είναι ότι πρόκειται για µια λειτουργία στην οποία δεν εµπλέκονται µόνο οι νοητικές ικανότητες του παιδιού, αλλά και όλοι οι άλλοι παράγοντες µέσα στους οποίους αυτό κινείται, εξελίσσεται και καλείται να λειτουργήσει. Γενικά µπορούµε να πούµε ότι η µάθηση είναι µια σύνθετη λειτουργία, η διαδικασία και τα προβλήµατα της οποίας επηρεάζονται από διάφορους βιολογικούς, κοινωνικοπολιτισµικούς, συναισθηµατικούς και άλλους παράγοντες. Αυτοί οι παράγοντες έχουν σχέση µε: το παιδί: γνωστικές ικανότητες, προηγούµενες γνώσεις και εµπειρίες, το σχολείο: εκπαιδευτικό σύστηµα, εκπαιδευτικοί, σχολικό πρόγραµµα, µέθοδοι διδασκαλίας, διδακτικό υλικό, το περιβάλλον του παιδιού: επάγγελµα, εισόδηµα, κοινωνική θέση και µορφωτικό επίπεδο των γονιών (Χρηστάκης, 2002). Η µόρφωση η οποία, σύµφωνα µε το λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, κρίνεται από το επίπεδο µάθησης ή διαφορετικά από το επίπεδο κατοχής γνώσεων (Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, 1998), αποτελεί κυρίαρχη αξία σε πολλές κοινωνίες. Εµφανίζεται ως συνώνυµη µε την επαγγελµατική ανέλιξη και την κοινωνική αναγνώριση, γι αυτό και ταυτίζεται µε την προσωπική πρόοδο του καθενός. Βασική προϋπόθεση για την εξασφάλιση αυτού του είδους της επιτυχίας είναι η φοίτηση σε κάποια ανώτερη σχολή, που θα παρέχει στο άτοµο τα απαραίτητα εφόδια για την επαγγελµατική του σταδιοδροµία. Για να µπορέσει όµως ένας µαθητής να φοιτήσει σε 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 680

3 Χαµηλή Σχολική Επίδοση τέτοιες σχολές πρέπει απαραίτητα να παρουσιάσει ψηλή σχολική επίδοση, να εξασφαλίσει δηλαδή ψηλή βαθµολογία. Αυτή η συνάρτηση εξηγεί τη γενικότερη στάση που έχει η κοινωνία απέναντι στη σχολική επίδοση. Η ψηλή σχολική επίδοση προσφέρει στο µαθητή µεγαλύτερη εκτίµηση και αναγνώριση από γονείς, δασκάλους και συµµαθητές. Αντίθετα, η χαµηλή σχολική επίδοση προδιαθέτει δυσµενώς τους υπόλοιπους απέναντί του. Ένας µεγάλος αριθµός παιδιών εκδηλώνουν µέτρια ή χαµηλή επίδοση στη µάθηση λόγω του ότι παρουσιάζουν προβλήµατα που έχουν σχέση µε ελαφρά νοητική καθυστέρηση ή οριακή νοηµοσύνη, µε ειδική αναπτυξιακή διαταραχή, µε ψυχοκοινωνικά προβλήµατα ή και κανένα από τους πιο πάνω λόγους (Μαρκοβίτης, Τζουριάδου, 1991). Η έρευνα έχει δείξει ότι µια σειρά από παράγοντες που έχουν σχέση µε ατοµικά γνωστικά χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες του περιβάλλοντος του κάθε παιδιού, είναι δυνατόν να αναδειχθούν σε πηγές χαµηλής επίδοσης (Αγαλιώτης, 2000). Η ψυχολογική έρευνα δείχνει ότι υπάρχει συνάφεια µεταξύ του χαµηλού δείκτη νοηµοσύνης και της χαµηλής επίδοσης. Αυτό όµως δεν αποτελεί τη µόνη αιτιολόγηση των προβληµάτων στη σχολική επίδοση. Παιδιά µε χαµηλές νοητικές δυνατότητες, των οποίων η µαθησιακή προσπάθεια δεν τυγχάνει οποιασδήποτε στήριξης, είναι αναµενόµενο να αδυνατούν να ανταποκριθούν στο ψηλό επίπεδο µαθησιακών ικανοτήτων που ζητά σήµερα το γνωσιοκεντρικό σχολείο (Τζουριάδου, 2004). Νοουµένου ότι το σχολικό µήνυµα εκπέµπεται µε τον ίδιο τρόπο προς όλους τους µαθητές, οι διαφορετικές σχολικές επιδόσεις µας φέρνουν αντιµέτωπους µε την πραγµατικότητα της άµεσης σχέσης της σχολικής αποτυχίας µε το οικογενειακό περιβάλλον του παιδιού και το σχολείο. Παράγοντες όπως είναι η εκπαιδευτική πολιτική της χώρας, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού και τα χαρακτηριστικά του κοινωνικού χώρου στον οποίο ανήκει το παιδί και το σχολείο, επηρεάζουν τη σχολική επίδοση (Κοντοπούλου, 2004). Προβλήµατα µάθησης και παράγοντες που τα επηρεάζουν Τα προβλήµατα στη µάθηση γίνονται εµφανή κυρίως µε την είσοδο του παιδιού στο σχολείο. Μπορεί όµως να ανιχνευτούν και από την έναρξη της φοίτησης στο νηπιαγωγείο ή να εντοπιστούν ενδείξεις γι αυτά πολύ πιο νωρίς, από τους ίδιους τους γονείς του παιδιού. Μπορεί να είναι περιστασιακά προβλήµατα και να εκδηλώνονται µόνο σε ορισµένα µαθήµατα. Κατά κανόνα όµως οδηγούν σε σχολική υποεπίδοση, µε ακραία κατάληξη τη σχολική αποτυχία. Προκαλούνται από διάφορες αιτίες ή συνδυασµό αιτιών, οι οποίες αρκετές φορές αλληλο-επικαλύπτονται. Μερικοί µαθητές, επειδή παρουσιάζουν µεγαλύτερη δυσκολία στη µάθηση από την πλειονότητα των παιδιών της ηλικίας τους (Αναγνωστοπούλου, 2004), δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν το πρόγραµµα της τάξης τους, µε τις ανάλογες αρνητικές επιπτώσεις προς το σχολείο, το οικογενειακό τους περιβάλλον και τη γενικότερη ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη. Όταν τα προβλήµατα µάθησης παίρνουν τόσο σοβαρές 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 681

4 Α. Αλεξάνδρου διαστάσεις, τότε µπορούν να χαρακτηρισθούν ως σχολικές δυσκολίες. «Υπολογίζεται ότι το ένα τρίτο των παιδιών της προσχολικής ηλικίας βρίσκεται σε επικινδυνότητα για προβλήµατα µάθησης και σχολικής αποτυχίας» (Τζουριάδου, 2004, σ.15), εξαιτίας περιβαλλοντικών-κοινωνικών, βιολογικών ή κληρονοµικών παραγόντων (Zervigon, Hakes, στο Lerner, Lowenthal, Egan, 1995). Προβλήµατα σχολικής µάθησης µπορεί να παρουσιάσουν παιδιά τα οποία βρίσκονται σε επικινδυνότητα για σχολική υποεπίδοση ή αποτυχία και παιδιά µε αναγνωρισµένες ανεπάρκειες. Μερικά παιδιά εκδηλώνουν κάποιες πρώιµες ενδείξεις για προβλήµατα µάθησης (Lerner, Lowenthal, Egan, 1995). Αυτά τα παιδιά έχουν ανάγκη ειδικών ρυθµίσεων και προσαρµογών στο σχολικό και οικογενειακό τους περιβάλλον, προκειµένου να αναγνωριστεί έγκαιρα και να αντιµετωπιστεί κατάλληλα το πρόβληµά τους. Υπάρχουν επίσης παιδιά τα οποία έχουν διαπιστωµένες ανεπάρκειες που αφορούν στη σωµατική, συναισθηµατική, νοητική και γλωσσική τους ανάπτυξη και δικαιούνται την παροχή ειδικής αγωγής. Η σχολική αποτυχία συνδέεται µε πολλούς ενδογενείς ή εξωγενείς παράγοντες. Ως ενδογενείς παράγοντες χαρακτηρίζονται αυτοί που έχουν σχέση µε τη νοηµοσύνη ή την αισθητηριακή, συναισθηµατική και µαθησιακή κατάσταση του µαθητή. Ως εξωγενείς χαρακτηρίζονται οι παράγοντες που έχουν σχέση µε τις ευκαιρίες µάθησης, την οικονοµική κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης, µε τις πολιτισµικές και σχολικές συνθήκες που βιώνει ο µαθητής (Παντελιάδου, 1994). Ανίχνευση και αξιολόγηση προβληµάτων µάθησης-χαµηλής σχολικής επίδοσης Η διάγνωσή των προβληµάτων µάθησης αρχικά γίνεται άτυπα, µέσα από τη διαπίστωση ότι το παιδί παρουσιάζει σηµαντική καθυστέρηση στην ανάπτυξη των ψυχοκινητικών του ικανοτήτων. Για να µπορούµε όµως να µιλήσουµε µε σαφήνεια και σιγουριά για την παρουσία τους, θα πρέπει να δοθεί τυπική διάγνωση από εξειδικευµένα ιδιωτικά ή δηµόσια κέντρα διάγνωσης ή ιατροπαιδαγωγικά κέντρα, µε τη χρήση κατάλληλων σταθµισµένων κριτηρίων αξιολόγησης. Τα παιδιά που παρουσιάζουν προβλήµατα µάθησης διαφέρουν σηµαντικά µεταξύ τους, τόσο ως προς την αιτιολόγηση όσο και ως προς τα γνωρίσµατα, γι αυτό και πρέπει να αξιολογούνται και να αντιµετωπίζονται πάνω σε ατοµική βάση. Σε καµία περίπτωση δε θα πρέπει µοναδικό κριτήριο αξιολόγησης των προβληµάτων µάθησης να είναι η σχολική επίδοση, η οποία επηρεάζεται και από εξωγενείς παράγοντες. Σε µια τέτοια περίπτωση η αξιολόγηση είναι µονοµερής και όχι µόνο δεν δίνει την πραγµατική εικόνα για τη µαθησιακή κατάσταση του παιδιού, αλλά ενδεχοµένως να οδηγεί και σε λανθασµένα συµπεράσµατα (Τζουριάδου, 2004). Η κλινική µελέτη δείχνει ότι οι διαταραχές στη µάθηση δεν αποδίδονται µόνο σε ένα παράγοντα. Γι αυτό, στην αξιολόγηση των προβληµάτων που παρουσιάζουν τα παιδιά στο σχολείο, πρέπει να λαµβάνονται υπόψη όλοι οι παράγοντες που επηρεάζουν το παιδί (Κοντοπούλου, 2004). 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 682

5 Χαµηλή Σχολική Επίδοση Το δύσκολο έργο της αξιολόγησης του µαθησιακού επιπέδου των µαθητών δυστυχώς δεν µπορεί να γίνεται αµερόληπτα, χωρίς να επηρεάζεται από τις προσωπικές αντιλήψεις και αξίες που κουβαλά ο κάθε εκπαιδευτικός (De Vecchi, 2003). Μία από αυτές τις αντιλήψεις είναι ότι η χαµηλή σχολική επίδοση οφείλεται σε προβλήµατα που αφορούν στο ίδιο το παιδί. Σαν τέτοιο πρόβληµα αντιµετωπίζεται και η διγλωσσία, η οποία αντιµετωπίζεται από τους εκπαιδευτικούς ως αιτία χαµηλής σχολικής επίδοσης. Αυτή η αντίληψη µας οδηγεί στη σηµερινή πραγµατικότητα, που στη διαδικασία της αξιολόγησης της επίδοσης των µαθητών δεν λογαριάζονται όλοι οι παράγοντες που την επηρεάζουν. Γενικά θεωρείται ότι «οι σχολικές δυσκολίες συνδέονται κυρίως µε τα χαρακτηριστικά του µαθητή και του οικογενειακού του περιβάλλοντος» (Μπάρµπας, 2002, σ. 5), γι αυτό και οι πολυπολιτισµικές διαφορές των µαθητών χαρακτηρίζονται ως σχολικές δυσκολίες και αξιολογούνται ανάλογα (Τζουριάδου κ.ά., 2000). Παιδιά γλωσσικών µειονοτήτων Η ανάπτυξη του λόγου καθορίζει τη γενικότερη γνωστική ανάπτυξη του παιδιού, γι αυτό και τυχόν δυσκολίες στον λόγο επηρεάζουν την επίδοση του παιδιού σε όλους τους τοµείς της µάθησης. Ένα παιδί που παρουσιάζει διαταραχές λόγου στη µητρική του γλώσσα, σίγουρα θα παρουσιάσει διαταραχές και στη δεύτερη γλώσσα που θα αναγκαστεί να αναπτύξει σ ένα διαφορετικό κοινωνικό πλαίσιο. Στην περίπτωση συνύπαρξης διαταραχών λόγου και διγλωσσίας, τότε είναι πολύ πιο σίγουρη η εµφάνιση προβληµάτων στη µάθηση. Τι γίνεται όµως όταν δεν υπάρχει διαταραχή του λόγου στη µητρική γλώσσα του παιδιού; Αποτελεί η διγλωσσία έναν επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα για την παιδική ανάπτυξη ο οποίος εξελικτικά οδηγεί στη σχολική αποτυχία; (Τριάρχη-Herrmann, 2001) Το να γίνει ένα παιδί δίγλωσσο απαιτεί επιπλέον γνωστική προσπάθεια (Lambert, 1990). Ο εξαναγκασµός ενός αξιοσηµείωτου αριθµού παιδιών να µεγαλώσουν και να εκπαιδευτούν κατακτώντας παράλληλα δύο διαφορετικά αλφάβητα, αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για τη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών που προέρχονται από κάποια γλωσσική µειονότητα (Τριάρχη-Herrmann, 1999). Είναι φανερός ο κίνδυνος περιθωριοποίησης αυτής της οµάδας παιδιών, τα οποία ουσιαστικά παρουσιάζουν προβλήµατα µάθησης λόγω του ότι οι γλωσσικές και πολιτισµικές τους διαφορές δυσχεραίνουν τη σχολική µάθηση. Η ένταξη τους σε νέο σχολικό πλαίσιο, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, τον πρώτο καιρό τους οδηγεί σ' έναν αποκλεισµό από την τρέχουσα σχολική και κοινωνική πραγµατικότητα. Το σχολείο γι αυτά λειτουργεί µονοπολιτισµικά και µονογλωσσικά, υποβάλλοντας τα σε µια εκπαιδευτική διαδικασία που τα οδηγεί στο συµπέρασµα ότι δεν κάνουν για «τα γράµµατα». Η Τριάρχη-Herrmann (2001) υποστηρίζει ότι η διγλωσσία θα πρέπει να έχει πολλαπλασιαστικό ρόλο όσον αφορά στην παρουσία των οποιονδήποτε προβληµάτων µάθησης. Σύµφωνα µε τον Καναδό γλωσσολόγο Cummins (1984), στην περίπτωση που παρατηρείται υποεπίδοση δίγλωσσων µαθητών, αυτή µπορεί να αποδοθεί σε παράγοντες όπως είναι η µη εξοικείωση των παιδιών µε τη γλώσσα που χρησιµοποιείται στο σχολείο, η γλωσσική και πολιτισµική διαφορά ανάµεσα στο σπίτι 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 683

6 Α. Αλεξάνδρου των παιδιών και στο σχολείο, η κατώτερη ποιότητα εκπαίδευσης που δέχονται αυτά τα παιδιά και το κοινωνικοοικονοµικό επίπεδο των οικογενειών τους. Ερευνητική υπόθεση - στόχοι της έρευνας Σύµφωνα µε την ερευνητική υπόθεση: «οι Κύπριοι δάσκαλοι αξιολογούν µε διαφορετικά κριτήρια τη σχολική επίδοση και τα προβλήµατα µάθησης των παιδιών που προέρχονται από γλωσσικές µειονότητες και φοιτούν στο δηµοτικό σχολείο». Βασικός στόχος της έρευνας είναι να διαφανεί κατά πόσο οι Κύπριοι δάσκαλοι αξιολογούν µε τον ίδιο τρόπο Κύπριους µαθητές και µαθητές γλωσσικών µειονοτήτων. Προκειµένου να ελεγχθεί αυτό, θα εξεταστεί ο βαθµός σύγκλισης ή απόκλισης που παρουσιάζει η αξιολόγηση των παιδιών από τους ίδιους τους δασκάλους τους, µε την αξιολόγηση των παιδιών από την ίδια την ερευνήτρια. Τέλος θα συγκριθεί αυτός ο βαθµός για να διαφανεί κατά πόσο διαφέρει ανάµεσα στις δυο οµάδες παιδιών που συµµετείχαν στην έρευνα. Μεθοδολογία-επιλογή του δείγµατος Για τον έλεγχο της υπόθεσης πραγµατοποιήθηκε έρευνα σε 11 τυχαία δηµοτικά σχολεία, τα οποία βρίσκονται σε δήµους και κοινότητες των εκπαιδευτικών επαρχιών Λάρνακας και Ελεύθερης Αµµοχώστου της Κύπρου. Η έρευνα άρχισε τον Οκτώβριο του 2004 και ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του Η επιλογή του δείγµατος έγινε από την Ε τάξη του δηµοτικού σχολείου, επειδή θεωρείται ότι αυτή είναι η τάξη στην οποία σταθεροποιούνται οι επιδόσεις και οι δυσκολίες των µαθητών (Μαρκοβίτης, Τζουριάδου, 1991). Το δείγµα της έρευνας αποτέλεσαν 40 µαθητές οι οποίοι, σύµφωνα µε την κρίση των δασκάλων τους, παρουσίαζαν χαµηλή σχολική επίδοση. Το δείγµα χωρίστηκε σε δύο οµάδες των 20 παιδιών. Η Α οµάδα, η οποία αποτέλεσε την οµάδα σύγκρισης, περιλάµβανε 20 γηγενή παιδιά: προέρχονταν από την Κύπρο και η µητρική τους γλώσσα ήταν η ελληνική. Η Β οµάδα, η οποία αποτέλεσε την ερευνητική οµάδα, περιλάµβανε επίσης 20 παιδιά, τα οποία προέρχονταν από γλωσσική µειονότητα: παιδιά αλλοδαπών ή παλιννοστούντων, η µητρική τους γλώσσα δεν ήταν η ελληνική αλλά τουλάχιστον τα τελευταία 3 χρόνια διέµεναν στην Κύπρο. Ευρήµατα Με βάση τα αποτελέσµατα της εφαρµογής του Ανιχνευτικού Κριτηρίου Μαθησιακών υσκολιών LDDI, το οποίο συµπληρώθηκε από τους δασκάλους των παιδιών, το δείγµα µπορεί να χωριστεί σε τρεις κατηγορίες µαθησιακού προφίλ: 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 684

7 Χαµηλή Σχολική Επίδοση 1. ενδεικτικό απουσίας µαθησιακών δυσκολιών: 35% από την οµάδα Α (γηγενείς µαθητές) και 25 % από την οµάδα Β (παιδιά από γλωσσική µειονότητα), 2. ενδεικτικό παρουσίας µαθησιακών δυσκολιών: 40% από την οµάδα Α και 65% από την οµάδα Β, 3. ενδεικτικό πιθανής παρουσίας σχολικών δυσκολιών, οι οποίες οφείλονται αναλόγως σε ενδογενείς ή εξωγενείς παράγοντες: 25% από την οµάδα Α και 10% από την οµάδα Β. Στη συνέχεια, µε την εφαρµογή από την ερευνήτρια του τεστ µαθησιακών ικανοτήτων DTLA-4, διαπιστώθηκε ότι οι µαθητές της έρευνας δεν αποτελούσαν µια οµοιογενή οµάδα, αλλά υπήρχαν ευδιάκριτα χαρακτηριστικά που τους διαφοροποιούσαν. Με βάση τον µέσο όρο της βαθµολογίας πηλίκων (Quotients Score) όλων των υποδοκιµασιών του τεστ, το δείγµα κατατάσσεται στις ακόλουθες κατηγορίες: 1. στους µαθητές που παρουσιάζουν χαµηλή ή πολύ χαµηλή επίδοση (20% από την οµάδα Α και 50% από την οµάδα Β), 2. στους µαθητές που παρουσιάζουν οριακή επίδοση (70% από την οµάδα Α και 35% από την οµάδα Β), 3. στους µαθητές που παρουσιάζουν φυσιολογική επίδοση (10% από την οµάδα Α και 15% από την οµάδα Β). Συγκρίνοντας τα αποτελέσµατα του κριτηρίου LDDI µε αυτά του τεστ DTLA-4 είναι εµφανές ότι υπάρχει ασυµφωνία µεταξύ τους. Επί του συνόλου του δείγµατος µόνο το 60% των αποτελεσµάτων, ενώ το υπόλοιπο 40% αποκλίνουν. Αυτό αποτελεί ένδειξη της γενικότερης στάσης των δασκάλων απέναντι στα παιδιά που αντιµετωπίζουν προβλήµατα στη µάθηση. Είναι παραδεκτό ότι οι δάσκαλοι της γενικής εκπαίδευσης κρατούν µια αρνητική στάση απέναντι στη χαµηλή σχολική επίδοση. Σε σχετική έρευνα του Pougach (1985), ένα ποσοστό 27% των δασκάλων διώχνουν από την τάξη τους µαθητές µε χαµηλές επιδόσεις, το 54% ζητούν την επέµβαση ειδικού δασκάλου για να αποφύγουν οι ίδιοι τις ευθύνες απέναντι σ αυτούς τους µαθητές και µόνο το 19% ζητούν βοήθεια για να προγραµµατίσουν σωστά τη διδασκαλία τους, ώστε να επωφεληθούν και αυτά τα παιδιά από τη µαθησιακή διαδικασία (Τζουριάδου, Μπάρµπας, 2004). Η ξεχωριστή σύγκριση για κάθε οµάδα των αποτελεσµάτων του LDDI µε αυτά του DTLA-4, ξεκαθαρίζει περισσότερο την κατάσταση, όσον αφορά τη στάση των δασκάλων. Φαίνεται ότι η µεγαλύτερη απόκλιση των αποτελεσµάτων επικρατεί στη Β οµάδα, την οµάδα δηλαδή που αποτελείται από παιδιά που προέρχονται από γλωσσική µειονότητα. Συγκεκριµένα στην Α οµάδα το 85% των αποτελεσµάτων συγκλίνουν, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στη Β οµάδα είναι µόνο 35%. Η µεγάλη απόκλιση µεταξύ των αποτελεσµάτων των µαθητών που προέρχονται από γλωσσική µειονότητα, ουσιαστικά αποτελεί την επαλήθευση της ερευνητικής υπόθεσης. είχνει ότι το σηµερινό σχολείο, όχι απλά «δεν αποδέχεται τις πολυπολιτισµικές διαφορές των µαθητών και τις χαρακτηρίζει σχολικές δυσκολίες» (Τζουριάδου κ.ά., 2000, σ.4), αλλά ούτε και ενδιαφέρεται να διερευνήσει ουσιαστικά αυτές τις δυσκολίες, προκειµένου να εντοπίσει τα αίτιά τους και να συντείνει στην αντιµετώπισή τους. Το εκπαιδευτικό µας σύστηµα, αντί να διαθέτει τρόπους για να βοηθά τα παιδιά που προέρχονται από µειονοτικά και ενδεχοµένως µειονεκτικά οικογενειακά περιβάλλοντα να προσλαµβάνουν την ποσότητα 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 685

8 Α. Αλεξάνδρου και ποιότητα των γνώσεων που αντιστοιχούν σε κάθε επίπεδο, ασχολείται µε το πώς θα εντοπίσει τους «ικανούς» και τους «ανίκανους» µαθητές (Καβαλάρη, Online). Ο ίδιος ο δάσκαλος, επηρεασµένος από την ίδια λογική και υπό το βάρος του προγράµµατος που «τρέχει» και του µεγάλου αριθµού παιδιών στο τµήµα που διδάσκει, διαµορφώνει κι αυτός µε τη σειρά του ανάλογες συµπεριφορές. Συµπερασµατικές παρατηρήσεις Η συνδυαστική χρήση του Ανιχνευτικού Κριτηρίου Μαθησιακών υσκολιών (LDDI) και του Τεστ Μαθησιακών Ικανοτήτων DTLA-4, βοήθησε στην επισήµανση της λανθασµένης τακτικής που εφαρµόζουν οι δάσκαλοι στις εκπαιδευτικές επαρχίες Λάρνακας Ελεύθερης Αµµοχώστου, για την αξιολόγηση των µαθητών τους. Φάνηκε ότι µεγάλο ποσοστό δάσκαλων από τις συγκεκριµένες επαρχίες, αξιολογούν τη µαθησιακή κατάσταση των παιδιών από παράγοντες όπως είναι η σχολική τους επίδοση (η βαθµολογία δηλαδή που εξασφαλίζουν σε γνωστικά έργα) και η γλωσσική, κοινωνική και πολιτισµική τους προέλευση. Η γλωσσική και πολιτισµική διαφορά ορισµένων παιδιών σίγουρα έχει επιπτώσεις στη σχολική τους επίδοση. Αυτές οι διαφορές, όµως, δεν πρέπει να αποτελούν το µόνο κριτήριο για να διαγνωστεί ένα παιδί µεταναστών ότι παρουσιάζει προβλήµατα µάθησης. Αυτά τα παιδιά συχνά αντιµετωπίζουν δυσκολίες στο σχολείο όχι λόγω πραγµατικής αδυναµίας στην κατάκτηση των σχολικών γνώσεων αλλά κυρίως λόγω της ελλιπούς κατανόησης και χρήσης της γλώσσας, µέσα από την οποία διδάσκονται. Γι αυτό, τα παιδιά που προέρχονται από πολιτισµικές και γλωσσικές µειονότητες, θα πρέπει να θεωρούνται ως ειδικοί πληθυσµοί που έχουν ανάγκη από ειδικά εκπαιδευτικά προγράµµατα (Τζουριάδου, 2000) και όχι ως µαθητές που έχουν ανάγκη από ξεχωριστή εκπαίδευση. Αρκετές φορές, χωρίς ιδιαίτερη διερεύνηση, παιδιά γλωσσικών µειονοτήτων εντάχθηκαν σε µονάδες ειδικής αγωγής µε τη διάγνωση γλωσσικών διαταραχών, σχολικών δυσκολιών ή ακόµα και νοητικής καθυστέρησης (Carpenter, 1983). Οι φορείς που ασχολούνται µε το παιδί και την εκπαίδευσή του, πρέπει να αρχίσουν να αντιµετωπίζουν σφαιρικά τα σχολικά του προβλήµατα. Η ίδια η κοινωνία θα πρέπει να διαφοροποιήσει τη στάση της απέναντι στα παιδιά που δεν ανταποκρίνονται στις ψηλές σχολικές απαιτήσεις. Η συνέχιση του ψηλού ανταγωνισµού και της σηµασίας στην ψηλή επίδοση, που χαρακτηρίζει την κοινωνία µας σήµερα, θα οδηγήσουν στη µεγαλύτερη υποτίµηση των ψυχικών παραµέτρων, στην αύξηση των κοινωνικών διαφορών και στην αποµόνωση µιας σηµαντικής µερίδας ανθρώπων (Κοντοπούλου, 2004). Το σχολείο πρέπει να σταµατήσει να θεωρείται αποκλειστικά ως ένας χώρος αξιολόγησης και να µετατραπεί σ ένα χώρο στον οποίο θα ενισχύονται οι κοινωνικές σχέσεις των παιδιών και θα ικανοποιούνται τα ενδιαφέροντα και η περιέργειά τους. Τότε πραγµατικά θα γίνει «ίσο σχολείο» το οποίο θα ικανοποιεί τις ανάγκες «άνισων παιδιών». 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 686

9 Χαµηλή Σχολική Επίδοση Η παρουσία παλιννοστούντων και αλλοεθνών στην κυπριακή κοινωνία, είχε ως συνέπεια τη διαφοροποίησή της και τη µετατροπή της σε πολυπολιτισµική κοινωνία. Αυτό το γεγονός επηρέασε αναπόφευκτα και τα σχολεία, τα οποία απέκτησαν ένα πολυπολιτισµικό χαρακτήρα. Η ύπαρξη πολυεθνικών τάξεων στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγµατικότητα είναι πλέον γεγονός και πρέπει να αποτελεί για τους εκπαιδευτικούς κίνητρο για προβληµατισµό. Στόχος τους πρέπει να είναι η αναζήτηση νέων µεθόδων, που θα επιτρέπουν σε όλα τα παιδιά να συµµετέχουν µε ίσες ευκαιρίες στη µαθησιακή διαδικασία. υστυχώς, όµως, φαίνεται ότι η πλειονότητα των δασκάλων είτε δεν είναι έτοιµοι είτε δεν είναι πρόθυµοι να το κάνουν αυτό. Ενδεχοµένως αυτό να συµβαίνει λόγω του ότι δε διαθέτουν τα απαραίτητα προσόντα ή δεν είναι κατάλληλα προετοιµασµένοι για να αντιµετωπίσουν σωστά αυτά τα παιδιά (Τζουριάδου κ.ά., 2001). Όµως «το έργο του εκπαιδευτικού και ο ρόλος του στη διαδικασία κοινωνικής εξέλιξης επιβάλλει κάθε φορά που οι συγκυρίες αλλάζουν µια σειρά από προσαρµογές προκειµένου να ανταποκριθεί στις νέες κοινωνικές, πολιτισµικές και επαγγελµατικές απαιτήσεις.» (Χατζηθεοδούλου-Λοϊζίδου, 2002, σ.287). Βασικός στόχος κάθε εκπαιδευτικού που θέλει να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της σηµερινής εκπαιδευτικής πραγµατικότητας, πρέπει να είναι η ανάπτυξη ικανοτήτων αποδοχής και χειρισµού της διαφορετικότητας που επικρατεί στη σχολική τάξη. εν είναι δυνατό ο εκπαιδευτικός να µη λαµβάνει υπόψη του τη συνεχόµενη αλλαγή που υφίσταται το προφίλ του µαθητή. Για να αντιµετωπιστεί αυτή η αλλαγή πρέπει να ευαισθητοποιηθεί και να επιµορφωθεί ανάλογα σε θέµατα που αφορούν τη διαπολιτισµική εκπαίδευση. Το σχολικό περιβάλλον βρίσκεται µπροστά σε µια νέα πολυπολιτισµική πραγµατικότητα, µ ένα σηµαντικό ποσοστό του µαθητικού πληθυσµού να προέρχεται από οικογένειες αλλοδαπών και παλιννοστούντων. Αυτό το περιβάλλον πρέπει να αναδειχθεί σε χώρο στρατηγικής σηµασίας για την αντιµετώπιση των κοινωνικών διακρίσεων, τόσο σε επίπεδο ιδεολογικό όσο και σε επίπεδο πρακτικής (Αλεξόπουλος, Μπαρής, Online). Η σχολική τάξη καλείται να εντάξει λειτουργικά στους κόλπους της µαθητές που έχουν διαφορετικές πολιτισµικές καταβολές. Καλείται να πετύχει την απρόσκοπτη ανάπτυξη αυτών των µαθητών και να συντείνει στη δηµιουργία σχέσεων εµπιστοσύνης, αλληλοσεβασµού και πολιτισµικής αλληλεπίδρασης µε τους γηγενείς µαθητές. Η εκπαίδευση παιδιών δεύτερης γλώσσας απαιτεί τη συντονισµένη συµµετοχή όλων των δασκάλων και των ειδικών εκπαιδευτικών που εργάζονται στα σχολεία και την αξιοποίηση όλων των κατάλληλων και διαθέσιµων εκπαιδευτικών υλικών, τεχνολογιών και προσεγγίσεων (Genesse, 1997). Στην καθηµερινή διδακτική πράξη θα πρέπει να εφαρµόζονται νέες επικοινωνιακές και διδακτικές στρατηγικές, προκειµένου να ικανοποιηθούν οι πολυδιάστατες ανάγκες όλων ανεξαιρέτως των µαθητών. Η διαπολιτισµική εκπαίδευση είναι µια δηµιουργική διαδικασία που έχει να κάνει µε την εκπαίδευση µαθητικών οµάδων που ανήκουν σε διαφορετική από την κυρίαρχη εθνική, γλωσσική, θρησκευτική κ.λπ. οµάδα. Ως παιδαγωγική κατεύθυνση έχει στόχο να εκπαιδεύσει τόσο τα άτοµα που για διάφορους λόγους (µετανάστευση, προσφυγιά κλπ) βρέθηκαν να ζουν µέσα σ ένα διαφορετικό πολιτισµό από αυτόν που προέρχονται, όσο και τα άτοµα που ζουν στο περιβάλλον του κυρίαρχου πολιτισµού, να µάθουν να ζουν µαζί εκτιµώντας οι µεν τον πολιτισµό των δε. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 687

10 Α. Αλεξάνδρου ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ελληνόφωνη Αγαλιώτης Ι., Μαθησιακές υσκολίες στα Μαθηµατικά. Αιτιολογία, Αξιολόγηση, Αντιµετώπιση, Β Έκδοση. Ελληνικά Γράµµατα: Αθήνα, Αλεξόπουλος Χ., Μπαρής, Θ., Η εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Αχαΐας. Εµπειρίες και απόψεις των εκπαιδευτικών από την εκπαιδευτική πράξη, Online, Available: http//www.auth.gr/edminorities/summary.htm - 367k. Αναγνωστοπούλου Ε., Σχολικές δυσκολίες που συνδέονται µε ήπια νοητικά προβλήµατα. Στο Τζουριάδου, Μ. (επιµ.), υσκολίες µάθησης στην προσχολική ηλικία: Εκπαιδευτικό υλικό για το σεµινάριο εξειδίκευσης και επιµόρφωσης εκπαιδευτικών και στελεχών προσχολικής αγωγής για παιδιά µε δυσκολίες στη µάθηση, ΕΠΕΑΕΚ α, , Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, αµανάκης Μ., Η εκπαίδευση των παλιννοστούντων και αλλοδαπών στην Ελλάδα, 1997, Ελευθεροτυπία, 5/11/2000. De Vecchi G., (Μετάφραση Καλογνώµης, Ι.), ιδασκαλία και Έρευνα. ιδάσκοντας µαζί, Μαθαίνοντας µαζί, Αθήνα: Σαββάλας, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυµα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Καβαλάρη Ευ., Για τις σχολικές επιδόσεις των µαθητών, 13:48, 19/08/03, On-Line, Available: http//www.explo.gr/qu_article/ /darticle - 38k. Κοντοπούλου Μ., Η συµβολή των ψυχικών παραγόντων στις δυσκολίες µάθησης, Στο Τζουριάδου Μ. (επιµ.), υσκολίες µάθησης στην προσχολική ηλικία, Εκπαιδευτικό υλικό για το σεµινάριο εξειδίκευσης και επιµόρφωσης εκπαιδευτικών και στελεχών προσχολικής αγωγής για παιδιά µε δυσκολίες στη µάθηση, ΕΠΕΑΕΚ α, 27-46, Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Μαρκοβίτης Μ., Τζουριάδου Μ., Μαθησιακές υσκολίες: Θεωρία και Πράξη, Θεσσαλονίκη: Προµηθεύς, Μπάρµπας Γ., Μαθητές µε σχολικές δυσκολίες, Μια απόπειρα παιδαγωγικού προσδιορισµού, ερµηνείας και αντιµετώπισης του φαινοµένου, Σηµειώσεις Μαθήµατος: Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Παντελιάδου Σ., Σχολική αποτυχία και µαθησιακές δυσκολίες, Τα Εκπαιδευτικά, 39-40, σ , Τζουριάδου Μ., ιαφορική αξιολόγηση προβληµάτων νοηµοσύνης-µάθησης-επίδοσης σε παιδιά µε σχολικές δυσκολίες, Στο Τζουριάδου, Μ. (επιµ.), υσκολίες µάθησης στην προσχολική ηλικία, Εκπαιδευτικό υλικό για το σεµινάριο εξειδίκευσης και επιµόρφωσης εκπαιδευτικών και στελεχών προσχολικής αγωγής για παιδιά µε 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 688

11 Χαµηλή Σχολική Επίδοση δυσκολίες στη µάθηση, ΕΠΕΑΕΚ α, Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Τζουριάδου Μ., Κουτσού Σ., Κυδωνιάτου Ε., Σταγιόπουλος Π., Τζελέπη Θ., Παιδιά Γλωσσικών Μειονοτήτων-Κατώτερα ή ιαφορετικά; Πρακτικά του Πανευρωπαϊκού Συνεδρίου Ειδικής Αγωγής του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Κρήτης, Τάσεις και προοπτικές αγωγής και εκπαίδευσης των ατόµων µε ειδικές ανάγκες στην ενωµένη Ευρώπη σήµερα, Ρέθυµνο, Τζουριάδου Μ., Κουτσού Στ., Κυδωνιάτου Ευ., Σταγιόπουλος Π., Σταθοπούλου Ρ., Τζελέπη Θ., Ο θεσµός των ειδικών τάξεων: δοµή ένταξης ή περιθωριοποίησης των παιδιών µε ειδικές ανάγκες; Στο Τζουριάδου Μ., Πρώιµη παρέµβαση: Σύγχρονες τάσεις και προοπτικές, 22-34, Θεσσαλονίκη: Προµηθεύς, Τριάρχη-Herrmann Β., Παράλληλη απόκτηση του γραπτού λόγου σε δυο διαφορετικά αλφάβητα. υνατότητα καλύτερης ανάπτυξης ή αιτία επιβράδυνσης και διαταραχών; Ποσοτική και ποιοτική ερευνητική προσέγγιση. Πρακτικά του 1 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, Τριάρχη-Herrmann Β., Ειδικές Αναπτυξιακές ιαταραχές σε ίγλωσσα Παιδιά, Στο Τζουριάδου, Μ., (επιµ.): Πρώιµη Παρέµβαση - Σύγχρονες τάσεις και προοπτικές, Θεσσαλονίκη: Προµηθεύς, Χατζηθεοδούλου-Λοϊζίδου Π., ιαπολιτισµική εκπαίδευση και επιµόρφωση εκπαιδευτικών. Ο ρόλος της έρευνας στην ανάπτυξη ενός µοντέλου επιµόρφωσης συγκεκριµένης οµάδας εκπαιδευτικών στην περιοχή Άνω Λιοσίων-Ζεφυρίου Αττικής. Πρακτικά VII Παγκυπρίου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου, Τόµος Α : Λευκωσία Χρηστάκης Γ. Κ., ιδακτική προσέγγιση παιδιών και νέων µε µέτριες και σοβαρές δυσκολίες µάθησης, Αθήνα: Ατραπός, Αγγλόφωνη Carpenter L. J., Bilingual special education: An overview of issues. Los Alamitos, CA: National Center for Bilingual Research, Cummins J., Bilingualism and Special Education: Issues in Assessment and Pedagogy, Multilingual Matters LTC, Genesse F., Educating Second Language Children. The Whole Child, the Whole curriculum, the Whole Community, 5 th Edition, Cambridge: Cambridge University Press, 1-11, Lambert W. E., Persistent Issues in Bilingualism, B. Harley et al, The Development of Second Language Proficiency, Cambridge University Press, Lerner J., Lowenthal B., Egan R., Preschool children with special needs, Boston: Allyn & Bacon, ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 689

12 Α. Αλεξάνδρου 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 690

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά µε ειδικές ανάγκες στην προσχολική ηλικία

Παιδιά µε ειδικές ανάγκες στην προσχολική ηλικία Παιδιά µε ειδικές ανάγκες στην προσχολική ηλικία Από το βιβλίο των Lerner J., Lowenthal B., Egan R. Prechool children with special needs, Boston: Allyn & Bacon Τα τελευταία χρόνια η κοινωνία αλλά και η

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές

Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές Τα ποσοτικά στοιχεία που ακολουθούν δίνουν µια συγκεντρωτική εικόνα των αλλοδαπών και παλιννοστούντων που φοιτούσαν στα δηµόσια σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 3

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

πρόγραμμα εκπαίδευσης

πρόγραμμα εκπαίδευσης πρόγραμμα εκπαίδευσης στις μαθησιακέςδυσκολίες Υπεύθυνη: Δρ. Κατερίνα Μανιαδάκη Ψυχολόγος Επίκ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Αθήνας Κάθε Τετάρτη, 20.30-22.00 με έναρξη στις 3 Μαρτίου 2010 και διάρκεια 8 μήνες Ψυχολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #9: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 10: Μοντέλα εκπαίδευσης μειονοτήτων Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Διγλωσσία και Εκπαίδευση

Διγλωσσία και Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Διγλωσσία και Ζητήματα Εκπαίδευσης Διδάσκουσα: Ρούλα Τσοκαλίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ & ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΟΜΑΔΑ 6 η : Μηλάκης

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης δραστηριότητας Βασικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Σπουδών «Ψυχοπαιδαγωγική της ένταξης: Ένα σχολείο για όλους» Κατεύθυνση: «Ψυχοπαιδαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 37 1.1. Λειτουργικός ορισµός των εννοιών 38 1.1.1. Λειτουργικός ορισµός της έννοιας παλιννοστούντες 38 1.1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2016-2017 Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ Ανατροφοδότηση εκπαιδευτικής διαδικασίας Εντοπισμός μαθησιακών ελλείψεων Στασιμότητα μαθητών Επανάληψη τάξης Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #5: ΕΤΟΙΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής:

Στόχοι του µαθήµατος Βασικοί στόχοι του µαθήµατος είναι ο φοιτητής: Κωδικός Μαθήµατος Τίτλος Μαθήµατος Πιστωτικές Μονάδες ECTS EDUC-627DL Αισθητηριακές ιαταραχές: 9 Κώφωση-απώλεια ακοής, τύφλωση-απώλεια όρασης Τµήµα Εξάµηνο Προαπαιτούµενα Παιδαγωγικών Σπουδών Μορφές Ειδικών

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις κατά την ένταξή τους

Προκλήσεις κατά την ένταξή τους Προκλήσεις κατά την ένταξή τους Από τη Χρυσάνθη Σταύρου Β.Δ.Σχολής Κωφών Συντονίστρια Προγράμματος Στήριξης Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Εκπαίδευση Εισαγωγή Βαρήκοα παιδιά, παιδιά μα κοχλιακά εμφυτεύματα

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. Ακολουθούν περιγραφές των Σεμιναρίων που οργανώνονται: ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ «Οικογένεια και Αυτισμός» «Επαγγελματικός Προσανατολισμός» «Μαθησιακές Δυσκολίες: Ανίχνευση, Σχεδιασμός, Παρέμβαση & Αποκατάσταση» «Μαθησιακές Δυσκολίες και Σχολικός Εκφοβισμός» «Εξερευνώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Κατσούγκρη Αναστασία

Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Κατσούγκρη Αναστασία Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Κατσούγκρη Αναστασία akatsou0708@gmail.com Διαφοροποίηση στη διδασκαλία Προϋπόθεση για την συνεκπαίδευση Η προσαρμογή της διδασκαλίας για να ανταποκριθεί σε διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών 12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών Διαδικασίες διαχείρισης περίπτωσης Στάδιο 1 Εντοπισμός Στάδιο 2 Αξιολόγηση Στάδιο 3 Παρέμβαση Στάδιο 4 Υποστήριξη Παρακολούθηση

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία.

Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Εννοιολόγηση της αναπηρίας. Κατηγορίες ατόμων που ανήκουν στα άτομα με αναπηρία. Ανάμεσα στους πολλούς ορισμούς της αναπηρίας διακρίνονται αυτοί που δίνουν έμφαση -στο φυσικό μειονέκτημα τουατόμουωςβιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή]

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] 41 Διαγώνισµα 121 Κριτική Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] Η αξιολόγηση των µαθητών στο σχολείο είναι µια διαδικασία στενά συνυφασµένη µε τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση µε τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικέςοδηγίεςεφαρμογήςτων υποστηρικτικώνμαθημάτων

Γενικέςοδηγίεςεφαρμογήςτων υποστηρικτικώνμαθημάτων Γενικέςοδηγίεςεφαρμογήςτων υποστηρικτικώνμαθημάτων ΒΙΟΛΕΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Προϊστάμενος τμήματος Β Διεύθυνσης Σπουδών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης 1 Ηµερίδα για τα υποστηρικτικά µαθήµατα του µεταβατικού προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Ευθυμία Γουργιώτου Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «Το προσφυγικό ως ανθρωπιστικό ζήτημα»

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «Το προσφυγικό ως ανθρωπιστικό ζήτημα» ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: «Το προσφυγικό ως ανθρωπιστικό ζήτημα» «Διδάσκοντας αλλοδαπούς μαθητές στο Εσπερινό Γυμνάσιο Βόλου» Απόστολος Ν. Ζαχαρός Διδάκτωρ Θεολογίας Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία και μάθηση στο πολυπολιτισμικό σχολείο: δημιουργώντας κίνητρα μάθησης

Διδασκαλία και μάθηση στο πολυπολιτισμικό σχολείο: δημιουργώντας κίνητρα μάθησης Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση" και

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Φ10/20/Γ1/708/ ιαπολιτισµική εκπαίδευση-τάξεις Υποδοχής-Φροντιστηριακά Τµήµατα

Φ10/20/Γ1/708/ ιαπολιτισµική εκπαίδευση-τάξεις Υποδοχής-Φροντιστηριακά Τµήµατα Φ10/20/Γ1/708/7-9-1999 ιαπολιτισµική εκπαίδευση-τάξεις Υποδοχής-Φροντιστηριακά Τµήµατα Έχοντας υπόψη: 1. 1. Το άρθρο 2 παρ. 3 του Ν. 1894/90, ΦΕΚ 110 τ. Α 2. 2. Το άρθρο 35 παρ. 3 του Ν. 2413/96, ΦΕΚ 124

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της ανάπτυξης του παιδιού: γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη (Ζ. Μπαμπλέκου)

Ψυχολογία της ανάπτυξης του παιδιού: γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη (Ζ. Μπαμπλέκου) Δευτέρα 18/1/2016 12.00-14.00 9.00-12.00 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2016 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Σχεδιασμοί Μάθησης

Πολυπολιτισμικότητα και Σχεδιασμοί Μάθησης Πολυπολιτισμικότητα και Σχεδιασμοί Μάθησης 5: Ορισμοί και πολυπολιτισμική πραγματικότητα στο ελληνικό σχολείο Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ 2: «Ενέργειες ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας»

ΔΡΑΣΗ 2: «Ενέργειες ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας» Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» του ΕΣΠΑ 2007-2013 Πράξεις: «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Ένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (ΕΚΟ) στα Δημοτικά Σχολεία» Άξονες Προτεραιότητας 1, 2 & 3 ως υποψήφιες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ αντιστοιχίσεων μαθημάτων Παλαιού και Νέου Προγράμματος Σπουδών για το ακαδημαϊκό έτος

ΠΙΝΑΚΑΣ αντιστοιχίσεων μαθημάτων Παλαιού και Νέου Προγράμματος Σπουδών για το ακαδημαϊκό έτος ΠΙΝΑΚΑΣ αντιστοιχίσεων μαθημάτων Παλαιού και Νέου Προγράμματος Σπουδών για το ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Σπουδών A εξαμήνου ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ: ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 ΕΝΔΟΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 Εργαστήριο 6: Το Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Προγράμματα για την ενεργό ένταξη Παλιννοστούντων, Αλλοδαπών και Ρομά μαθητών στο Εκπαιδευτικό μας σύστημα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Προγράμματα για την ενεργό ένταξη Παλιννοστούντων, Αλλοδαπών και Ρομά μαθητών στο Εκπαιδευτικό μας σύστημα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α Α. Παπανδρέου 37 151 80 Μαρούσι Πληροφορίες: Α. Κόπτσης Ρ. Γεωργακόπουλος Τηλέφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικά στοιχεία για το πρόγραµµα «Κοινωνία της Πληροφορίας»

Ερευνητικά στοιχεία για το πρόγραµµα «Κοινωνία της Πληροφορίας» 4ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ- ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1 Ερευνητικά στοιχεία για το πρόγραµµα «Κοινωνία της Πληροφορίας» Σωκράτης Ματσούκας Σχολικός Σύµβουλος ιδάκτορας Πανεπιστηµίου Αιγαίου matsoukas@sch.gr Κων/νος

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Αγόρι 390 (51.25%) 360 (43.11%) 750 Κορίτσι 371 (48.75%) 475 (56.89%) (100%) 835 (100%) 1596

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Αγόρι 390 (51.25%) 360 (43.11%) 750 Κορίτσι 371 (48.75%) 475 (56.89%) (100%) 835 (100%) 1596 ΙΙ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Α. Γενικά στοιχεία. Όπως φαίνεται παραπάνω, το 4.55% των ερωτηθέντων μαθητών πηγαίνουν στο Γυμνάσιο ενώ 47.48% αυτών φοιτούν στο Λύκειο ( για το 11.97% των μαθητών του δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 5: Η διαχείριση της εκπαιδευτικής ετερότητας στην Ελλάδα, την Ευρώπη και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Χαράλαμπος Μπαμπαρούτσης Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Χαράλαμπος Μπαμπαρούτσης Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Χαράλαμπος Μπαμπαρούτσης Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών Σκοποί της αξιολόγησης του έργου του εκπαιδευτικού (N. 2986/02, Άρθρο. 5, παρ. 1) α. Η ενίσχυση της αυτογνωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι

Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι Προετοιμασία & εργασία των μαθητών στο σπίτι Στέλιος Κ. Κρασσάς Σχολικός Σύμβουλος 32 ης Π. Δημ. Εκπ. Αττικής 1 Στο σημερινό σχολείο γίνεται όλη η δουλειά στην τάξη; δεν υπάρχει εργασία για το σπίτι; πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών. Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος

Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών. Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ «Οι Μαθησιακές Δυσκολίες κατά τον Hammill, 1990, είναι ένας γενικός όρος

Διαβάστε περισσότερα

Νεκταρία Βέµη, Χαράλαµπος Αλεξόπουλος Εξελίξεις στην εκπαίδευση τσιγγανοπαίδων στο νοµό Αχαΐας: στάσεις των εκπαιδευτικών

Νεκταρία Βέµη, Χαράλαµπος Αλεξόπουλος Εξελίξεις στην εκπαίδευση τσιγγανοπαίδων στο νοµό Αχαΐας: στάσεις των εκπαιδευτικών Νεκταρία Βέµη, Χαράλαµπος Αλεξόπουλος Εξελίξεις στην εκπαίδευση τσιγγανοπαίδων στο νοµό Αχαΐας: στάσεις των εκπαιδευτικών Τα τελευταία χρόνια καταβάλλεται σηµαντική προσπάθεια τόσο από το ΥΠ.Ε.Π.Θ. και

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 έσπω Κυπριανού 5 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 23 ιατύπωση του προβλήµατος 25 Οριοθέτηση του προβλήµατος 28 Αναγκαιότητα και χρησιµότητα της έρευνας 29 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της ανάπτυξης του παιδιού: γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη

Ψυχολογία της ανάπτυξης του παιδιού: γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη Δευτέρα 8/6/15 11.00-13.00 12.00-14.00 10.00-11.00 9.00-12.00 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΝΈΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

21/02/17. Μετρήσεις. Μετρήσεις. Μετρήσεις ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

21/02/17. Μετρήσεις. Μετρήσεις. Μετρήσεις ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 02_ Εισαγωγή στην αξιολόγηση και τις μετρήσεις στην προσχολική ηλικία Μετρήσεις Η μέτρηση είναι η αριθμητική απόδοση ενός χαρακτηριστικού Π.χ. καλός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα