Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΗ ΤΜΒΑΗ ΣΟΤ ΔΙΚΑΙΟΤ ΣΗ ΘΑΛΑΑ ΤΠΟ ΣΟ ΠΡΙΜΑ ΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΗ ΤΜΒΑΗ ΣΟΤ ΔΙΚΑΙΟΤ ΣΗ ΘΑΛΑΑ ΤΠΟ ΣΟ ΠΡΙΜΑ ΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΙΑ"

Transcript

1 Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΗ ΤΜΒΑΗ ΣΟΤ ΔΙΚΑΙΟΤ ΣΗ ΘΑΛΑΑ ΤΠΟ ΣΟ ΠΡΙΜΑ ΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΙΑ Αριστείδης Πάνου Ευανθία αββοπούλου Αναστασία αρήμπαλη Ήλια ιατίτσα Αλέξανδρος Γ. Υεσσάς * ΕΙΑΓΩΓΗ Η παραγωγή διεθνών κανόνων για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος α- κολουθεί χρονολογικά τη γενικότερη ανάπτυξη του δικαίου του περιβάλλοντος, με τον πολλαπλασιασμό διεθνών συμβάσεων ιδίως από τη δεκαετία του 1970 και μετά. Η ώθηση στην ανάπτυξη αυτή που σηματοδότησε η Διεθνής υνδιάσκεψη της τοκχόλμης το 1972, χαρακτηρίζεται από ad hoc απόπειρες ρύθμισης συγκεκριμένων προβλημάτων θαλάσσιας ρύπανσης σε περιφερειακό κυρίως επίπεδο. Η ύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (ΔΘ), που συζητείται την ίδια εποχή και υιοθετείται τελικά το 1982, σε αντίθεση με τις έως τότε απόπειρες, έρχεται να προσφέρει για πρώτη φορά ένα οικουμενικό συνεκτικό πλαίσιο για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Κωδικοποιώντας ως ένα βαθμό την ήδη υπάρχουσα νομοθετική παραγωγή αλλά και με στόχο τη δημιουργία ενός συστήματος δυναμικού ως προς τις μετέπειτα εξελίξεις, η ΔΘ χαρακτηρίστηκε ως σύνταγμα των ωκεανών. Ο συνταγματικός της χαρακτήρας και η λειτουργία της ως σύμβαση-ομπρέλα αποτρέπει αφενός μονομερείς αποκλίσεις από το καθεστώς της και αφετέρου επιτρέπει την εξελικτική ερμηνεία της υπό το πρίσμα συμβατικών ρυθμίσεων αλλά και επιταγών του soft law. Έτσι, η ΔΘ αρκείται στο να διατυπώσει μια γενική υποχρέωση των κρατών να διατηρούν και να προστατεύουν το θαλάσσιο περιβάλλον από όλες τις πιθανές πηγές ρύπανσης με ένα μέτρο προσήκουσας επιμέλειας. * Μεταπτυχιακοί Υοιτητές, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών πουδών, Σομέας Διεθνών πουδών, Σμήμα Νομικής Πανεπιστημίου Αθηνών. 1 1 GlLJ 2008, σελ. 1-82

2 2 1 Greeklaws Law Journal 2008 Η ευελιξία του όρου αυτού επιτρέπει την είσοδο στην έννοια της υποχρέωσης των κρατών στοιχείων που αναπτύσσονται σταδιακά σε άλλα fora, διεθνείς οργανισμούς και περιβαλλοντικά κείμενα. Παράλληλα όμως η ένταση της δεσμευτικότητάς του μπορεί και να διαφοροποιείται ανάλογα με τη συνοχή και ευρεία αποδοχή των ρυθμίσεων συγκεκριμένης ρυπογόνου διαδικασίας. Κρίσιμος σε αυτό το σημείο αναδεικνύεται ο ρόλος των περιφερειακών προγραμμάτων και καθεστώτων, τα οποία πολλές φορές αποτελούν πεδίο επιτυχούς δοκιμασίας πρακτικών προτού αυτές γενικευτούν. Η ανάλυση της υποχρέωσης προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος που γίνεται στη συνέχεια, ακολουθεί στο πρώτο κεφάλαιο τη διάκριση που γίνεται στη ΔΘ ως προς τις πηγές ρύπανσης. το τμήμα αυτό επιχειρείται μια γενική καταγραφή των υποχρεώσεων προστασίας ανά τύπο ρύπανσης λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των οικουμενικών ή περιφερειακών ρυθμίσεων που υπάρχουν παράλληλα και λειτουργούν υπό το πλέγμα της ΔΘ. το δεύτερο κεφάλαιο η ανάλυση επικεντρώνεται στα συστήματα αστικής ευθύνης, τα οποία κατέχουν εξέχουσα θέση στο πλαίσιο της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Θα εξετασθεί, ιδίως, το σύστημα αστικής ευθύνης για τη ρύπανση από πλοία, το οποίο είναι αρκετά λειτουργικό και αποτελεσματικό και κατόπιν θα επιχειρηθεί μια σύγκρισή του με άλλα συστήματα αστικής ευθύνης. τη συνέχεια, στο τρίτο κεφάλαιο, παρουσιάζεται ένα περιφερειακό σύστημα προστασίας του θαλασσίου περιβάλλοντος, αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο, ό- μως, λειτουργεί μέσα σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο. Σην περιγραφή της δραστηριότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτό τον τομέα, ακολουθεί το ζήτημα των ορίων της επιτρεπτής μονομερούς δράσης μέσα στο παγκόσμιο πλαίσιο, όπως αυτά αναδεικνύονται από μια εκκρεμή υπόθεση ενώπιον του ΔΕΚ, και το ζήτημα της διεθνούς ευθύνης το οποίο τυχόν γεννάται κατ αποτέλεσμα. το τελευταίο κεφάλαιο εξετάζεται η σύγκρουση δύο θεμελιωδών δικαιωμάτων τους διεθνούς δικαίου, της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας από τη μία πλευρά και της προστασίας του περιβάλλοντος από την άλλη, κατά πόσον το ένα δικαίωμα επιδρά πάνω στο άλλο και κυρίως αν είναι δυνατόν να περιοριστεί ή ακόμα και να αποκλειστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος.

3 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 3 Ι. Η ΠΡΟΣΑΙΑ ΣΟΤ ΘΑΛΑΙΟΤ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ ΑΠΟ ΣΗ ΤΜΒΑΗ ΓΙΑ ΣΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΗ ΘΑΛΑΑ Η ύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας 1 στο Σμήμα ΦΙΙ 2 διακρίνει έξι μορφές πρόληψης, μείωσης κι ελέγχου της θαλάσσιας ρύπανσης ανάλογα με την αντίστοιχη ρυπογόνο πηγή. Η ρύπανση από χερσαίες πηγές, από και μέσω της ατμόσφαιρας, από απόρριψη αποβλήτων, από δραστηριότητες στο θαλάσσιο βυθό εντός και εκτός εθνικής δικαιοδοσίας και η ρύπανση από πλοία. Αν και ο διαχωρισμός αυτός στην πράξη αλλά και στα επιμέρους συμβατικά κείμενα δεν είναι τόσο σαφής 3, μπορεί εν τούτοις να γίνει κάποια σύγκριση ως προς βασικά χαρακτηριστικά κάθε τύπου. Η γενική υποχρέωση των κρατών που επιβάλλει η ΔΘ για διατήρηση και προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος 4 εξειδικεύεται περαιτέρω με την ενσωμάτωση και παραπομπή στους γενικώς αποδεκτούς διεθνείς κανόνες και πρότυπα 5. Ο βαθμός στον οποίο έχουν α- ναπτυχθεί αυτά τα διεθνή πρότυπα και η μορφή την οποία περιβάλλονται οι αντίστοιχες ρυθμίσεις, δηλαδή οικουμενική ή περιφερειακή, είναι καθοριστικά όπως θα δούμε της επιτυχούς αντιμετώπισης κάθε τύπου ρύπανσης. Α. Χερσαία ρύπανση United Nations Convention on the Law of the Sea, 21 ILM 1982, σ Σο Σμήμα ΦΙΙ ενσωματώνεται και πρέπει να θεωρείται σε συνδυασμό με το όλο πλαίσιο της ΔΘ. Η ενσωμάτωση των διατάξεων περιβαλλοντικής προστασίας σε ένα πλαίσιο που εξυπηρετεί ταυτόχρονα σκοπούς οικονομικής ανάπτυξης και διεθνών σχέσεων έχει ιδιαίτερη αξία για το κείμενο αυτό. Βλ. Bernard H. Oxman, The Rule of Law and the UNCLOS, 7 EJIL 1996, σ Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε γενικευμένα για τρία συστήματα θαλάσσιας ρύπανσης χερσαίες πηγές, δραστηριότητες στο θαλάσσιο βυθό και πλοία με αντίστοιχες απαιτήσεις συνεργασίας. Βλ. Grigoris Tsaltas, Towards a World Protection Framework for the Marine Environment Through the Promotion of International and Regional Cooperation under the UNCLOS, in Anastasia Strati, Maria Gavouneli & Nikos Skourtos (eds), Unresolved Issues and New Challenges to the Law of the Sea, Leiden 2006, σ Ά. 192 ΔΘ. Η υποχρέωση αυτή έχει τρία θεμελιώδη επίπεδα: υποχρέωση μη ρύπανσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, υποχρέωση συνεργασίας σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο και υποχρέωση εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο των διεθνώς συμφωνημένων κανόνων. Βλ. Moira L. McConnell & Edgar Gold, The Modern Law of the Sea: Framework for the Protection and Preservation of the Marine Environment?, 23 Case WResJIL 1991, σ Για την εμφάνιση αυτής της έννοιας στη ΔΘ υπό διαφορετικούς όρους και το νόημά της, βλ. Bernard H. Oxman, The Duty to Respect Generally Accepted International Standards, 24 NYUJIL& Pol , σ

4 4 1 Greeklaws Law Journal 2008 Παρά το γεγονός ότι γύρω στο 80 τοις εκατό του ποσοστού θαλάσσιας ρύπανσης αποδίδεται σε χερσαίες πηγές 6, η ρύθμισή τους σε διεθνές επίπεδο υστερεί ποσοτικά και ποιοτικά σε σχέση με άλλες ρυπογόνους πηγές. Η περιορισμένη διεθνής νομοθεσία επί του θέματος στηριζόταν κυρίως στη βασική υποχρέωση προστασίας του περιβάλλοντος άλλων κρατών από βλάβες και τη μη κατάχρηση δικαιώματος 7. Η ΔΘ παράλληλα με τη γενική υποχρέωση των κρατών για την πρόληψη, μείωση και έλεγχο της θαλάσσιας ρύπανσης, η οποία επαναλαμβάνεται σε κάθε πηγή, προβλέπει ότι στη διαδικασία αυτή θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι διεθνείς κανόνες και πρακτικές. Η αοριστία και ασάφεια της ορολογίας που χρησιμοποιείται από το κείμενο της σύμβασης 8 είναι ενδεικτική των προβλημάτων που συναντάμε στις χερσαίες πηγές. ε αντίθεση με τις υπόλοιπες διατάξεις για τις πηγές ρύπανσης που προβλέπουν ενσωμάτωση των ελάχιστων διεθνών προτύπων, η υποχρέωση του κράτους να λαμβάνει υπόψη τις σχετικές διεθνείς ρυθμίσεις είναι τόσο γενική ώστε να καταλήγει να στερείται έννομων συνεπειών 9. Οι δυσκολίες στο να ρυθμιστούν οι χερσαίες πηγές ρύπανσης με την ακρίβεια που συναντάμε στις διατάξεις για τα πλοία ή την απόρριψη αποβλήτων, είναι καταρχήν πρακτικές 10. Οι ρυπογόνοι πηγές στη χερσαία ρύπανση μπορεί να είναι παράκτιες ή ηπειρωτικές point sources, diffuse sources ή ακόμα και ατμοσφαιρικού χαρακτήρα 11. Ο έ- λεγχος των πηγών αυτών είναι επομένως πολύ πιο δύσκολο να επιτευχθεί, αφού η ρύπανση προέρχεται από έναν κύκλο δραστηριοτήτων που είναι αναπόσπαστες με την ύ- παρξη των βιομηχανικών και αναπτυξιακών δραστηριοτήτων, των αστικών κοινωνιών και της γεωργίας και δασοκομίας. Η πολυπλοκότητα και αλληλεπίδραση αυτών των δια- 6 Σο 44 τοις εκατό υπολογίζεται ότι προέρχεται από την απορροή ξηράς, ποταμών, αγωγών και άλλων κατασκευών εκβολής ενώ το 33 τοις εκατό προέρχεται από ή μέσω της ατμόσφαιρας με προέλευση κυρίως χερσαίες πηγές αλλά και πλοία και αεροσκάφη. Βλ. Philippe Sands, Principles of International Environmental Law, Cambridge 2004, σ Patricia W. Birnie & Alan E. Boyle, International Law and the Environment, Oxford 2002, σ Ά. 207 παρ. 2,3,4 ΔΘ. Σα κράτη καλούνται να λάβουν άλλα μέτρα που μπορεί να είναι απαραίτητα, να προσπαθήσουν να εναρμονίσουν την πολιτική τους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της περιοχής, τις οικονομικές δυνατότητες των αναπτυσσόμενων κρατών και την ανάγκη τους για οικονομική ανάπτυξη. 9 Κρατερος Ιωάννου & Αναστασία τρατή, Δίκαιο της Θάλασσας, Αθήνα 2000, σ Ιδίως ως προς τις διάχυτες πηγές όπως η γεωργία και η κυκλοφοριακή κίνηση, βλ. GESAMP Report No 70, A Sea of Troubles (2001), σ.19 et seq., διαθέσιμο σε <www.gesamp.net >. 11 Για τη σχετική διάκριση και ανάλυση βλ. GESAMP Report No 71, Protecting the Oceans from Landbased Activities (2001), σ.16-20, διαθέσιμο σε <www.gesamp.net>.

5 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 5 δικασιών γίνεται ακόμα πιο αισθητή όταν συνδυαστεί με τη νομική ρύθμιση των υδάτινων πόρων 12 και το φαινόμενο της φυσικής επικάλυψής της με τη ρύθμιση της θαλάσσιας ρύπανσης 13. Κατ επέκταση, τα ζητήματα που εμπλέκονταν και κατά την υιοθέτηση της ύμβασης ήταν πολιτικής και οικονομικής φύσεως. Οι χερσαίες πηγές ρύπανσης είναι οι μόνες που λαμβάνουν χώρα σε περιοχή τόσο στενά συνυφασμένη με την κρατική κυριαρχία 14. Σο ότι η ρύθμισή τους θίγει ζητήματα εθνικών συμφερόντων εκφράζεται και στην ορολογία της ΔΘ περί αιτημάτων οικονομικής ανάπτυξης. Σα αιτήματα αυτά συνδυάζονται με το κόστος για τις βιομηχανοποιημένες οικονομίες που θα προέκυπτε από ένα δεσμευτικότερο πλέγμα προστασίας 15. Οι ιδιαιτερότητες των χερσαίων πηγών σε συνδυασμό με την περιφερειακή προσέγγιση που υιοθετείται στη ΔΘ 16, αποτέλεσαν τη βάση του φαινομένου ανάπτυξης περιφερειακών κυρίως ρυθμίσεων 17. Αξίζει να αναφερθεί αρχικά η πρώτη εκτενής σύμβαση επί του θέματος, που ήταν η ύμβαση του Παρισίου του 1974 για την Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του Βορειοανατολικού Ατλαντικού 18, η οποία αντικαταστάθηκε από την ύμβαση του Παρισίου του 1992 (OSPAR) 19. Παράλληλα με αυτήν και με ανάλογες ρυθμίσεις υιοθετείται ύμβαση για την περιοχή της Βαλτικής 20. Κύριο χαρακτηρι- 12 Που δεν παρέχει επαρκές πλαίσιο προστασίας για το θαλάσσιο περιβάλλον. Βλ. Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ David Freestone & Salman M.A. Salman, Ocean and Freshwater Resources in Daniel Bodansky, Jutta Brunnée & Ellen Hey (eds), The Oxford Handbook of International Environmental Law, Oxford 2007, σ Erik Franckx,, Regional Marine Environment Protection Regimes in the Context of UNCLOS, 13 IJMCL 1998, σ Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Η προσέγγιση αυτή μπορεί να εφαρμοστεί στην περίπτωση των χερσαίων πηγών χωρίς την ανάγκη να γίνεται αναφορά στο καθεστώς των κλειστών και ημι-κλειστών θαλασσών του Σμήματος ΙΦ. Βλ. Franckx, supra σημείωση 14, σ ε αυτό συμβάλλουν και οι διαφοροποιημένες περιβαλλοντικές συνθήκες στα οικοσυστήματα διαφορετικών θαλασσών. Βλ. Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ.410 et seq Paris Convention for the Prevention of Marine Pollution from Land-based Sources, 13 ILM 1974, σ Paris Convention for the Protection of the Marine Environment of the North-east Atlantic, 32 ILM 1992, σ , η οποία αντικατέστησε ταυτόχρονα και τη ύμβαση του σλο για την απόρριψη αποβλήτων. Για μια συνοπτική παρουσίαση των συμβάσεων, βλ. Sands supra σημείωση 6, σ Convention on the Protection of the Marine Environment of the Baltic Sea Area, 13 ILM 1974, σ , η οποία αντικαταστάθηκε από την 1992 Convention on the Protection of the Marine Environment of the Baltic Sea Area (Helsinki), διαθέσιμο σε <www.helcom.fi>.

6 6 1 Greeklaws Law Journal 2008 στικό τους αποτελεί η ανάληψη δεσμεύσεων εκ μέρους των κρατών 21 και η υιοθέτηση κριτηρίων για την ανάληψη εθνικής δράσης 22, ενώ οι εθνικές αρχές παραμένουν υπεύθυνες για τα πρότυπα ελέγχου και χορήγησης αδειών 23. το πλαίσιο των περιφερειακών συμβάσεων του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) 24 έχουν υιοθετηθεί επίσης Πρωτόκολλα για την ρύπανση από χερσαίες πηγές, τα οποία σε γενικές γραμμές ακολουθούν τη δομή της ύμβασης του Παρισίου 25. Σο σημαντικό έργο που έχουν επιδείξει ως προς τις χερσαίες πηγές οι περιφερειακές απόπειρες όπως το καθεστώς για τη Β. Θάλασσα φανερώνουν μία θετική εξέλιξη προς την κατεύθυνση μιας πιο συνεκτικής και συνολικής προσέγγισης του θέματος όπου υπάρχει και ανάλογη πολιτική βούληση 26. Παρατηρείται μία τάση προς προληπτικές ρυθμίσεις και μετατόπιση του αποδεικτικού βάρους όσον αφορά την άρνηση λήψης ρυθμιστικών 21 Οι δεσμεύσεις αυτές περικλείουν σύγχρονες περιβαλλοντικές αρχές, όπως αυτή της προφύλαξης, της αρχής ο ρυπαίνων πληρώνει και της χρήσης των best available techniques (BAT) και best environmental practices (BEP). Βλ. αντίστοιχα Juliane Hilf, The Convention for the Protection of the Marine Environment of the North- East Atlantic- New Approaches to an Old Problem?, 39 ZaöRV 1995, σ και Peter Ehlers, The Helsinki Convention, 1992: Improving the Baltic Sea Environment, 8 IJMCL 1993, σ Για τον προσδιορισμού των ουσιών προς εξαφάνιση ή περιορισμό έχει αντικατασταθεί το σύστημα της μαύρης και γκρι λίστας από το σύστημα των ΒΑΣ και ΒΕΡ, όπως αντίστοιχα έχει καταργηθεί και για το dumping. Infra, ενότητα Γ του παρόντος κεφαλαίου. 23 Ένα σημαντικό ζήτημα που ανακύπτει είναι κατά πόσο μπορούν να απαιτήσουν τέτοιες συμβάσεις την διεξαγωγή μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Για το σχετικό ζήτημα στο πλαίσιο της PARCOM, βλ. Sands, supra σημείωση 6, σ Η νομοθεσία όμως σε κοινοτικό και διεθνές επίπεδο καθώς και η πρακτική των κρατών τείνουν να την εντάξουν στο εθιμικό επίπεδο. Βλ. Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ και Diana L. Torens, Protection of the Marine Environment in International Law: Towards an Effective Régime of the Law of the Sea, 19 QLJ , σ Σο Πρόγραμμα Περιφερειακών Θαλασσών του UNEP προηγήθηκε της ΔΘ και με τη θεματική και γεωγραφική κάλυψη που καλύπτουν σήμερα οι πολυπληθείς συμβάσεις και τα πρωτόκολλά του, αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Βλ. Sands, supra σημείωση 6, σ και Adalberto Vallega, The Regional Seas in the 21 st Century: an Overview, 45 O&CMan 2002, σ για μια σύντομη επισκόπηση και αποτίμηση Athens LBS Protocol, 1983 Quito, 1990 Kuwait, 1992 Black Sea, 1996 Mediterranean, 1999 Carribean. Βλ. σχετικά Sands, supra σημείωση 6, σ σον αφορά το καθεστώς στη Μεσόγειο, έχει υιοθετηθεί ένα νέο πρωτόκολλο το 1996, το οποίο όμως δεν έχει τεθεί ακόμα σε ισχύ. Η προσπάθεια ενσωμάτωσης από αυτό πιο προστατευτικών σύγχρονων αντιλήψεων συναντά τους οικονομικούς παράγοντες, παρόντες σε όλες τις σχετικές περιφερειακές απόπειρες. Βλ. Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Απόδειξη του ότι το νομικό κύρος και η αποτελεσματικότητα των αποφάσεων που υιοθετούνται για την περιβαλλοντική προστασία δεν εξαρτάται απαραίτητα από τη νομική τους φύση, αποτελεί η μικρής σημασίας διάκριση των δεσμευτικών αποφάσεων και μη-δεσμευτικών συστάσεων, κυρίως στο πλαίσιο της OSPAR. Βλ. André Nollkaemper, The Distinction Between Non-Legal and Legal Norms in International Affairs: an Analysis with Reference to International Policy for the Protection of the North Sea from Hazardous Substances, 13 IJMCL 1998, σ

7 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 7 μέτρων για πιθανόν επιβλαβείς ουσίες 27. Αν και η επιτυχία των εξελίξεων αυτών αμφισβητείται έντονα 28, η υιοθέτηση βασικών περιβαλλοντικών προσεγγίσεων σε περιφερειακό επίπεδο μπορεί να αποτελέσει τη βάση για πιο εκτεταμένη αναγνώριση αυτών των αρχών 29. Αυτό φαίνεται να προκύπτει και από τα λιγοστά εγχειρήματα οικουμενικής ρύθμισης του θέματος. Οι μη δεσμευτικές Αρχές του Μόντρεαλ 30 καθώς και το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Δράσης (GPA) 31 που ήρθε να τις αντικαταστήσει μετά τη υνδιάσκεψη στο Ρίο 32, ενσωματώνουν βασικές περιφερειακές ρυθμίσεις 33 χωρίς όμως κάποιο σαφές περιεχόμενο ακόμα. Σο GPA αναγνωρίζει την ανάγκη να συντονιστούν οι προσπάθειες σε κάθε επίπεδο και αποτελεί ένα πλαίσιο για την ανάληψη δράσεως και την πραγματοποίηση των δεσμεύσεων από τη Δήλωση της Ουάσιγκτον 34. Β. Ατμοσφαιρική Ρύπανση Αν και η ύμβαση στα ά. 212 και 222 αναφέρει την ρύπανση από και μέσω της ατμόσφαιρας ως διακριτή κατηγορία, το μεγαλύτερο τμήμα της, όπως αναφέρθηκε έχει προέλευση χερσαίες δραστηριότητες 35. Σο ότι η διατύπωση που χρησιμοποιείται είναι το ίδιο αόριστη με αυτή των χερσαίων πηγών, φανερώνει πως και στην κατηγορία αυτή αντιμε- 27 Ellen Hey, The International Regime for the Protection of the North Sea: from Functional Approaches to a More Integrated Approach, 17 IJMCL 2002, σ Marc Pallemaerts, The North Sea and Baltic Sea Land-based Regimes: Reducing Toxics or Rehashing Rhetoric?, 13 IJMCL 1998, σ Η δραστηριότητα αυτή κατά τη γνώμη του δεν καταφέρνει να αποκτήσει άμεση κανονιστική επιρροή επί των εθνικών νομοθεσιών. Σο πρόβλημα εντοπίζεται γενικότερα στην απουσία ενός σαφούς και αντικειμενικού περιεχομένου στις υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν τα κράτη, βλ. Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Freestone & Salman, supra σημείωση 13, σ Διαθέσιμο σε <www.unep.org>. Βλ. Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Σο κείμενό του διαθέσιμο σε < 32 Για την υιοθέτησή του και τα γενικά χαρακτηριστικά του, βλ. Lee A. Kimball, An International Regime for Managing Land-based Activities that Degrade Marine and Coastal Environment, 29 O&C Man 1995, σ GESAMP Report No 71, supra σημείωση 11, σ.56 et seq. 34 Σο μόνο έως τώρα συμβατικό κείμενο είναι η ύμβαση της τοκχόλμης για τους Διαρκείς Οργανικούς Ρύπους (POPs), 2001, σε ισχύ 17 Μαΐου 2004, διαθέσιμο σε <www.pops.int>. 35 Είναι χαρακτηριστική η αλληλεπίδραση της αλλαγής του κλίματος και της κατάστασης των ωκεανών οι οποίοι μπορούν να επιβραδύνουν την αύξηση της θερμοκρασίας αλλά ταυτόχρονα επιβαρύνονται από αυτή. Βλ. GESAMP Report No 70, supra σημείωση 10, σ

8 8 1 Greeklaws Law Journal 2008 τωπίζονται οι ίδιες πρακτικές δυσχέρειες, ίσως και ακόμα εντονότερες 36. Δεν είναι τυχαίο, επομένως, το ότι δεν υπάρχει μια σχετική περιεκτική διεθνής σύμβαση. Καθώς η ατμοσφαιρική ρύπανση συγκαταλέγεται συνήθως στις χερσαίες πηγές, η νομική της ρύθμιση εντάσσεται στο ίδιο νομικό πλαίσιο 37. Παρομοίως, στο βαθμό που μπορεί να προέρχεται από άλλες εκτός ξηράς πηγές, όπως πλοία 38, αεροσκάφη και πυρηνικές δοκιμές, εντάσσεται στο νομικό καθεστώς των ανάλογων ρυθμίσεων 39. Γ. Απόρριψη Αποβλήτων (dumping) την έννοια του dumping συγκαταλέγεται κατά το ά. 1 παρ. 5 της ΔΘ η ηθελημένη απόρριψη στη θάλασσα καταλοίπων ή άλλων υλών από πλοία, αεροσκάφη, εξέδρες ή άλλες τεχνικές κατασκευές καθώς και η απόρριψη των κατασκευών αυτών 40. την έννοια αυτή ήρθε να προστεθεί με τη συνδρομή των συμβατικών εξελίξεων η καύση αποβλήτων στη θάλασσα 41 και η αποβολή ραδιενεργών αποβλήτων 42. Η ρύθμιση της υποχρέωσης των κρατών για την πρόληψη και μείωση της ρύπανσης από το dumping στα ά. 210 και 216 έχει πιο δεσμευτικό περιεχόμενο από αυτή των χερσαίων και ατμοσφαιρικών πηγών. Είναι μια υποχρέωση αποτελέσματος, που απαιτεί από τις εθνικές ρυθμίσεις να είναι το ίδιο δραστικές με τους διεθνείς κανόνες. Οι διεθνείς αυτοί κανόνες σε μεγάλο βαθμό προϋπήρχαν του χρονικού σημείου κατάρτισης της ύμβασης 43, κυρίως μέσω των συμβάσεων για το dumping του 1972 του σλο 44 και Λονδίνου υστατικά όπως σύνθετες οργανικές ενώσεις συμμετέχουν σε μια διαδικασία «παγκόσμιας απόσταξης» μεταφερόμενες από την ξηρά μέσω του αέρα στους ωκεανούς και πάλι πίσω. Ibid., σ Ενδεικτικά, OSPAR Convention, ά. 1(e), Baltic Convention, ά. 2 παρ. 2, Athens LBS Protocol, ά. 4 παρ. 1(b), GPA, παρ MARPOL, Annex VI, Κανονισμοί για την Πρόληψη της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από τα Πλοία. 39 Maria Gavouneli, Pollution from Offshore Installations, London 1995, σ Για την υποδιάκριση των υλικών αυτών στις βασικές κατηγορίες: λάσπη αποχετεύσεων, βιομηχανικά α- πόβλητα και υλικά εκσκαφών, βλ. Charles B. Anderson, Ocean Dumping and the Marine Protection, Research and Sanctuaries Act, 1 Loy.MLJ 2002, σ OSPAR, Annex II, ά. 2, 1972 Convention, Annex I, παρ. 10, Annex II, παρ. c, Res. LDC 50 (16). 42 Res. LDC 51 (16), που οδήγησε στην τροποποίηση του Annex I το 1993, OSPAR, Annex II, ά. 3 παρ. 3α. βλ. Sands, supra σημείωση 6, σ και σ και Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Για την απόρριψη στην περιοχή κάτω από το θαλάσσιο βυθό δεν υπάρχει η ίδια ομοφωνία. 43 Αφενός οι συμβάσεις αυτές όπως και η MARPOL επιφυλάσσονται ως προς την επικείμενη κωδικοποίηση το δικαίου της θάλασσας, αφετέρου η ύμβαση ενσωματώνει τα διεθνή πρότυπα που προηγήθηκαν ή έπονται αυτής. Αυτή είναι η λειτουργία της ύμβασης ως πλαίσιο. Βλ. Catherine Redgwell, From Permission to Prohi-

9 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 9 Η σύμβαση του Λονδίνου του 1972 θεωρείται ότι λόγω της ευρείας αποδοχής της και της σχετικής πρακτικής των κρατών, δημιουργεί ένα οικουμενικό καθεστώς και τα διεθνή minimum standards στα οποία παραπέμπει η ΔΘ 46. Η σύμβαση διακρίνει τα απόβλητα σε τρεις κατηγορίες: η απόρριψη των ουσιών της «μαύρης λίστας» του Παραρτήματος I γενικά απαγορεύεται, για την «γκρι λίστα» του Παραρτήματος IΙ χρειάζεται ειδική άδεια και για όσα υλικά υπολείπονται απαιτείται γενική άδεια 47. Με το Πρωτόκολλο του , που αντικατέστησε τη ύμβαση του Λονδίνου το Μάρτιο του 2006, διατηρούνται σε έκταση οι απαγορεύσεις που εισήγαγαν οι τροποποιήσεις του , αλλά με τη διαφορά ότι το καθεστώς permitted unless prohibited μετατρέπεται σε prohibited unless permitted 50. Τπάρχει δηλαδή μία αντίστροφη λίστα στο Παράρτημα I με τα υλικά που μπορεί να θεωρηθούν προς απόρριψη, οπότε η αντιστροφή αυτή στο βάρος απόδειξης γενικεύει το καθεστώς απαγόρευσης του dumping 51. ε περιφερειακό επίπεδο, η σύμβαση του σλο, η οποία κάλυπτε τον ΒΑ Ατλαντικό και τη Β. Θάλασσα, ακολουθεί το ίδιο γενικό πλαίσιο με τη ύμβαση του Λονδίνου 52. Ο απαγορευτικός της χαρακτήρας ενισχυόταν βάσει τροποποιήσεων και προσθηκών στα παραρτήματά της και των αποφάσεων που εξέδιδε η OSCOM, το εποπτεύον όργανό της 53. Με την αντικατάστασή της από την σύμβαση OSPAR το 1998, η απαγόρευση του dumpbition: The 1982 Convention on the Law of the Sea and Protection of the Marine Environment in David Freestone, Richard Barnes & David M. Ong (eds), The Law of the Sea: Progress and Prospects, Oxford 2006, σ The Oslo Convention for the Prevention of Marine Pollution by Dumping from Ships and Aircraft, 11 ILM 1972, σ The London Convention on the Prevention of Marine Pollution by the Dumping of Wastes and other Matter, 11 ILM 1972, σ Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Για τη χορήγηση προηγούμενης άδειας η ύμβαση στο ά.210 παρ. 5 εξειδικεύει τη ρυθμιστική αρμοδιότητα του παράκτιου κράτους επεκτείνοντάς την στην ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Ibid., σ Διαθέσιμο σε <www.imo.org>. 49 Σο 1993 έγινε μια αναθεώρηση της σύμβασης που ενσωμάτωσε τις εξής αποφάσεις: Res. LDC 44 (14) για την εφαρμογή της precautionary approach, Res. LC. 49(16) για την εξάλειψη της απόρριψης βιομηχανικών αποβλήτων, Res. LC 50(16) για την απαγόρευση καύσης βιομηχανικών αποβλήτων και λάσπης των αποχετεύσεων και Res. LC 51(16) για την απαγόρευση απόρριψης ραδιενεργών αποβλήτων. 50 Redgwell, supra σημείωση 43, σ Η αλλαγή του ονόματος της σύμβασης από London Dumping Convention σε London Convention το 1992, μετά από πρόταση της Greenpeace, συμβολίζει την μετατροπή του καθεστώτος από ρυθμιστικό σε απαγορευτικό. Βλ. Louise de la Fayette, The London Convention 1972: Preparing for the Future, 13 IJMCL 1998, σ Ο ορισμός του dumping στο ά. 19 παρ. 1 είναι ευρύτερος σε σχέση με τη σύμβαση του Λονδίνου, ενώ ε- φαρμόζεται και στα εσωτερικά ύδατα, κάτι που δεν επιτεύχθηκε ούτε με το Πρωτόκολλο του Sands, supra σημείωση 6, σ

10 10 1 Greeklaws Law Journal 2008 ing στο Παράστημα II ακολουθεί την ίδια αντίστροφη πρακτική με το Πρωτόκολλο του 1996, ενώ η όλη ρύθμιση της OSPAR την εντάσσει σε ένα πλαίσιο βασισμένο σε σύγχρονες περιβαλλοντικές αντιλήψεις 54. Ανάλογα, οι υπόλοιπες περιφερειακές ρυθμίσεις του dumping 55 είναι συμβατές τόσο με τα πρότυπα της ύμβασης του Λονδίνου όσο και με την ΔΘ, το επίπεδο προστασίας της οποίας επεκτείνουν. Η αλληλεπίδραση αυτή οικουμενικών και περιφερειακών κανόνων και θεσμών 56, καθώς και η φύση του dumping, που ως ηθελημένη απόρριψη είναι πιο εύκολο να ελεγχθεί, έχουν συμβάλει σε μια από τις πιο ισχυρές εφαρμογές της αρχής της προφύλαξης, που υπερέχει σαφώς των ρυθμίσεων για τις χερσαίες πηγές 57. Δ. Δραστηριότητες στο θαλάσσιο βυθό ε αυτή την κατηγορία υπάγεται η ρύπανση από εγκαταστάσεις και συσκευές που χρησιμοποιούνται στην εξερεύνηση ή εκμετάλλευση των φυσικών πόρων του θαλάσσιου βυθού και υπεδάφους του 58. Σα ά. 208 και 209 της ΔΘ θέτουν ένα γενικό πλαίσιο υποχρεώσεων όσον αφορά αυτές τις δραστηριότητες σε περιοχές εντός και εκτός εθνικής κυριαρχίας αντίστοιχα. Έτσι, στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται παραδοσιακά οι δραστηριότητες αντλήσεως πετρελαίου 59 και άλλων ορυκτών πόρων από θαλάσσιες εξέδρες (offshore installations), από τις οποίες προκαλείται κίνδυνος ρύπανσης κυρίως λόγω ατυχημάτων 60, αλλά και με 54 Η σύμβαση OSPAR σε σχέση με τις προηγούμενές της, έχει διευρυμένο πεδίο εφαρμογής, περιλαμβάνει δεσμευτικά την αρχή της προφύλαξης, τις ΒΑΣ και ΒΕΡ, προβλέπει πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες και πιθανή συμμετοχή των NGOs σε κάποια όργανα, ενώ η Commission μπορεί να λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις. Βλ. Louise de la Fayette, The OSPAR Convention Comes into Force: Continuity and Progress, 14 IJMCL 1999, σ.250 et seq Barcelona Protocol for the Prevention of Pollution of the Mediterranean Sea by Dumping from Ships and Aircraft, 1986 Noumea Protocol for the Prevention of Pollution by Dumping, 1992 Black Sea Convention, 1989 Paipa Dumping Convention, 1974 Baltic Convention, διαθέσιμη σε <www.unep.org/regionalseas/>. 56 Γενικά, υπάρχει η τάση οι περιφερειακές ρυθμίσεις να είναι πιο αυστηρές από τις οικουμενικές, προσαρμοζόμενες και στις ιδιαίτερες ανάγκες των θαλασσών τους. Βλ. Daniel Suman, Regulation of Ocean Dumping by the European Economic Community, 18 ELQ 1991, σ Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Βλ. ά. 194 παρ. 3,γ ΔΘ. 59 Οι ιδιαιτερότητες του πετρελαίου ως ρυπογόνου παράγοντα, απαιτούν τα περιβαλλοντικά μέτρα να ε- φαρμόζονται τόσο κατά το στάδιο της εξόρυξής του, όσο και μετά, κατά την αποθήκευσή του και τη μεταφορά του στην ξηρά μέσω αγωγών ή με πλοία. Βλ. Brenda Barrett & Richard Howells, The Offshore Petroleum Industry and Protection of the Marine Environment, 2 JEL 1990, σ Για την αντιμετώπιση των εκτάκτων περιστατικών, βλ. infra ενότητα Σ του παρόντος κεφαλαίου.

11 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 11 έντονη τη λειτουργική ρύπανση 61. υμβατική ρύθμιση που να αντιμετωπίζει αποκλειστικά τις δραστηριότητες στο θαλάσσιο βυθό πριν τη ΔΘ δεν υπήρχαν 62, ενώ μέχρι και σήμερα η διεθνής νομοθετική παραγωγή στο ζήτημα αυτό είναι πολύ περιορισμένη 63. Σο σημαντικότερο νομοθετικό έργο σημειώνεται κι εδώ από τα πιο ανεπτυγμένα περιφερειακά συστήματα. Έτσι, το Πρωτόκολλο για την Εξερεύνηση και Εκμετάλλευση του Θαλάσσιου Βυθού 64 στην ύμβαση της Βαρκελώνης του 1976 που υιοθετήθηκε μόλις το προβλέπει ένα συνεκτικό καθεστώς με σύγχρονες τάσεις 66. Παρά το θετικό όμως γεγονός της ίδιας της ρύθμισης παρατηρείται σημαντική διακριτική ευχέρεια των κρατών 67. Αντίστοιχα, η γενική υποχρέωση πρόληψης που υπήρχε στη ύμβαση της Βαλτικής του 1974, με την τροποποίηση του 1992 και την εξειδίκευση του Παραρτήματος VI, δημιουργεί ένα προστατευτικό πλέγμα ακόμα πιο ρυθμιστικό 68. Παρομοίως, η OSPAR παράλληλα με τη γενική υποχρέωση πρόληψης και εξάλειψης της ρύπανσης από όλες τις offshore πηγές, στο Παράρτημα ΙΙΙ απαγορεύει το dumping από τις εγκαταστάσεις στη θάλασσα 69. Σο θέμα των αχρηστευμένων εξεδρών, η αποκαθή- 61 Gavouneli, supra σημείωση 39, σ Για τα σχετικά άρθρα στις υμβάσεις της Γενεύης του 1958 και τη δημιουργία μόνιμης Επιτροπής για το Θαλάσσιο Βυθό στα Ηνωμένα Έθνη, βλ. Louwine van Meurs, Preservation of the Ocean Environment with Special Reference to Exploration and Exploitation of the Seabed and Subsoil, 2 IBusL 1974, σ Ενώ πολλές σχετικές διατάξεις ανευρίσκονται σε συμβάσεις με κύριο αντικείμενο άλλη ρυπογόνο πηγή. Βλ. Gavouneli, supra σημείωση 39, σ Protocol for the Protection of the Mediterranean Sea against Pollution resulting from Exploration and Exploitation of the Continental Shelf and the Seabed and its Subsoil, διαθέσιμο σε <www.unep.org/regionalseas/>. 65 Και μετά από πολλές δυσκολίες. Βλ. γενικά Gavouneli, supra σημείωση 39, σ Για εφαρμογή των BAT, έμμεση έστω αναφορά στην αρχή της προφύλαξης και απαίτηση συμμόρφωσης του χειριστή με μια σειρά απαιτήσεων προκειμένου να του χορηγηθεί εξουσιοδότηση. 67 το πλαίσιο των UNEP συμβάσεων, το άλλο σχετικό Πρωτόκολλο είναι το 1989 Kuwait Protocol Concerning Marine Pollution Resulting from Exploration and Exploitation of the Continental Shelf, 19 EPL 1989, σ Ibid, σ Uwe K. Jenisch, The Baltic Sea: The Legal Regime and Instruments for Co-operation, 11 IJMCL 1996, σ ημαντική καινοτομία αποτελεί η πρόβλεψη απομάκρυνσης των εγκαταλελειμμένων και αχρηστευμένων εξεδρών. Βλ. Ehlers, supra σημείωση 21, σ.206. Επίσης η εφαρμογή των ΒΑΣ και ΒΕΡ ενέχει λιγότερο έντονη διαφοροποίηση βάσει οικονομικών στοιχείων από ότι το Πρωτόκολλο για τη Μεσόγειο. Βλ. Gavouneli, supra σημείωση 39, σ Σο dumping από τις εξέδρες απαγορεύει και το Πρωτόκολλο του 1996, γεγονός όμως με μικρή πρακτική αξία, αφού δεν εφαρμόζεται σε αποβολές κατά την κανονική λειτουργία τους, που είναι το σύνηθες φαινόμενο εκτός από τα ατυχήματα.

12 12 1 Greeklaws Law Journal 2008 λωση των οποίων μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη βλάβη στο περιβάλλον από ότι η παραμονή τους στο νερό 70, κρίνεται μετά από εξέταση της κάθε περίπτωσης χωριστά 71. Κι ενώ τα κράτη εξακολουθούν να έχουν μεγάλο περιθώριο συμμόρφωσης για δραστηριότητες που συνήθως λαμβάνουν χώρα στην υφαλοκρηπίδα τους 72, για τη ρύθμιση της εκμετάλλευσης του θαλάσσιου βυθού στην Περιοχή, αρμόδια είναι η Αρχή, μέσω των οργάνων της 73. Η υιοθέτηση σχετικών Κανόνων για την έρευνα και εκμετάλλευση στην Περιοχή το , που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στις διατάξεις της ΔΘ αλλά επηρεάζονται και από εθνικές νομοθεσίες 75 και διεθνείς περιβαλλοντικές συμβάσεις 76, αποτέλεσε το πρώτο σχετικό εγχείρημα 77. Αν και η εμπορική εκμετάλλευση του θαλάσσιου βυθού και υπεδάφους δεν έχει καταστεί ακόμα οικονομικά συμφέρουσα 78, νέες προοπτικές που δημιουργεί η επιστημονική έρευνα του θαλάσσιου υπεδάφους καθιστούν κρίσιμο το ρόλο της Αρχής Σο ζήτημα αυτό αποτελεί τυπικό παράδειγμα των αντικρουόμενων παράλληλων χρήσεων της θάλασσας. Βλ. Μαρία Γαβουνέλη, «Επάλληλες και Αντικρουόμενες Τποχρεώσεις στο Διεθνές Δίκαιο Περιβάλλοντος», σε Μ. Γαβουνέλη-Α. Γκιζάρη-Π. Πατρώνος-Λ. Πατσιούρα, Ζητήματα Διεθνούς Περιβαλλοντικού Δικαίου, Αθήνα 1999, σ Σο θέμα της αποκαθήλωσης των εξεδρών, που έγινε πιο έντονο μετά το Brent Aster, προσπαθεί να ρυθμίσει συμβιβαστικά η Απόφαση 98/3 της OSPARCOM. Βλ. Elizabeth A. Kirk, OSPAR Decision 98/3 and the Dumping of Offshore Installations, 48 ICLQ 1999, σ και Redgwell, supra σημείωση 43, σ.188, υπό Σο γεγονός καθεαυτό της υπαγωγής των δραστηριοτήτων αυτών στην αρμοδιότητα του παράκτιου κράτους, είναι από τους λογούς που παρεμποδίζει την πιο αποτελεσματική διεθνή ρύθμισή τους, βλ. Gavouneli, supra σημείωση 39, σ.64-65, υποσημείωση 36. Αλλά δημιουργεί και περαιτέρω προβλήματα πρακτικής εφαρμογής, ενώ πολλά εξαρτώνται από τους χειριστές των εγκαταστάσεων, βλ. Barrett & Howells, supra σημείωση 59, σ Ά. 145, 162, 165, ΔΘ. 74 Regulations on Prospecting and Exploration of Polymetallic Nodules in the Area, διαθέσιμοι σε <www.isa.org>. 75 Για την πρώιμη νομοθεσία των ΗΠΑ, με αφορμή κυρίως την εκμετάλλευση των αποθεμάτων μαγγανίου σε μια περιοχή που υπαγόταν ταυτόχρονα στην ΑΟΖ της και του Μεξικό, βλ. John W. Kindt, The Environmental Aspects of Deep Seabed Mining, 8 UCLA JELP , σ André Nollkaemper, Deep Sea-bed Mining and the Protection of the Marine Environment, 15 MarPol 1991) σ Για τις περαιτέρω εξελίξεις και προοπτικές του καθεστώτος του θαλάσσιου βυθού, βλ. Maria Gavouneli, From Uniformity to Fragmentation? The Ability of the UNCLOS to Accommodate New Uses and Challenges in Unresolved Issues and New Challenges to the Law of the Sea, supra σημείωση 3, σ Για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους που ενέχει η εκμετάλλευση αυτή, βλ. GESAMP Report No 70, supra σημείωση 10, σ Ιδίως σε σχέση με την εκμετάλλευση των γενετικών πόρων του θαλάσσιου υπεδάφους, βλ. Σullio Scovazzi, Mining, Protection of the Environment, Scientific Research and Bioprospecting: Some Considerations on the Role of the International Sea-Bed Authority, 19 IJMCL 2004, σ

13 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 13 Ε. Ρύπανση από πλοία Η ρύπανση από πλοία συμβάλλει στο 11 τοις εκατό περίπου της θαλάσσιας ρύπανσης και προέρχεται κυρίως από συνήθεις απορρίψεις κατά την κανονική λειτουργία των πλοίων, όπως το πλύσιμο των δεξαμενών των πετρελαιοφόρων και σπανιότερα από ναυτικά ατυχήματα. Η ρύπανση από πλοία αποτελεί τον τομέα με την μεγαλύτερη σε έκταση και λεπτομέρεια συμβατική ρύθμιση ευρείας αποδοχής, χάρη κυρίως στο έργο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) 80. Σα πλεονεκτήματα ενός παγκόσμιου καθεστώτος υπήρξαν σε αυτό τον τομέα πιο προφανή εξαιτίας της κινητής φύσης των πλοίων, των πρακτικών α- ναγκών που εξυπηρετεί η ενιαία ρύθμιση της ναυσιπλοΐας και του ανταγωνισμού που προκύπτει μεταξύ παράκτιων κρατών από την πιθανότητα μονομερών ρυθμίσεων 81. Σο παγκόσμιο αυτό καθεστώς διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό μέσω της Διεθνούς ύμβασης για την Πρόληψη της Ρύπανσης από τα Πλοία (MARPOL) 82 και των Παραρτημάτων της και της ύμβασης για την Ασφάλεια της Ζωής στη Θάλασσα (SOLAS) 83. Η ΔΘ στις εκτενείς διατάξεις τις για τα πλοία κωδικοποιεί και επαναλαμβάνει ως ένα βαθμό τις τεχνικές διατάξεις και τα ζητήματα δικαιοδοσίας που προβλέπουν η MARPOL και η SOLAS. Οι πολύπλοκες διατάξεις της ΔΘ για την ρυθμιστική και εκτελεστική αρμοδιότητα επί των πλοίων καταδεικνύουν την προσπάθεια συμβιβασμού αντιτιθέμενων συμφερόντων και την ανεπάρκεια της παραδοσιακής δικαιοδοσίας του κράτους σημαίας. Σο πλοίο εξακολουθεί υπό τη ΔΘ να υπόκειται στην πρωταρχική δικαιοδοσία του κράτους σημαίας του, που είναι υπεύθυνο για τον αποτελεσματικό έλεγχο των πλοίων 80 Γνωστός ως Intergovernmental Maritime Consultative Organization ως το 1982, ιδρύθηκε με την Convention on IMCO, 53 AJIL , σ Για το ρυθμιστικό καθεστώς στη ρύπανση από πλοία που προϋπήρχε της υιοθέτησης του κειμένου της ΔΘ το 1982, βλ. David M. Dzidzornou & Martin Tsamenyi, Enhancing International Control of Vessel-source Oil-pollution under the LOS Convention, 1982: A Reassessment, 10 UTasLRev , σ Henrik Ringbom, Preventing Pollution from Ships- Reflections on the Adequacy of Existing Rules, 8 RECIEL 1999, σ International Convention for the Prevention of Pollution from Ships, London, 12 ILM 1973, σ , η οποία τροποποιήθηκε από το 1978 Protocol Relating to the 1973 International Convention for the Prevention of Pollution from Ships, 17 ILM 1978, σ International Convention for the Safety of Life at Sea, 14 ILM 1975, σ

14 14 1 Greeklaws Law Journal 2008 του 84, αλλά οι κανονισμοί του κράτους σημαίας θα πρέπει να ενσωματώνουν τουλάχιστον τα ελάχιστα διεθνή πρότυπα του αρμόδιου διεθνούς οργανισμού, δηλαδή του ΙΜΟ. Έτσι, το κράτος σημαίας είναι υπεύθυνο για τη χορήγηση και τον έλεγχο των απαραίτητων διεθνών πιστοποιητικών 85, την υιοθέτηση των διεθνών CDEMs 86 και τη διερεύνηση παραβιάσεων οπουδήποτε και αν έλαβαν χώρα 87. Η αποτελεσματικότητα όμως αυτού του ελέγχου αμφισβητείται έντονα 88, ιδίως σε σχέση με την απροθυμία κρατών που παρέχουν σημαίες ευκολίας να συμμορφωθούν προς τις διεθνείς απαιτήσεις 89. Σα ελάχιστα διορθωτικά μέτρα ενάντια σε κράτη σημαίας που δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους 90 έρχεται να συμπληρώσει η ενισχυμένη από τη ΔΘ δικαιοδοσία του κράτους λιμένος και η ανάπτυξη ενός συστήματος ελέγχου από τα κράτη λιμένος (PSC) 91. Με βάση τον εθελούσιο χαρακτήρα της εισόδου ενός πλοίου στο λιμένα κάποιου κράτους, το πλοίο αυτό μπορεί να υπαχθεί σε ειδικούς όρους 92 και να υποστεί έρευνα ή δίωξη 93 για παραβιάσεις που έλαβαν χώρα ακόμα και στην ανοιχτή θάλασσα, υπακούοντας έτσι σε ένα είδος παγκόσμιας δικαιοδοσίας Ά. 94, 217 ΔΘ και ά. 1 παρ. 1 MARPOL. 85 Ά.217 παρ. 3 ΔΘ, ά. 5, Annex Ι, καν. 4, 5 MARPOL. 86 Οι τεχνικές προδιαγραφές Κατασκευής, χεδιασμού, Εξοπλισμού κι Επάνδρωσης, στο βαθμό που δεν ενσωματώνουν τα διεθνή πρότυπα του ΙΜΟ, εκφεύγουν της εθνικής δικαιοδοσίας των παράκτιων κρατών. Βλ. ά. 21παρ. 2 και ά. 94 παρ. 3,4 ΔΘ. 87 Ά.217 παρ. 4,5,6,7 ΔΘ και ά. 4 και 5 MARPOL. 88 Υαινόμενο που φαίνεται να ομολογεί και η ΔΘ στο ά. 228, ενώ γενικά οι διασφαλίσεις του Σμήματος 7 στο οποίο εντάσσεται το άρθρο, λειτουργούν στην ουσία υπέρ του κράτους σημαίας. Βλ. David Anderson, The Roles of Flag States, Port States, Coastal States and International Organizations in the Enforcement of International Rules and Standards Governing the Safety of Navigation and the Prevention of Pollution from Ships under the UNCLOS and Other International Agreements, 2 SingJICL 1998, σ Αν και η απόδειξη κάποιου γνήσιου δεσμού υπό συγκεκριμένους όρους πέραν της απλής πράξης νηολόγησης θα βοηθούσε στο πρόβλημα, το Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας φαίνεται απρόθυμο να δώσει σαφή λύση. Βλ. Gavouneli, supra σημείωση 77, σ Για τις προσπάθειες στο πλαίσιο της Τπο-Επιτροπής για τη συμμόρφωση των κρατών σημαίας (FSI) του ΙΜΟ, βλ. Louise de la Fayette, Protection of the Marine Environment in 2000, 31 EPL 2001, σ Ά.5, 6 MARPOL. 92 Ά.211 παρ. 3 ΔΘ. 93 Τπό τις προϋποθέσεις των ά. 218, 219, 220 παρ. 1 ΔΘ. 94 Η δικαιοδοσία αυτή που εγκαινιάζεται ουσιαστικά από τη ΔΘ, είναι συντρέχουσα με αυτή του κράτους σημαίας, το οποίο διατηρεί το δικαίωμα προτιμήσεως κατά το ά.228 παρ. 1. Βλ. Farkhanda Zia-Mansoor, International Regime and the EU Developments for Preventing and Controlling Vessel-source Oil Pollution, 14 EELR 2005, σ

15 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 15 Σα προτερήματα του PSC σε σχέση με αυτόν του κράτους σημαίας 95 οδήγησαν σε μία αντίστροφη τάση περιφερειακής σύναψης συμφωνιών για τη συνεργασία και το συντονισμό λιμένων ακολουθώντας το πρότυπο του πρώτου καθεστώτος για την Ευρώπη, του Paris MOU 96. Παρά την θετική πρακτική όμως ως προς το ποσοστό ελέγχου σε κάποια λιμάνια, το σύστημα απέχει ακόμα πολύ από το να προσφέρει το επιθυμητό παγκόσμιο δίκτυο περιφερειακών PSC συστημάτων 97 και χαρακτηρίζεται από μεγάλο βαθμό τοπικής διαφοροποίησης 98. το μέτρο που ένα παράκτιο κράτος δεν είναι και κράτος λιμένος, τα συμφέροντα που εμπλέκονται καθιστούν την αποτελεσματική άσκηση ελέγχου ακόμα δυσχερέστερη 99. Ενώ η ΔΘ επεκτείνει τη δικαιοδοσία του παράκτιου κράτους για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στα 200 ν.μ. της ΑΟΖ 100, η δικαιοδοσία αυτή περιορίζεται ουσιαστικά από την ελευθερία της ναυσιπλοΐας 101 ενώ στην αιγιαλίτιδα ζώνη, τα δικαιώματα του παράκτιου κράτους περιορίζονται από το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης 102. Οι διατάξεις της ΔΘ μπορεί να μην δίνουν την εκτεταμένη δικαιοδοσία του παράκτιου και του κράτους λιμένος που κάποιοι επιθυμούν 103, όμως το αυξανόμενο «ρυθμιστικό δίκτυο» σε όλα τα επίπεδα 104 υποδεικνύει πως σήμερα το σύστημα δεν πάσχει από έλλειψη κανόνων. Φρειάζεται μία διαφορετική αντίληψη όσων εμπλέκονται στη ναυτιλία ως προς τα μακροπρόθεσμα οφέλη της επένδυσης στον τομέα της ασφάλειας και του πε- 95 Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Paris Memorandum of Understanding on Port State Control, διαθέσιμο σε <www.medmou.org>. 97 Moritaka Hayashi, Toward the Elimination of Substandard Shipping: The Report of the International Commission on Shipping, 16 IJMCL 2001, σ Κάνοντας φανερό πως η ύπαρξη του ίδιου νομικού πλαισίου δεν συνεπάγεται απαραίτητα ομοιόμορφη πρακτική. Οι διαφοροποιήσεις αυτές δημιουργούν έτσι τον κίνδυνο λιμανιών ευκολίας. Βλ. Ringbom, supra σημείωση 81, σ Σα προβλήματα που θα δημιουργούσε η ανάμειξη με πλοία σε κίνηση καθώς και η αναρμοδιότητα αντιμετώπισης των παραβιάσεων στην ανοιχτή θάλασσα, έκαναν μια ενισχυμένη εξουσία δίωξης του παράκτιου κράτους λιγότερο ελκυστική από αυτή του λιμένα. Βλ. Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Ά. 56 ΔΘ. 101 Σο ά θέτει ως όριο της αρμοδιότητας του παράκτιου κράτους τα διεθνή πρότυπα της MARPOL 102 Ά. 21 1,στ, ά. 220 παρ. 2 και ά. 19 παρ. 2,η ΔΘ, με τις προϋποθέσεις που καθιστούν τη διέλευση μηαβλαβή να περιορίζουν κατά πολύ την πρακτική εφαρμογή της διάταξης. 103 Δημιουργώντας ένα αδικαιολόγητο χάσμα, κατά μια άποψη, ανάμεσα στις περιβαλλοντικές ρυθμίσεις του δικαίου της θάλασσας και σε διατάξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή την τρομοκρατία, που επιτρέπουν την επέκταση της εθνικής δικαιοδοσίας για πράξεις που την επηρεάζουν. Βλ. Daniel Bodansky, Protecting the Marine Environment from Vessel-source Pollution: UNCLOS III and Beyond, 18 ELQ 1991, σ Edgar Gold, Learning from Disaster: Lessons in Regulatory Enforcement in the Maritime Sector, 8 RE- CIEL 1991, σ.18.

16 16 1 Greeklaws Law Journal 2008 ριβάλλοντος 105 και από την άλλη η βούληση να εφαρμοστούν οι υπάρχοντες κανόνες ξεκινώντας την εντατικότερη προσπάθεια σε περιφερειακό επίπεδο 106. Σ. Έκτακτα περιστατικά Αν και η πιθανότητα ρύπανσης της θάλασσας από ατυχήματα είναι σαφώς μικρότερη από τη ρύπανση κατά την κανονική λειτουργία, οι επιπτώσεις αυτών μπορεί να είναι τόσο δραματικές, ώστε να απαιτείται έγκαιρη ενημέρωση των κρατών που μπορεί να επηρεάζονται, η συνεργασία κρατών και διεθνών οργανισμών και η ανάπτυξη σχεδίων σε περίπτωση ανάγκης 107. ε συμβατικό επίπεδο την ευρύτερη υποχρέωση συναντάμε μόνο στη ύμβαση του Λονδίνου του 1990 για τη Ρύπανση από Πετρέλαιο (OPRC) 108, που εφαρμόζεται σε πλοία, offshore μονάδες και παροχές σε λιμάνια, δηλαδή κάθε πηγή μόλυνσης από πετρέλαιο 109. Ένα επίσης ανεπτυγμένο πλάνο δράσης προβλέπει η ύμβαση της Βόννης του 1969 και αυτή που την αντικατέστησε το Η ύμβαση καλύπτει διαρροές από πλοία αλλά και offshore εγκαταστάσεις, αλλά μόνο στο περιφερειακό επίπεδο της Β. Θάλασσας Ibid., σ το βαθμό που κάποιες λειτουργικές απορρίψεις των πλοίων δεν μπορούν να αποφευχθούν, είναι πολύ κρίσιμο το ζήτημα των εγκαταστάσεων υποδοχής των λιμανιών (port reception facilities) και της προσπάθειας του ΙΜΟ να συντονίσει το σχετικό σύστημα. Βλ. Implications of the UNCLOS for the IMO, LEG/MISC. 5, 2007, σ.49-50, διαθέσιμο σε <www.imo.org>. 107 Ά. 198 και 199 ΔΘ. Η γενική υποχρέωση εξειδικεύεται για την περίπτωση των ατυχημάτων όπου εμπλέκονται πλοία στα ά. 211 παρ. 7 και 221 ΔΘ. Εκτός από αυτή τη μορφή διακρατικής συνεργασίας τα κράτη μπορεί να υποχρεούνται κατά τη ΔΘ να ανταποκρίνονται ατομικά σε επείγουσες καταστάσεις κατά τα ά. 194 παρ. 2,3 και 195 ΔΘ Convention on Oil Pollution Preparedness, Response and Co-operation, 30 ILM 1991, σ υμπληρώθηκε από το Πρωτόκολλο του 2000 για τις Επικίνδυνες και Βλαβερές Ουσίες, IMO Doc. HNS- OPRC/CONF/11/Rev.1, 15 Μαρτίου Και η οποία χρησιμοποιήθηκε για την αντιμετώπιση του περιστατικού στον Περσικό Κόλπο το 1991, αν και δεν είχε ακόμα τεθεί σε ισχύ. Βλ. Sands, supra σημείωση 6, σ Bonn Agreement for Cooperation in dealing with Pollution of the North Sea by Oil, 9 ILM 1970, σ και 1983 Bonn Agreement for Cooperation in dealing with Pollution of the North Sea by Oil and other Harmful Substances, διαθέσιμη σε <www.bonnagreement.org>. 111 Διατάξεις για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών ανευρίσκονται στις περισσότερες περιφερειακές συμβάσεις, ενώ υπάρχουν οκτώ σχετικά Πρωτόκολλα των UNEP συμβάσεων, περιφερειακές συμφωνίες και περιφερειακά κέντρα για την παροχή βοήθειας που δημιουργήθηκαν από τον ΙΜΟ και το UNEP. Βλ. Gavouneli, supra σημείωση 39, σ και Sands, supra σημείωση 6, σ

17 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 17 Σα μεγάλα ατυχήματα με πλοία που είναι και τα πιο συχνά στην πράξη ακολουθούνται συνήθως από συμβατικές ρυθμίσεις που έρχονται να αντιμετωπίσουν εκ των υ- στέρων αντί να προβλέψουν τα ζητήματα που ανακύπτουν. Έτσι, η άλλη οικουμενικής εμβέλειας ρύθμιση, η ύμβαση για την Επέμβαση στην Ανοιχτή Θάλασσα 112 υιοθετήθηκε μετά την καταστροφή του Torrey Canyon και προβλέπει το δικαίωμα του παράκτιου κράτους να επέμβει σε περιοχή πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης του. Σο εξαιρετικό αυτό δικαίωμα του παράκτιου κράτους για λήψη προστατευτικών μέτρων, δεδομένης της ανεπάρκειας άσκησης ελέγχου από μόνο το κράτος σημαίας, θεωρείται πλέον εθιμικού χαρακτήρα Αντίθετα, η αρνητική πλευρά της ανάμειξης του παράκτιου κράτους, που εκδηλώνεται συνήθως ως άρνηση προς το πλοίο σε κατάσταση ανάγκης (ship in distress) να εισέλθει στα χωρικά του ύδατα και να του παρασχεθεί βοήθεια στις λιμενικές του εγκαταστάσεις 114, αποτελεί αντικείμενο έντονου θεωρητικού προβληματισμού. Σο παραδοσιακό δικαίωμα των πλοίων σε κατάστασης ανάγκης να αναζητούν καταφύγιο στα κοντινότερα λιμάνια και η αντίστοιχη υποχρέωση των παράκτιων κρατών 115, είχε καταρχήν ανθρωπιστικό χαρακτήρα 116. Σο μέγεθος και τα φορτία όμως των δεξαμενόπλοιων σήμερα και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες των παράκτιων κρατών, θέτουν αυτό το δικαίωμα υπό νέα δεδομένα. Σο ερώτημα ως προς τα places of refuge 117 περιστρέφεται πλέον γύρω από την ύπαρξη ή όχι αντίστοιχης υποχρέωσης εκ μέρους του παράκτιου κράτους 118. Καθώς ούτε τα προαναφερθέντα συμβατικά κείμενα, ούτε και η ύμβαση για International Convention Relating to Intervention on the High Seas in Cases of Oil Pollution Casualties, 9 ILM 1970, σ.25-44, η οποία συμπληρώθηκε από το 1973 Protocol Relating to Intervention on the High Seas in Cases of Marine Pollution by Substances Other than Oil, 13 ILM 1974, σ Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ Κωδικοποιήθηκε και από τη ΔΘ στο ά Υαινόμενο συχνό στην πρακτική των κρατών που χαρακτηρίζεται ως σύνδρομο του «θαλάσσιου λεπρού», βλ. Catherine Redgwell, The greening of Salvage Law, 14 MarPol 1990, σ Η υποχρέωση αυτή λειτουργεί ως μοναδική εξαίρεση κατά την άποψη αυτή στο δικαίωμα του παράκτιου κράτους να αρνηθεί τη είσοδο στο λιμάνι του. Βλ. Louise de la Fayette, Access to Ports in International Law, 11 IJMCL 1996, σ.1-22, όπου υποστηρίζεται ότι τα οικονομικά συμφέροντα που υπαγορεύουν την ελεύθερη είσοδο στα λιμάνια, δεν υπονοούν απαραίτητα σχετική opinio juris. 116 Δηλαδή τη διάσωση ζωών και δευτερευόντως οικονομικό, δηλαδή τη διάσωση πλοίου και φορτίου, βλ. Aldo Chircop, Ships in Distress, Environmental Threats to Coastal States, and Places of Refuge: New Directions for an Ancien Regime?, 33 ODIL 2002, σ Για τη διάκριση προς την έννοια ports of refuge, βλ. Gregory J. Timagenis, Places of Refuge as a Legislative Problem, σ.3-4, διαθέσιμο σε <www.comitemaritime.org>. 118 Για τα επιχειρήματα κάθε θεωρίας, βλ. Eric van Hooydonk, The Obligation to Offer Place of Refuge to a ship in Distress, CMI Yearbook 2003, σ , διαθέσιμο σε <www.comitemaritime.org>.

18 18 1 Greeklaws Law Journal 2008 την Επιθαλάσσια Αρωγή του , δίνουν μια σαφή απάντηση στο ερώτημα, το αίτημα για μια συμβατική επίλυση ευρείας αποδοχής αναδεικνύεται έντονο 120. Η υιοθέτηση από τον ΙΜΟ Αρχών για τα places of refuge το και η ανάπτυξη περιφερειακών ρυθμίσεων 122 δεν επιλύουν επαρκώς τα σχετικά προβλήματα 123. Αυτό που φαίνεται να προκύπτει είναι ότι η σχετική απόφαση λαμβάνεται προς το παρόν σε μία case-by-case βάση. την απόφαση αυτή θα πρέπει να συγκερασθούν κάθε φορά τα αντικρουόμενα δικαιώματα εισόδου του πλοίου και αυτό-προστασίας του παράκτιου κράτους και του γενικότερου καθήκοντος προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος 124. σο και αν αυτή η ανά περίπτωση εκτίμηση δημιουργεί νομική αβεβαιότητα και ανεπιθύμητη ανομοιογένεια στο διεθνές δίκαιο, λόγω της ιδιαιτερότητας κάθε περίπτωσης και απουσία κάποιου πολυμερούς συμβατικού κειμένου, φαίνεται ως καταλληλότερη λύση 125. ΙΙ. ΕΤΘΤΝΗ ΓΙΑ ΡΤΠΑΝΗ ΑΠΟ ΠΛΟΙΑ Εισαγωγή το σύστημα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος της ΔΘ, η ύπαρξη αποτελεσματικών συστημάτων αστικής ευθύνης κατέχει εξέχουσα θέση 126. Η, δε, Αρχή 13 της Δια International Convention on Salvage, 4 IJECL 1989, σ Η σύμβαση αν και δημιουργεί κίνητρα στον διασώστη, ασχολείται κυρίως με ιδιωτικού δικαίου ζητήματα. 120 Αίτημα που αναζωπυρώθηκε μετά το περιστατικό του Prestige αλλά εκκρεμεί ήδη από παλαιότερα, συνοδεύοντας το φαινόμενο των «λεπρών» πλοίων. Βλ. George C. Kasoulides, Vessels in Distress: Save Havens for Crippled Tankers, 11 MarPol 1987, σ IMO Resolution A. 949(23). Οι Αρχές αυτές ακολούθησαν την διεξαγωγή έρευνας από την Comité Maritime International το 2001 και την κυκλοφορία ενός ερωτηματολογίου στα μέλη του για την ανίχνευση της σχετικής πρακτικής των κρατών. Βλ. CMI Yearbook 2002, σ και CMI Yearbook 2003, σ Επίσης, ένα διεθνές Εργαστήριο για τα Places of Refuge οργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας το 2003, οι εργασίες του οποίου διαθέσιμες σε <www.espo.be>. 122 Henrik RingBom, You are welcome, but, σ.1-2 και υποσημείωση 4, διαθέσιμο σε <www.jus.uio.no>. 123 Η ανάπτυξη των κανόνων για τον έλεγχο της λειτουργικής ρύπανσης βρίσκεται σε ιστορική αναλογία με αυτή για τη ρύπανση από ατυχήματα. Οπότε κατά την άποψη αυτή, η συμβατική ρύθμιση των places of refuge είναι αναπόφευκτη ακολουθώντας το αντίστοιχο μέτρο για την λειτουργική ρύπανση, που είναι οι reception facilities στα λιμάνια, Βλ. Timagenis, supra σημείωση 117, σ Veronica Frank, Consequences of the Prestige Sinking for European and International Law, 20 IJMCL 2005, σ Richard Shaw, Places of Refuge International Law in the Making?, 9 IJSL 2003, σ.6, διαθέσιμο σε <www.comitemaritime.org>. 126 Article 235, Responsibility and liability: [ ] 2. States shall ensure that recourse is available in accordance with

19 Η Εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας υπό το πρίσμα της Περιβαλλοντικής Προστασίας 19 κήρυξης του Ρίο προτρέπει τα κράτη να υιοθετήσουν κανόνες που ρυθμίζουν την ευθύνη και την αποζημίωση των θυμάτων από ρύπανση και άλλες περιβαλλοντικές βλάβες 127. το πλαίσιο αυτό ειδικότερες συμβάσεις υλοποιούν την παραπάνω υποχρέωση 128. Ιδιαίτερη σημασία στο δίκαιο της περιβαλλοντικής ευθύνης, έχει η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» 129, βάσει της οποίας, ο υπεύθυνος για την πρόκληση της ζημίας εκ ρυπάνσεως οφείλει να αποζημιώσει τα θύματα και να καλύψει τα μέτρα για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Ποιος, όμως, είναι ο ρυπαίνων δεν είναι αυταπόδεικτο. Εκείνο, που τελικά έχει μεγαλύτερη σημασία, είναι πώς θα καλυφθεί η ζημία, που συχνά είναι τεράστια 130. Σελικά, οι συμβάσεις αστικής ευθύνης δεν ακολουθούν πιστά την παραπάνω αρχή. Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά από κάθε μεγάλο ναυάγιο κινητοποιείται η διεθνής κοινότητα και το δίκαιο αστικής ευθύνης εξελίσσεται 131. Σο 1967, μετά από τη μεγάλη καταστροφή που προκάλεσε η βύθιση του δεξαμενόπλοιου Torrey Canyon 132, η ανάγκη δημιουργίας ενός διεθνούς συστήματος ικανού να αντιμετωπίσει τις καταστροφικές συνέπειες της ρύπανσης της θάλασσας από πετρέλαιο έγινε εντονότερα αντιληπτή. 133 Πριν όμως προχωρήσουμε σε περαιτέρω ανάλυση, σημαντικό είναι να διευκρινίσουμε γιατί η κρατική ευθύνη, για την κάλυψη της ζημίας, αποδεικνύεται αναποτελεσματιtheir legal systems for prompt and adequate compensation or other relief in respect of damage caused by pollution of the marine environment by natural or juridical persons under their jurisdiction. [ ], ΔΘ, supra σημείωση 1 του κεφαλαίου Ι. 127 Διακήρυξη του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, 31 ILM 1992, σ Η ανάγκη προϋπάρχει της ρύθμισης. Η ανάγκη ρύθμισης της ζημίας εκ ρυπάνσεως οδήγησε στην υιοθέτηση συμβάσεων, για ειδικότερες περιπτώσεις πολύ πριν την υπογραφή της ΔΘ, το Η συμφωνία σε ειδικότερα ζητήματα είναι, άλλωστε, ευκολότερη απ ότι η υιοθέτηση ενός γενικού πλαισίου. 129 Η Διακήρυξη του Ρίο προβλέπει την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» (Αρχή 16), supra σημείωση Birnie & Boyle, supra σημείωση 7, σ.94, σ.384 Iciar Patricia Garcia, Nunca Mais How Current European Environmental Liability and Compensation Regimes are Addressing the Prestige Oil Spill 2002, 25 U. Pa. J. Int l Econ. L. 2004, σ Edgar Gold, Liability and Compensation for Ship-source Marine Pollution: The International System, 8 YBICo-opED 1999/2000, σ Σο 1967, το Torrey Canyon βυθίστηκε πριν μπει στον Αγγλικό πορθμό και το σύνολο του φορτίου διέρρευσε στη θάλασσα, τόνοι πετρέλαιο. Ήταν η μεγαλύτερη καταστροφή από πετρέλαιο που είχε συμβεί μέχρι τότε. Η αδυναμία της Γαλλίας και της Αγγλίας να καλύψουν τη ζημία που προκλήθηκε, ενεργοποίησε τη διεθνή κοινότητα. <www.imo.org>. 133 Wu Chao, Pollution from the Carriage of Oil by Sea: Liability and Compensation, London 1996, σ.37. Λίγο αργότερα στο πλαίσιο του ΙΜΟ υιοθετούνται η MARPOL 73/78, supra σημείωση 82, για τη πρόληψη της ρύπανσης, η Διεθνής ύμβαση για την Ετοιμότητα, υνεργασία και Αντιμετώπιση της Ρύπανσης της Θάλασσας από Πετρέλαιο [Λονδίνο, (Ν. 2252/1994 ΥΕΚ Α 192)] για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών και τέλος η ύμβαση Αστικής Ευθύνης του 1969 (βλέπε infra σημείωση 38) για τη ρύθμιση της ευθύνης από τη ζημία που προκλήθηκε.

20 20 1 Greeklaws Law Journal 2008 κή 134. Σο κράτος ευθύνεται, μόνο σε περίπτωση παράλειψης άσκησης αποτελεσματικού ελέγχου [επίδειξης προσήκουσας επιμέλειας (due diligence)] στα πλοία που βρίσκονται υπό τη δικαιοδοσία του 135. Ατυχήματα συμβαίνουν, όμως, ακόμα και αν έχουν ληφθεί όλα τα προστατευτικά μέτρα 136. Επιπλέον, δεν καλύπτει την ευθύνη του ιδιωτικού παράγοντα, που είναι ο κύριος υπεύθυνος για τη ζημία 137. Η ανάπτυξη συστημάτων αστικής ευθύνης για εξαιρετικά επικίνδυνες δραστηριότητες μείωσε τη σημασία της κρατικής ευθύνης στον τομέα αυτό 138. ε κάθε περίπτωση, όμως, η αναγνώριση αστικής ευθύνης δεν αποκλείει την κρατική ευθύνη και το αντίστροφο 139. Οι συμβάσεις αστικής ευθύνης διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: α) αυτές που ρυθμίζουν τη ζημία από μια συγκεκριμένη δραστηριότητα 140 και β) εκείνες που εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση περιβαλλοντικής ζημίας από εξαιρετικά επικίνδυνες δραστηριότητες 141. Σα συστήματα αυτά παρουσιάζουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά 142. Μόνο, όμως, για τη ρύπανση από πλοία και κατά βάση για τη διαφυγή ή εκροή πετρελαίου από πλοία έχει δημιουργηθεί ένα αρκετά λειτουργικό και ολοκληρωμένο σύστημα ευθύνης 143. Για το λόγο αυτό, αρχικά θα εξετάσουμε το τελευταίο (Α) και εν συνέχεια τα βασικά στοιχεία που διαφοροποιούν τα υπόλοιπα συστήματα από αυτό (Β). 134 Jutta Brunee, Of Sense and Sensibility: Reflections on International Liability Regimes as Tools for Environmental Protection, 53 ICLQ 2004, σ ; Gavouneli, supra σημείωση 39, σ Teresa A. Berwick, Responsibility and Liability for Environmental Damage: a Roadmap for International Environmental Regimes, 10 GeIELR 1998, σ.258; B.D. Smith, State Responsibility and the Marine Environment, The Rules of Decision, Oxford 1988, σ ; Anne Daniel, Civil Liability Regimes as a Complement to Multilateral Environmental Agreements: Sound International Policy or False Comfort?, 12 RECIEL (2003), σ Alan E. Boyle, Globalising Environmental Liability: The Interplay of National and International Law, 17 JEL 2005, σ Αντίθετα, προς την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Malgosia Fitzmaurice, International Responsibility and Liability in Daniel Bodansky, Jutta Brunnee& Ellen Hey (eds), The Oxford Handbook of International Environmental Law, Oxford 2007, σ.1011; Boyle, supra σημείωση 11, σ Brunnee, supra σημείωση 134, σ Gavouneli, supra σημείωση 39, σ. 99 Thomas Gehring & Markus Jachtenfuchs, Liability for Transboundary Environmental Damage Towards a General Liability Regime?, 4 EJIL 1993, σ ύστημα αστικής ευθύνης για ρύπανση από πετρέλαιο, από πυρηνική ενέργεια, από Επικίνδυνες και Ε- πιβλαβείς Ουσίες, από Μαζούτ, η ύμβαση για το Διάστημα, Πρωτόκολλο της Βασιλείας 141 Η ύμβαση του Lugano, οι Αρχές της Επιτροπής Διεθνούς Δικαίου και η Οδηγία 2004/35/ΕΚ. 142 Fitzmaurice, supra σημείωση 137, σ Robin Churchill, Facilitating (Transnational) Civil Liability Litigation for Environmental Damage by Means of Treaties: Progress, Problems and Prospects, 13 YIEL 2001, σ.41; Louise Angelique de la Fayette, New Approaches for Addressing Damage to the Environment, 20 IJMCL 2005, σ.169. Αντιθέτως, καμία διεθνής σύμβαση δεν υπάρχει για παράδειγμα, σχετικά με τη ρύπανση από χερσαίες πηγές.

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΙΣΧΥΟΥΣΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ & ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΠΛΟΙΩΝ / ΣΚΑΦΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ Διάταξη Έναρξη ισχύος Αφορά Ορίζει Όρια Ασφάλισης Απόφαση ΥΕΝ 3131.1/03/1999

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή Ρύπανσης (έτος 1990)

Πηγή Ρύπανσης (έτος 1990) Προστασία Θαλάσσιου Περιβάλλοντος Και Υδροβιότοπων της Κύπρου Θαλάσσιο Περιβάλλον: Κίνδυνοι Ρύπανσης από Εµπορική Ναυτιλία και Μέτρα Προστασίας Περιβάλλοντος ρ. Αντώνης Τουµαζής Πολιτικός Μηχανικός Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα 25 Ιουνίου 2014 «Υδρογονάνθρακες και Προσδοκίες: Πως διασφαλίζονται;» Η περιβαλλοντική πτυχή των υπεράκτιων δραστηριοτήτων υδρογονανθράκων

Ημερίδα 25 Ιουνίου 2014 «Υδρογονάνθρακες και Προσδοκίες: Πως διασφαλίζονται;» Η περιβαλλοντική πτυχή των υπεράκτιων δραστηριοτήτων υδρογονανθράκων Ημερίδα 25 Ιουνίου 2014 «Υδρογονάνθρακες και Προσδοκίες: Πως διασφαλίζονται;» Η περιβαλλοντική πτυχή των υπεράκτιων δραστηριοτήτων υδρογονανθράκων Δρ Θεόδουλος Μεσημέρης Ανώτερος Λειτουργός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Χ. Ψαραύτης Δ. Λυρίδης Ν. Βεντίκος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ SAFETY SECURITY 170 ETH ΕΜΠ 04/12/2007 2 Ομοιότητες-διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Σημείωμα: ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΦΥΛΑΞΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Ενημερωτικό Σημείωμα: ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΦΥΛΑΞΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενημερωτικό Σημείωμα: ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΦΥΛΑΞΗ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Το ΚΔΒΜ (ΚΕΚ) Practica, πιστοποιημένο κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης με πιστοποίηση ΕΚΕΠΙΣ & ΚΕΜΕΑ, απαντώντας στις σύγχρονες και πραγματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ. Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής ΕΜΠ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ. Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής ΕΜΠ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής ΕΜΠ «ΑΣΦΑΛΕΙΑ» = SECURITY ΟΧΙ SAFETY (εντελώς διαφορετική έννοια, αν και στα Ελληνικά περιγράφεται από την ίδια λέξη) MARITIME SECURITY FORUM

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην ΝΑΥΤΙΛΙΑ «ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΔΕΞΑΜΕΝΟΠΛΟΙΩΝ» Βενέτη Ερμίνα Διπλωματική εργασία που υποβλήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία»

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» «Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ( σελ 173) Ο ΙΜΟ (International Maritime Organization)

Διαβάστε περισσότερα

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων»

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» «Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων» (ΟΔΗΓΙΑ 2000/60/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Χρυσάνθη Κοντογιώργη, Χηµικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, Γραφείο Ευκολιών Υποδοχής Αποβλήτων Πλοίων, ΟΛΠ ΑΕ Ιωάννης Θεοχάρης, Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, ιευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές. Προοπτικές. Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές. Προοπτικές. Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές στη Ναυτιλία: Ισχύουσα Κατάσταση και Προοπτικές Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος Αναπληρωτής Καθηγητής, Τµήµα Ναυτιλίας και Επιχειρηµατικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΝΑΥΤΙΛΙΚΑΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΝΑΥΤΙΛΙΚΑΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΝΑΥΤΙΛΙΚΑΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΙΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ: SOLAS (Safety Of Life At Sea)(1974): Η σύμβαση αυτή ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

0ργάνωση για αντιμετώπιση μεγάλων πετρελαιοκηλίδων

0ργάνωση για αντιμετώπιση μεγάλων πετρελαιοκηλίδων 0ργάνωση για αντιμετώπιση μεγάλων πετρελαιοκηλίδων Δρ Κώστας Παπασταύρος Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Κύπρος Ημερίδα Ακαδημίας Αθηνών, 20.4.2012 Τεχνολογία & επιπτώσεις Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Επισυνάπτεται: Σχετική Απόφαση ΙΜΟ (Φ.06) Ο ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ α.α. ΥΠΟΝΑΥΑΡΧΟΣ Λ.Σ.ΚΟΥΝΟΥΓΕΡΗΣ Κων/νος

Επισυνάπτεται: Σχετική Απόφαση ΙΜΟ (Φ.06) Ο ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΣ α.α. ΥΠΟΝΑΥΑΡΧΟΣ Λ.Σ.ΚΟΥΝΟΥΓΕΡΗΣ Κων/νος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗΓΕΙΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΚΤΟΦΥΛΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τμήμα Πρόληψης και Αντιμετώπισης Περιστατικών Ρύπανσης και Εφαρμογής Σχεδιασμού Έκτακτης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4274, 18/3/2011

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4274, 18/3/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΒΛΑΒΟΥΣ ΔΙΕΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΧΩΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Προοίμιο. 45 του 1964. 203 του 1988. Για σκοπούς εφαρμογής του περί της Αιγιαλίτιδας Ζώνης Νόμου και των

Διαβάστε περισσότερα

Καταπολέμηση της Εξάπλωσης των Πετρελαιοκηλίδων στην Στεριά: Η εμπειρία μέσα από το Έργο Maremed

Καταπολέμηση της Εξάπλωσης των Πετρελαιοκηλίδων στην Στεριά: Η εμπειρία μέσα από το Έργο Maremed Καταπολέμηση της Εξάπλωσης των Πετρελαιοκηλίδων στην Στεριά: Η εμπειρία μέσα από το Έργο Maremed Μιχάλης Ζάνος Αναπτυξιακή Εταιρεία Επαρχίας Λάρνακας Project co-financed by European Regional Development

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσιες μεταφορές: κανόνες μεταφοράς και ασφάλειας

Θαλάσσιες μεταφορές: κανόνες μεταφοράς και ασφάλειας Θαλάσσιες μεταφορές: κανόνες μεταφοράς και ασφάλειας Τα τελευταία χρόνια, οι οδηγίες και οι κανονισμοί της ΕΕ έχουν βελτιώσει κατά πολύ τα πρότυπα ασφαλείας στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών. Οι βελτιώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Εκπομπές Αερίων Θερμοκηπίου - Μέτρα/Εργαλεία Αγοράς για τον Περιορισμό τους (ΜΒΜ/ΜΒΙ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ Π. ΒΕΝΤΙΚΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια ματιά Δράση ενάντια στην υπεραλίευση, με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 11 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ... 23 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η έννοια του τοπίου I. Η προέλευση και η ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57)

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 3 Ιουλίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στην Ελλάδα Επαμεινώνδας Τολέρης Διευθυντής Ειδικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος ΥΠΕΚΑ Χημικός Μηχανικός, Μεταλλειολόγος Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε περιβαλλοντικά έργα και αξιολογήσεις

Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε περιβαλλοντικά έργα και αξιολογήσεις Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε περιβαλλοντικά έργα και αξιολογήσεις Σκοπός: η διαμόρφωση ενός πλαισίου για την περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΕΧΩΔΕ ΕΚΒΥ 1999-2001 EΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 1999 ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗΣ (Για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των παράκτιων περιοχών της Μεσογείου) Υπεύθυνη σύνταξης:

Διαβάστε περισσότερα

3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ.

3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ. 3 Ιουλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 149734/23430/2012 Πληροφορίες: Δήμητρα Μυτιληναίου (τηλ.:2131306803) Μαρία Βουτσίνου (τηλ.: 2131306609) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ: Κάθε μορφή (άμεση ή έμμεση) ανθρωπογενούς προέλευσης, εισαγωγή ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο χώρο, η

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Η ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Η έννομη προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκοί Πόροι στην Υπηρεσία των Προορισμών. Εμμ. Νικολαίδης, Ναυτιλιακός Οικονομολόγος, PhD Δ.Σ Premium Consulting

Ευρωπαϊκοί Πόροι στην Υπηρεσία των Προορισμών. Εμμ. Νικολαίδης, Ναυτιλιακός Οικονομολόγος, PhD Δ.Σ Premium Consulting Ευρωπαϊκοί Πόροι στην Υπηρεσία των Προορισμών Εμμ. Νικολαίδης, Ναυτιλιακός Οικονομολόγος, PhD Δ.Σ Premium Consulting 1 Η Ευρωπαϊκή Πολιτική ως Πρόκληση Ανάπτυξης 2 Ευρωπαϊκοί Πόροι: Εργαλεία Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

http://hdl.handle.net/11728/6817 Downloaded from HEPHAESTUS Repository, Neapolis University institutional repository

http://hdl.handle.net/11728/6817 Downloaded from HEPHAESTUS Repository, Neapolis University institutional repository Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Law and Social Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ÅÁÉÀ±Êº ˆ½Éà º±¹ ı ±½ þÿ º º±, œ±á ± þÿ Á̳Á±¼¼± ¹µ ½  º±¹ ÅÁÉÀ±ÊºÌ

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΩΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ - (ILSAS - INTEGRATED LIBRARY SYSTEM AS SERVICE)

«ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΩΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ - (ILSAS - INTEGRATED LIBRARY SYSTEM AS SERVICE) Προτάσεις / Παρατηρήσεις επί Σχεδίου Διακήρυξης Διαγωνισμού Έργου Υποβολή προτάσεων / παρατηρήσεων επί του σχεδίου διακήρυξης διαγωνισμού του έργου: «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ OΝΟΜΑ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗ: ουκινήτσας ηµήτριος Επιβλέπων καθηγητής: Χρήστος Σχοινάς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Α.Ε.Ν ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Α.Ε.Ν ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Α.Ε.Ν ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: cpt ΤΣΟΥΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ISPS CODE ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑΣ ΤΟΥ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΤΣΕΡΙΞΟΓΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΘΑΛΑΣΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ Είναι ήδη ευρέως γνωστά τα ατυχήματα με τα πλοία ΕRΙΚΑ, Don Pedro, Prestige, καθώς και τα καταστροφικά

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα έκδοση του ISO 14001:2015

Η νέα έκδοση του ISO 14001:2015 Η νέα έκδοση του ISO 14001:2015 Σεπτέμβριος 2015 Το νέο πρότυπο. ISO14001:2015: Environmental management systems Requirements with guidance for use ISO14001:2015: Συστήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Οι αλλαγές του νέου προτύπου ISO 14001:2015

Οι αλλαγές του νέου προτύπου ISO 14001:2015 Οι αλλαγές του νέου προτύπου ISO 14001:2015 Νικόλαος Σηφάκης Αναπληρωτής Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Το νέο πρότυπο. ISO/DIS 14001:2015: Environmental management systems Requirements with guidance

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ

1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ 1 Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ Η Ευρωπαϊκή στρατηγική για την διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

«Περιορισμός της ευθύνης, κεφάλαιο περιορισμού και σχέση με άλλες συμβάσεις» ΚΟΤΣΩΝΗ ΝΙΚΗ ΚΟΤΣΑΦΤΗ ΣΩΖΙΑ

«Περιορισμός της ευθύνης, κεφάλαιο περιορισμού και σχέση με άλλες συμβάσεις» ΚΟΤΣΩΝΗ ΝΙΚΗ ΚΟΤΣΑΦΤΗ ΣΩΖΙΑ «Περιορισμός της ευθύνης, κεφάλαιο περιορισμού και σχέση με άλλες συμβάσεις» ΚΟΤΣΩΝΗ ΝΙΚΗ ΚΟΤΣΑΦΤΗ ΣΩΖΙΑ Η ιδέα του περιορισμού της ευθύνης υπήρχε ήδη από τα αρχαία χρόνια. Απαντάται: α. στο ρωμαϊκό δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για την Ανταλλαγή Ναυτιλιακής Πληροφορίας μεταξύ των Ναυτιλιακών Αρχών των Κρατών-Μελών

Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για την Ανταλλαγή Ναυτιλιακής Πληροφορίας μεταξύ των Ναυτιλιακών Αρχών των Κρατών-Μελών Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για την Ανταλλαγή Ναυτιλιακής Πληροφορίας μεταξύ των Ναυτιλιακών Αρχών των Κρατών-Μελών European Platform for Maritime Data Exchange between Member States' maritime authorities - SafeSeaNet

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ενηµέρωση της ιεραρχίας ΓΕΕΘΑ)

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ενηµέρωση της ιεραρχίας ΓΕΕΘΑ) Έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο (Search and Rescue SAR)* Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί αποτελεί γνωµοδοτικό σηµείωµα το οποίο συντάχθηκε για

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εκθεση Απολογισμού Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χερσονήσου Ετους 2011

Εκθεση Απολογισμού Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χερσονήσου Ετους 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Εκθεση Απολογισμού Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χερσονήσου Ετους 2011 Λιμάνι Χερσονήσου Ιούνιος 2012 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Questionnaire for past flood incidents data acquisition in Greece

Questionnaire for past flood incidents data acquisition in Greece Questionnaire for past flood incidents data acquisition in Greece A STAKEHOLDERS LINKING FRAMEWORK FOR FLOOD MANAGEMENT FLINKMAN EUROPEAN COMMISSION DG-HUMANITARIAN AID CIVIL PROTECTION AND PREPAREDNESS

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007 Ρυµούλκηση στο Αιγαίο Κανονισµός 3577/92 της ΕΕ ιαφορά σε σχέση µε το SAR Λοιπές συναφείς επισηµάνσεις * Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.6.2015

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.6.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.6.2015 C(2015) 4157 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23.6.2015 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS

POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS POLICY ORIENTED MARINE ENVIRONMENTAL RESEARCH IN THE SOUTHERN EUROPEAN SEAS Αειφόρος διαχείριση των Θαλασσών - Η επιστήμη συναντά την πολιτική και την κοινωνία για τις ανάγκες των νοτίων Eυρωπαϊκών θαλασσών:

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος

Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης. Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης Διαβαλκανικό Κέντρο Περιβάλλοντος Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων βασίζεται στην αντίληψη ότι το νερό είναι ταυτόχρονα: Αναπόσπαστο τμήμα του οικοσυστήματος Φυσικός πόρος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα Ποιότητας (ISO - ISM)

Πρότυπα Ποιότητας (ISO - ISM) Ο ιεθνής Κώδικας ιαχείρισης της Ασφάλειας για την Ασφαλή Λειτουργία των Πλοίων και για την Πρόληψη της Ρύπανσης (ISM Code) είναι ένα διεθνές πρότυπο για την ασφαλή διαχείριση και λειτουργία των πλοίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι SEVESO ΙΙΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΥΓΕΙΑ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ REACH, CLP-2015 & Εθνική Συνάντηση Εργασίας (Workshop) Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS ΑΘΗΝΑ, 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Λαμβανομένων υπόψη του μεγέθους της ΑΕΠΕΥ, καθώς και της φύσεως, της κλίμακας και της πολυπλοκότητας των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Η προσέγγιση της TÜV AUSTRIA HELLAS Μαρία Αγαπητού Αναπληρώτρια Διευθύντρια Διεύθυνσης Πιστοποίησης Συστημάτων και Προϊόντων Οκτώβριος 2014 Θα μπορούσαμε να συγχαρούμε τους

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4136, 25/7/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΛΙΜΑΝΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4136, 25/7/2007 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΛΙΜΑΝΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΛΙΜΑΝΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα της E.E.: L 310, 25.11.2005, σ. 28. Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΜΕΡΟΣ 3-4 ΙΩΑΝΝΗΣ Λ. ΣΟΥΦΛΗΣ Δρ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ (isouflis@otenet.gr) ΜΑΙΟΣ 2013 ΔΟΜΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΡΧΕΣ, ΟΡΟΛΟΓΙΑ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ, ΤΑΣΕΙΣ, ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92. Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92)

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92. Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92) ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: 3232 Β ΜΑRΡΟL/108/91/16.12.91/92 Συγκέντρωση και διάθεση πετρελαιοειδών αποβλήτων του Μηχανοστασίου των πλοίων. (ΦΕΚ 16/Β/16-1-92) Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ Έχοντας υπόψη: Τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Ημερίδα Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Κυριακή 7/4/2013 13.30 16.30 Metropolitan Expo Παρουσίαση για το ISO 39001:2012 (Road Traffic Safety)...Making our world safer

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων

Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων Κριτήρια απόδοσης ηλεκτροκινητήρων Διασφαλίζοντας ότι οι χρήστες ηλεκτροκινητήρων της Ευρώπης μπορούν να ελαχιστοποιήσουν το κόστος της ενέργειας Οι περισσότεροι ηλεκτροκινητήρες χαμηλής τάσης που εισάγονται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011 ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011 Ι. Σκοπός Η Πολιτική Αποδοχών θεσπίζει το πλαίσιο και καθορίζει τις αρχές, σύμφωνα με τις οποίες η Εθνική

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος λευκή σελίδα λευκή σελίδα Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Πράξεων Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου Νομολογία - Λημματικός Κατάλογος Θεσσαλονίκη 2013 Π. Νάσκου - Περράκη & Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικός Επαναπροσδιορισμός των Ελληνικών Λιμένων

Θεσμικός Επαναπροσδιορισμός των Ελληνικών Λιμένων Θεσμικός Επαναπροσδιορισμός των Ελληνικών Λιμένων Μεταρρυθμιστική Δυναμική στους: Οργανισμούς Λιμένων Α.Ε. Λιμενικά Ταμεία Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία Γενική Διεύθυνση Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία γεωχωρικής εκτίμησης ρυπαντικού φορτίου λιμανιών και αντίστοιχων περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Εργαλεία γεωχωρικής εκτίμησης ρυπαντικού φορτίου λιμανιών και αντίστοιχων περιβαλλοντικών επιπτώσεων Thalatta 2012, Santorini Εργαλεία γεωχωρικής εκτίμησης ρυπαντικού φορτίου λιμανιών και αντίστοιχων περιβαλλοντικών επιπτώσεων Tools for the geospatial assessment of pollutant loads in ports and harbors

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Καθορισμός όρων και προϋποθέσεων δικαιολογητικών και διαδικασίας για την έγκριση αδειών αλίευσης σε αλιευτικά σκάφη. ΑΠΟΦΑΣΗ

Θέμα: Καθορισμός όρων και προϋποθέσεων δικαιολογητικών και διαδικασίας για την έγκριση αδειών αλίευσης σε αλιευτικά σκάφη. ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ Τμήμα 4 ο --------------------------------- Τ. Δ/νση : Λ. Συγγρού 150 Τ.Κ. : 176 71, Καλλιθέα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 2004/0036(COD) 11.1.2005 ***I ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την πρόταση οδηγίας του

Διαβάστε περισσότερα

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ C 273/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 16.9.2011 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 23ης Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα