ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΕΤΗΡΙΔΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΕΤΗΡΙΔΑ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΕΤΗΡΙΔΑ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Θ SCIENTIFIC ANNALS SCHOOL OF PSYCHOLOGY VOL. IX ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ THESSALONIKI 2011

2 2 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ THESSALONIKI 2011 ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΒΟΡΡΙΑ, Αναπληρώτρια καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΑΤΑ, Επίκουρη καθηγήτρια Βιοψυχολογίας ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Επίκουρη καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας EDITORS PANAYIOTA VORRIA, Associate Professor of Developmental Psychology DESPINA TATA, Assistant Professor of Biopsychology CHRISTINA ATHANASIADES, Assistant Professor of Counselling Psychology Copyright: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης & Τμήμα Ψυχολογίας

3 3 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα Βασιλική Δεληγιάννη-Κουϊμτζή... 7 Πρόλογος Παναγιώτα Βορριά, Δέσποινα Τατά, Χριστίνα Αθανασιάδου... 8 Οι συγγραφείς του Τόμου Οι κριτές του Τόμου Η ανταπόκριση των βρεφών στο παράδειγμα του ανέκφραστου προσώπου Χριστίνα Καρέλα & Ζαΐρα Παπαληγούρα Θεωρία του Νου και αποδοχή από τους συνομήλικους σε παιδιά προσχολικής ηλικίας Δήμητρα Καραδημούλα & Παναγιώτα Βορριά Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά της κλίμακας της Μαθησιακής Ανθεκτικότητας σε δείγμα ελλήνων μαθητών: Μια πιλοτική μελέτη Σπυρίδων Κάμτσιος & Ευαγγελία Καραγιαννοπούλου Αλλαγές στη διαλογιστική ικανότητα παιδιών σχολικής ηλικίας: Επιδόσεις σε συλλογισμούς τυπικής λογικής και αισθήματα βεβαιότητας Παναγιώτα Μεταλλίδου, Ελένη Κωνσταντινοπούλου, Καλλιόπη Μέγαρη & Ελένη Διαμαντίδου Σύνδεση χαρακτηριστικών προσωπικότητας και επιπέδων χρήσης του διαδικτύου σε εφηβικό πληθυσμό Ευφροσύνη Μήτσιου & Αριάδνη Στογιαννίδου Αγόρια και κορίτσια περιγράφουν την ωραιότερη ιστορία αγάπης : Ταυτότητες φύλου και η δόμηση της ρομαντικής αγάπης στην εφηβεία Βασιλική Λέντζα & Βασιλική Δεληγιάννη-Κουϊμτζή Η αναγνώριση των προειδοποιητικών σημαδιών για απόπειρα αυτοκτονίας από φοιτητικό πληθυσμό Τερέζα Χαραλαμπίδου & Ζαΐρα Παπαληγούρα Οι στάσεις των νέων απέναντι στην επιρροή των ΜΜΕ ως προς την εικόνα του σώματος και η σχέση τους με την αυτοεκτίμηση. Συνέπειες στη συμβουλευτική και την πρόληψη Χριστίνα Αθανασιάδου, Ειρήνη Αργύρη & Νικόλ-Ρουθ Κουτσώνα Μεταγνωστική γνώση φοιτητών και φοιτητριών για την αποτελεσματικότητα της προσοχής τους και τη συχνότητα σφαλμάτων σε καθημερινά έργα προσοχής Αμαρυλλίς-Χρυσή Μαλεγιαννάκη & Παναγιώτα Μεταλλίδου

4 4 Γονεϊκότητα και Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές: Στάσεις των γονέων εφήβων απέναντι στους Η/Υ Βασιλική Λαμπαδά & Αριάδνη Στογιαννίδου Εργαζόμενη μνήμη και εκμάθηση νέων λέξεων σε γνωστή και σε άγνωστη ξένη γλώσσα Νικολέττα Δαλάτση & Ελβίρα Μασούρα Καρτεσιανός νους και Φροϋδικό ασυνείδητο Φίλιππος Καργόπουλος ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Έκθεση της ποιοτικής αξιολόγησης από τα μέλη Δ.Ε.Π. στο πλαίσιο της εσωτερικής αξιολόγησης του τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. Ευγενία Γεωργάκα & Ευρυνόμη Αυδή

5 5 Contents Introduction Vassiliki Deligianni-Kouimtzi Prologue Panayiota Vorria, Despina Tata, Christina Athanasiades... 8 List of authors List of reviewers Infants responses in the Still-Face paradigm Christina Karela & Zaira Papaligoura Theory of mind and peer acceptance in preschool aged children Dimitra Kardimoula & Panagiota Vorria Psychometric characteristics of the Academic Hardiness Scale in a Greek sample: A pilot study Spiridon Kamtsios & Evaggelia Karagiannopoulou Changes in school children s reasoning ability: Performance on formal reasoning tasks and feelings of confidence Metallidou Panayiota, Konstantinopoulou Eleni, Megari Kalliopi & Diamantidou Eleni Relationship between personality characteristics and internet use in adolescents Efrosini Mitsiou & Ariadni Stogiannidou Boys and girls describe the perfect love story : Gender identities and the construction of romantic love during adolescence Vassiliki Lentza & Vassiliki Deliyanni-Kouimtzis The recognition of suicide warning signs by university students Tereza Charalambidou & Zaira Papaligoura Young people attitudes towards media influence on body image and their correlations with self-esteem. Implications for counselling and prevention Christina Athanasiades Irene Argyri & Nikol-Ruth Koutsona Students metacognitive knowledge about their efficacy in everyday attention tasks and the frequency of attention errors Amaryllis-Chrysi Malegiannaki & Panagiota Metallidou Parenthood and personal computers: Attitudes of parents of adolescents towards PCs Vicky Lambada & Ariadni Stogiannidou

6 6 Working memory and new word learning in a familiar and an unfamiliar foreign language Nikoletta Dalatsi & Elvira Masoura Cartesian mind and the Freudian unconscious Filippos Kargopoulos APPENDIX Report of the qualitative evaluation by staff, conducted in the context of the internal evaluation of the Psychology Department of A.U.Th. Eugenie Georgaka & Evrinomi Avdi

7 7 Προλογικό Σημείωμα Ο ένατος τόμος της Επιστημονικής Επετηρίδας του Τμήματος Ψυχολογίας αποτελεί πια μια πραγματικότητα. Ήρθε στα χέρια μου στην ηλεκτρονική της έκδοση, στη μορφή στην οποία θα εκδίδεται από δω και τώρα, προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις και τις επιταγές μιας νέας εποχής. Ο θεσμός αυτός, που τόσο επιτυχημένα συνεχίζει το Τμήμα, 18 χρόνια μετά την ίδρυσή του, επιβεβαιώνει το εύρος και την ποικιλία του ερευνητικού έργου τόσο των μελών ΔΕΠ, όσο και των συνεργατών και των νέων επιστημόνων, διδακτόρων και μεταπτυχιακών φοιτητών και φοιτητριών. Από τη θέση μου ως Προέδρου του Τμήματος θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Συντακτική Επιτροπή, η οποία αποτελείται από τις Παναγιώτα Βορριά, Δέσποινα Τατά και Χριστίνα Αθανασιάδου για την επιμέλεια του τόμου, καθώς και τους συγγραφείς και τους κριτές που συνέβαλαν στην έκδοση. Θεσσαλονίκη 7/7/2011 Βασιλική Δεληγιάννη-Κουϊμτζή Καθηγήτρια Πρόεδρος Τμήματος Ψυχολογίας

8 8 Πρόλογος Η Θ Επετηρίδα του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης φιλοξενεί άρθρα από διαφορετικές περιοχές της ψυχολογίας. Οι εργασίες που εμπεριέχονται στον τόμο αυτό είναι ερευνητικές, εκτός από μία που είναι θεωρητική. Η παρακάτω προεπισκόπηση των περιεχομένων του τόμου αποσκοπεί να παρουσιάσει στον αναγνώστη συνοπτικά το θέμα του κάθε άρθρου, τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε καθώς και τα βασικά αποτελέσματα. Η σειρά παρουσίασης των άρθρων έγινε με βάση την ηλικία των συμμετεχόντων στις έρευνες. Η μελέτη των Καρέλα και Παπαληγούρα εξετάζει τις αντιδράσεις βρεφών έξι μηνών στο «ανέκφραστο πρόσωπο» της μητέρας τους. Οι παρατηρήσεις των βρεφών και των μητέρων τους, που έγιναν στο φυσικό περιβάλλον του βρέφους, βιντεοσκοπήθηκαν. Στην έρευνα χρησιμοποιείται η μέθοδος της μικρο-ανάλυσης των παρατηρήσεων των βρεφών και των μητέρων τους. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι τα βρέφη αντιδρούσαν στη συνθήκη του «ανέκφραστου προσώπου» με αποστροφή του βλέμματος, αυξημένη κινητικότητα και συμπεριφορές ρύθμισης. Ο συγχρονισμός μητέρας-βρέφους συνέβαλε στον τρόπο με τον οποίο αντιδρούσαν τα βρέφη στο «ανέκφραστο πρόσωπο» ενώ εντοπίστηκαν κάποιες διαφορές φύλου στην αντίδραση των βρεφών. Ο βασικός στόχος της έρευνας των Καραδημούλα και Βορριά ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της Θεωρίας του Νου και της αποδοχής των παιδιών από τους συνομήλικους τους, καθώς και η σχέση της Θεωρίας του Νου με χαρακτηριστικά των παιδιών και της οικογένειάς τους. Στη μελέτη συμμετείχαν παιδιά προσχολικής ηλικίας, στα οποία δόθηκαν έργα κατανόησης λανθασμένων πεποιθήσεων και κατανόησης συναισθημάτων, μια κλίμακα λεκτικής ικανότητας, καθώς και ένα τεστ αποδοχής από τους συνομήλικους τους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η ηλικία των παιδιών βρέθηκε να είναι ο μόνος παράγοντας που επηρέαζε την ικανότητα κατανόησης των συναισθημάτων τους, ενώ δε βρέθηκε σχέση μεταξύ της Θεωρίας του Νου και της αποδοχής των παιδιών από τους συνομηλίκους τους. Η έρευνα των Κάμτσιου και Καραγιαννοπούλου είχε ως στόχο την αξιολόγηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας του ερωτηματολογίου της «Μαθησιακής Ανθεκτικότητας» (Academic Hardiness Scale) κατά την προσαρμογή του στην ελληνική γλώσσα και σε δείγμα μαθητών/τριών των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού Σχολείου. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 237 μαθητές και μαθήτριες ηλικίας ετών. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, τα αποτελέσματα υποστηρίζουν εν μέρει την

9 9 εγκυρότητα και την αξιοπιστία της κλίμακας, ενώ προτείνεται ο έλεγχος των ψυχομετρικών χαρακτηριστικών της κλίμακας σε μεγαλύτερο δείγμα μαθητών/τριών και ο εμπλουτισμός των ερωτήσεων της κλίμακας με τη χρήση ποιοτικών μεθόδων. Η μελέτη των Μεταλλίδου, Κωνσταντινοπούλου, Μέγαρη και Διαμαντίδου διερευνά την ανάπτυξη της ικανότητας των παιδιών να διακρίνουν μεταξύ λογικά και μη-λογικά παραγόμενων συμπερασμών. Επίσης, διερευνά τις αλλαγές στο επίπεδο της τρέχουσας ενημερότητας των μαθητών/τριών. Στη μελέτη συμμετείχαν μαθητές/τριες της Γ, Δ Δημοτικού και Α Γυμνασίου. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι τα παιδιά της Γ Δημοτικού είχαν χαμηλότερες επιδόσεις από τα παιδιά της Δ Δημοτικού και της Α Γυμνασίου στους συλλογισμούς τυπικής λογικής. Η ηλικία βρέθηκε, επίσης, να επηρεάζει σημαντικά τα αισθήματα βεβαιότητας των μαθητών για τις απαντήσεις τους, αν και οι συγγραφείς τονίζουν ότι επίδραση της ηλικίας στα αισθήματα βεβαιότητας είναι μικρότερη απ ότι στις επιδόσεις τους στα έργα συλλογισμών. Η μελέτη των Μήτσιου και Στογιαννίδου αποσκοπεί στη διερεύνηση των διαστάσεων της προσωπικότητας που συνδέονται πιθανόν με τη χρήση του διαδικτύου από τους εφήβους. Στην έρευνα συμμετείχαν 399 μαθητές/τριες γυμνασίων, από την περιοχή της Θεσσαλονίκης και των Γρεβενών, στους οποίους διανεμήθηκαν δύο κλίμακες, μία για τον εθισμό στο διαδίκτυο και μια για τις διαστάσεις της προσωπικότητας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι υψηλές βαθμολογίες στην υποκλίμακα του ψυχωτισμού και του νευρωτισμού συνδέονταν με τη χρήση του διαδικτύου από τους εφήβους. Οι συγγραφείς συζητούν τα ευρήματα της έρευνας στοχεύοντας αφενός στην καλύτερη κατανόηση του ζητήματος του εθισμού στο διαδίκτυο, αφετέρου στην πρόληψη και αντιμετώπιση των εφήβων που βρίσκονται σε πιθανό κίνδυνο εθισμού από το διαδίκτυο. Η μελέτη των Λέντζα και Δεληγιάννη-Κουϊμτζή διερευνά τους τρόπους με τους οποίους οι έφηβοι περιγράφουν την έννοια της ρομαντικής αγάπης σε σχέση με τις έμφυλες ταυτότητές τους. Ειδικότερα, οι συγγραφείς ανέλυσαν με την ποιοτική μέθοδο της θεματικής ανάλυσης τα γραπτά κείμενα ενός δείγματος μαθητών/τριών γυμνασίου, από τους/τις οποίους/ες ζητήθηκε να γράψουν την «ωραιότερη ιστορία αγάπης». Η ανάλυση κατέδειξε ότι οι έφηβοι/ες περιέγραφαν τις ρομαντικές σχέσεις καταφεύγοντας σε παραδοσιακά μοτίβα σχέσεων, καθώς συνέδεαν την ανδρική ταυτότητα με την ενεργητικότητα και τη γυναικεία ταυτότητα με την παθητικότητα και το συναισθηματισμό.

10 10 Η μελέτη των Χαραλαμπίδου και Παπαληγούρα διερευνά το ενδιαφέρον θέμα της ικανότητας αναγνώρισης και αξιολόγησης των προειδοποιητικών σημαδιών για απόπειρα αυτοκτονίας σε φοιτητές/τριες. Στην έρευνα συμμετείχαν πρωτοετείς και τελειόφοιτοι φοιτητές και φοιτήτριες διαφορετικών Τμημάτων του Α.Π.Θ. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια. Οι τελειόφοιτοι φοιτητές/τριες αναγνώριζαν σε μεγαλύτερο βαθμό τα προειδοποιητικά σημάδια για απόπειρα αυτοκτονίας σε σύγκριση με τους πρωτοετείς. Η έρευνα των Αθανασιάδου, Αργύρη και Κουτσώνα εξέτασε τις στάσεις των νέων απέναντι στην επιρροή που ασκείται από τα ΜΜΕ ως προς την εικόνα του σώματός τους και διερεύνησε τη σχέση των στάσεων αυτών με την αυτοεκτίμηση. Στην έρευνα έλαβαν μέρος 152 φοιτητές/ τριες στους οποίους διανεμήθηκαν δύο κλίμακες, μια για τις στάσεις απέναντι σε μηνύματα των ΜΜΕ ως προς την εμφάνιση και μια για την αξιολόγηση της αυτοεκτίμησης. Η ανάλυση κατέδειξε ότι τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες δεν θεωρούν ότι πιέζονται ούτε ότι εσωτερικεύουν τα πρότυπα ως προς την εμφάνιση του σώματος που προβάλλονται από τα ΜΜΕ. Ωστόσο, βρέθηκε ότι οι γυναίκες πιέζονται σε μεγαλύτερο βαθμό να συμμορφωθούν με εξιδανικευμένα πρότυπα ομορφιάς και εμφανίζουν χαμηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης. Η μελέτη των Μαλεγιαννάκη και Μεταλλίδου διερεύνησε τις σχέσεις της ενημερότητας των ατόμων για τα σφάλματα μνήμης και τα ολισθήματα προσοχής στην καθημερινή τους ζωή με την ενημερότητά τους σχετικά με την αποτελεσματικότητα της προσοχής τους. Στην έρευνα συμμετείχαν 167 πρωτοετείς φοιτητές/τριες, στους οποίους δόθηκαν τρία ερωτηματολόγια αυτό-αναφορών, ειδικότερα, το ερωτηματολόγιο των Γνωστικών Σφαλμάτων, η Κλίμακα Γνωστικών Σφαλμάτων Σχετιζόμενων με την Προσοχή, καθώς και το Ερωτηματολόγιο Μεταγνωστικής Γνώσης για την Προσοχή. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η Κλίμακα Γνωστικών Σφαλμάτων Σχετιζόμενων με την Προσοχή αποτελεί μια έγκυρη και αξιόπιστη κλίμακα μέτρησης των αντιλαμβανόμενων καθημερινών ολισθημάτων προσοχής, ενώ τονίζεται η ανάγκη εμπλουτισμού του Ερωτηματολογίου Μεταγνωστικής Γνώσης για την Προσοχή με καθημερινά έργα συντηρούμενης προσοχής προκειμένου να αποτελέσει ένα έγκυρο μέσο αντιλαμβανόμενης αποτελεσματικότητας σε καθημερινά έργα προσοχής. Το άρθρο των Λαμπαδά και Στογιαννίδου πραγματεύεται ένα σύγχρονο και επίκαιρο θέμα αυτό των υπολογιστών και τη στάση των γονέων εφήβων απέναντι στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Στην μελέτη συμμετείχαν γονείς εφήβων διαφορετικού εκπαιδευτικού επιπέδου και κοινωνικό-οικονομικής τάξης. Σύμφωνα με τα

11 11 αποτελέσματα, υπάρχουν διαφορές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν οι γονείς τους Η/Υ, ενώ εντοπίζεται η ανάγκη για παροχή περισσότερων ευκαιριών στους γονείς προκειμένου να εξοικειωθούν με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και να αντιληφθούν τα οφέλη από τη χρήση τους. Η έρευνα των Δαλάτση και Μασούρα μελέτησε τη συμβολή της εργαζόμενης μνήμης στην εκμάθηση νέων λέξεων σε ξένη γλώσσα. Η διαφοροποίηση της συμβολής της εργαζόμενης μνήμης διερευνήθηκε σε μια ήδη μαθημένη ξένη γλώσσα και σε μια άγνωστη ξένη γλώσσα. Στη μελέτη συμμετείχαν ενήλικες και η εργαζόμενη μνήμη αξιολογήθηκε με έργα ανάκλησης λεκτικού οπτικο-χωρικού υλικού και πληροφοριών. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι σε ενήλικες που γνωρίζουν καλά μια ξένη γλώσσα, η εργαζόμενη μνήμη δεν συμβάλλει στην απόκτηση νέων λέξεων. Επίσης, βρέθηκε ότι υπάρχει μια δυνατότητα διάχυσης της αποθηκευμένης γνώσης από τη μια γλώσσα στην άλλη. Το άρθρο του Φίλιππου Καργόπουλου εξετάζει σε αντιδιαστολή, σύμφωνα με τα λεγόμενα του συγγραφέα, τα δύο «σχεδόν παραδείγματα» που επηρέασαν την ιστορία της ψυχολογίας: το Καρτεσιανό cogito που χρησιμοποιήθηκε στα πρώτα ενδοσκοπικά στάδια της επιστημονικής ψυχολογίας, καθώς και την πιο δραματική αμφισβήτηση του Καρτεσιανού νου, δηλαδή το Φροϋδικό ασυνείδητο. Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ενώ ο Καρτεσιανός νους σωστά εγκαταλείφθηκε φιλοσοφικά και επιστημονικά, το Φροϋδικό ασυνείδητο παραμένει μια ζωντανή ιδέα παρά τις κατά καιρούς αμφισβητήσεις της θεωρίας ως μη επιστημονικής. Στο παράρτημα έχει συμπεριληφθεί η έκθεση της ποιοτικής αξιολόγησης από μέλη ΔΕΠ του Τμήματος Τμήματος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ, η οποία συντάχθηκε από τις επίκουρες καθηγήτριες κ. Ευγενία Γεωργάκα και κ. Ευρυνόμη Αυδή. Βασικός στόχος της έκθεσης αυτής είναι η παρουσίαση ποιοτικών δεδομένων σχετικά με την εμπειρία μελών ΔΕΠ από την εργασία τους στο Τμήμα Ψυχολογίας. Η ποιοτική αξιολόγηση έλαβε χώρα στα πλαίσια της εσωτερικής αξιολόγησης του Τμήματος Ψυχολογίας. Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2011 Η Συντακτική επιτροπή Παναγιώτα Βορριά, αναπληρώτρια καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Δέσποινα Τατά, επίκουρη καθηγήτρια Bιοψυχολογίας Χριστίνα Αθανασιάδου, επίκουρη καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας

12 12 Οι Συγγραφείς του Τόμου Αθανασιάδου Χριστίνα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αργύρη Ειρήνη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αυδή Ευρυνόμη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Βορριά Παναγιώτα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωργάκα Ευγενία, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δαλάτση Νικολέττα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δεληγιάννη-Κουϊμτζή Βασιλική, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαμαντίδου Ελένη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Κάμτσιος Σπυρίδων, Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής & Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Καραγιαννοπούλου Ευαγγελία, Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής & Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Καραδημούλα Δήμητρα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Καργόπουλος Β. Φίλιππος, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Καρέλα Χριστίνα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Κουτσώνα Νικόλ-Ρούθ, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Κωνσταντινοπούλου Ελένη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Λαμπαδά Βίκυ, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Λέντζα Βασιλική, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μαλεγιαννάκη Αμαρυλλίς-Χρυσή, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

13 13 Μασούρα Ελβίρα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μέγαρη Καλλιόπη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μεταλλίδου Παναγιώτα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μήτσιου Ευφροσύνη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Παπαληγούρα Ζαΐρα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Στογιαννίδου Αριάδνη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Χαραλαμπίδου Τερέζα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

14 14 Οι Κριτές του Τόμου Αυδή Ευρυνόμη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιοβαζολιάς Άκης, Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Γωνίδα Ελευθερία, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Καϊμάκης Παύλος, Τμήμα Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Καραγιαννοπούλου Ευαγγελία, Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής & Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Καραμπατζάκη Δέσποινα, Κέντρο Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού, Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Τρικάλων Κουγιουμουτζάκης Ιωάννης, Τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Λεονταρή Αγγελική, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Μακρής Νικόλαος, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευση, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Μισαηλίδη Πλουσία, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μπίμπου Άννα, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μωραϊτου Δέσποινα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Παπαλεοντίου-Λουκά Ελεονώρα, Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Παπαντωνίου Γεωργία, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Παπαστυλιανού Αντωνία, Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Πετρογιάννης Κωνσταντίνος, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

15 15 Πλατσίδου Μαρία, Τμήμα Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ρούσση Παγώνα, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Στογιαννίδου Αριάδνη, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Συγκολλίτου Ευθυμία, Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τριλίβα Σοφία, Τμήμα Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Τσέλιου Ελευθερία, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ψάλτη Αναστασία, Τμήμα Βρεφονηπιοκομίας, Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Ψύλλος Στάθης, Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας & Θεωρίας της Επιστήμης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

16 16 Η ανταπόκριση των βρεφών στο παράδειγμα του «Ανέκφραστου Προσώπου» Χριστίνα Καρέλα & Ζαΐρα Παπαληγούρα Τμήμα Ψυχολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Περίληψη Έντεκα δυάδες μητέρων - βρεφών, ηλικίας έξι μηνών, παρατηρήθηκαν κατά την συνθήκη του «Ανέκφραστου Προσώπου», προκειμένου να εξεταστούν οι αποκρίσεις και οι ικανότητες συναισθηματικής ρύθμισης του ζεύγους στη συγκεκριμένη πειραματική συνθήκη. Επίσης, μελετήθηκαν o δυαδικός συγχρονισμός και το φύλο των βρεφών ως παράγοντες διαφοροποίησης των αντιδράσεων της δυάδας στη συνθήκη. Η μέθοδος της μικρο-ανάλυσης εφαρμόστηκε σε αλληλεπιδράσεις οι οποίες είχαν καταγραφεί με βιντεοκάμερα, στο φυσικό χώρο των βρεφών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα βρέφη στο επεισόδιο του «ανέκφραστου προσώπου» εμφάνισαν μειωμένο θετικό συναίσθημα, αποστροφή του βλέμματος, αρνητικά σήματα, αυξημένη κινητικότητα και συμπεριφορές ρύθμισης. Επίσης, ο βαθμός δυαδικού συγχρονισμού δεν επηρέασε τις αντιδράσεις των βρεφών στο «παγωμένο πρόσωπο» της μητέρας, ωστόσο τα βρέφη των λιγότερο συγχρονισμένων δυάδων έτειναν να εμφανίζουν περισσότερες αντιδράσεις στρες κατά το επεισόδιο του «ανέκφραστου πρόσωπου», καθώς και, συμπεριφορές αποφυγής από την μητέρα, όταν αυτή επέστρεφε στην αλληλεπίδραση. Τέλος, δεν παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ των δυο φύλων ως προς τις συμπεριφορές ρύθμισης των βρεφών. Ωστόσο, τα κορίτσια αντιδρούσαν στο «ανέκφραστο πρόσωπο» με περισσότερες ουδέτερες εκφράσεις, ενώ τα αγόρια χρειάζονταν περισσότερο την στήριξη και το άγγιγμα των μητέρων για συναισθηματική ρύθμιση. Λέξεις κλειδιά: «Ανέκφραστο πρόσωπο», Συγχρονισμός, Συναισθηματική ρύθμιση. Διεύθυνση: Χριστίνα Καρέλα, Άστιγγος 100, Πάτρα. Τηλέφωνο:

17 17 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια των πρώιμων αλληλεπιδράσεων της μητέρας με το βρέφος, οι συναλλαγές που διαμείβονται μεταξύ της δυάδας, σε παιχνίδι πρόσωπο με πρόσωπο, θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές. Παρέχουν στα βρέφη κοινωνικές εμπειρίες, μέσα από τις οποίες αναπτύσσουν την ικανότητα για συναισθηματική ρύθμιση, αποκτούν δεξιότητες αλληλεπίδρασης, και, ακολούθως, εμπλουτίζουν τις γνωστικές τους εμπειρίες (Stern, 1974 Trevarthen, 1979). Πέραν της παρατήρησης της ελεύθερης αλληλεπίδρασης μητέρας- βρέφους (Stern, 1971 Bateson, 1971, 1979 Brazelton, Koslowski & Main, 1974 Beebe, 2006 Cohn & Tronick, 1987 Murray & Trevarthen, 1985 Papoušek & Papoušek, 1984 Trevarthen, 1977), το ενδιαφέρον των ερευνητών στράφηκε στην στη χρήση ορισμένων παραλλαγών των τυπικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ των δυο. Παραδείγματος χάρη, σχεδιάστηκαν πειραματικές μελέτες με στόχο να μελετήσουν την προσαρμογή των βρεφών σε μη τυπικές αλληλεπιδράσεις, όπως οι σύντομες διαταράξεις της αλληλεπίδρασης. Η επονομαζόμενη συνθήκη του «ανέκφραστου προσώπου» είναι μια από τις πιο γνωστές τέτοιες προσεγγίσεις, η οποία έχει διερευνηθεί σε βάθος. Πρώτοι την χρησιμοποίησαν οι Tronick, Als, Adamson, Wise και Brazelton (1978) και οι Trevarthen, Murray και Hubley (1981), καλώντας τις μητέρες να δείχνουν ένα καταθλιπτικό προσωπείο ή να παραμείνουν ανέκφραστες και σιωπηλές, ενώ κοιτούν το βρέφος. Στόχο αυτών των ερευνών αποτέλεσε η καταγραφή των αντιδράσεων του βρέφους κατά τη συναισθηματική απόσυρση της μητέρας από την επικοινωνία. Ο παραπάνω χειρισμός, παραβιάζει τη θεμελιώδη φύση των αμοιβαίων επιδράσεων, στις δυαδικές αλληλεπιδράσεις. Επίσης, μεταβιβάζει αντιφατικές πληροφορίες για τον στόχο ή τις προθέσεις της μητέρας, και ταυτόχρονα, φέρνει τα βρέφη αντιμέτωπα με δυσάρεστες ή και στρεσογόνες καταστάσεις (Cappella, 1991 Warner, 1988). Το πειραματικό παράδειγμα του «ανέκφραστου προσώπου» περιλαμβάνει την εμπλοκή των βρεφών με το πρόσωπο φροντίδας σε τρία επεισόδια αλληλεπίδρασης. Το πρώτο επεισόδιο, περιλαμβάνει ελεύθερο παιχνίδι -πρόσωπο με πρόσωπο, μεταξύ της μητέρας και του βρέφους. Στη συνέχεια, ζητείται από τη μητέρα να μεταβάλλει αιφνίδια τον τρόπο που αλληλεπιδρά με το βρέφος της, διατηρώντας ουδέτερη ή παγωμένη έκφραση προς αυτό. Τέλος, η διαδικασία ολοκληρώνεται με ένα επεισόδιο

18 18 «επανασύνδεσης», κατά το οποίο η μητέρα επιστρέφει με παιγνιώδη τρόπο στην αλληλεπίδραση. Κάθε επεισόδιο διαρκεί τυπικά δυο ή τρία λεπτά, και η μέθοδος αυτή έχει χρησιμοποιηθεί σε βρέφη ηλικίας από 2 έως 9 μηνών (Toda & Fogel, 1993 Weinberg & Tronick, 1994). Το σταθερό μοτίβο της συμπεριφοράς των βρεφών στο «ανέκφραστο πρόσωπο» περιλαμβάνει μια περίοδο κατά την οποία το βρέφος κάνει επαναλαμβανόμενες προσπάθειες προκειμένου να αποσπάσει μια αντίδραση από τη μητέρα. Επιπλέον, παρατηρούνται συμπεριφορές που δηλώνουν ανησυχία και σύγχυση, οι οποίες, όμως, ακολουθούνται από μια σοβαρή έκφραση προσώπου, αποστροφή του βλέμματος του βρέφους από τη μητέρα, καθώς και κινήσεις απομάκρυνσης ή απόσυρσης (Adamson & Frick, 2003). Με άλλα λόγια, μετά την αρχική διαμαρτυρία, τα βρέφη κάνουν προσπάθειες να ρυθμίσουν αυτές τις καταστάσεις χρησιμοποιώντας αυτοκατευναστικές συμπεριφορές (Ellsworth, Muir, & Hains, 1993 Weinberg & Tronick, 1994). Αρχικά, το ερευνητικό ενδιαφέρον είχε στραφεί στην περιγραφή των αντιδράσεων των βρεφών στην εν λόγω συνθήκη και είχε δοκιμαστεί σε ποικίλες παραλλαγές (π.χ. βρέφη διαφορετικών ηλικιών, πρόωρα, κωφά, με σύνδρομο Down, με αυτισμό, βρέφη μητέρων με κατάθλιψη, με αγχώδεις διαταραχές ή χρήστες ουσιών, Adamson & Frick, 2003). Στη συνέχεια, αντικείμενο προσοχής και έρευνας αποτέλεσαν οι ατομικές διαφορές στις αντιδράσεις των βρεφών στο «παγωμένο» πρόσωπο της μητέρας. Έχει διερευνηθεί μια σειρά παραγόντων- εξωγενών και ενδογενών, οι οποίοι φαίνονται να συνδέονται συστηματικά με τις διαφοροποιήσεις στις αντιδράσεις των βρεφών στο «ανέκφραστο πρόσωπο». Στους εξωγενείς παράγοντες συγκαταλέγονται η ποιότητα της σχέσης μητέρας- βρέφους (Braungart-Rieker, Garwood, Powers, & Notaro, 1998 Cohn, Campbell, & Ross, 1991 Tarabulsy, Tessier, & Kappas, 1996), η δυαδική συνεργασία (Cohn, Matias, Tronick, Connell, & Lyons-Ruth, 1986 Field, 1994 Van IJzendoorn, Goldberg, Kroonenberg & Frankel, 1992 Zuravin & DiBlasio, 1992), η υπευθυνότητα (Bendersky & Lewis, 1998), η θετική διάθεση (Carter, Mayes, & Pajer, 1990) και η κατάθλιψη στις μητέρες (Moore, Cohn, & Campbell, 2001 Pelaez-Nogueras, Field, Hossain, & Pickens, 1996), ενώ στους ενδογενείς, περιλαμβάνονται το φύλο (Tronick & Cohn, 1989 Toda & Fogel, 1993 Mayes & Carter, 1990 Stoller & Field, 1982) και η ιδιοσυγκρασία των βρεφών (Field, 1987).

19 19 Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα, υψηλότερα επίπεδα θετικής ανταπόκρισης της μητέρας προς το βρέφος (Carter, Mayes & Pajer, 1990), η μητρική ευαισθησία (Braungart-Rieker et al., 1998), η συνέπεια (Bendersky & Lewis, 1998) και η εμπλοκή της μητέρας, κατά το πρώτο επεισόδιο παιχνιδιού, σχετίζονται με χαμηλότερα επίπεδα ανησυχίας και διέγερσης των βρεφών στο «ανέκφραστο πρόσωπο». Επιπροσθέτως, οι Stack και Muir (1990) και οι Pelàez-Nogueras και συν. (1996), βρήκαν ότι το μητρικό άγγιγμα, ενώ το πρόσωπο της μητέρας παραμένει «παγωμένο», μειώνει σημαντικά την διαμαρτυρία των βρεφών. Ωστόσο, η επίδραση του δυαδικού συγχρονισμού κατά το παιχνίδι πρόσωπο με πρόσωπο μητέρας - βρέφους στην ανταπόκριση του βρέφους στο «ανέκφραστο πρόσωπο», έχει δώσει αντιφατικά αποτελέσματα και χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση (Cohn, Matias, Tronick, Connell, & Lyons-Ruth, 1986 Field, 1994 Van IJzendoorn et al., 1992). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τoυς Robinson, Little και Biringen (1993), υψηλότερα επίπεδα συγχρονισμού, κατά το παιχνίδι με τη μητέρα, σχετίζονται με αρνητικό συναίσθημα και περισσότερες αντιδράσεις αποφυγής, αναστάτωσης και ανησυχίας των βρεφών στο «ανέκφραστο πρόσωπο». Αντίθετα, οι Moore και Calkins (2004) αναφέρουν ότι χαμηλά επίπεδα δυαδικού συγχρονισμού συνδέονται με μειωμένο θετικό συναίσθημα, αυξημένη διέγερση και μυϊκό τόνο κατά το «παγωμένο» πρόσωπο της μητέρας. Άλλα ευρήματα καταδεικνύουν ότι υψηλότερα επίπεδα συγχρονισμού, κατά το αρχικό παιχνίδι, σχετίζονται με πιο αποτελεσματικές στρατηγικές αντιμετώπισης του στρεσογόνου παράγοντα από το ανέκφραστο πρόσωπο, με αίσθηση ελέγχου και επάρκειας (Tronick & Gianino, 1980 Feldman, Greenbaum & Yirmiya, 1999). Μελετώντας τις διαφυλικές διαφορές στις αντιδράσεις των βρεφών στο «ανέκφραστο πρόσωπο», τα ερευνητικά δεδομένα είναι επίσης αντιφατικά. Οι Toda και Fogel (1993) δεν βρήκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δυο φύλων ως προς τις αντιδράσεις των βρεφών στο «ανέκφραστο πρόσωπο». Κάποιες μελέτες αναφέρουν ότι τα κορίτσια αναστατώνονται περισσότερο, απ ότι τα αγόρια, από το «παγωμένο» πρόσωπο της μητέρας (Mayes & Carter, 1990 Stoller & Field, 1982), ενώ, η μελέτη των Braungart-Rieker, Courtney και Garwood, (1999) κατέδειξε ότι τα κορίτσια ανταποκρίνονται πιο θετικά στο «ανέκφραστο πρόσωπο». Τέλος, οι Weinberg, Tronick, Cohn, και Olson (1999) υποστηρίζουν ότι τα αγόρια και τα κορίτσια χρησιμοποιούν διαφορετικές στρατηγικές αυτο-ρύθμισης. Συγκεκριμένα, αναφέρουν ότι, προκειμένου να ρυθμίσουν την ενοχλητική κατάσταση της συναισθηματικής απόσυρσης της

20 20 μητέρας, τα κορίτσια προτιμούν να εξερευνούν τον περιβάλλοντα χώρο, ενώ τα αγόρια αναζητούν την υποστήριξη της μητέρας, στρεφόμενα προς αυτή. Στόχος και υποθέσεις της έρευνας Η παρούσα έρευνα επεδίωξε να περιγράψει την ανταπόκριση των βρεφών σε μη τυπικές αλληλεπιδράσεις, όπως αυτή του «ανέκφραστου προσώπου». Επίσης, στόχευε να διερευνήσει το συγχρονισμό και το φύλο των βρεφών, ως παράγοντες ατομικών διαφοροποιήσεων στις αντιδράσεις τους στο «παγωμένο» πρόσωπο της μητέρας. Δεδομένου ότι η επίδραση του συγχρονισμού ή των διαφυλικών διαφορών στις αντιδράσεις των βρεφών και των μητέρων κατά το επεισόδιο που ακολουθεί το «ανέκφραστο πρόσωπο» δεν έχει τύχει ερευνητικής προσοχής, τελευταίο στόχο αποτέλεσε η εξέταση της επίδρασης των παραπάνω παραγόντων διαφοροποίησης στις ρυθμιστικές συμπεριφορές που χρησιμοποιούνται από τα βρέφη και τις μητέρες κατά την επαναφορά τους στην αλληλεπίδραση. Οι υποθέσεις της παρούσας έρευνας διατυπώθηκαν με βάση την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και έχουν ως εξής: 1. Οι συγκινησιακές και συμπεριφορικές αποκρίσεις των βρεφών θα διαφοροποιούνταν ανάλογα με τα επεισόδια αλληλεπίδρασης (παιχνίδι - «ανέκφραστο πρόσωπο» - επανασύνδεση), και συγκεκριμένα κατά το επεισόδιο του «ανέκφραστου προσώπου» τα βρέφη θα επιδείκνυαν περισσότερο αρνητικό συναίσθημα, αποστροφή του βλέμματος και συμπεριφορές ρύθμισης, σε σχέση με τα άλλα δυο επεισόδια. 2. Ο βαθμός του δυαδικού συγχρονισμού, κατά το παιχνίδι που προηγείται του «ανέκφραστου προσώπου» θα επηρεάσει τις συμπεριφορές των βρεφών στα επόμενα επεισόδια. Συγκεκριμένα, τα βρέφη των λιγότερο συγχρονισμένων δυάδων θα εμφανίσουν περισσότερες δυσκολίες διατήρησης της συναισθηματικής ρύθμισης, κατά το επεισόδιο του «ανέκφραστου προσώπου», και ανάγκη για στήριξη από την μητέρα, κατά την επανασύνδεση, σε σχέση με τις άλλες δυάδες. 3. Ο βαθμός του δυαδικού συγχρονισμού, κατά το παιχνίδι που προηγείται του «ανέκφραστου προσώπου» θα επηρεάσει τις συμπεριφορές ρύθμισης που χρησιμοποιούνταν από τις μητέρες στο επεισόδιο της «επανασύνδεσης». Συγκεκριμένα, οι μητέρες των πιο συγχρονισμένων δυάδων, θα στηρίξουν τα βρέφη περισσότερο, προκειμένου να επανορθώσουν το αλληλεπιδραστικό λάθος του «ανέκφραστου προσώπου», απ ότι οι άλλες δυάδες.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός Σχέδιο δράσης για την πρόληψη ή/και την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων κάθε είδους, την ανάδειξη της σημασίας της διαφορετικότητας και την καταπολέμηση της βίας στα σχολεία 7085/14-05-2010

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Εισήγηση στο 12 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας (Μάιος, 2009) Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Μπετίνα Ντάβου, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Σπετσιώτου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

επιστημονική ημερίδα: εγκαταστάσεις New York College 9 Μαΐου 2009 - ΑΘΗΝΑ

επιστημονική ημερίδα: εγκαταστάσεις New York College 9 Μαΐου 2009 - ΑΘΗΝΑ επιστημονική ημερίδα: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ εγκαταστάσεις New York College 9 Μαΐου 2009 - ΑΘΗΝΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ Επιστημονική Επιμέλεια: Δρ Εμμανουηλίδου

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας. Όραμα και στόχοι του τμήματος 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική Ψυχολογία

Εξελικτική Ψυχολογία ΜΗΤΡΩΟ ΜΕΛΩΝ/ΚΡΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Α) ΜΗΤΡΩΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΜΕΛΩΝ/ΚΡΙΤΩΝ ΤΗΣ ΗΜΕΔΑΠΗΣ Ίδρυμα Ονοματεπώνυμο Σχολή 1. Κουγιουμουτζάκης Ιωάννης Κρήτης, Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών 2. Σαμαρτζή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Σχολικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με τον Κλάδο Σχολικής Ψυχολογίας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ 8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική συνεργάτης Α.Π.Θ.! Δ ιοργάνωση: Χορηγός

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Συνεδρίου. Θεμ. Συνεδρία 1: Ζητήματα ψυχικής υγείας και ασθένειας

Πρόγραμμα Συνεδρίου. Θεμ. Συνεδρία 1: Ζητήματα ψυχικής υγείας και ασθένειας Πέμπτη, 1 Νοεμβρίου Ώρα Ολυμπιακό Μουσείο 18.00-19.00 Εγγραφή 19.00-20.30 Τελετή έναρξης Χαιρετισμοί Τιμητική εκδήλωση προς τιμήν της Καθηγήτριας κυρίας Μ. Μαλικιώση-Λοϊζου Εναρκτήρια ομιλία της τιμώμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009 1. Ταυτότητα της Έρευνας Διοργανωτές: Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας (ΚΕΕΑ) και Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών

Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών Βασίλης Παυλόπουλος, Ηλίας Γ. Μπεζεβέγκης, Κωνσταντίνα Λυκιτσάκου, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Ονοματεπώνυμο: Πατεράκη Σοφία Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: κα. Άννα Ζαρκάδα Δεκέμβριος 2011 Περιεχόμενα Βιβλιογραφία Μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ

Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ Κ. Νικολοπούλου 1, Β. Γιαλαμάς 2 1 Β/θμια Εκπαίδευση & Πανεπιστήμιο Αθηνών, klnikolopoulou@ath.forthnet.gr 2 Πανεπιστήμιο Αθηνών, gialamasbasilis@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Σημερα και την επόμενη βδομάδα Η ερευνητική διαδικασία Επαγωγικός και παραγωγικός συλλογισμός Είδη ερευνητικών ερωτημάτων Ερευνητικές υποθέσεις Βασικές ερευνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 3 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 3 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ Σάββατο 21/6 /2013 9.45 10.00: Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Φίλιππο Βλάχο Συνεδρία 1 Θεματικό Πεδίο: Ειδική Αγωγή ΕΑ1 Φύσσα Αριστέα Συγκριτική αξιολόγηση στρατηγικών-πρακτικών για την προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ!

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ! ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ! Ιστορικό ΕΤΗ ΣΤΑΘΜΟΙ 1973 1977 1987 1998 ΙΔΡΥΣΗ ΠΚ ΜΕ ΕΔΡΑ ΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ 1 o ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 1 ο ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης employ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΣΡΟΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Επιστηµονική Επιµέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά

Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Σχολικό Έτος: 2014-2015 Α Τετράμηνο Τάξη: Α Λυκείου Εργασία: «Συναισθήματα και εφηβεία» Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Γιανναρά Τα συναισθήματα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των έφηβων μαθητών.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ

Γιαννάκη Ειρήνη Α.Μ: 12066 Τμήμα Λογοθεραπείας- Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ «Η ψυχοκινητική καθυστέρηση ως σημαντικό κομμάτι πολλών διαταραχών. Μέθοδοι ψυχοκινητικής ανάπτυξης καθώς και υλικό (ασκήσεις) ως εναλλακτική μορφή επικουρικής αγωγής στη λογοθεραπεία». Γιαννάκη Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 5: Σχεδιασμός και Oργάνωση του Ερωτηματολογίου (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Ευχρηστίας μέσω Τεχνικών Προσαρμογής και Εξατομίκευσης Περιεχομένου

Βελτίωση Ευχρηστίας μέσω Τεχνικών Προσαρμογής και Εξατομίκευσης Περιεχομένου Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επικοινωνίας & Μ.Μ.Ε Εργαστήριο Νέων Τεχνολογιών Βελτίωση Ευχρηστίας μέσω Τεχνικών Προσαρμογής και Εξατομίκευσης Περιεχομένου Κώστας Μουρλάς Επίκ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

Tony Attwood. Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger

Tony Attwood. Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger Tony Attwood Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger Το παιδί με σύνδρομο Asperger δεν παρουσιάζει το ίδιο προφίλ συμπεριφοράς και μαθησιακών ικανοτήτων με το παιδί που εμφανίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ: «ΘΕΛΩ Ή ΠΡΕΠΕΙ;»

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ: «ΘΕΛΩ Ή ΠΡΕΠΕΙ;» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 1 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ: «ΘΕΛΩ Ή ΠΡΕΠΕΙ;» Υπεύθυνος Καθηγητής: Διπλαρίδης Παναγιώτης (ΠΕ 19) Συμμετείχαν οι εκπαιδευτικοί: Ανδρεάδου

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2 η Συνάντηση Υποψηφίων Διδακτόρων ΠΤΕΑ 9.45 10.00: Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Φίλιππο Βλάχο (Αναπληρωτή Καθηγητή) Σάββατο 15 /6 /2013 Συνεδρία 1 ΨΓ1 Γρηγορίου Φωτεινή Αυτισμός- αναγνώριση και κατανόηση της αμηχανίας σε παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Επιμέλεια : Αγαγιώτου Σμαρώ Επιβλέποντες καθηγητές : Μ. Πλατσίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία- ISO 9001 Σαπφούς 3, 81100 Μυτιλήνη (1ος Όροφος) 2251054739 (09:00-14:30) academy@aigaion.org civilacademy.ucoz.org «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Μ. Μπουρουτζόγλου Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Μαιευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Μαιευτική στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί η µεθοδολογία της έρευνας και η διαδικασία µε την οποία διεξήχθη η συλλογή των ερωτηµατολογίων. 3.1 Μεθοδολογία Έρευνας & ειγµατοληπτική Τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45 ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007 ώρα 9.30-14.45 Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» Κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) ΟΡΓΑΝΩΣΗ Συμβουλευτικό

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πάτρα Μάιος 2013 1 Προσωπικά στοιχεία Όνομα πατρός Αριστείδης Όνομα μητρός Άννα-Μαρία Έτος γέννησης 25/02/1975

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία

Ερωτηματολόγιο γονέων παιδιών με αναπηρία Εισαγωγή Το ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΤΩΡΑ σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη δημιουργίας θετικού οικογενειακού κλίματος σε οικογένειες με παιδιά με και ευνοϊκών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΦΕΚ 2986/5 Νοεμβρίου 2014 Οι απόφοιτοι του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο

Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Αποτελεσματική Διαχείριση Προβλημάτων Συμπεριφοράς στο Σχολείο Τα προβλήματα παραβατικής συμπεριφοράς που παρουσιάζουν οι μαθητές σημειώνουν αυξητικές τάσεις, στις οποίες ο Διευθυντής του σχολείου και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ) Κατερίνα Μάσχα Λέκτορας Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Τμήμα Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης kmascha@psy.soc.uoc.gr ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 1/3/2015 31/07/2015

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 1/3/2015 31/07/2015 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 1/3/2015 31/07/2015 Συντάκτης: Παγώνα Ρούσση, Πρόεδρος της Επιτροπής ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 1. Παρούσα Κατάσταση...

Διαβάστε περισσότερα