ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ"

Transcript

1 ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΓΔΝΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΥΖΜΔΗΑ ΓΠΜ «ΜΔΛΔΣΖ ΚΑΗ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΡΟΗΟΝΣΧΝ» ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ Ενόργανη ανάλσζη και βιοδραζηικόηηηα εκτσλιζμάηων ηων θσηών δίκηαμο (Origanum dictamnus), δενηρολίβανο (Rosmarinus officinalis) και θρούμπι (Satureja hortensis) Δπηβιέπωλ θαζεγεηήο: Μόζρνο Πνιπζίνπ Σπσρίδων Φ. Δαούζης ΑΘΖΝΑ

2 ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΓΔΝΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΥΖΜΔΗΑ ΓΠΜ «ΜΔΛΔΣΖ ΚΑΗ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΡΟΗΟΝΣΧΝ» ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ Ενόργανη ανάλσζη και βιοδραζηικόηηηα εκτσλιζμάηων ηων θσηών δίκηαμο (Origanum dictamnus), δενηρολίβανο (Rosmarinus officinalis) και θρούμπι (Satureja hortensis) Τπεφεοκμξ ηαεδβδηήξ : Μόζρνο Πνιπζίνπ Σνζιεθήξ επζηνμπή : Μόζρνο Πνιπζίνπ : Κωλζηαληίλνο Γεωξγίνπ : Υξήζηνο Παππάο ππξίδωλ Φ. Γανύζεο ΑΘΖΝΑ

3 ΠΡΟΛΟΓΟ Ζ πανμφζα δζπθςιαηζηή ενβαζία εηπμκήεδηε ζημ πθαίζζμ ημο Μεηαπηοπζαημφ Γζπθχιαημξ Δζδίηεοζδξ «Μεθέηδ ηαζ Αλζμπμίδζδ Φοζζηχκ Πνμσυκηςκ» ηαζ ζοβηεηνζιέκα ζημ Γεκζηυ ηιήια ημο Γεςπμκζημφ Πακεπζζηδιίμο Αεδκχκ ηαηά ημ αηαδδιασηυ έημξ Σμ ακηζηείιεκυ ηδξ αθμνά ζηδ δζενεφκδζδ ηδξ αζμθμβζηήξ δνάζδξ ηςκ αμηάκςκ δίηηαιμο, δεκηνμθίαακμο ηαζ ενμοιπζμφ ηα μπμία πμθφ ζοπκά ηαηακαθχκμκηαζ είηε ςξ ηανοηεφιαηα είηε ςξ αθερήιαηα, ηαηά ηδκ μπμία ενβαζία πνμζδζμνίγμκηαζ ηα πηδηζηά ηαζ ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ημοξ ηαζ επζπθέμκ ελεηάγμκηαζ δ ακηζμλεζδςηζηή ηαζ ακηζιζηνμαζαηή ημοξ ζηακυηδηα. Ανπζηά εέθς κα εοπανζζηήζς ημκ Γζεοεοκηή ημο Δνβαζηδνίμο Υδιείαξ η. Μυζπμ Πμθοζίμο πμο ιε ειπζζηεφεδηε ακαεέημκηαξ ιμο αοηήκ ηδκ ιεθέηδ. Δπίζδξ εηθνάγς ηζξ εοπανζζηίεξ ιμο ζηδκ ηνζιεθή Δπζηνμπή η. Μυζπμ Πμθοζίμο, η. Υνήζημ Παππά ηαζ η. Κςκζηακηίκμ Γεςνβίμο πμο ααειμθυβδζακ ηδκ πανμφζα ενβαζία. Δπζπθέμκ εηθνάγς έκα οπένηαημ εοπανζζηχ ζηδκ η. Δζνήκδ Ακαζηαζάηδ, οπμρήθζα δζδάηημνα βζα ηδκ οπενπμθφηζιδ ηαζ ζοκεπή αμήεεζά ηδξ ιέζς ηδξ επζζηδιμκζηήξ ηδξ ειπεζνίαξ ηαζ ηαθήξ δζάεεζδξ πμο ζεκεηέθεζε ηαεμνζζηζηυ νυθμ ζηδκ μθμηθήνςζδ ηςκ ενβαζηδνζαηχκ ακαθφζεςκ. Θέθς επίζδξ κα ηδκ εοπανζζηήζς ηυζμ βζα ηδκ ζοκεπή πανμπή επζζηδιμκζηχκ βκχζεςκ ηαζ ζοιαμοθχκ, υζμ ηαζ βζα ηδκ αμήεεζά ηδξ ζηδκ επζθμβή ηδξ αζαθζμβναθίαξ αθθά ηαζ δζμνεχζεςκ πάκς ζηδκ δζαηφπςζδ ηαζ ιμνθμπμίδζδ ημο ηεζιέκμο. Σέθμξ εέθς κα εοπανζζηήζς ηδκ η. Σζαηαθίδμο ηαζ ημ πνμζςπζηυ ημο ενβαζηδνίμο Γαθαηημημιίαξ ζημ πχνμ ημο μπμίμο ηαζ ηάης απυ ηδκ δζηή ηδξ ηαεμδήβδζδ ηαζ ηςκ ζοκενβαηχκ ηδξ πναβιαημπμζήεδηακ ηα πεζνάιαηα ηδξ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ. πονίδςκ Γαμφζδξ, Αεήκα, Φεανμοάνζμξ

4 ηδ ιδηένα ιμο, Αββεθζηή Πμθέιδ βζα ηδκ δεζηή ζηήνζλή ηδξ ζε υθα ηα θμζηδηζηά ιμο πνυκζα. 4

5 ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΧΝ ΠΡΟΛΟΓΟ 3 ΠΗΝΑΚΑ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΧΝ..5 ΠΔΡΗΛΖΦΖ.8 ABSTRACT 10 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ) Πανμοζίαζδ ηςκ αμηάκςκ Γίηηαιμξ (Origanum dictamnus) Γεκηνμθίαακμ (Rosmarinus officinalis) Θνμφιπζ (Satureja hortensis) ) Βζμθμβζηή δνάζδ ηςκ ανςιαηζηχκ ηαζ θανιαηεοηζηχκ θοηχκ Ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ ηςκ αμηάκςκ Ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ ηςκ αμηάκςκ Ακηζμλεζδςηζηά ) Γεοηενμβεκείξ ιεηααμθίηεξ Σενπέκζα Γμιή ηαζ αζμζφκεεζδ ηςκ ηενπεκίςκ Σφπμζ ηενπεκίςκ Φαζκμθζηά ζοζηαηζηά ) Μέεμδμζ εηηίιδζδξ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ Μέεμδμξ ημο DPPH ) Μέεμδμζ εηηίιδζδξ ηδξ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ ηςκ θοζζηχκ πνμσυκηςκ Μέεμδμξ δζάποζδξ άβαν-πδβαδζμφ ) Μέηνδζδ ηςκ μθζηχκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ) Αένζα πνςιαημβναθία-θαζιαημιεηνία ιάγαξ (GC-MS) ) Τβνή πνςιαημβναθία-θαζιαημιεηνία ιάγαξ (LC-MS) ) ημπυξ ηδξ ενβαζίαξ.46 5

6 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2: ΤΛΗΚΑ ΚΑΗ ΜΔΘΟΓΟΗ ) Φοηζηυ οθζηυ ) Καηενβαζία δεζβιάηςκ ) Παναθααή ηςκ εηποθζζιάηςκ Γζαδζηαζία εηποθίζεςκ οιπφηκςζδ εηποθζζιάηςκ ) Μέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ (DPPH) ) Δηηίιδζδ ηδξ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ ηςκ εηποθζζιάηςκ Μζηνμαζαηά ζηεθέπδ Μέεμδμξ δζάποζδξ άβαν-πδβαδζχκ ) Μέηνδζδ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ) Ακάθοζδ ιε αένζα πνςιαημβναθία-θαζιαημιεηνία ιαγχκ ) Ακάθοζδ ιε οβνή πνςιαημβναθία-θαζιαημιεηνία ιαγχκ.54 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3: ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΑ ΚΑΗ ΤΕΖΣΖΖ ) Παναθααή ηςκ εηποθζζιάηςκ ηαζ απμδυζεζξ ) Σαοημπμίδζδ ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ ηςκ εηποθζζιάηςκ ) Ακάθοζδ ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ ιε LC-MS ) Μέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH ) Πνμζδζμνζζιυξ μθζημφ θαζκμθζημφ πενζεπμιέκμο ) Δηηίιδζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ ιε ηδκ ιέεμδμ δζάποζδξ άβαν-πδβαδζμφ φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ ηάεε θοημφ Ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ ιε αάζδ ηδκ ζοβηέκηνςζδ ηςκ δζαθοηχκ φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ ηάεε εηποθίζιαημξ Γεκζηά ζοιπενάζιαηα.116 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ 120 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ.123 Γζεεκήξ αζαθζμβναθία 123 Δθθδκζηή αζαθζμβναθία.149 Γζαδζηηοαηή αζαθζμβναθία.149 6

7 ΠΑΡΑΡΣΖΜΑΣΑ.150 Η. Πίκαηεξ ιε απμηεθέζιαηα ηαζ μζ ηαιπφθεξ ακαθμνάξ ημοξ..150 ΗΗ. Φάζιαηα πνυηοπςκ μοζζχκ βζα ηδκ ακάθοζδ ιε LC-MS

8 ΠΔΡΗΛΖΦΖ Καηά ηδκ παναζηεοή ηςκ εηποθζζιάηςκ, 5 g ανςιαηζηχκ ηαζ θανιαηεοηζηχκ θοηχκ πμο είκαζ εονέςξ δζαδεδμιέκα ζηδκ ιεζμβεζαηή δζαηνμθή ηαζ πθςνίδα (δίηηαιμ, δεκηνμθίαακμ ηαζ ενμφιπζ) εηποθίζηδηακ δζαδμπζηά ιε 100 ml πεηνεθασημφ αζεένα, ελακίμο ηαζ δζαζεοθαζεένα ιε ηδκ πνήζδ οπενήπςκ (ΜΖz) ζε οδαηυθμοηνμ ( C). ηδ ζοκέπεζα εηποθίζηδηακ ιε 800 ml ιεεακυθδ ζε ζοκεήηεξ ζηυημοξ. Ζ απμιάηνοκζδ ηςκ δζαθοηχκ έβζκε ανπζηά ιε ζοιποηκςηή ηεκμφ ιέπνζ ημκ υβημ ηςκ 20 ml ηαζ εκ ζοκεπεία ιε νμή αγχημο. ηα εηποθίζιαηα πνμζδζμνίζηδηακ ημ μθζηυ θαζκμθζηυ πενζεπυιεκμ (εηθναζιέκμ ζε mg ηαθεσημφ μλέμξ / g ζηενεμφ εηποθίζιαημξ ηαζ ζε mg ηαθεσημφ μλέμξ / g λδνμφ αάνμοξ) ιε ηδκ ιέεμδμ Folin-Ciocalteu ηαζ δ ακηζμλεζδμηζηή ζηακυηδηα (εηθναζιέκδ ζε ιμ Trolox ηαζ ζε IC 50 ) ιε ηδκ ιέεμδμ ημο DPPH. Δπίζδξ οπμθμβίζηδηε δ βναιιζηυηδηα ηδξ ζπέζδξ ηςκ απμηεθεζιάηςκ αοηχκ υπμο δεκ οπήνλε βναιιζηή ζοζπέηζζδ. Οζ ηζιέξ απυ ηδκ ιέεμδμ Folin-Ciocalteu ηοιαίκμκηαζ ιεηαλφ ιg ηαθεσημφ μλέμξ / g ζηενεμφ εηποθίζιαημξ ηαζ απυ 1,14 51,66 mg ηαθεσημφ μλέμξ / g λδνμφ αάνμοξ, εκχ απυ ηδκ ιέεμδμ DPPH απυ 14,31 445,8 ιg/ ml ηαζ απυ 4,4 42,8 ιμ Trolox. Απυ ηα παναπάκς ανέεδηε υηζ ιεβαθφηενδ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα είπε ημ δεκηνμθίαακμ εκχ ηδκ ιεβαθφηενδ πενζεηηζηυηδηα ζε θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ηδκ είπε ζοκμθζηά ζε υθμοξ ημοξ δζαθφηεξ ημ δίηηαιμ. Αημθμφεςξ πναβιαημπμζήεδηε % πμζμηζηυξ ηαζ πμζμηζηυξ πνμζδζμνζζιυξ ηςκ ζοζηαηζηχκ πμο πανεθήθεδζακ ιε ημοξ δζαθφηεξ πεηνεθασημφ αζεένα ηαζ ελάκζμ ιε ηδκ ηεπκζηή ηδξ αένζαξ πνςιαημβναθίαξ ζοκδοαζιέκδ ιε θαζιαημιεηνία ιαγχκ ηαζ ηα ηονζυηενα ζοζηαηζηά πμο ανέεδηακ ήηακ δ ηανααηνυθδ ζημ δίηηαιμ ηαζ ενμφιπζ ηαζ δ εοηαθοπηυθδ ζημ δεκηνμθίαακμ βζα ημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα, εκχ ζημ εηπφθζζια ελακίμο μζ ηφνζεξ μοζίεξ ήηακ ηανααηνυθδ βζα δίηηαιμ ηαζ ενμφιπζ ηαζ αενιπεκυκδ βζα ημ δεκηνμθίαακμ. Δπζπθέμκ πναβιαημπμζήεδηε % πμζμηζηυξ ηαζ πμζμηζηυξ πνμζδζμνζζιυξ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζηα εηποθίζιαηα δζαζεοθαζεένα ηαζ ιεεακυθδξ ιε ηδκ ηεπκζηή ηδξ οβνήξ πνςιαημβναθίαξ ζοκδοαζιέκδξ ιε θαζιαηυιεηνμ ιάγαξ. ημ εηπφθζζια ηδξ ιεεακυθδξ δ ηονζυηενδ θαζκμθζηή έκςζδ πμο ανέεδηε ζε υθα ηα θοηά ήηακ ημ νμζιανζκζηυ μλφ, εκχ ζημ εηπφθζζια ημο δζαζεοθαζεένα δ ηονζυηενδ 8

9 θαζκμθζηή έκςζδ ήηακ δ κανζκβεκίκδ βζα ημ ενμφιπζ, δ ηζνζζιανζηίκδ βζα ημ δίηηαιμ ηαζ ιζα ιεεοθμ θθααυκδ βζα ημ δεκηνμθίαακμ. Σέθμξ ζηα εηποθίζιαηα ελεηάζηδηε δ ακηζιζηνμαζαηή ημοξ ζηακυηδηα εκάκηζα ζε ιζηνμμνβακζζιμφξ επζθεβιέκςκ ηαηδβμνζχκ ιε ηδκ ιέεμδμ δζάποζδξ άβαν-πδβαδζμφ. Σα απμηεθέζιαηα έδεζλακ υηζ δ πθεζμρδθία ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ ήηακ πενζζζυηενμ εοαίζεδηδ ζημκ πεηνεθασηυ αζεένα ηαζ ιεηά ζημκ δζαζεοθαζεένα θυβς ηδξ ακηζιζηνμαζαηήξ ζδζυηδηαξ πμο πανμοζζάγμοκ ηα επζιένμοξ ηονζυηενα ζοζηαηζηά αοηχκ ηςκ εηποθζζιάηςκ. Δπζζηδιμκζηή πενζμπή ενβαζίαξ: εκυνβακδ ακάθοζδ, ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ, ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ Λέλεζξ ηθεζδζά: Γίηηαιμ, δεκηνμθίαακμ, ενμφιπζ, πηδηζηά ζοζηαηζηά, GC-MS, θαζκμθζηά ζοζηαηζηά, LC-MS, Folin-Ciocalteu, ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ ιε DPPH, ακκηζιζηνμαζαηή δνάζδ ιε δζάποζδ άβαν-πδβαδζμφ 9

10 ABSTRACT During the experimental processing, 5g of aromatic and medicinal herbs widely known in the Mediterranean flaura and used in diet (dittany, rosemary and savory) were steeped sequentially in 100 ml petroleum ether, hexanium and diethylether wiyh the use of ultra sound (35MHz). At the next stage the samples were steeped in 800 ml methanol in conditions of absence of light. The solvent removal was firstly performed by vacuum evaporator until the volume of 20 ml and secondly with nitrogen flow. For the extracts it was determined the total phenolic content (in terms of mg caffeic / g solid extract and of mg caffeic acid / g dry weigth) using a Folin-Ciocalteu assay and also the antioxidant activity (in term of ιμ Trolox and IC 50 ) by DPPH assays. Moreover it was estimated the linearity correlation of those results where no correlation was proved between those methods afterall. The total phenolic content was fluctuated between 0,03-0,54 mg caffeic acid / g solid extract and between 1,14-51,66 mg caffeic acid / g dry weigth while antioxidant activity using the DPPH assay was fluctuated between 14,31-445,8 ιg / ml and 4,4-42,8 ιμ Trolox. From the above was found that the highest antioxidant capacity was in rosemary, while the highest phenolic content was in dittany in all solvents totally. Afterwards the % qualitative and quantitative assignment of volatite compound of infusions was found using gas chromatography with mass spectrometry detector (GC- MS), and the major volatile constituents were found, were carvacrol for dittany and savory and eucalyptol for rosemary for the infusions of petroleum ether and as for the hexanium infusions, carvacrol was also the major constituent for dittany and savory but in rosemary the major one was verbenone. Additionally the % qualitative and quantitative assignment of phenolic compounds of diethylether and methanol infusions was found using liquid chromatography with mass spectrometry detector. The results showed that in methanol infusions the main phenolic compound in all plant samples was the rosmarinic acid, while in diethylether infusions the main phenolic compound was naringenin for savory, circimaritin for dittany and a methyl flavone for rosemary. 10

11 Finally the infusions were submitted in antibacterial activity test against selected microorganism categories with the agar-well infusion assay. The results showed that the majority of the microorganisms was more sensitive to petroleum ether infusions, followed by diethylether because of their individual components antibacterial activity. Scientific field of this study: Instrumental analysis, antioxidant activity, antimicrobial activity Keywords: Dittany, rosemary, savory, volatile compounds, GC-MS, phenolic compounds, LC-MS, Folin-Ciocalteu, DPPH assay antioxidant activity, agar-well infusion assay antimicrobial activity 11

12 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ 1.1) Παξνπζίαζε ηωλ βνηάλωλ Σα θοηά πμο πνδζζιμπμζήεδηακ ηαηά ηδκ πεζναιαηζηή δζαδζηαζία αοηήξ ηδξ ιεθέηδξ, ακήημοκ ζηδκ μζημβέκεζα Υεζθακεχκ (Lamiaceae) ηαζ είκαζ ημ δίηηαιμ, ημ δεκδνμθίαακμ ηαζ ημ ενμφιπζ ) Γίθηακνο (Origanum dictamnus) Σμ δίηηαιμ είκαζ έκα εκδδιζηυ αοημθοέξ θοηυ ηδξ Κνήηδξ πμο ακαπηφζζεηαζ απυ 300 m ηδξ επζθάκεζαξ ηδξ εάθαζζαξ έςξ ορδθέξ ημνοθέξ αμοκχκ ζε ζηζενέξ, πεηνχδεζξ ηαζ οβνέξ πενζμπέξ. οκακηάηαζ ζοκήεςξ ζε μνεζκέξ πενζμπέξ ηαζ εοδμηζιεί ηονίςξ ζηα απυηνδικα ανάπζα ημο υνμοξ Γίηηδξ απ υπμο μθείθεζ ηαζ ημ υκμιά ημο, αθθά ηαζ ηςκ Λεοηχκ Ονέςκ. Σμ δίηηαιμ ήηακ εονφηενα βκςζηυ ηαζ ζηδκ ανπαζυηδηα ημ μπμίμ εεςνμφκηακ πμθφηζιμ θανιαηεοηζηυ θοηυ ηαζ πνδζίιεοε βζα δζάθμνεξ παεήζεζξ, αθθά ηαζ ςξ εεναπεοηζηυ ηςκ ηναοιάηςκ. Ζ εαοιαημονβή δφκαιδ ημο θοημφ εηεεζάγεηαζ ιέπνζ ηαζ ημκ 4 μ αζχκα ι.υ απυ πμθθμφξ ζοββναθείξ. Ο Ηππμηνάηδξ πνδζζιμπμζμφζε ημ δίηηαιμ ζηδκ κήζμ Κς βζα εεναπεία παεήζεςκ ηδξ πμθήξ, ηςκ πκεοιυκςκ αθθά ηαζ ςξ ηαηάπθαζια ζηα πνδλίιαηα. Ο Γζμζημονίδδξ ιεηαπεζνζγυηακ ημ θοηυ βζα κα βζαηνέρεζ ηα ηναφιαηα απυ πμθειζηά υπθα. Δκχ μ Ανζζημηέθδξ ακαθένεζ υηζ μζ αίβαβνμζ ημο Φδθμνείηδ έηνςβακ δίηηαιμ, έβθοθακ ιε αοηυ ηζξ πθδβέξ ημοξ ηζ έηζζ απέααθθακ ηα αέθδ ηςκ ηοκδβχκ, επμοθχκμκηαξ ηζξ πθδβέξ ημοξ. ημκ ιεζαίςκα μζ Βεκεδζηηίκμζ ηαζ μζ Σναπζζηέξ ηαζ άθθμζ ηαθυβενμζ πνδζζιμπμζμφζακ ημκ δίηηαιμ ζηα πενίθδια θζηέν ημοξ πμο εεςνμφκηακ ζπμοδαία μνεηηζηά ηαζ πςκεοηζηά επζδυνπζα. (Bauman, 1999) 12

13 Μμνθμθμβζηά ημ θοηυ είκαζ εαικχδεξ, λδνυθοημ φρμοξ cm ηαζ υθα ηα οπένβεζα ηιήιαηα ημο ηαθφπημκηαζ απυ πκμφδζ. Σα θφθθα είκαζ ιζηνά ηαζ παπζά ηαζ έπμοκ έκημκδ μζιή ηαζ ζηοθή εοπάνζζηδ βεφζδ εκχ ηα άκεδ λεπνμαάθθμοκ ιέζα απυ ηα ανάηηζα θφθθα, έπμοκ αζμθεηί πνχια ηαζ είκαζ θίακ ανςιαηζηά. Δίκαζ πμχδεξ αεζεαθέξ, πμθοεηέξ θοηυ ηαζ ακείγεζ ημκ Ημφκζμ- Ημφθζμ. (Μπζζιπίηδξ, 2007, Μπαγαίμξ, 1999, Δβηοηθμπαίδεζα Φοημθμβίαξ, 1983) Σα πνήζζια ιένδ πμο απμηεθμφκ ημ αυηακμ ημο δίηηαιμο είκαζ ηα θφθθα ηαζ ηα άκεδ ημο ηα μπμία ζοθθέβμκηαζ ηαηά ηδκ πθήνδ άκεδζδ ημο θοημφ δδθαδή ανπέξ ηαθμηαζνζμφ, είηε ηέθδ Μάζμο, είηε δφμ ιήκεξ ανβυηενα υπμο ημ θοηυ είκαζ «πθήνεξ» ζημ αζεένζμ έθαζμ. Σμ δίηηαιμ απμηεθεί έκα πμθφηζιμ είδμξ βζα ημ ελαβςβζηυ ειπυνζμ ηδξ Κνήηδξ, αθθά βζα κα ηαθοθεμφκ μζ ακάβηεξ ημο ειπμνίμο ηαθθζενβείηαζ επίζδξ ηαζ ζε άθθεξ πχνεξ υπςξ Αθβενία, ηαζ Γαθθία. ήιενα δ επάνηεζα ημο θοημφ έπεζ ιεζςεεί ζδιακηζηά ηαζ έπεζ εηθείρεζ ηαεχξ ζημ πανεθευκ δεκ ηαθθζενβμφκηακ ζοζηδιαηζηά, εκδεπμιέκςξ επεζδή μζ ακάβηεξ ηςκ κηυπζςκ πθδεοζιχκ βζα ηδκ πνήζδ ημο θοημφ ηαθφπημκηακ ιυκμ ιε ηδκ ζοθθμβή ημο θοημφ απυ ηζξ πενζμπέξ πμο θφηνςκε. Έηζζ ελαθείθηδηε ζδιακηζηή θοηζηή αθάζηδζδ ζημ πενζαάθθμκ. Σμ δίηηαιμ έπεζ πμθθαπθέξ ζδζυηδηεξ ηαεζζηχκηαξ ημ ηαηάθθδθμ βζα ακηζιεηχπζζδ πμθθχκ ζαηνζηχκ παεήζεςκ. Οζ ζηοπηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ ημ ηαεζζημφκ ηαηάθθδθμ θάνιαημ βζα δενιαηζηέξ παεήζεζξ (απμζηήιαηα δμεζήκεξ) ςξ ηαηάπθαζια, μζ επμοθςηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ εκδείηκοκηαζ βζα ιζηνμηναοιαηζζιμφξ, εβηαφιαηα ηαζ δήβιαηα εκηυιςκ. Οζ ηαηαπνατκηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ αμδεμφκ ζηζξ ζημιαπζηέξ δζαηαναπέξ ηαηαπναΰκμκηαξ ημοξ πυκμοξ αθθά ηαζ ημοξ πυκμοξ ηδξ ημζθζαηήξ πχναξ (ακηζδοζεκηενζηυ) πανέπμκηαξ ηαζ πςκεοηζηέξ ζδζυηδηεξ, εκχ επζπθέμκ ηαείζηαηαζ πνήζζιμ ςξ ιομπαθανςηζηυ-ζπαζιμθοηζηυ ιε δνάζεζξ εκάκηζα ζε ζζπονμφξ ιοσημφξ πυκμοξ ημο αοπέκα, ιέζδξ η.η.θ. αθθά ηαζ ςξ ακηζθθεβιμκχδεξ εκάκηζα ζε πυκμοξ ανενίηζδαξ ηαζ νεοιαηζζιμφξ. Μζα άθθδ ελαζνεηζηή πνήζδ ημο δίηηαιμο είκαζ δ ακηζβδνακηζηή δνάζδ ημο δένιαημξ ηάηζ πμο έπεζ εονεία εθανιμβή ζε ηαθθοκηζηά βζα ακηζιεηχπζζδ αηιήξ ηαζ ζε ηνέιεξ πνμζχπμο βζα πνυθδρδ ενεεζζιμφ ηδξ επζδενιίδαξ. Έπεζηα ημ δίηηαιμ αμδεά ζε ηαηαζηάζεζξ πμκμηεθάθμο, πμκυδμκηςκ ηαζ κεοναθβζχκ. Δπζπθέμκ μζ ημκςηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ ανίζημοκ εθανιμβή ζηδκ παναζηεοή δζαθφιαημξ αζεένζςκ εθαίςκ βζα ανςιαημεεναπεία. Αηυια θυβς ηςκ ακεεθιζκζηχκ ημο ζδζμηήηςκ είκαζ ηαηάθθδθμ βζα παεήζεζξ ηδξ θανοββζηήξ 13

14 ημζθυηδηαξ (ηαηαπμθέιδζδ αήπα, ηνομθμβήιαημξ, πμκυθαζιμξ, πκεφιμκεξ, δζαθείπμκηεξ πονεημί) ηαζ ζφιθςκα ιε ηδκ Grieve, 1931 βζα αζεέκεζεξ ζημναμφημο. Σμ δίηηαιμ θδιίγεηαζ επίζδξ ηαζ ςξ ειιδκαβςβυ ηαζ δζμονδηζηυ. Σέθμξ πνδζζιμπμζείηαζ βζα ηδκ παναζηεοή δζαθυνςκ αθερδιάηςκ ηαζ ζηδκ πμημπμζία παναζηεοάγμκηαξ θζηέν πμηά ανςιαηζζιέκα ιε δζάθμνεξ ανςιαηζηέξ μοζίεξ. (Μπαγαίμξ, 1999) 1.1.2) Γελδξνιίβαλν (Rosmarinus officinalis) Έκα αεζεαθέξ θοηυ, ημπζηυ ηδξ Μεζμβεζαηήξ πθςνίδαξ. ηδκ Δθθάδα είκαζ αοημθοέξ ζε πενζμπέξ ηδξ ηενεάξ Δθθάδαξ ηαζ ζε μνζζιέκα κδζζά ημο Ημκίμο. Υνδζζιμπμζμφκηακ απυ ημοξ ανπαίμοξ πνυκμοξ βζα ζαηνζημφξ ζημπμφξ. Δίκαζ εάικμξ φρμοξ 0,5-2m υνεζμξ πμθφηθαδμξ ηαζ ποηκυθοθθμξ, ανςιαηζηυξ. Έπεζ θφθθα αεθμκμεζδή, δενιαηχδδ, αηέναζα πμο δ πενζθένεζά ημοξ βονίγεζ πνμξ ηα ηάης. Ζ ηάης επζθάκεζα ηςκ θφθθςκ θένεζ άθεμκεξ ηνίπεξ βζ αοηυ έπεζ πνχια θεοημπνάζζκμ. Σα άκεδ είκαζ ηοακυθεοηα, θεοηςπά ή ακμζηηά ζχδδ ηαζ αβαίκμοκ ζηζξ ιαζπάθεξ ηςκ θφθθςκ ή ζηζξ άηνεξ ηςκ αθαζηχκ. Σα θφθθα ηαζ ηα άκεδ ημο δεκδνμθίαακμο έπμοκ έκημκδ ανςιαηζηή μζιή ηαζ πζηνή ηαιθμνμφπμ βεφζδ. Καθθζενβείηαζ εφημθα ζε ηήπμοξ ή βθάζηνεξ ηαζ πμθθαπθαζζάγεηαζ ιε παναθοάδεξ. Οζ ακεζζιέκεξ ημνοθέξ ζοθθέβμκηαζ απυ ημκ Μάζμ έςξ ημκ επηέιανζμ, εκχ ηα θφθθα ηαηά ηδκ δζάνηεζα ή ιεηά ηδκ πθήνδ άκεζζδ. Πμθφ ζοπκά ηαθθζενβείηαζ ςξ ηαθθςπζζηζηυ ηαζ πνδζζιμπμζείηαζ ςξ άνηοια εζξ ηδκ ιαβεζνζηή. Δλ αζηίαξ ημο αζεένζμο εθαίμο πμο πενζέπμοκ ηα θφθθα ηαζ άκεδ ημο, πνδζζιμπμζείηαζ ζηδκ θανιαηεοηζηή ηαζ ηδκ ανςιαημπμζία. Ζ ιεβαθφηενδ πμζυηδηα ημο αζεένζμο εθαίμο πνμένπεηαζ απυ ηδκ Νυηζα Γαθθία, ηδκ Ηζπακία, ηδκ Β. Αθνζηή ηαζ ηζξ Γαθιαηζηέξ αηηέξ. ηδκ θανιαηεοηζηή πνδζζιμπμζείηαζ βζαηί δνα ςξ πμθαβςβυ, δζμονδηζηυ, ειιδκαβςβυ ηαζ ημκςηζηυ. Δίκαζ επίζδξ βκςζηυ βζα ηζξ ακηζζδπηζηέξ (Bult et al., 1985, Rampart et al., 1986, ακηζννεοιαηζηέξ (Makino et al., 2000), ακηζθθεβιμκχδεζξ 14

15 (Juhas et al., 2009, Beninca et al., 2011 ηαζ ακηζζπαζιςδζηέξ ζδζυηδηεξ. Σα δζάθμνα εηποθίζιαηα δεκδνμθίαακμο έπμοκ ιεθεηδεεί βζα δπαημπνμζηαηεοηζηέξ (Sotelo-Felix et al., 2002, Amin and Hamza, 2005), ακηζδζααδηζηέξ (Bakirel et al., 2008, Abu-Al- Basal, 2010), ακηζ-εθημβεκείξ (Dias et al., 2000) ηαζ ακηζηαηαεθζπηζηέξ ζδζυηδηεξ (Machado et al., 2009). ηδκ ανςιαημπμζία ημ αζεένζμ έθαζμ πνδζζιμπμζείηαζ βζα ηδκ παναζηεοή ημθυκζαξ, ζαπμοκζχκ η.α ηαζ βζα ημκ ανςιαηζζιυ θανιάηςκ. Σέθμξ ζηδκ ηηδκζαηνζηή πνδζζιμπμζείηαζ ςξ ακηζπαναζζηζηυ βζα ηδκ εεναπεία ηδξ ηνζπυπηςζδξ. (Δβηοηθμπαίδεζα Φοημθμβίαξ, 1983) 1.1.3) Θξνύκπη (Satureja hortensis) Σμ ενμφιπζ είκαζ έκα ανςιαηζηυ εηήζζμ πμχδεξ θοηυ ηδξ μζημβέκεζαξ ηςκ Υεζθακεχκ ημ μπμίμ ζπένκεηαζ ηάεε πνυκμ βζα ηαθθζένβεζα ηαζ ζπακζυηενα απακηάηαζ ζηδκ θφζδ, ζδίςξ ζηζξ ηεκηνζηέξ-αυνεζεξ πενζμπέξ, ζε θυθμοξ ηαζ πεδζάδεξ. Σμ θοηυ εοδμηζιεί ζηδκ ακαημθζηή Μεζυβεζμ ηαζ ηαθθζενβείηαζ ζε πμθθέξ πενζμπέξ, ζδζαίηενα ζηδκ Γαθθία ηαζ Ηζπακία. Σμ θοηυ είκαζ εαικχδεξ ιε ιαηνζά νίγα ηαζ πμθφηθαδμ ζηέθεπμξ (30 εη.). Οζ αθαζημί είκαζ μνεμθοείξ, μνεμβχκζμζ ηαζ ηα θφθθα είκαζ ακηίεεηα, αεθμκμεζδή, ακμζπημπνάζζκα ηαζ ηαθφπημκηαζ απυ θεπηυ πκμφδζ. Σα θεοηά ή νυδζκα άκεδ ειθακίγμκηαζ ημ ηαθμηαίνζ ηαηά ιαζπαθζαίμοξ ζπμκδφθμοξ. Όηακ ςνζιάζμοκ ιεηαηνέπμκηαζ ζε ζθαζνζηυ απαίκζμ. Καθθζενβείηαζ εφημθα ηαζ ακαπηφζζεηαζ πςνίξ ηαιζά δοζημθία ζε μπμζμδήπμηε ηφπμ εδάθμοξ ζδίςξ ηα λδνά ηαζ ηαθά δθζαγυιεκα. Ο πμθθαπθαζζαζιυξ ημο βίκεηαζ ιέζς ζπμνάξ ή δζαίνεζδξ ηςκ νζγχκ. Σα θφθθα ζοθθέβμκηαζ θίβμ πνζκ ηδκ ακεμθμνία ηαζ μζ ηαλζακείεξ υηακ έπμοκ ακείζεζ πθήνςξ. Σα λενά θφθθα είκαζ ηαζηακμπνάζζκα ιε εοπάνζζημ άνςια ηαζ εθαθνζά μλεία βεφζδ ηαζ ιαγί ιε ηζξ απμλδναιέκεξ ακεζζιέκεξ ημνοθέξ ηςκ αθαζηχκ ημοξ, 15

16 θένμκηαζ ζημ ειπυνζμ ςξ ενμφιπζ ηαζ πνδζζιμπμζμφκηαζ ςξ ανςιαηζηά πμθθχκ θαβδηχκ ζδζαίηενα πμοθενζηχκ ηαζ βέιζζδξ. ηδκ Γενιακία ημ ενμφιπζ πνδζζιμπμζείηαζ ζε πμθθά θαπακζηά ηαζ ζαθάηεξ εκχ είκαζ πμθφ ζοκδεζζιέκμ ζε ιπμοηέηα ανςιαηζηχκ αμηάκςκ. Οζ ανπαίμζ Έθθδκεξ ηαζ Ρςιαίμζ ημ πνδζζιμπμζμφζακ ιαγί ιε εοιάνζ βζα κα ανςιαηίζμοκ ηδκ βέιζζδ πμο πνδζζιμπμζμφζακ ζε δζάθμνα εδέζιαηα ηαεχξ ηαζ ζημ ηοκήβζ. Σδκ επμπή ηςκ ηαζζάνςκ μζ Ρςιαίμζ έθενακ ημ Θνμφιπζ ζηδκ Αββθία υπμο είκαζ ηαζ ζήιενα δδιμθζθέξ. ήιενα εηηζιάηαζ πμθφ ςξ ηανφηεοια βζα ηα θαπακζηά ηαζ θαβδηά. Σμ ενμφιπζ επζπθέμκ πνδζζιμπμζείηαζ ηαζ ζηδκ θανιαηεοηζηή ηαηαπμθειχκηαξ ηα ζημοθήηζα ηαζ ηζξ θθεβιμκέξ ημο εκηένμο, ημκ ιεηεςνζζιυ, ηδκ ημφναζδ ηαζ ηζξ πεπηζηέξ δζαηαναπέξ. Παθαζά εεςνείημ υηζ δζέεεηε αθνμδζζζαηέξ ζδζυηδηεξ ηαζ ημ πνδζζιμπμζμφζακ ζημ θμοηνυ ιαγί ιε δεκδνμθίαακμ, θαζηυιδθμ ηαζ θμοίγα. Δπζπθέμκ δζεβείνεζ ηζξ θοζζηέξ ηαζ εβηεθαθζηέξ θεζημονβίεξ. Σέθμξ ημ ενμφιπζ έπεζ ειθακίζεζ ακηζζπαζιςδζηέξ, ακηζδζαννμσηέξ, ακηζμλεζδςηζηέξ, δνειζζηζηέξ ηαεχξ ηαζ ακηζιζηνμαζαηέξ ζδζυηδηεξ (Deans and Svoboda, 1989, Hajhashemi et al., 2000, Leung and Foster, 1996, Madsen et al., 1996, Zargari, 1990). (Franconeri, 2004, Beutner, 2004, Eβηοηθμπαίδεζα Πάπονμξ Λανμφξ Μπνζηάκζηα, 1996) 1.2 ) Βηνινγηθή δξάζε ηωλ αξωκαηηθώλ θαη θαξκαθεπηηθώλ θπηώλ Σα ανςιαηζηά ηαζ θανιαηεοηζηά θοηά απμηεθμφκ ιζα αλζυπζζηδ πδβή βζα ηδκ εεναπεία δζαθυνςκ παεήζεςκ (Hoareau and Da Silve, 1999). Έπμοκ πνδζζιμπμζδεεί ζηδκ παναδμζζαηή ζαηνζηή βζα ηδκ ελάκηθδζδ, αδοκαιία, ηαηάεθζρδ, εκίζποζδ ηδξ ικήιδξ, αεθηίςζδ ηδξ ηοηθμθμνίαξ, εκίζποζδ ηςκ αζιμθυνςκ αββείςκ (Wang et al., 2004), ιυθοκζδ, θθεβιμκή (Vieira, 2010), δοζπερία ηαζ βαζηνίηζδα (Hajimehdipoor et al., 2010). Πνυζθαηεξ ένεοκεξ έπμοκ απμδείλεζ υηζ αοηά ηα θοηά απμηεθμφκ πδβή απυ ζοζηαηζηά ιε ακηζμλεζδςηζηέξ (Zheng and Wang, 2001), ακηζιζηνμαζαηέξ (Moreno et al., 2006), ακηζθθεβιμκχδεζξ (Al-Sereiti et al., 1999), ακηζ-αθθενβζηέξ (Ito et al., 1998) ηαζ ακηζηαηαεθδπηζηέξ (Takeda et al., 2002) ζδζυηδηεξ. (Shekarchi et al., 2012) 16

17 Σα ζοζηαηζηά - δεοηενμβεκείξ ιεηααμθίηεξ πμο έπμοκ ζοζπεηζζηεί ιε ηζξ παναπάκς ζδζυηδηεξ ηςκ παναπάκς είκαζ θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ηαζ ηενπεκμεζδείξ εκχζεζξ. Σενπέκζα ηαζ θαζκμθζηά ζοζηαηζηά έπμοκ απμιμκςεεί απυ θοηά, θνμφηα, θαπακζηά ηαεχξ ηαζ ζε ανςιαηζηά θοηά ηδξ μζημβέκεζαξ Lamiaceae ) Αληηνμεηδωηηθή δξάζε ηωλ βνηάλωλ ηζξ ιένεξ ιαξ, δ ένεοκα ζπεηζηά ιε ηδκ ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ ηςκ δεοηενμβεκχκ ιεηααμθζηχκ, ηονίςξ ηςκ ηενπεκίςκ ηαζ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ, έπεζ επζηεκηνςεεί, ηυζμ ζε αζμθμβζηυ επίπεδμ, υζμ ζημκ ημιέα ηςκ ηνμθίιςκ. ε αζμθμβζηυ επίπεδμ, ημ μλοβυκμ ζοιιεηέπεζ ςτο ιεηααμθζζιυ ηςκ θζπχκ, ηςκ πνςηεσκχκ ηαζ ηςκ οδαηακενάηςκ ιε ζημπυ ηδκ παναβςβή εκένβεζαξ. Σα εκενβά ήδδ μλοβυκμο ηαζ αγχημο (ROS, RNS) είκαζ μοζζχδδ βζα ημκ εθμδζαζιυ ημο μνβακζζιμφ ιε εκένβεζα, βζα απμημλίκςζδ, βζα πδιζηά ζήιαηα ηαζ βζα ηδ θεζημονβία ημο ακμζμπμζδηζημφ ζοζηήιαημξ. Πανάβμκηαζ ζοκεπχξ ζημκ ακενχπζκμ μνβακζζιυ ηαζ εθέβπμκηαζ απυ εκδμβεκή έκγοια. Παν υθα αοηά, ημ μλοβυκμ είκαζ έκημκα ακηζδνχκ άημιμ ηαζ είκαζ πζεακυ κα δδιζμονβήζεζ ιυνζα πμο μκμιάγμκηαζ «εθεφεενεξ νίγεξ». Μζα εθεφεενδ νίγα είκαζ μπμζαδήπμηε έκςζδ οπάνπεζ ακελάνηδηα ηαζ δ μπμία πενζέπεζ έκα ή πενζζζυηενα αζφγεοηηα δθεηηνυκζα (Halliwell et al., 1994). Οζ νίγεξ αοηέξ έπμοκ ηδκ ζηακυηδηα κα επζηίεεκηαζ ζηα οβζή ηφηηανα ημο ζχιαημξ, ιπμνμφκ κα ακηζδνάζμοκ ιε ηοηηανζηά θζπίδζα, πνςηεΐκεξ ηαζ κμοηθεσηά μλέα, μδδβχκηαξ ζε ημπζηή αθάαδ ηαζ εκδεπυιεκδ δοζθεζημονβία μνβάκςκ. Έηζζ θμζπυκ υηακ οπάνπεζ οπενπαναβςβή ηςκ εζδχκ αοηχκ, έηεεζδ ζε έκα ελςηενζηυ μλεζδςηζηυ ιέζμ ή ακεπάνηεζα ζημκ ιδπακζζιυ άιοκαξ, ιπμνεί κα πνμηθδεμφκ ζμαανέξ αθθμζχζεζξ ζε πμθφηζια αζμιυνζα υπςξ είκαζ ημ DNA, ηα θζπίδζα ηαζ μζ πνςηεΐκεξ (Aruoma, 1998), εκχ επίζδξ μζ εθεφεενεξ νίγεξ έπμοκ εκμπμπμζδεεί βζα ηδκ ακάπηολδ ηαζ ελέθζλδ ανηεηχκ θθεβιμκςδχκ κυζςκ πμο ζπεηίγμκηαζ ιε ηδκ δθζηία (Roger et al., 2000) ηαεχξ ηαζ ιε αολακυιεκμ ηίκδοκμ ηανδζαββεζαηχκ κμζδιάηςκ, ηανηίκμ ηαζ άθθεξ πνυκζεξ αζεέκεζεξ. ε παιδθέξ έςξ ιέηνζεξ ζοβηεκηνχζεζξ παίγμοκ έκα ζδιακηζηυ θοζζμθμβζηυ νυθμ ζηδκ απυπηςζδ, αββεζαηυ ηυκμ, νφειζζδ μνιμκχκ, ακμζμθμβζηή ηαζ πνμζανιμζηζηή ακηαπυηνζζδ ζηα έκγοια (Kelly, 1997). Χζηυζμ ζε ορδθέξ ζοβηεκηνχζεζξ είκαζ επζαθααείξ. 17

18 Πίλαθαο 1.2.1: ROS ηαζ μζ πδβέξ ημοξ πμο ειπθέημκηαζ ζηδκ ακηαπυηνζζδ δεοηενμβεκμφξ ηναοιαηζζιμφ αημθμοεμφιεκμο απυ αθάαδ πνμηθδεείζδξ απυ ηναφια ROS φιαμθμ Πδβή ακζυκ O 2 ιεηααμθζζιυξ αναπζδμκζημφ μλέμξ οπενμλεζδίμο δνάζδ μλεζδάζδξ ηδξ λακείκδξ, ιζημπμκδνζαηή δζαννμή οπενμλείδζμ H 2 O 2 απμζφκεεζδ οπενμλεζδίμο ηαηαθουιεκδ απυ SOD οδνμβυκμο εθεφεενεξ HO ακηίδναζδ Fenton νίγεξ οδνμλοθίμο κζηνζηυ μλείδζμ NO δναζηδνζυηδηα ηδξ ζοκεάζδξ ημο κζηνζημφ μλεζδίμο (NOS) οπενμλοκζηνζηυ OONO δ ακηίδναζδ ημο NO ιε ηδκ O 2 ακζυκ οπενμλφθζμ LOO δ ακηίδναζδ ηδξ εθεφεενδξ νίγαξ (L ) ιε ημ μλοβυκμ, θζπζδίμο απμζφκεεζδ ημο οδνμτπενμλεζδίμο ημο θζπζδίμο (LOOH) απυ ημκ Fe 3+ αθηυλοθμ LO απμζφκεεζδ ημο (LOOH) απυ Fe 2+ θζπζδίμο Δοηοπχξ μ ζπδιαηζζιυξ ηςκ εθεφεενςκ νζγχκ ιπμνεί κα πενζμνζζηεί ιε θοζζηυ ηνυπμ απυ πμζηζθία εοενβεηζηχκ ζοζηαηζηχκ πμο είκαζ βκςζηά ςξ ακηζμλεζδςηζηά. Σα ακηζμλεζδςηζηά ιπμνμφκ ηαζ πνμθαιαάκμοκ ηζξ αθθμζχζεζξ πμο πνμηφπημοκ απυ ηδκ μλείδςζδ, εκχ δ αολδιέκδ ηαηακάθςζή ημοξ ιέζς ηδξ δζαηνμθήξ ιεζχκεζ ημοξ ηζκδφκμοξ ηςκ πνυκζςκ κμζδιάηςκ (Stanner et al., 2004). Δπζπθέμκ ζφιθςκα ιε ημοξ O Donovan and Fernades, 2004 δ έθθεζρδ ακηζμλεζδςηζημφ ζοζηήιαημξ ηαζ δ οπεναμθζηή παναβςβή εθεοεένςκ νζγχκ απυ ηδκ οπενμλείδςζδ ηςκ θζπζδίςκ, ζπεηίγεηαζ ιε μνζζιέκεξ αζεέκεζεξ κεμβκχκ υπςξ ανμπμπκεοιμκζηή δοζπθαζία, εκδμημζθζαηή αζιμνναβία ηαζ αιθζαθδζηνμεζδμπάεεζα ηδξ πνμςνυηδηαξ. Αοηυ ελδβεί ημκ ιεβάθμ υβημ ηςκ ενεοκχκ ηαζ ηδκ πνμζπάεεζα πμθθχκ ενεοκδηχκ κα ζοκδοάζμοκ ηδκ δζαηνμθή πμο είκαζ πθμφζζα ζε θοζζηά ακηζμλεζδςηζηά ιε εηθοθζζηζηέξ αζεέκεζεξ. Σα αυηακα ηαζ ηανοηεφιαηα πνδζζιμπμζμφκηαζ απυ ηδκ ανπαζυηδηα υπζ ιυκμ βζα ηζξ ιαβεζνζηέξ ζδζυηδηεξ αθθά επίζδξ ηαζ ςξ ζοκηδνδηζηά ηαζ θάνιαηα (Dorman et al., 18

19 2004). Σα ζφβπνμκα δζαηνμθζηά πνμβνάιιαηα ζοπκά ζοκζζημφκ μνζζιέκα ανςιαηζηά ηαζ θανιαηεοηζηά θοηά ςξ θεζημονβζηά ηνυθζια, π.π ηνμθέξ πμο πανέπμοκ επζπνυζεεηα θοζζμθμβζηά μθέθδ πένα ηαζ πάκς απυ ηζξ ηακμκζηέξ ενεπηζηέξ απαζηήζεζξ, υπςξ δ πνυζθδρδ ή δ ηαεοζηένδζδ ηδξ ειθάκζζδξ πνυκζςκ αζεεκεζχκ (Nicoli et al., 2011). Πμθθά θεζημονβζηά ηνυθζια είκαζ πθμφζζα ζε ακηζμλεζδςηζηά ηαζ ςξ εη ημφημο ημοθάπζζημκ εεςνδηζηά, αμδεμφκ ζηδκ ιείςζδ ηδξ επίδναζδξ ηςκ πνυκζςκ αζεεκεζχκ πμο ζπεηίγμκηαζ ιε ηδκ δθζηία (Krishnaih et al., 2007). Γζ αοηυ ημκ θυβμ οπάνπεζ έκα ζδζαίηενμ εκδζαθένμκ βζα ηα πζεακά μθέθδ ηδξ οβείαξ απυ ανςιαηζηά ηαζ θανιαηεοηζηά θοηά πμο έπμοκ ηδκ ιεβαθφηενδ ζηακυηδηα δέζιεοζδξ ηςκ εκενβχκ εζδχκ μλοβυκμο (ROS). Σα θοζζηά ακηζμλεζδςηζηά είκαζ πζμ ζζπονά ηαζ θζβυηενμ ημλζηά απυ ηα ζοκεεηζηά ακηζμλεζδςηζηά πμο πνδζζιμπμζμφκηαζ ζήιενα ζηδκ αζμιδπακία επελενβαζίαξ ηνμθίιςκ (Liscovitch and Lavie, 2002, Lizcano et al., 2010, Hossain and Rahman, 2011) ηαζ ειπενζέπμκηαζ ζηδκ δζαηνμθή ηςκ ακενχπςκ (Meunier et al., 1990, Ariga et al., 1989). (Goncalves et al., 2012) Σα ηεθεοηαία πνυκζα δ πνήζδ ηςκ θοζζηχκ ακηζμλεζδςηζηχκ έπεζ πνμαπεεί θυβς ηδξ ακδζοπίαξ πμο πνμηφπηεζ απυ ηδκ αζθάθεζα ηςκ ζοκεεηζηχκ ακηζμλεζδςηζηχκ (Iragashi et al., 1993, Kozlowska et al., 1990). Σα ακηζμλεζδςηζηά αοηά ιαγί ιε εκαθθαηηζηά θοζζηά ζοζηαηζηά, υπςξ είκαζ μζ θαζκυθεξ ηςκ θοηχκ, πανμοζζάγμοκ πανυιμζα ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ή ηαζ αηυια ορδθυηενδ απυ αοηή ηςκ ζοκεεηζηχκ ακηζμλεζδςηζηχκ (Beutner et al., 2001, Williams et al., 1999). (Antolovich et al., 2001). Σα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά έπμοκ ακηζηανηζκζηέξ, ακηζηανηζκμβυκεξ/ ακηζιεηαθθαλζμβυκεξ, ακηζιζηνμαζαηέξ, ακηζζηέξ ηαζ ακηζθθεβιμκχδδξ ζδζυηδηεξ ζε ιζηνυηενμ ή ιεβαθφηενμ ααειυ (Cassidy et al., 2000, Gao et al., 2000, Tapiero et al., 2002) : Οζ θοζζμθμβζηέξ ηαζ θανιαημθμβζηέξ ημοξ ζδζυηδηεξ ιπμνεί κα πνμένπμκηαζ απυ ηδκ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα. Ζ ζδζυηδηα αοηή ζπεηίγεηαζ έκημκα ιε ηζξ δμιέξ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ (Shahidi and Naczk, 1995, Rice-Evans et al., 1996, Heim et al., 2002). Σα θθααμκμεζδή ηαζ ηα θαζκμθζηά μλέα είκαζ μζ ηφνζμζ ηφπμζ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ηαζ βζ αοηυ έπεζ ιεθεηδεεί εηηεηαιέκα δ ζπέζδ ηδξ δμιήξ ημοξ ηαζ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ δναζηδνζυηδηαξ πμο δζαεέημοκ ζε οδαηζηά ή θζπυθζθα ζοζηήιαηα (Rice-Evans et al., 1996, Cao et al., 1997, Arora et al., 1998, Lien et al., 1999, Natella et al., 1999, Burda et al., 2001, Nenadis et al., 2004). 19

20 Γεκζηά δ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ελανηάηαζ απυ ημκ ανζειυ ηαζ ηζξ εέζεζξ ηςκ οδνμλοθμιάδςκ ηαζ μνζζιέκςκ άθθςκ οπμηαηαζηαηχκ ηαεχξ ηαζ απυ ηδκ βθοημγοθίςζδ ηςκ θθααμκμεζδχκ. Ζ εέζδ ηςκ οπμηαηαζηαηχκ ζημ πχνμ εεςνείηαζ υηζ είκαζ μ πζμ ζδιακηζηυξ ηαζ ηαεμνζζηζηυξ πανάβμκηαξ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ζε ζπέζδ ιε ηδκ ηφνζα δμιή ηδξ θθααυκδξ. φιθςκα ιε ηα πενζζζυηενα πμθοθαζκμθζηά ακηζμλεζδςηζηά, δ δζαιυνθςζδ αθθά ηαζ μ ζοκμθζηυξ ανζειυξ ηςκ οδνμλοθμιάδςκ επδνεάγμοκ πμθθμφξ ιδπακζζιμφξ ακηζμλεζδςηζηήξ δνάζδξ (Burda et al., 2001, Cao et al., 1997, Haenen et al., 1997). Ζ πανειπμδζζηζηή ζηακυηδηα ηςκ εθεοεένςκ νζγχκ ανπζηά απμδίδεηαζ ζηδκ ορδθή δναζηδνζυηδηα ηςκ οδνμλο οπμηαηαζηαηχκ πμο ζοιιεηέπμοκ ζηδκ παναηάης ακηίδναζδ: F-OH + R F-O + RH Ζ δζαιυνθςζδ ηςκ οδνμλοθίςκ ζημ Β-δαηηφθζμ είκαζ μ πζμ ζδιακηζηυξ πανάβμκηαξ πανειπυδζζδξ ηςκ εκενβχκ εζδχκ μλοβυκμο (Burda et al., 2001) ηαζ αγχημο (Kerry et al., 1999, Haenen et al., 1997). Οζ οδνμλοθμιάδεξ ζημκ Β-δαηηφθζμ είκαζ δυηεξ οδνμβυκμο ηαζ εκυξ δθεηηνμκίμο ζηδκ οδνμλο ηαζ οπενμλο νίγα, ηζξ ζηαεενμπμζμφκ ηαζ δίκμοκ ηδκ δοκαηυηδηα δδιζμονβίαξ ιζαξ ζπεηζηά ζηαεενήξ θθααμκμεζδήξ νίγαξ. Μεηαλφ δμιζηχκ μιυθμβςκ θθααμκχκ ηαζ θθααμκμκχκ, δ πανειπυδζζδ ηςκ οπενμλο ηαζ οδνμλο μιάδςκ αολάκμκηαζ βναιιζηά ηαζ ηαιποθυβναιια, ζφιθςκα ιε ημκ ζοκμθζηυ ανζειυ ηςκ οδνμλοθίςκ. Οζ δζαθμνέξ ζηδκ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ιεηαλφ ηςκ πμθοοδνμλοθζςιέκςκ ηαζ πμθοιεεμλοθζςιέκςκ θθααμκμεζδχκ είκαζ πζμ πζεακέξ θυβς ηςκ δζαθμνχκ ζηδκ οδνμθμαζηυηδηα ηαζ ζηδκ ιμνζαηή επζπεδυηδηα. Ζ ηενηεηίκδ είκαζ πζεακχξ πανειπμδζζηήξ ιζαξ οπενμλο νίγαξ, πμο αημθμοεείηαζ απυ Ο-ιεεοθζςιέκα ηαζ Ο- βθοημζοθζςιέκα πανάβςβα (Dugas et al., 2000). Καηαζημθή ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε Ο-ιεεοθίςζδ (Burda et al., 2001, Dugas et al., 2000), Arora et al., 1998) ιπμνεί κα επδνεάζεζ ημκ πχνμ δζαηανάζζμκηαξ ηδκ ζηενεμπδιεία, ακ ηαζ δ ακαθμβία ηςκ ιεεμλο μιάδςκ πνμξ οπενμλο μιάδςκ δεκ πνμαθέπεζ απαναίηδηα ηδκ πανειπμδζζηζηή ζηακυηδηα εκυξ θθααμκμεζδμφξ. Ο Β-δαηηφθζμξ είκαζ ζδζαίηενα εοαίζεδημξ ζηδκ εέζδ ηδξ ιεεμλο μιάδαξ (Heim et al., 2002). Ζ πανμοζία ζοβηεηνζιέκςκ οδνμλοθμιάδςκ ζηα θθααμκμεζδή ειπθμοηίγεζ ηδκ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα. Μμηίαα ζημκ Α ηαζ Β δαηηφθζμ ηαεχξ ηαζ μ 2,3 δζπθυξ 20

21 δεζιυξ ηαζ δ 4-μλμ μιάδα ζημκ Γ δαηηφθζμ επίζδξ επδνεάγμοκ ηδκ ζηακυηδηα αοηή. Ζ βθοημζοθίςζδ ηςκ θθααμκμεζδχκ ιεζχκεζ ηδκ ζηακυηδηα ζε ζφβηνζζδ ιε ηζξ ακηίζημζπεξ αβθοηυκεξ (Gao et al., 1999, Ratty et al., 1988). Δπζπθέμκ οπάνπμοκ μνζζιέκεξ ιεθέηεξ βζα ηδκ ζπέζδ ηδξ δμιήξ ηαζ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ μνζζιέκςκ ημοιανζκχκ, θζβκίκδξ, ηακκζκχκ ηαζ ηζκμκχκ ηαζ ιενζηχκ ζοκεεηζηχκ ημονημοιζκμεζδχκ ηαζ ζηζθαεκίςκ (Cai et al., 2004b, Lu et al., 2002, Cassidy et al., 2000, Yokozawa et al., 1998, Foti et al., 1996, Κακέθθμο, 2011). Σμ νμζιανζκζηυ μλφ είκαζ έκα θαζκμθζηυ ζοζηαηζηυ πμο έπεζ ακεανεεεί ζε μνβακζηά ηαζ οδαηζηά εηποθίζιαηα ανςιαηζηχκ θοηχκ. Δίκαζ έκαξ εζηέναξ ημο ηαθεσημφ μλέμξ ηαζ ημο 3,4-δζτδνμλοθαζκοθθαηηζημφ μλέμξ (Wang et al., 2004), ημ μπμίμ απμιμκχεδηε βζα πνχηδ θμνά απυ ηα θφθθα ημο δεκηνμθίαακμο (Rosmarinus officinalis L.) ηαζ ανβυηενα ανέεδηε ζε άθθα θοηά ηδξ μζημβέκεζαξ Lamiaceae ηαζ Boraginaceae. Σμ νμζιανζκζηυ μλφ έπεζ εκδζαθένμοζεξ ζδζυηδηεξ πμο ημ έπεζ μδδβήζεζ ζε έκα εονφ θάζια εθανιμβχκ, απυ ζοκηδνδηζηά ιέπνζ ζε ηαθθοκηζηά πνμσυκηα (Peterson and Simmonds, 2003). Γζάθμνεξ ιεθέηεξ έπμοκ δείλεζ υηζ δ ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ είκαζ πενζζζυηενδ απυ ηδκ αζηαιίκδ Δ (Lin et al., 2002) ή ημο Trolox (Lu and Foo, 2002). Δηηυξ απυ ημ νμζιανζκζηυ μλφ, ζοζηαηζηά ιε ζπμοδαία ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ είκαζ δ ηανααηνυθδ ηαζ δ εοιυθδ, δομ ζζμιενή ηα μπμία ζε θοηά ηδξ μζημβέκεζαξ Lamiaceae πάκηα αθθδθμζοκμδεφμκηαζ (Tsimidou and Boskou, 1994). Έπεζ επίζδξ απμδεζπηεί (Aeschbach et al., 1994) υηζ δ εοιυθδ ηαζ δ ηανααηνυθδ ακαζηέθθμοκ ηδκ οπενμλείδςζδ ηςκ θςζθμθζπζδίςκ ηςκ θζπμζςιάηςκ ηαηά έκα ηνυπμ ελανηχιεκμ απυ ηδκ ζοβηέκηνςζδ. Έηζζ θμζπυκ ημ υηζ πμθθά αζεένζα έθαζα θοηχκ πμο είπακ ζζπονή ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ, απμδυεδηε ζημ υηζ ηα ηονζυηενα ζοζηαηζηά ημοξ ήηακ δ ηανααηνυθδ ηαζ δ εοιυθδ, υπςξ ημ αζεένζμ έθαζμ ημο Thymus Serpyllus έδεζλε ιζα πανειπυδζζδ εθεοεένςκ νζγχκ ημκηζκή ζε αοηή ημο ζοκεεηζημφ BHT ζε έκα ζφζηδια α-ηανμηεκίμο-θζκμθεσημφ μλέμξ (Tepe et al., 2005) ηάηζ πμο απμδυεδηε ζημ ορδθυ πενζεπυιεκμ εοιυθδξ ηαζ ηανααηνυθδξ ζε ακηίζημζπα πμζμζηά 20,5% ηαζ 58,1%. Δπίζδξ ημ αζεένζμ έθαζμ ημο Thymus Spathulifolius ηαηείπε ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ επίζδξ ελαζηίαξ θυβς ημο ορδθμφ πενζεπμιέκμο ηανααηνυθδξ, εοιυθδξ ζε πμζμζηά 29,8% ηαζ 36,5% ακηίζημζπα (Sokmen et al., 2004), εκχ δ ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ ημο αζεένζμο εθαίμο ηδξ νίβακδξ ήηακ ζοβηνίζζιδ ιε αοηήκ ηδξ α-ημημθενυθδξ ηαζ ημο 21

22 BHT αθθά θζβυηενμ απμηεθεζιαηζηή απυ υηζ ζημ αζημναζηυ μλφ (Kulisic et al., 2004) ηάηζ πμο απμδυεδηε λακά ζημ πενζεπυιεκμ ηανααηνυθδξ ηαζ εοιυθδξ (32% ηαζ 35% ακηίζημζπα). ημ αζεένζμ έθαζμ ημο Thymus mastichina, Thymus caespititius, Thymus camphoratus έδεζλε ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ πμο ήηακ ζε ηάπμζεξ πενζπηχζεζξ ίζεξ ιε ηδξ α- ημημθενυθδξ (Miguel et al., 2004) ηαζ ηα ηνία αοηά είδδ απνμζδυηδηα παναηηδνίζηδηακ απυ ορδθυ πενζεπυιεκμ ζε θζκαθμυθδ ηαζ εοηαθοπηυθδ, εκχ δ ηανααηνυθδ ηαζ εοιυθδ ήηακ ζπεδυκ απμφζεξ. Σμ αζεένζμ έθαζμ ημο ιεθζζζυπμνημο (Mellissa officinalis) δείπκεζ ιζα ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ ηαζ ιζα δνάζδ πανειπυδζζδξ εθεφεενςκ νζγχκ (Mimica-Dukic et al., 2004) ιε ηα πζμ ζζπονά ζοζηαηζηά πανειπυδζζδξ ηδκ κενάθδ/βενακζάθδ, ηζζηηνμκεθθάθδ, ζζμιεκευκδ ηαζ ιεκευκδ. Δπίζδξ ημ έθαζμ ημο Melaleuca alternifolia πνμηάεδηε βζα θοζζηυ ακηζμλεζδςηζηυ εκαθθαηηζηυ βζα to BHT (Kim et al., 2004) ιε ηδκ εββεκή ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ πμο απμδίδεηαζ ηονίςξ ζημ πενζεπυιεκμ ημο α-ηενπζκεκίμο, β-ηενπζκεκίμο ηαζ α- ηενπζκμθεκίμο, εκχ αζεένζα έθαζα πμο απμιμκχεδηακ απυ Mentha aquatica L., Mentha longifolia L. ηαζ Mentha piperita L. ήηακ ζε εέζδ κα ιεζχζμοκ ηζξ εθεφεενεξ νίγεξ ημο DPPH ζηδκ μοδέηενδ ιμνθή DPPH-H (Mimica Dukic et al., 2003) υπμο ηα πζμ ζζπονά ζοζηαηζηά ηδξ πανειπυδζζδξ ήηακ δ εοηαθοπηυθδ βζα ημ M.aquatica ηαζ δ ιεκευκδ ηαζ δ ζζμιεκευκδ ήηακ μζ δναζηζηέξ ανπέξ ηςκ M. Longifolia ηαζ M. Piperita. (Edris et al., 2007) 1.2.2) Αληηκηθξνβηαθή δξάζε ηωλ βνηάλωλ H αφλδζδ ζηδκ ακημπή ηςκ ακηζαζμηζηχκ ηαζ ημ ακαπηοζζυιεκμ εκδζαθένμκ ζηα θοζζηά πνμσυκηα έπμοκ ηαηαηάλεζ ηα θανιαηεοηζηά θοηά ζηδκ πνχηδ βναιιή ςξ αλζυπζζηδ πδβή βζα ηδκ ακαηάθορδ δναζηζηχκ ακηζιζηνμαζαηχκ παναβυκηςκ ηαζ πζεακχξ αηυιδ ηαζ κέςκ ηαηδβμνζχκ ακηζαζμηζηχκ (Saleem et al., 2010). Έπεζ δζαπζζηςεεί ιαηνά υηζ μζ θοζζηέξ μοζίεξ πμο απακημφκ ζηα θοηά, έπμοκ ακηζααηηδνζαηέξ ηαζ ακηζιοηδηζαηέξ δναζηζηυηδηεξ. Ζ πανμοζία εκυξ εονέςξ θάζιαημξ θοημπδιζηχκ υπςξ ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά έπεζ πνμηαεεί υηζ αζηεί ηυζμ ακηζααηηδνζαηέξ, ακηζ-ζζηέξ ηαζ ακηζζδπηζηέξ επζδνάζεζξ (Romani et al., 2006), υζμ 22

23 ηαζ ελίζμο υηζ πνμζηαηεφμοκ ημ ακενχπζκμ ζχια εκάκηζα ζε μλεζδςηζηή αθάαδ (Ksouri et al., 2008). Ζ πανμοζία ηαζ δ ακάπηολδ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ ζηα ηνυθζια ιπμνεί κα πνμηαθέζεζ αθθμίςζδ ηαζ κα μδδβήζεζ ζε ιείςζδ ηδξ πμζυηδηαξ ηαζ ηδξ πμζυηδηαξ (Soliman and Badeaa, 2002). Έκαξ απυ ημοξ δφμ ιδπακζζιμφξ πμο ηαεμνίγμοκ πςξ πνμηαθμφκηαζ ηονίςξ μζ ηνμθζιμβεκείξ αζεέκεζεξ, είκαζ ιέζμ ηδξ ιυθοκζδξ ςξ ζοκέπεζα ηδξ ηαηακάθςζδξ ηνμθίιςκ ιμθοζιέκςκ ιε ηδκ ακάπηολδ ηςκ παεμβυκςκ ιζηνμμνβακζζιχκ, υπςξ ααηηήνζα, ιμφπθα, ζμί ηαζ πανάζζηα (Vattem et al., 2004). Δηηυξ απυ ηδκ παεδηζηή ιεηαθμνά ηςκ παεμβυκςκ ζηα ηνυθζια, δ εκενβδηζηή ακάπηολδ εκυξ παεμβυκμο ιπμνεί επίζδξ κα ειθακζζηεί ζε ηνυθζια, βζα πανάδεζβια ελ αζηίαξ ηδξ αηαηάθθδθδξ απμεήηεοζδξ δ μπμία μδδβεί ζε ζδιακηζηέξ αολήζεζξ ζημ ιζηνμαζαηυ θμνηίμ (Madigan et al., 1997). Γζ αοημφξ ημοξ θυβμοξ δ ιζηνμαζαηή ιυθοκζδ ηςκ ηνμθίιςκ εέηεζ αηυια ζδιακηζηά γδηήιαηα δδιυζζαξ οβείαξ ηαζ μζημκμιζηά, βζα ηδκ ακενχπζκδ ημζκςκία. Δπζπθέμκ ηάπμζα θαζκμθζηά (ηακκίκεξ) έπμοκ ηδκ ζηακυηδηα κα ακαζηέθθμοκ μνζζιέκμοξ ζμφξ ηαζ ααηηήνζα απυ ημκ ζυ ηδξ ακενχπζκδξ ακμζμθμβζηήξ ακεπάνηεζαξ (HIV) ηαζ ημ Helicobacter pylori πμο πνμηαθεί έθηδ (Funatogawa et al., 2004). (Falleh et al., 2012), (Edris, 2007), (Graca-Miguel, 2010). Οζ δεοηενμβεκείξ ιεηααμθίηεξ ηςκ θοηχκ υπςξ ηα αζεένζα έθαζα ηαζ ηα θοηζηά εηποθίζιαηα (Tepe et al., 2004), ιεθεηχκηαζ βζα ηζξ ακηζιζηνμαζαηέξ δναζηδνζυηδηεξ ηαζ ηα πενζζζυηενα αζεένζα έθαζα πμο πνμένπμκηαζ απυ ηα θοηά, είκαζ βκςζηυ υηζ δζαεέημοκ εκημιμηηυκεξ, ακηζιοηδηζαηέξ, αηανεμηηυκεξ, ακηζααηηδνζαηέξ ηαζ ηοηηανμημλζηέξ δνάζεζξ (Faleiro et al., 1999). Δπμιέκςξ μζ δεοηενμβεκείξ ιεηααμθίηεξ εθέβπμκηαζ εκηαηζηά ηαζ εθανιυγμκηαζ ζημοξ ημιείξ ηδξ θανιαημθμβίαξ, θανιαηεοηζηήξ αμηακμθμβίαξ, ζαηνζηήξ ηαζ ηθζκζηήξ ιζηνμαζμθμβίαξ, θοημπαεμθμβίαξ ηαζ ζοκηήνδζδξ ηνμθίιςκ (Daferera et al., 2000). (Celictas et al., 2007) Έπεζ εηηζιδεεί υηζ απυ ηα 3000 αζεένζα έθαζα πμο είκαζ βκςζηά, ηα 300 έπμοκ ειπμνζηή ζδιαζία ηαζ πνμμνίγμκηαζ ηονίςξ βζα ηζξ βεφζεζξ ηαζ ηα ανχιαηα ηδξ αβμνάξ (Van de Braak and Leijten, 1999). Έπεζ ακαβκςνζζηεί εδχ ηαζ ηαζνυ υηζ ηάπμζα αζεένζα έθαζα δζαεέημοκ ηαζ ακηζααηηδνζαηέξ ζδζυηδηεξ (Deans and Ritchie, 1987, Carson et al., 1995a, Mourey and Canillac, 2002). Αοηέξ μζ ακηζααηηδνζαηέξ 23

24 ζδζυηδηεξ ηςκ αζεένζςκ εθαίςκ ηαζ ηςκ ζοζηαηζηχκ ημοξ αλζμπμζμφκηαζ ζε δζάθμνεξ πενζπηχζεζξ ηςκ ειπμνζηχκ πνμσυκηςκ υπςξ ειθναηηζηυ οθζηυ νζγζηχκ ζςθήκςκ ηςκ δμκηζχκ (Manabe et al., 1987), ακηζζδπηζηά (Baker and Garbe, 1985), Cox et al., 2000) ηαζ ζοιπθδνχιαηα γςμηνμθχκ βζα εδθάγμοζεξ πμζνμιδηένεξ ηαζ απμβαθαηηζζιέκα πμζνίδζα (Van Krimpen and Binnendijk, 2001, Llsley et al., 2002). Δπίζδξ οπάνπμοκ ηαζ θίβα ζοκηδνδηζηά ηνμθίιςκ πμο πενζέπμοκ αζεένζα έθαζα πμο είκαζ ειπμνζηά δζαεέζζια (Burt, 2004). Μεηαλφ υθςκ ηςκ μιάδςκ ηςκ θοηζηχκ ιεηααμθζηχκ, ηα δζηενπέκζα εεςνμφκηαζ υηζ πανμοζζάγμοκ έκα εονφ θάζια αζμθμβζηχκ δναζηδνζμηήηςκ, ζοιπενζθαιαακμιέκδξ ηαζ ηδξ ααηηδνζαηήξ δναζηδνζυηδηαξ (Kuzma et al., 2007, Almeida et al., 2008, Porto et al., 2009, Porto et al., 2009). Ακαγδηήζεζξ ζηδκ επζζηδιμκζηή αζαθζμβναθία ιε ηζξ αάζεζξ δεδμιέκςκ PubMed ηαζ Scifinder έπμοκ απμδείλεζ υηζ μνζζιέκεξ ηαηδβμνίεξ δζηενπεκμεζδχκ υπςξ δ πζιανάκδ, ηθενμδάκδ, ηαμονάκδ, ζζμπζιανάκδ, θααδάκδ, ηαζ άθθεξ ιπμνμφκ κα εεςνδεμφκ ςξ πζεακή πδβή ακηζιζηνμαζαηχκ παναβυκηςκ. (Stavri et al., 2009, Habtemariam, 2003, Wiart et al., 2005, Radulovic et al., 2010, Woldemichael et al., 2003, Kalpoutzakis et al., 1998). Πνμζθάηςξ ιζα ενεοκδηζηή μιάδα απέδεζλε υηζ μνζζιέκα δζηενπέκζα πζιανάκδξ είκαζ ζηακά κα ακαζηείθμοκ ηδκ ακάπηολδ ηςκ ηφνζςκ ιζηνμμνβακζζιχκ πμο εοεφκμκηαζ βζα αζεέκεζεξ πενζμδμκηίμο ιε πμθθέξ οπμζπυιεκεξ ηζιέξ εθάπζζηδξ ακαζηαθηζηήξ ζοβηέκηνςζδξ (MIC) (Carvalho et al., 2011). Αοηά ηα απμηεθέζιαηα επέηνερακ κα ζοκηαπεεί ημ ζοιπέναζια υηζ αοηή δ ηαηδβμνία ηςκ θοζζηχκ πνμσυκηςκ είκαζ ιζα ζδιακηζηή πδβή βζα ηδκ ακαηάθορδ κέςκ απμηεθεζιαηζηχκ αζμδναζηζηχκ ιεηααμθζηχκ βζα ημκ έθεβπμ ηδξ πενζμδμκηίηζδαξ (Souza et al., 2011). Σα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ηανααηνυθδ ηαζ εοιυθδ πανμοζζάγμοκ ακηζααηηδνζαηή δνάζδ ηαζ οπάνπμοκ πμθθέξ ακαθμνέξ πμο ηα απμδεζηκφμοκ. ηδκ ιεθέηδ ηςκ Penalver et al., 2005 ανέεδηε υηζ δ ακαζημθή πμο έδεζλακ ηα αζεένζα έθαζα ηδξ νίβακδξ ηαζ ημο εοιανζμφ εκάκηζα ζε ααηηδνζαηά ζηεθέπδ υπςξ E. coli, Salmonella enteritidis, Salmonella choleraesuais ηαζ Salmonella typhimurium, ζπεηίζηδηε άιεζα ιε ηδκ ηανααηνυθδ ηαζ ηδκ εοιυθδ. Ζ ίδζα ζοζπέηζζδ επζαεααζχεδηε βζα έθαζα πθμφζζα ιυκμ ζε ηανααηνυθδ (Santoyo et al., 2006). 24

25 Πνάβιαηζ εηηυξ απυ ηδκ ζηακυηδηα μνζζιέκςκ αζεένζςκ εθαίςκ ηςκ θοηχκ κα πανειπμδίγμοκ ηζξ εθεφεενεξ νίγεξ, οπάνπμοκ επίζδξ εκδείλεζξ υηζ μνζζιέκα αζεένζα έθαζα δζαεέημοκ ακηζθθεβιμκχδδ δνάζδ. Γζα πανάδεζβια ημ αζεένζμ έθαζμ ημο παιμιδθζμφ έπεζ πνδζζιμπμζδεεί εδχ ηαζ αζχκεξ ςξ ακηζθθεβιμκχδεξ ηαζ επίζδξ βζα ηδκ ακαημφθζζδ ηςκ ζοιπηςιάηςκ πμο ζπεηίγμκηαζ ιε έηγεια, δενιαηίηζδα ηαζ άθθςκ έκημκςκ ενεεζζιχκ (Kamatou and Viljoen, 2010). Δπίζδξ μζ ζηοπηζηέξ δναζηδνζυηδηεξ πμο έπμοκ μζ ηακκίκεξ ημο θαζηυιδθμο ςθεθμφκ ζηδκ ακαζημθή ηδξ θθεβιμκήξ ηςκ μφθςκ (Willershausen et al., 1991). Χζηυζμ οπάνπμοκ ηαζ άθθα παναδείβιαηα αζεένζςκ εθαίςκ (εοηαθφπημο, δεκηνμθίαακμο, θεαάκηαξ, millefolia) ιαγί ιε άθθα θοηά (πεφημ, βανφθαθθμ ηαζ ιφνμ) πμο έπμοκ πνδζζιμπμζδεεί ςξ ιζηηέξ ζοκεέζεζξ ζακ ακηζθθεβιμκχδεζξ πανάβμκηεξ (Darsham and Doreswamug, 2004). Οζ πενζζζυηενεξ αβςβέξ πδιεζμεεναπείαξ ημο ηανηίκμο πνδζζιμπμζμφκ άηνςξ ηοηανμημλζηά θάνιαηα πμο ζημπεφμοκ ημοξ πμθθαπθαζζαγυιεκμοξ ηοηηανζημφξ πθδεοζιμφξ. Όιςξ αοηή δ «αιενυθδπηδ» θφζδ αοηχκ ηςκ θανιάηςκ μδδβεί ζε ζμαανέξ πανεκένβεζεξ ζηα θοζζμθμβζηά ηφηηανα ιε έκακ ορδθυ πμθθαπθαζζαζηζηυ δείηηδ υπςξ εηείκςκ ηδξ βαζηνεκηενζηήξ μδμφ ηαζ ημο ιοεθμφ ηςκ μζηχκ, πενζμνίγμκηαξ έηζζ ηδκ απμηεθεζιαηζηή δυζδ ημο ακηζηανηζκζημφ θανιάημο πμο ιπμνεί κα πμνδβδεεί. Ζ πμζηζθυιμνθδ εεναπεοηζηή δοκαηυηδηα ηςκ αζεένζςκ εθαίςκ έπεζ ηνααήλεζ ηδκ πνμζμπή ηςκ ενεοκδηχκ βζα κα ηα δμηζιάζμοκ βζα ακηζηανηζκζηή δναζηδνζυηδηα, εηιεηαθθεουιεκμζ ημ βεβμκυξ υηζ μ ιδπακζζιυξ δνάζδξ ημοξ είκαζ ακυιμζμξ ιε αοηυκ ηςκ ηθαζζηχκ ηοηηανμημλζηχκ πδιεζμεεναπεοηζηχκ παναβυκηςκ (Rajesh et al., 2003). Πνυςνεξ εηεέζεζξ ακέθενακ υηζ ααζζηά ζοζηαηζηά ημο αζεένζμο εθαίμο ζδίςξ ηα ιμκμηενπέκζα, έπμοκ πμθθαπθέξ θανιαημθμβζηέξ επζδνάζεζξ ζημκ ιεηααμθζζιμφ ημο ιεααθμκζημφ μλέμξ δ μπμία εα ιπμνμφζε κα θδθεεί οπυρδ βζα ηδκ μβημηαηαζηαθηζηή δναζηζηυηδηα ηςκ ηενπεκίςκ (Elson, 1995). Σα αζεένζα έθαζα ηςκ αμηάκςκ ηαζ ηα ιειμκςιέκα ανςιαηζηά ζοζηαηζηά ημοξ έδεζλακ ηαηαζηαθηζηή ζδζυηδηα ζημκ ηανηίκμ υηακ δμηζιάζηδηακ ζε έκα ανζειυ ακενχπζκςκ ηανηζκζηχκ ηοηηανζηχκ βναιιχκ ζοιπενζθαιαακμιέκςκ ημο βθμζχιαημξ (εκυξ απυ ημοξ πζμ ηαημήεεζξ ακενχπζκμοξ υβημοξ), ηανηίκμ ημο παπέμξ εκηένμο, ηανηίκμ ημο ιαζημφ, ηδξ θεοπαζιίαξ ηαζ άθθςκ (De Angelis, 2001). Ζ α- ιπζζαιπμθυθδ ιζα ηφνζα ζεζηζηενπεκζηή αθημυθδ ζημ παιμιήθζ ιπμνεί κα εεςνδεεί ςξ έκαξ οπμζπυιεκμξ επαβςβέαξ ηδξ απυπηςζδξ ζε ζδζαίηενα ηαημήεδ ηφηηανα 25

26 βθμζχιαημξ, εκχ πανάθθδθα δεκ είκαζ μφηε ημλζηή βζα ηα γχα, μφηε ιεζχκεζ ηδκ αζςζζιυηδηα ηςκ ηακμκζηχκ αζηνμβθμζαηχκ ηοηηάνςκ (Cavalieri et al., 2004). Ζ βενακζυθδ, ιζα ιμκμηενπεκζηή αθημυθδ, πνμηάθεζε ιζα δναιαηζηή ιείςζδ ηςκ πμζμηήηςκ ζηδκ έηθναζδ ηςκ εκγφιςκ εοιζδοθζηήξ ζοκεάζδξ (TS) ηαζ ηζκάζδξ ηδξ εοιζδίκδξ (ΣΚ) ζε ηανηζκζηά ηφηηανα ημο παπέμξ εκηένμο (Carnesecchia et al., 2004). Δκχ αβςβή ζε ηφηηανα ακενχπζκδξ θεοπαζιίαξ HL-60 ιε εοηαθοπηυθδ (1,8-ηζκευθδ πμο ανίζηεηαζ ζε ορδθέξ ζοβηεκηνχζεζξ ημο 60% - 90% ζημ αζεένζμ έθαζμ ημο εοηαθφπημο (Juergens et al., 1998) ηαζ 59% ζημ ηάνδαιμ (Huang et al., 1999), έδεζλε ιμνθμθμβζηέξ ιεηααμθέξ (ενοιιαηζζιμφξ ημο DNA) πμο οπμδήθςκακ ιζα επαβςβή απυπηςζδξ (Moteki et al., 2002). Ζ ανηδνζμζηθήνςζδ είκαζ ιζα δζαδζηαζία ζηδκ μπμία μζ ηαηαεέζεζξ ηδξ πθάηαξ ζοζζςνεφμκηαζ ζημ εζςηενζηυ ζηνχια ηδξ ανηδνίαξ, ημκ εζςηενζηυ πζηχκα (Barter, 2005). Ζ πθάηα ηεθζηά ιπμνεί κα ιεζχζεζ ζδιακηζηά ηδκ νμή ημο αίιαημξ, ιε απμηέθεζια κα μδδβμφκ ζε ζμαανά πνμαθήιαηα οβείαξ. Οζ αολδιέκεξ ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ μλεζδςηζηχκ παιδθά ηνμπμπμζδιέκςκ θζπμπνςηεσκχκ παιδθήξ ποηκυηδηαξ (LDLs) ζηδκ πμθδζηενυθδ παίγμοκ ζδιακηζηυ νυθμ ζηδκ έκανλδ ηδξ κυζμο (Barter, 2005, Valenzuela et al., 2004, Steinberg, 1997, Daugherty and Roselaar, 1995). Δπμιέκςξ δ ανηδνζμζηθήνςζδ ιπμνεί κα επζαναδοκεεί ή κα ακαζηαθεί ιε ηδκ πανειπυδζζδ ηδξ μλείδςζδξ ηςκ LDL πνδζζιμπμζχκηαξ ιζα ορδθή διενήζζα πνυζθδρδ ακηζμλεζδςηζηχκ. Σα αζεένζα έθαζα ηαζ ηα πηδηζηά ζοζηαηζηά ημο ανχιαηυξ ημοξ έπμοκ δείλεζ ιζα ακηζμλεζδςηζηή δναζηζηυηδηα έκα έκακηζ ζηδκ μλείδςζδ ηςκ LDL. Σμ ηενπζκμθέκζμ έκαξ ιμκμηενπεκζηυξ οδνμβμκάκεναηαξ, ιπμνεί απμηεθεζιαηζηά κα ακαζηείθεζ ηδκ μλείδςζδ ημο ηιήιαημξ ημο θζπζδίμο, υζμ ηαζ ημο ηιήιαημξ ηδξ πνςηεΐκδξ ηςκ LDL. Αοηή δ ακαζημθή μθείθεηαζ ζηδκ ηαεοζηενδιέκδ μλείδςζδ ηςκ εκδμβεκχκ ηανμηεκμεζδχκ ηςκ LDL, ηαζ υπζ υπςξ ζοιααίκεζ ζηδκ πενίπηςζδ ηάπμζςκ θθααμκμεζδχκ, πνμξ ηδκ πνμζηαζία ηδξ εκδμβεκμφξ α- ημημθενυθδξ (Grassmann et al., 2003, 2005). Αζεένζα έθαζα πθμφζζα ζε θαζκμθζηά ζοζηαηζηά υπςξ δ εοβεκυθδ ηαζ δ εοιυθδ έπμοκ ηδκ ορδθυηενδ ακηζμλεζδςηζηή δναζηζηυηδηα έκακηζ ηδξ μλείδςζδξ ηςκ LDL (Naderi et al., 2004) ηαζ αοηά ηα ζοζηαηζηά ιπμνμφκ επίζδξ κα αθθάλμοκ ηδκ πδιζηή ζοββέκεζα ηςκ LDL ζςιαηζδίςκ βζα ημκ LDL οπμδμπέα. Σα αζεένζα έθαζα ηαζ ιενζηά απυ ηα επζιένμοξ ζοζηαηζηά ημοξ ιπμνμφκ επίζδξ κα ιεζχζμοκ ηδκ μθζηή πμθδζηενυθδ πθάζιαημξ ηαζ ηα επίπεδα 26

27 ηνζβθοηενζδίςκ ηα μπμία ζοιαάθμοκ ζημκ ζπδιαηζζιυ πθάηαξ ηαζ ζοκεπχξ ανηδνζμζηθήνςζδξ. Σμ ιαφνμ ηοιζκέθαζμ (Nigella sativa Linn) ανέεδηε κα ιεζχκεζ ζδιακηζηά ηζξ ζοβηεκηνχζεζξ ημο πθάζιαημξ ηδξ πμθδζηενυθδξ ηαζ ηςκ ηνζβθοηενζδίςκ, ελ αζηίαξ ημο ορδθμφ πενζεπμιέκμο ηδξ εοιμηζκυκδξ (Ali and Blunden, 2003). Σμ α-ημονημοιέκζμ, ημ ηφνζμ ζοζηαηζηυ (πενίπμο 65%) ημο αζεένζμο εθαίμο ηδξ ζααακέγζηδξ ημονημφιδξ (Curcuma xanthorrhiza), αζηεί ηδκ ιείςζδ ηδξ δνάζδξ ηςκ ηνζβθοηενζδίςκ ζημκ μνυ ηαεχξ ηαζ ζηα ηνζβθοηενίδζα ημο ήπαημξ (Yashi et al., 1994). Σμ αζεένζμ έθαζμ ημο ζηυνδμο ιείςζε ζδιακηζηά ηδκ πμθδζηενυθδ ηαζ ηα ηνζβθοηενίδζα ημο μνμφ, εκχ πανάθθδθα αφλδζε ηα επίπεδα ηδξ ορδθήξ ποηκυηδηαξ θζπμπνςηεσκχκ ηυζμ ζε οβζή άημια υζμ ηαζ ζε αζεεκείξ ιε ζηεθακζαία ηανδζαηή κυζμ (Bordia, 1981). Δκχ εκδμθθέαζα πμνήβδζδ ημο αζεένζμο εθαίμο ημο ααζζθζημφ (ocimum gratissimum) πνμηάθεζε ηδκ άιεζδ ηαζ ζδιακηζηή οπυηαζδ ηαζ αναδοηανδία (Lahlou et al., 2004). Ζ ενυιαςζδ ζοκήεςξ ζοκδέεηαζ ιε ηδκ εκενβμπμίδζδ ηςκ αζιμπεηαθίςκ ηαζ ηδκ απεθεοεένςζδ ηςκ εζημζακμεζδχκ πμο ζοιαάθθμοκ ζηδκ έκανλδ ηαζ επζδείκςζδ ηδξ ενυιαςζδξ (Fitzgerald, 2001). Οζ ακηζαζιμπεηαθζαημί πανάβμκηεξ ζήιενα πμο πνδζζιμπμζμφκηαζ βζ αοηυ ημκ ζημπυ είκαζ απμηεθεζιαηζημί ζηδκ πνυθδρδ ηδξ ενμιαμειαμθζηήξ κυζμο, αθθά πμθθά απυ αοηά έπμοκ πανεκένβεζεξ υπςξ βαζηνζηή δζάανςζδ (π.π αζπζνίκδ), αημηηζμηοηηάνςζδ (π.π ηζηθμπζδίκδ), δείπκμοκ έκακ θηςπυ δζαπςνζζιυ ιεηαλφ ηδξ εεναπεοηζηήξ απμηεθεζιαηζηυηδηαξ ηαζ αζιμνναβζηχκ επζπθμηχκ (Van De Graaf and Steinhubl, 2001). Γζ αοηυκ ημκ θυβμ ηα θοηζηά εηποθίζιαηα έπμοκ δμηζιαζηεί βζα ηδκ δοκαηυηδηα ακηζενμιαςηζηήξ δνάζδξ. Σμ αζεένζμ έθαζμ ηδξ θεαάκηαξ έδεζλε έκα εονφ θάζια ακηζαζιμπεηαθζαηήξ δνάζδξ ηαζ ήηακ ζε εέζδ κα ακαζηέθθεζ ηδκ αζιμπεηαθζαηή ζοζζχνεοζδ πμο πνμηαθείηαζ απυ ημ ADP, αναπζδμκζηυ μλφ ηαζ ημθθαβυκμ πςνίξ πνμαζιμνναβζηέξ ζδζυηδηεξ (Balladenia et al., 2004), ηάηζ πμο θάκδηε κα μθείθμκηακ ζημκ μλζηυ θζκαθοθεζηένα (36% ζημ θεαακηέθαζμ) ςξ ημκ ηφνζμ εκενβυ ακηζαζιμπεηαθζαηυ πανάβμκηα. Δπίζδξ ημ ηνειιφδζ (Allium cepa) είκαζ βκςζηυ βζα ηδκ πνμχεδζδ ηδξ ηανδζαββεζαηήξ οβείαξ, ηαζ πθδεοζιμί ιε ορδθή ηαηακάθςζδ ηνειιοδζχκ ζπεηίγμκηαζ ιε ιεζςιέκα πμζμζηά ανηδνζμζηθήνςζδξ ή ενμιαςηζηήξ αζεέκεζαξ (Kendler, 1987). 27

28 1.2.3) Αληηνμεηδωηηθά Σμ ακηζμλεζδςηζηυ μνίγεηαζ (Gutteridge, 1994) ςξ «μπμζαδήπμηε μοζία πμο υηακ είκαζ πανμφζα ζε παιδθέξ ζοβηεκηνχζεζξ, ζε ζπέζδ ιε ηδκ ζοβηέκηνςζδ ημο μλεζδμφιεκμο οπμζηνχιαημξ, ηαεοζηενεί ζδιακηζηά ή πανειπμδίγεζ ηδκ μλείδςζδ ημο οπμζηνχιαημξ αοημφ». Δπίζδξ ςξ ακηζμλεζδςηζηυ ιπμνεί κα παναηηδνζζηεί ιζα μοζία δ μπμία πανειπμδίγεζ ηζξ ακηζδνάζεζξ ηςκ εθεοεένςκ νζγχκ, πνμζηαηεφμκηαξ ιε αοηυκ ημκ ηνυπμ ημκ μνβακζζιυ. Γζα εοημθία ηα ακηζμλεζδςηζηά πςνίγμκηαζ παναδμζζαηά ζε δφμ ηαηδβμνίεξ. Σα ααζζηά ακηζμλεζδςηζηά πμο δζαζπμφκ ηδκ ακεναηζηή αθοζίδα ηαζ ηα δεοηενμβεκή ακηζμλεζδςηζηά. Σα ααζζηά ακηζμλεζδςηζηά ΑΖ, υηακ ανίζημκηαζ ζε ίπκδ, ιπμνμφκ κα ηαεοζηενήζμοκ ή κα πανειπμδίζμοκ ημ ανπζηυ ζηάδζμ ηδξ μλείδςζδξ ακηζδνχκηαξ ιε ιία νίγα θζπζδίμο, ή ιε πανειπυδζζδ ημο ζηαδίμο ηδξ δζάδμζδξ ακηζδνχκηαξ ιε οπενυλο- ή αθηυλο νίγεξ. ε αοηήκ ηδκ ηαηδβμνία ακήημοκ ηα πανειπμδίγμκηα θαζκμθζηά ακηζμλεζδςηζηά (π.π βαθθζηυ μλφ). Σα ααζζηά ακηζμλεζδςηζηά είκαζ απμηεθεζιαηζηά ζε ιζηνέξ ζοβηεκηνχζεζξ εκχ, ζε ορδθυηενα επίπεδα ιπμνεί κα βίκμοκ πνμμλεζδςηζηά (Jadhav et al., 1996). Σα ακηζμλεζδςηζηά πμο δζαζπμφκ ηδκ ακεναηζηή αθοζίδα ιπμνεί κα οπάνλμοκ είηε ςξ θοζζηά είηε ιπμνμφκ κα παναπεμφκ ζοκεεηζηά υπςξ ζηδκ πενίπηςζδ ηςκ BHT (αμοηζθζςιέκμ οδνμλοημθμουθζμ), BHA (αμοηζθζςιέκδ οδνμλοακζζυθδ), TBHQ (tertαμοηζθμ-οδνμηζκυκδ) ηαζ ημο βαθθζημφ μλέμξ. Δπζπθέμκ ημ νμζιανζκζηυ μλφ έπεζ ακαθενεεί κα έπεζ ηάπμζεξ αζμθμβζηέξ δνάζεζξ in vitro υπςξ ακηζ-ζζηέξ ζδζυηδηεξ (Swarup et al., 2007) ζοιπενζθαιαακμιέκςκ ηςκ ακηζ- HIV-1 (Hooker et al., 2001), ακηζααηηδνζαηέξ, ακηζμλεζδςηζηέξ (Huang and Zheng, 2006) ηαζ ακηζαθθενβζηέξ ζδζυηδηεξ (Parnham and Kesselring, 1985). Δκχ επίζδξ ιεθέηεξ in vivo έδεζλακ υηζ ημ νμζιανζκζηυ μλφ εηεέηεζ ελίζμο ακηζαθθενβζηέξ (Makino et al., 2001, Sanbongi et al., 2004), ακηζενμιαςηζηέξ (Zou et al., 1993) ηαζ ακηζηανηζκμβεκείξ ζδζυηδηεξ (Lee et al., 2007, Osakabe et al., 2004). Αοηυ ημ ζοζηαηζηυ είκαζ επίζδξ απμηεθεζιαηζηυ εκάκηζα ζηδκ οπενμλεζδζηή αθάαδ ηςκ αζμιειανακχκ (Achamlale et al., 1992). ήιενα πμθθά πνμσυκηα έπμοκ παναζηεοαζηεί απυ Ρμζιανζκζηυ μλφ ζε θανιαηεοηζηέξ, ηαθθοκηζηέξ ηαζ αζμιδπακίεξ ηνμθίιςκ. Σμ Ρμζιανζκζηυ μλφ ιπμνεί κα ανεεεί ζε πμθθά θοηά αθθά 28

29 ζοκήεςξ ημ θοηυ δεκηνμθίαακμ πνδζζιμπμζείηαζ ςξ δ ηφνζα πδβή. (Sekarchi et al., 2010) 1.3) Γεπηεξνγελείο κεηαβνιίηεο 1.3.1) Σεξπέληα Σα ηενπέκζα απμηεθμφκ ιζα ιεβάθδ ηαζ πμζηίθδ ηαηδβμνία μνβακζηχκ εκχζεςκ (οδνμβμκακενάηςκ), πμο πανάβμκηαζ απυ ιία πμζηζθία θοηχκ, ζδζαίηενα απυ ηςκμθυνα, αθθά επίζδξ πανάβμκηαζ ηαζ απυ μνζζιέκα έκημια υπςξ ηενιίηεξ ή πεηαθμφδεξ ιε ραθζδςηή μονά ηα μπμία εηπέιπμοκ ηενπέκζα απυ ημοξ μζιδηήνεξ ημοξ. Έπμοκ ζοπκά έκημκδ μζιή ηαζ ςξ εη ημφημο ιπμνεί κα έπμοκ πνμζηαηεοηζηή θεζημονβία. Σα ηενπέκζα απεθεοεενχκμκηαζ απυ ηα δέκδνα πζμ εκενβά ζε εενιυηενμ ηαζνυ (David, 2008), εκχ ημ άνςια ηαζ δ βεφζδ ημο θοηίζημο πνμένπμκηαζ απυ ηενπέκζα ηαζ ζοβηεηνζιέκα ζε ιεβαθφηενεξ πμζυηδηεξ πενζέπμκηαζ ημ ιονηέκζμ, α-πζκέκζμ, α- ηανομθοθθέκζμ ηαζ α-μιμοθέκζμ. Σα ηενπέκζα είκαζ ηα ηφνζα ζοζηαηζηά ηδξ νδηίκδξ ηαζ ηδξ ηενεαζκείκδξ δ μπμία πανάβεηαζ απυ ηδκ νδηίκδ (Gunata et al., 2001). Σμ υκμια «ηενπέκζμ» πνμένπεηαζ απυ ηδκ θέλδ «ηενεαζκείκδ». Δηηυξ απυ ημοξ νυθμοξ ημοξ ςξ ηεθζηά πνμσυκηα ζε πμθθμφξ μνβακζζιμφξ, ηα ηενπέκζα είκαζ ζδιακηζηέξ δμιζηέξ ιμκάδεξ ιέζα ζπεδυκ ζε ηάεε γςκηακυ πθάζια. Σα ζηενμεζδή βζα πανάδεζβια είκαζ πανάβςβα ημο ηνζηενπεκίμο ζημοαθεκίμο. Όηακ ηα ηενπέκζα ηνμπμπμζδεμφκ πδιζηά υπςξ ιε μλείδςζδ ή ιε ακαδζάηαλδ ημο ακεναηζημφ ζηεθεημφ μζ εκχζεζξ πμο πνμηφπημοκ ακαθένμκηαζ βεκζηχξ ςξ ηενπεκμεζδή. Σα ηενπέκζα ηαζ ηα ηενπεκμεζδή είκαζ ηα ηφνζα ζοζηαηζηά ηςκ αζεένζςκ εθαίςκ πμθθχκ ηφπςκ θοηχκ ηαζ θμοθμοδζχκ. οκεεηζηέξ παναθθαβέξ ηαζ πανάβςβα θοζζηχκ ηενπεκίςκ ηαζ ηενπεκμεζδχκ επίζδξ επεηηείκμοκ ζδιακηζηά ηδκ πμζηζθία ηςκ ανςιάηςκ πμο πνδζζιμπμζμφκηαζ ζηδκ ανςιαημπμζία αθθά ηαζ ηςκ βεφζεςκ πμο πνδζζιμπμζμφκηαζ ζε πνμζεεηζηά ηνμθίιςκ. Ζ αζηαιίκδ Α είκαζ έκα πανάδεζβια εκυξ ηενπεκίμο. (Ηβκαηζάδμο Ραβημφζδ, 2009) 29

30 ) Γνκή θαη βηνζύλζεζε ηωλ ηεξπελίωλ Σα ηενπέκζα πανάβμκηαζ αζμζοκεεηζηά απυ ιμκάδεξ ημο ζζμπνεκίμο, ημ μπμίμ έπεζ ιμνζαηυ ηφπμ C 5 H 8. Ο ααζζηυξ ηφπμξ ηςκ ηενπεκίςκ είκαζ ηα πμθθαπθάζζα ημο (C 5 H 8 ) n υπμο n είκαζ μ ανζειυξ ηςκ ζοκδεδειέκςκ ιμκάδςκ ζζμπνεκίμο. Οζ ιμκάδεξ ημο ζζμπνεκίμο ιπμνμφκ κα ζοκδέμκηαζ ιαγί ςξ «ηεθαθή πνμξ μονά» βζα κα ζπδιαηίζμοκ βναιιζηέξ αθοζίδεξ ή ιπμνμφκ κα δζαηαπεμφκ βζα κα ζπδιαηίζμοκ δαηηοθίμοξ. Σμ ζζμπνέκζμ απυ ιυκμ ημο δεκ οθίζηαηαζ ηδκ δζαδζηαζία ηαηαζηεοήξ αθθά ιάθθμκ μζ εκενβμπμζδιέκεξ ιμνθέξ πονμθςζθμνζηυ ζζμπεκηεκφθζμ (IPP) ηαζ πονμθςζθμνζηυ δζιεεοθαθθφθζμ (DMAPP), είκαζ ζοζηαηζηά ζημ αζμζοκεεηζηυ ιμκμπάηζ. Καεχξ δδιζμονβμφκηαζ μζ αθοζίδεξ ηςκ ιμκάδςκ ζζμπνεκίμο, ηα πνμηφπημκηα ηενπέκζα ηαηαηάζζμκηαζ δζαδμπζηά ηαηά ιέβεεμξ ςξ ιμκμηενπέκζα, ζεζηζηενπέκζα, δζηενπέκζα, ζεζηενηενπέκζα ηαζ ηεηναηενπέκζα. (Ηβκαηζάδμο-Ραβημφζδ) ) Σύπνη ηεξπελίωλ Σα ηενπέκζα ηαλζκμιμφκηαζ απυ ημκ ανζειυ ηςκ ιμκάδςκ ζζμπνεκίμο ζημ ιυνζμ έκα πνυεεια ζημ υκμια δείπκεζ ημκ ανζειυ ηςκ ιμκάδςκ ηενπεκίςκ πμο πνεζάγμκηαζ βζα κα ζοκανιμθμβήζμοκ ημ ιυνζμ. Μνλνηεξπέληα : απμηεθμφκηαζ απυ δφμ ιμκάδεξ ζζμπνεκίμο ιε ημκ ιμνζαηυ ηφπμ C 10 H 16 ηαζ ημοθάπζζημκ ιε έκα δζπθυ δεζιυ. Οζ οδνμβμκάκεναηεξ ηενπεκίςκ είκαζ εενιζηχξ αζηαεείξ ηαζ μλεζδχκμκηαζ εφημθα ηαζ βζ αοηυ ηα έθαζα ηςκ εζπενζδμεζδχκ ηα μπμία πενζέπμοκ ορδθυ επίπεδμ ηενπεκίςκ, δεκ δζαηδνμφκηαζ ηαθά. Κάπμζα απυ αοηά ηα ηενπέκζα πζζηεφεηαζ υηζ έπμοκ ακηζθθεβιμκχδεζξ, ακηζζδπηζηέξ, ακηζ-ζζηέξ ηαζ ακηζααηηδνζαηέξ ζδζυηδηεξ, αθθά ζοκμθζηά δ επίδναζδ ημο αζεένζμο εθαίμο είκαζ μ ζοκδοαζιυξ ηδξ θοζζμθμβζηήξ δναζηδνζυηδηαξ υθςκ ηςκ ζοζηαηζηχκ ημο. Κάπμζα άθθα ιμκμηενπέκζα εεςνμφκηαζ κα έπμοκ ακαθβδηζηέξ ζδζυηδηεξ ή ιπμνμφκ κα δνμοκ ςξ δζεβενηζηά. Άθθα θέβεηαζ υηζ ημκχκμοκ ηδκ έηηνζζδ αθέκκαξ ηαζ είκαζ ςξ εη ημφημο απμηεθεζιαηζηά απμζοιθμνδηζηά. Μενζηά παναδείβιαηα ιμκμηενπεκίςκ πμο πενζέπμκηαζ ζηα θοηά ηδξ μζημβέκεζαξ Lamiaceae υπςξ ζημ δίηηαιμ είκαζ ημ α- πζκέκζμ, δ εοιμηζκυκδ, ημ ηοιέκζμ ηαζ ημ β-ηενπζκέκζμ (Ntalli et al., 2010). 30

31 εζθηηεξπέληα : είκαζ ηενπέκζα πμο απμηεθμφκηαζ απυ ηνείξ ιμκάδεξ ζζμπνεκίμο ηαζ έπμοκ ιμνζαηυ ηφπμ C 15 H 24 ηαζ ιπμνμφκ κα έπμοκ ιζα ζδζαίηενα πμθφπθμηδ θανιαημθμβζηή δνάζδ. Ο υνμξ ζεζηζ ζδιαίκεζ έκα ηαζ ιζζυ. Υαναηηδνζζηζηά παναδείβιαηα είκαζ ημ α-εθειέκζμ ηαζ δ-ηαδζκέκζμ πμο πενζέπμκηαζ ζημ αζεένζμ έθαζμ ημο δίηηαιμο (Karioti et al., 2005), ημ α-ιπζζαιπμθέκζμ πμο πενζέπεηαζ ζημ έθαζμ ημο ενμοιπζμφ (Azaz et al., 2005) ηαζ ημ α-ηανομθοθθέκζμ πμο πενζέπεηαζ ζημ έθαζμ ημο δεκηνμθίαακμο (Zaouali et al., 2010). Γηηεξπέληα : ζοκηίεεκηαζ απυ ηέζζενζξ ιμκάδεξ ζζμπνεκίμο ηαζ έπμοκ ιμνζαηυ ηφπμ C 20 H 32. Πανάβμκηαζ απυ ημ πονμθςζθμνζηυ βενακοθμβενάκοθμ. Ο ζδιακηζηυηενμξ εηπνυζςπμξ απυ ηα άηοηθα δζηενπέκζα είκαζ δ θοηυθδ δ μπμία είκαζ ηιήια ημο ιμνίμο ηδξ πθςνμθφθθδξ, ιε ηδκ μπμία ζοκδέεηαζ οπυ ιμνθή εζηένα. Άθθα παναδείβιαηα είκαζ ημ ηανκμζζηυ μλφ, δ επζνμζιακυθδ, δ ζζμνμζιακυθδ, δ νμζιανζδζθαζκυθδ ηαζ δ νμζιανμηζκυκδ πμο πενζέπμκηαζ ζημ δεκηνμθίαακμ (Razborsek et al., 2007) αθθά ηαζ δ ηανκμζυθδ πμο ζοκακηάηαζ ζημ ενμφιπζ (Yanishlieva et al., 2006). εζηεξηεξπέληα : είκαζ ηενπέκζα πμο έπμοκ 25 άκεναηεξ ηαζ πέκηε ιμκάδεξ ζζμπνεκίμο ηαζ είκαζ ζπάκζα ζε ζπέζδ ιε ηα άθθα ιεβέεδ. Ο υνμξ ζεζηεν ζδιαίκεζ ιζζυ έςξ ηνία π.π δφμ ηαζ ιζζυ. Παναδείβιαηα απμηεθμφκ δ ζηαθανίκδ πμο ανίζηεηαζ ζε εαθάζζζμοξ ζπυββμοξ (Rho et al., 2004) ηαζ μζ μθζμιπζμθίκεξ πμο ανίζημκηαζ ζε θοημπαεμβυκμοξ ιφηδηεξ (Leung et al., 1984). Σξηηεξπέληα : απμηεθμφκηαζ απυ έλζ ιμκάδεξ ζζμπνεκίμο ηαζ έπμοκ ιμνζαηυ ηφπμ C 30 H 48. Σμ βναιιζηυ ηνζηενπέκζμ ζημοαθέκζμ είκαζ ημ ηφνζμ ζοζηαηζηυ ημο εθαίμο ημο ήπαημξ ηανπανία, εκχ ζηα θοηά παναδείβιαηα απμηεθμφκ ημ μθεακμθζηυ μλφ, ημ μονζμθζηυ μλφ ηαζ δ μοααυθδ πμο ειπενζέπμκηαζ ζημ δίηηαιμ (Liolios et al., 2010), ηαεχξ ηαζ ημ ιπεημοθζηυ μλφ ηαζ ιπεημοθίκδ πμο ειπενζέπμκηαζ ζημ δεκηνμθίαακμ (Revinthi-Moraiti et al., 1985). εζθαηεξπέληα : ζοκηίεεκηαζ απυ εθηά ιμκάδεξ ζζμπνεκίμο ηαζ έπμοκ ημκ ιμνζαηυ ηφπμ C 35 H 56. Σα ζεζηαηενπέκζα είκαζ ζοκήεςξ ιζηνμαζαηήξ πνμέθεοζδξ. Μενζηά παναδείβιαηα είκαζ δ θεννμοβζηαδζυθδ ηαζ ηεηναθαζκοθμημονημοιέκζμ. 31

32 Σεηξαηεξπέληα : πενζέπμοκ μπηχ ιμκάδεξ ζζμπνεκίμο ηαζ έπμοκ ιμνζαηυ ηφπμ C 40 H 69. Βζμθμβζηχξ ζδιακηζηά ηεηναηενπέκζα πενζθαιαάκμοκ ημ άηοηθμ θοημπέκζμ, ημ ιμκμηοηθζηυ β-ηανμηέκζμ ηαζ ηα δζηοηθζηά α-ηαζ α-ηανμηέκζα. Πνιπηεξπέληα : απμηεθμφκηαζ απυ ιαηνζέξ αθοζίδεξ πμθθχκ ιμκάδςκ ζζμπνεκίμο (>40). Σμ θοζζηυ ηαμοηζμφη απμηεθείηαζ απυ πμθοσζμπνέκζμ ζημ μπμίμ μζ δζπθμί δεζιμί είκαζ Cis. Μενζηά θοηά πανάβμοκ έκα πμθοσζμπνέκζμ ιε trans δζπθμφξ δεζιμφξ, πμο είκαζ βκςζηά ςξ βμοηαπένηα (Ηβκαηζάδμο-Ραβημφζδ, 2009), Scott, 2005) ) Φαηλνιηθά ζπζηαηηθά Σα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά απανηίγμοκ ιία ηφνζα μιάδα ηςκ δεοηενμβεκχκ ιεηααμθζηχκ πμο είκαζ εονέςξ δζαδεδμιέκα ζημ θοηζηυ ααζίθεζμ. Σα θαζκμθζηά ηςκ θοηχκ αζμζοκηίεεκηαζ ιέζς ημο ζζιζηζημφ μλέμξ/θαζκοθμπνμπακμεζδμφξ ιμκμπαηζμφ πμο μδδβεί ζε δζάθμνεξ ηαηδβμνίεξ εκχζεςκ μζ μπμίεξ ζοκμρίγμκηαζ ζημκ Πίκαηα Μπμνμφκ κα ειθακζζημφκ ζηζξ θοζζηέξ πδβέξ ημοξ ζε εθεφεενεξ ιμνθέξ υπςξ βθοημζοθζςιέκα ή αηοθζςιέκα πανάβςβα, ηαζ ςξ μθζβμιενήξ ηαζ πμθοιενζζιέκεξ δμιέξ υπςξ οδνμθουιεκεξ ηαζ ζοιποηκςιέκεξ ηακκίκεξ, θθμνμηακκίκεξ ή θζβκίκεξ. Οζ απθέξ θαζκυθεξ ηαζ ηα θαζκμθζηά μλέα ζπακίςξ απακηχκηαζ εθεοεένα ζημ θοηυ. οκήεςξ ανίζημκηαζ εκςιέκα οπυ ιμνθή εζηένςκ, αθάηςκ ή απθχκ βθοημγζηχκ ζημοξ μπμίμοξ απμηεθμφκ ημ άβθοημ ηιήια ηδξ έκςζδξ. Οζ πενζζζυηενεξ απθέξ θαζκυθεξ είκαζ ιμκμιενή ζοζηαηζηά ηςκ πμθοιενχκ πμθοθαζκμθχκ ηαζ μλέςκ ηα μπμία ζπδιαηίγμοκ ημοξ θοηζημφξ ζζημφξ ιαγί ιε μοζίεξ υπςξ δ θζβκίκδ, δ ιεθακίκδ ηαζ μζ ηακκίκεξ (Kaufman et al., 1999). Μενζηά παναδείβιαηα απθχκ θαζκμθχκ είκαζ μζ θθμνμβθμοηζκυθδ, ηαηεπυθδ, νεζμνηζκυθδ, αακζθθίκδ, ζονζκβαθδετδδ (Πίκαηαξ 1.3.2) εκχ ζε πμθθά θοηά ηδξ μζημβέκεζαξ Lamiaceae ζοπκά απακηχκηαζ δ εοιυθδ ηαζ δ ηανααηνυθδ. Σα θαζκμθζηά μλέα πνμηφπημοκ αζμβεκεηζηά απυ απμζημδυιδζδ ηςκ θαζκοθμπνμπακμεζδχκ, εκχ υπςξ υθα ηα θαζκμθζηά πανάβςβα πνμένπμκηαζ ηαζ απυ ημ ζζιζηζηυ μλφ ημ μπμίμ ιέζς ημο πνεθαζκζθζημφ μλέςξ είκαζ μ πνυδνμιυξ ημοξ. Σα θαζκμθζηά μλέα απμηεθμφκ δμιζηέξ ιμκάδεξ ηδξ θζβκίκδξ. Γκςζηά παναδείβιαηα θαζκμθζηχκ μλέςκ πμο ζοκακηχκηαζ ζοπκά ζηα θοηά ηδξ μζημβέκεζαξ Lamiaceae είκαζ 32

33 ημ π-οδνμλοαεκγμσηυ μλφ, βαθθζηυ μλφ, ηαθεσηυ μλφ ηαζ ημ π-ημοιανζηυ μλφ πμο έπμοκ ανεεεί ζημ δίηηαιμ (Proestos et al., 2006), εκχ ζημ δεκηνμθίαακμ έπμοκ ανεεεί ημ ζονζκβηζηυ μλφ, θενμοθζηυ μλφ ηαζ αακζθθζηυ μλφ (Proestos et al., 2005). Σα θαζκοθμπνμπακμεζδή είκαζ θαζκμθζηέξ εκχζεζξ μζ μπμίεξ έπμοκ ζημκ θαζκμθζηυ δαηηφθζμ ιζα πθάβζα αθοζίδα 3 αηυιςκ άκεναηα. οκηίεεκηαζ απυ ηα θοηά ιέζς ημο αιζκμλέμξ θαζκοθαθακίκδ (Ηβκαηζάδμο-Ραβημφζδ, 2009). Σα ζπμοδαζυηενα θαζκοθμπνμπακμεζδή ζηα θοηά είκαζ: α) Σα οδνμλοηζκκαιςιζηά μλέα ηα μπμία είκαζ ηαζ ηα πζμ δζαδεδμιέκα θαζκοθμπνμπακμεζδή ηαζ επζδνμφκ ζηδκ μιαθή αφλδζδ ηαζ εκζζπφμοκ ηδκ ακεεηηζηυηδηα ηςκ θοηχκ ζηζξ αζεέκεζεξ. Μενζηά παναδείβιαηα είκαζ ημ θενμοθζηυ, ζζκαπζηυ, ηαθεσηυ ηαζ π-ημοιανζηυ μλφ ηα μπμία δεκ ανίζημκηαζ ζοκήεςξ εθεοεένα ζηδκ θφζδ αθθά οπυ ιμνθή εζηένςκ. α) Οζ ημοιανίκεξ πμο είκαζ πανάβςβα θαηημκμπμίδζδξ ηςκ μ- οδνμλοηζκκαιςιζηχκ μλέςκ ηαζ ανίζημκηαζ ζε πμθθά θοηά οπυ ιμνθή βθοημγζηζηχκ παναβχβςκ. Δπίζδξ δζαεέημοκ ηαζ άνςια πμο δεκ δζαηνίκεηαζ πμθθέξ θμνέξ πανά ιυκμ ιεηά ηδκ οδνυθοζδ ημο βθοημγίηδ. Σέημζεξ εκχζεζξ είκαζ μζ μοιπεθζθενυκδ, εζημοθεηίκδ, ηαζ ζημπμθεηίκδ δ μπμία ακαθένεηαζ ςξ πανάβμκηαξ αθάζηδζδξ. β) Σα θαζκοθμπνμπέκζα ηα μπμία ακεονίζημκηαζ ιαγί ιε ηα ηενπέκζα ςξ ζοζηαηζηά ηςκ αζεένζςκ εθαίςκ ηαζ ζοιιεηέπμοκ ζηδκ μζιή ηςκ θοηχκ. Σα πζμ βκςζηά αζεένζα έθαζα είκαζ δ εοβεκυθδ, δ ιονζζηζηίκδ ηαζ δ ζαθνυθδ ηα μπμία παναθαιαάκμκηαζ απυ ημ αζεένζμ έθαζμ ηςκ θοηχκ ηαζ είκαζ οπεφεοκα βζα ημ άνςιά ημοξ. Οζ θαζκμθζηέξ ηζκυκεξ είκαζ μζ θοζζηέξ πνςζηζηέξ πμο πενζέπμοκ ζημ ιυνζυ ημοξ ηζκμεζδή δαηηφθζμ ηαζ απμηεθμφκ ιία ηάλδ εονέςξ δζαδεδμιέκςκ πνςζηζηχκ ιε ιεβάθδ πμζηζθία δμιχκ. Σα θθααμκμεζδή είκαζ δ πμθοπθδεέζηενδ ηάλδ θοζζηχκ πμθοθαζκμθχκ ηαζ ακηζπνμζςπεφμοκ ηδκ πζμ ημζκή ηαζ εονέςξ δζαδεδμιέκδ μιάδα θαζκμθζηχκ ηςκ θοηχκ. Πνμένπμκηαζ απυ ηδκ ίδζα ιδηνζηή έκςζδ πμο είκαζ δ θθααυκδ ηαζ οπμηαηδβμνίεξ ηςκ θθααμκμεζδχκ ηαεμνίγμκηαζ απυ ηζξ δζαθμνέξ πμο πανμοζζάγμοκ ζημκ εηενμηοηθζηυ δαηηφθζμ (Hollman et al., 1997). Σα θθααμκμεζδή απακημφκ ζοκήεςξ ζηα θοηά εκςιέκα ιε ζάηπανα ςξ Ο-βθοημγίηεξ, υπμο ιία ή πενζζζυηενεξ 33

34 οδνμλοθμιάδεξ ημο θθααμκμεζδμφξ ακηζδνμφκ ιε έκα ή πενζζζυηενα ζάηπανα ζπδιαηίγμκηαξ διζαηεηαθζημφξ δεζιμφξ. Ακεονίζημκηαζ επίζδξ ηαζ ςξ C-βθοημγζηζηά πανάβςβα, υπμο ημ ζάηπανμ εκχκεηαζ απ εοεείαξ ιε ημκ πονήκα ημο θθααμκμεζδμφξ ιε δεζιυ C-C. Οζ C-βθοημγίηεξ είκαζ ζπακζυηενμζ απυ ημοξ Ο-βθοημγίηεξ απυ ημοξ μπμίμοξ ηαζ δζαηνίκμκηαζ θυβς ηδξ ακηίζηαζήξ ημοξ ζηδκ υλζκδ οδνυθοζδ. Σα θθααμκμεζδή είκαζ οδαημδζαθοηά ηαζ εηηυξ απυ ημ έκημκμ πνχια πμο δζαεέημοκ, πνμζδίδμοκ παναηηδνζζηζηή βεφζδ ηαζ άνςια ζε ηνυθζια ηαζ πμηά θοηζηήξ πνμέθεοζδξ. Απυ άπμρδ δμιήξ ακήημοκ ζε δφμ ιεβάθεξ μιάδεξ: ηα πανάβςβα ηδξ θθααυκδξ ηαζ ηζξ ακεμηοακίκεξ μζ μπμίεξ μιάδεξ πανμοζζάγμοκ μιμζυηδηεξ ςξ πνμξ ηδκ δμιή ημοξ (Πίκαηαξ 1.3.2), δζυηζ είκαζ πανάβςβα ηδξ ίδζαξ ιδηνζηήξ έκςζδξ ημο πνςιακίμο. Παναδείβιαηα θθααμκμεζδχκ θοηχκ ηδξ μζημβέκεζαξ Lamiaceae είκαζ δ ηενηεηίκδ, ηαηεπίκδ ηαζ θμοηεμθίκδ ζημ δεκηνμθίαακμ (Proestos et al., 2005) εκχ δ ενζμδζηηουθδ έπεζ ανεεεί ηαζ ζημ ενμφιπζ (Kosar et al., 2005). Σα θθααμκμεζδή πανμοζζάγμοκ ζπμοδαίεξ αζμθμβζηέξ δνάζεζξ. Δίκαζ πμθφ απμηεθεζιαηζηά ζηδκ ηαηαπμθέιδζδ ηςκ εθεοεένςκ νζγχκ ζε πεζνάιαηα in vitro (Heijnen et al., 2001, Chun et al., 2003). Δπζπθέμκ δεζιεφμοκ ιεηαθθζηά ζυκηα υπςξ ζίδδνμξ ηαζ παθηυξ πμο ηαηαθφμοκ ακηζδνάζεζξ εθεοεένςκ νζγχκ, ζοκεζζθένμκηαξ έηζζ ζηδκ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ηςκ θθααμκμεζδχκ in vitro (Mira et al., 2002, Cheng and Breen, 2000). Δπζπθέμκ ηα θθααμκμεζδή επζδνμφκ ζηα ζδιαημδμηζηά ιμκμπάηζα ηςκ ηοηηάνςκ ηαεχξ δζαηδνμφκ ηδκ ζηακυηδηά ημοξ κα αθθδθεπζδνμφκ ιε ηζξ ζδιαημδμηζηέξ πνςηεΐκεξ ηςκ ηοηηάνςκ ηζξ ηζκάζεξ αηυια ηαζ ακ δ ακηζμλεζδςηζηή ημοξ ζηακυηδηα ιεζςεεί (Spencer et al., 2003, 2001). Πανυθμ πμο ανπζηχξ είπε οπμηεεεί υηζ μζ αζμθμβζηέξ επζδνάζεζξ ηςκ θθααμκμεζδχκ ζπεηίγμκηαζ ιε ηδκ ακηζμλεζδςηζηή ημοξ δνάζδ, δζαεέζζια ζημζπεία απυ πεζνάιαηα ηοηηανμηαθθεζενβεζςκ οπμδεζηκφμοκ υηζ πμθθέξ απυ ηζξ αζμθμβζηέξ επζδνάζεζξ ηςκ θθααμκμεζδχκ ζπεηίγμκηαζ ιε ηδκ ζηακυηδηά ημοξ κα νοειίγμοκ ηοηηανμζδιαημδμηζηά ιμκμπάηζα (Williams et al., 2004). Σα απμηεθέζιαηα απυ πμθοάνζειεξ ιεθέηεξ ζε ηοηηανμηαθθζένβεζεξ πνμηείκμοκ υηζ ηα θθααμκμεζδή ιπμνεί κα επδνεάζμοκ πνυκζεξ αζεέκεζεξ ιε εηθεηηζηή ακαζημθή ηςκ ηζκαζχκ (Williams et al., 2004, Hou et al., 2004). Πζμ επζπθέμκ ηαηδβμνζμπμίδζδ θθααμκμεζδχκ πμο ανίζημκηαζ ζηδ θφζδ ςξ πανάβςβα ηδξ θθααυκδξ πενζθαιαάκεζ δέηα πενίπμο δζαθμνεηζηέξ ηάλεζξ εη ηςκ 34

35 μπμίςκ μζ πενζζζυηενμ δζαδεδμιέκεξ είκαζ μζ θθααυκεξ, μζ θθααμκυθεξ, μζ θθααακυκεξ, μζ παθηυκεξ ηαζ ζζμθθααυκεξ. Οζ θθααυκεξ είκαζ οδνμλοθζςιέκα πανάβςβα ηδξ ιδηνζηήξ μοζίαξ θθααυκδ ζοκήεςξ ζηζξ εέζεζξ 5 ηαζ 7 ηαζ ζε ιία ή πενζζζυηενεξ απυ ηζξ εέζεζξ 3,4 ή 5. Σα οδνμλφθζα ζηζξ εέζεζξ 3 ηαζ 5 είκαζ ζοπκά ιεεοθζςιέκα. Ο ααζζηυξ ζηεθεηυξ ηδξ θθααυκδξ θαίκεηαζ ζημκ πίκαηα Οζ πενζζζυηενεξ θθααυκεξ είκαζ ηίηνζκεξ ζηενεέξ μοζίεξ, δζαθοηέξ ζημκ κενυ. Οζ θθααυκεξ ζοκμδεφμοκ ζπεδυκ πάκημηε ηζξ ακεμηοακίκεξ ςξ ζοβπνςζηζηέξ, δίκμκηαξ ζδζαίηενεξ απμπνχζεζξ ζηα πέηαθθα ηςκ θμοθμοδζχκ. Ακηζπνμζςπεοηζηά παναδείβιαηα θθααμκχκ ζηδκ μζημβέκεζα Lamiaceae είκαζ δ ηζνζζιανζηίκδ, δ θμοηεμθίκδ, δ ζζμζημοηεθθανεσκδ ηαζ δ βηεκβημοακίκδ μζ μπμίεξ ειθακίγμκηαζ ζημ δεκηνμθίαακμ (Perez-Fons et al., 2010). Οζ θθααμκυθεξ πνμηφπημοκ απυ ηζξ θθααυκεξ ιε ηδκ εζζαβςβή εκυξ οδνμλοθίμο ζηδκ εέζδ C3 (Πίκαηαξ 1.3.2). Οζ θθααμκυθεξ είκαζ ηα πζμ δζαδεδμιέκα θθααμκμεζδή ζηα ηνυθζια ηαζ μζ πενζζζυηενεξ πδβέξ αοηχκ είκαζ ηα ηνειιφδζα, ηα πνάζα, ηα ιπνυημθα, ηα ααηυιμονα ηαζ ημ ηζκέγζημ θάπακμ (Manach et al., 2004). Ο ζπμοδαζυηενμξ εηπνυζςπμξ ηςκ θθααμκμθχκ είκαζ δ ηενηεηίκδ, δ μπμία ζοκακηάηαζ οπυ ιμνθή βθοημγίηδ ζημκ θθμζυ ηδξ αιενζηάκζηδξ αεθακζδζάξ Quercus tinctoria (Ferreira et al., 2004) ηαζ έπεζ πνδζζιμπμζδεεί βζα ηδκ πνχζδ ημο ιεηαλζμφ ηαζ ημο ιαθθζμφ. Με ιζηνυηενδ ζοπκυηδηα ζοκακηάηαζ ζηα ακχηενα θοηά δ ηειθενυθδ. Παναδείβιαηα θθααμκμθχκ βζα ηδκ μζημβέκεζα Lamiaceae είκαζ δ ηαηεπίκδ ηαζ δ επζηαηεπίκδ πμο πενζέπμκηαζ ζημ δεκηνμθίαακμ (Proestos et al., 2005). Οζ θθααακυκεξ πνμηφπημοκ απυ ηζξ ακηίζημζπεξ θθααυκεξ ιε ακυνεςζδ ημο δζπθμφ δεζιμφ Γ 2. Δίκαζ μπηζηχξ εκενβά ιυνζα ηαζ μζ πενζζζυηενεξ απ αοηέξ πμο ζοκακηχκηαζ ζηδκ θφζδ είκαζ ανζζηενυζηνμθεξ πθδκ εθαπίζηςκ ελαζνέζεςκ. Υαναηηδνζζηζημί εηπνυζςπμζ είκαζ δ εζπενηίκδ δ μπμία ζοκακηάηαζ ςξ βθοημγίηδξ ζηα άβμονα εζπενζδμεζδή (Patil et al., 2009) ηαζ δ κανζβηεκίκδ, πμο ανίζηεηαζ ζημ θθμζυ ηδξ θνάπαξ (Nogata et al., 1994). Οζ παθηυκεξ είκαζ θθααμκμεζδή ιε ακμζηηή ακεναηζηή αθοζίδα, υπμο μζ δφμ ανςιαηζημί δαηηφθζμζ εκχκμκηαζ ιεηαλφ ημοξ ιε έκα αηυνεζημ ηαναμκοθζηυ ζφζηδια (Πίκαηαξ 1.3.2). Ζ πανμοζία ημοξ ζπακίγεζ, δζυηζ πμθφ εφημθα ζζμιενίγμκηαζ πνμξ θθααμκυκεξ. Έπμοκ ιεβάθδ ζδιαζία ζηδ αζμζφκεεζδ ηςκ 35

36 θθααμκμεζδχκ, ηςκ μπμίςκ εεςνμφκηαζ πνυδνμιεξ εκχζεζξ. Διθακίγμοκ πμθφ έκημκμ ηίηνζκμ πνχια ηαζ ανίζημκηαζ ηονίςξ ζηα άκεδ. Υαναηηδνζζηζηυξ εηπνυζςπμξ είκαζ δ αμοηεσκδ πμο ακεονίζηεηαζ ςξ βθοημγίηδξ ζηα θμοθμφδζα ημο θοημφ Butea Frondosa (Gupta et al., 1970). Οζ ζζμθθααυκεξ είκαζ οδνμλοθζςιέκα πανάβςβα ηδξ ιδηνζηήξ μοζίαξ ζζμθθααυκδ. Βνίζημκηαζ ζηα θοηά είηε εθεφεενεξ είηε εκςιέκεξ ιε ζάηπανα ςξ βθοημγίηεξ. οκακηχκηαζ ζοπκυηενα ζημ είδμξ Leguminosae ηαζ πμθθέξ απυ αοηέξ έπμοκ εκημιμηηυκμ ηαζ ακηζιοηδηζαηή δνάζδ. Υαναηηδνζζηζηά παναδείβιαηα θοζζηχκ ζζμθθααμκχκ είκαζ δ δασδγεσκδ ηαζ δ βεκζζηεσκδ πμο ανίζημκηαζ οπυ ιμνθή βθοημγίηδ ζημκ ηανπυ ηδξ ζυβζαξ (Ghosh and Fenner, 1999). διακηζηή μιάδα θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ πμο απμηεθμφκ ηζξ ζδιακηζηυηενεξ θοζζηέξ πνςζηζηέξ είκαζ μζ ακεμηοακίκεξ. αοηέξ μθείθμκηαζ μζ δζάθμνμζ έκημκμζ ηαζ εθηοζηζημί πνςιαηζζιμί ηςκ θμοθμοδζχκ, ημ ηυηηζκμ πνχια ηςκ ιπμοιπμοηζχκ ηαζ ηςκ κεανχκ αθαζηχκ, ημ ζχδεξ πνχια ηςκ θεζκμπςνζκχκ θφθθςκ ηαεχξ ηαζ ακάθμβα πνχιαηα ηςκ θνμφηςκ ηαζ ηςκ ακςηένςκ θοηχκ. Οζ ζδιακηζηυηενεξ ακεμηοακζδίκεξ είκαζ δ πεθανβμκζδίκδ (πμνημηαθί ή ηυηηζκμ πνχια ηςκ βενακζχκ), δ ηοακζδίκδ (αοζζζκή ή ιπθε πνχια ηςκ θμοθμοδζχκ, ημο αφζζζκμο ηαζ ημο ααηυιμονμο) (Ding et al., 2006) ηαζ δ δεθθζκζδίκδ (ιςα, πμνθονά ηαζ ζχδδ πνχιαηα ζημοξ πακζέδεξ ηαζ ηα ζηαθφθζα) (Roggero et al., 1986). Σέθμξ ζηα θοηά απακηχκηαζ πμθφ ζοπκά πμθοιενείξ εκχζεζξ θαζκμθζημφ παναηηήνα, δ ιεθέηδ ηςκ μπμίςκ πανμοζζάγεζ ζδζαίηενμ εκδζαθένμκ. Πνυηεζηαζ βζα ηζξ θζβκίκεξ, ηακκίκεξ ηαζ ιεθακίκεξ. (Κακέθθμο, 2011, Santos-Buelga et al., 2012, Ηβκαηζάδμο-Ραβημφζδ, 2009, Linus Pauling Institute at Oregon State University, 2013) 36

37 Πίλαθαο : Κονζυηενεξ ηάλεζξ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ 37

38 Πίλαθαο : Κονζυηενεξ ηάλεζξ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ 38

39 Πίλαθαο : Κονζυηενεξ ηάλεζξ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ 1.4) Μέζνδνη εθηίκεζεο ηεο αληηνμεηδωηηθήο ηθαλόηεηαο Ακ ηάπμζμξ ακαηνέλεζ ζηα επζζηδιμκζηά έββναθα βζα ηα ακηζμλεζδςηζηά, ιπμνεί κα ανεζ πμθθμφξ υνμοξ κα πνδζζιμπμζμφκηαζ απυ δζαθμνεηζημφξ ενεοκδηέξ, βζα κα πενζβνάρμοκ ηδκ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα. Οζ υνμζ πμο πνδζζιμπμζμφκηαζ πενζθαιαάκμοκ μθζηή ακηζμλεζδςηζηή «ζηακυηδηα» (ή απμηεθεζιαηζηυηδηα, ζζπφξ, πανάιεηνμξ, δοκαηυηδηα, δναζηζηυηδηα ηαζ δναζηδνζυηδηα) Με αάζδ ηδκ ειπθεηυιεκδ πδιζηή ακηίδναζδ έπμοιε δφμ ηφνζεξ ηαηδβμνίεξ πνμζδζμνζζιμφ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ: πνμζδζμνζζιμί ααζζζιέκμζ ζε ακηίδναζδ ιεηαθμνάξ αηυιςκ οδνμβυκμο (Hydrogen atom transfer, HAT) ηαζ ααζζζιέκμζ ζε ακηίδναζδ ιεηαθμνάξ εκυξ δθεηηνμκίμο (Single electron transfer, ET). Οζ πνμζδζμνζζιμί πμο ααζίγμκηαζ ζηδ ΔΣ πενζθαιαάκμοκ ιία ακηίδναζδ μλεζδμακαβςβήξ ιε ημ μλεζδςηζηυ (βκςζηυ ηαζ ςξ ακζπκεοηήξ βζα ηδκ παναημθμφεδζδ ηδξ ακηίδναζδξ) ςξ δείηηδξ ημο ηαηαθδηηζημφ ζδιείμο ηδξ 39

40 ακηίδναζδξ. Οζ ααζζζιέκεξ ζηδ ΖΑΣ ιέεμδμζ παναημθμοεμφκ ηζξ ακηαβςκζζηζηέξ ηζκδηζηέξ ηδξ ακηίδναζδξ ηαζ δ πμζμηζημπμίδζδ πνμηφπηεζ απυ ηζξ ηαιπφθεξ ηδξ ηζκδηζηήξ. Οζ ααζζζιέκεξ ζηδκ ΖΑΣ ιέεμδμζ απμηεθμφκηαζ βεκζηχξ απυ έκα ζοκεεηζηυ πανάβςβμ εθεοεένςκ νζγχκ, έκα μλεζδχζζιμ ιμνζαηυ ακζπκεοηή ηαζ έκα ακηζμλεζδςηζηυ. Οζ ΖΑΣ ηαζ ΔΣ ιέεμδμζ πνμμνίγμκηαζ κα ιεηνμφκ ηδκ ζηακυηδηα δέζιεοζδξ ηδξ εθεφεενδξ νίγαξ (ή ημο μλεζδςηζημφ) ακηί βζα ηδκ πνμθδπηζηή ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα εκυξ δείβιαημξ. L + AH LH + A LOO + AH LOOH + A LO + AH LOH + A Ζ εθεφεενδ νίγα ημο ακηζμλεζδςηζημφ ιπμνεί κα επειααίκεζ πενζζζυηενμ ιε παναβςβή αθοζζδςηχκ ακηζδνάζεςκ ζπδιαηίγμκηαξ οπενμλο-ακηζμλεζδςηζηά ζοζηαηζηά (Antolovich et al., 2001): A + LOO LOOA A + LO LOA Μενζηέξ ιέεμδμζ πνμζδζμνζζιμφ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ είκαζ μζ : ιέεμδμξ πανειπμδζγυιεκδξ πνυζθδρδξ μλοβυκμο (inhibited oxygen uptake, IOU) (Burton and Ingold, 1981), δ ακαζημθή ηδξ επαβυιεκδξ αοημμλείδςζδξ θζπζδίμο (inhibition of induced lipid autoxidation) (Pryor et al., 1993), ιέεμδμζ πμο πνδζζιμπμζμφκ ιμνζαημφξ ακζπκεοηέξ υπςξ δ δμηζιαζία ηδξ ζηακυηδηαξ απμννυθδζδξ εθεφεενδξ νίγαξ μλοβυκμο (oxygen radical absorbance capacity assay, ORAC) (Cao et al., 1993), δ δμηζιαζία απμπνςιαηζζιμφ ηδξ ηνμηίκδξ (Crocin bleaching assay) (Bors et al., 1984), δ δμηζιαζία ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ παναιέηνμο παβίδεοζδξ ηςκ ζοκμθζηχκ εθεοεένςκ νζγχκ ημο οπενμλοθίμο (Total Peroxyl Radical-Trapping Antioxidant Parameter Assay, TRAP) (Wayner et al.., 1985), ιέεμδμζ πμο ααζίγμκηαζ ζε ΔΣ υπςξ δ ιέηνδζδ ηςκ ζοκμθζηχκ θαζκμθχκ ιε ακηζδναζηήνζμ Folin-Ciocalteu (Folin- Ciocalteu Reagent, FCR) (Folin and Ciocalteu 1927), δ ιέεμδμξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ζε ζζμδφκαιμ Trolox (Trolox equivalent antioxodent capacity, TEAC) (Miller et al., 1993), δ ιέεμδμξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζζπφξ ηδξ ακαβςβήξ ζυκηςκ ζζδήνμο (Ferric ion Reducing Power assay, FRAP) (Benzie and Strain 1996), δ δμηζιαζία ηδξ 40

41 μθζηήξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε ηδκ πνήζδ Cu(II) ςξ μλεζδςηζηυ (Oxisearch, Inc., 2002), δ δμηζιαζία ηδξ ζηακυηδηαξ δέζιεοζδξ ηςκ εθεοεένςκ νζγχκ ημο 2,2 δζθαζκοθ-1-πζηνοθ-οδναγζθίμο (DPPH Radical Scavenging Capacity) (Abuja et al., 1997). Δπζπθέμκ οπάνπμοκ ηαζ άθθεξ ιέεμδμζ μζ μπμίεξ ιεηνμφκ ηδκ ζηακυηδηα δέζιεοζδξ άθθςκ εκενβχκ νζγχκ μλοβυκμο υπςξ δ ιέεμδμξ ημο Ο - 2 (Quick et al., 2000) η.α. Γζα ηζξ ακάβηεξ αοηήξ ηδξ δζαηνζαήξ εα ακαθοεμφκ παναηάης δ ιέεμδμξ ημο FCR ηαζ ημο DPPH. (Huang et al., 2005) 1.4.1) Μέζνδνο ηνπ DPPH Σμ DPPH (ζπήια 1.4.1) είκαζ ιία ιέεμδμξ εηηίιδζδξ ημο πμθοθαζκμθζημφ πενζεπμιέκμο πμο ααζίγεηαζ ζηδκ ιέηνδζδ ηδξ ζηακυηδηαξ δέζιεοζδξ εθεοεένςκ νζγχκ. ηδκ ζηακυηδηα αοηή ηςκ πμθοθαζκμθχκ απμδίδεηαζ δ ακηζμλεζδςηζηή ημοξ δνάζδ ιε απμηέθεζια δ ιέεμδμξ αοηή κα δίκεζ ιεηνήζεζξ ηδξ ζοκμθζηήξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ηςκ πμθοθαζκμθχκ ημο δείβιαημξ (Palejo et al., 2000). Ζ ιέεμδμξ αοηή ααζίγεηαζ ζηδκ ζηακυηδηα πμο έπμοκ ηα δζαθφιαηα πμο πενζέπμοκ μοζίεξ ιε ακηζμλεζδςηζηέξ ζδζυηδηεξ κα απμπνςιαηίγμοκ ημ δζάθοια ημο DPPH ημ μπμίμ είκαζ έκημκμ ιςα. Ζ νίγα αοηή απμννμθά ζηδκ πενζμπή ημο μναημφ ηαζ ζοβηεηνζιέκα ζηα mm. (Brand-Williams et al., 1995) πήια 1.4.1: Υδιζηή δμιή ημο DPPH 41

42 1.5) Μέζνδνη εθηίκεζεο ηεο αληηβαθηεξηαθήο δξάζεο ηωλ θπζηθώλ πξνϊόληωλ Δλαζηίαξ ηδξ απμηοπίαξ δζαεέζζιςκ ακηζιζηνμαζαηχκ βζα ηδκ εεναπεία θμζιςδχκ κυζςκ, πμθθμί ενεοκδηέξ έπμοκ επζηεκηνςεεί ζηδκ ένεοκα ηςκ θοζζηχκ πνμσυκηςκ ςξ πδβή κέςκ αζμδναζηζηχκ ιμνίςκ (Recio and Rios, 1989, Silver and Bostian 1993). Γζ αοηυ ημκ ζημπυ έπεζ ανεεεί ιία πμζηζθία ιεευδςκ ηαζ δεδμιέκμο υηζ δεκ ααζίγμκηαζ υθμζ ημοξ ζηζξ ίδζεξ ανπέξ, η απμηεθέζιαηα πμο θαιαάκμκηαζ εα επδνεάγμκηαζ επίζδξ ααεφηαηα υπζ ιυκμ απυ ηδκ επζθεβιέκδ ιέεμδμ αθθά επίζδξ ηαζ απυ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ πμο πνδζζιμπμζμφκηαζ βζα ηδκ δζελαβςβή ηδξ δμηζιήξ ηαεχξ ηαζ ημκ ααειυ ηδξ δζαθοηυηδηαξ ηάεε ζοζηαηζημφ δμηζιήξ (Vanden Berghe and Vlietinck 1991), Rios et al., 1988). Σα ζοζηήιαηα δμηζιήξ εα πνέπεζ ζηδκ ζδακζηή πενίπηςζδ κα είκαζ απθά, ηαπέα, επακαθήρζια ηαζ ακέλμδα ηαζ κα ιεβζζημπμζμφκ ζηδκ ορδθή απυδμζδ ημο δείβιαημξ πνμηεζιέκμο κα ακηζιεηςπίζμοκ έκα πμζηίθμ ανζειυ εηποθζζιάηςκ ηαζ ηθαζιάηςκ. (Hadacek and Greger, 2000, Hostettman and al., 1997) Οζ δζαεέζζιεξ ζήιενα δζαβκςζηζηέξ ιέεμδμζ βζα ηδκ ακίπκεοζδ ηδξ ακηζιζηνμαζαηήξ δναζηδνζυηδηαξ ηςκ θοζζηχκ πνμσυκηςκ ειπίπημοκ ζε ηνείξ μιάδεξ ζοιπενζθαιαακμιέκςκ ηςκ αζμ-αοημβναθζηχκ, δζάποζδξ ηαζ ιεευδςκ αναίςζδξ. Οζ αζμ-αοημβναθζηέξ ηαζ μζ ιέεμδμζ δζάποζδξ είκαζ βκςζηέξ ςξ πμζμηζηέξ ηεπκζηέξ δεδμιέκμο υηζ αοηέξ μζ ιέεμδμζ εα δχζμοκ ιυκμ ιζα ζδέα ηδξ πανμοζίαξ ή απμοζίαξ μοζζχκ ιε ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ. Απυ ηδκ άθθδ πθεονά μζ ιέεμδμζ αναίςζδξ εεςνμφκηαζ πμζμηζηέξ ακαθφζεζξ ιυθζξ πνμζδζμνζζηεί δ εθάπζζηδ ακαζηαθηζηή ζοβηέκηνςζδ (Vanden Berghe and Vlietinck, 1991). Οζ ακηζιζηνμαζαηέξ δναζηδνζυηδηεξ πμο ακαθένμκηαζ ζηδκ αζαθζμβναθία πμο έπμοκ αλζμθμβδεεί ιε δζαθμνεηζηά ζφκμθα ηςκ ιεεμδμθμβζχκ, ααειμφξ εοαζζεδζίαξ, πμζυηδηαξ ηςκ ζοζηαηζηχκ δμηζιήξ ηαζ ιζηνμαζαηά ζηεθέπδ, ζοπκά είκαζ δφζημθμ κα ζοβηνζεμφκ. Οζ ιέεμδμζ εηηίιδζδξ ηδξ ακηζααηηδνζαηήξ δνάζδξ ηςκ θοζζηχκ πνμσυκηςκ είκαζ : α) Παναθθαβή ηδξ δζάποζδξ άβαν-πδβαδζχκ (agar diffusion well-variant) α) Παναθθαβή ηδξ δζάποζδξ δίζημο β) Παναθθαβή ηδξ άιεζδξ αζμαοημβναθζηήξ ιεευδμο ( ζηνχια πνςιαημβναθήιαημξ) δ) Παναθθαβή ηδξ έιιεζδξ αζμαοημβναθζηήξ ιεευδμο (δζάποζδξ άβαν) 42

43 ε) Μέεμδμξ ιζηνμαναίςζδξ γςιμφ. Γζα ηζξ ακάβηεξ αοηέξ ηδξ δζαηνζαήξ ζηδκ παναηάης εκυηδηα πενζβνάθεηαζ θεπημιενχξ δ ιέεμδμξ πμο πνδζζιμπμζήεδηε ζ αοηήκ ηδκ δζαηνζαή ηαζ είκαζ δ παναθθαβή ηδξ δζάποζδξ άβαν-πδβαδζμφ. (Valgas et al., 2007) 1.5.1) Μέζνδνο δηάρπζεο άγαξ-πεγαδηνύ Σμ ενεπηζηυ ιέζμ πμο πνδζζιμπμζήεδηε ήηακ ημ ηαηάθθδθμ ενεπηζηυ ιέζμ βζα ηάεε ιζηνμμνβακζζιυ ζηυπμ ιε 1,5 % άβαν ηαζ ημ μπμίμ ειαμθζάζηδηε ιε ημ ηαεέκα απυ ημκ ιζηνμμνβακζζιυ- ζηυπμ (ειαυθζμ 1% v/v, απυ θνέζηζα ηαθθζένβεζα), υηακ δ εενιμηναζία ημο ιέζμο ήηακ πενίπμο 40 0 C. Αημθμφεδζε ζηνχζζιμ ηεηνάβςκςκ ηνοαθίςκ Petri ιε 50 ml ιε ημ ενεπηζηυ ιέζμ ηαζ ακαιμκή ιέπνζ κα ζηαεενμπμζδεεί. Δκ ζοκεπεία βίκεηαζ δ πνμζεήηδ βκςζημφ υβημο ηςκ θοζζηχκ πνμσυκηςκ ζε ηάεε έκα απυ ηα πδβαδάηζα (δζαιέηνμο μπέξ 6-7 mm, ημιιέκα ζημ gel ημο άβαν, ιε 20 mm πςνζζηά ημ έκα απυ ημ άθθμ). Σα ζοζηήιαηα επςάγμκηαζ βζα 24 χνεξ οπυ ηζξ ηαηάθθδθεξ ζοκεήηεξ. Μεηά ηδκ επχαζδ παναηδνείηαζ δ ζοννέμοζα ααηηδνζαηή ακάπηολδ. Ζ ακαζημθή ηδξ ααηηδνζαηήξ ακάπηολδξ ιεηνείηαζ ζε mm γχκδξ πανειπυδζζδξ. 1.6) Μέηξεζε ηωλ νιηθώλ θαηλνιηθώλ ζπζηαηηθώλ Ζ ιέηνδζδ ηςκ μθζηχκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ βίκεηαζ ιε ηδκ ιέεμδμ Folin- Ciocalteu. Σμ ακηζδναζηήνζμ αοηυ ανπζηά είπε πνμηαεεί βζα ηδκ ακάθοζδ πνςηεσκχκ Folin and Ciocalteu, 1927). Ανηεηά πνυκζα ανβυηενα μ Singleton ηαζ μζ ζοκενβάηεξ ημο επέηηεζκακ ηδκ ιέεμδμ αοηή βζα ηδκ ακάθοζδ ηςκ μθζηχκ θαζκμθζηχκ ζημ ηναζί ηαζ απυ ηυηε αοηή δ ιέεμδμξ αοηή απέηηδζε πμθθέξ εθανιμβέξ (Singleton et al., 1999). Πθέμκ είκαζ πμθφ δζαδεδμιέκδ ηαζ είκαζ βκςζηή ςξ «ιέεμδμξ ηςκ μθζηχκ θαζκμθζηχκ» ηαεχξ βίκεηαζ εθζηηυξ μ πνμζδζμνζζιυξ ημο ζοκμθζημφ θαζκμθζημφ πενζεπμιέκμο πςνίξ ημ δζαπςνζζιυ ιεηαλφ ιμκμιενχκ, δζιενχκ ηαζ ιεβαθφηενςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ. Σμ ακηζδναζηήνζμ πμο πνδζζιμπμζείηαζ ζηδκ 43

44 πναβιαηζηυηδηα ιεηνά ηδκ ιείςζδ ηδξ δναζηζηυηδηαξ ημο δείβιαημξ ηάηζ πμο δεκ ζπεηίγεηαζ ιε ηδκ παναπάκς μκμιαζία. Σμ ακηζδναζηήνζμ Folin-Ciocalteu απμηεθεί ιίβια ιμθοαδαζκζημφ καηνίμο (Na 2 MoO 4 ) αμθθναιζημφ καηνίμο (Na 2 WO 4 ) ηαζ θςζθμνζημφ μλέμξ (H 3 PO 4 ) ηαζ πνμηαθεί μλείδςζδ ηςκ θαζκμθζηχκ ζυκηςκ ιε ηαοηυπνμκδ ακαβςβή ηςκ εηενμπμθοιενχκ μλέςκ. Σμ πνμσυκ ηδξ ακηίδναζδξ αοηήξ είκαζ έκα ζφιπθμημ ιμθοαδαζκίμοαμθθναιίμο παναηηδνζζηζημφ ιπθέ πνχιαημξ πμο απμννμθά ζηδκ πενζμπή ημο μναημφ (725mm). Ζ αθηαθζηυηδηα νοειίγεηαζ ιε ημνεζιέκμ δζάθοια Na 2 CO 3. (Huang et al., 2005) 1.7) Αέξηα ρξωκαηνγξαθία θαζκαηνκεηξία κάδαο (GC-MS) Ζ αένζα πνςιαημβναθία (GC) είκαζ έκαξ ηφπμξ πνςιαημβναθίαξ πμο πνδζζιμπμζείηαζ ζηδ ακαθοηζηή πδιεία βζα ημκ δζαπςνζζιυ ηαζ ηδκ ακάθοζδ ζοζηαηζηχκ πμο ιπμνμφκ κα ελαηιζζημφκ πςνίξ απμζφκεεζδ. Οζ ηοπζηέξ πνήζεζξ ηδξ GC πενζθαιαάκμοκ ημκ έθεβπμ ηδξ ηαεανυηδηαξ ιζαξ ζοβηεηνζιέκδξ μοζίαξ, ή ημκ δζαπςνζζιυ ηςκ δζαθμνεηζηχκ ζοζηαηζηχκ εκυξ ιείβιαημξ (ηςκ μπμίςκ μζ ζπεηζηέξ πμζυηδηεξ ιπμνμφκ επίζδξ κα πνμζδζμνζζημφκ). Ο δζαπςνζζιυξ ηςκ ζοζηαηζηχκ ημο ιείβιαημξ βίκεηαζ ιε θοζζηυ ηνυπμ, υπμο ηα ζοζηαηζηά ανίζημκηαζ πάκς ζηδκ πνςιαημβναθζηή ζηήθδ. Ζ έηθμοζδ πναβιαημπμζείηαζ ιε νμή αδνακμφξ αενίμο ημ μπμίμ απμηεθεί ηδκ ηζκδηή θάζδ. Ζ ζηαηζηή θάζδ είκαζ ιζα ηνζπμεζδήξ ζηήθδ απυ αδνακέξ οθζηυ επζηαθοιέκδ ιε εζδζηυ πμθοιενέξ. Ο δζαπςνζζιυξ βίκεηαζ πάκς ζηδκ ζηαηζηή θάζδ ηαζ μθείθεηαζ ζηδκ ηίκδζδ ηςκ ζοζηαηζηχκ ιέζα ζηδκ ζηήθδ ιε δζαθμνεηζηέξ ηαπφηδηεξ πμο ελανηχκηαζ απυ ηζξ δζαθμνεηζηέξ ηάζεζξ αηιχκ ηαζ αθθδθεπζδνάζεζξ ημοξ ιε ηδκ ζηαηζηή θάζδ. Απαναίηδηδ πνμτπυεεζδ βζα ηδκ εθανιμβή ηδξ ιεευδμο είκαζ μζ ελεηαγυιεκεξ μοζίεξ κα είκαζ πηδηζηέξ ή κα ιεηαηνέπμκηαζ ζε πηδηζηά πανάβςβα ιε ηαηάθθδθα ακηζδναζηήνζα. (Σανακηίθδξ ηαζ Πμθοζίμο, 2008) Όηακ δ αένζα πνςιαημβναθία ζοκδοαζηεί ιε θαζιαημιεηνία ιαγχκ (MS) ηυηε δ ιέεμδμξ αοηή απμηεθεί έκα ζζπονυηαημ ιέζμ ηαοημπμίδζδξ πμθφπθμηςκ δεζβιάηςκ. Σμ οπυ ελέηαζδ δείβια αθμφ δζαπςνζζηεί ζηα ζοζηαηζηά ημο, ελένπεηαζ απυ ημκ 44

45 πνςιαημβνάθμ ηαζ εζζένπεηαζ ζε αένζα ηαηάζηαζδ ζημ MS υπμο αμιαανδίγεηαζ απυ δθεηηνυκζα ιεβάθδξ ηζκδηζηήξ εκένβεζαξ. Με αοηυ ημκ ηνυπμ πνμηαθείηαζ ζμκζζιυξ ηςκ ιμνίςκ πμο μδδβεί ζε δζάζηαζδ χζηε κα δδιζμονβδεμφκ ζυκηα ιζηνυηενδξ ιάγαξ. Μυθζξ αοηά δδιζμονβδεμφκ, επζηαπφκμκηαζ οπυ ηδκ επίδναζδ ιαβκδηζημφ πεδίμο ηαζ αημθμφεςξ απμηθίκμοκ ηδξ ανπζηήξ ημοξ πμνείαξ, ακάθμβα ιε ημκ θυβμ m/z (ιάγα/θμνηίμ). Σμ νεφια ημ μπμίμ πανάβεηαζ ιεηνάηαζ ιε ηδκ αμήεεζα ηαηάθθδθμο ακζπκεοηή. Σμ δζάβναιια ημ μπμίμ εα πνμηφρεζ απυ ηδκ έκηαζδ ημο ιεηνμφιεκμο νεφιαημξ ζοκανηήζεζ ημο θυβμο m/z απμηεθεί ημ θάζια ιαγχκ. Σα πθεμκεηηήιαηα ηδξ αένζαξ πνςιαημβναθίαξ έκακηζ ηςκ άθθςκ ηεπκζηχκ δζαπςνζζιμφ είκαζ δ ιεβάθδ εοαζζεδζία, δ ηαπφηδηα ηαζ δ απθυηδηα. Δπίζδξ δίκεζ ηδκ δοκαηυηδηα πναβιαημπμίδζδξ δφζημθςκ δζαπςνζζιχκ πμο ζοκήεςξ είκαζ αδφκαημκ κα βίκμοκ ιε άθθεξ ηεπκζηέξ. (Σανακηίθδξ ηαζ Πμθοζίμο 2008) 1.8 ) Τγξή ρξωκαηνγξαθία θαζκαηνκεηξία κάδαο (LC-MS) Ζ οβνή πνςιαημβναθία -θαζιαημιεηνία ιάγαξ (LC-MS) είκαζ ιία ιέεμδμξ δζαπςνζζιμφ ηαζ ηαοημπμίδζδξ ηςκ πμθζηχκ ιδ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ εκυξ ιίβιαημξ. Ζ ζηαηζηή θάζδ είκαζ ζηενευ πμνχδεξ οθζηυ ή οβνυ ηαεδθςιέκμ ζε ζηενευ οπυζηνςια ηαζ δ ηζκδηή θάζδ είκαζ οβνυ. Ζ δζααίααζδ ηδξ οβνήξ ηζκδηήξ θάζδξ ιέζα απυ ηδκ ζηαηζηή θάζδ πεηοπαίκεηαζ ιε ηδκ πνδζζιμπμίδζδ ακηθζχκ ορδθήξ πίεζδξ, υηακ δ ζηαηζηή θάζδ απμηεθείηαζ απυ πμθφ ιζηνήξ δζαιέηνμο ηαζ επμιέκςξ ιεβάθδξ ακηίζηαζδξ ζςιαηίδζα ορδθήξ δζαπςνζζηζηήξ απυδμζδξ. Οζ δζαθφηεξ πνέπεζ κα είκαζ ορδθήξ ηαεανυηδηαξ (LC grade) ηαζ κα έπμοκ ελαενςεεί. Γζα ηδκ επίηεολδ εκυξ επζεοιδημφ δζαπςνζζιμφ πνέπεζ κα βίκμοκ μζ ηαηάθθδθεξ επζθμβέξ ζηδκ ζηήθδ έηζζ χζηε κα επζθεπεεί ιεβάθμ ιήημξ ή ιζηνή δζάιεηνμξ ημο οθζημφ πθήνςζδξ ηαζ δ πμθζηυηδηα ημο δείβιαημξ κα είκαζ ίδζα ιε ηδκ πμθζηυηδηα ηδξ ζηαηζηήξ θάζδξ, αθθά ηαζ ζηδκ ηζκδηή θάζδ (πμθζηυηδηα, ζζμηναηζηή ή ααειζδςηή έηθμοζδ), υπμο ηαηά πνμηίιδζδ δ ααειζδςηή έηθμοζδ επζηοβπάκεζ ηαθφηενμ δζαπςνζζιυ ηςκ ζοζηαηζηχκ ημο δείβιαημξ, επεζδή ιεηααάθθεηαζ δ ζφζηαζδ ηαζ ζοκεπχξ δ πμθζηυηδηα ημο δζαθφηδ ηαηυπζκ πνμβναιιαηζζιμφ ημο μνβάκμο ηαηά ηδκ δζάνηεζα ημο δζαπςνζζιμφ. Ζ LC ακάθμβα ιε ηδκ πμθζηυηδηα ηδξ 45

46 ζηαηζηήξ-ηζκδηήξ θάζδξ δζαηνίκεηαζ ζε α) ηακμκζηήξ θάζδξ (normal phase) ηαηά ηδκ μπμία δ οβνή ζηαηζηή θάζδ είκαζ πμθζηή, δ ηζκδηή θάζδ ζπεηζηά ιδ πμθζηή ηαζ πνδζζιμπμζείηαζ βζα ημκ δζαπςνζζιυ πμθζηχκ μοζζχκ μζ μπμίεξ εηθμφμκηαζ ηεθεοηαίεξ απυ ηδκ ζηήθδ (NP) ηαζ α) ακεζηναιιέκδξ θάζδξ (Reverse phase), υπμο δ οβνή ζηαηζηή θάζδ είκαζ ιδ πμθζηή, ηαζ δ ηζκδηή θάζδ πμθζηή. Γζα ημ δζαπςνζζιυ ηςκ πμθζηχκ ζοζηαηζηχκ πνδζζιμπμείηαζ δ ηεθεοηαία. Ζ οβνή πνςιαημβναθία θαζιαημιεηνία ιάγαξ είκαζ ιζα ηεπκζηή πμο ζοκδοάγεζ ηδκ ζηακυηδηα δζαπςνζζιμφ ηδξ οβνήξ πνςιαημβναθίαξ ιε ηδ δοκαηυηδηα ηαοημπμίδζδξ ηδξ θαζιαημιεηνίαξ ιάγαξ. Ζ LC-MS έπεζ ελεθζπεεί ζε ιζα πακίζπονδ ηεπκζηή εκυνβακδξ πδιζηήξ ακάθοζδξ πμο πνδζζιμπμζείηαζ βζα πμθθέξ εθανιμβέξ. (Σανακηίθδξ, 2004) 1.9) θνπόο ηεο εξγαζίαο Ο ζημπυξ αοηήξ ηδξ ενβαζίαξ ήηακ κα ιεθεηδεεί δ αζμθμβζηή δνάζδ ηςκ ζοζηαηζηχκ ηνζχκ δζαδεδμιέκςκ θοηχκ ηδξ εθθδκζηήξ πθςνίδαξ, ημο δεκηνμθίαακμο, ημο δίηηαιμο ηαζ ημο ενμοιπζμφ. ηυπμξ ήηακ μ πμζμηζηυξ πνμζδζμνζζιυξ ηςκ ζοζηαηζηχκ ηα μπμία παναθαιαάκμκηαζ απυ ηα παναπάκς θοηά ιε μνβακζημφξ δζαθφηεξ δζαθμνεηζηήξ πμθζηυηδηαξ ηαεχξ ηαζ δ εηηίιδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ηαζ ηδξ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ αοηχκ ηςκ εηποθζζιάηςκ. 46

47 ρήκα 1.9 : πεδζάβναιια πεζναιαηζηήξ δζαδζηαζίαξ πμο αημθμοεήεδηε ζηδκ πανμφζα ιεθέηδ. Όπμο PE: πεηνεθασηυξ αζεέναξ, HE: ελάκζμ, DE: δζαζεοθαζεέναξ ηαζ MeOH: ιεεακυθδ 47

48 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 2 : ΤΛΗΚΑ ΚΑΗ ΜΔΘΟΓΟΗ 2.1) Φπηηθό πιηθό Σα θοηά πμο πνδζζιμπμζήεδηακ βζα ηδκ πεζναιαηζηή δζαδζηαζία παναζηεοήξ εηποθζζιάηςκ ακήημοκ ζηδκ μζημβέκεζα Lamiaceae ηαζ είκαζ ημ δεκηνμθίαακμ, ημ ενμφιπζ πμο πνμένπμκηαζ απυ θοηείεξ (2010) ημο ΑΚΑΦΔΦΑ (Αβνμηζηυξ οκεηαζνζζιυξ Καθθζενβδηχκ Ανςιαηζηχκ, Φανιαηεοηζηχκ ηαζ Δκενβεζαηχκ θοηχκ Αζηςθμαηανκακίαξ) ηαζ μ δίηηαιμξ πμο πνμένπεηαζ απυ ηδκ ημπζηή αβμνά Κνήηδξ. (2009). Σμ ηιήια ημο θοηζημφ οθζημφ πμο πνδζζιμπμζήεδηε ήηακ ηα θφθθα, εκχ ζημκ δίηηαιμ ζοιπενζθήθεδηακ ηαζ ηα άκεδ ημο. Όθα ηα θοηζηά ηιήιαηα ανίζημκηακ ζε απμλδναιέκδ ιμνθή. Πνζκ ηδκ ηαηενβαζία ηςκ θοηχκ, επζθέπηδηε πνμζεηηζηά ημ πνμξ ακάθοζδ θοηζηυ οθζηυ ιε ημ πένζ, δζαπςνίγμκηάξ ημ απυ ημοξ λοθμπμζδιέκμοξ αθαζημφξ απυ υπμο εηθφμκηακ. 2.2) Καηεξγαζία δεηγκάηωλ Απυ ημ θοηζηυ οθζηυ πμο ζοβηεκηνχεδηε, γοβίζηδηακ 5 g ηα μπμία θεζμηνζαήεδηακ ζε ζβδίμ ιέπνζ ηδκ ημκζμνημπμίδζή ημοξ. 2.3) Παξαιαβή ηωλ εθρπιηζκάηωλ Σα θοηζηά δείβιαηα πμο γοβίζηδηακ, ημπμεεηήεδηακ ζε ζθαζνζηή θζάθδ ηςκ 500 ml ηαζ οπέζηδζακ δζαδμπζηή εηπφθζζδ 4 ζηαδίςκ ιε μνβακζημφξ δζαθφηεξ. Οζ μνβακζημί δζαθφηεξ πμο πνδζζιμπμζήεδηακ ήηακ ηαηά ζεζνά μ πεηνεθασηυξ αζεέναξ, ημ ελάκζμ, μ δζαζεοθαζεέναξ ηαζ δ ιεεακυθδ. 48

49 2.3.1) Γηαδηθαζία εθρπιίζεωλ Ζ εηπφθζζδ ιε ημοξ 3 πνχημοξ δζαθφηεξ πναβιαημπμζήεδηε ιε ηδκ ημπμεέηδζδ ηςκ δεζβιάηςκ ζε θμοηνυ οπενήπςκ Bandelin Sonorex Super Rk 225H ζοπκυηδηαξ 35 KHz. Ζ εενιμηναζία ημο απζμκζζιέκμο κενμφ ζημ θμοηνυ νοειίζηδηε ζημοξ C ηαζ δ δζάνηεζα ηάεε εηπφθζζδξ ήηακ 15 min. Ο υβημξ ηςκ 3 πνχηςκ δζαθοηχκ πμο πνμζηέεδηε βζα ηδκ εηπφθζζδ ήηακ 100 ml ηαζ μ ζοκμθζηυξ ανζειυξ ηςκ εηποθίζεςκ βζα ηάεε δζαθφηδ ήηακ έλζ θμνέξ. Μεηά ηδκ εηπφθζζδ ιε ημοξ 3 πνχημοξ δζαθφηεξ, αημθμφεδζε εηπφθζζδ ιε 800 ml ιεεακυθδξ ζε πμηήνζ γέζεςξ ημο 1 L πάκς ζε ζοζηεοή ιαβκδηζημφ ακαδεοηήνα ηαζ ζε ζοκεήηεξ ζηυημοξ βζα 18 h. Όθα ηα εηποθίζιαηα δζδεήεδηακ ιε θίθηνμ ζφνζββαξ Chromafil Xtra Pet-45/25 ιε ιέβεεμξ πυνμο 0,45 ιm, filter-ø: 25 mm ηαζ απμεδηεφηδηακ ζημοξ -21 o C, ιέπνζ ηδ ζοιπφηκςζή ημοξ ) πκπύθλωζε εθρπιηζκάηωλ Μεηά ημ πέναξ ηςκ εηποθίζεςκ ηα δείβιαηα ζοιποηκχεδηακ ιε πενζζηνεθυιεκμ ζοιποηκςηή ηεκμφ (RVO 400 SP OECO, Germany) νοειίγμκηαξ ηδ εενιμηναζία ημο κενμφ ηαζ ημο ηεκμφ βζα ηάεε δζαθφηδ. Γζα ημοξ Δζηυκα : Πενζζηνμθζηυξ ζοιποηκςηήξ ηεκμφ 3 πνχημοξ δζαθφηεξ δ ζοιπφηκςζδ ζοκεπίζηδηε έςξ υημο ημ εηπφθζζια απμηηήζεζ ηαηάθθδθμ υβημ χζηε κα ημπμεεηδεεί ζε ιπμοηαθάηζ ηςκ 20 ml ηαζ κα ζοιποηκςεεί εκ ζοκεπεία ιε νμή αγχημο ιέπνζ ημ ζηέβκςιά ημο απυ ημκ δζαθφηδ ημο. Γζα ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια δ ζοιπφηκςζή ημο ζοκεπίζηδηε ιέπνζ λδνμφ ζημκ πενζζηνμθζηυ ζοιποηκςηή οπυ ηεκυ. Σέθμξ οπμθμβίζηδηε ημ ηαεανυ αάνμξ ηςκ δεζβιάηςκ, ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα δζαηδνήεδηακ ζε ζοκεήηεξ ηεκμφ αένμξ, εκχ ηα εηποθίζιαηα ηςκ οπμθμίπςκ 49

50 δζαθοηχκ απμεδηεφηδηακ ζηδκ ηαηάρολδ ζημοξ C. Όθδ δ δζαδζηαζία ηδξ παναθααήξ επακαθήθεδηε εζξ δζπθμφκ. 2.4) Μέηξεζε ηεο αληηνμεηδωηηθήο ηθαλόηεηαο (DPPH) ε υθα ηα δείβιαηα πμο εηποθίζηδηε ιεηνήεδηε δ ακηζμλεζδςηζηή ημοξ ζηακυηδηα ιε ηδκ πνήζδ ημο DPPH υπμο μζ εθεφεενεξ νίγεξ ημο πνδζζιμπμζμφκηαζ ζηδκ απμηίιδζδ ηδξ πανειπμδζζηζηήξ ζηακυηδηαξ ηαζ ζηδκ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα. οβηεηνζιέκα εθανιυζηδηε δ παναδμζζαηή ιέεμδμξ ημο DPPH ηςκ (Brand- Williams et al., 1995) υπμο μζ εθεφεενεξ νίγεξ ημο DPPH απμννμθμφκ ζηα 515 nm ηαζ δ εηηίιδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ δναζηδνζυηδηαξ ιπμνεί κα ηαεμνζζηεί ιε ηδκ παναημθμφεδζδ ηδξ ιείςζδξ ηδξ απμννυθδζδξ (Brand-Williams et al., 1995). Ακαθοηζηά παναζηεοάζηδηακ δζαθφιαηα DPPH ηςκ 8 mg ζε 200 ml ιεεακυθδξ. Γζα ημκ οπμθμβζζιυ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ πναβιαημπμζείηαζ ηαηαζηεοή πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ ιε παναζηεοή πνμηφπςκ ιεεακμθζηχκ δζαθοιάηςκ 9 ζοβηεκηνχζεςκ trolox (0-40 ιμ). ηδ ζοκέπεζα, ζε θζαθίδζμ πνμζεέημκηαζ 3 ml δζαθφιαημξ DPPH ηαζ 30ιL δείβιαημξ. Γείβιαηα δζάθμνςκ ζοβηεκηνχζεςκ ηάεε εηποθίζιαημξ ακαιζβκφμκηαζ ιε δζάθοια DPPH ιέπνζξ υβημο 3 ml. Αημθμφεδζε επχαζδ 30 θεπηχκ ζε ζοκεήηεξ ζηυημοξ ηαζ ζε εενιμηναζία δςιαηίμο. Αημθμφεςξ ιεηνήεδηε δ απμννυθδζδ υθςκ ηςκ δεζβιάηςκ ιε θςηυιεηνμ ζε ιήημξ ηφιαημξ 515 nm. Σα απμηεθέζιαηα ακαθένμκηαζ ςξ δ απαναίηδηδ πμζυηδηα ημο ακηζμλεζδςηζημφ πμο πνεζάγεηαζ βζα κα ιεζςεεί δ ανπζηή ζοβηέκηνςζδ ημο DPPH ηαηά 50% (IC 50 ) ηαζ εηθνάγεηαζ ςξ ζζμδφκαια ημο ακηζμλεζδςηζημφ Trolox (ακάθμβμ ηδξ αζηαιίκδξ Δ). Τα αποτελέσματα των πρότσπων καμπύλων αναυοράς παρατίθενται στο παράρτημα I σελ

51 Ζ πανειπυδζζδ δίκεηαζ ηάεε θμνά απυ ημκ παναηάης ηφπμ : % Πανειπυδζζδ = [(ΑC-AS)/AC] x 100 Όπμο AC : δ απμννυθδζδ ημο ιάνηονα Καζ AS: δ απμννυθδζδ ημο δείβιαημξ 2.5) Δθηίκεζε ηεο αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο ηωλ εθρπιηζκάηωλ ε υθα ηα δείβιαηα πμο εηποθίζηδηακ εηηζιήεδηε δ ακαζηαθηζηή δνάζδ ημοξ εκάκηζα ζημοξ Streptococcus agalactiae LMG T, Streptococcus mutans LMG T, Streptococcus oralis LMG T, Streptococcus sanguinis DSM 20068, Streptococcus sobrinus LMG T, Staphylococcus aureous DSM 21705, Staphylococcus epidermidis FMCC B-202, Bacillus cereus LMG 6923 T, Listeria innocua LMG T, Listeria welschimeri 15008, Escherichia coli C1845, Salmonella typhimurium SL1344, Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26, Klebsiella oxytoca FMCC B ) Μηθξνβηαθά ζηειέρε Ζ ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ ελεηάζηδηε ιε ηδκ πνήζδ ηάεε εηποθίζιαημξ απυ ηα θοηά δίηηαιμ, δεκδνμθίαακμ ηαζ ενμφιπζ εκάκηζα εεηζηχκ ηαζ ανκδηζηχκ ηαηά Gram ααηηδνίςκ ηςκ υπςξ θαίκμκηαζ παναηάης (Πίκαηαξ 2.5.2). 51

52 Πίλαθαο : Μζηνμμνβακζζιμί πμο επζθέπηδηακ βζα ημκ έθεβπμ ηδξ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ ιε ηδκ ιέεμδμ δζάποζδξ άβαν-πδβαδζμφ. Όπμο ΒΖI: Brain Hard Infusion, TSB: Tryphon Soya Broth Σςνθήκερ Ανάπτςξηρ Μικποοπγανισμόρ Χπώση κατά Gram Μέσο, θεπμοκπασία Streptococcus agalactiae LMG T + BHI, 37 o C Streptococcus mutans LMG T + BHI, 37 o C Streptococcus oralis LMG T + BHI, 37 o C Streptococcus sanguinis DSM BHI, 37 o C Streptococcus sobrinus LMG T + BHI, 37 o C Staphylococcus aureus DSM BHI, 37 o C Staphylococcus epidermidis FMCC B BHI, 37 o C Bacillus cereus LMG 6923 T + TSB, 30 o C Listeria innocua LMG T + BHI, 37 o C Listeria welschimeri BHI, 37 o C Escherichia coli C BHI, 37 o C Salmonella typhimurium SL BHI, 37 o C Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26 - TSB, 30 o C Klebsiella oxytoca FMCC B BHI, 37 o C 2.5.2) Μέζνδνο δηάρπζεο άγαξ-πεγαδηώλ Γζα ημκ πνμζδζμνζζιυ ηδξ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εθανιυζηδηε δ ιέεμδμξ δζάποζδξ ζε ηνοαθία (well diffusion assay-wda). Σμ ενεπηζηυ ιέζμ πμο πνδζζιμπμζήεδηε ήηακ ημ ηαηάθθδθμ ενεπηζηυ ιέζμ βζα ηάεε ιζηνμμνβακζζιυ ζηυπμ υπςξ θαίκεηαζ ζημκ πίκαηα ιε 1,5 % άβαν ηαζ ημ μπμίμ ειαμθζάζηδηε ιε ημ ηαεέκα απυ ημκ ιζηνμμνβακζζιυ- ζηυπμ (ειαυθζμ 1% v/v, απυ θνέζηζα ηαθθζένβεζα), υηακ δ εενιμηναζία ημο ιέζμο ήηακ πενίπμο 40 0 C. Αημθμφεδζε ζηνχζζιμ ηεηνάβςκςκ ηνοαθίςκ Petri ιε 50 ml ιε ημ ενεπηζηυ ιέζμ ηαζ ακαιμκή ιέπνζ κα ζηαεενμπμζδεεί. ηδ ζοκέπεζα έβζκε δζάκμζλδ μπχκ δζαιέηνμο 6 mm ζημ ζηενευ ενεπηζηυ οπυζηνςια ιε απμζηεζνςιέκεξ πζπέηεξ Pasteur. Έβποζδ ζε ηάεε μπή 50 ιl δείβιαημξ απυ ημ ηάεε εηπφθζζια. Σα εκμθεαθιζζιέκα ηνοαθία πανέιεζκακ βζα 2 h ζημ ροβείμ, χζηε κα επζηεοπεεί ηαζ κα μθμηθδνςεεί δ δζάποζδ ημο οβνμφ δείβιαημξ ζημ ζηενευ ενεπηζηυ οπυζηνςια. Αημθμφεδζε επχαζδ ζηδκ ηαηάθθδθδ εενιμηναζία βζα ηάεε ιζηνμμνβακζζιυ- ζηυπμ (Πίκαηαξ 2.5.2), παναιμκή βζα 24 h ηαζ έβζκε δ ιέηνδζδ ηδξ 52

53 δζαιέηνμο ηςκ γςκχκ ακαζημθήξ ακάπηολδξ ημο ιζηνμμνβακζζιμφ-ζηυπμο πμο δδιζμονβήεδηακ βφνς απυ ηζξ μπέξ. 2.6 Μέηξεζε θαηλνιηθώλ ζπζηαηηθώλ Γζα ηδκ ιέηνδζδ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ πμο πενζέπμκηαζ ζηα δζάθμνα εηποθίζιαηα πμο ελεηάζηδηακ πνδζζιμπμζήεδηε δ ιέεμδμξ Folin-Ciocalteu. Καηά ηδκ ιέεμδμ αοηή 1,5 ml απζμκζζιέκμ κενυ, 25 ιl απυ ημ ελεηαγυιεκμ δείβια ηαζ 125 ιl απυ ημ ακηζδναζηήνζμ Folin-Ciocalteu ημπμεεημφκηαζ ζε εζδζηέξ εδηέξ ακαθφζεςκ ηαζ ακαδεφμκηαζ ηαθά. Μεηά απυ 3 min πνμζηίεεκηαζ 375 ιl ακεναηζηυ κάηνζμ (Na 2 CO 3 ) ηαζ ζοιπθδνχκεηαζ κενυ 475 ιl. Ο ηεθζηυξ υβημξ θηάκεζ ηα 2,5 ml. Μεηά απυ δζάζηδια 2 h ιεηνζέηαζ δ απμννυθδζδ ιε θςηυιεηνμ ζηα 725 nm. Γζα ηδκ δδιζμονβία ηδξ πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ανπζηά παναζηεοάγεηαζ δζάθοια ηαθεσημφ μλέμξ (1,2 mg/ ml) ηαζ αημθμφεςξ ιε αναίςζδ παναζηεοάγμκηαζ μζ επζεοιδηέξ ζοβηεκηνχζεζξ ηαζ ηδκ παναζηεοή ηδξ πνυηοπδξ ηαιπφθδξ. Οζ ηεθζηέξ ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ πνμηφπςκ δζαθοιάηςκ είκαζ : 0, 0,2, 0,4, 0,6, 0,8, 1, 1,2 mg ηαθεσημφ μλέμξ/ ml. ηδκ ζοκέπεζα αημθμοεείηαζ δ πεζναιαηζηή πμνεία υπςξ πενζβνάθεηαζ ακςηένς. 2.7) Αλάιπζε κε αέξηα ρξωκαηνγξαθία- θαζκαηνκεηξία καδώλ Πνμηεζιέκμο κα ηαοημπμζδεμφκ πεζναιαηζηχξ ηα πηδηζηά ζοζηαηζηά ηςκ μνβακζηχκ εηποθζζιάηςκ ηςκ θοηχκ εθανιυζηδηε δ ακάθοζδ GC-MS. οβηεηνζιέκα βζα ηδκ ακάθοζδ αοηχκ ηςκ εηποθζζιάηςκ πνδζζιμπμζήεδηε έκαξ πνςιαημβνάθμξ Hewllet Packard 5890 Series II (Palo, Alto, CA, USA) ελμπθζζιέκμξ ιε έκακ επζθεηηζηυ ακζπκεοηή ιάγαξ (MSD) 5972 Series ζηδκ θεζημονβία ηδξ πνυζηνμοζδξ δθεηηνμκίςκ (70ev) ηαζ ιε ιζα HP-5 ms ηνζπμεζδή ζηήθδ (30 m, 0,25 mm id., 0,25-ιm πάπμοξ film), ιε ήθζμ ςξ θένμκ αένζμ ζε νοειυ 1 ml x min -1. Ζ εενιμηναζία ηδξ ζηήθδξ ηναηήεδηε ανπζηά βζα 3 min ζημοξ 50 μ C, ιεηά ζηαδζαηά αολήεδηε ζημοξ 180 μ C ιε νοειυ 3 μ C x min -1 ηαζ ηεθζηχξ αολήεδηε ζημοξ 250 μ C ζε νοειυ ηςκ 15 o C x min -1 ηαζ ηναηήεδηε βζα 5 min. Οζ εενιμηναζίεξ έβποζδξ ηαζ ημο ακζπκεοηή νοειίζηδηακ 53

54 ζημοξ 220 ηαζ 290 μ C ακηίζημζπα. Έκα ιζηνυθζηνμ ηάεε μνβακζημφ εηποθίζιαημξ θοηχκ εβπφεδηε πεζνμηίκδηα, ζηδκ θεζημονβία δίπςξ αναίςζδ. 2.8) Αλάιπζε κε πγξή ρξωκαηνγξαθία- θαζκαηνκεηξία καδώλ Ζ ακάθοζδ ηςκ εηποθζζιάηςκ έβζκε ζε ζφζηδια Shimatzu LC/MS-2010A ελμπθζζιέκμ ιε δοαδζηή ακηθία LC-10ADvp, απαενςηή DGU-14A, αοηυιαημ δεζβιαημθήπηδ SIL-10ADvp νοειζζιέκμ ζε υβημ έβποζδξ δείβιαημξ 20ιL, ακζπκεοηή ζεζνάξ θςημδζυδςκ (PDA) SPD-M10Avp ηαζ εηθεηηζηυ ηεηναπμθζηυ ακζπκεοηή ιαγχκ (MSD) ιε πδβή ζμκζζιμφ δθεηηνμρεηαζιμφ (MS-ESI, ElectroSpray Ionization, negative mode). Οζ ζοκεήηεξ ημο ακζπκεοηή νοειίζηδηακ ζηδ θεζημονβία ανκδηζημφ ζυκημξ χζηε κα εοκμδεεί μ ζπδιαηζζιυξ [M-H] ηαζ ήηακ μζ ελήξ: Θενιμηναζία πδβήξ ζμκηζζιμφ CDL (Curved Dissolvation Line) 250 O C, νμή αενίμο εηκέθςζδξ (Ν 2 ) 1,5Lmin -1, πίεζδ αενίμο λήνακζδξ (Ν 2 ) 0,1 MPa (νμή 10L/min), εενιμηναζία heat block 300 O C, δοκαιζηυ πενζμπήξ εηκέθςζδξ (interface) -3,5kV, ηάζδ CDL-20V ηαζ ηάζδ ακζπκεοηή -1,48 kv. ηα πνςιαημβναθήιαηα πθήνμοξ ζάνςζδξ (scan mode) ηαηαβνάθδηε δ πενζμπή απυ 100 έςξ 1000 amu (θυβμξ ιάγαξ πνμξ θμνηίμ, m/z ) ιε πνυκμ ζάνςζδξ 6000 amu/s. Ζ ηαηαβναθή ηςκ απμηεθεζιάηςκ έβζκε ιε ηδ πνήζδ ημο θμβζζιζημφ Lab Solutions ηδξ εηαζνείαξ Shimadzu, LC-MS Solutions Version Ζ ζηήθδ ήηακ Discovery SUPELCO Analytical (Sigma-Aldrich) C18 ακαζηναιιέκδξ θάζδξ ιήημοξ 250 nm, εζςηενζηήξ δζαιέηνμο 4,6 mm ηαζ πμνχδμοξ οθζημφ πθήνςζδξ (5 ιm). Ζ ηζκδηή θάζδ ήηακ ζοκδοαζιυξ ηςκ δφμ δζαθοηχκ. Ο δζαθφηδξ Α ήηακ ιεεακυθδ ιεβάθδξ ηαεανυηδηαξ βζα MS ηαζ μ δζαθφηδξ Β ήηακ δζξ απεζηαβιέκμ κενυ νοειζζιέκμ ζε ph 2,5 ιε πνμζεήηδ ιονιδβηζημφ μλέμξ. Ζ νμή ηδξ ηζκδηήξ θάζδξ ήηακ νοειζζιέκδ απυ ημ θμβζζιζηυ ημο ζοζηήιαημξ ζηδ ζηαεενή ηζιή 0,4 ml/min ηαζ δ πίεζδ ηοιαζκυηακ απυ bar. Δθανιυζηδηε δ ηεπκζηή ηδξ ααειζδςηήξ έηθμοζδξ (Gradient elution), ηαηά ηδκ μπμία δ ζφζηαζδ ηδξ ηζκδηήξ θάζδξ ιεηααάθθεηαζ ααειζαία. Tμ ζφζηδια πμο πνδζζιμπμζήεδηε θαίκεηαζ ζημκ παναηάης πίκαηα. 54

55 Πίλαθαο 2.8 : Πνυβναιια έηθμοζδξ πμο εθανιυζηδηε. Ζ νμή ηδξ ηζκδηήξ θάζδξ ήηακ 0,4 ml/ min ηαζ μ πνυκμξ ακάθοζδξ ήηακ 90 θεπηά Υνυκμξ (min) A B Ζ παναημθμφεδζδ βζα ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά έβζκε ιε ημκ ακζπκεοηή πμθθαπθμφ ιήημοξ ηφιαημξ (diode array detector, DAD) ζηδ θαζιαηζηή πενζμπή 280 ηαζ 330 nm υπμο απμννμθμφκ θαζκμθζηά μλέα ηαζ ηα θθααμκμεζδή. Δηηυξ απυ ηα εηποθίζιαηα ηςκ θοηχκ, ακαθφεδηακ επίζδξ ιε ηδκ ιέεμδμ LC-MS ηαζ δζαθφιαηα πνυηοπςκ μοζζχκ: βαθθζηυ μλφ, ηενηεηίκδ-3-4-ο-δζ-βθοημγίηδξ, π- ημοιανζηυ μλφ, θενμοθζηυ μλφ, ιονζζεηίκδ-3-0-ναικμγίηδξ, θμοηεμθίκδ-7-οβθοημγίηδξ, νμζιανζκζηυ μλφ, απζβεκίκδ-7-ο-βθοημγίηδξ, ηενηεηίκδ, ηαιθενυθδ, απζβεκίκδ, θμοηεμθίκδ, αηαηεηίκδ, ηανκμζζηυ μλφ ηαζ ηανκμζυθδ ηςκ μπμίςκ ηα πνςιαημβναθήιαηα ακαθφεδηακ ιε ηζξ ίδζεξ ζοκεήηεξ ακάθοζδξ (πνυβναιια έηθμοζδξ). Σα πνςιαημβναθήιαηα ηςκ εηποθζζιάηςκ ζοβηνίεδηακ ιε εηείκα ηςκ πνμηφπςκ, ιε ζημπυ ημκ εκημπζζιυ ηαζ ηδκ ηαοημπμίδζδ ζοζηαηζηχκ ημοξ ιε ηζξ πνυηοπεξ, αάζεζ ημο πνυκμο ζοβηνάηδζδξ, ημο θάζιαημξ οπενζχδμοξ- μναημφ ηαζ ημο θάζιαημξ ιάγαξ ημο ηάεε ζοζηαηζημφ. Τα αποτελέσματα της ανάλσσης παρατίθενται στο κευάλαιο

56 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 3: ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΑ ΚΑΗ ΤΕΖΣΖΖ 3.1) Παξαιαβή ηωλ εθρπιηζκάηωλ θαη απνδόζεηο Όθδ δ δζαδζηαζία ηςκ εηποθίζεςκ ηάεε θοημφ βζα ηδκ παναθααή ηάεε μνβακζημφ εηποθίζιαημξ έβζκε εζξ δζπθμφκ ηαζ ζημκ παναηάης πίκαηα ζοβηεκηνχκμκηαζ ηα ηαεανά αάνδ ηςκ εηποθζζιάηςκ βζα ηάεε δζαθφηδ, πμο πνμέηορακ απυ ανπζηυ δείβια ηςκ 5 g. Πίλαθαο 3.1 : Βάνμξ (mg) ηςκ θοηζηχκ δεζβιάηςκ πμο εηποθίζηδηακ ιε δζάθμνμοξ δζαθφηεξ δείγκα/δηαιύηεο πεηξειαϊθόο αηζέξαο εμάλην δηαηζπιαηζέξαο κεζαλόιε δίθηακν 170±60 23±1 110± ±110 δεληξνιίβαλν 140±40 35±1 330±30 480±220 ζξνύκπη 170±70 54±2 190± ±130 φιθςκα ιε ημκ παναπάκς πίκαηα ηδκ ορδθυηενδ απυδμζδ ιε ημ ιεβαθφηενμ ηαεανυ αάνμξ ακά 5 g δείβιαημξ είπακ ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα ιε ζεζνά ενμφιπζ > δίηηαιμ > δεκηνμθίαακμ, εκχ ηδκ ιζηνυηενδ απυδμζδ ιε ημ παιδθυηενμ ηαεανυ αάνμξ είπακ ηα εηποθίζιαηα ελακίμο ιε ζεζνά δίηηαιμ < δεκηνμθίαακμ < ενμφιπζ. 3.2) Σαπηνπνίεζε ηωλ πηεηηθώλ ζπζηαηηθώλ ηωλ εθρπιηζκάηωλ Ζ ηαοημπμίδζδ ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ πμο πενζέπμκηαζ ςξ άνςια ζηα δζάθμνα δείβιαηα πμο ελεηάζηδηακ έβζκε ιε αένζα πνςιαημβναθία θαζιαημιεηνία ιαγχκ. Σα δείβιαηα πμο πνδζζιμπμζήεδηακ πνμήθεακ απυ ηδκ θάζδ ημο πεηνεθασημφ αζεένα ηαζ ημο ελακίμο. Με ηδκ ηεπκζηή αοηή πζζημπμζήεδηακ δζάθμνεξ εκχζεζξ παναηηδνζζηζηέξ βζα ηάεε θοηυ, ηαζ πναβιαημπμζήεδηε μ πμζμζηζαίμξ πνμζδνζμνζζιυξ. 56

57 ημοξ παναηάης Πίκαηεξ (3.2.α i έςξ 3.2.β ii) πανμοζζάγμκηαζ μζ εκχζεζξ πμο ηαοημπμζήεδηακ απυ ηα ανςιαηζηά θοηά ιε ζφβηνζζδ ηςκ πνυκςκ ζοβηνάηζζδξ, ηςκ θαζιάηςκ ιάγςκ ιε ηα δεδμιέκα ηςκ αζαθζμεδηχκ ADAMS 07, WILEY 275 ηαζ NIST 98 πμο δζαεέηεζ ημ θμβζζιζηυ ημο μνβάκμο. Απυ ηα απμηεθέζιαηα ηςκ πνςιαημβναθδιάηςκ ζοιπεναίκεηαζ υηζ υθα ηα πηδηζηά ζοζηαηζηά ηςκ θοηχκ ειθακίγμκηαζ ζηδκ πενζμπή ημο πνυκμο ζοβηνάηδζδξ 14,21 42,69 min. Σα πενζζζυηενα πηδηζηά ζοζηαηζηά ειθακίγμκηαζ ζημ εηπφθζζια πεηνεθαζημφ αζεένα ημο δίηηαιμο ηαζ είκαζ 14, εκχ ηα θζβυηενα ειθακίγμκηαζ ζημ ακηίζημζπμ ημο ελακίμο ηαζ είκαζ 4. Σμ ελάκζμ παναθαιαάκεζ ιυκμ ηα οπμθείιιαηα ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ θυβς υηζ ημ ιεβαθφηενμ ιένμξ ηςκ ζοζηαηζηχκ έπεζ ήδδ πενάζεζ ζημκ πεηνεθασηυ αζεένα. Πίλαθαο 3.2.α i: Πμζμηζηά απμηεθέζιαηα ηαζ εηαημζηζαία ζφζηαζδ ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ ημο ενμοιπζμφ ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα πζηαηηθά πνζνζηό ρξόλνο ζπγθξάηεζεο (min) α-ιονηέκζμ 0,56% 14,23 α- ηενπζκέκζμ 0,68% 15,53 π- ηοιέκζμ 5,01% 16,06 β- ηενπζκέκζμ 21,64% 18,06 εοιμηζκυκδ 0,51% 28,24 ηανααηνυθδ 69,70% 30,93 αζεοθεζηέναξ ηδξ ηανααηνυθδξ 0,45% 33,32 trans- ηανομθοθθέκζμ 0,52% 35,50 α- ιπζζαιπμθέκζμ 0,52% 39,17 57

58 A b u n d a n c e β-ηενπζκέκζμ T I C : H R A 0 3. D ηανααηνυθδ T i m e - - > ρήκα 3.2.α i : Αένζμ πνςιαημβνάθδια ημο ενμοιπζμφ ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα Πίλαθαο 3.2.α ii : Πμζμηζηά απμηεθέζιαηα ηαζ εηαημζηζαία ζφζηαζδ ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ ημο ενμοιπζμφ ζημ εηπφθζζια ελακίμο πζηαηηθά πνζνζηό ρξόλνο ζπγθξάηεζεο (min) α-ιονηέκζμ 0,59% 14,21 α- ηενπζκέκζμ 0,80% 15,52 π- ηοιέκζμ 6,24% 16,11 β- ηενπζκέκζμ 28,11% 18,08 εοιμηζκυκδ 0,35% 28,44 ηανααηνυθδ 60,61% 31,02 αζεοθεζηέναξ ηδξ ηανααηνυθδξ 0,77% 33,41 trans- ηανομθοθθέκζμ 0,81% 35,55 α- ιπζζαιπμθέκζμ 0,50% 39,20 58

59 A b u n d a n c e β-ηενπζκέκζμ T I C : H R A 0 2. D ηανααηνυθδ T i m e - - > ρήκα 3.2.α ii : Αένζμ πνςιαημβνάθδια ημο ενμοιπζμφ εηποθίζιαημξ ελακίμο ημ ενμφιπζ ηα ζοζηαηζηά πμο ειθακίγμκηαζ ηαζ ζηα 2 εηποθίζιαηα είκαζ ημζκά ηαζ απμηεθμφκηαζ: α-ιονηέκζμ, α- ηενπζκέκζμ, π-ηοιέκζμ, β-ηενπζκέκζμ, εοιμηζκυκδ, ηανααηνυθδ, αζεοθεζηέναξ ηδξ ηανααηνυθδξ, trans-ηανομθοθθέκζμ ηαζ α- ιπζζαιπμθέκζμ. Σα ζοζηαηζηά ηα μπμία ηαηαθαιαάκμοκ ηα ορδθυηενα πμζμζηά ηςκ ημνοθχκ ζημ πνςιαημβνάθδια ηαζ ειθακίγμκηαζ ιε πενζζζυηενδ αθεμκία ζηα εηποθίζιαηα είκαζ δ ηανααηνυθδ (69,7% ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα ηαζ 60,6% ζημο ελακίμο), ημ β-ηενπζκέκζμ (21,6% ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα ηαζ 28,1% ζημο ελακίμο) ηαζ ημ π-ηοιέκζμ (5,1% ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα ηαζ 6,2% ζημο ελακίμο). ε ζφβηνζζδ ιε άθθεξ ιεθέηεξ μζ Alizadeh et al., 2010 ανήηακ ζημ αζεένζμ έθαζμ επζπθέμκ ζοζηαηζηά (ηαιθέκζμ, α-εμοβέκζμ, α-θαζθακδνέκζμ, δ- ηενπζκέκζμ, έκοδνμ Δ-ζαιπζκέκζμ, ηενπζκμθέκζμ, ηενπζκεκ-4-υθδ, ιεεοθαζεένα ηδξ εοιυθδξ, Δ-α-ιπζζαιπμθέκζμ ηαζ αζηοηθμβενιαηνέκζμ) εη ηςκ μπμίςκ ημ δ- ηενπζκέκζμ ήηακ ημ δεφηενμ ηονζυηενμ ζοζηαηζηυ ζημ έθαζμ ιεηά ηδκ ηανααηνυθδ. Οζ Gulluce et al., 2003 ανήηακ επίζδξ ζημ έθαζμ ημ α-μηζιέκζμ, ηδκ αμνκευθδ, ηδκ πμοθεβυκδ, ηδκ ακδευθδ, ημ ανςιαδεκδνέκζμ ηαζ ςξ ηονζυηενμ ζοζηαηζηυ ηδκ εοιυθδ δ μπμία είπε δζαπςνζζηεί απυ ημ ζζμιενέξ ηδξ, ηδκ ηανααηνυθδ. Γεκζηά ζηζξ πενζζζυηενεξ ιεθέηεξ ηα ηονζυηενα ζοζηαηζηά ζημ έθαζμ ημο ενμοπζμφ είκαζ είηε δ ηανααηνυθδ (Gursoy et al., 2009) είηε δ εοιυθδ (Azaz et al., 2005) ακάθμβα ιε ημ πδιεζυηοπμ ημοξ. 59

60 Πίλαθαο 3.2.β i: Πμζμηζηά απμηεθέζιαηα ηαζ εηαημζηζαία ζφζηαζδ ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ ημο δίηηαιμο ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα πζηαηηθά πνζνζηό ρξόλνο ζπγθξάηεζεο (min) π- ηοιέκζμ 5,82% 16,19 μ- ηοιέκζμ 0,12% 16,33 β- ηενπζκέκζμ 2,17% 17,87 θζκαθμυθδ 0,44% 19,91 ιεεοθεζηέναξ ηδξ ηανααηνυθδξ 0,14% 27,13 εοιμηζκυκδ 4,44% 27,60 ηανααηνυθδ 82,40% 30,88 α-ημοιπεκέκζμ 0,40% 32,38 α-ημπαέκζμ 1,09% 33,65 α-ηανομθοθθέκζμ 0,51% 35,63 α-ιπζζαιπμθέκζμ 0,18% 39,24 δ- ηαδζκέκζμ 0,22% 39,99 μλείδζμ ημο ηανομθοθθεκίμο 0,70% 42,69 A b u n d a n c e T I C : H R A 1 3. D ηανααηνυθδ T i m e - - > ρήκα 3.2.β i : Αένζμ πνςιαημβνάθδια εηποθίζιαημξ πεηνεθασημφ αζεένα δίηηαιμο 60

61 Πίλαθαο 3.2.β ii : Πμζμηζηά απμηεθέζιαηα ηαζ εηαημζηζαία ζφζηαζδ ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ ημο δίηηαιμο ζημ εηπφθζζια ελακίμο πζηαηηθά πνζνζηό ρξόλνο θαηαθξάηεζεο (min) π- ηοιέκζμ 8,80% 15,997 β- ηενπζκέκζμ 3,09% 17,729 εοιμηζκυκδ 11,54% 27,613 ηανααηνυθδ 76,56% 30,523 A b u n d a n c e T I C : H R A 1 4. D καρβακρόλη T i m e - - > ρήκα 3.2.β ii : Αένζμ πνςιαημβνάθδια εηποθίζιαημξ ελακίμο δίηηαιμο ημ δίηηαιμ ηα ζοζηαηζηά πμο ειθακίγμκηαζ ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα είκαζ π-ηοιέκζμ, μ-ηοιέκζμ, β-ηενπζκέκζμ, θζκαθμυθδ, ιεεοθεζηέναξ ηδξ ηανααηνυθδξ, εοιμηζκυκδ, ηανααηνυθδ, α-ημοιπεκέκζμ, α-ημπαέκζμ, α-ηανομθοθθέκζμ, α- ιπζζαιπμθέκζμ, δ-ηαδζκέκζμ ηαζ μλείδζμ ημο ηανομθοθθεκίμο, εκχ ζημ εηπφθζζια ημο ελακίμο ακζπκεφηδηακ ιυκμ ημ π-ηοιέκζμ, β-ηενπζκέκζμ, εοιμηζκυκδ ηαζ ηανααηνυθδ. Μζα αλζμζδιείςηδ παναηήνδζδ είκαζ υηζ ηα ζοζηαηζηά πμο ανέεδηακ ζημ εηπφθζζια ελακίμο είκαζ ηαοηυπνμκα ηαζ ηα ηονίανπα ζοζηαηζηά ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα ιε πμζμζηά π-ηοιεκίμο 8,8% ηαζ 5,82% ακηίζημζπα, β-ηενπζκεκίμο 3,09% ηαζ 2,17% ακηίζημζπα, ηανααηνυθδξ 76,56% ηαζ 82,4% ακηίζημζπα ηαζ εοιμηζκυκδξ 11,54% ηαζ 4,44% ακηίζημζπα. ε ζφβηνζζδ ιε άθθεξ ιεθέηεξ μζ Kouri et al., 2007 ανήηακ ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα ηα επζπθέμκ ζοζηαηζηά εοιυθδ, 61

62 αμνκευθδ, ηαθαιεκέκζμ, ηαζ ιεεοθ-1,4-αεκγμηζκυκδ (ζζμιενέξ ηδξ εοιμηζκυκδξ) ιε ημ ηεθεοηαίμ κα είκαζ ημ δεφηενμ ηονζυηενμ ζοζηαηζηυ ιεηά ηδκ ηανααηνυθδ. Οζ Alexopoulos et al., 2011 ανήηακ ζημ αζεένζμ έθαζμ ημο δίηαηαιμο ηδκ εοηαθοπηυθδ, ηδκ ιεκευκδ, ηδκ ζζμιεκευκδ ηαζ ιεκευθδ (ηονζυηενδ μοζία) ιέζς ζφβηνζζδξ ιε ηζξ ηαεανέξ πνυηοπεξ μοζίεξ. Δπίζδξ μζ Ntalli et al., 2010 ανήηακ επζπθέμκ ζημ έθαζμ ημο δίηηαιμο ηαηά ζεζνά εηθμοζδξ ηα α-εμοβέκζμ, α-πζκέκζμ, ζαιπζκέκζμ, ιονηέκζμ, α-θεθθακδνέκζμ, α-ηενπζκέκζμ, α-θεθθακδνέκζμ, έκοδνμ cis-ζαιπζκέκζμ, ηενπζκμθέκζμ, ηενπζκεκ-4-υθδ ηαζ ιεεοθαζεένα ηδξ ηανααηνυθδξ. Πίλαθαο 3.2.γi : Πμζμηζηά απμηεθέζιαηα ηαζ εηαημζηζαία ζφζηαζδ ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ ημο δεκηνμθίαακμο ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα πζηαηηθά πνζνζηό ρξόλνο θαηαθξάηεζεο (min) εοηαθοπηυθδ 21,20% 16,44 θζκαθμυθδ 3,48% 19,83 ηαιθμνά 15,60% 22,23 αμνκευθδ 12,31% 23,35 ηενπεκ-4-υθδ 3,39% 24,77 αενιπεκυκδ 19,66% 25,62 εοιυθδ 5,81% 29,52 ηανααηνυθδ 12,67% 30,02 62

63 Abundance εοηαθοπηυθδ T ime--> ηαιθμνά αμνκευθδ T IC : H R A18.D αενιπεκυκδ ηανααηνυθδ ρήκα 3.2.γ i : αένζμ πνςιαημβνάθδια εηποθίζιαημξ πεηνεθασημφ αζεένα δεκηνμθίαακμο Πίλαθαο 3.2.γ ii : πμζμηζηά απμηεθέζιαηα ηαζ εηαημζηζαία ζφζηαζδ ηςκ πηδηζηχκ ζοζηαηζηχκ ημο δεκηνμθίαακμο ζημ εηπφθζζια ελακίμο πζηαηηθά πνζνζηό ρξόλνο θαηαθξάηεζεο (min) ηαιθμνά 19,23% 22,23 αμνκευθδ 21,01% 23,36 αενιπεκυκδ 33,76% 25,59 εοιυθδ 7,54% 29,57 ηανααηνυθδ 16,45% 30,07 63

64 A b u n d a n c e T IC : H R A 1 0.D ηαιθμνά αμνκευθδ αενιπεκυκδ ηανααηνυθδ T i m e - - > πήια 3.2.β ii : αένζμ πνςιαημβνάθδια εηποθίζιαημξ ελακίμο δεκηνμθίαακμο ημ δεκηνμθίαακμ ηα ζοζηαηζηά πμο ειθακίγμκηαζ ζηα εηποθίζιαηα είκαζ ηαιθμνά, αμνκευθδ, αενιπεκυκδ, εοιυθδ, ηανααηνυθδ εκχ μζ εκχζεζξ εοηαθοπηυθδ, θζκαθμυθδ ηαζ ηενπεκ-4-υθδ ακζπκεφηδηακ ιυκμ ζημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα. Οζ ηονζυηενεξ εκχζεζξ ζημκ πεηνεθασηυ αζεένα είκαζ εοηαθοπηυθδ (21,2%), αενιπεκυκδ (19,66%), ηαιθμνά (15,6%), ηανααηνυθδ (12,67%) ηαζ αμνκευθδ (12,31%), εκχ ζημ ελάκζμ ήηακ αενιπεκυκδ (33,8%), αμνκευθδ (21%), ηαιθμνά (19,23%), ηανααηνυθδ (16,45%), ηαζ εοιυθδ (7,5%). ε ζφβηνζζδ ιε άθθεξ ιεθέηεξ ηςκ (Zaouali et al., 2010) δ εοηαθοπηυθδ ηαζ δ αμνκευθδ ήηακ ηα ηονζυηενα ζοζηαηζηά ζημ αζεένζμ έθαζμ, εκχ ηαοημπμζήεδηακ επζπθέμκ ζε ιζηνέξ πμζυηδηεξ ηα α-εμοβέκζμ, α-πζκέκζμ, ηαιθέκζμ, α-πζκέκζμ, ιονηέκζμ, α-ηενπζκέκζμ, θζιμκέκζμ, μηζιέκζμ, β-ηενπζκέκζμ, π-ηοιέκζμ, α-ηενπεκευθδ, βενακζυθδ, ιεεοθμ εοβεκυθδ, α- ηανομθοθθέκζμ ηαζ α-μιμοθέκζμ. Οζ (Zaouali et al., 2013) ανήηακ επζπθέμκ ζημ έθαζμ ζε ιζηνά πμζμζηά ηα α-θεθθακδνέκζμ, ηενπζκμθέκζμ, β-ιμμονμθέκζμ, δ-ηαδζκέκζμ, α- αιμνθέκζμ, μλείδζμ ημο ηανομθοθθεκίμο ηαζ ηδκ trans-ηαδζκυθδ ηαζ απυ υθεξ ηζξ μοζίεξ πάθζ δ εοηαθοπηυθδ ήηακ δ ηονίανπδ. 64

65 ηανααηνυθδ β-ηενπζκέκζμ π-ηοιέκζμ εοηαθοπηυθδ ηαιθμνά αμνκευθδ αενιπεκυκδ εοιυθδ ρήκα 3.2 : διακηζηυηενα πηδηζηά ζοζηαηζηά ηςκ εηποθζζιάηςκ 65

66 3.3) Αλάιπζε ηωλ θπηηθώλ εθρπιηζκάηωλ κε LC-MS Σα δείβιαηα ηςκ εηποθζζιάηςκ πμο ακαθφεδηακ ήηακ ημο δζαζεοθαζεένα ηαζ ηδξ ιεεακυθδξ ηαεχξ αοημί μζ δφμ μνβακζημί δζαθφηεξ απμιμκχκμοκ ηζξ πενζζζυηενεξ θαζκμθζηέξ εκχζεζξ. Οζ δφμ ηφνζεξ ηαηδβμνίεξ πμο πνμζδζμνίζηδηακ είκαζ ηα θαζκμθζηά μλέα ηαζ ηα θθααμκμεζδή. Σα θαζκμθζηά μλέα ακαθένμκηαζ ζοκήεςξ ιε ημκ υνμ «θαζκμθζηά» ηαζ έπμοκ ςξ ααζζηή δμιή ηδκ θαζκυθδ. Σα θθααμκμεζδή ακαθένμκηαζ ζοκήεςξ ςξ «πμθοθαζκυθεξ» ηαζ πενζέπμοκ ημοθάπζζημκ δφμ οπμιμκάδεξ θαζκυθεξ. Ζ ακάθοζδ πναβιαημπμζήεδηε ιε οβνή πνςιαημβναθία-θαζιαημιεηνία ιαγχκ (LC- MS). Ζ ηαοημπμίδζδ LC-MS ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ααζίζηδηε ζημκ ζοκδοαζιυ ημο ιμνζαημφ ημοξ αάνμοξ, ημο θάζιαημξ ιάγαξ, ημο πνυκμο έηθμοζδξ ηαζ ημο θάζιαημξ οπενζχδμοξ- μναημφ ηαζ ζοβηνίεδηακ ιε ηα ακηίζημζπα ηςκ πνυηοπςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ πμο επζθέπεδηακ. Οζ ηαζκίεξ απμννυθδζδξ βζα ηα θθααμκμεζδή είκαζ δ ηαζκία I ιε ιέβζζηδ απμννυθδζδ απυ nm πνμενπυιεκδ απυ ημκ Β δαηηφθζμ, εκχ δ ηαζκία II ιε ιέβζζηδ απμννυθδζδ απυ nm πνμηφπηεζ απυ ημκ Α δαηηφθζμ (Merken and Beecher, 2000, Santos-Buelga et al., 2003). ημοξ παναηάης πίκαηεξ ηαηαβνάθμκηαζ μζ ημνοθέξ ημο πνςιαημβναθήιαημξ πμο δζαπςνίζηδηακ, υπμο δίκμκηαζ μζ ακηίζημζπεξ πνμηεζκυιεκεξ δμιέξ ηςκ ζοζηαηζηχκ ιε αάζδ ηα θαζιαηζηά παναηηδνζζηζηά, m/z ηςκ ηφνζςκ εναοζιάηςκ ηςκ ζυκηςκ ηαζ ηςκ πνυκςκ έηθμοζδξ ηαζ ηα πζμ πνυζθαηα αζαθζμβναθζηά δεδμιέκα. 66

67 Πίλαθαο 3.3α : Υαναηηδνζζηζηά ηδξ ακάθοζδξ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο ιε ηδκ ιέεμδμ LC-MS Κνξπθή Υξόλνο έθινπζεο Όλνκα νπζίαο m/z % θύξηα ζξαύζκαηα ι max Αλαθνξά βθοημονμκίδζμ ηδξ ενζμδζηηουθδξ 463 1,53-343,289 Miron et al., 2011, Justesen et al., βθοημγίηδξ ηδξ απζβεκίκδξ 431 0,46-333, 367 Gouveia and Castilho, Ο-βθοημγίηδξ ηδξ θμοηεμθίκδξ 447 2,66 447, ,254 πνυηοπδ έκςζδ βθοημονμκίδζμ ηδξ ηενηεηίκδξ 477 5,81 477, ,275 Guimarães et al ζζμιενέξ ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ , ,286, νμζιανζκζηυ μλφ , ,286,233 πνυηοπδ έκςζδ Almela et al., 2006, Kontogianni et al., βθοημγίηδξ ηδξ ιεεοθ απζβεκίκδξ 461 2,42 461, , πανάβςβμ θαζκμθζημφ μλέμξ 639 1,38 δεκ ακζπκεφηδηε 324, 285, βθοημγίηδξ ηδξ ιεεοθ απζβεκίκδξ 461 5,42 461, ,268 Almela et al., 2006, Kontogianni et al., αηεηοθμ βθοημονζκίδζμ ηδξ θμοηεμθίκδξ 503 3,48 503, ,268,246 Justesen et al., 2000, Ferreira et al., αηεηοθμ βθοημονζκίδζμ ηδξ θμοηεμθίκδξ 503 1,85 503,399, ,268,246 Justesen et al., 2000, Ferreira et al., αηεηοθμ βθοημονζκίδζμ ηδξ θμοηεμθίκδξ 503 1, ,268,246 Justesen et al., 2000, Ferreira et al., δεκ ηαοημπμζήεδηε 345 0,26 345, 301, δεκ ηαοημπμζήεδηε 363 0,49 δεκ ακζπκεφηδηε 335, ιεεοθ θθααυκδ 283 1,06 δεκ ακζπκεφηδηε 332, ιεεμλο ηανκμζυθδ 359 ίπκδ δεκ ακζπκεφηδηε 282 Hossain et al., ηανκμζυθδ 329 ίπκδ 329, πνυηοπδ έκςζδ 67

68 ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ημο δεκηνμθίαακμο ηαοημπμζήεδηακ επζηοπχξ 15 ζοζηαηζηά. Σα ηονζυηενα ζοζηαηζηά ιε αάζδ ημ εηαημζηζαίμ πμζμζηυ ημοξ ήηακ ημ νμζιανζκζηυ μλφ (49,19%) ηαζ έκα ζζμιενέξ ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ (13,22%). Άθθα ζοζηαηζηά ιε ιζηνυηενμ αθθά αλζμζδιείςημ βζα ακαθμνά πμζμζηυ ήηακ ημ βθοημονμκίδζμ ηδξ ηενηεηίκδξ (5,81%), δφμ βθοημγίηεξ ηδξ ιεεοθ απζβεκίκδξ (5,42% ηαζ 2,42% ακηίζημζπα), μ 7-Ο-βθοημγίηδξ ηδξ θμοηεμθίκδξ (2,66%) ηαζ ηνία αηέηοθμ βθοημονμκίδζα ηδξ θμοηεμθίκδξ ιε ακηίζημζπα πμζμζηά 3,48%, 1,85% ηαζ 1,89%. Δπίζδξ άθθεξ εκχζεζξ πμο ακζπκεφηδηακ ζε ιζηνυηενα πμζμζηά ήηακ ημ βθοημονμκίδζμ ηδξ ενζμδζηηουθδξ, έκα πανάβςβμ θαζκμθζημφ μλέμξ, ιζα ιεεοθ θθααυκδ, ηαζ έκαξ βθοημγίηδξ ηδξ απζβεκίκδξ, εκχ ανέεδηακ ζε ίπκδ δ ιεεμλο ηανκμζυθδ ηαζ δ ηανκμζυθδ. Ζ ημνοθή 15 ζημ δεκηνμθίαακμ ιπμνεί κα είκαζ ιζα ιεεοθ θθααυκδ ιε εκδεπυιεκμ κα είκαζ δ βηεκηβμοακίκδ δζυηζ είκαζ ιζα ιεεοθζςιέκδ απζβεκίκδ δ μπμία απμιμκχεδηε ζηα θοηά ηδξ μζημβέκεζαξ Lamiaceae (Kontogianni et al., 2013, Almela et al., 2006) ηαζ αθμο είκαζ θζβυηενμ πμθζηή, εηθμφεηαζ ανβυηενα απυ ηδκ απζβεκίκδ mau(x1,000) AD1:330nm Ρμζιανζκζηυ μλφ min ρήκα 3.3α : Τβνυ πνςιαημβνάθδια ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ δεκηνμθίαακμο 68

69 Πίλαθαο 3.3β : Υαναηηδνζζηζηά ηδξ ακάθοζδξ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια δίηηαιμο ιε ηδκ ιέεμδμ LC-MS. Κνξπθή Υξόλνο έθινπζεο Όλνκα νπζίαο % m/z θύξηα ζξαύζκαηα ι max Αλαθνξά δεκ ηαοημπμζήεδηε 1, δεκ ακζπκεφηδηε 357, 248 δζ βθοημγίηδξ ηδξ απζβεκίκδξ 1, , , δεκ ηαοημπμζήεδηε 1,79 δεκ ακζπκεφηδηε 342, 253 δζ βθοημονμκζδζμ ηδξ θμοηεμθίκδξ 0, , , 266 Zimmermann et al., 2011 B.F. Zimmermann et al βθοημγίηδξ ηδξ απζβεκίκδξ 1, δεκ ακζπκεφηδηε 333, 267 Guo et al., βθοημγίηδξ ηδξ απζβεκίκδξ 0, δεκ ακζπκεφηδηε 333, 268 Guo et al., 2013 ζζμιενέξ ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ 8, ,286, νμζιανζκζηυ μλφ 58, ,286,234 πνυηοπδ έκςζδ δεκ ηαοημπμζήεδηε 1,81 δεκ ακζπκεφηδηε 331, δεκ ηαοημπμζήεδηε 0, δεκ ακζπκεφηδηε δεκ απμννυθδζε πανάβςβμ θαζκμθζημφ μλέμξ 6, δεκ ακζπκεφηδηε 322,288, δεκ ηαοημπμζήεδηε 0, , , 255 πανάβςβμ θαζκμθζημφ μλέμξ 4, , 359, , 287, θμοηεμθίκδ 0, δεκ ακζπκεφηδηε 350, 254 πνυηοπδ έκςζδ 69

70 ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ημο δίηηαιμο ηαοημπμζήεδηακ επζηοπχξ 9 ζοζηαηζηά. Σα ηονζυηενα ζοζηαηζηά ιε αάζδ ημ εηαημζηζαίμ πμζμζηυ ημοξ ήηακ ημ νμζιανζκζηυ μλφ (58,40%) ηαζ έκα ζζμιενέξ ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ (8,18%). Άθθα ζοζηαηζηά ιε ιζηνυηενμ αθθά αλζμζδιείςημ βζα ακαθμνά πμζμζηυ ήηακ δφμ πανάβςβα θαζκμθζημφ μλέμξ (6,55% ηαζ 4,54% ακηίζημζπα), εκχ άθθα ζοζηαηζηά ιε ιζηνυηενα πμζμζηά ήηακ μ δζ βθοημγίηδξ ηδξ απζβεκίκδξ, δφμ δζ βθοημγίηεξ ηδξ απζβεκίκδξ, ημ δζ βθοημονμκίδζμ ηδξ θμοηεμθίκδξ ηαζ δ θμοηεμθίκδ. mau(x1,000) AD1:330nm νμζιανζκζηυ μλφ min ρήκα 3.3β : Τβνυ πνςιαημβνάθδια ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ δίηηαιμο 70

71 Πίλαθαο 3.3γ : Υαναηηδνζζηζηά ηδξ ακάθοζδξ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ενμοιπζμφ ιε ηδκ ιέεμδμ LC-MS. Κνξπθή Υξόλνο έθινπζεο Όλνκα νπζίαο % m/z θύξηα ζξαύζκαηα ι max Αλαθνξά δεκ ηαοημπμζήεδηε 0, δεκ ακζπκεφηδηε 357, δζ βθοημγίηδξ ηδξ απζβεκίκδξ 1, δεκ ακζπκεφηδηε 333, 272 Zimmermann et al δεκ ηαοημπμζήεδηε 0,70 δεκ ακζπκεφηδηε 340, βθοημονμκίδζμ ηδξ θμοηεμθίκδξ 5, , ,267,255 Zimmermann et al ζζμιενέξ ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ 12, ,288, νμζιανζκζηυ μλφ 66, ,234 πνυηοπδ έκςζδ δεκ ηαοημπμζήεδηε 1, δεκ ακζπκεφηδηε 329, δεκ ηαοημπμζήεδηε 0, δεκ ακζπκεφηδηε δεκ ηαοημπμζήεδηε 1, δεκ ακζπκεφηδηε 322, δεκ ηαοημπμζήεδηε 3, δεκ ακζπκεφηδηε 330,267 71

72 ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ημο ενμοιπζμφ ηαοημπμζήεδηακ επζηοπχξ 4 ζοζηαηζηά. Σα ηονζυηενα ζοζηαηζηά ιε αάζδ ημ εηαημζηζαίμ πμζμζηυ ημοξ ήηακ ημ νμζιανζκζηυ μλφ (66,84%) ηαζ έκα ζζμιενέξ ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ (12,99%). Σα άθθα δφμ ζοζηαηζηά πμο ηαοημπμπμζήεδηακ ήηακ ημ βθοημονμκίδζμ ηδξ θμοηεμθίκδξ (5,20%) ηαζ μ δζ-βθοημγίηδξ ηδξ απζβεκίκδξ (1,37%). mau(x1,000) AD1:330nm Ρμζιανζκζηυ μλφ min ρήκα 3.3γ : Τβνυ πνςιαημβνάθδια ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ ενμοιπζμφ 72

73 Πίλαθαο 3.3δ : Υαναηηδνζζηζηά ηδξ ακάθοζδξ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα ενμοιπζμφ ιε ηδκ ιέεμδμ LC-MS Κνξπθή Υξόλνο έθινπζεο Όλνκα νπζίαο % m/z θύξηα ζξαύζκαηα ι max Αλαθνξά ηαλζθμθίκδ 0, , Tsimogiannis et al., δζ οδνμλο θθααμκυθδ 0, δεκ ακζπκεφηδηε 290 Tsimogiannis et al., νμζιανζκζηυ μλφ 0, , , 289 πνυηοπδ έκςζδ ενζμδζηηουθδ 3, δεκ ακζπκεφηδηε 289 Tsimogiannis et al., 2006, Miron et al., , , 299, , 284, κανζβεκίκδ 271 δεκ ακζπκεφηδηε 289 Miron et al., θμοηεμθίκδ 2, δεκ ακζπκεφηδηε 350, 255 πνυηοπδ έκςζδ δεκ ηαοημπμζήεδηε 9, , , 289, δεκ ηαοημπμζήεδηε 31, , , 283, απζβεκίκδ 6, δεκ ακζπκεφηδηε 339, 267 πνυηοπδ έκςζδ δεκ ηαοημπμζήεδηε , δεκ ηαοημπμζήεδηε 0,89 - δεκ ακζπκεφηδηε 334, δεκ ηαοημπμζήεδηε 8,45 - δεκ ακζπκεφηδηε δεκ ηαοημπμζήεδηε 0,84 - δεκ ακζπκεφηδηε ιεεοθ θθααυκδ 0,7 283 δεκ ακζπκεφηδηε 335, ηανκμζζηυ μλφ ίπκδ 331 δεκ ακζπκεφηδηε

74 ηα εηποθίζιαηα δζαζεοθαζεένα ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά πμο ηαοημπμζήεδηακ ζημ ενμφιπζ ήηακ 9. Ζ ηονίανπδ έκςζδ είκαζ δ κανζβεκίκδ δ μπμία ζοκεηθμφεηαζ ιε ηδκ έκςζδ ηδξ ημνοθήξ 5 (πνυκμζ έηθμοζδξ 37,80 ηαζ 37,67 min ακηίζημζπα) ιε πμζμζηυ 25,48%, εκχ δοζηοπχξ βζα ηδκ ημνοθή 9 ιε ημ ηονίανπμ πμζμζηυ δεκ ανέεδηακ ακαθμνέξ πνμξ ηαοημπμίδζδ. Άθθεξ μοζίεξ πμο ανέεδηακ ήηακ δ απζβεκίκδ (6,24%), δ ενζμδζηηουθδ (3,61%) ηαζ δ θμοηεμθίκδ (2,17%), εκχ ζε αηυια ιζηνυηενα πμζμζηά ακζπκεφηδηακ ιζα δζ οδνμλο θθααμκυθδ, ημ νμζιανζκζηυ μλφ, δ ηαλζθμθίκδ, ιζα ιεεοθ θθααυκδ ηαζ ζε ίπκδ ημ ηανκμζζηυ μλφ. mau(x100) 7.5 AD1:330nm 5.0 κανζβεκίκδ min ρήκα 3.3ζη : Τβνυ πνςιαημβνάθδια ημο εηποθίζιαημξ δζαζεοθαζεένα ενμοιπζμφ 74

75 Πίλαθαο 3.3ε : Υαναηηδνζζηζηά ηδξ ακάθοζδξ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα δίηηαιμο ιε ηδκ ιέεμδμ LC-MS Κνξπθή Υξόλνο έθινπζεο Όλνκα νπζίαο % m/z θύξηα ζξαύζκαηα ι max Αλαθνξά ηαλζθμθίκδ 1, , Tsimogiannis et al., νμζιανζκζηυ μλφ 0, , , 289 πνυηοπδ έκςζδ ενζδζηηουθδ 1, δεκ ακζπκεφηδηε 289 Tsimogiannis et al. 2006, Miron et al , , 299, , 284, ,80 θμοηεμθίκδ 1,3 285 δεκ ακζπκεφηδηε 350, 255 πρότυπη ζνωςη δεκ ηαοημπμζήεδηε 7, , , 289, δεκ ηαοημπμζήεδηε 1, , απζβεκίκδ 9, δεκ ακζπκεφηδηε 339, 267 πνυηοπδ έκςζδ ηζνζζιανζηίκδ 33, , 283, , 274 Culevier et al., 1996, Almela et al δεκ ηαοημπμζήεδηε 1, , δεκ ηαοημπμζήεδηε 1, δεκ ακζπκεφηδηε 318, δεκ ηαοημπμζήεδηε 27, , , ιεεοθ θθααυκδ 0, δεκ ακζπκεφηδηε 334,

76 ηα εηποθίζιαηα δζαζεοθαζεένα ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά πμο ηαοημπμζήεδηακ ζημ δίηηαιμ ήηακ 7. Ζ ηονίανπδ έκςζδ ήηακ δ ηζνζζιανζηίκδ ιε πμζμζηυ 33,4%, εκχ αημθμφεδζε δ απζβεκίκδ ιε 9,93%. Δπίζδξ ηαοημπμζήεδηακ δ ηαλζθμθίκδ (1,21%), δ ενζμδζηηουθδ (1,01%), δ θμοηεμθίκδ (5,01%) πμο ζοκεηθμφεδ ιε ηδκ ημνοθή 4 ( πνυκμζ έηθμοζδξ 37,8 ηαζ 37,66 min) ηαζ ιζα ιεεοθ θθααυκδ (0,98%). 5.0 mau(x100) AD1:330nm ηζνζζιανζηίκδ min ρήκα 3.3ε : Τβνυ πνςιαημβνάθδια ημο εηποθίζιαημξ δζαζεοθαζεένα δίηηαιμο 76

77 Πίλαθαο 3.3ζη : Xαναηηδνζζηζηά ηδξ ακάθοζδξ ηςκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα δεκηνμθίαακμο ιε ηδκ ιέεμδμ LC-MS. Κνξπθή Υξόλνο έθινπζεο Όλνκα νπζίαο % m/z θύξηα ζξαύζκαηα ι max Αλαθνξά δεκ ηαοημπμζήεδηε 0, δεκ ακζπκεφηδηε νμζιανζκζηυ μλφ 0, , 197, , 289 πνυηοπδ έκςζδ θμοηεμθίκδ 2, δεκ ακζπκεφηδηε 350, 255 πνυηοπδ έκςζδ απζβεκίκδ 5, δεκ ακζπκεφηδηε 339, 267 πνυηοπδ έκςζδ ιεεοθ θθααυκδ 299 δεκ ακζπκεφηδηε 339, 272 Kontogianni et al., ηζνζζιανζηίκδ 11, , 283, , 274 Culevier et al., 1996, Almela et al δεκ ηαοημπμζήεδηε 11, , , δεκ ηαοημπμζήεδηε 1, δεκ ακζπκεφηδηε 350, αηαζεηίκδ 0, δεκ ακζπκεφηδηε 335, 270 πνυηοπδ έκςζδ ιεεοθ θθααυκδ 40, δεκ ακζπκεφηδηε 335, ηανκμζυθδ 0, , πνυηοπδ έκςζδ πανάβςβμ θθααυκδξ 12, , , δεκ ηαοημπμζήεδηε , ηανκμζζηυ μλφ 0, , πνυηοπδ έκςζδ 77

78 ηα εηποθίζιαηα δζαζεοθαζεένα ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά πμο ηαοημπμζήεδηακ ζημ δεκηνμθίαακμ ήηακ 7. Ζ ηονίανπδ θαζκμθζηή έκςζδ ήηακ ιζα ιεεοθ θθααυκδ ιε πμζμζηυ 40,77%, εκχ αημθμφεδζακ δ ηζνζζιανζηίκδ (11,98%), δ θμοηεμθίκδ (2,38%), εκχ μζ ημνοθέξ 4 ηαζ 5 ιε ηζξ απζβεκίκδ ηαζ ιεεοθ θθααυκδ ακηζζημζπμφκ ζε ημζκυ πμζμζηυ (5,91%) ηαεχξ ζοκεηθμφμκηαζ (πνυκμζ έηθμοζδξ 41,40 ηαζ 41,61 min ακηίζημζπα), εκχ επίζδξ ζε ιζηνά πμζμζηά ηαοημπμζήεδηακ δ αηαζεηίκδ, ημ νμζιανζκζηυ μλφ, δ ηανκμζυθδ ηαζ ημ ηανκμζζηυ μλφ. 5.0 mau(x100) AD1:330nm 4.0 ιεεοθ θθααυκδ ηζνζζιανζηίκδ απζβεκίκδ min ρήκα 3.3δ: Τβνυ πνςιαημβνάθδια ημο εηποθίζιαημξ δζαζεοθαζεένα δεκηνμθίαακμο 78

79 ε ζφβηνζζδ ιε άθθεξ ιεθέηεξ μζ Proestos et al., 2007 ανήηακ ζε οδνμ-ιεεακμθζηυ (40:60) εηπφθζζια δίηηαιμο ημ π-ημοιανζηυ μλφ, θενμοθζηυ μλφ ηαζ έκοδνδ ηαηεπίκδ, εκχ ημ 2006 ανήηακ επζπθέμκ ηα θαζκμθζηά μλέα βαθθζηυ μλφ, ηαθεσηυ μλφ ηαζ ημ θθααμκμεζδέξ ηενηεηίκδ. Οζ Kouri et al., 2007 ανήηακ επζπθέμκ ζε ιζηνέξ πμζυηδηεξ ζηα εηποθίζιαηα δζαζεοθαζεένα ημο δίηηαιμο ηδκ ηανκαζυθδ ηαζ νμζιαδζάθδ, ηδκ θμοηεμθίκδ, ιζα οδνμλο ιεεοθ θθααυκδ, ιζα ηνζ-οδνμλο ιεεοθ θθααυκδ εκχ μ αζεοθαζεέναξ ηδξ επζνμζιακυθδξ ήηακ δ ηονίανπδ έκςζδ. Οζ Kivilompolo et al., 2007 ανήηακ ζε εηπφθζζια δεκηνμθίαακμ ιείβιαημξ αζεακυθδξ/κενμφ (60:40 v/v) ηονίανπμ ζοζηαηζηυ ημ νμζιανζκζηυ μλφ εκχ ανήηακ επζπθέμκ ημ αακζθθζηυ μλφ, πθςνμβεκζηυ μλφ, εκχ μζ Kivilompolo and Hyotylainen, 2007 ζε αζεακμθζηά εηποθίζιαηα ημο ίδζμο θοημφ ανήηακ ημ ζονζκβζηυ μλφ. Σέθμξ μζ Zgorka and Glowniac, 2001 ηαοημπμίδζακ ζε ιεεακμθζηυ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο Πμθςκίαξ ημ π-οδνμλοαεκγμσηυ μλφ, βηεηζκζηζηυ μλφ ηαζ πνςημηαηεπμοσηυ μλφ, εκχ ζημ ενμφιπζ ανέεδηακ επζπθέμκ ζε ζπέζδ ιε ηδκ πανμφζα ιεθέηδ ημ θενμοθζηυ μλφ, ημ πνςημηαηεπμοσηυ μλφ, ημ π-οδνμλοαεκγμσηυ μλφ, βηεηζκζηζηυ μλφ, πθςνμβεκζηυ μλφ, ημ ζονζκβζηυ μλφ,ημ ηαθείηυ μλφ, ημ αακζθθζηυ μλφ ηαζ π-ημοιανζηυ μλφ. 79

80 ξνζκαξηληθό νμύ απηγελίλε ινπηενιίλε θεξθεηίλε λαξηλγελίλε θηξζηκαξηηίλε ρήκα 3.3δ : Κονζυηενα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά πμο εκημπίζηδηακ ζηα θοηζηά δείβιαηα 80

81 παξεκπόδηζε % 3.4) Μέηξεζε αληηνμεηδωηηθήο ηθαλόηεηαο κε DPPH Σα απμηεθέζιαηα ηδξ ιέηνδζδξ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ηςκ εηποθζζιάηςκ ιε ηδκ ιέεμδμ DPPH εηθνάγμκηαζ ζε ιμ Trolox ηαζ ιε αάζδ ημ IC 50 ηάεε εηποθίζιαημξ. Ζ ααειμκυιδζδ έβζκε ιε ηαιπφθδ πήια 3.4 : απμπνςιαηζζιυξ ημο DPPH ακαθμνάξ (πήια 3.4) ζε πενζμπέξ ζοβηεκηνχζεςκ 5-40 ιμ Trolox δ ελίζςζδ ηδξ μπμίαξ είκαζ δ αηυθμοεδ : y= 2,2215x -1, Κακπύιε αλαθνξάο ηνπ DPPH y = 2,2215x - 1,7811 R² = 0, ζπγθέληξωζε (κm) ρήκα 3.4 : Πνυηοπδ ηαιπφθδ ακαθμνάξ βζα ηδκ ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα (DPPH) Σα απμηεθέζιαηα απυ ηδκ παναπάκς ακάθοζδ ηοιαίκμκηαζ ιεηαλφ 14,29 446,21 ιg/ ml ςξ IC 50 81

82 IC50 (ιg/ml) Πίλαθαο 3.4α : Ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ ιε ηδκ ιέεμδμ DPPH εηθναζιέκδ ιε αάζδ ημ IC 50 (ιg/ ml) IC50 (κg/ml) θπηό /δηαιύηεο πεηξειαϊθόο αηζέξαο δηαηζπιαηζέξαο κεζαλόιε Γίθηακν 446,21±4,27 401,88±3,49 43,24±0,16 δεληξνιίβαλν 96,74±1,77 97,54±1,11 14,29±0,17 ζξνύκπη 322,2±0,22 144,5±2,36 21,33±0,29 Όπςξ θαίκεηαζ ζημκ παναπάκς πίκαηα ηα πζμ δναζηζηά εηποθίζιαηα απυ άπμρδ δζαθφηδ είκαζ ηα ιεεακμθζηά ηαεχξ έπμοκ πμθφ ιζηνυηενμ IC 50 ζε ζπέζδ ιε ηα ακηίζημζπα οπυθμζπα μνβακζηά εηποθίζιαηα ηαζ επζπθέμκ ζφιθςκα ιε ημκ πίκαηα 3.4δ ακαθμβζηά βζα ηδκ ζοβηέκηνςζδ πμο εθανιυζηδηε, εηθνάγμκηαζ ζε πενζζζυηενα ιμ Trolox ηάηζ πμο μθείθεηαζ ζημ υηζ απμιμκχκμοκ ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ηα μπμία πνμζδίδμοκ ζζπονή ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ζηα θοηά. DPPH PE DE MeOH Δίκταμο δεντρολίβανο θροφμπι Ραβδόγξακκα 3.4 : φβηνζζδ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε ηδκ ιέεμδμ ημο DPPH ιεηαλφ ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ δζαθυνςκ δζαθοηχκ ιε αάζδ ημ IC 50 Μεηαλφ ηςκ ιεεακμθζηχκ εηποθζζιάηςκ ημ πζμ δναζηζηυ είκαζ ημο δεκηνμθίαακμο. Δπίζδξ ζοιπεναίκεηαζ ηαζ ζφιθςκα ιε ημ νααδυβναιια 3.4 υηζ ημ θοηυ ιε ηδκ 82

83 ζζπονυηενδ ζοκμθζηή ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ είκαζ ημ δεκηνμθίαακμ ηαεχξ ζε ηάεε εηπφθζζια ημ IC 50 ημο είκαζ ημ ιζηνυηενμ απυ αοηυ ηςκ άθθςκ θοηχκ πμο ζδιαίκεζ υηζ απαζηείηαζ ιζηνυηενδ ζοβηέκηνςζδ εηποθίζιαημξ βζα κα δεζιεοημφκ μζ εθεφεενεξ νίγεξ ημο DPPH ηαζ επζπθέμκ ακηζζημζπεί ζε πενζζζυηενα ιμ ημο βκςζημφ ακηζμλεζδςηζημφ Trolox. Δπμιέκςξ δ ζεζνά ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ είκαζ: δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ > δίηηαιμ. Σα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ πμο πνμζδίδμοκ ηδκ ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ ημο δεκηνμθίαακμο είκαζ ηανκμζυθδ, νμζιανζκζηυ μλφ ηαζ νμζιακυθδ (Bishov et al., 1977, Nakatani and Inataki, 1984, Gerhardt and Schroter, 1983) εη ηςκ μπμίςκ ηα δφμ πνχηα ανέεδηακ ζημ δείβια ηδξ πανμφζαξ ιεθέηδξ (Κεθ.3.3), ημο ενμοιπζμφ είκαζ νμζιανζκζηυ μλφ ηαζ ηανκμζυθδ (Bertelsen et al., 1995, Skibsted et al., 1998) ηαζ ημο δίηηαιμο είκαζ ημ νμζιανζκζηυ μλφ (Chatzopoulou et al., 2010) υπςξ ανέεδηε ζημ LC-MS (Κεθ. 3.3) Σα απμηεθέζιαηα ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ δνάζδξ ακηζζημζπμφκ ζε 12,40 22,40 ιμ Trolox βζα ηδκ ιεεακυθδ ζε ζοβηέκηνςζδ ιεεακμθζημφ θοηζημφ εηποθίζιαημξ 20 ιg/ ml, 4,40 12,60 ιμ Trolox ζε ζοβηέκηνςζδ εηποθίζιαημξ δζαζεοθαζεένα 50 ιg/ ml ηαζ απυ 14,70 42,80 ιμ Trolox ζε ζοβηέκηνςζδ θοηζημφ εηποθίζιαημξ πεηνεθασημφ αζεένα 200 ιg/ ml. Πίλαθαο 3.4β : Ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ πεηνεθασημφ αζεένα ζοβηέκηνςζδξ 200 mg/ ml ιε ηδκ ιέεμδμ DPPH εηθναζιέκδ ζε ιμ Trolox κμ Trolox θπηό /δηαιύηεο πεηξει.αηζέξαο Γίθηακν 15,80±0,04 δεληξνιίβαλν 42,80±0,50 ζξνύκπη 16,70±0,03 οβηνίκμκηαξ ημοξ άθθμοξ δομ δζαθφηεξ πςνζζηά παναηδνμφιε υηζ δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ηςκ ακηίζημζπςκ εηποθζζιάηςκ είκαζ πενίπμο ίδζα δεκηνμθίαακμ> ενμφιπζ> δίηηαιμ, χκηαξ εηθναζιέκα ζε ιμ Trolox (Πίκαηεξ 3.4.α ηαζ β). Πανυθμ πμο ζημκ πεηνεθασηυ αζεένα ανζειδηζηά ηα εηποθίζιαηα έπμοκ ιεβαθφηενεξ ηζιέξ, αοηυ μθείθεηαζ θυβς ηδξ εηαημκηαπθάζζαξ ζοβηέκηνςζδξ θοηζημφ 83

84 εηποθίζιαημξ πμο εθανιυζηδηε, ηάηζ πμο ζδιαίκεζ υηζ ζε ακάθμβδ ζοβηέκηνςζδ ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα ακηζζημζπμφκ ζε πενζζζυηενα ιμ Trolox. Πίλαθαο 3.4γ : Ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ δζαζεοθαζεένα ζοβηέκηνςζδξ 50 mg/ ml ιε ηδκ ιέεμδμ DPPH εηθναζιέκδ ζε ιμ Trolox κμ Trolox θπηό /δηαιύηεο δηαηζπιαηζέξαο Γίθηακν 4,4±1,2 δεληξνιίβαλν 12,6±0,2 ζξνύκπη 8,4±0,4 Πίλαθαο 3.4δ : Ακηζμλεζδςηζηή ζηακυηδηα ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ ιεεακυθδξ ζοβηέκηνςζδξ 20 mg/ ml ιε ηδκ ιέεμδμ DPPH εηθναζιέκδ ζε ιμ Trolox κμ Trolox θπηό /δηαιύηεο κεζαλόιε Γίθηακν 12,4±1,2 δεληξνιίβαλν 31,4±0,3 ζξνύκπη 22,4±0,1 ηδ ιεθέηδ ηςκ Kouri et al., 2007 ανήηακ ημ εηπφθζζια ημο δίηηαιμο ιε πεηνεθ. αζεένα ήηακ αζζεδηά θζβυηενμ δναζηζηυ απυ ημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα, εκχ ζηδκ πανμφζα ιεθέηδ ηα δομ ζοβηεηνζιέκα εηποθίζιαηα είκαζ ζζμδφκαια ςξ πνμξ ηδ δναζηζηυηδηά ημοξ. Οζ Lagouri et al., 2009 ιεηαλφ πμθζηχκ ηαζ άπμθςκ εηποθζζιάηςκ ζημ δίηηαιμ ηαζ δεκηνμθίαακμ ανήηακ πζμ δναζηζηυ ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ιε ημ ιζηνυηενμ IC 50 ιεηαλφ ελακίμο ηαζ δζπθςνμιεεακίμο ηαζ ιεηαλφ αοηχκ ηςκ θοηχκ πμο ακέθοζακ, ημ δεκηνμθίαακμ ήηακ πζμ δναζηζηυ απυ ημ δίηηαιμ έπμκηαξ ιζηνυηενμ IC 50 ζε υθα ηα εηποθίζιαηα ηάηζ πμο ζοιθςκεί ιε ηδκ πανμφζα ενβαζία. Οζ Dorman et al., 2003 ανήηακ ημ IC 50 ημο δεκηνμθίαακμο ζε οδαηζηά εηποθίζιαηα ίζμ ιε 236 ιg/ ml πμο ζε ζπέζδ ιε ηα δζηά ιαξ ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα ήηακ ηαηά πμθφ θζβυηενμ δναζηζηά. ε άθθδ ενβαζία, μζ Dorman and Hlitunen, 2004 ιεθέηδζακ εηποθίζιαηα απυ ενμφιπζ ιε δζαθφηεξ κενυ, αμοηακυθδ, ελάκζμ ηαζ μλζηυ αζεοθεζηένα. Σμ πζμ δναζηζηυ εηπφθζζια ήηακ αοηυ ημο μλζημφ αζεοθεζηένα ιε IC ιg/ ml, ηζιή πμο είκαζ ακηίζημζπδ ιε αοηή ημο αζεενζημφ εηποθίζιαημξ ηδξ πανμφζαξ ιεθέηδξ ηαζ αζζεδηά ιεβαθφηενδ (θζβυηενμ δναζηζηυ) ιε εηείκδ ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ. Σέθμξ, ηαζ άθθμζ ενεοκδηέξ ανηεηά κςνίηενα 84

85 ηαηέθδλακ (Chang et al., 1977) ανήηακ υηζ ηα ιεεακμθζηά εηπφθζζιαηα ήηακ ημ πζμ δναζηζηά ζε ζπέζδ ιε δζαθφηεξ υπςξ ελάκζμ, αεκγυθζμ, δζαζεοθαζεέναξ, πθςνμθυνιζμ, δζπθςνζμιεεάκζμ ηαζ δζμλάκζμ. 3.5) Πξνζδηνξηζκόο νιηθνύ θαηλνιηθνύ πεξηερνκέλνπ ρήκα 3.5α : πνμζδζμνζζιυξ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ιε ακηζδναζηήνζμ Folin-Ciocalteu Καηά ηδκ πεζναιαηζηή δζαδζηαζία πνμζδζμνίζηδηε μ ανζειυξ ηςκ μθζηχκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζηα δείβιαηα πμο εηποθίζηδηακ ιε πεηνεθασηυ αζεένα, δζαζεοθαζεένα ηαζ ιεεακυθδ. Σμ μθζηυ πενζεπυιεκμ εηθνάγεηαζ ζε ιg ηαθεσημφ μλέμξ/ g ζηενεμφ εηποθίζιαημξ ηαζ ζε mg ηαθεσημφ μλέμξ/ g λδνμφ αάνμοξ. Ζ ααειμκυιδζδ έβζκε ιε ηαιπφθδ ακαθμνάξ ημο ηαθεσημφ μλέμξ ζε πενζμπέξ ζοβηεκηνχζεςκ 0-1,2 mg/ ml. Ζ ηαιπφθδ ακαθμνάξ (ζπήια 3.5α) πμο πνδζζιμπμζήεδηε βζα ημκ παναπάκς πμζμηζηυ πνμζδζμνζζιυ είκαζ δ αηυθμοεδ : y = 1,1391x 0,

86 Απνξξόθεζε 1,6 1,4 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0-0,2 Πξόηππε θακπύιε αλαθνξάο θαθεϊθνύ νμένο y = 1,1391x - 0,0105 R² = 0, ,2 0,4 0,6 0,8 1 1,2 πγθέληξωζε (mg Καθεϊθνύ νμένο/ ml) ρήκα 3.5β : Πνυηοπδ ηαιπφθδ ακαθμνάξ ηαθεσημφ μλέμξ βζα ημκ πνμζδζμνζζιυ μθζηχκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ Σα απμηεθέζιαηα απυ ηδκ ακάθοζδ ηςκ εηποθζζιάηςκ ηςκ θοηχκ πανμοζζάγμκηαζ ζημκ Πίκαηα 3.5α ηαζ ηοιαίκμκηαζ απυ ιg ηαθεσημφ μλέμξ/ g ζηενεμφ εηποθίζιαημξ ηαζ ζημκ Πίκαηα 3.5α υπμο ηοιαίκμκηαζ απυ 1,14 51,66 mg ηαθεσημφ μλέμξ/ g λδνμφ αάνμοξ. οβηεηνζιέκα ζημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα ηδκ πενζζζυηενδ πμζυηδηα θαζκμθζηχκ ηαηείπε ημ δίηηαιμ ηαζ ηδκ ιζηνυηενδ ημ δεκηνμθίαακμ, ζημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα ημ δίηηαιμ έπεζ ηδκ ιεβαθφηενδ πμζυηδηα ηαζ ημ δεκηνμθίαακμ ηδκ ιζηνυηενδ ηαζ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ηδκ ιεβαθφηενδ πμζυηδηα έπεζ ημ δεκηνμθίαακμ εκχ ηδκ ιζηνυηενδ ημ ενμφιπζ. Πίλαθαο 3.5α: Οθζηυ πενζεπυιεκμ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ (ιg ηαθεσημφ μλέμξ/ g ζηενεμφ εηποθίζιαημξ) ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ δείγκα/δηαιύηεο πεηξειαϊθόο αηζέξαο δηαηζπιαηζέξαο κεζαλόιε δίθηακν 250±20 93±6 240±20 δεληξνιίβαλν 40±2 32±1 540±40 ζξνύκπη 250±20 66±2 230±20 86

87 Φαινολικό περιεχόμενο (mg Καφεϊκού οξέος/ g ξηρού βάρους FOLIN δίκταμο δεντρολίβανο θροφμπι 10 0 πετρελαϊκόσ αιθζρασ διαιθυλαιθζρασ μεθανόλη Ραβδόγξακκα 3.5 : φβηνζζδ θαζκμθζημφ πενζεπμιέκμο ιεηαλφ ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ βζα ημοξ δζάθμνμοξ δζαθφηεξ πμο πνδζζιμπμζήεδηακ Πίλαθαο 3.5β: Οθζηυ πενζεπυιεκμ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ (mg ηαθεσημφ μλέμξ/ g λδνμφ αάνμοξ) ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ δείγκα/δηαιύηεο πεηξειαϊθόο αηζέξαο δηαηζπιαηζέξαο κεζαλόιε δίθηακν 9,74±0,05 2,63±0,04 50,21±3,55 δεληξνιίβαλν 1,14±0,06 2,08±0,06 51,66±4,08 ζξνύκπη 8,27±0,70 2,54±0,09 49,35±3,92 φιθςκα ηαζ ιε ημ νααδυβναιια 3.5 ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα είπακ ζοκηνζπηζηά ημ ορδθυηενμ πμζυ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ηάηζ απυθοηα θμβζηυ ηαεχξ μ δζαθφηδξ ιεεακυθδ απμιμκχκεζ ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά (Sahin et al., 2004). Δπίζδξ ημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα ειθακίγεζ ζημ δίηηαιμ ηαζ ζημ ενμφιπζ ιζα αλζμζδιείςηδ πμζυηδηα θαζκμθζημφ πενζεπμιέκμο. Ο θυβμξ είκαζ υηζ ημ ηθάζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα απμιυκςζε ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ηανααηνυθδξ ηαζ επμιέκςξ ζφιθςκα ιε ηδκ ακάθοζδ ημο GC-MS (ηεθ.3.2) ημ πμζμζηυ ηδξ ηανααηνυθδξ ζημ δίηηαιμ (81%) ηαζ ημ πμζμζηυ ηανααηνυθδξ ηαζ εοιυθδξ ζημ ενμφιπζ (69,5% ζοκμθζηά) δζηαζμθμβμφκ ηζξ ηζιέξ θαζκμθζηχκ 9,74 ηαζ 8,27 mg ηαθεσημφ μλέμξ/ g λδνμφ αάνμοξ ακηίζημζπα πμο ανέεδηακ ζε αοηά ηα θοηά, ζε ζπέζδ ιε ηδκ παιδθή ζοβηέκηνςζδ ηςκ 1,14 mg ηαθεσημφ μλέμξ/ g λδνμφ αάνμοξ ημο δεκηνμθίαακμο πμο 87

88 απμδίδεηαζ ζηα πμθφ ιζηνυηενα πμζμζηά ηανααηνυθδξ ηαζ εοιυθδξ (12,67% ηαζ 5,81% ακηίζημζπα). Οζ Lagouri et al., 2009 ανήηακ μθζηυ θαζκμθζηυ πενζεπυιεκμ ζηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα δίηηαιμο ηαζ δεκηνμθίαακμο ίζμ ιε 129,52 ηαζ 129,51 mg ηαθεσημφ μλέμξ/ g λδνμφ αάνμοξ ακηίζημζπα, υπμο είπακ ημ ιεβαθφηενμ πμζυ ζε ζπέζδ ιε ημοξ άθθμοξ δζαθφηεξ πμο πνδζζιμπμίδζακ. Ζ παναθααή ηςκ εηποθζζιάηςκ ημοξ έβζκε ιε εηπφθζζδ ζε ζοζηεοή Soxlet ηαζ δ απμιάηνοκζδ ημο δζαθφηδ ιε ζοιπφηκςζδ ζε πενζζηνμθζηυ ζοιποηκςηή ηεκμφ. Οζ Proestos et al., 2005 απυ υθα ηα θοηά πμο ακέθοζακ ανήηακ ηδκ ιεβαθφηενδ πμζυηδηα θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ζημ δεκηνμθίαακμ (21 mg βαθθζημφ μλέμξ/ g λδνμφ δείβιαημξ). Οζ ζοκεήηεξ παναθααήξ ήηακ εηπφθζζδ ιε ιεεακυθδ ιε BHT ηαζ οδνυθοζδ. Οζ Zaouali et al., 2013 ανήηακ θαζκμθζηυ πενζεπυιεκμ 37,4 mg βαθθζημφ μλέμξ/ g λδνμφ δείβιαημξ ζηα θφθθα δεκηνμθίαακμο. Ο ηνυπμξ παναθααήξ έβζκε ιε ιαβκδηζηή ακάδεοζδ ιε αηεηυκδ / H 2 0 (80:20 v/v) ηαζ ζοιπφηκςζδ οπυ ηεκυ. Οζ Alizadeh et al., 2010 ελεηάγμκηαξ ηδκ επίδναζδ θίπακζδξ πάκς ζηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ ενμοιπζμφ ανήηακ ηζιέξ απυ 23,58 24,52 mg βαθθζημφ μλέμξ/ g λδνμφ δείβιαημξ. Σέθμξ μζ Bubonja- Sonje et al., 2011 εθανιυγμκηαξ δζαδζηαζίεξ εηπφθζζδξ ηαζ ζοιπφηκςζδξ ανήηακ ζημ δεκηνμθίαακμ 450 mg ηαθεσημφ μλέμξ/ g λδνμφ αάνμοξ θαζκμθζηά ζοζηαηζηά πμο είκαζ ελςπναβιαηζηή ηζιή. Όζμκ αθμνά ημκ ζοζπεηζζιυ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ημο DPPH ιε ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά δδιζμονβήεδηε δ ηαιπφθδ ακαθμνάξ FOLIN-DPPH υπμο ζηδκ ηαηαζηεοή αοηήξ ηδξ ηαιπφθδξ πνδζζιμπμζήεδηακ ηα IC 50 ηςκ εηποθζζιάηςκ πμο ελεηάζηδηε δ ακηζμλεζδςηζηή ημοξ ζηακυηδηα ηαζ μζ ακηίζημζπεξ πμζυηδηεξ ηςκ εηποθζζιάηςκ ζε θαζκμθζηά ζοζηαηζηά εηθναζιέκα ςξ g ηαθεσημφ μλέμξ/ g ζηενεμφ εηποθίζιαημξ. Καηυπζκ οπμθμβίζηδηε μ ζοκηεθεζηήξ ζοζπέηζζδξ ιεηαλφ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ηαζ ηςκ μθζηχκ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ. Ο ανζειυξ ηςκ δεζβιάηςκ ηαζ ημ εφνμξ ηςκ ηζιχκ ηςκ παναιέηνςκ πμο ελεηάγμκηαζ ιπμνμφκ κα επδνεάζμοκ ημκ ζοκηεθεζηή αοηυ (R 2 ), βζ αοηυ πενζζζυηενα δείβιαηα ιπμνμφκ κα δχζμοκ θμβζηέξ ηζιέξ ημο R 2 ηαζ πζμ ακηζπνμζςπεοηζηή ζοζπέηζζδ. ε αοηήκ ηδκ ιεθέηδ υιςξ δεκ ανέεδηε βναιιζηή ζοζπέηζζδ ιεηαλφ θαζκμθζηχκ ζοζηαηζηχκ ηαζ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ. Ζ ελήβδζδ μθείθεηαζ ζημ βεβμκυξ δ πδιζηή ζφζηαζδ ηςκ εηποθζζιάηςκ ιε πεηνεθαζηυ αζεένα είκαζ εκηεθχξ δζαθμνεηζηή απυ εηείκδ ηςκ 88

89 αζεενζηχκ ηαζ ιεεακμθζηχκ εηποθζζιάηςκ. ηδκ πνχηδ πενίπηςζδ ηονζανπεί δ ηανααηνυθδ ηαζ ηενπεκζηά ζοζηαηζηά ηαζ ζηζξ άθθεξ νμζιανζκζηυ μλφ ηαζ πανάβςβα θθααμκμεζδχκ. 3.6) Δθηίκεζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο κε ηε κέζνδν δηάρπζεο αγαξ- πεγαδηνύ 3.6.1) ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο θάζε θπηνύ ημοξ παναηάης πίκαηεξ θαίκεηαζ δ ακαζημθή ηςκ μνβακζηχκ εηποθζζιάηςκ ηςκ θοηχκ εκάκηζα ζημοξ επζθεβιέκμοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ, ιε ηδκ ηαηαβναθή ηδξ δζαιέηνμο ακαζημθήξ ηδξ ακάπηολδξ αοηχκ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ ζηυπςκ πμο δδιζμονβήεδηε βφνς απυ ηζξ μπέξ ζημ ζηενευ ενεπηζηυ οπυζηνςια. Πίλαθαο 3.6.1α : Γζάιεηνμζ ακαζημθήξ δνάζδξ ημο εηποθίζιαημξ δίηηαιμο (mm) εκάκηζα ζημοξ επζθεβιέκμοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ Γίθη.-πεηξ. αηζέξαο (mg/ml) Γηθη.-εμάλην (mg/ml) Γηθη.-δηαηζ/ξαο (mg/ml) Γηθη.-κεζαλόιε (mg/ml) Μηθξννξγαληζκόο Streptococcus agalactiae LMG T Streptococcus mutans LMG T Streptococcus oralis LMG T Streptococcus sanguinis DSM Streptococcus sobrinus LMG T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B Bacillus cereus LMG 6923 T Listeria innocua LMG T Listeria welschimeri Escherichia coli C Salmonella typhimurium SL Pseudomonas aeruginosa FMCC B Klebsiella oxytoca FMCC B

90 Αλαζηνιή (mm) Γηα ηα ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Σμ εφνμξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ ηοιαίκεηαζ απυ 0-24 mm. φιθςκα ιε ημ νααδυβναιια 3.6.1α δ ορδθυηενδ δνάζδ εκημπίγεηαζ ζημκ πεηνεθ. αζεένα (50 mg/ ml) ζημκ Staphylococcus epidermidis FMCC B-202 εκχ ζηα ιεεαζκμθζηά εηποθίζιαηα δφμ ζηαθοθυημηηςκ δεκ οπήνλε πανειπυδζζδ. ε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ δ ιεβαθφηενδ δνάζδ πανμοζζάζηδηε ζημκ πεηνεθ. αζεένα ηςκ 50 mg/ ml. Γζα ηδκ οπυθμζπδ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ηςκ δζαθοηχκ, ζημοξ ζηαθοθυημηημοξ είπαιε δζαζεοθαζεέναξ > ελάκζμ εκχ ζημκ ζηνεπηυημηημ είπαιε ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) = δζαζεοθαζεέναξ ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο ηθαλόηεηαο εθρπιηζκάηωλ δίθηακνπ κεηαμύ ζεηηθώλ θαηά Gram βαθηεξίωλ Δίκτ.-πετρ. αιθζρασ (mg/ml) 50 Δίκτ.-πετρ. αιθζρασ (mg/ml) 25 Δικτ.-εξάνιο (mg/ml) Streptococcus agalactiae LMG 14694T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B-202 Δικτ.-διαιθ/ρασ (mg/ml) 25 Δικτ.-μεθανόλη (mg/ml) 50 Δικτ.-μεθανόλη (mg/ml) 25 Θεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα Ραβδόγξακκα 3.6.1α : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ ζηακυηδηαξ δίηηαιμο ιεηαλφ εεηζηχκ ηαηά Gram ααηηδνίςκ Γηα ηνπο παζνγόλνπο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο : Οζ δζαηοιάκζεζξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ ήηακ απυ 0-26 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.1α δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ εκημπίζηδηε ζημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα ζημκ Streptococcus mutans LMG T εκχ ζημκ ίδζμ ιζηνμμνβακζζιυ δεκ ειθακίζηδηε πανειπυδζζδ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ηςκ 25 mg/ ml. ημοξ S.mutans, Streptococcus sanguinis DSM ηαζ Streptococcus sobrinus LMG T ημ ηονίανπμ εηπφθζζια απυ άπμρδ δναζηζηυηδηαξ ήηακ ημο πεηνεθασημφ αζεένα, εκχ ζημκ Streptococcus oralis LMG T ήηακ ημο δζαζεοθαζεένα. Δκχ ζε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ ημ θζβυηενμ δναζηζηυ εηπφθζζια ήηακ ηδξ ιεεακυθδξ (25 mg/ ml). Ο S. mutans είπε 90

91 Αλαζηνιή (mm) ζεζνά δναζηζηυηδηαξ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ελάκζμ = δζαζεοθαζεέναξ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml), μ S. saguinis πεηνεθ. αζεένα (50 mg/ ml) > ελάκζμ > δζαζεοθαζεένα = ιεεακυθδ (50 mg/ ml) ηαζ μ S. sobrinus πεηνεθασηυ αζεένα (50 ηαζ 25 mg/ ml) > ελάκζμ > δζαζεοθαζεένα = ιεεακυθδ (50 mg/ ml). Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηξνθίκωλ : Οζ δζαηοιάκζεζξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ ήηακ απυ 0-24 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.1α δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ παναηδνείηαζ ζημκ Bacillus cereus LMG 6923 T ημο πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) εκχ ζημκ Listeria welschimeri ημ εηπφθζζια ιεεακυθδξ (25 mg/ ml) δεκ έδεζλε πανειπυδζζδ. Καζ ζε αοηήκ ηδκ ηαηδβμνία ιζηνμμνβακζζιχκ ημ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια είκαζ ημο πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) υζμ βζα ηδκ οπυθμζπδ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ οπάνπμοκ δζαθμνμπμζήζεζξ ιεηαλφ ηςκ μνβακζζιχκ ιε ημκ B. Cereus κα έπεζ ελάκζμ = δζαζεοθαζεένα > ιεεακυθδ (50 mg/ ml), ημκ L. welschimeri κα έπεζ δζαζεοθαζεένα > ελάκζμ > ιεεακυθδ, εκχ ζηδκ οπυθμζπδ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ημο Listeria innocua LMG11387 T ιε ιεεακυθδ > δζαζεοθαζεένα = ελάκζμ αλζμζδιείςημ είκαζ υηζ ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ήηακ δναζηζηυηενμ ημο ελακίμο ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο εθρπιηζκάηωλ δίθηακνπ κεηαμύ παζνγόλωλ βαθηεξίωλ ηωλ ηξνθίκωλ Δίκτ.-πετρ. αιθζρασ (mg/ml) 50 Δίκτ.-πετρ. αιθζρασ (mg/ml) 25 Δικτ.-εξάνιο (mg/ml) Bacillus Listeria cereus LMG innocua LMG 6923T 11387T Listeria welschimeri Δικτ.-διαιθ/ρασ (mg/ml) 25 Δικτ.-μεθανόλη (mg/ml) 50 Δικτ.-μεθανόλη (mg/ml) 25 Παζνγόλα βαθηήξηα ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο Ραβδόγξακκα 3.6.1β : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ ζηακυηδηαξ δίηηαιμο ιεηαλφ παεμβυκςκ ααηηδνίςκ ηςκ ηνμθίιςκ 91

92 Γηα ηα αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Οζ δζάιεηνμζ ακαζημθήξ ηοιαίκμκηαζ απυ 0-15 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.1α δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ παναηδνείηαζ ζημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα ηςκ (50 mg/ ml) ζημ Esherichia coli C1845 εκχ παναηηδνζζηζηυ είκαζ υηζ ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ήηακ ακεκενβυ ζε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ. Σμ E. coli, Salmonella typhimurium SL1344 ηαζ Klebsiella oxytoca FMCC B-197 είπακ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ εηποθζζιάηςκ ςξ πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) > δζαζεοθαζεένα > ελακίμο, εκχ ζημκ Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26 ηα ιμκαδζηά ηθάζιαηα πμο έδεζλακ πανειπυδζζδ ήηακ μ δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml). Δηθόλα 3.6.1: Σνοαθίμ υπμο θαίκεηαζ δ δζάιεηνμξ ακαζημθήξ ημο Staphylococcus aureus DSM ιε ηδκ ιέεμδμ δζάποζδξ άβαν-πδβαδζμφ 92

93 Πίλαθαο 3.6.1β : Γζάιεηνμζ ακαζημθήξ δνάζδξ ημο εηποθίζιαημξ δεκηνμθίαακμο (mm) εκάκηζα ζημοξ επζθεβιέκμοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ Γεληξ-πεηξ.αηζέξαο (mg/ml) Γεληξεμάλην(mg/mL) Γεληξδηαηζ/ξαο(mg/mL) Γεληξ-κεζαλόιε (mg/ml) Μηθξννξγαληζκόο Streptococcus agalactiae LMG T Streptococcus mutans LMG T Streptococcus oralis LMG T Streptococcus sanguinis DSM Streptococcus sobrinus LMG T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B Bacillus cereus LMG 6923 T Listeria innocua LMG T Listeria welschimeri Escherichia coli C Salmonella typhimurium SL Pseudomonas aeruginosa FMCC B Klebsiella oxytoca FMCC B Γηα ηα ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Οζ δζάιεηνμζ ακαζημθήξ είπακ εφνμξ mm. φιθςκα ιε ημ Πίκαηα 3.6.1α δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ εκημπίγεηαζ ζημκ Streptococcus agalactiae LMG T ζημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα, εκχ δ ιζηνυηενδ δνάζδ εκημπίγεηαζ ζημ ιεεακμθζηυ ηθάζια (25 mg/ ml) ζημ Staphylococcus epidermidis FMCC B-202. Οζ ζεζνέξ δναζηζηυηδηαξ ζηα εηποθίζιαηα ιεηαλφ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ πμζηίθμοκ. οβηεηνζιέκα ζημκ Staphylococcus aureous DSM δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ είκαζ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) = ελάκζμ > ιεεακυθδ > δζαζεοθαζεένα, εκχ ζημκ S. agalactiae ηονζανπεί μ δζαζεοθαζεέναξ εκχ ηα οπυθμζπα εηποθίζιαηα (πεηνεθασηυξ αζεέναξ 50 mg/ ml, ελάκζμ, ιεεακυθδ 50 mg/ ml) έπμοκ ηδκ ίδζα δναζηζηυηδηα. 93

94 Αλαζηνιή (mm) Γηα ηνπο παζνγόλνπο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο : Ζ δζαηφιακζδ ηδξ δζαιέηνμο ακαζημθήξ ήηακ απυ mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.1β δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ παναηδνείηαζ ζημκ Streptococcus oralis LMG T ζημ εηπφθζζια ημο δζαζεοθαζεένα εκχ δ ιζηνυηενδ πανειπυδζζδ εκημπίγεηαζ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια (25 mg/ ml) ζημκ Streptococcus mutans LMG T. Καζ ζε αοηήκ ηδκ ηαηδβμνία οπάνπμοκ ηάπμζεξ μιμζυηδηεξ βζα ηδκ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ηςκ εηποθζζιάηςκ ιε ημοξ S. mutans, S. sanguinis DSM ηαζ sobrinus LMG T. οβηεηνζιέκα ζημκ S. mutans ήηακ πεηνεθασηυξ αζεέναξ ηςκ (50 mg/ ml) = ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) > δζαζεοθαζεέναξ, ζημκ S. oralis δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθ. αζεέναξ ιε (50 mg/ ml) > ιεεακυθδ > ελάκζμ, ζημκ S. sanguinis ήηακ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) > ελάκζμ = δζαζεοθαζεέναξ ηαζ ζημκ S. sobrinus πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) > δζαζεοθαζεέναξ. ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο εθρπιηζκάηωλ δεληξνιίβαλνπ κεηαμύ παζνγόλωλ βαθηεξίωλ ηεο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο Δεντρ/βανο-πετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 Δεντρ/βανο-πετρ.αιθζρασ (mg/ml) 25 Δεντρ/βανο-εξάνιο(mg/mL) 25 Δεντρ/βανοδιαιθ/ρασ(mg/mL) 25 Δεντρ/βανο-μεθανόλη (mg/ml) 50 Δεντρ/βανο-μεθανόλη (mg/ml) 25 Παζνγόλα βαθηήξηα ηεο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο Ραβδόγξακκα 3.6.1γ : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ ζηακυηδηαξ δεκηνμθίαακμο ιεηαλφ παεμβυκςκ ααηηδνίςκ ηδξ ζημιαηζηήξ ημζθυηδηαξ 94

95 Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηξνθίκωλ : Σμ εφνμξ ηδξ δζαιέηνμο ακαζημθήξ ηοιαίκεηαζ απυ 0-20 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.1α δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ θαίκεηαζ ζημκ Bacillus cereus LMG 6923 T ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) εκχ ζημκ Listeria welschimeri ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια (25 mg/ ml) δεκ εκθάκδζε δνάζδ ακαζημθήξ. ηα δφμ Listeria δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ήηακ δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml), εκχ ζημκ B. Cereous δ ζεζνά ήηακ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ελάκζμ > δζαζεοθαζεέναξ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml). Γηα ηα αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Ζ δζαηφιακζδ ηδξ δζαιέηνμο ακαζημθήξ ήηακ απυ 0-17 mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.1δ δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ εκημπίγεηαζ ζημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα ζημ Klebsiella oxytoca FMCC εκχ ζε ιενζηά εηποθίζιαηα δεκ οπήνλε πανειπυδζζδ ηαζ αοηά είκαζ ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα ζηα Escherichi coli C1845 ηαζ Salmonella typhimurium SL1344, ημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα (25 mg/ ml) ηαζ ελακίμο βζα ηδκ Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26 ηαζ ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ηςκ 25 mg/ mlημο K. oxytoca. ε αοηήκ ηδκ ηαηδβμνία ααηηδνίςκ ζηα S. typhimurium, P. aeruginosa ηαζ K.oxytoca ημ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια ήηακ ημο δζαζεοθαζεένα ηαζ ημ θζβυηενμ έςξ ηαευθμο δναζηζηυ ήηακ ημ ιεεακμθζηυ, εκχ ζημ E. coli ημ δναζηζηυηενμ ήηακ ημο πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml). Αλζμζδιείςημ επίζδξ ζημ P. aeruginosa ήηακ υηζ ημ εηπφθζζια ιεεακυθδξ ήηακ δναζηζηυηενμ απυ ημο πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml). 95

96 Αλαζηνιή (mm) Escherichia coli C1845 ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο εθρπιηζκάηωλ δεληξνιίβαλνπ κεηαμύ αξλεηηθώλ θαηα Gram βαθηεξίωλ Salmonella typhimurium SL1344 Pseudomonas Klebsiella oxytoca aeruginosa FMCC FMCC B-197 B-26 Δεντρ/βανοπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 Δεντρ/βανοπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 25 Δεντρ/βανοεξάνιο(mg/mL) 25 Δεντρ/βανοδιαιθ/ρασ(mg/mL) 25 Δεντρ/βανομεθανόλη (mg/ml) 50 Δεντρ/βανομεθανόλη (mg/ml) 25 Αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα Ραβδόγξακκα 3.6.1δ : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ δεκηνμθίαακμο ιεηαλφ ανκδηζηχκ ηαηά Gram ααηηδνίςκ 96

97 Πίλαθαο 3.6.1γ : δζάιεηνμζ ακαζημθήξ δνάζδξ ημο εηποθίζιαημξ ενμοιπζμφ (mm) εκάκηζα ζημοξ επζθεβιέκμοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ Θξνύκπη-πεηξ.αηζέξαο (mg/ml) ζξνύκπηεμάλην(mg/ml) ζξνύκπη-δηαηζ/ξαο (mg/ml) Θξνύκπη-κεζαλόιε (mg/ml) Μηθξννξγαληζκόο Streptococcus agalactiae LMG T Streptococcus mutans LMG T Streptococcus oralis LMG T Streptococcus sanguinis DSM Streptococcus sobrinus LMG T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B Bacillus cereus LMG 6923 T Listeria innocua LMG T Listeria welschimeri Escherichia coli C Salmonella typhimurium SL Pseudomonas aeruginosa FMCC B Klebsiella oxytoca FMCC B Γηα ηα ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Σμ εφνμξ ηδξ δζαιέηνμο ακαζημθήξ είκαζ απυ 0-18 mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.1ε μζ ιεβαθφηενεξ πανειπμδίζεζξ ειθακίγμκηαζ ζημκ Sreptococcus agalactiae LMG T ζηα εηποθίζιαηα πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) ηαζ ελακίμο ηαζ ζημκ Staphylococcus epidermidis FMCC B-202 ζηα εηποθίζιαηα ελακίμο ηαζ δζαζεοθαζεένα, εκχ ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα ηςκ δφμ ζηαθοθυημηηςκ δεκ ειθάκζζακ πανειπυδζζδ. Ζ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ πμζηίθεζ ηαζ είκαζ ακαθοηζηά : πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) = ελάκζμ > δζαζεοθαζεέναξ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) βζα ημκ ζηνεπηυημηημ, βζα ημκ Staphylococcus aureus DMS είκαζ ελάκζμ = δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) ηαζ βζα ημκ S. epidermidis είκαζ δζαζεοθαζεέναξ > ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) 97

98 Αλαζηνιή ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο εθρπιηζκάηωλ ζξνπκπηνύ κεηαμύ ζεηηθώλ θαηά Gram βαθηεξίωλ Θροφμπιπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 Θροφμπιπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 25 θροφμπιεξάνιο(mg/ml) 25 θροφμπι-διαιθ/ρασ (mg/ml) 25 Θροφμπι-μεθανόλη (mg/ml) 50 0 Streptococcus agalactiae LMG 14694T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B-202 Θεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα Ραβδόγξακκα 3.6.1ε : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ ενμοιπζμφ ιεηαλφ εεηζηχκ ηαηά Gram ααηηδνίςκ Γηα ηνπο παζνγόλνπο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο : Οζ δζαηοιάκζεζξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ είκαζ απυ 0-26 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.1β δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ εκημπίγεηαζ ζηα εηποθίζιαηα ελακίμο ηαζ δζαζεοθαζεένα βζα ημκ Sterptococcus mutans LMG T ηαζ ζημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα βζα ημκ Sterptococcus sanguinis DSM 20068, εκχ ακηίεεηα ζημκ S. mutans δεκ οπήνλε πανειπυδζζδ ζημ εηπφθζζια ιεεακυθδξ (25 mg/ ml). Σμ εηπφθζζια πμο επζηναηεί απυ άπμρδ δναζηζηυηδηαξ είκαζ ημο δζαζεοθαζεένα εηηυξ απυ ημοξ S. mutans ηαζ sanguinis υπμο μ δζαζεοθαζεέναξ ζοβηονζανπεί ιε ημ ελάκζμ. πεηζηά ιε ηζξ δναζηζηυηδηεξ ηςκ άθθςκ εηποθζζιάηςκ οπάνπμοκ δζάθμνεξ ζεζνέξ. Ακαθοηζηά έπμοιε ζημκ S. mutans ελάκζμ = δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ιεεακυθδ (50 mg/ ml), ζημκ S. oralis δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) ζημκ S. sanguinis δζαζεοθαζεέναξ = ελάκζμ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) ηαζ ζημκ S. sobrinus δζαζεοθαζεέναξ > ελάκζμ = πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ιεεακυθδ (50 mg/ ml). 98

99 Αλαζηνιή (mm) Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηξνθίκωλ : Σμ εφνμξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ είκαζ απυ 0-22 mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.1ζη δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ δζαηνίκεηαζ ζημ εηπφθζζια ελακίμο βζα ημκ Bacillus cereus LMG 6923 T ηαζ ζημ εηπφθζζια πεηνεθ. αζεένα (50 mg/ ml) βζα ημκ Listeria innocua CMG T, εκχ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια (25 mg/ ml) ζημκ Listeria welschimeri δεκ οπήνλε πανειπυδζζδ. Απυ άπμρδ δναζηζηυηδηαξ εηποθζζιάηςκ ζημοξ Listeria η ζεζνά ήηακ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > δζαζεοθαζεέναξ > ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) εκχ ζημκ B. cereus δ ζεζνά ήηακ ελάκζμ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ > δζαζεοθαζεέναξ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο εθρπιηζκάηωλ ζξνπκπηνύ κεηαμύ παζνγόλωλ βαθηεξίωλ ηωλ ηξνθίκωλ Θροφμπι-πετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 Θροφμπι-πετρ.αιθζρασ (mg/ml) 25 θροφμπι-εξάνιο(mg/ml) Bacillus Listeria cereus LMG innocua LMG 6923T 11387T Listeria welschimeri θροφμπι-διαιθ/ρασ (mg/ml) 25 Θροφμπι-μεθανόλη (mg/ml) 50 Θροφμπι-μεθανόλη (mg/ml) 25 Παζνγόλα βαθηήξηα ηωλ ηξνθίκωλ Ραβδόγξακκα 3.6.1ζη : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ ζηακυηδηαξ ενμοιπζμφ ιεηαλφ παεμβυκςκ ααηηδνίςκ ηςκ ηνμθίιςκ Γηα ηα αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Σμ εφνμξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ είκαζ 0-17 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.1β δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ πμζμηζηά εκημπίγεηαζ ζημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα ζημκ Klebsiella oxytoca FMCC B-197 εκχ δεκ είπαιε πανειπμδίζεζξ ζηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα ζηα Escherichia coli C1845, Salmonella typhimurium SL1344, K. Oxytoca ηαζ ζηα εηποθίζιαηα πεηνεθασημφ αζεένα (25 mg/ ml) ηαζ ελακίμο ζημκ P. aeruginosa. Απυ άπμρδ δναζηζηυηδηαξ ζηα E coli ηαζ S. typhimurium δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ήηακ ελάκζμ > δζαζεοθαζεέναξ > 99

100 πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml), ζημ K. oxitoca δ ζεζνά ήηακ δζαζεοθαζεέναξ > ελάκζμ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) ηαζ ζημ P. aeruginosa είπαιε δζαζεοθαζεένα > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) ) Αληηκηθξνβηαθή δξάζε κε βάζε ηελ ζπγθέληξωζε ηωλ δηαιπηώλ ηα εηποθίζιαηα ημο πεηνεθασημφ αζεένα ηαζ ηδξ ιεεακυθδξ υπμο εθανιυζηδηακ δφμ δζαθμνεηζηέξ ζοβηεκηνχζεζξ (25 ηαζ 50 mg/ml) παναηδνείηαζ ζε υθα ηα θοηά ηαζ βζα ηάεε ιζηνμμνβακζζιυ υπμο οπήνπε πανειπυδζζδ, υηζ ηα εηποθίζιαηα ιε ηδκ ιεβαθφηενδ ζοβηέκηνςζδ 50 mg/ml ήηακ δναζηζηυηενα απ αοηά ηςκ 25 mg/ml ηαζ αοηυ βίκεηαζ ζδζαζηένςξ ακηζθδπηυ ζε ανηεηέξ πενζπηχζεζξ υπμο εηποθίζιαηα ιε ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 25 mg/ml ήηακ ακεκενβά πςνίξ κα ειθακίζμοκ πανειπυδζζδ ζε ηάπμζμοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ απυ ηζξ επζθεβιέκεξ ηαηδβμνίεξ, εκχ ηα ακηίζημζπα εηποθίζιαηα ιε ηδκ ζοβηέκηνςζδ ηςκ 50 mg/ml έδεζλακ ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ ζημοξ ακηίζημζπμοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ δ μπμία δζέθενε αζζεδηά απυ ηδκ δνάζδ ηςκ 25 mg/ml θυβμ ηδξ ειθακμφξ δζαθμνάξ ζηζξ δζαιέηνμοξ ακαζημθήξ. Σέημζεξ πενζπηχζεζξ παναηδνμφκηαζ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ημο ενμοιπζμφ εκάκηζα ζε εεηζηά ηαηά Gram ααηηήνζα υπμο ζημκ Staphylococcus aureus DSM ηαζ ζημκ Staphylococcus epidermidis FMCC B-202 δ ζοβηέκηνςζδ ηςκ 25 mg/ml δεκ ακέζηεζθε ηδκ ακάπηολδ ημοξ, ζημοξ παεμβυκμοξ ζημιαηζηήξ ημζθυηδηαξ υπμο δεκ πανειπμδίζηδηε μ Streptococcus mutans LMG T, ζημοξ παεμβυκμοξ ηνμθίιςκ υπμο δεκ πανειπμδίζηδηε μ Listeria welschimeri 15008, ζημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα ζηα ανκδηζηά ηαηά Gram ααηηήνζα βζα ημκ Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26, εκχ ζημ δεκδνμθίαακμ ζημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια βζα ηα ανκδηζηά ηαηά Gram ααηηήνζα δεκ πανμοζζάζηδηε πανειπυδζζδ ζημκ Klebsiella oxytoca FMCC B-197, ζημ Listeria welschimeri εη ηςκ παεμβυκςκ ηςκ ηνμθίιςκ, ζημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα βζα ημ Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26, εκχ ζημ δίηηαιμ αοηυ ημ παναηηδνζζηζηυ παναηδνήεδηε ζημ ιεεακμθζηυ ηθάζια εκάκηζα ζημκ Streptococcus mutans LMG T, ζημκ Listeria welschimeri ηαζ ζημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα βζα ημκ Pseudomonas aeruginosa FMCC B

101 Απυ υθα αοηά ηα απμηεθέζιαηα παναηδνείηαζ υηζ δ ποηκυηενδ ζοβηέκηνςζδ ηςκ 50 mg/ml ζηα εηποθίζιαηα πμο εθανιυζηδηε, δνα απμηεθεζιαηζηυηενα απυ αοηή ηςκ 25 mg/ml, αθθά δεκ ιπμνεί κα εζπςεεί υηζ οπάνπεζ ιζα ζοκάνηδζδ ιε βναιιζηή ζπέζδ πανειπυδζζδξ ιεηαλφ ηδξ ζοβηέκηνςζδξ ηαζ ηδξ ακαζημθήξ ηδξ ακάπηολδξ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ ) ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο θάζε εθρπιίζκαηνο ημοξ παναηάης πίκαηεξ πμο αημθμοεμφκ ακαθένμκηαζ μζ δζάιεηνμζ ηδξ ακαζημθήξ ηδξ ακάπηολδξ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ ζε ζπέζδ ιε ηάεε λεπςνζζηυ δζαθφηδ βζα υθα ηα θοηά ζε υθεξ ηζξ ηαηδβμνίεξ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ πμο επζθέπηδηακ. Πίλαθαο 3.6.3α : Γζάιεηνμζ ακαζημθήξ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ βζα ηα θοηζηά εηποθίζιαηα πεηνεθασημφ αζεένα Θξνύκπη-πεηξ.αηζέξαο (mg/ml) Γεληξ-πεηξ.αηζέξαο (mg/ml) Γίθη.-πεηξ. αηζέξαο (mg/ml) Μηθξννξγαληζκόο Streptococcus agalactiae LMG T Streptococcus mutans LMG T Streptococcus oralis LMG T Streptococcus sanguinis DSM Streptococcus sobrinus LMG T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B Bacillus cereus LMG 6923 T Listeria innocua LMG T Listeria welschimeri Escherichia coli C Salmonella typhimurium SL Pseudomonas aeruginosa FMCC B Klebsiella oxytoca FMCC B

102 ημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα μ δζαθφηδξ απμιμκχκεζ ηα πηδηζηά ζοζηαηζηά ηςκ θοηχκ ηα μπμία απμηεθμφκ ημ ιδ πμθζηυ ηθάζια. Έηζζ ζφιθςκα ηαζ ιε ηδκ ακάθοζδ αοημφ ημο εηποθίζιαημξ (Κεθ.3.2) δ ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ ημο δίηηαιμο μθείθεηαζ ζημ ηονζυηενμ πηδηζηυ ζοζηαηζηυ ημο πμο είκαζ ημ θαζκμθζηυ ζοζηαηζηυ ηανααηνυθδ (Sivropoulou et al., 1996, Panizzi et al., 1993, Gergis et al., 1990, Pellecuer et al., 1980). Όζμ βζα ημ β-ηενπζκέκζμ ιπμνεί ςξ οδνμβμκάκεναηαξ κα είκαζ θζβυηενμ απμηεθεζιαηζηυ ζοζηαηζηυ ζηα αζεένζα έθαζα ςξ ακηζιζηνμαζαηυξ πανάβμκηαξ (Lattaoui and Tantaoui-Elaraki, 1994), αθθά ιπμνεί ζακ ιείβια μοζζχκ κα είκαζ απμηεθεζιαηζηυ, δνχκηαξ ζοκενβζζηζηά ζημ εηπφθζζια. Γζα ημ δεκδνμθίαακμ ηα ηονίανπα πηδηζηά ζοζηαηζηά ήηακ δ εοηαθοπηυθδ, δ αενιπενυκδ, δ ηαιθμνά, δ ηανααηνυθδ ηαζ αμνκευθδ. φιθςκα ιε ημοξ Santoyo et al., 2005 ηυζμ δ αενιπενυκδ υζμ ηαζ δ αμνκευθδ ιαγί ιε εοηαθοπηυθδ ηαζ ηαιθμνά, πνμζδίδμοκ ηδκ ακηζααηηδνζαηή δνάζδ ζημ αζεένζμ έθαζμ δ μπμία εκζζπφεηαζ ηαζ απυ ηδκ ηανααηνυθδ. Γζα ημ ενμφιπζ ηα ηονίανπα ζοζηαηζηά ζε αοηυ ημ εηπφθζζια είκαζ δ ηανααηνυθδ ηαζ ημ β-ηενπζκέκζμ. Όπςξ ήδδ ακαθένεδηε ηαζ ζημ δίηηαιμ δ ηανααηνυθδ είκαζ οπεφεοκδ βζα ηδκ ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ πμο πνμζδίδεζ ημ ενμφιπζ (Penalver et al., 2005). Γηα ηα ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : ημ εφνμξ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ ήηακ απυ 8-26 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.3α ηδκ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ ειθακίγεζ ημ εηπφθζζια ημο δίηηαιμο ζηδκ ζοβηέκηνςζδ ηςκ 50 mg/ml ζε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ, εκχ ηδκ ιζηνυηενδ πανειπυδζζδ ζοβηνζηζηά ειθάκζζε ημ εηπφθζζια ημο ενμοιπζμφ ηςκ 25 mg/ml, επίζδξ ζε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ. Ζ ιείςζα ζεζνά πανειπυδζζδξ ζημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα ζε υθα ηα θοηά βζα ηάεε ιζηνμμνβακζζιυ ήηακ δίηηαιμ (50 mg/ml) > δεκηνμθίαακμ (50 mg/ml) > ενμφιπζ (50 mg/ml). Ο ιζηνμμνβακζζιυξ ζημκ μπμίμ εζηζάγεηαζ δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ είκαζ μ Staphylococcus epidermidis FMCC B-202 ζημ δίηηαιμ (50 mg/ml) εκχ δ ιζηνυηενδ πανειπυδζζδ ειθακίγεηαζ ζημκ ίδζμ ιζηνμμνβακζζιυ ζημ ενμφιπζ (25 mg/ml). ηδκ ιεθέηδ ηςκ Alexopoulos et al., 2011[ ] υπμο ελεηάζηδηε ημ αζεένζμ έθαζμ εκάκηζα ζε ηθζκζηά ζηεθέπδ ημο S. aureus, ημ δίηηαιμ ήηακ ζδζαίηενα δναζηζηυ εκχ ηαηά πμθφ θζβυηενμ ημο δεκηνμθίαακμο, εκχ ζηδκ ιεθέηδ ηςκ Liolios 102

103 et al., 2009 ημ αζεένζμ έθαζμ ημο δίηηαιμο έδεζλε δνάζδ ζε υθα ηα ζηεθέπδ ημο S. aureus και S. epidermidis. Οζ Nedorostova et al., 2001 ανήηακ δνάζδ ημο αζεένζμο έθαζμο ημο ενμοιπζμφ εκάκηζα ζε έλζ ζηεθέπδ ημο Staphylococcus aureus. Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηεο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο : Σμ εφνμξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ ήηακ απυ 8-26 mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.3α ηδκ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ ειθάκζζακ ηα εηποθίζιαηα ημο δζηηάιμο ηαζ ημο δεκηνμθίαακμο ζε ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 50 mg/ml ζημκ Streptococcus mutans LMG T ηαζ ζημκ Streptococcus oralis LMG T, εκχ ηδκ ιζηνυηενδ πανειπυδζζδ ειθακίγεζ επίζδξ ημ εηπφθζζια ζημ ενμφιπζ (25 mg/ ml) επίζδξ βζα ημκ S. mutans. Ζ ιείςζα ζεζνά πανειπυδζζδξ ήηακ δίηηαιμ (50 mg/ml) > δεκηνμθίαακμ (50 mg/ml) > ενμφιπζ (50 mg/ml) βζα ημοξ S. mutans, Streptococcus sobrinus LMG T ηαζ Streptococcus sanguinis DSM 20068, εκχ βζα ημκ Streptococcus oralis LMG T δ ζεζνά ήηακ δεκηνμθίαακμ (50 mg/ml) > δίηηαιμ (50 mg/ml) > ενμφιπζ (50 mg/ml). ε αοηή ηδκ ηαηδβμνία ιζηνμμνβακζζιχκ οπήνλακ δζαθμνέξ ζηδκ δναζηζηυηδηα ιεηαλφ ηςκ ζοβηεκηνχζεςκ ιε πενζπηχζεζξ υπςξ ζημκ S. sanguinis υπμο ημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο (50 ηαζ 25 mg/ ml) ηαζ ζημκ S. sobrinus υπμο ημ εηπφθζζια ενμοιπζμφ (50 mg/ml) ήηακ δναζηζηυηενμ απυ ημο δεκηνμθίαακμο ηςκ (25 mg/ml). Οζ Liolios et al., 2009 ανήηακ δνάζδ ζε υθα ηα ζηεθέπδ ημο S. mutans ζημ αζεένζμ έθαζμ ημο δίηηαιμο. 103

104 Αλαζηνιή (mm) πγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο εθρπιηζκάηωλ πεηξ.αηζέξα κεηαμύ παζνγόλωλ βαθηεξίωλ ηεο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο δικτ.- πετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 δικτ.- πετρ.αιθζρασ (mg/ml) δεντρ/βανοπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 δεντρ/βανοπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 25 θροφμπι-πετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 θροφμπι-πετρ.αιθζρασ (mg/ml) 25 παζνγόλα βαθηήξηα ηεο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο Ραβδόγξακκα 3.6.3β : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ πεηνεθασημφ αζεένα ιεηαλφ παεμβυκςκ ααηηδνίςκ ηδξ ζημιαηζηήξ ημζθυηδηαξ Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηξνθίκωλ : Ζ δζάιεηνμξ ακαζημθήξ ηοιαίκεηαζ απυ mm. Όπςξ θαίκεηαζ ζημκ Πίκαηα 3.6.3α ηδκ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ ειθάκζζε ημ δίηηαιμ (50 mg/ml) ζημκ Bacillus cereus LMG 6923 T εκχ δ ιζηνυηενδ πανειπυδζζδ ειθακίζηδηε ζημ δίηηαιμ (25 mg/ml) ζημκ ίδζμ ιζηνμμνβακζζιυ. Ζ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ήηακ ενμφιπζ (50 mg/ml) > δίηηαιμ (50 mg/ml) > δεκηνμθίαακμ (50 mg/ml) βζα ημοξ Listeria innocua LMG T ηαζ Listeria welschimeri 15008, εκχ βζα ημκ Bacillus cereus LMG 6923 T ήηακ δίηηαιμ (50 mg/ml) > δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ. Γηα ηα αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : δ δζάιεηνμξ ακαζημθήξ είπε εφνμξ απυ 0-15 mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.3β δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ εκημπίζηδηε ζημ δίηηαιμ (50 mg/ml) ηαζ δ ιζηνυηενδ ζημ ενμφιπζ. Δλαίνεζδ απμηεθεί μ 104

105 Αλαζηνιή (mm) Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26 υπμο μζ ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 50 mg/ml είπακ ηδκ ίδζα δνάζδ ζε υθα ηα θοηζηά εηποθίζιαηα ηαζ πανάθθδθα μζ ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 25 mg/ml δεκ ακέζηεζθακ ηδκ ακάπηολδ ημο ααηηδνίμο. Μεηαλφ ηςκ εηπνμζχπςκ ηςκ μνβακζζιχκ ηδκ ιεβαθφηενδ εοαζζεδζία πανμοζίαζε ημ Escherichia coli C1845 ζημ δίηηαιμ ηαζ δεκηνμθίαακμ ηςκ 50 mg/ml, εκχ δεκ πανμοζζάζηδηε δνάζδ ζηζξ ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 25 mg/ml ηαζ ηςκ ηνζχκ θοηχκ. Δπμιέκςξ δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ήηακ δίηηαιμ (50 mg/ml) = δεκηνμθίαακμ (50 mg/ml) > ενμφιπζ (50 mg/ml) βζα ημοξ E. coli, Salmonella typhimurium SL1344 ηαζ Klebsiella oxytoca FMCC B-197, εκχ βζα ημ P. Aeruginosa ήηακ δίηηαιμ (50 mg/ml) = δεκηνμθίαακμ (50 mg/ml) = ενμφιπζ (50 mg/ml). ηδκ ιεθέηδ ηςκ Mihajilov-Krstev et al., 2009 ημ αζεένζμ έθαζμ ημο ενμοιπζμφ έδεζλε ιεβάθδ πανειπυδζζδ εκάκηζα ζημ K. Oxytoca, εκχ ζημ P. Aeruginosa είπε ιζηνή δνάζδ. Οζ Azaz et al., 2005 ανήηακ δνάζδ ημο αζεένζμο εθαίμο ημο ενμοιπζμφ εκάκηζα ζημ Pseudomonas aeruginosa ATCC ύγθξηζε αληηκηθξνβηαθήο δξάζεο εθρπιηζκάηωλ πεηξ.αηζέξα κεηαμύ αξλεηηθώλ θαηά Gram βαθηεξίωλ Δίκτ.-πετρ. αιθζρασ (mg/ml) 50 Δίκτ.-πετρ. αιθζρασ (mg/ml) Escherichia coli C1845 Salmonella typhimurium SL1344 Pseudomonas Klebsiella oxytoca aeruginosa FMCC FMCC B-197 B-26 Δεντρ/βανοπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 Δεντρ/βανοπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 25 Θροφμπιπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 50 Θροφμπιπετρ.αιθζρασ (mg/ml) 25 Αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα Ραβδόγξακκα 3.6.3γ : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ πεηνεθασημφ αζεένα ιεηαλφ ανκδηζηχκ ηαηά Gram ααηηδνίςκ 105

106 Πίλαθαο 3.6.3β : Γζάιεηνμζ ακαζημθήξ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ βζα ηα θοηζηά εηποθίζιαηα ελακίμο Γηθη.-εμάλην (mg/ml) Γεληξ/βαλν-εμάλην(mg/mL) ζξνύκπη-εμάλην(mg/ml) Μηθξννξγαληζκόο Streptococcus agalactiae LMG T Streptococcus mutans LMG T Streptococcus oralis LMG T Streptococcus sanguinis DSM Streptococcus sobrinus LMG T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B Bacillus cereus LMG 6923 T Listeria innocua LMG T Listeria welschimeri Escherichia coli C Salmonella typhimurium SL Pseudomonas aeruginosa FMCC B Klebsiella oxytoca FMCC B Σα εηποθίζιαηα ελακίμο ηα μπμία απμιμκχκμοκ επίζδξ πηδηζηά ηαζ άπμθα ζοζηαηζηά πανμοζζάγμοκ ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ. ε πμθθέξ πενζπηχζεζξ μζ ιδ πμθζηέξ θάζεζξ ειθακίγμοκ ιεβαθφηενδ δνάζδ απυ ηζξ πμθζηέξ (Sokmen, 2001). ημ ενμφιπζ έπμοιε πάθζ ςξ ηονίανπα ζοζηαηζηά ηδκ ηανααηνυθδ ηαζ ημ β- ηενπζκέκζμ, μπυηε ηα εηποθίζιαηα ειθακίγμοκ ακηζιζηνμαζαηέξ δνάζεζξ. Ακηίζημζπα ζημ δεκηνμθίαακμ ειθακίγεηαζ πάθζ δ αμνκευθδ, αενιπεκυκδ αθθά ηαζ ηαιθμνά, ηανααηνυθδ ηαζ εοιυθδ μπυηε ακαιέκεηαζ ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ. Καζ ηέθμξ ζημ δίηηαιμ οπάνπεζ ζοκηνζπηζηυ πμζμζηυ ηανααηνυθδξ (76,6 %), αθθά επίζδξ οπάνπεζ ηαζ δ εοιμηζκυκδ δ μπμία πανμοζζάγεζ ακηζααηηδνζαηή δνάζδ (Chaieb et al., 2011). Γηα ηα ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : μζ δζάιεηνμζ ακαζημθήξ ηοιαίκμκηαζ απυ mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.3δ δ ιεβαθφηενδ δνάζδ πμζμηζηά εκημπίγεηαζ ζημκ Streptococcus agalactiae LMG T ημο εηποθίζιαημξ δίηηαιμο εκχ δ ιζηνυηενδ δνάζδ ειθακίγεηαζ ζε ζζυηδηα ιε ηα εηποθίζιαηα δίηηαιμο ζημκ 106

107 Αλαζηνιή (mm) Staphylococcus aureus DSM ηαζ ηα εηποθίζιαηα δίηηαιμο ηαζ ενμοιπζμφ ζημκ Staphylococcus epidermidis FMCC B-202. Δπζπθέμκ οπάνπμοκ ανηεηέξ μιμζυηδηεξ ζηζξ δναζηζηυηδηεξ ηάεε θοημφ ζε ηάεε ιζηνμμνβακζζιυ υπςξ υηζ ζημκ S. agalactiae ηα εηποθίζιαηα ενμοιπζμφ ηαζ δεκηνμθίαακμο έπμοκ ίδζα δναζηζηυηδηα ιεηαλφ ημοξ, ηάηζ πμο παναηδνείηαζ ακηίζημζπα ζημκ S. epidermidis βζα ηα εηποθίζιαηα δίηηαιμο ηαζ ενμοιπζμφ. ε ακηίεεζδ ιε ηδκ ιεθέηδ ηςκ Sahin et al., 2003 υπμο ηα εηποθίζιαηα ενμοιπζμφ δεκ έδεζλακ δνάζδ εκάκηζα ζε πέκηε ζηεθέπδ ημο S. aureus, δ πανμφζα ιεθέηδ έδεζλε δνάζδ ζημ ζηέθεπμξ DSM Αληηκηθξνβηαθή δξάζε εθρπιηζκάηωλ εμαλίνπ κεηαμύ ζεηηθώλ θαηά Gram βαθηεξίωλ Streptococcus agalactiae LMG 14694T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B-202 Δικτ.-εξάνιο (mg/ml) 25 Δεντρ/βανο-εξάνιο(mg/mL) 25 θροφμπι-εξάνιο(mg/ml) 25 Θεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα Ραβδόγξακκα 3.6.3δ : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ ελακίμο ιεηαλφ εεηζηχκ ηαηά Gram ααηηδνίςκ Γηα ηνπο παζνγόλνπο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο : Οζ δζάιεηνμζ ηοιαίκμκηαζ απυ mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.3ε ηδκ ιεβαθφηενδ δνάζδ πμζμηζηά ειθάκζζε ημ εηπφθζζια δίηηαιμ ζημκ Steptococcus mutans LMG T εκχ δ ιζηνυηενδ δνάζδ πανμοζζάζηδηε ζημ εηπφθζζια δζηηάιμο βζα ημοξ Steptococcus sanguinis DSM ε αοηήκ ηδκ ηαηδβμνία πανμοζζάγμκηαζ πμθθέξ δζαθμνέξ ιεηαλφ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ βζα ηδκ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ υπμο ζημκ S. mutans δ ζεζνά ήηακ δίηηαιμ > ενμφιπζ > δεκηνμθίαακμ, ζημκ Streptococcus oralis LMG T δεκηνμθίαακμ > δίηηαιμ > ενμφιπζ, ζημκ S. 107

108 Αλαζηνιή (mm) sanguinis DSM ενμφιπζ > δεκηνμθίαακμ > ελάκζμ, εκχ ζημκ Streptococcus sobrinus LMG υθα ηα εηποθίζιαηα ήηακ ημ ίδζμ δναζηζηά. 25 Αληηκηθξνβηαθή δξάζε εθρπιηζκάηωλ εμαλίνπ κεηαμύ παζνγόλωλ βαθηεξίωλ ηεο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο Δικτ.-εξάνιο (mg/ml) 25 Δεντρ/βανοεξάνιο(mg/mL) 25 θροφμπι-εξάνιο(mg/ml) 25 5 Παζνγόλα βαθηήξηα ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο 0 Streptococcus mutans LMG 14558T Streptococcus oralis LMG 14532T Streptococcus sanguinis DSM Streptococcus sobrinus LMG 14641T Ραβδόγξακκα 3.6.3ε : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ ελακίμο ιεηαλφ παεμβυκςκ ααηηδνίςκ ηδξ ζημιαηζηήξ ημζθυηδηαξ Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηξνθίκωλ : Οζ ακαζηαθηζηέξ ηοιαίκμκηαζ απυ mm. φιθςκα ιε ημ Πίκαηα 3.6.3α δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ παναηδνείηαζ ζημ εηπφθζζια ημο ενμοιπζμφ ζημκ Bacillus cereus LMG 6923 T, εκχ δ ιζηνυηενδ ζημο δζηηάιμο βζα ηα Listeria innocua LMG T ηαζ Listeria welschimeri ημοξ B. cereus ηαζ L. innocua δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ είκαζ ενμφιπζ > δεκηνμθίαακμ > δίηηαιμ, εκχ ζημκ L. Welschimeri είκαζ δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ > δίηηαιμ. ε ακηίεεζδ ιε ηδκ ιεθέηδ ηςκ Sahin et al., 2003 υπμο ημ εηπφθζζια ημο ελακίμο ημο ενμοιπζμφ δεκ πανειπυδζζε δφμ ηθζκζηά ζηεθέπδ ημο B. Cereus, δ πανμφζα ιεθέηδ έδεζλε δνάζδ εκάκηζα ζημκ Bacillus cereus LMG 6923 T. Γηα ηα αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Οζ δζάιεηνμζ ακαζημθήξ ηοιαίκμκηαζ απυ 0-15 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.3α δ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ ειθακίγεηαζ ζημ ενμφιπζ ηαζ είκαζ ίδζα ζηα ααηηήνζα Escherichia coli B-197, Salmonella typhimurium SL1344 ηαζ Klebsiella oxytoca FMCC B-197, εκχ μ Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26 ήηακ μ πμζμ ακεεηηζηυξ μνβακζζιυξ υπμο δεκ 108

109 πανειπμδίζηδηε απυ ηάπμζμ εηπφθζζια. Όζμ βζα ημοξ άθθμοξ ηνεζξ ιζηνμμνβακζζιμφξ δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ήηακ ενμφιπζ > δεκηνμθίαακμ > ελάκζμ βζα ημοξ E. coli ηαζ S. typhimurium ηαζ δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ = δίηηαιμ βζα ημκ K. Oxytoca. ε ζφβηνζζδ ιε ηδκ ιεθέηδ ηςκ Sahin et al., 2003 υπμο ελέηαζακ ηδκ δνάζδ επηά ηθζκζηχκ ζηεθεπχκ ημο E. coli, εκυξ ζηεθέπμοξ ημο S. typhimurium ζημ ενμφιπζ εηποθίζιαημξ ελακίμο, δεκ ανέεδηε ηάπμζα δνάζδ ζε ακηίεεζδ ιε ηδκ πανμφζα ιεθέηδ υπμο ημ ελάκζμ ενμοιπζμφ ειθάκζζε δνάζδ εκάκηζα ζημ ζηέθεπμξ C1845 ημο E. coli ηαζ ζημ S. typhimurium SL1344. Πίλαθαο 3.6.3γ : Γζάιεηνμζ ακαζημθήξ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ βζα ηα θοηζηά εηποθίζιαηα δζαζεοθαζεένα Γηθη.-δηαηζ/ξαο (mg/ml) Γεληξ/βαλν-δηαηζ/ξαο(mg/mL) ζξνύκπη-δηαηζ/ξαο (mg/ml) Μηθξννξγαληζκόο Streptococcus agalactiae LMG T Streptococcus mutans LMG T Streptococcus oralis LMG T Streptococcus sanguinis DSM Streptococcus sobrinus LMG T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B Bacillus cereus LMG 6923 T Listeria innocua LMG T Listeria welschimeri Escherichia coli C Salmonella typhimurium SL Pseudomonas aeruginosa FMCC B Klebsiella oxytoca FMCC B Ο δζαζεοθαζεέναξ απμιμκχκεζ ιδ πηδηζηά ζοζηαηζηά ηαζ απμηεθεί ημ πμθζηυ ηθάζια. Απμιμκχκεζ θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ηαζ ηονίςξ ηα άβθοηα ηιήιαηα ηςκ θθααμκμεζδχκ εη ηςκ μπμίςκ ηάπμζα έπμοκ ζδιακηζηή ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ. 109

110 Γηα ηα ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : μζ δζάιεηνμζ ακαζημθήξ είπακ εονμξ απυ mm. ζφιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.3β δ ιεβαθφηενδ πμζμηζηά ακαζημθή δζαηνίκεηαζ ζημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο ζημκ Streptococcus agalactiae LMG T εκχ δ ιζηνυηενδ ακαζημθή δζαηνίκεηαζ ζημκ Staphylococcus aureus DSM ε αοηήκ ηδκ ηαηδβμνία δεκ οπάνπεζ μιμζμιμνθία ιεηαλφ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ βζα ημ πμζμ εηπφθζζια είκαζ ημ δναζηζηυηενμ ηαζ έηζζ παναηδνείηαζ υηζ δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ζημκ S. agalactiae ήηακ δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ > δίηηαιμ, ζημκ S. aureus ήηακ δίηηαιμ > ενμφιπζ > δεκηνμθίαακμ ηαζ ζημκ S. epidermidis ήηακ ενμφιπζ > δίηηαιμ > δεκηνμθίαακμ. Γηα ηνπο παζνγόλνπο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο : Οζ δζάιεηνμζ ακαζημθήξ είπακ εφνμξ απυ mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.3β δ ιεβαθφηενδ πμζμηζηά ακαζημθή παναηδνείηαζ ζημ δεκηνμθίαακμ βζα ημκ Streptococcus oralis LMG T, εκχ δ ιζηνυηενδ παναηδνείηαζ ζημκ δίηηαιμ βζα ημκ Streptococcus sanguinis DSM Καζ ζε αοηυ ημ νααδυβναιια οπάνπμοκ δζαθμνέξ ζηδκ δναζηζηυηδηα ιεηαλφ ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ υπμο δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ είκαζ δίηηαιμ > ενμφιπζ > δεκηνμθίαακμ βζα ημκ Streptococcus mutans LMG T, δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ > δίηηαιμ βζα ημκ S. oralis, ενμφιπζ > δεκηνμθίαακμ > δίηηαιμ βζα ημκ S. sanguinis ηαζ ενμφιπζ > δίηηαιμ = δεκηνμθίαακμ βζα ημκ Streptococcus sobrinus T. Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηξνθίκωλ : Οζ δζάιεηνμζ ακαζημθήξ είπακ εφνμξ απυ mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια ζη μζ ιεβαθφηενεξ πμζμηζηά ακαζημθέξ ανίζημκηαζ ζε ζζυηδηα ιεηαλφ ημοξ ηαζ είκαζ ζημ εηπφθζζια ημο δεκηνμθίαακμο ηαζ ενμοιπζμφ βζα ημκ Listeria innocua LMG 1138 T, ζημ εηπφθζζια δίηηαιμο βζα ημκ Bacillus cereus LMG 6923 T ηαζ ζημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο βζα ημκ Listeria welschimeri 15008, εκχ δ ιζηνυηενδ παναηδνείηαζ ζημ εηπφθζζια δίηηαιμο ημο L. Innocua. Γζα ιζα αηυιδ θμνά οπάνπμοκ δζαθμνέξ ιεηαλφ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ υζμκ αθμνά ηδκ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ υπμο ζημκ B. cereus δ ζεζνά είκαζ δίηηαιμ > δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ, ζημκ L. Innocua είκαζ δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ > δίηηαιμ ηαζ ζημ L. Welschimeri είκαζ δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ > δίηηαιμ. 110

111 Αλαζηνιή (mm) Bacillus Listeria cereus LMG innocua LMG 6923T 11387T Αληηκηθξνβηαθή δξάζε εθρπιηζκάηωλ δηαηζπιαηζέξα κεηαμύ παζνγόλωλ βαθηεξίωλ ηωλ ηξνθίκωλ Listeria welschimeri Δικτ.-διαιθ/ρασ (mg/ml) 25 Δεντρ/βανοδιαιθ/ρασ(mg/mL) 25 θροφμπι-διαιθ/ρασ (mg/ml) 25 Παζνγόλα βαθηήξηα ηωλ ηξνθίκωλ Ραβδόγξακκα 3.6.3ζη : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ δζαζεοθεεαίνα ιεηαλφ παεμβυκςκ ααηηδνίςκ ηςκ ηνμθίιςκ Γηα ηα αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Οζ δζαηοιάκζεζξ ιεηαλφ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ είκαζ απυ mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.7.3γ δ ιεβαθφηενδ πμζμηζηά ακαζημθή θαίκεηαζ ζηα εηποθίζιαηα δεκηνμθίαακμο ηαζ ενμφιπζ βζα ημκ Klebsiella oxytoca FMCC B-197, ηαζ δ ιζηνυηενδ ακαζημθή θαίκεηαζ ζηα εηποθίζιαηα δίηηαιμο ηαζ δεκηνμθίαακμο βζα ημκ Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26. Γζα ημοξ Escherichia coli C1845, K. oxytoca ηαζ P. aeruginosa οπάνπμοκ μιμζυηδηεξ ςξ πνμξ ηδκ δναζηζηυηδηα ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ, ιε ενμφιπζ = δεκηνμθίαακμ > δίηηαιμ βζα ηα E. coli ηαζ ενμφιπζ > δεκηνμθίαακμ = δίηηαιμ βζα ημ K. Oxytoca, εκχ ελαίνεζδ απμηεθεί μ S. typhimurium υπμο δ ζεζνά είκαζ δεκηνμθίαακμ > ενμφιπζ > δίηηαιμ. 111

112 Αλαζηνιή (mm) Escherichia coli C1845 Αληηκηθξνβηαθή δξάζε εθρπιηζκάηωλ δηαηζπιαηζέξα κεηαμύ αξλεηηθώλ θαηά Gram βαθηεξίωλ Salmonella typhimurium SL1344 Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26 Klebsiella oxytoca FMCC B-197 Δικτ.-διαιθ/ρασ (mg/ml) 25 Δεντρ/βανοδιαιθ/ρασ(mg/mL) 25 θροφμπι-διαιθ/ρασ (mg/ml) 25 Αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα Ραβδόγξακκα 3.6.3δ: φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ δζαζεοθεεαίνα ιεηαλφ ανκδηζηχκ ααηηδνίςκ ηαηά Gram Πίλαθαο 3.6.3δ : Γζάιεηνμζ ακαζημθήξ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ βζα ηα θοηζηά εηποθίζιαηα ιεεακυθδξ Γηθη.-κεζαλόιε (mg/ml) Γεληξ/βαλν-κεζαλόιε (mg/ml) Θξνύκπη-κεζαλόιε (mg/ml) Μηθξννξγαληζκόο Streptococcus agalactiae LMG T Streptococcus mutans LMG T Streptococcus oralis LMG T Streptococcus sanguinis DSM Streptococcus sobrinus LMG T Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B Bacillus cereus LMG 6923 T Listeria innocua LMG T Listeria welschimeri Escherichia coli C Salmonella typhimurium SL Pseudomonas aeruginosa FMCC B Klebsiella oxytoca FMCC B

113 Σμ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια απμιμκχκεζ ηα πμθζηά ζοζηαηζηά ηςκ θοηζηχκ εηποθζζιάηςκ ηαζ ζοβηεηνζιέκα ηα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ζε βθοημγζηζηή ιμνθή ηα μπμία ςξ θζβυηενμ δναζηζηά απυ υηζ ηα ηενπεκμεζδή ζε έκα αζεένζμ έθαζμ, έπμοκ ςξ απμηέθεζια ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια κα είκαζ θζβυηενμ δναζηζηυ απυ ηα άθθα εηποθίζιαηα. Γηα ηα ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Σμ εφνμξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ ηοιαίκεηαζ απυ 0-18 mm. Καηά ημ Ρααδυβναιια 3.6.3δ δ ιεβαθφηενδ πμζμηζηά ακαζημθή ειθακίγεηαζ ζημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο (50 mg/ ml) ζημκ Streptococcus agalactiae LMG T εκχ ζηα εηποθίζιαηα δίηηαιμο (50 ηαζ 25 mg/ ml) ηαζ ενμοιπζμφ ηςκ 25 mg/ ml δεκ οπήνλε πανειπυδζζδ ζημοξ Staphylococcus aureus DSM ηαζ Staphylococcus epidermidis FMCC B-202. Αλζμζδιείςημ είκαζ υηζ απυ ηζξ ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 25 mg/ ml ιυκμ ζημ δεκηνμθίαακμ οπήνλε πανειπυδζζδ ζε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ, εκχ βζα ημοξ δφμ ζηαθοθυημηημοξ ημ δίηηαιμ δεκ πανειπυδζζε ηδκ ακάπηολή ημοξ. Σμ πζμ δναζηζηυ εηπφθζζια ιεηαλφ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ είκαζ ιαηνάκ ημο δεκηνμθίαακμο (50 mg/ ml) ηαζ ζηδκ ζοκέπεζα αημθμοεεί ημ ενμφιπζ (50 mg/ ml) βζα ημοξ ζηαθοθυημηημοξ ηαζ ημ δίηηαιμ (50 mg/ ml) βζα ημκ ζηνεπηυημηημ. Καζ ηέθμξ θζβυηενμ δναζηζηυ είκαζ ημ δίηηαιμ βζα ημοξ ζηαθοθυημηημοξ ηαζ ημ δίηηαιμ ιαγί ιε ημ ενμφιπζ ζηζξ ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 25 mg/ ml βζα ημκ ζηνεπηυημηημ. Οζ Proestos et al., 2006 ανήηακ ιέηνζα δνάζδ ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ δίηηαιμο εκάκηζα ζημκ S. aureus, εκχ μζ Celiktas et al., 2007 έδεζλακ υηζ ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα δεκηνμθίαακμο είπακ ιζηνέξ ακηζιζηνμαζαηέξ ζδζυηδηεξ ζε ζπέζδ ιε ημο αζεένζμο εθαίμο βζα ημ ζηέθεπμξ ημο S. epidermidis πμο πνδζζιμπμζήεδηε. Οζ Gulluce et al., 2003 δεκ ανήηακ δνάζδ ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ ενμοιπζμφ ζημ S. aureus ATCC , αθθά ανήηακ δνάζδ εκάκηζα ζημ Pseudomonas aeruginosa ATTC- 9027, εκχ μζ Proestos et al., 2005 ανήηακ ιζηνή δνάζδ ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ δεκηνμθίαακμο εκάκηζα ζημκ S. aureus ΑΣCC

114 Αλαζηνιή (mm) Streptococcus agalactiae LMG 14694T Αληηκηθξνβηαθή δξάζε εθρπιηζκάηωλ κεζαλόιεο κεηαμύ ζεηηθώλ θαηά Gram βαθηεξίωλ Δικτ.-μεθανόλη (mg/ml) 50 Staphylococcus aureus DSM Staphylococcus epidermidis FMCC B-202 Δικτ.-μεθανόλη (mg/ml) 25 Δεντρ/βανο-μεθανόλη (mg/ml) 50 Δεντρ/βανο-μεθανόλη (mg/ml) 25 Θροφμπι-μεθανόλη (mg/ml) 50 Θροφμπι-μεθανόλη (mg/ml) 25 ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα Ραβδόγξακκα 3.6.3ε : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ ιεεακμθζηχκ εηποθζζιάηςκ ιεηαλφ εεηζηχκ ηαηά Gram ααηηδνίςκ Γηα ηνπο παζνγόλνπο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο : ημ εφνμξ ηςκ δζαιέηνςκ, ηοιαίκεηαζ απυ 0-19 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.3δ δ ιεβαθφηενδ ακαζημθή παναηδνείηαζ ζημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο (50 mg/ ml) βζα ημκ Streptococcus oralis LMG T εκχ ιδδεκζηέξ ήηακ ζημκ Streptococcus mutans LMG T βζα ηα εηποθίζιαηα δίηηαιμο ηαζ ενμοιπζμφ ζε ζοβηέκηνςζδ 25 mg/ ml. Απυ άπμρδ δναζηζηυηδηαξ ημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο έδεζλε ιαηνάκ ηδκ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ ζε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ εκχ βζα ηα οπυθμζπα θοηζηά εηποθίζιαηα οπάνπεζ ιζα ζζμννμπία ιε ημοξ S. mutans ηαζ Streptococcus sobrinus LMG T κα έπμοκ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ημ δίηηαιμ ηαζ ημ ενμφιπζ ζε ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 50 mg/ ml, εκχ ζημκ S. oralis δεφηενμ ζε ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ήηακ ημ εηπφθζζια ημο δίηηαιμο, εκχ ζημκ Streptococcus sanguinis DSM δεφηενμ δναζηζηυηενμ ήηακ ημ εηπφθζζια ενμοιπζμφ. Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηξνθίκωλ : Σμ εφνμξ ηςκ δζαιέηνςκ ακαζημθήξ ηοιαίκεηαζ απυ 0-13 mm. φιθςκα ιε ημ Ρααδυβναιια 3.6.3ζ δ ιεβαθφηενδ ακαζημθή ειθακίγεηαζ ζημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο (50 mg/ ml) ζημκ Bacillus cereus CMG 6923 T εκχ ζημκ Listeria welschimeri μζ ζοβηεκηνχζεζξ ηςκ 25 mg/ ml δεκ έδεζλακ πανειπυδζζδ ζε ηακέκα θοηζηυ εηπφθζζια. πεηζηά ιε ηδκ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ οπάνπεζ ακμιμζμιμνθία ιεηαλφ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ υπμο ζημκ B. 114

115 Αλαζηνιή (mm) Cereus δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ είκαζ δεκηνμθίαακμ (50 > 25 mg/ ml) > δίηηαιμ (50 mg/ ml) = ενμφιπζ (50 ηαζ 25 mg/ ml), ζημκ Listeria innocua LMG T δίηηαιμ (50 mg/ ml) > δεκηνμθίαακμ (50 mg/ ml) = ενμφιπζ (50 mg/ ml) ηαζ ζημκ L. welschimeri δεκηνμθίαακμ (50 mg/ ml) > δίηηαιμ (50 mg/ ml) = ενμφιπζ (50 mg/ ml). ηδκ ιεθέηδ ηςκ Sahin et al., 2003 [ ] ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ενμοιπζμφ δεκ έδεζλε δνάζδ ζηα δφμ ηθζκζηά ζηεθέπδ ημο B. Cereus, εκχ βζα ημκ ίδζμ ιζηνμμνβακζζιυ ζηδκ ιεθέηδ ηςκ Proestos et al., 2005 ημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο έδεζλε ιζηνή δνάζδ, εκχ ζηδκ ιεθέηδ ηςκ Bubonja-Sonje et al., 2011 ημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο ζε ακαθμβία δζαθοηχκ ιεεακυθδ- κενυ- μλζηυ μλφ 90:9:1 έδεζλε δνάζδ εκάκηζα ζημκ L. Innocua. Οζ Gulluce et al., 2003 δεκ ανήηακ δνάζδ ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ ενμοιπζμφ ζημκ Bacillus cereus- RK Bacillus cereus LMG 6923T Αληηκηθξνβηαθή δξάζε εθρπιηζκάηωλ κεζαλόιεο κεηαμύ παζνγόλωλ βαθηεξίωλ ηωλ ηξνθίκωλ Δικτ.-μεθανόλη (mg/ml) 50 Listeria innocua LMG 11387T Listeria welschimeri Δικτ.-μεθανόλη (mg/ml) 25 Δεντρ/βανο-μεθανόλη (mg/ml) 50 Δεντρ/βανο-μεθανόλη (mg/ml) 25 Θροφμπι-μεθανόλη (mg/ml) 50 Θροφμπι-μεθανόλη (mg/ml) 25 Παζνγόλα βαθηήξηα ηωλ ηξνθίκωλ Ραβδόγξακκα 3.6.3η : φβηνζζδ ακηζιζηνμαζαηήξ δνάζδξ εηποθζζιάηςκ ιεεακυθδξ ιεηαλφ παεμβυκςκ ααηηδνίςκ ηςκ ηνμθίιςκ Γηα ηα αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Δδχ έπμοιε παιδθέξ πμζμηζηά δζαιέηνμοξ ακαζημθήξ ιε εφνμξ 0-8 mm. φιθςκα ιε ημκ Πίκαηα 3.6.3δ έκα ειθακέξ παναηηδνζζηζηυ αοηήξ ηδξ ηαηδβμνίαξ ιζηνμμνβακζζιχκ είκαζ υηζ ζηα πενζζζυηενα εηποθίζιαηα δεκ οπήνλε πανειπυδζζδ ηαζ πζμ παναηηδνζζηζηή πενίπηςζδ είκαζ ημο δίηηαιμο υπμο δεκ ακέζηεζθε ηδκ ακάπηολδ ηακεκυξ ιζηνμμνβακζζιμφ. Ο μνβακζζιυξ ιε ηδκ ιεβαθφηενδ εοαζζεδζία ήηακ μ Pseudomonas aeruginosa FMCC B-26 ιε ίδζα 115

116 ζεζνά δναζηζηυηδηαξ δεκηνμθίαακμο ηαζ ενμοιπζμφ ζε ζοβηέκηνςζδ 50 mg/ ml. O Klebsiella oxytoca FMCC B-197 απμδείπηδηε εοαίζεδημξ ιυκμ ζημ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο (50 mg/ ml) εκχ μζ Eschrichia coli C1845 ηαζ Salmonella typhimurium απμδείπηδηακ ακεεηηζημί ζε υθα ηα εηποθίζιαηα. ε ζφβηνζζδ ιε ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα άθθςκ ενεοκχκ μζ Chatzopoulou et al., 2010 ανήηακ πανειπυδζζδ εκάκηζα ζημκ P. aeruginosa ζε εηπφθζζια δίηηαιμο, μζ Sahin et al., 2003 δεκ ανήηακ δνάζδ εκάκηζα ζηδκ S. typhimurium ζε εηπφθζζια ενμοιπζμφ αθθά ημ E. coli έδεζλε πανειπυδζζδ ηαζ ζηα επηά ηθζκζηά ζηεθέπδ ημο. Όζμ βζα ημ δεκηνμθίαακμ, ζηδκ ένεοκα ηςκ Celiktas et al., 2007 ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα έδεζλακ ιζηνέξ ακηζιζηνμαζαηέξ ζδζυηδηεξ ζε ζπέζδ ιε ημ αζεένζμ έθαζμ βζα ημ ζηέθεπμξ ημο P. aeruginosa, ημο E. coli πμο πνδζζιμπμζήεδηακ. Οζ Gulluce et al., 2003 δεκ ανήηακ δνάζδ ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ ημο ενμοιπζμφ εκάκηζα ζημ Eschrichia coli Hak 59, εκχ μζ Proestos et al., 2006 ανήηακ ιζηνή δνάζδ ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ δίηηαιμο εκάκηζα ζημ E. coli 0157 : H7 NCTC12900, εκχ ζε άθθδ ιεθέηδ (2005) ανήηακ δνάζδ ημο ιεεακμθζημφ εηποθίζιαημξ ημο δεκηνμθίαακμο εκάκηζα ζημ E. coli ) Γεληθά ζπκπεξάζκαηα Ζ ζοβηέκηνςζδ ηςκ (50 mg/ ml) ζηα εηποθίζιαηα πεηνεθ. αζεένα ηαζ ιεεακυθδξ είκαζ ηαηά πμθφ δναζηζηυηενδ απυ αοηή ηςκ (25 mg/ ml) πςνίξ κα ιπμνεί κα εζπςεεί υηζ οπάνπεζ βναιιζηή ζπέζδ ιεηαλφ ζοβηεκηνχζεςκ ηαζ πανειπυδζζδξ. Σα ανκδηζηά ηαηά gram ααηηήνζα πανειπμδίγμκηακ θζβυηενμ ζε ζπέζδ ιε ηα εεηζηά ηαηά Gram ααηηήνζα πμο ελεηάζαιε. Πζμ ζοβηεηνζιέκα ζηα εηποθίζιαηα ημο πεηνεθασημφ αζεένα ηαζ ελακίμο δ ζοιπενζθμνά αοηή μθείθεηαζ ζημ υηζ ζοκήεςξ δ ηανααηνυθδ πμο ηονζανπεί ζηα εηποθίζιαηα ημο δίηηαιμο ηαζ ημο ενμοιπζμφ ακαζηέθθεζ πενζζζυηενμ ηα εεηζηά ηαηά gram ααηηήνζα απυ υηζ ηα ανκδηζηά ηαηά Gram (Nevas et al., 2004) Σα εηποθίζιαηα πεηνεθασημφ αζεένα ηαζ ελακίμο είκαζ βεκζηυηενα πζμ δναζηζηά απυ ημο δζαζεοθαζεένα ηαζ ιεεακυθδξ θυβς ζοζηαηζηχκ ηανααηνυθδξ υπςξ ζηδκ πενζπηςζδ ημο δίηηαιμο ηαζ ημο ενμοιπζμφ, αθθά επίζδξ ηαζ θυβς ηδξ πανμοζίαξ 116

117 εοηαθοπηυθδξ, αμνκευθδξ, αενιπεκυκδξ, εοιμηζκυκδξ, εοιυθδξ ηαζ ηαιθμνάξ ζημ δεκηνμθίαακμ. Σμ νμζιανζκζηυ μλφ ηαζ ηα οπυθμζπα θαζκμθζηά ζοζηαηζηά (Κεθ 3.3) είκαζ ηαηά πμθφ θζβυηενμ δναζηζηά ζηδκ πανειπυδζζδ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ πμο ελεηάζαιε. Γηα ηα ζεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : Ο πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) ήηακ ημ πζμ δναζηζηυ εηπφθζζια δίηηαιμο βζα υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ εκχ ζημοξ πενζζζυηενμοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ (Staphylococcus aureus LMG T, Staphylococcus epidermidis FMCC B-202) ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα ήηακ ακεκενβά. ημ δεκηνμθίαακμ μζ δναζηζηυηδηεξ ηςκ εηποθζζιάηςκ πμζηίθμοκ ιε ηδκ ιεβαθφηενδ πανειπυδζζδ ζημκ S. aureus κα είκαζ ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) ιαγί ιε ημ ελάκζμ, ζημκ S. epidermidis ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα, εκχ ζημκ Streptococcus agalactiae LMG T ηονζανπεί ημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα. Δκχ βζα ηζξ ιζηνυηενεξ πανειπμδίζεζξ είπαιε ημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα ζημοξ S. aureus ηαζ S. epidermidis ηαζ ημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα (25 mg/ ml) βζα ημκ S. agalactiae. ημ ενμφιπζ δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ επίζδξ πμζηίθεζ ιε ημκ S. agalactiae κα έπεζ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) ιαγί ιε ημο ελακίμο ηαζ θζβυηενμ δναζηζηυ ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ηςκ (25 mg/ ml), μ S. aureus έπεζ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια ημο ελακίμο ιαγί ιε δζαζεοθαζεένα εκχ ημ ιεεακμθζηυ (25 mg/ ml) ήηακ ακεκενβυ, ηαζ μ S. epidermidis είπε δναζηζηυηενμ ημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα ηαζ θζβυηενμ ημ ιεεακμθζηυ ηςκ (25 mg/ ml) πμο ήηακ ηεθείςξ ακεκενβυ. Γηα ηνπο παζνγόλνπο ζηνκαηηθήο θνηιόηεηαο: ημ δίηηαιμ δ πθεζμρδθία ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ (Streptococcus mutans LMG T, Streptococcus sanguinis DSM ηαζ Streptococcus sobrinus LMG T ) απμδείπηδηε πενζζζυηενμ εοαίζεδηδ ζημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) ιε ελαίνεζδ ημκ Streptococcus oralis LMG T μ μπμίμξ πανειπμδίζηδηε πενζζζυηενμ απυ ημκ δζαζεοθαζεένα. 117

118 ημ δεκηνμθίαακμ οπάνπμοκ ηάπμζεξ μιμζυηδηεξ βζα ηδκ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ιε ημκ S. mutans κα είκαζ πζμ εοαίζεδημξ ζημκ πεηνεθασηυ αζεένα (50 mg/ ml) ηαζ ηαοηυπνμκα ζημ ελάκζμ, μ S. oralis ζημκ δζαζεοθαζεένα, μ S. sanguinis ζημκ πεηνεθασηυ αζεένα (50 mg/ ml) ηαζ μ S. sobrinus ζημκ πεηνεθασηυ αζεένα (50 ηαζ 25 mg/ ml). ημ ενμφιπζ ημ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια ήηακ ζε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ ημο δζαζεοθαζεένα ημ μπμίμ ζημοξ S. mutans ηαζ S. sanguinis ήηακ ημ ίδζμ δναζηζηυ ιε ημ εηπφθζζια ημο ελακίμο. ακ βεκζηή παναηήνδζδ ζε υθα ηα θοηά ημ θζβυηενμ δναζηζηυ εηπφθζζια βζα υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ ήηακ ημ ιεεακμθζηυ ηςκ 25 mg/ ml. Γηα ηνπο παζνγόλνπο ηξνθίκωλ : ημ δίηηαιμ ημ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια ήηακ ημο πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml). ημ δεκδνμθίαακμ ζημοξ Listeria innocua LMG11387 T ηαζ Listeria welschimeri δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ήηακ δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml), εκχ ζημκ Bacillus cereus LMG 6923 T δ ζεζνά ήηακ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > ελάκζμ > δζαζεοθαζεέναξ > ιεεακυθδ. ημ ενμφιπζ μζ δφμ Listeria αημθμοεμφζακ ηδκ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > δζαζεοθαζεέναξ > ελάκζμ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml), εκχ ζημκ B. Cereus δ ζεζνά ήηακ ελάκζμ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ > δζαζεοθαζεέναξ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml). ε υθα ηα θοηά ημ θζβυηενμ δναζηζηυ εηπφθζζια ήηακ ημ ιεεακμθζηυ ηςκ 25 mg/ ml. Αξλεηηθά θαηά Gram βαθηήξηα : ημ δίηηαιμ ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ήηακ ακεκενβυ ζε υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ. Ζ πθεζμρδθία ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ (Escherichia coli 1845, Salmonella typhimurium SL1344 ηαζ Klebsiella oxytoca FMCC B-197) είπακ ςξ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) > δζαζεοθαζεέναξ > ελάκζμ, εκχ ζημκ Pseudonona aeruginosa FMCC B-26 ηα ιμκαδζηά ηθάζιαηα πμο έδεζλακ πανειπυδζζδ ήηακ μ δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml). 118

119 ημ δεκηνμθίαακμ ιενζηά εηποθίζιαηα ήηακ ακεκενβά (ιεεακμθζηά ζηα E. coli ηαζ S. typhimurium, πεηνεθασημφ αζεένα (25 mg/ ml) ηαζ ελακίμο ζημ P. Aeraginosa ηαζ ιεεακυθδξ ηςκ 25 mg/ ml ζημ K. Oxytoca). ηδκ πθεζμρδθία ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ (S. typhimurium, P. Aeraginosa ηαζ K. Oxitoca ημ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια ήηακ ημο δζαζεοθαζεένα εκχ ζημ E. coli ήηακ ημο πεηνεθασημφ αζεένα. ημ ενμφιπζ δεκ οπήνλακ πανειπμδίζεζξ ζηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα ηδξ πθεζμρδθίαξ ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ (E. coli, S. typhimurium, K. Oxytoca) ηαζ ζηα εηποθίζιαηα πεηνεθασημφ αζεένα (25 mg/ ml) ηαζ ελακίμο βζα ημ P. Aeraginosa. ηα E. coli ηαζ S. typhimurium δ ζεζνά δναζηζηυηδηαξ ήηακ ελάκζμ > δζαζεοθαζεέναξ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml), ζημ K. Oxytoca δζαζεοθαζεέναξ > ελάκζμ > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml) ηαζ ζημ P. Aeraginosa δζαζεοθαζεέναξ > ιεεακυθδ (50 mg/ ml) > πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml). 119

120 ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4 : ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ Παξαιαβή εθρπιηζκάηωλ : ημ εηπφθζζια ημο πεηνεθασημφ αζεένα παναθάααιε πηδηζηά ζοζηαηζηά εη ηςκ μπμίςκ ηα ηονζυηενα ήηακ δ ηανααηνυθδ ζημ ενμφιπζ ηαζ ημ δίηηαιμ ηαζ δ εοηαθοπηυθδ ζημ δεκηνμθίαακμ, ηα μπμία ακεονίζημκηαζ ηαζ ςξ ηονίανπα ζοζηαηζηά ζηα αζεένζα έθαζα ηςκ ακηίζημζπςκ θοηχκ (Gursoy et al., 2009, Ntalli et al., 2010, Zaouali et al., 2010). ημ εηπφθζζια ημο ελακίμο παναθάααιε επίζδξ πηδηζηά ζοζηαηζηά θυβς ηδξ θφζδξ ημο δζαθφηδ αθθά θζβυηενα ζε ανζειυ ηαζ ζε αθεμκία ζε ζπέζδ ιε ημο πεηνεθασημφ αζεένα ηαεχξ ηα πενζζζυηενα ζοζηαηζηά είπακ ήδδ εηποθζζηεί ιε ημκ πεηνεθασηυ αζεένα. Σα ηονζυηενα ζοζηαηζηά πμο παναθήθεδζακ ήηακ δ ηανααηνυθδ ζημ δίηηαιμ ηαζ ενμφιπζ, εκχ ζημ δεκηνμθίαακμ ήηακ αενιπεκυκδ, ηαιθμνά ηαζ αμνκευθδ. ημ εηπφθζζια ημο δζαζεοθαζεένα παναθάααιε θαζκμθζηά ζοζηαηζηά ηαζ ηονίςξ ηα άβθοηα ηιήιαηα ηςκ θθααμκμεζδχκ. οβηεηνζιέκα μζ ηονζυηενεξ εκχζεζξ ήηακ δ ηζνζζιανζηίκδ ζημ δίηηαιμ, δ κανζκβεκίκδ ζημ ενμφιπζ ηαζ ιζα ιεεοθ θθααυκδ ζημ δεκηνμθίαακμ. ημ εηπφθζζια ιεεακυθδξ παναθάααιε ηονίςξ ημ νμζιανζκζηυ μλφ ηαζ βθοημγίηεξ θθααμκμεζδχκ. Αληηνμεηδωηηθή ηθαλόηεηα : ε υθα ηα θοηά ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα είπακ ηδκ ηαθφηενδ ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ βζαηί είπακ ηονίςξ νμζιανζκζηυ μλφ πμο απμηεθεί έκα ζζπονυ ακηζμλεζδςηζηυ (Lin et al., 2002). ηδκ ζοκέπεζα αημθμφεδζακ ηα εηποθίζιαηα ημο δζαζεοθαζεένα ηαζ ημο πεηνεθασημφ αζεένα υπμο δ ηανααηνυθδ πμο ανέεδηε ζηα εηποθίζιαηά ημο έπεζ επίζδξ ακηζμλεζδςηζηή δνάζδ (Tepe et al., 2005). 120

121 Αληηκηθξνβηαθή δξάζε : ηα εεηζηά ηαηά Gram ααηηήνζα ημ πζμ δναζηζηυ εηπφθζζια ήηακ ηονίςξ αοηυ ημο πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) ηαεχξ ακέζηεζθε ηδκ πθεζμρδθία ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ ζηα δφμ απυ ηα ηνία θοηά, εκχ ημ θζβυηενμ δναζηζηυ εηπφθζζια ήηακ ημ ιεεακμθζηυ ημ μπμίμ ιάθζζηα ζηδκ πενίπηςζδ ημο δίηηαιμο ήηακ ακεκενβυ. ημοξ παεμβυκμοξ ηδξ ζημιαηζηήξ ημζθυηδηαξ ηαηά πθεζμρδθία ηα δναζηζηυηενα εηποθίζιαηα ήηακ ημο πεηνεθασημφ αζεένα (50 mg/ ml) ηαζ πανειπυδζζακ πενζζζυηενμ ζπεδυκ υθμοξ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ ζημ δίηηαιμ ηαζ δεκηνμθίαακμ, εκχ ζημ ενμφιπζ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια ήηακ ημο δζαζεοθαζεένα. Σμ θζβυηενμ δναζηζηυ εηπφθζζια ήηακ ημ ιεεακμθζηυ. ημοξ παεμβυκμοξ ηνμθίιςκ ζημ δίηηαιμ ηαζ ζημ ενμφιπζ ηδκ ιεβαθφηενδ δναζηζηυηδηα είπε μ πεηνεθασηυξ αζεέναξ (50 mg/ ml), εκχ ζημ δεκηνμθίαακμ μ δζαζεοθαζεέναξ. Σμ θζβυηενμ δναζηζηυ εηπφθζζια ήηακ ημ ιεεακμθζηυ. ηα ανκδηζηά ηαηά Gram ααηηήνζα πενζζζυηενμ δναζηζηυ ήηακ αοηυ ημο δζαζεοθαζεένα βζα ημ ενμφιπζ ηαζ ημ δεκηνμθίαακμ, εκχ βζα ημ δίηηαιμ είπαιε αοηυ ημο πεηνεθασημφ αζεένα. Γζα ιζα αηυια θμνά ηα θζβυηενμ δναζηζηά ήηακ ηα ιεεακμθζηά εηποθίζιαηα. Δπμιέκςξ ηαηά πθεζμρδθία ηςκ ιζηνμμνβακζζιχκ ημ δναζηζηυηενμ εηπφθζζια ήηακ ημο πεηνεθασημφ αζεένα, ιε ημκ μπμίμ παναθαιαάκμοιε ηα ζοζηαηζηά ημο αζεενίμο εθαίμο ιε ηονίανπδ έκςζδ ηδκ ηανααηνυθδ, ζηδκ πενίπηςζδ ημο δίηηαιμο ηαζ ημο ενμοιπζμφ, πμο έπεζ απμδεδεζβιέκα ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ (Penalver et al., 2005, Santoyo et al., 2006). ηδκ πενίπηςζδ ημο δεκηνμθίαακμο δ ηονίανπδ έκςζδ είκαζ δ εοηαθοπηυθδ ιε ακηίζημζπεξ ακηζιζηνμαζαηέξ ζδζυηδηεξ (Santoyo et al., 2005). Σμ ελάκζμ δεκ είκαζ ηυζμ δναζηζηυ υζμ ημο πεηνεθασημφ αζεένα. Ανηεηά ηαθή ακηζιζηνμαζαηή δνάζδ πενζέπμοκ ηονίςξ ηα άβθοηα θθααμκμεζδή πμο έπμοκ πενάζεζ ζημκ δζαζεοθαζεένα υπςξ δ ηζνζζιανζηίκδ (Miski et al., 1983), δ απζβεκίκδ ηαζ ηενηεηίκδ (Cushnie and Lamb, 2005), αθθά ηαζ θοζζηά δ κανζκβεκίκδ (Andrade et al., 2010) υπςξ ηαζ δ θμοηεμθίκδ (Tshikanlange et al., 2005). Ζ πανμοζία ιζαξ θαζκμθζηήξ οδνμλοθμιάδαξ ζδίςξ ζηδκ ηανααηνυθδ πζζηχκεηαζ βζα ηδ δναζηζηυηδηα εκάκηζα ζε παεμβυκμοξ υπςξ Bacillus cereus (Ultee et al., 1999, 2002). Δπζπθέμκ αζεένζα έθαζα ιε ορδθέξ ζοβηεκηνχζεζξ ζε ηανααηνυθδ ηαζ εοιυθδ 121

122 π.π νίβακδ, ενμφιπζ ηαζ εοιάνζ ζοκήεςξ ακαζηέθθμοκ εεηζηά ηαηά Gram πενζζζυηενμ απυ υηζ ανκδηζηά ηαηά Gram παεμβυκα ααηηήνζα (Nevas et al., 2004). Σέθμξ μζ ιδπακζζιμί ιε ημοξ μπμίμοξ ιπμνμφκ ηα αζεένζα έθαζα κα ακαζηείθμοκ ημοξ ιζηνμμνβακζζιμφξ πενζθαιαάκμοκ δζαθμνεηζημφξ ηνυπμοξ δνάζδξ, ηαζ εκ ιένεζ ιπμνεί κα μθείθεηαζ ζηδκ οδνμθμαζηυηδηά ημοξ. Χξ απμηέθεζια ηαηακέιμκηαζ ιέζα ζηδκ θζπζδζηή δζπθμζημζαάδα ηδξ ηοηηανζηήξ ιειανάκδξ, ηαεζζηχκηαξ ημ πζμ δζαπεναηυ, μδδβχκηαξ ημ ζε δζαννμή ηςκ πενζεπμιέκςκ ηςκ γςηζηχκ ηοηηάνςκ (Burt, 2004, Juven et al., 1994, Kim et al., 1995). Ζ απμιείςζδ ηςκ ααηηδνζαηχκ εκγοιζηχκ ζοζηδιάηςκ ιπμνεί επίζδξ κα είκαζ έκαξ πζεακυξ ιδπακζζιυξ ηδξ δνάζδξ (Wendakoon and Sakagutchi, 1995). 122

123 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ Γηεζλήο Βηβιηνγξαθία Abuza, P.M., Albertini, R., Esterbauer, H.(1997). Simulation of the education of oxidanion of low density lipoprotein by high copper concentrations: evidence for a non constant rate of initiation. Chem. Res. Toxical. 10, Abu-Al-Basal, M.A., (2010). Healing potential of Rosmarinus officinalis L. on fullthickness excision cutaneous wounds in alloxan-induced-diabetic BALB/c mice. J. Ethnopharmacol. 131, Achamlale, S., Rezzonico, B., Grignon-Dubois, M.(2009). Rosmarinic acid from beach waste: Isolation and HPLC quantification in Zostera detritus from Arcachon lagoon. Food Chem.113: Aeschbach, R., LoÈ liger, J., Scott, B. C., Murcia, A., Butler, J., Halli well, B. and Aruoma, O. T. (1994) Antioxidant action of thymol, carvacrol, 6-gingerol, zingerone and hydroxytyrosol. Food Chem.Toxicol. 32, 31±36 Almeida, L.S.B., Murata, R.M., Yatsuda, R., Dos Santos, M.H., Nagem, T.J., Alencar, S.M., Koo, H., Rosalen, P.L.(2008). Antimicrobial activity of Rheedia brasiliensis and 7- epiclusianone against Streptococcus mutans. Phytomedicine, 15, Al-Sereiti, M.R., Abu-Amer, K.M., Sen, P.(1999). Pharmacology of rosemary (Rosmarinus officinalis Linn.) and its therapeutic potentials. Indian J Exp Biol. 37: Alexopoulos, A., Kimbaris, A,C., Plessas,S., Mantzourani, I., Theodoridou, I., Stavropoulou, E., Polissiou, M.G., Bezirtzoglou (2011). Antibacterial activities of essential oils from eight Greek aromatic plants agains clinical isolates of Staphylococcus aureus. Anaerobe xxx 1-4. Ali, B., Blunden, G. (2003). Pharmacological and toxicological properties of Nigella sativa. Phytother Res 17:

124 Alizadeh, A., Khoshkhui, M. Javidnia, K., Firuzi, O., Tafazoli, E., Khalighi, A. (2010). Effects of fertilizer on yield, essential oil composition, total phenolic content and antioxidant activity in Satureja hortensis L. (Lamiaceae) cultivated in Iran. Journal of Medicinal plants vol. 4(1), pp Almela, L., Sanchez-Munoz, B., Fernadez-Lopez, J.A., Roca, M.J., Rabe V. (2006). Liquid chromatograpic mass spectrometric analysis of phenolics and free radical scavenging activity of rosemary extract from different raw material. Journal of Chromatography A. 120, Amin, A., Hamza, A.A., (2005). Hepatoprotective effects of Hibiscus, Rosmarinus and Salvia on azathioprine-induced toxicity in rats. Life Sci. 77, Andrade, D.C.A., Carvahlo, L.D.S., Cunico, M.M., Lordello, A.L.L., Higashino, C.E.K., Almeida, S.C.D.C., Dias, J.D.F.G., Kerber, V.A.K., Miguel, M.D., Miguel, M.D., Miguel, O.G. (2010). Antioxidant and antibacterial activity of extracts, fractions and isolated substances from the flower of Acacia podalyriifolia A. Cunn, ex G. Don. Brazillian Journal of Pharmaceutical Sciences, vol 46, no 4, p: Antolovich, M., Prenzler, P.D. Patsalides, E. MC Donald, S., Robards, K. (2001). Methods for testing antioxidant activity analyst, Ariga, T., Koshiyama, I, & Fakushima, U.S (1989) patens 4, 797, 421 Arora, A.,Nair, M, Strasburg, GM. (1998). Stracture activity relationships for antioxidant activities or a spries of flavonoids in a liposomal system. Free Radical Biology and Medicine 24 (9), Aruoma, I.O. (1998). Free radicals, oxidative stress and antioxidants in human health and disease. Journal of the American oil chemists Society, 75, Azaz, A.D.Kurkcuoglu, M., Satil, F., Baser, K.H.C., Tunen, G.(2005). In vitro antimicrobial activity and chemical composition of some Satureja essential oils. Flavor Fragr. J.20: Bauer, K., Garbe, D., (1985.) Common Fragrance and Flavor Materials. Preparation, Properties and Uses. VCH Verlagsgesellschaft, Weinheim, p. 213 Bakirel, T., Bakirel, U., Keles, O.U., Ulgen, S.G., Yardibi, H. (2008). In vivo assessment of antidiabetic and antioxidant activities of rosemary (Rosmarinus officinalis) in alloxandiabetic rabbits. J. Ethnopharmacol. 116,

125 Ballabenia, V., Tognolinia, M., Chiavarinia, M. et al. (2004). Novel antiplatelet and antithrombotic activities of essential oil from Lavandula hybrida Reverchon grosso. Phytomedicine 11: Barter, P. (2005). The inflammation: Lipoprotein cycle. Atherosclerosis Suppl 6(2): Baumann, H. (1999). Ζ Δθθδκζηή πθςνίδα ζημκ ιφεμ, ζηδ Σέπκδ, ζηδ Λμβμηεπκία. Κεθ. Θεναπεοηζηά ηαζ ιαβζηά αυηακα. Σα θάνιαηα ηςκ βζαηνχκ. εθ «Δηδυζεζξ Δθθ. Δηαζνεία πνμζηαζίαξ ηδξ θφζδξ». Beninca, J.P. Dalmarco, J.B, Pizolatti, M.G., Frode, T.S. (2011). Analysis of the antiinflammatory properties of Rosmarinus officinalis Lin nice. Food Chem 124, Benzie, I.F.F., Strain, J.J. (1996). The ferric reducing of plasma as a measure of antioxidant power., the FRAP assay, Anal. Biochem. 239, Bertelsen, G., Christophersen, C., Nielsen, H.P., Madsen, H.L., Stadel, P.(1995). Chromatographic isolation of antioxidants guided by a methyl linoleate assay. J Agric Food Chem. 43, Beutner, B. (2011). Μπαπανζηά απυ ημκ ηήπμ ζηδκ ημογίκα. Καθθζένβεζα, οβημιζδή, Υνήζδ ηαζ εεναπεοηζηή αλία. Κεθ. Σα ιπαπανζηά Δηδυζεζξ ΦΤΥΑΛΟΤ. Bentner, S., Bloedorn, B. Frixel, S., Hernadez Blanco, I, Hoffmann, T., Marfin, H-D, Mayer, B., Noack, P., Ruck C., Schmidt, M., Schueke,I., Sell, S., Ernst, H., Haremza, S., Seybold, G., Sies, H., Stahe, W., Walsh, R. (2001). J. SCI. Food Agric., 81, 559 Bishov, S. J., Masuoka, Y., Kapsalis, J.G.(1977) Antioxidant effect of spices, herbs and protein hydrolyzates in freeze-dried model systems: Synergistic action with synthetic phenolic antioxidants. J Food Process Preserv. 1, Bordia T, Mohammed N, Thomson M, Ali M. (1996). An evaluationof garlic and onion as antithrombotic agents. Prostaglandins Leuko Essent Fatty Acids 54: Bors, W., Michel, C., Saran, M. (1984). Inhibition of bleaching of the carotenoid crotin, a rapid test for quantity antioxidant activity Biochem, Biophys. Acta. 796, Brand-Williams, W., Cuvelier, M. E., & Berset, C. (1995). Use of a free radical 125

126 method to evaluate antioxidant activity. Lebensmittel-Wissenschaft und Technologie, 28, Bubonja-Souje, M., Giacometti, J., Abram, M. (2011). Antioxidant and antilisteria activity of olive oil, cocoa and rosemary extract polyphenols. Food chemistry. 127, Bult, H., Herman, A.G., Rampart, M. (1985). Modification of endotoxin induced haemodynamic and hematogical changes in the rabbit by methylpendnisome, F(ab) fragnonts and rosmarinic acid. Br. J. Pharmacol. 84, Burda, S., Oleszek, W. (2011). Antioxidant and antiradical activities of lavonoids. Journal of Agricultural and Food chemistry. 49 (6), Burt,S. (2004). Essential oils: their antibacterial properties and potential applications infooda-review. International journal of Food Microbiology 94, Burton, G.W., Ingold, K.U. (1981). Autoxidation of biological molecules. 1. The autoxidation of vitamin Fand related chainbreaking antioxidants in vitro. J. An. Chem. Soc. 103, Cai, Y.Z., Sun, m., Ying, J., Corhe, H. (2004). Antioxidant phenolic constituents in roots of Rheum officinale and Rubia cordifolia: stracture-radial scavenging activity relation ships.jurnal of Agriculture and Food Chemisted, 52 (26), Cai, L., Wu, C.D. (1996). Compounds from Syzygium aromaticum Possessing Growth Inhibitory Activity Against Oral Pathogens. Journal of Natural Products 59 (10), pp Cao, G.H., Alessio, H.M., Catler, R.G. (1993). Oxygen-radical absorbency capacity assay for antioxidents. Free radical Biol. Med. 14 (3) Carson, C.F., Cookson, B.D., Farrelly, H.D., Riley, T.V. (1995a). Susceptibility of methicillin-resistant Staphylococcus aureus to the essential oil of Melaleuca alternifolia. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 35, Cao, G., Sofie, E. Priior, R. (1997). Antioxidant and prooxidant behavior of flavonoids: stracture activity relationships. Free radical biology and Medicine, 32 (5),

127 Carnesecchia, S., Bras-Gonc, R., Bradaiac, A., et al.( 2004). Geraniol, a component of plant essential oils, modulates DNA synthesis and potentiates 5-fluorouracil efficacy on human colon tumor xenografts. Cancer Lett 215: Carvalho, T.C., Simao, M.R., Ambrosio, S.R., Furtado, N.A., Veneziani, R.C., Heleno, V.C., Da Costa, F.B., Gomes, B.P., Souza, M.G., Borges dos Reis, E. et al.(2011). Antimicrobial activity of diterpenes from Viguiera arenaria against endodontic bacteria. Molecules, 16, Cassidy, A., Hanley, B., Lamuela- Raventow, R M (2000) isoflavones lighans and Stilbenes Origins, metabolism and potential importance to human health. Journal of Science of Food and Agriculture 80 (7), Cavalieri, E., Mariotto, S., Fabrizi, C., et al. (2004.) a-bisabolol, a nontoxic natural compound, strongly induces apoptosis in glioma cells. Biochem Biophys Res Commun 315: Celiktas, O.Y., Kocabas, H.E.E., Bedir, E., Sukan, F.V., Ozek, T., Baser, K.H.C. (2007). Antimicrobial activities of methanol extracts and essential oils of Rosmarinus officinalis, depending on location and seasonal variations. Food Chemistry 100, Chaieb, K., Kouidhi, B., Jrah, H., Mahdouani, K., Bakhroof, A. (2011). Antibacterial lactivity of thymoquinone, an active principleof Nigella Sativa and its potency to prevent bacterial biofilm formation. BNC complementary and Alternative Medicine 11:29 Chang, S., Ostric-Matijasevic, B., Hsieh,O.A.L., Huang, C.L. (1977). Natural antioxidants from rosemary and sage. J. Food Sci. 1977, 42, Chatzopoulou, A., Karioti, A., Gousiadou, C., Vivancos, V,L., Kyriazopoulos, P., Golegou, S., Skaltsa, H. (2010). Respides and Other polar constituents from Origanum dictamus L. and their in vitro Antimicrobial Activity in clinical Strains. J. Agric Food Chem 58, Cheng, I.F., Breen, K (2000). On the ability of four flavonoids, baicilein, lutrolin, karingenin and quercetin, to suppress the Fenton reaction of the iron-atp comlex biometals. 13 (1) Chun, O.K., Kim, D.O., Lee, C.V. (2003). Supperoxide radical scavenging activity of the Major polyphenols in presh plums. J.Agric Food Chen ):

128 Cox, S.D., Mann, C.M., Markham, J.L., Bell, H.C., Gustafson, J.E., Warmington, J.R., Wyllie, S.G. (2000.) The mode of antimicrobial action of essential oil of Melaleuca alternifola (tea tree oil). Journal of Applied Microbiology 88, Croft, K.D. (1998).The chemistry and biological effects of flavonoids and phenolic acids.ann NY Acad Sci 1998; 854: Cuvelier, M., et al., (1996). Antioxidative activity and phenolic composition of pilot-plant and commercial extracts of sage and rosemary. JAOCS vol. 73:5, pp Cushnie, T.P.T., Lamb, A.J. (2005). Antimicrobial activity of flavonoids. International Journal of Antimicrobial Agents. Volume 26, Issue 5, p Daferrera, D. J., Basil, N., Ziogas, M., Polissiou, G.(2000). GC-MS analysis of essential oils from some Greek aromatic plants and their fungitoxicity on Penicillium digitatum. J. Agric. Food Chem. 48, Darsham, S., Doreswamug, R. (2004). Patented anti-inflammatory plant drug development from traditional medicine. Phytother. Res. 18, Daugherty, A., Roselaar, S. (1995). Lipoprotein oxidation as a mediator of atherogenesis: insights from pharmacological studies. Cardiovasc Res 29: De angelis, Brain tumors. N. Fngl J. Med 344: Deans, S.G., Ritchie, G. (1987). Antibacterial properties of plant essential oils. International Journal of Food Microbiology 5, Deans, S.G., Svoboda, K.P. (1989). Antibacterial activity of summer savory (Satureja hortensis L.) essential oil and its constituents. Journal of Horticulturel Science 64, Dias, P.C., Foglio, M.A., Possenti, A., Carvalho, J.E., (2000). Antiulcerogenic activity of crude hydroalcoholic extracts of Rosmarinus officinalis L. J. Ethnopharmacol. 69, Ding, M., Feng, R., Wang, S.Y., Bowman, L., Lu, Y., Qian, Y., Castranova, V., Jiang, B.-H., Shi, X. (2006). Cyanidin-3-glucoside, a natural product derived from blackberry, Exhibits 128

129 Chemopreventive and Chemotherapeutic activity. The journal of Biological Chemistry. Vol. 281, No 25, pp Dorman, H.J.D., Bachmayer, O., Kosar, M., Hiltunen, R., (2004). Antioxidant properties of aqueous extracts from selected Lamiaceae species grown in Turkey. J. Agric. Food Chem. 52, Dorman, H.J.D., Hiltunen, R. (2004). Fe III reductive and free radical-scavenging activity properties of summer savory (Satureja hortensis) extract and sub fractions. Food chemistry. Volume 88, issue, pp: Dorman, H. J.D., Peltoketo, A., Hiltunen, R., Tikkanen. (2003). Characterization of the antioxidant properties of de-oderised aqueous extracts from selected Lamiaceae herbs. Food chemistry 83, Dougas Jr, A.J., Castaneda-Acosta, J., Banin, G.C., Price, K.L, Fischer, N.H., Winston G.W. (2000). Evaluation of the total peroxyl radicals scavenging capacity of flavonoids: Structure activity relationships. Journal of Natural Products, 63, Edris, A.E.(2007). Pharmacentical and Therapentic Potentials of Essential oils and their invidual volatile Constituents: A Review. Phytother Res. 21, Elson, C. (1995). Suppression of mevalonate pathway activities by dietary isoprenoids: protective roles in cancer and cardiovascular disease. J Nutr 125: 1666S 1672S Faleiro, L., Miguel, G.M., Guerrero, C.A.C., & Brito, J.M.C. (1999). Antimicrobial activity of essential oils of Rosmarinus offıcinalis L., Thymus mastichina (L) L. ssp. mastichina and Thymus albicans. In: Proceedings of the II WOCMAP congress on medicinal and aromatic plants, Part 2: Pharmacognosy, pharmacology, phytomedicine, toxicology Falleh, H., Trabelsi, N., Bonenfant-Magne, M., Le Floch, G., Abdelly, C., Magne, C., Ksouri, R., (2013). Polyphenol content and biological activities of Mesembryanthemum edule organs after fractionation. Industrial Crops and Products. 42, Ferreira, E.S.B., Hulme, A.N., Mcnab, H., Quye, A. (2004), The natural constituents of historical textile dyes. Chem. Soc. Rev, 33, Fitzgerald, D. (2001). Vascular biology of thrombosis. The role of platelet vessel wall adhesion. Neurology 57: S1 S4 129

130 Folin, O., Ciocalteu, V. (1927). Tyrosine and tryptophan determination proteins. J. Biol. Chem. 73,627 Foti, M., Piatelli, m., Baratta, M. Z., Ruberto, G. (1996). Flavonoids, Coumarins, and cinhanic acids as antioxidants in a micellar system: stracture activity relationship. Journal of science of Food and Agriculture, 44(2), Franconeri, S. (2000). Ανςιαηζηά θοηά. Δίδδ- Καθθζένβεζα- Υνήζδ. Κεθ. Ανςιαηζηά ηαζ θανιαηεοηζηά θοηά, Δηδυζεζξ ΦΤΥΑΛΟΤ Fanatogawa, K., Hayashi, S., Shimomura, H., Yoshida, T., Hatano, T., Ito, H., Irκa, Y., (2004). Antibacterial activity of hydrolyzable tannins derived from medicinal plant against Helicobacter pylori. Microbiology and Immunology 48, Gao, X.M., XU, Z. M.Li, Z.W. (2000). Traditional Chinese Medicines. People s Health Publishing House, Beijing. Gao, Z. Huang, K., Yang, X., Xu, H. (1999). Free radical scavenging and antioxidant activities of flavonoids extracted from the radix of scutellaria baicalensis Georgi. Biochimica et Biophysica Acta, 472, Gerhard, U., Schröter, A. (1983). Rosmarinic acid an antioxidant occurring naturally in herbs. Fleischwirtschaft. 63, Gergis, V., Spiliotis, V., Poulos, C. (1990). Antimicrobial activity of essential oils from Greek Sideritis species. Pharmazie 45, 70 Ghost, P., Fenner, G. (1999). Improved method for Gas Chromatography Analysis of Genistein and Daidzein from Soybean (Glycine max) seeds. J. Agric. Food Chem, 47 (9), pp Goncalves, S., Gomes, D., Costa, P., Romano, A. (2012). The phenolic content and antioxidant activity of infusions from Mediterranean medicinal plants. Industrial Crops and Products 43, Graca-Miguel, M. (2010). Antioxidant and Anti-Inflammatory Activities of Essential Oils: A Short Review Grassmann, J., Hippeli, S., Vollmann, R., Elstner, E. (2003). Antioxidative properties of the essential oil from Pinus mugo. J Agric Food Chem 51:

131 Grassmann, J., Hippeli, S., Spitzenberger, R., Elstner, F. (2005). The monoterpene terpinolene from the oil of Pinus mugo L. in concert with -tocopherol and beta-carotene effectively prevents oxidation of LDL. Phytomedicine 12: Gouveia, S.C., Castihlo, P.C. (2013). Artemisia annua L.: Essential oil and acetone extract composition and antioxidant capacity. Industrial Crops and Products 45, Grieve, M. (1931) A modern herbal. London. Chapter 6 page 85 Guimaraes, R., Barros, L., Duenas, M., Calhelha, R.C., Carvalho, A.M., Santos-Buelga, C., Queiroz, M.J.R.P., Ferreira, I.C.F.R. (2013). Nutrients, phytochemicals and bioactivity of wild Roman chamomile: A comparison between the herb and its preparations. Food Chemistry 136, Gulluce, M., Sokmen, M., Daferrera, D., Agar, G., Ozkan, H., Kartal, N., Polissiou, M., Sokmen, A., Sahin, F. (2003). In vitro Antibacterial, Antifungal, and Antioxidant Activities of the Essential Oil and Methanol Extracts of Herbal Parts and Callus Cultures of Satureja hortensis L. J. Agric Food chem. 51, Gunota, Z., Wirth, J.L., Guo, W., Baumes, R.L. (2001). C-13 Norisoprenoid Aglycon Composition of Leaves and Grape Berries from Muscat of Alexandria and Shiraz Cultivars. Carotenoid-Derived Aroma compounds. ACS Symposium series. 802, PP. 255 Guo, X., Yue, Y., Tang, F., Wang, J., Yao, X., Sun, J. (2013). A comparison of C-glycosidic flavonoid isomers by electrospray ionization quadrupole time-of-flight tandem mass spectrometry in negative and positive ion mode. International Journal of Mass Spectrometry 333, Gupta, S.R., Ravindranath, B., Seshadri, T.R., (1970). The glucosides of Butea monosperma. Phytochemistry, volume 9, Issue 10, p: Gursoy, U.K., Gursoy, M., Gursoy, O.V. Cakmakci, L., Kononen, E., Uitto, V.J. (2009). Anti-biofilm properties of Satureja hortensis L. essential oil against periodontal pathogens. Anaerobe 15, Gutteridge, J.M.C. Chem-Biol. Interact,91,

132 Habtemariam, S.(2003). In vitro antileishmanial effects of antibacterial diterpenes from two Ethiopian Premna species: P. schimperi and P. oligotricha. BMC Pharmacol. 3, 1-6 Hadacek, F., Greger, H. (2000). Testing of antifungal natural product: methodologies, comparability of results and assay choice. Phytochem Anal., 11, ` Haenen, G.R., Paquay, J.B., Korthouwer, R.E., Bast, A. (1997). Peroxynitrite scavenging by flavonoids. Biochemical and Biophysical Research communications, 236, Hajhashemi, V., Sadraei, H., Ghannadi, A.R., Mohseni, M. (2000). Antispasmodic and anti-diarrhoel effect of Satureja hortensis L. essential oil. Journal of Ethnopharmacology 71, Hajimehdipoor, H., Shekarchi, M., Khanavi, M., Adib, N., Amri, M. (2010). A validated high performance liquid chromatography method for the analysis of thymol and carvacrol in Thymus vulgaris L. volatile oil. Pharmacogn Mag, 6:154-8 Halliwell, B. (1994). Free radicals, antioxidants and human disease: curiosity, cause, or consequence. Lancet, 344: Heijnen, GG, Haenen G.R, Van Acher, F.A, Van der Vijgh, W.J. (2001). Flavonoids as peroxynitrite scavengers: the role of the hydroxyl groups. Toxicol in Vitro. 15 (1), 3-6 Heim, K.E., Tagliaferro, A.R., Bodilga, D.J. (2002). Journal of Nutritional Biochemistry 13, Hoareau, L., Da Silve, E.J. (1999). Medicinal plants: a re-emerging health aid. Journal of Biotechnology 2, Hollman, P.C.H., Van der Gaag, M., Mengelers, M.J.B, Van Trijp, J.M.P., de Vries, J.H., Katan, M.B. (1996). Absorption and disposition kinetics of the dietary antioxidant quercetin in man. Free Radical Biology Medicine, 21, Hooker, C.W., Lott, W.B., Harrich, D.(2001) Inhibitors of human immunodeficiency virus type 1 reverse transcriptase target distinct phases of early reverse transcription. J Virol, 75: Hossain, M.B., Rai, D.K., Brunton, N.P., Martin-Diana, A.B., Barry-Rayan., C. (2010). Characterization of Phenolic Composition in Lamiaceae Spices by LC-ESI-MS/MS. J. Agric. Food Chem. 58,

133 Hossain, M.A., Rahman, S.M.M. (2011). Total phenolics, flavonoids and antioxidant activity of tropical fruit pineapple. Food Res. Int. 44, Hostettman, K., Wolfender J.L., Rodriguez, S. (1997). Rapid detection and subsequent isolation of bioactive constituents of crude plant extracts. Planta Med., 63, 2-10 Hou, Z., Lambert, L.D. Chin, U.V., Yang C.S (2004). Effects of tea polyphenols on signal transduction pathways related to cancer chemoprevention. Mutat Res. 555 (1-2) : 3-19 Huang, Y., Fang, J., Hung, C., Wu, P., Tsai, Y. (1999). Cyclic monoterpene extract from cardamom oil as a skin permeation enhancer for indomethacin: in vitro and in vivo studies. Biol Pharm Bull 22: Huang, D., Ou, B., Prior, R. (2005). The chemistry behind antioxidant capacity assays. J. Agric. Food. Chem. 53, Huang, S.S., Zheng, R.L. (2006). Rosmarinic acid inhibits angiogenesis and its mechanism of action in vitro. Cancer Lett. 239: Iragashi, k., Yoshida, T., & Suzuki, E. (1993). Journal of the Japanese Society for Food Science and Technology, 40, 138 Ito, H., Miyazaki, T., Ono, M., Sakurai, H. (1998). Antiallergic activities of Rabdosiin and its related compounds: Chemical and biochemical evaluations. Bioorg Med Chem. 6: Jadhav, S. J., Ninbalkar, S. S., Kulkarni, A. D. Madhavi (1996), Food Antioxidants: Technological, Toxicological and Health perspectives, ed..d.l. Madhavi, S.S. Deshpande and D. K. Salanke, Marcel Dekker, New York, PP.S-64 Juergens, U., Stober, M., Vetter, H. (1998). Inhibition of cytokine production and arachidonic acid metabolism by eucalyptol (1,8-cineole) in human blood monocytes in vitro. Eur J Med Res 3: Juhas, S., Bukovska, A., Cikos, S., Czikkova, S., Fabian, D., Koppel, J. (2009). Antiinflammatory effects of Rosmarinus officinalis essential oil in mice. Acta Vet Brno 78, Juven, J., Kanner, J., Schved, F., Weisslowicz, H. (1994). Factors that 133

134 interact with antimicrobial action of thyme essential oil and its active constituents. J Appl Bacteriol 76: Kalpoutzakis, E., Chinou, I., Mitaku, S., Skaitsounis, A.L., Hervala, C. (1998). Antibacterial labdane-type diterpenes from the resin "Ladano" of Cistus creticus Subsp. creticus. Nat. Prod. Lett. 11, Kamatou, G.P.P., Viljoen, A.M.(2010). A review of the application and pharmacological properties of α-bisabolol and α-bisabolol-rich oils. J. Am. Oil Chem. Soc. 87, 1-7 Karioti, A., Skaltsa, B., Perdetzoglou, D. (2005). Effect of Solution Conductivity on the Volatile Constituents of Origanum dictamnus L. in Nutrient Film Culture. J. Agric. Food Chem. 53, Kaufman, B. P., (1999). Natural products from plants. PP CRC. Press Kaufman, B. P., Csehe, L.J., Warber, S., Dune, J. A., Brielmann, H. L. (1993). Natural products from plants. (pp 20-23). Crc. Press Kelly, F.J. (1993). Free radical disorders of pretern infants Br Med Dull. 49: Kendler, B. (1987). Garlic (Allium sativum) and onion (Allium cepa): a review of their relationship to cardiovascular disease. Prevent Med 16: Kerry, N., Rice-Evans, C. (1999). Inhibition of peroxynitrite-mediated oxidation of dopamine by flavonoid and phenolic antioxidants and their structural relation ships. Journal of Neurochemistry, 73, Kim, J., Marshall, M., Wei, C. (1995). Antimicrobial activity of some essential oils components against five foodborne pathogens. J Agric Food Chem 43: Kivilompolo, M., Hyotylainen, T. (2007). Comprehensive two-dimensional liquid chromatography in analysis of Lamiaceae herbs. Characterization and quantification of antioxidant phenolic acids. Journal of Chromatography A, Kivilompolo, M., Oburka, V., Hyotylainen, T. (2007). Comparison of GC-MS and LC-MS methods for the analysis of antioxidant phenollic acids in herbs Anal Bioanal Chem, 388: Kontogianni, C.J., Tomic, G., Nikolic, I., Nerantzaki, A.A., Sayyad, N., Stosic-Grujicic, S., 134

135 Stojanovic, I., Gerothanassis, I.P., Tzakos, A.G., (2013). Phytochemical profile of Rosmarinus officinalis and Salvia officinalis extracts and correlation to their antioxidant and anti-proliferative activity. Food Chemistry 136, Kouri, G., Tsimogiannis, D., Bardouki, H., Oreopoulou, V. (2007). Extraction and analysis of antioxidant components from Origanum dictamnus. Innovative Food Science and Emerging Technologies Krishnaih, D., Sarbatly, R., Bono, A., (2007). Phytochemical antioxidants for health and Medicine a move towards nature. Biotechnol. Mol. Biol. Rev. 1, Kosar, M., Dorman, H.J.D., Hiltunen, R. (2005). Effect of an acid treatment on the phytochemical and antioxidant characteristics of extracts from selected Lamiaceae species. Food Chemistry, volume 91, Issue 3, p: Kozlowska, H., Naczk, M. (1990). Production Chemistry. Nutrition and Processing Technology (F. Shahidi, Ed.), Van Nostrand Reinhold, New York, P-193 Ksouri, R., Megdiche, W., Falleh, H., Trabelsi, N., Boulaaba, M., Smaoui, A., Abdelly, C. (2008). Influence of biological, environmental and technical factors on phenolic content and antioxidant activities of Tunisian halophytes. Comptes Rendus Biologies 331, Kulicic, T., Radonic, A., Katalinic, V., Milos, M. (2004). Analytical, nutritional and clinical methods use of different methods for testing antioxidative activity of oregano essential oil. Food Chem 85: Kuzma, L., Rozalski, M., Walencka, E., Rozalska, B., Wysokinska, H. (2007). Antimicrobial activity of diterpenoids from hairy roots of Salvia sclarea L.: Salvipisone as a potential antibiofilm agent active against antibiotic resistant Staphylococci. Phytomedicine 2007, 14, Lagouri, V., Bantouna, A., Stathopoulos. (2009). A comparison of the antioxidant activity and phenolic content of Nonpolar and Polar extacts obtained from four endemic Lamiaceae species grown in Greece. Journal of Food Processing and Preservatiion 34, Lahlou, S., Leal-Cardoso, J., Duarte, G. (2003). Antihypertensive effects of the essential oil of Alpinia zerumbet and its main constituent, terpinen-4-ol, in DOCA-salt hypertensive conscious rats. Fundam Clin Pharmacol 17:

136 Langseth, L. (1993). From the Editor: antioxidants and diseases of the Brain. Antioxidant vitamin newsletter, 4,3 Lattaoui, N., Tantaoui-Elaraki., A.(1994). Individual and combined antibacterial activity of the main components of three thyme essential oils. Rivistra Italiana Eppos, 13, 1319 Lee, J., Kim, Y.S., Park, D.(2007). Rosmarinic acid induces melanogenesis through protein kinase A activation signalling. Biochem Pharmacol, 74: Leung, A.Y., Foster, S., (1996). Encyclopaedia of Common Natural Ingredients used in Foods, Drugs, and Cosmetics, 2nd ed. Wiley, New York, pp Leung, P.C., Tipton, C.L. (1984). Ophiobolin A. A Natural Product inhibitor of calmodulin. The journal of biological chemistry, vol 259, No 5, pp Lien, E.J., Ren, S.J., Bui, H.H. Wang, R. (1999). Quantitative structure-activity relationship analysis of phenolic antioxidants. Free Radical Biology and Medicine, 26 (3-4), Lin, Y.L. Chang, V., Kuo, Y. H., Shiao, M.S. (2002). Anti-lipid-peroxidative principles from Tournefortia Sarmentosa. J. Nat Prod. 65: Liolios, C.C., Gortzi, O., Lalas, S., Tsaknis, J., Chinou, I. (2009). Liposomal incorporation of carvacrol and thymol isolated from the essential oil of Origanum L.and in vitro antimicrobial activity. Food chemistry 112, Liolios, C.C., Graikou, K., Skaltsa, E., Chinou, I. (2010). Dittany of Crete: A botanical and ethnopharmacological review. Journal of Ethnopharmacology 131, Liscano, L.J., Bakkali, F., Ruiz-Larrea, M.B., Ruiz-Sanz, J.I., (2010). Antioxidant activity and polyphenol content of aqueous extracts from Colombian Amazonian plants with medicinal use. Food Chem. 119, Liscovitch, M., Lavie, Y., Cancer multidrug resistance: a review of recent drug discovery research. IDrugs 5, Lu, Y., Foo, L.Y. (2002). Polyphenolics of Salvia- A review. Phyto Chemistry. 75: Machado, G.D., Bettio, L.E.B., Cunha, M.P., Capra, J.C., Dalmarco, J.B., Pizzolatti, M.G., Rodrigues, A.L.S. (2009). Antidepressant-like effect of the extract of Rosmarinus 136

137 officinalis in mice: involvement of the monoaminergic system. Prog. Neuro-Psychoph. 33, Madigan, M.T., Martinko, J.M., & Parker, J. (1997). Biology of microorganisms (8th ed.). New Jersy: Prentice-Hall International Inc.. NCCLS (National Committee for Clinical Laboratory Standards). Performance standards for antimicrobial susceptibility testing. 12 th Informational Supplement, M100-S12 Madsen, H.L., Andersen, L., Christiansen, L., Brockhoff, P., Bertelsen, G., (1996). Antioxidative activity of summer savory (Satureja hortensis L.) and rosemary (Rosmarinus officinalis L.) in minced, cooked pork meat. Zeitschrift fur Lebensmittel-Untersuchung und- Forschung 203, Makino T., Ono T., Muso E., Voshida H., Honda G., Sasayama S. (2000). Inhibitory effects of rosmarinic acid on the proliferation of cultured murine mesangial celes. Nephrol Dial. Transplant. 15, Makino, T., Furuta, A., Fujii, H., Nakagawa, T., Wakushima, H., Saito, K., et al (2001). Effect of oral treatment of Perilla frutescens and its constituents on type-i allergy in mice. Biol Pharm Bull 2001;24: Manabe, A., Nakayama, S., Sakamoto, K., (1987). Effects of essential oils on erythrocytes and hepatocytes from rats and dipalitoyl phophatidylcholine-liposomes. Japanese Journal of Pharmacology 44, Manach, C., Scalbert, A., Morand, C., Jimenez, L., (2004) Polyphenols: Food sources and bioavailability. American journal of Clinical Nutrition 79, Merken, H.M., & Beecher, G.R. (2000). Measurement of food flavonoids by highperformance liquid chromatography: A review. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 48, Meunier, M.T.Daroux, E., Bastide, P. (1990). Plantes Medicine phytotherapie, 23 (4) 267 Miguel, G., Simones, M., Figueiredo, A., Barroso, J., Pedro, L.,Carvalho, L. (2004). Composition and antioxidant activities of the essential oils of Thymus caespititius, Thymus camphorates and Thymus mastichina. Food Chem 86:

138 Mihajilov-Krstev, T., Raduovic, D., Kitic, D., Zlatkovic, B., Ristic, M., Brankovic, S. (2009). Chemical composition and antimicrobial activity of satureja horternsis L. Essential oil. Cent. Eur. J. Biol. 4 (3), Miller, N.G., Rice-Evans, C.A., Davies, M. J., Gopinathan, V., Milner, A.(1993). A Novel method for measuring antioxidant capacity and its application to monitoring antioxidant status in premature neonates. Clin. Sci. 84, Mimica-Dukic, N., Bozin, B., Sokovic, M., Mihajlovic, B., Matavulj, M. (2003). Antimicrobial and antioxidant activities of three Mentha species essential oils. Planta Med 69: Mimica-Dukic, N., Bozin, B., Sokovic, M., Simin, N. (2004). Antimicrobial and antioxidant activities of Melissa officinalis L. (Lamiaceae) essential oil. J Agric Food Chem 52: Mira, L., Fernadez, M.T., Santos, M., Rocha, R., Florencio, H.M., Jenning, K.R (2002). Intetraction of flavonoids with iron and copper ions: a mechamism for their antioxidant activity. Free Radic Res. 36 (11): Moreno, S., Scheyer, T., Romano, C.S., Vojnov, A. A. (2006). Antioxidant and antimicrobial activities of rosemary exatracts linked to their polyphenol, composition. Informa health Carc. Vol 40, No 2, Miron, T.L., Plaza, M., Bahrim, G., Ibanez, E., Herrero, M. (2011). Chemical composition of bioactive pressurized extracts of Romanian aromatic plants Miski, M., Ulubelen, a., Johanson D. (1983). Antibacterial activity studies of flavonoids from Salvia palaestina. Journal of Natural Products, vol. 46, No 6, pp Moteki, H., Hibasami, H., Yamada, Y., Katsuzaki, H., Imai, K., Komiya,T. (2002). Specific induction of apoptosis by 1,8-cineole in two human leukemia cell lines, but not a in human stomach cancer cell line. Oncol Rep 9: Mourey, A., Canillac, N. (2002). Anti-Listeria monocytogenes activity of essential oils components of conifers. Food Control 13,

139 Naderri, G., Asgary, S., Ani, M., Sarraf-Zadegan, N., Safari, M.. (2004). Effect of some volatile oils on the affinity of intact and oxidized low-density lipoproteins for adrenal cell surface receptors. Mol Cell Biochem 267: Nakatani, N., Inatani, R. (1984) Structure of rosmanol, a new antioxidant from rosemary (Rosmarinus officinalis L.). Agric Biol Chem. 1981, 45, Natella, F., Nardini, M., Felice, M.D., Scaccini, C. (1999). Benzoic and Cinnamic acid derivatives as antioxidants: structure-activity relation. Journal of Science of Food and Agriculture, 47(4), Nedostorova, L., Kloucek, P., Urbanova, K., Kokoska, L., Smid, J., Urban, J., Valterova, I., Stolcova, M. (2011). Antibacterial effect of essential oil vapours against different strains of staphylococcus aureus, including MRSA. Flavour Fragr. J.26, Nenadis, N., Wang, L.F., Tsimidou, M., Zhang, H.Y (2004). Estimation of scavenging activity of phenolic compounds using the ABTS assay. Journal of Science of Food and Agriculture, 52, (15), Nevas, M., Korhonen, A., Lindstrom, M., Turkki, P., Korkeala, H. (2004). Antibacterial efficiency of Finnish spice essential oils against pathogenic and spoilage bacteria. J Food Prot 67: Nikoli, M.C., Anese, M., Parpinel, M., Influence of processing on the antioxidant properties of fruit and vegetables. Trends Food Sci. Technol. 10, Nogata, Y., Ohta, H., Yoza, K., Berhow, M., Hasegawa, S. (1994). High-performance liquid chromatography determination of naturally occurring flavonoids in Citrus with photodiodearray detector. Journal of Chromatography, volume 687, Issues 1-2, p: Ntalli, N.G., Ferrari, F., Giannakou, I., Menkissoglou-Spiroudi, U. (2010). Phytochemistry and Nematicidal Activity of the Essential Oils from 8 Greek Lamiaceae Aromatic Plants and 13 Terpene Components J. Agric. Food Chem. 58, O Donovan, D.J., Fernandes, C.J (2004). Free radicals and diseases in premature infants. Antioxidant Redox Signal. 6 (1): Osakabe, N., Yasuda, A., Natsume, M., Yoshikawa, T.(2004). Rosmarinic acid inhibits epidermal inflammatory responses: Anti-carcinogenetic effects of Perilla frutescens extract in the murine two-stage skin mode. Carcinogenesis, 25:

140 Oxisearch, Inc. (2004). Colorimetric, quantitative assay for total antioxidant potential (aqueous samples) Panizzi, L., Flamini, G., Cioni, P.L., Morelli, I., (1993). Composition and antimicrobial properties of essential oils of four Mediterranean Lamiaceae. Journal Ethnopharmacology 39, Parnham, M.J, Kesselring, K.(1985). Rosmarinic acid. Drugs Future, 10: Patil, J.R., Chidombara Murthy, K.N., Jayaprakasha, G.K., Chetti, M.B., Patil, B.S. (2009). Bioactive compounds of Mexican Lime (Citrus aurantifolia) Juice Induce Apoptosis in human Pancreatic cells. J. Agric. Food. Chem, 57 (22), pp: Pellecuer, J., Jacob, M., Simeon de Buechberg, M., Allegrini, J., (1980). Therapeutic value of the cultivated mountain savory (Satureja montana L.: Labiatae). Acta Horticulturae 96,35 39 Penalver, P., Huerta, B., Borge, C., Astorga, R., Romero, R., Perea, A. (2005). Antimicrobial activity of five essential oils against origin strains of the Enterobacteriaceae family. APMIS 113: 1 6 Perez-Fons, L., Garzon, M.T., Micol, V. (2010). Relationship between the antioxidant capacity and effect of rosemary (Rosmarinus officinalis. L.) Polyphenols on membrane Phospholipid Order. J. Agric. Food. Chem, 58, Peterson, M., Simmonds, M.S. (2002). Rosmarinic acid. Phytochemistry 75: Porto, T.S., Furtado, N.A.J.C., Heleno, V.C.G., Martins, C.H.G., da Costa, F.B., Severiano, M.E., Silva, A.N., Veneziani, R.C.S., Ambrosio, S.R.(2009). Antimicrobial ent-pimarane diterpenes from Viguiera arenaria against Gram-positive bacteria. Fitoterapia, 80, Porto, T.S., Rangel, R., Furtado, N., de Carvalho, T.C., Martins, C.H.G., Veneziani, R.C.S., Da Costa, F.B., Vinholis, A.H.C., Cunha, W.R., Heleno, V.C.G., et al (2009). Pimarane-type diterpenes: Antimicrobial activity against oral pathogens. Molecules, 14, Proestos, C., Boziaris, I.S., Nychas, G.-J.E, Komaitis, M. (2006). Analysis of flavonoids and phenolic acids in Greek aromatic plants: Investigation of their antioxidant capacity and antimicrobial activity Food Chemistry 95,

141 Proestos, C., Chorianopoulos, N., Nychas, G.-J.E., Komaitis, M. (2005). RP-HPLC Analysis of the Phenolic Compounds of plant Extracts. Investigation of their Antioxidant Capacity and Antimicrobial activity. J. Agric. Food Chem. 53, Proestos, C., Kapsokefalou, M., Komaitis M. (2007). Analysis of naturally occurring phenolic compounds in aromatic plants by RP-HPLC and GC-MS after silylation. Journal of Food Quality 31, Pryor, W.A., A., Strickland, T., Church, D.F. (1988). Comparison of the effiecencies of several natural and synthetic antioxidant in aqueous sodium dodecyl sulfate micelle solutions. J. Am. Chem. Soc. 110, Quik, K.L., Hardt, J.I., Dugan, L.L. (2000). Rapid microplate assay for superoxide scavenging efficiency. J.Neuroski. Methods 97, Radulovic, N., Denic, M., Stojanovic-Radic, Z. (2010). Antimicrobial phenolic abietane diterpene from Lycopus europaeus L. (Lamiaceae). Bioorg. Med. Chem. Lett. 20, Rajesh, D., Stenzel, R., Howard, S. (2003). Perillyl alcohol as a radio-/chemosensitizer in malignant glioma. J Biol Chem 278: Rampart, M., Beetens J.R., Bult, H., Herman, A.G, Parnhom, M. J., Winkelmonn, J. (1986). Complement dependent stimulation of prostacyclin biosynthesis: inhibition by rosmarinic acid. Biochem pharmacol. 35, Ratty, A.K., Das, N.P. (1998). Effects of flavonoids on nonenzymatic lipid peroxidation: Structure-activity relationship. Biochemical Medicine and Metabolic Biology, 39, Razborsek, M.I., Voncina, D.B., Dolecek, V., Voncina, E. (2007). Determination of Major Phenolic Acids, Phenolic Diterpenes and Triterpenes in Rosemary (Rosmarinus officinalis L.) by Gas Chromatography and Mass Spectrometry Recio, M.C., Rios, J.L. (1989). Review of some antimicrobial compounds isolated from medicinal plants reported in the literature Phytoter. Res., Revinthi-Moraiti, K., Komaitis, M.E., Evangelatos, G., Kapoulas, V., (1985). Identification and quantitative determination of the lipids of dried Origanum dictamnus leaves. Food Chemistry 16,

142 Rho, G.R., Lee, H.S., Shin, H.J., Kim, J.Y., Sim, C.J., Shin, J. (2004). New sesterterpenes from the sponge Smenospongia sp. J. Nat. Prod, 67 (10): Rice-Evans, C.A., Millew, N.J., Paganga, G. (1996). Structure-antioxidant activity relationships of flavonoids and phenolic acids. Free Radical Biology and Medicine, 20 (7), Rigano, D., Formisano, C., A., (2006). Antibacterial activity of flavonoids and phenyl promanoids from Marrubium globosum SPP. Libanoticum phytother RQ. Rios, J.L., Recio, M. C., Villar, A. (1998). Screening methods for natural product with antimicrobial activity: a review of the literature. J. Ethnopharmac., 23, Roggero, J.P., Ragonnet, B., Coen, S. (1986). High performance Liquid Chromatography Servey on changes in Pigment content in ripening grapes of Syrah. An approach to anthocyanin metabolishm. Am. J. Enol. Vitic, 37: Romani, A., Vignolini, P., Isolani, L., Ieri, F., Heimler, D., (2006). HPLC-DAD/MS characterization of flavonoids and hydroxycinnamic derivatives in turnip tops (Brassica rapa L. Subsp. sylvestris L.). Journal of Agricultural and Food Chemistry 54, Roger, S., Witz, G., Anwar, M., Hiatt, M., Heggi, T. (2000). Antioxidant capacity and oxygen radical diseases in the pretern newborn. Arch pediate Adolesc Med. 154: Sahim, F., Gulluce, M., Daferera, D., Sokmen, A., Sokmen M., Polissiou, M., Agar, G., Ozerg, H., (2004). Biological activities of the essential oils and methanol extract of Origanum Vulgare spp. Vulgare in the eastern Anatolia region of Turkey. Food control. Volume 15, issue 7, P: Sahim, F., Karaman, I., Gulluce, M., Ogutcn, H., Sengul, M., Adiguzel, A., Ozturk, S., Kotan. R. (2003). Evaluatiin of antimicrobial activities of Satureja hortensis L. Journal of Ethnopharmacology 87, Saleem, M., Nazir, M., Shaiq Ali, M., Hussain, H., Sup Lee, Y., Riaz, N., Jabbar, A., (2010). Antimicrobial natural products: an update on future antibiotic drug candidates. Natural Products Reports 27 (2), Sanbongi, C., Takano, H., Osakabe, N., Sasa, N., Natsume, M., Yanagizawa, K., et al. (2004). Rosmarinic acid in Perilla extract inhibits allergic inflammation induced by mite allergen, in a mouse model. Clin Exp Allergy, 34:

143 Santos-Buelga, C., García-Viguera, C., & Tomàs-Barberàn, F.A. (2003). Online Identification of Flavonoids by HPLC Coupled to Diode Array Detection. In C. Santos- Buelga & G. Williamson (Eds.). Methods in Polyphenol Analysis (pp ). Cambridge, U.K.: The Royal Society of Chemistry Santos Buelga, C., Gonzalez-Manzanos., Duenas, M., Gonzalez-Paramas, A.M. (2012). Natural Products Isolatiion, Methods in Molecular Biology, vol Chapter 17, pp: Santoyo, C., Cavero, S., Jaime L., Ibanez E, Senorans, F.J., Reglero, G. (2005). Chemical composition and antimicrobial activity of rosmarinus Officinalis L, essential oil obtained via supercrifical fluid extraction. Journal of Food Protection, 68 (4), Scott, R.P.W. (2005). Essential oils Great Sander House, Sedlecambe U.K. pp Shahidi, F, Naczk, M. (1991). Antioxidant behavior of caffeine: Efficient scavernging of hydroxyl radicals. Food chemistry Toxicology, 29, 1-6 Shekarchi, M, Hajimehdipoor, H, Sapidnia, S, Gohari, A.R., Hamedani, M.P. (2012). Comperative study of rosmarinic acid content in some plants of Labiatae family. Pharmacognosy Magazine. Volume 8, issue 29, Silver, L. L., Bostian, K.A. (1993). Discovery and deveolopment of new antibiotics: the problem of antibiotic resistance. Antimicrobial Agents Chemother., 37, Sivropoulou, A., Papanikolaou, E., Nikolaou, C., Kokkini, S.,Lanaras, T., Arsenakis, M., (1996). Antimicrobial and cytotoxic activities of Origanum essential oils. Journal of Agricultural and Food Chemistry 44 (5), Skibsted, H., Skibsted, A., Mikkelsen, G., Bertelsen. (1998). Lipid-derived off-flavours in meat. In: Flavor of Meat, Meat Products and Seafoods. Ed. F. Shahidi, Blackie Academic & Professional, London (UK), pp Singleton, V.L., Orthofer, R., & Lamuela-Raventos, R.M. (1999). Analysis of total phenols and other substrate and antioxidants by mean of Folin-Ciocalteu reagent. Methods of Enzymology, 299, System, Free Radicical Biology & Medecine, 24, Sokmen, A. (2001). Antiviral and cytotoxic activities of extracts from the cell cultures and respective parts of some Turkish medicinal plants. Turk. J. Biol. 25,

144 Sokmen, A., Gulluce, M., Akpulat, A. et al. (2004). The in vitro antimicrobial and antioxidant activities of the essential oils and methanol extracts of endemic Thymus spathulifolius. Food Control 15: Soliman, K., M., & Badeaa, R.I. (2002). Effect of oil extracted from some medicinal plants on different mycotoxigenic fungi. Food and Chemical Toxicology, 40, Sotelo-Felix J., Mantinez-Fong, D., De la Torre, P.M. (2002). Protective effect of carnosol CCl 4 -induced acute liner damage in rats. Eur. J. Gastro enteral. Hepatol 14, Spencer, J.P., Rice-Evans, C., Williams, R.J. (2003). Modulation of pro-survival Ant/protein Kinase B and ERK ½ signaling cascades by quercetin and its in vivo metabolites underlie their action on neuronal viability. J.Biol Chem. 278 (37): Spencer, J. P., Schroeter, H., Crossthwaithe, A. J., Kuhnle, G., Williams, R. J., Rice- Evans, C. (2001). Contrasting in fluences of glucuronidation and O-methylation of epicatechin on hydrogen peroxide-indured cell death in neurons and fibroblasts. Free Radic Biol. Med. 31 (9) Souza, A.B., Martins, C.H.G., Souza, M.G.M., Furtado, N.A.J.C., Heleno, V.C.G., Sousa, J.P.B.D., Rocha, E.M.P., Bastos, J.K., Cunha, W.R., Veneziani, R.C.S., et al. (2011). Antimicrobial activity of terpenoids from Copaifera langsdorffii Desf. against cariogenic bacteria. Phytother. Res. 25, Stavri, M., Paton, A., Skelton, B.W., Gibbons, S. (2009). Antibacterial diterpenes from Plectranthus ernstii. J. Nat. Prod. 72, Stanner, S.A., Hughes, J., Kelly, C.N., & Buttries, J. (2004). A review of the epidermiological evidence for the antioxidant hypothesis Puplic Health Nutrition, 7, Steinberg, D. (1997). Low density lipoprotein oxidation and its pathobiological significance. J Biol Chem 272: Swarup, V., Ghosh, J., Ghosh, S., Saxena, A., Basu, A., (2007), Antiviral and antiinflammatory effects of rosmarinic acid in an experimental murine model of Japanes encephalitis. Antimicrob Agents Chemother. 51:

145 Takeda, H., Tsuji, M., Matsumiya, T., Kubo, M. (2002). Identification of rosmarinic acid as a novel antidepressive substance in the leaves of Perilla frutescens Britton var. acuta Kudo (Perillae Herba). Nihon Shinkei Seishin Yakurigaku Zasshi. 22: Tapiero, H., Tew, K.D., Ba, N., Mathe, G (2000). Polyphenols: Do they play a role in the prevention of human pathologies? Biomedicine and Pharmacotherapy, 56 (25), Tepe, B. Sokmen, M., Akpulat, A., Daferera, D., Polissiou, M., Sokmen, A. (2005). Antioxidative activity of the essential oils of Thymus Sipyleus subsp. Sipyleus Var. thymus sipyleus sabsp. Sipyleus var rosalani. J. Food Eng bb: Tepe, B., Donmez, E., Unlu, M., Candan, F., Daferera, D., Vardar-Unlu,G., et al. (2004). Antimicrobial and antioxidative activities of the essential oils and methanol extracts of Salvia cryptantha (montbret et aucher ex benth.) and Salvia multicaulis (vahl). Food Chemistry, 84, Tshikalange, T.E., Meyer, J.J.M., Hussein, A.A. (2005). Antimicrobial activity, toxicity and the isolation of a bioactive compound from plants used to trap sexually transmitted diseases. Journal of Ethnopharmacology, volume 96, Issue 3, pp Tsimidou, M., Boskou, D. (1994) Antioxidant activity of essential oils from the plants of the Lamiaceae family. In Spices, Herbs and Edible Fungi, ed. G. Charalambous, pp. 273±284. Elsevier, Amsterdam Tsimogiannis, D., Stavrakaki, M., Oreopoulou, V. (2006). Isolation and characterisation of antioxidant components from oregano (Origanum heracleoticum). International Journal of Food Science and Technology, 41 (Supplement 1), Ultee, A., Bennik, M., Moezelaar, R. (2002). The phenolic hydroxyl group of carvacrol is essential for action against the foodborne pathogen Bacillus cereus. Appl Environ Microbiol 68: Ultee, A., Kets, W., Smid, E. (1999). Mechanisms of action of carvacrol on the food-borne pathogen Bacillus cereus. Appl Environ Microbiol, 65:

146 Van de Braak, S.A.A.J., Leijten, G.C.J.J., (1999). Essential Oils and Oleoresins: A Survey in the Netherlands and other Major Markets in the European Union. CBI, Centre for the Promotion of Imports from Developing Countries, Rotterdam, p. 116 Van De Graaf, E., Steinhubl, S. (2001). Complications of oral antiplatelet medications. Curr Cardiol Rep 3: Van Krimpen, M.M., Binnendijk, G.P., (2001). RopadiarR as alternative for antimicrobial growth promoter in diets of weanling pigs. Lelystad, Praktijkonderzoek Veehouderij, ISSN- 252 S , p. 14 Valgas, C., De Souza, S. M., Smania, E.F.A., Smania Jr, A.S. (2007). Screening methods to determine antibacterial activity of natural products. Braz. J. Microbial. Vol.38 No2, Vanden Berghe, D.A., Vlietinck, A.J.(1991). Screening methods for antibacterial and antiviral agents from higher plants. In: Dey P.M, Harbone, J. D. (eds). Methods in plant biochemistry Academic Press, London, P Vattem, D.A., Lin, Y.T., Labbe, R.G., & Shetty, K. (2004). Phenolic antioxidant mobilization in cranberry pomace by solid-state bioprocessing using food grade fungus Lentinus edodes and effect on antimicrobial activity against select food-borne pathogens. Innovative Food Science and Emerging Technologies, 5, Valezuela, A., Sanhueza, J., Alonso, P., Corbari, A., Nieto, S. (2004). Inhibitory action of conventional food-grade natural antioxidants and of natural antioxidants of new development on the thermal-induced oxidation of cholesterol. Int J Food Sci Nutr 55: Vieira, A. (2010). A comparison of traditional anti-inflammation and anti-infection medicinal plants with current evidence from biomedical research: Results from a regional study. Pharmacogn Res, 2: Velioglou, Y.S, Mazza G., Gao, L., Oomah, B.D (1998). S. Agric. Food Chem, 46, 4113 Wang, H., Provan, G.J., Helliwell, K. (2004). Determination of rosmarinic acid and caffeic acid in aromatic herbs by HPLC. Food Chem, 87:

147 Wayner, D.D.M., Burton, G.W., Ingold, K.U., Locke, S. (1985). Quantitative measurement of the total peroxyl radical trapping antioxidant capability of human blood plasma by controlled peroxidation. FEBS Lett. 187 (1), Wendakoon, C., Sakaguchi, M. (1995). Inhibition of amino acid decarboxylase activity of Enterobacter aerogenes by active components in spices. J Food Prot 58: Wiart, C., Au, T.S., Mohd, Y., Hamimah, H., Sulaiman, M. (2005). 16 Alpha hydroxy-( )- kauran-19-oic: An antibacterial diterpene from sweet apple (Annona squamosa L., Annonaceae). Int. J. Pharmacol. 1, Willershausen, B., Gruber, I., Hamm, G. (1991). The influence of Herbal Ingrediens on the Plaque Index and Bleeding Tendency of the Gingiva. The Journal of Clinical Dendistry, 2 (3), Williams, R.J., Spencer, J.P. Rice-Evans, C. (2004). Flavonoids: antioxidants or signaling molecules? Free Radic Biol. Med. 36 (7): Woldemichael, G.M., Wächter, G., Singh, M.P., Maiese, W.M., Timmermann, B.N. (2003). Antibacterial diterpenes from Calceolaria pinifolia. J. Nat. Prod. 66, Yanishlieva, N.V., Marinova, E., Pokorny, J. (2006). Natural antioxidants from herbs and spices. Eur. J. Lipid Sci. Technol. 108, Yashi, S, Imaizumi, K., Sin, K., Sugano, M., Nonaka, G. (1994). Identification of an active principle in essential oils and hexane-soluble fractions of Curcuma xanthorrhiza Roxb. showing triglyceride-lowering action in rats. Food Chem Toxicol 32: Yokozawa, T., Chen, C.P., Dong, E., Tanaka, T., Nomaka, G.T., Nishioko, I. (1998). Study on the inhibitory effects of dannius and flavonoids against the 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl radical. Biochemical pharmacology, 56 (2), Zaouali, Y., Bouzaine T., Boussaid, M. (2010). Essential oils composition in two Rosmarinus officinalis L. varieties and incidence for antimicrobial and antioxidant activities. Food and Chemical Toxicology 48, Zaouali, Y., Hnia, C.,Rim, T., Boussaid (2013). Changes in essential oil composition and phenolic fraction in Rosmatinus officinalis L. var. typicus Batt. organs during growth and incidence on the antioxidant activity. 147

148 Zargari, A., (1990). Medicinal Plants, 4th ed. Tehran University Publications, Tehran, pp Zgorka, G., Glowniak, K. (2001). Variation of free phenolic acids in medicinal plants belonging to the Lamiaceae family. Journal of Pharmacentical and Biomedical Analysis. 26, Zhao, J., Ding, H-Y., Zhao, D-G., Wang, C-M., Gao, K. (2012). Isolation, modification and cytotoxic evaluation of flavonoids from Rhododendron hainanense.journal of Pharmacy and Pharmacology. 64, pp: Zheng, W., Wang, S.Y. (2001). Antioxidant activity and phenolic compounds in selected herbs. J Agric Food Chem. 49: Zou, Z.W., Xu, L.N., Tian, J.Y. (1993). Antithrombotic and antiplatelet effects of rosmarinic acid, a water-soluble component isolated from radix Salviae miltiorrhizae (danshen). Yao Xue Xue Bao. 28:

149 Διιεληθή βηβιηνγξαθία Δθπαηδεπηηθή Διιεληθή Δγθπθινπαίδεηα Φπηνινγίαο. (1983). εθ. 96, 100. Δηδμηζηή Αεδκχκ Δγθπθινπαίδεηα Πάππξνο Λαξνύο Μπξηηάληθα. (1996). Συιμξ 28, ζεθ Δηδμηζηυξ Ονβακζζιυξ Πάπονμξ Ηγλαηηάδνπ-Ραγθνύζε, Β. (2009). Υδιεία Φοζζηχκ Πνμσυκηςκ. εθ , Δηδυζεζξ οιιεηνία Καλέιινπ, Γ. (2011). Μεθέηδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ αθερδιάηςκ απυ ανςιαηζηά θοηά ηδξ εθθδκζηήξ πθςνίδαξ. Γεςπμκζηυ Πακεπζζηήιζμ Αεδκχκ. εθ. 5-11, Μπαδαίνο, Κ. (1999). Δηαηυ αυηακα πίθζεξ εεναπείεξ. Μένμξ 5 μ, ζεθ 156. Δηδυζεζξ δζαηνμθή ηαζ οβεία Μπηζκπίθεο, Β. (2007). Φοημθυβζμ: Καθθςπζζηζηά θοηά βζα εθθδκζημφξ ηήπμοξ. Κεθάθαζμ ανςιαηζηά θοηά, ζεθ Δηδυζεζξ Φφπαθμξ Σαξαληίιεο, Π. (2004). Σεπκζηέξ εηπφθζζδξ ηαζ απυζηαλδξ, πνςιαημβναθζηέξ ηεπκζηέξ εκυνβακδξ ακάθοζδξ, Παναθααή, Γζαπςνζζιυξ, Απμιυκςζδ, Καεανζζιυξ, Σαοημπμίδζδ Φοζζηχκ πνμσυκηςκ. Αεήκα, 2004 Σαξαληίιεο, Π., Πμθοζίμο, Μ. (2008). Δκυνβακδ ακάθοζδ. εθ. 6, 8, 23-85, Γηαδηθηπαθή βηβιηνγξαθία David, A. (2008). Chemical released by trees can help cool planet scientists find. Scientists discover cloud-thickening chemicals in trees that could offer a new weapon in the fight against global warning. Guardian. CO.UK, 31 October (2 February 2013) Higdon, J. (2005). Flavonoids. Linus Pauling Institute, Micronutrient Research for Optimum Health. Oregon State University. June (2 February 2013) 149

150 ΠΑΡΑΡΣΖΜΑΣΑ Η. Πίλαθεο κε απνηειέζκαηα γηα ηηο θακπύιεο αλαθνξάο ηνπο Πίλαθαο 1 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια ενμοιπζμφ πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. %παξεκπόδηζε 60 94, , , , , , , , , , Πίλαθαο 2 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια δίηηαιμο πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. %παξεκπόδηζε , ,29 73,3 87, , , , , , , , , ,

151 Πίλαθαο 3 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ ιεεακμθζηυ εηπφθζζια δεκηνμθίαακμο πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. % παξεκπόδηζε 40 94, , , , , , , , , , Πίλαθαο 4 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα δεκηνμθίαακμο πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. % παξεκπόδηζε , , , , , , ,

152 Πίλαθαο 5 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα δίηηαιμο πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. % παξεκπόδηζε , , , , , , , , , Πίλαθαο 6 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ εηπφθζζια πεηνεθασημφ αζεένα ενμοιπζμφ πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. % παξεκπόδηζε , , , , , ,

153 Πίλαθαο 7 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα δίηηαιμο πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. % παξεκπόδηζε , , , , , , , , , Πίλαθαο 8 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα δεκηνμθίαακμο πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. % παξεκπόδηζε , , , , , , , , ,

154 Πίλαθαο 9 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ εηπφθζζια δζαζεοθαζεένα ενμοιπζμφ πγθέληξωζε (κg/ml) M.O. %παξεκπόδηζε , , , , , , , , , , Πίλαθαο 10 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδ ιέηνδζδ ημο μθζημφ θαζκμθζημφ πενζεπμιέκμο ιε Folin-Ciocalteu πγθέληξωζε (mg θαθεϊθνύ νμένο / ml) Μ.Ο. Απνξξόθεζε 1,2 1, ,134 0,8 0,908 0,6 0,685 0,4 0,426 0,2 0,

155 Πίλαθαο 11 : Απμηεθέζιαηα πνυηοπδξ ηαιπφθδξ ακαθμνάξ βζα ηδκ ιέηνδζδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ιε DPPH βζα ημ Σrolox ζπγθέληξωζε (κμ) Μ.Ο % παξεκπόδηζε 40 84, ,92 25,3 55, , , ,77 5 8,

156 II. Φάζκαηα πξόηππωλ νπζηώλ γηα ηελ αλάιπζε κε LC-MS mau 9.80/ nm ρήκα 1α : Φάζια UV-Vis ημο βαθθζημφ μλέμξ ρήκα 1β : Φάζια MS ημο βαθθζημφ μλέμξ 600 mau 25.41/ nm ρήκα 2α : Φάζια UV-Vis ημο α-3,4-δζ-ο-βθοημγίηδ ρήκα 2β : Φάζια ΜS ημο α-3,4-δζ-ο-βθοημγίηδ 156

157 mau 28.24/ nm ρήκα 3α : Φάζια UV-Vis ημο θενμοθζημφ μλέμξ ρήκα 3β : Φάζια MS ημο θενμοθζημφ μλέμξ mau 28.62/ nm ρήκα 4α : Φάζια UV-Vis ημο ιονζηεηίκδξ-3-0-ναικμζίηδ ρήκα 4β : Φάζια MS ημο ιονζηεηίκδξ-3-0-ναικμζίηδ 157

158 mau 29.31/ nm ρήκα 5α : Φάζια UV-Vis ημο θμοηεμθίκδξ-7-ο-βθοημγίηδ ρήκα 5β : Φάζια MS ημο θμοηεμθίκδξ-7-ο-βθοημγίηδ mau 31.32/ nm ρήκα 6α : Φάζια UV-Vis ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ ρήκα 6β : Φάζια MS ημο νμζιανζκζημφ μλέμξ 158

159 mau 31.47/ nm ρήκα 7α : Φάζια UV-Vis ημο απζβεκίκδξ-7-ο-βθοημγίηδ ρήκα 7β : Φάζια MS ημο απζβεκίκδξ-7-ο-βθοημγίηδ mau 37.00/ nm Σρήκα 8α : Φάζια UV-Vis ηδξ ηενηεηίκδξ ρήκα 8β : Φάζια MS ηδξ ηενηεηίκδξ 159

160 mau 40.60/ nm ρήκα 9α : Φάζια UV-Vis ηδξ ηαιθενυθδξ ρήκα 9β : Φάζια MS ηδξ ηαιθενυθδξ mau 41.65/ nm ρήκα 10α : Φάζια UV-Vis ηδξ απζβεκίκδξ ρήκα 10β : Φάζια MS ηδξ απζβεκίκδξ 160

161 mau 38.19/ nm ρήκα 11α : Φάζια UV-Vis ηδξ θμοηεμθίκδξ ρήκα 11β : Φάζια MS ηδξ θμοηεμθίκδξ mau 49.36/ nm ρήκα 12α : Φάζια UV-Vis ηδξ αηαηεηίκδξ ρήκα 12β : Φάζια MS ηδξ αηαηεηίκδξ 161

162 mau / nm ρήκα 13α : Φάζια UV-Vis ημο ηανκμζζημφ μλέμξ ρήκα 13β : Φάζια MS ημο ηανκμζζημφ μλέμξ mau / nm ρήκα 14α : Φάζια UV-Vis ηδξ ηανκμζυθδξ ρήκα 14β : Φάζια MS ηδξ ηανκμζυθδξ 162

«Μεθέηδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ανςιαηζηχκ ηαζ θανιαηεοηζηχκ θοηχκ ηαζ αθερδιάηςκ απυ ιίβιαηα επζθεβιέκςκ αμηάκςκ.» [Τίτλοσ εγγράφου]

«Μεθέηδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ανςιαηζηχκ ηαζ θανιαηεοηζηχκ θοηχκ ηαζ αθερδιάηςκ απυ ιίβιαηα επζθεβιέκςκ αμηάκςκ.» [Τίτλοσ εγγράφου] ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΓΔΝΗΚΟΤ ΣΜΖΜΑΣΟ ΘΔΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖ ΓΔΧΠΟΝΗΑ ΚΛΑΓΟ ΗΗΗ: ΜΔΛΔΣΖ ΚΑΗ ΑΞΗΟΠΟΗΖΖ ΦΤΗΚΧΝ ΠΡΟΨΟΝΣΧΝ «Μεθέηδ ηδξ ακηζμλεζδςηζηήξ ζηακυηδηαξ ανςιαηζηχκ

Διαβάστε περισσότερα

Φεπδναπνθνιίδσζε θαη ζηεθαληαία λόζνο

Φεπδναπνθνιίδσζε θαη ζηεθαληαία λόζνο ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΤΓΔΗΑ ΣΜΖΜΑ ΗΑΣΡΗΚΖ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ Γηεπζπληήο: Καζεγεηήο. Γαξηαγάλεο Φεπδναπνθνιίδσζε θαη ζηεθαληαία λόζνο ΓΗΓΑΚΣΟΡΗΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ Γεώξγηνο Κ. Αλδξηθόπνπινο Οθζαικίαηξνο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοφανή ςυςτατικά τροφίμων Καινοτόμεσ μέθοδοι επεξεργαςίασ

Νεοφανή ςυςτατικά τροφίμων Καινοτόμεσ μέθοδοι επεξεργαςίασ ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΔΦΝΔΙΟ ΣΦΟΛΗ ΦΗΜΙΚΩΝ ΜΗΦΑΝΙΚΩΝ ΣΟΜΔΑ IV: ΣΟΜΔΑ ΤΝΘΔ Ζ ΚΑΗ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΓΗΑΓΗΚΑ ΗΩΝ Νεοφανή ςυςτατικά τροφίμων Καινοτόμεσ μέθοδοι επεξεργαςίασ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑ ΗΑ ΞΤΝΟΓΑΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΚΘΔΖ ΔΧΣΔΡΗΚΖ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ

ΔΚΘΔΖ ΔΧΣΔΡΗΚΖ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ 1 Παλεπηζηήκην Κξήηεο ρνιή Δπηζηεκώλ Αγσγήο Παηδαγσγηθό Σκήκα Πξνζρνιηθήο Δθπαίδεπζεο ΔΚΘΔΖ ΔΧΣΔΡΗΚΖ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ Αθαδεκατθνύ έηνπο 2007-2008 Ρέζπκλν, Μάηνο 2008 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ Πξόινγνο ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 ν Ζ δηαδηθαζία

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο εύθραυζηων ονύχων

Σύνδρομο εύθραυζηων ονύχων Σύνδρομο εύθραυζηων ονύχων Έλενα Μπελιάεβα Διδάκηωρ Πανεπιζηημίου Αθηνών Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημιακής Κλινικής Νοσοκομείο «Αττικόν» Τμ ζύκδνμιμ εύεναοζηςκ μκύπςκ,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΣΛΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: «ΓΙΑΧΔΙΡΙΗ ΟΙΚΟΓΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΣΩΝ, ΠΔΡΙΠΣΩΗ Ν.ΑΣΣΙΚΗ» ΓΑΡΓΔΛΖ ΓΔΩΡΓΗΟ ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ: Δ. ΓΡΖΓΟΡΟΠΟΤΛΟΤ, ΚΑΘΖΓΖΣΡΗΑ Δ.Μ.Π.

ΣΗΣΛΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: «ΓΙΑΧΔΙΡΙΗ ΟΙΚΟΓΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΣΩΝ, ΠΔΡΙΠΣΩΗ Ν.ΑΣΣΙΚΗ» ΓΑΡΓΔΛΖ ΓΔΩΡΓΗΟ ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ: Δ. ΓΡΖΓΟΡΟΠΟΤΛΟΤ, ΚΑΘΖΓΖΣΡΗΑ Δ.Μ.Π. Δθνικό Μετσόβιο Πολστετνείο, τολή Υημικών Μητανικών Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Σμήμα Βιομητανικής Γιοίκησης & Σετνολογίας ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΤΣΖΜΑΣΑ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ & ΠΡΟΣΑΗΑ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΟ»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΗΓΡΑΖ ΣΖ ΠΡΟΘΖΚΖ ΛΗΠΟΤ ΣΟ ΗΣΖΡΔΗΟ ΑΗΓΟΠΡΟΒΑΣΧΝ ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΧΝ ΛΗΠΑΡΧΝ ΟΞΔΧΝ ΣΟΤ ΛΗΠΟΤ ΣΟΤ ΓΑΛΑΚΣΟ ΑΤΣΧΝ

ΔΠΗΓΡΑΖ ΣΖ ΠΡΟΘΖΚΖ ΛΗΠΟΤ ΣΟ ΗΣΖΡΔΗΟ ΑΗΓΟΠΡΟΒΑΣΧΝ ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΧΝ ΛΗΠΑΡΧΝ ΟΞΔΧΝ ΣΟΤ ΛΗΠΟΤ ΣΟΤ ΓΑΛΑΚΣΟ ΑΤΣΧΝ ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΖ ΕΧΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΤΓΑΣΟΚΑΛΛΗΔΡΓΔΗΧΝ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΦΤΗΟΛΟΓΗΑ ΘΡΔΦΔΧ ΚΑΗ ΓΗΑΣΡΟΦΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΔΠΗΓΡΑΖ ΣΖ ΠΡΟΘΖΚΖ ΛΗΠΟΤ ΣΟ ΗΣΖΡΔΗΟ ΑΗΓΟΠΡΟΒΑΣΧΝ ΣΟ ΠΡΟΦΗΛ ΣΧΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΤΠΡΗΔ ΔΞΔΣΑΔΗ 2009 ΠΡΟΣΔΗΝΟΜΔΝΔ ΛΤΔΗ

ΠΑΓΚΤΠΡΗΔ ΔΞΔΣΑΔΗ 2009 ΠΡΟΣΔΗΝΟΜΔΝΔ ΛΤΔΗ ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗΜΟΤ ΓΗΔΤΘΤΝΖ ΑΝΩΣΔΡΖ ΚΑΗ ΑΝΩΣΑΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΤΠΖΡΔΗΑ ΔΞΔΣΑΔΩΝ ΠΑΓΚΤΠΡΗΔ ΔΞΔΣΑΔΗ 2009 ΠΡΟΣΔΗΝΟΜΔΝΔ ΛΤΔΗ Μαεδια: ΥΖΜΔΗΑ Ζιενμιδκία ελέηαζδξ: Παναζηεοή 29 Μαΐμο 2009 Ώνα ελέηαζδξ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ. Πηπρηαθή κειέηε

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ. Πηπρηαθή κειέηε ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΧΣΔΥΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ Πηπρηαθή κειέηε IR ΚΑΙ UV/VIS ΦΑΜΑΣΟΚΟΠΙΚΟ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΜΟ ΣΟΤ ΤΜΠΛΟΚΟΤ Co-BLM ΠΑΡΟΤΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΑ DNA Υανάθαιπμξ Υνζζημδμφθμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΝΔΡΟΜΟ ΑΡΡΩΣΟΤ ΚΣΙΡΙΟΤ

ΤΝΔΡΟΜΟ ΑΡΡΩΣΟΤ ΚΣΙΡΙΟΤ ΜΕΣΑΠΣΤΥΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΔΩΝ «ΕΦΑΡΜΟΜΕΝΗ ΔΗΜΟΙΑ ΤΓΕΙΑ» ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΣΙΚΗ ΤΓΕΙΑ ΤΝΔΡΟΜΟ ΑΡΡΩΣΟΤ ΚΣΙΡΙΟΤ Σπμοδαζηέξ: Natkaniec Εαίηα, Ακοζζάδμο Σμθία, Ανβονμύδδ Αζηαηενίκδ, Βανδάηδξ Αθέλδξ, Βζδάθδξ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΣΙΚΗ ΣΑΤΣΟΠΟΙΗΗ ΚΤΠΡΙΑΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΤ ΜΕ ΣΗ ΦΡΗΗ ΜΙΚΡΟΔΟΡΤΥΟΡΩΝ

ΓΕΝΕΣΙΚΗ ΣΑΤΣΟΠΟΙΗΗ ΚΤΠΡΙΑΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΤ ΜΕ ΣΗ ΦΡΗΗ ΜΙΚΡΟΔΟΡΤΥΟΡΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΒΙΟΣΕΦΝΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΕΣΙΚΗ ΣΑΤΣΟΠΟΙΗΗ ΚΤΠΡΙΑΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΤ ΜΕ ΣΗ ΦΡΗΗ ΜΙΚΡΟΔΟΡΤΥΟΡΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΙΝΟΤ ΦΡΙΣΙΝΑ ΜΕΣΑΠΣΤΦΙΑΚΗ ΜΕΛΕΣΗ ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΣΗΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΠΑΡΔΜΒΑΖ ΜΔ ΣΟΥΟ ΣΖ ΓΗΔΡΔΤΝΖΖ ΣΟΤ ΡΟΛΟΤ ΣΖ ΔΝΣΑΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΖ ΒΔΛΣΗΧΖ ΣΖ ΤΜΜΟΡΦΧΖ ΣΧΝ ΓΛΑΤΚΧΜΑΣΗΚΧΝ ΑΘΔΝΧΝ

ΠΡΟΟΠΣΗΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΠΑΡΔΜΒΑΖ ΜΔ ΣΟΥΟ ΣΖ ΓΗΔΡΔΤΝΖΖ ΣΟΤ ΡΟΛΟΤ ΣΖ ΔΝΣΑΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΖ ΒΔΛΣΗΧΖ ΣΖ ΤΜΜΟΡΦΧΖ ΣΧΝ ΓΛΑΤΚΧΜΑΣΗΚΧΝ ΑΘΔΝΧΝ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΗΑΣΡΗΚΖ ΥΟΛΖ -ΣΟΜΔΑ ΑΗΘΖΣΖΡΗΧΝ ΟΡΓΑΝΧΝ Α ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ ΝΟΟΚΟΜΔΗΟ ΑΥΔΠΑ Γζεοεοκηήξ Καεδβδηήξ Ν. Γεςνβζάδδξ ΠΡΟΟΠΣΗΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΠΑΡΔΜΒΑΖ ΜΔ ΣΟΥΟ ΣΖ ΓΗΔΡΔΤΝΖΖ ΣΟΤ ΡΟΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΥ.Μ.ΜΗ.Κ. ΓΙΑ ΤΟ ΞΥΛΙΝΟ ΚΟΥΦΩΜΑ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΥ.Μ.ΜΗ.Κ. ΓΙΑ ΤΟ ΞΥΛΙΝΟ ΚΟΥΦΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΥ.Μ.ΜΗ.Κ. ΓΙΑ ΤΟ ΞΥΛΙΝΟ ΚΟΥΦΩΜΑ Θα αναφερθούμε σε κάποια γενικά στοιχεία που αφορούν το ξύλινο κούφωμα ως διαχρονικό δομικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής των Κυκλάδων και στην ισχύουσα νομοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΥΟΛΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΤΓΕΙΑ ΣΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΣΙΚΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΥΟΛΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΤΓΕΙΑ ΣΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΣΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΥΟΛΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΤΓΕΙΑ ΣΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΤΣΙΚΗ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΣΙΚΗ Φαξκαθνδπλακηθή κειέηε ζπλζεηηθνύ αληηθαξθηληθνύ πεπηηδίνπ θαη βειηίωζε ηεο in vivo ζηαζεξόηεηαο κε ζύλδεζε κε πνιπαηζπιελνγιπθόιε

Διαβάστε περισσότερα

Τ ΒΑΝΚ Α.Τ.Ε. από την ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Τ.Ε.

Τ ΒΑΝΚ Α.Τ.Ε. από την ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Τ.Ε. Γνωμοδότηςη κατ άρθρο 16 παρ. 5 ν.2515/1997 και κατ άρθρο 4.1.4.1.3. του Κανονιςμοφ του Χρηματιςτηρίου Αθηνών για την προτεινόμενη ςυγχώνευςη δια απορρόφηςησ τησ Τ ΒΑΝΚ Α.Τ.Ε. από την ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγωγή ζςνθέηων ςλικών εποξειδικήρ πηηίνηρ - ανόπγανων δομικών ςλικών πποεπσομένων από ανακύκλωζη

Παπαγωγή ζςνθέηων ςλικών εποξειδικήρ πηηίνηρ - ανόπγανων δομικών ςλικών πποεπσομένων από ανακύκλωζη ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΔΙΑΣΜΗΜΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΣΑΠΣΤΧΙΑΚΩΝ ΠΟΤΔΩΝ (Δ.Π.Μ..): "ΔΠΙΣΗΜΗ ΚΑΙ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΑ ΤΛΙΚΧΝ" Παπαγωγή ζςνθέηων ςλικών εποξειδικήρ πηηίνηρ - ανόπγανων δομικών ςλικών πποεπσομένων από

Διαβάστε περισσότερα

TRENDS AND TYPOLOGY OF WORK ACCIDENTS IN GREEK MARICULTURE: THE ROLE OF GENDER

TRENDS AND TYPOLOGY OF WORK ACCIDENTS IN GREEK MARICULTURE: THE ROLE OF GENDER TRENDS AND TYPOLOGY OF WORK ACCIDENTS IN GREEK MARICULTURE: THE ROLE OF GENDER Tiligadas I. 1,2*, Moutopoulos D.K. 3, Chatziefstathiou M. 2,4, Tsoumani M.-M. 2,5, Anastasiou S. 6 1 Ministry of Labour,

Διαβάστε περισσότερα

Πολσμερή και πολσμερισμός. Εργαςία Χθμείασ Β Τετραμινου

Πολσμερή και πολσμερισμός. Εργαςία Χθμείασ Β Τετραμινου Πολσμερή και πολσμερισμός Εργαςία Χθμείασ Β Τετραμινου Σα πμθοιενή είκαζ βκςζηά εονέςξ ηαζ ςξ πθαζηζηά, επεζδή πμθθά απυ αοηά είκαζ εφπθαζηα, δδθαδή παναιμνθχκμκηαζ εφημθα. Οζ πνήζεζξ είκαζ πάνα πμθθέξ

Διαβάστε περισσότερα

Αλάπηπμε λέσλ δηαγλσζηηθώλ κεζόδσλ γηα ηε Βαξηά Μπαζζέλεηα

Αλάπηπμε λέσλ δηαγλσζηηθώλ κεζόδσλ γηα ηε Βαξηά Μπαζζέλεηα ΓΗΓΑΚΣΟΡΗΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ ΝΗΚΟΛΑΟ ΣΡΑΚΑ ΒΗΟΛΟΓΟ Αλάπηπμε λέσλ δηαγλσζηηθώλ κεζόδσλ γηα ηε Βαξηά Μπαζζέλεηα Δξγαζηήξην Μνξηαθήο Βηνινγίαο θαη Αλνζνινγίαο (ΔΜΒΗΑ) Σκήκα Φαξκαθεπηηθήο Παλεπηζηήκην Παηξώλ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Ση είλαη ιύζζα. Γενικζσ πληροφορίεσ

Ση είλαη ιύζζα. Γενικζσ πληροφορίεσ Ση είλαη ιύζζα Πνόηεζηαζ βζα ιζα ζμβεκή θμίιςλδ ημο ηεκηνζημύ κεονζημύ ζοζηήιαημξ, πμο ιεηαδίδεηαζ ζοκήεςξ ιέζς ημο ζάθζμο από ημ δάβηςια ιμθοζιέκμο γώμο. Η θύζζα πνμζαάθθεζ όθα ηα εενιόαζια γώα ηαζ ζημκ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΗΚΔ ΠΡΟΓΗΑΓΡΑΦΔ ΑΝΑΛΤΣΩΝ ΑΔΡΗΩΝ ΑΗΜΑΣΟ ΠΡΟ ΓΗΑΒΟΤ- ΛΔΤΖ ΔΗΓΗΚΟΗ ΟΡΟΗ ΓΗΑΚΖΡΤΞΖ ΓΗΑΓΩΝΗΜΟΤ

ΣΔΥΝΗΚΔ ΠΡΟΓΗΑΓΡΑΦΔ ΑΝΑΛΤΣΩΝ ΑΔΡΗΩΝ ΑΗΜΑΣΟ ΠΡΟ ΓΗΑΒΟΤ- ΛΔΤΖ ΔΗΓΗΚΟΗ ΟΡΟΗ ΓΗΑΚΖΡΤΞΖ ΓΗΑΓΩΝΗΜΟΤ ΣΔΥΝΗΚΔ ΠΡΟΓΗΑΓΡΑΦΔ ΑΝΑΛΤΣΩΝ ΑΔΡΗΩΝ ΑΗΜΑΣΟ ΠΡΟ ΓΗΑΒΟΤ- ΛΔΤΖ ΔΗΓΗΚΟΗ ΟΡΟΗ ΓΗΑΚΖΡΤΞΖ ΓΗΑΓΩΝΗΜΟΤ ΔΗΓΗΚΟΗ ΟΡΟΗ ΜΔΡΟ Α σζκεσές σνηήρηζη Σμ Νμζμημιείμ δζαεέηεζ ζοκμθζηά 7 ακαθοηέξ (Οζ 6 είκαζ ζεζνάξ 700 ηαζ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ. πμθή Γεςηεπκζηχκ Δπζζηδιχκ. Γζαπείνζζδξ Πενζαάθθμκημξ. Πηπρηαθή δηαηξηβή

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ. πμθή Γεςηεπκζηχκ Δπζζηδιχκ. Γζαπείνζζδξ Πενζαάθθμκημξ. Πηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ πμθή Γεςηεπκζηχκ Δπζζηδιχκ & Γζαπείνζζδξ Πενζαάθθμκημξ Πηπρηαθή δηαηξηβή ΔΠΗΓΡΑΖ ΣΟΤ ΜΟΝΟΞΔΗΓΗΟΤ ΣΟΤ ΑΕΧΣΟΤ ΣΟΝ ΑΝΣΗΟΞΔΗΓΧΣΗΚΟ ΜΖΥΑΝΗΜΟ ΦΤΣΧΝ ΜΖΓΗΚΖ (Medicago truncatula

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΖ ΦΤΣΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΠΜ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΗΚΖ ΣΟΠΗΟΤ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΣΗΣΛΟ:

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΖ ΦΤΣΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΠΜ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΗΚΖ ΣΟΠΗΟΤ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΣΗΣΛΟ: ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΖ ΦΤΣΗΚΖ ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΠΜ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΗΚΖ ΣΟΠΗΟΤ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΣΗΣΛΟ: ΓΗΔΡΔΤΝΖΖ ΣΖ ΗΚΑΝΟΣΖΣΑ ΣΧΝ ΦΤΣΗΚΧΝ ΔΗΓΧΝ ΣΖ ΓΔΜΔΤΖ ΣΧΝ ΑΔΡΗΧΝ ΡΤΠΧΝ ΣΑΚΗΡΖ ΔΗΡΖΝΖ ΑΘΖΝΑ 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΤΝΘΔΖ ΤΠΟΚΑΣΑΣΑΣΩΝ ΥΑΛΚΟΤ ΚΑΗ ΥΡΖΖ ΣΩΝ ΑΝΣΗΣΟΗΥΩΝ ΟΡΓΑΝΟΜΔΣΑΛΛΗΚΩΝ ΤΜΠΛΟΚΩΝ Ω ΜΗΜΖΣΔ ΣΖ ΜΟΝΟΞΤΓΟΝΑΖ

ΤΝΘΔΖ ΤΠΟΚΑΣΑΣΑΣΩΝ ΥΑΛΚΟΤ ΚΑΗ ΥΡΖΖ ΣΩΝ ΑΝΣΗΣΟΗΥΩΝ ΟΡΓΑΝΟΜΔΣΑΛΛΗΚΩΝ ΤΜΠΛΟΚΩΝ Ω ΜΗΜΖΣΔ ΣΖ ΜΟΝΟΞΤΓΟΝΑΖ ΣΜΖΜΑ ΥΖΜΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟΤ ΠΑΣΡΩΝ - ΥΟΛΖ ΘΔΣΗΚΩΝ ΔΠΗΣΖΜΩΝ ΤΝΘΔΖ ΤΠΟΚΑΣΑΣΑΣΩΝ ΥΑΛΚΟΤ ΚΑΗ ΥΡΖΖ ΣΩΝ ΑΝΣΗΣΟΗΥΩΝ ΟΡΓΑΝΟΜΔΣΑΛΛΗΚΩΝ ΤΜΠΛΟΚΩΝ Ω ΜΗΜΖΣΔ ΣΖ ΜΟΝΟΞΤΓΟΝΑΖ ΣΟΤ ΜΔΘΑΝΗΟΤ ΣΖΝ ΚΑΣΑΛΤΣΗΚH ΔΝΔΡΓΟΠΟΗΖΖ-ΟΞΔΗΓΩΖ

Διαβάστε περισσότερα

Επισειπηζιακό Ππόγπαμμα "Θεζζαλία- ηεπεά Ελλάδα- Ήπειπορ 2007-2013"

Επισειπηζιακό Ππόγπαμμα Θεζζαλία- ηεπεά Ελλάδα- Ήπειπορ 2007-2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΗΜΟ ΙΩΑΝΝΙΣΩΝ 4PROC0020546 204-06-6 Επισειπηζιακό Ππόγπαμμα "Θεζζαλία- ηεπεά Ελλάδα- Ήπειπορ 2007-203" ΕΡΓΟ: «Εξοπλιζμόρ Ειδικών σολείων και Σμημάηων Ένηαξηρ ηος Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΡΗΚΖΠΖ ΡΖΠ ΡΟΥΡΝΡΖΡΑΠ ΡΖΠ ΞΑΟΑΘΡΗΑΠ ΞΔΟΗΝΣΖΠ ΡΥΛ Α ΘΑΗ ΒΑ ΑΘΡΥΛ ΡΖΠ ΑΡΡΗΘΖΠ ΠΔ ΠΣΔΠΖ ΚΔ ΚΗΑ ΚΔΙΙΝΛΡΗΘΖ ΑΛΝΓΝ ΡΖΠ ΘΑΙΑΠΠΗΑΠ ΠΡΑΘΚΖΠ

ΔΘΡΗΚΖΠΖ ΡΖΠ ΡΟΥΡΝΡΖΡΑΠ ΡΖΠ ΞΑΟΑΘΡΗΑΠ ΞΔΟΗΝΣΖΠ ΡΥΛ Α ΘΑΗ ΒΑ ΑΘΡΥΛ ΡΖΠ ΑΡΡΗΘΖΠ ΠΔ ΠΣΔΠΖ ΚΔ ΚΗΑ ΚΔΙΙΝΛΡΗΘΖ ΑΛΝΓΝ ΡΖΠ ΘΑΙΑΠΠΗΑΠ ΠΡΑΘΚΖΠ Ξαξάθηηα Γεσκνξθνινγία - Υθεαλνγξαθία 8 ν Ξαλειιήλην Γεσγξαθηθό Ππλέδξην ΔΘΡΗΚΖΠΖ ΡΖΠ ΡΟΥΡΝΡΖΡΑΠ ΡΖΠ ΞΑΟΑΘΡΗΑΠ ΞΔΟΗΝΣΖΠ ΡΥΛ Α ΘΑΗ ΒΑ ΑΘΡΥΛ ΡΖΠ ΑΡΡΗΘΖΠ ΠΔ ΠΣΔΠΖ ΚΔ ΚΗΑ ΚΔΙΙΝΛΡΗΘΖ ΑΛΝΓΝ ΡΖΠ ΘΑΙΑΠΠΗΑΠ ΠΡΑΘΚΖΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Bioyiiudac & Βιοτετνολονίας «Βιοτεχνολογία - Ποιότητα Διατροφής & Περιβάλλοντος» υγγιατ'1 '-ε,λχ-βε0τ Χ ϊο4ο Γ/4ΐ/ '****f*tf*wftieg{

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΜΣ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑ ΚΛΑΔΟΣ III: ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

VOLUME 4 ISSUE 1 ISSN 1792-4731 JANUARY - APRIL 2013 hυgeίa@εργασiα 4 (1) ΣΔΤΥΟ ΓΔΚΑΣΟ

VOLUME 4 ISSUE 1 ISSN 1792-4731 JANUARY - APRIL 2013 hυgeίa@εργασiα 4 (1) ΣΔΤΥΟ ΓΔΚΑΣΟ 0 hυgeίa εργασiα SCIENTIFIC EDITION OF HELLENIC SOCIETY OF OCCUPATIONAL AND ENVIRONMENTAL MEDICINE IN ASSOCIATION WITH PROGRAM OF POSTGRADUATE STUDIES HEALTH AND SAFETY IN WORKPLACES VOLUME 4 ISSUE 1 ISSN

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Ε Φ Ε Ρ Η, Ε Λ Ε Ν Η Σ ρ ε ι ς π ό λ ε μ ο ι, τ ρ ε ι ς π ο ι η τ έ ς κ α ι η Ε λ έ ν η

Γ. Ε Φ Ε Ρ Η, Ε Λ Ε Ν Η Σ ρ ε ι ς π ό λ ε μ ο ι, τ ρ ε ι ς π ο ι η τ έ ς κ α ι η Ε λ έ ν η Γ. Ε Φ Ε Ρ Η, Ε Λ Ε Ν Η Σ ρ ε ι ς π ό λ ε μ ο ι, τ ρ ε ι ς π ο ι η τ έ ς κ α ι η Ε λ έ ν η Σρωικός πόλεμος, ο μύθος, ο Όμηρος (8 ος αι. π.χ.), ο Σκάμαντρος «να ξεχειλάει κουφάρια» για την Ελένη, «οὐ νέμεσις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΘΕΙΑ Β1.1 Μ ΝΘΑΚΕΠΕΟ ΓΕ

ΙΑΘΕΙΑ Β1.1 Μ ΝΘΑΚΕΠΕΟ ΓΕ ΙΑΘΕΙΑ Β1.1 Μ ΝΘΑΚΕΠΕΟ ΓΕ Ε Γε μαξ θαίκεηαη πμιύ μεγάιε, θονημιεθηηθά απένακηε. Ε αίζζεζε αοηή δεκ ακηηπνμζςπεύεη ηεκ αιήζεηα. Ε Γε είκαη απιώξ έκα από ηα αμέηνεηα μονάκηα ζώμαηα πμο βνίζθμκηαη ζημ δηάζηεμα.

Διαβάστε περισσότερα

Σα καληηάξηα ηεο Άλδξνπ ε «θξπκκέλε», άγλσζηε βηνπνηθηιόηεηα

Σα καληηάξηα ηεο Άλδξνπ ε «θξπκκέλε», άγλσζηε βηνπνηθηιόηεηα Σα καληηάξηα ηεο Άλδξνπ ε «θξπκκέλε», άγλσζηε βηνπνηθηιόηεηα Ζιίαο Πνιέκεο Μπθεηνιόγνο PhD Δπηζηεκνληθόο ζπλεξγάηεο ζην Δξγαζηήξην Γεληθήο θαη Γεσξγηθήο Μηθξνβηνινγίαο ηνπ ΓΠΑ ΜΤΚΖΣΔ Σα ιακζηάνζα εεςνείηαζ

Διαβάστε περισσότερα

Multiple Choice Examination

Multiple Choice Examination Multiple Choice Examination 3 December 2011 1. Τμ πνοζμνοπείμ Tau Tona ζημ Carltonville ηεξ Νόηηαξ Αθνηθήξ, είκαη ημ βαζύηενμ μνοπείμ ζημ θόζμμ με βάζμξ 3.9 km. Ακ, ζηεκ επηθάκεηα ημο μνοπείμο, έκα απιό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗZ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗZ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ Δ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗZ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ: ΓΔΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέια: Δθανιμβή πναηηζηχκ Απθμφζηεοζδξ δζμζηδηζηχκ δζαδζηαζζχκ απυ ηδκ Δθθδκζηή Γδιυζζα Γζμίηδζδ βζα ημκ εηζοβπνμκζζιυ

Διαβάστε περισσότερα

Λύζεηξ αζθήζεςκ ζενμόηεηαξ

Λύζεηξ αζθήζεςκ ζενμόηεηαξ Λύζεηξ αζθήζεςκ ζενμόηεηαξ 1. Να μεηαηνέρεηε ηηξ αθόιμοζεξ ζενμμθναζίεξ από βαζμμύξ Κειζίμο ζε βαζμμύξ Κέιβηκ ή ακηίζηνμθα. i. 25 C = 25+273=298K ii. iii. iv. 274 K =274-273=1 C 33 C = 33+273=306 K 300

Διαβάστε περισσότερα

EFFECTS OF BISPHENOL-A (BPA) ON SEX DIFFERENTIATION AND ON GROWTH OF F1 GENERATION NAYPLII OF THE AMPHIGONIC POPULATION Artemia franciscana

EFFECTS OF BISPHENOL-A (BPA) ON SEX DIFFERENTIATION AND ON GROWTH OF F1 GENERATION NAYPLII OF THE AMPHIGONIC POPULATION Artemia franciscana EFFECTS OF BISPHENOL-A (BPA) ON SEX DIFFERENTIATION AND ON GROWTH OF F1 GENERATION NAYPLII OF THE AMPHIGONIC POPULATION Artemia franciscana EKONOMOU G. 1*, CASTRITSI-CATHARIOS J. 1, TSIROPOULOS Ν.G. 2,

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαηζκήζεζξ πθδεοζιμύ ζηδκ Δθθάδα ηδξ δεηαεηίαξ ημο 1940. Κνκνηελή Σκήκα Ηζηνξίαο θαη Δζλνινγίαο. 1-3 Ηνπιίνπ 2011. Πνόβναιια

Μεηαηζκήζεζξ πθδεοζιμύ ζηδκ Δθθάδα ηδξ δεηαεηίαξ ημο 1940. Κνκνηελή Σκήκα Ηζηνξίαο θαη Δζλνινγίαο. 1-3 Ηνπιίνπ 2011. Πνόβναιια Σκήκα Ηζηνξίαο θαη Δζλνινγίαο ΓΠΘ Civil Wars Study Group (Οκάδα Μειέηεο Δκθπιίωλ Πνιέκωλ) Δπζζηδιμκζηό οκέδνζμ ιε εέια: Μεηαηζκήζεζξ πθδεοζιμύ ζηδκ Δθθάδα ηδξ δεηαεηίαξ ημο 1940 Κνκνηελή Σκήκα Ηζηνξίαο

Διαβάστε περισσότερα

Επακαιεπηηθό ζέμα ζημ 1 0 θεθάιαημ

Επακαιεπηηθό ζέμα ζημ 1 0 θεθάιαημ Επακαιεπηηθό ζέμα ζημ 1 0 θεθάιαημ Δύμ αθηίκεξ μμκμπνςμαηηθμύ θςηόξ με μήθμξ θύμαημξ 600 nm ζημ θεκό εηζάγμκηαη από ημ θεκό ζε δύμ μπηηθά μέζα με δείθηεξ δηάζιαζεξ n 1 = 1,5 ημ n 2 = 1,2 θαη πάπμξ d =

Διαβάστε περισσότερα

Δξοπλιζμόρ Κηιπίος Παιδικού ηαθμού ζηον Οικιζμό ηων Μαλίων ηος Γήμος Υεπζονήζος

Δξοπλιζμόρ Κηιπίος Παιδικού ηαθμού ζηον Οικιζμό ηων Μαλίων ηος Γήμος Υεπζονήζος ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΝΟΜΟ ΗΡΑΚΛΔΙΟΤ ΓΗΜΟ ΥΔΡΟΝΗΟΤ Γ/ΝΗ ΣΔΥΝΙΚΩΝ ΤΠΗΡΔΙΩΝ ΓΗΜΟ: Υεπζονήζος ΔΡΓΟ: Δξοπλιζμόρ Κηηπίος Παιδικού ηαθμού ζηον Οικιζμό ηων Μαλίων ηος Γήμος Υεπζονήζος Πξνϋπνινγηζκόο: 48.960,15

Διαβάστε περισσότερα

i, ημ μκμμάδμομε ζύκμιμ ηςκ

i, ημ μκμμάδμομε ζύκμιμ ηςκ ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ. ΜΞΖΟΙΜΟ ΙΖΓΑΔΖΗΩΚ Μηγαδηθμί είκαη μη ανηζμμί ηεξ μμνθήξ. όπμο, θαη Τμ ζύκμιμ ηςκ μηγαδηθώκ ημ ζομβμιίδμομε με. Δειαδή: { :, } Τμοξ μηγαδηθμύξ ημοξ ζομβμιίδμομε ζοκήζςξ με Τμ γηα ημ μπμίμ ηζπύεη:

Διαβάστε περισσότερα

Π α ζ ο κ ζ ή μ α η α μ ε κ ύ μ α η α ή η α κ ή δ ε γ κ ς ζ η ά : Γ ι ε ο ζ ε ν ί α, Δ ε μ μ θ ν α η ί α, α δ μ ύ ι ς η ε Γ ι ι ά δ α.

Π α ζ ο κ ζ ή μ α η α μ ε κ ύ μ α η α ή η α κ ή δ ε γ κ ς ζ η ά : Γ ι ε ο ζ ε ν ί α, Δ ε μ μ θ ν α η ί α, α δ μ ύ ι ς η ε Γ ι ι ά δ α. Ε δ ή ι ς ζ ε π ν μ θ ή ν ο λ ε η μ ο Ι ί θ ε Θ ε μ δ ς ν ά θ ε, πμο γνάθηεθε δύμ μένεξ μεηά ημ πναληθόπεμα ηςκ Σοκηαγμαηανπώκ, ζηηξ 23 Απνηιίμο ημο 1967, θαη απεοζοκόηακ «πνμξ ηε Δηεζκή Κμηκή Γκώμε, ημκ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Πτυχιακή εργασία ΜΕΛΕΤΗ ΠΟΛΥΦΑΙΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ Αναστασία Σιάντωνα Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

THE EFFECT OF FOOD PARTICLE SIZE ON GROWTH AND SIZE VARIATION OF JUVENILE SEA BASS

THE EFFECT OF FOOD PARTICLE SIZE ON GROWTH AND SIZE VARIATION OF JUVENILE SEA BASS THE EFFECT OF FOOD PARTICLE SIZE ON GROWTH AND SIZE VARIATION OF JUVENILE SEA BA Smpiliri E. 1*, Golomazou E. 2, Exadactylos A. 2, Malandrakis E. 2, Fleris G. 3, Dimopoulos D. 1, Panagiotaki P. 2 1 Dias

Διαβάστε περισσότερα

Μέηνα Αημμηθήξ Πνμζηαζίαξ

Μέηνα Αημμηθήξ Πνμζηαζίαξ Γιιεκηθή Γηαηνεία Γιέγπμο Λμημώλεςκ εμηκάνημ Γιέπμο Λμημώλεςκ 2010-2011 Μέηνα Αημμηθήξ Πνμζηαζίαξ Γιέκε Σόμπνμο MSc, Π.Γ. Νμζειεύηνηα Γπηηήνεζεξ Λμημώλεςκ Γ.Ν.Α «ΠΟΛΤΚΛΙΝΙΚΗ» θμπόξ πανμοζίαζεξ Πανμπή πιενμθμνηώκ

Διαβάστε περισσότερα

1 η Ε π α ν α λ η π τ ι κ ή Ά σ κ η σ η

1 η Ε π α ν α λ η π τ ι κ ή Ά σ κ η σ η 1 η Ε π α ν α λ η π τ ι κ ή Ά σ κ η σ η Η εταιρεία Χ απασχολεί 500 πωλητές σε όλη την Ελλάδα. Έστω ότι για κάθε πωλητή γνωρίζουμε τις μηνιαίες πωλήσεις που πραγματοποίησε το περασμένο έτος. Να αναπτύξετε

Διαβάστε περισσότερα

Καηακμώκηαξ ηα Νέα Μέζα. Εογεκία Σηαπένα esiapera@jour.auth.gr

Καηακμώκηαξ ηα Νέα Μέζα. Εογεκία Σηαπένα esiapera@jour.auth.gr Καηακμώκηαξ ηα Νέα Μέζα Εογεκία Σηαπένα esiapera@jour.auth.gr Friedrich Kittler, 1999 The media determine our situation Tι εννοεί ο Kittler; Γιαηί και πώς μας καθορίζοσν ηα μέζα; Καζμνίδμοκ ηόζμ ηα πενηεπόμεκα

Διαβάστε περισσότερα

ρνιηθό έηνο 2010-2011 Γπκλάζην Κεξαηέαο Πεξηβαιινληηθό πξόγξακκα

ρνιηθό έηνο 2010-2011 Γπκλάζην Κεξαηέαο Πεξηβαιινληηθό πξόγξακκα ρνιηθό έηνο 2010-2011 Γπκλάζην Κεξαηέαο Πεξηβαιινληηθό πξόγξακκα «Υερζαία και θαλάζζια οικοζσζηήμαηα ηης Λασρεωηικής: Ποιοηικά ταρακηηριζηικά, ανθρωπογενείς επιδράζεις, πολιηιζμικά ζηοιτεία». ΚΔΡΑΣΔΑ 2011

Διαβάστε περισσότερα

ORAL PRESENTATIONS IN GREEK

ORAL PRESENTATIONS IN GREEK 1 ORAL PRESENTATIONS IN GREEK TOLERANCE OF SEAGRASS Cymodocea nodosa PHOTOSYNTHETIC ACTIVITY ΣΟ SALINITY Tsioli S.* 1, Papathanasiou V. 1, Katsaros C. 2, Exadactylos A. 3, Orfanidis S. 1 Benthic Ecology

Διαβάστε περισσότερα

1 st International Congress of Applied Ichthyology & Aquatic Environment November 13 th -15 th, Volos, Greece

1 st International Congress of Applied Ichthyology & Aquatic Environment November 13 th -15 th, Volos, Greece 1 st International Congress of Applied Ichthyology & Aquatic Environment November 13 th -15 th, Volos, Greece SPERM QUALITY CHARACTERISTICS OF WILD THICK LIPPED GREY MULLET Chelon labrosus Kokokiris L.

Διαβάστε περισσότερα

Κοιμό Γεωγραφικό Υπόβαθρο για το WISE

Κοιμό Γεωγραφικό Υπόβαθρο για το WISE Κοιμό Γεωγραφικό Υπόβαθρο για το WISE Νονιήξ Γ. Γεςζεζία ΓΝΓ Ημοθμοβίκμξ Α. Γζκηθό Ιεηζόβημ Νμιοηεπκείμ Οαιαπώνεξ Ι. Γεςζεζία ΓΝΓ Πη είκαη ημ θμηκό γεςγναθηθό οπόβαζνμ γηα ημ WISE Απμηειείηαη από : A.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΛΣΗΟ ΓΔΓΟΜΔΝΧΝ ΑΦΑΛΔΗΑ

ΓΔΛΣΗΟ ΓΔΓΟΜΔΝΧΝ ΑΦΑΛΔΗΑ ΓΔΛΣΗΟ ΓΔΓΟΜΔΝΧΝ ΑΦΑΛΔΗΑ ΣΜΖΜΑ 1 ΠΡΟΓΗΟΡΗΜΟ ΣΖ ΟΤΗΑ / ΜΔΗΓΜΑΣΟ ΚΑΗ ΣΖ ΔΣΑΗΡΗΑ / ΔΠΗΥΔΗΡΖΖ 1.1. ΑΝΑΓΝΧΡΗΣΗΚΟ ΚΧΓΗΚΟ ΠΡΟΨΟΝΣΟ Ολνκαζία πξντόληνο: Πεξηγξαθή πξντόληνο: Βαζζηό θάδζ ηαζ πνόζεεηα Κσδηθόο πξντόληνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ: ΦΤΣΑ ΕΩΣΕΡΙΚΟΤ ΧΩΡΟΤ ΠΟΤ ΑΠΟΡΡΟΦΟΤΝ ΣΟΞΙΚΕ ΟΤΙΕ

ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ: ΦΤΣΑ ΕΩΣΕΡΙΚΟΤ ΧΩΡΟΤ ΠΟΤ ΑΠΟΡΡΟΦΟΤΝ ΣΟΞΙΚΕ ΟΤΙΕ ΓΤΜΝΑΙΟ-Λ.Σ ΟΙΝΟΤΩΝ 2013-14 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ: ΦΤΣΑ ΕΩΣΕΡΙΚΟΤ ΧΩΡΟΤ ΠΟΤ ΑΠΟΡΡΟΦΟΤΝ ΣΟΞΙΚΕ ΟΤΙΕ Διάθοπερ έπεςνερ πος έσοςν διεξασθεί, δείσνοςν όηι κάποια θςηά μποπούν να απαλλάξοςν ένα δωμάηιο από ηοξικέρ οςζίερ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΤΧΟ 16 ΙΟΤΛΙΟ/ ΑΤΓΟΤΣΟ 2011 Η ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΗ Α ΕΝΗΜΕΡΩΗ. By: Maria Byron Panayidou

ΣΕΤΧΟ 16 ΙΟΤΛΙΟ/ ΑΤΓΟΤΣΟ 2011 Η ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΗ Α ΕΝΗΜΕΡΩΗ. By: Maria Byron Panayidou ΣΕΤΧΟ 16 ΙΟΤΛΙΟ/ ΑΤΓΟΤΣΟ 2011 Η ΔΙΑΣΡΟΦΙΚΗ Α ΕΝΗΜΕΡΩΗ By: Maria Byron Panayidou 1 Editorial: Η γιαγιά μου ζλεγε πωσ ο λόγοσ είναι ζνα δϊρο προσ όλουσ μασ, αλλά θ ςκζψθ για μερικοφσ. Κακϊσ μεγάλωνα δεν

Διαβάστε περισσότερα

Οδεγόξ Φνήζεξ Webmail

Οδεγόξ Φνήζεξ Webmail Οδεγόξ Φνήζεξ Webmail Τπενεζία Πιενμθμνηθώκ οζηεμάηςκ Tμμέαξ Δηαπείνηζεξ οζηεμάηςκ θαη Εθανμμγώκ ΤΠ-ΕΔ/28 13-09-2011 Contents 1. Εηζαγωγή... 3 2. Πνόζβαζε ζημ «Webmail»... 3 i. Κνοπημγναθεμέκε πνόζβαζε

Διαβάστε περισσότερα

Μυοπάθεια και τατίνες

Μυοπάθεια και τατίνες Μυοπάθεια και τατίνες ΧΡΗΣΟ Ν. ΠΑΝΑΓΟΤΛΗ ΔΙΕΤΘΤΝΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΑΣΡΕΙΟ ΤΠΕΡΣΑΗ ΚΑΙ ΛΙΠΙΔΙΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΣΑ ηαηίκεξ Μεηώκμοκ ηεκ LDLπμι. 30-55%, ηα Σνηγι. 10-30%

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ

ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ρνιή Σξνθίκσλ Βηνηερλνινγίαο θαη Αλάπηπμεο ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΓΔΝΔΣΗΚΖ «Μειέηε RANKL-επαγόκελσλ παζνγελεηηθώλ κεραληζκώλ ζε γελεηηθά δσηθά πξόηππα θαη λέεο ζεξαπεπηηθέο

Διαβάστε περισσότερα

Seventh Pan Cyprian Celebration of the World Wetlands Day 2011 30.01.2011

Seventh Pan Cyprian Celebration of the World Wetlands Day 2011 30.01.2011 Cyprus Center for Environmental Research and Education St. Antreas str. 306, P.O. Box 56091, 3304 Limassol Cyprus Tel.: 25954954, 25864344, 99302425 / Fax.: 25371548, 25335682 Website: www.kykpee.org E-mail.:

Διαβάστε περισσότερα

Δκβνιηαζκνί ζην Υγεηνλνκηθό Πξνζσπηθό Γεκήηξηνο Φαηδεγεσξγίνπ

Δκβνιηαζκνί ζην Υγεηνλνκηθό Πξνζσπηθό Γεκήηξηνο Φαηδεγεσξγίνπ Δκβνιηαζκνί ζην Υγεηνλνκηθό Πξνζσπηθό Γεκήηξηνο Φαηδεγεσξγίνπ Παεμθόβμξ Ιμζιςλζμθόβμξ 251 Γεκζηό Λμζμημιείμ Αενμπμνίαξ Γεηέιανζμξ 2010 Η γέλλεζε ησλ εκβνιίσλ Απνηειεζκαηηθόηεηα εκβνιίσλ MMWR, 1999;48(12):245

Διαβάστε περισσότερα

In vitro και in vivo φαρμακοκινητική ανάλυση των παραγώγων ανθρακινόνης σε φυτικά σκευάσματα

In vitro και in vivo φαρμακοκινητική ανάλυση των παραγώγων ανθρακινόνης σε φυτικά σκευάσματα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΝΩΣΙΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ In vitro και in vivo φαρμακοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Λιάμος Γενικός Ιατρός Επιμελητής Β Περιυερειακό Ιατρείο Βελβεντού Κέντρο Τγείας ερβίων

Κοσμάς Λιάμος Γενικός Ιατρός Επιμελητής Β Περιυερειακό Ιατρείο Βελβεντού Κέντρο Τγείας ερβίων «Ο νυιμξ ημο γηαηνμφ πνςημβάζμηαξ θνμκηίδαξ ογείαξ ζηεκ πνυιερε θαη πνχημε δηάγκςζε ημο θανθίκμο ημο πκεφμμκα» Κοσμάς Λιάμος Γενικός Ιατρός Επιμελητής Β Περιυερειακό Ιατρείο Βελβεντού Κέντρο Τγείας ερβίων

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο για τον ζλεγχο και τθν πρόλθψθ τθσ λφςςασ

Εγχειρίδιο για τον ζλεγχο και τθν πρόλθψθ τθσ λφςςασ ΥΡΟΥΓΕΙΟ ΑΓΟΤΙΚΘΣ ΑΝΑΡΤΥΞΘΣ & ΤΟΦΙΜΩΝ Γενικι Διεφκυνςθ Κτθνιατρικισ, Διεφκυνςθ Υγείασ των Ηϊων Τμιμα Ηωοανκρωπονόςων Εγχειρίδιο για τον ζλεγχο και τθν πρόλθψθ τθσ λφςςασ ΑΘΘΝΑ Μάιοσ 2013 1 Πξόινγνο ημπυξ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΛΔΣΖ ΚΑΣΑΝΟΜΧΝ ΚΑΗ ΜΟΡΦΧΝ ΡΑΓΗΟΨΟΣΟΠΧΝ ΚΑΗ ΗΥΝΟΣΟΗΥΔΗΧΝ ΣΟ ΘΑΛΑΗΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ

ΜΔΛΔΣΖ ΚΑΣΑΝΟΜΧΝ ΚΑΗ ΜΟΡΦΧΝ ΡΑΓΗΟΨΟΣΟΠΧΝ ΚΑΗ ΗΥΝΟΣΟΗΥΔΗΧΝ ΣΟ ΘΑΛΑΗΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΔΘΝΗΚΟ ΚΑΗ ΚΑΠΟΓΗΣΡΗΑΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΥΟΛΖ ΘΔΣΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΥΖΜΔΗΑ ΜΔΛΔΣΖ ΚΑΣΑΝΟΜΧΝ ΚΑΗ ΜΟΡΦΧΝ ΡΑΓΗΟΨΟΣΟΠΧΝ ΚΑΗ ΗΥΝΟΣΟΗΥΔΗΧΝ ΣΟ ΘΑΛΑΗΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΓΗΓΑΚΣΟΡΗΚΖ ΓΗΑΣΡΗΒΖ ΝΗΚΟΛΑΟ Κ. ΔΤΑΓΓΔΛΗΟΤ Υεκηθόο

Διαβάστε περισσότερα

Φνήζημεξ Λεηημονγίεξ ηςκ. Windows 7

Φνήζημεξ Λεηημονγίεξ ηςκ. Windows 7 Φνήζημεξ Λεηημονγίεξ ηςκ Windows 7 Υπενεζία Πιενμθμνηθώκ Σοζηεμάηςκ Tμμέαξ Δηαπείνηζεξ Σοζηεμάηςκ θαη Γθανμμγώκ ΥΠΣ-ΓΔ/25 21-06-2011 1 Πεοιεςόμεμα Γηζαγςγή... 3 Χαρακτηριστικά των Windows 7... 3 1. Θέμαηα

Διαβάστε περισσότερα

CCWO NEWSLETTER Volume 2-February 2010 ΣΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑ. Camden Cypriot Women s Organisation 2c Falkland Road London NW5 2PT Tel.

CCWO NEWSLETTER Volume 2-February 2010 ΣΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑ. Camden Cypriot Women s Organisation 2c Falkland Road London NW5 2PT Tel. CCWO NEWSLETTER Volume 2-February 2010 ΣΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑ Camden Cypriot Women s Organisation 2c Falkland Road London NW5 2PT Tel. 020 7267 7194 koula@ccwo.org.uk aliki@ccwo.org.uk markella@ccwo.org.uk We

Διαβάστε περισσότερα

CURRICULUM VITAE. - Δεκζηυ φζηδια Γζαπίζηεοζδξ : Διπεζνμβκχιςκ Αλζμθμβδηήξ ζοζηδιάηςκ πμζυηδηαξ 24/10/07-ζήι.

CURRICULUM VITAE. - Δεκζηυ φζηδια Γζαπίζηεοζδξ : Διπεζνμβκχιςκ Αλζμθμβδηήξ ζοζηδιάηςκ πμζυηδηαξ 24/10/07-ζήι. ΠΡΟΩΠΙΚΑ ΣΟΙΥΕΙΑ CURRICULUM VITAE Οκμιαηεπχκοιμ : Κςκζηακηίκμξ Κμηνμηυδξ Γζεφεοκζδ : Βμοηονά 55, Παηήζζα 111 43 Σδθέθ./mob./e-mail : 210-2286005 / 213-2010291 / 6937-056433 / kkotrokois@esdy.edu.gr Ζιεν/κία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΑΘΡΘΚΗ ΚΟΘΝΩΝΘΚΗ ΕΤΘΤΝΗ & ΕΛΛΗΝΘΚΕ ΕΠΘΥΕΘΡΗΕΘ

ΕΣΑΘΡΘΚΗ ΚΟΘΝΩΝΘΚΗ ΕΤΘΤΝΗ & ΕΛΛΗΝΘΚΕ ΕΠΘΥΕΘΡΗΕΘ ΕΣΑΘΡΘΚΗ ΚΟΘΝΩΝΘΚΗ ΕΤΘΤΝΗ & ΕΛΛΗΝΘΚΕ ΕΠΘΥΕΘΡΗΕΘ ΕΡΕΤΝΗΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α ΣΕΣΡΑΜΗΝΟΤ ΧΟΛΙΚΟΤ ΕΣΟΤ 2011-2012 ΓΕΝΘΚΟ ΛΤΚΕΘΟ ΡΑΦΗΝΑ 1 Σθνπόο ηεο παξνύζαο εξγαζίαο απνηέιεζε ε ζπζηεκαηηθή θαηαγξαθή ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Θμγμηεπκία γηα Παηδηά Ζ

Θμγμηεπκία γηα Παηδηά Ζ Θμγμηεπκία γηα Παηδηά Ζ Γκόηεηα 2: Παναμύζη Δεμήηνεξ Πμιίηεξ πμιή Ακζνςπηζηηθώκ θαη Ημηκςκηθώκ Γπηζηεμώκ Σ.Γ.Γ.Α.Π.Ε. 1 θμπμί εκόηεηαξ Ηαηακόεζε ηςκ βαζηθώκ εηδώκ ηςκ Θασθώκ Αθεγήζεςκ-Δηάθνηζε/Αλημπμίεζε

Διαβάστε περισσότερα

Δηληηηπίαζη από μεθανόλη

Δηληηηπίαζη από μεθανόλη Δηληηηπίαζη από μεθανόλη 1 Η μεθανόλη και η σπηζηικόηηηά ηηρ ζηην καθημεπινή ππακηική Η ιεεακυθδ ή ιεεοθζηή αθημυθδ, ή λοθυπκεοια-δ απθμφζηενδ αθηακυθδ- είκαζ έκα άπνςιμ, εφθθεηημ ηαζ ημλζηυ οβνυ ιε παναηηδνζζηζηή

Διαβάστε περισσότερα

GANODERMA LUCIDUM «μακηηάνη ηςκ ζεώκ» Τμ θαζμιηθό θάνμαθμ ηεξ θύζεξ

GANODERMA LUCIDUM «μακηηάνη ηςκ ζεώκ» Τμ θαζμιηθό θάνμαθμ ηεξ θύζεξ GANODERMA LUCIDUM «μακηηάνη ηςκ ζεώκ» Τμ θαζμιηθό θάνμαθμ ηεξ θύζεξ Ο «βαζιλιάπ» ηωμ βξηάμωμ Τμ Γακόδενμα (ιαμπενό δένμα) είκαη εδώδημμ μακηηάνη γκςζηό εδώ θαη πηιηάδεξ πνόκηα ζηεκ Ηίκα, ηεκ Ζαπςκία θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΓΙΑ 1 Ο α. i. Δίκεηαη ε ζοκάνηεζε. Ακ μη ζοκανηήζεηξ είκαη παναγωγίζημεξ, κα απμδείλεηε όηη:. ii. Πόηε μηα ζοκάνηεζε ζε έκα δηάζηεμα ημο πεδίμο ανηζμμύ ηεξ ιέγεηαη

Διαβάστε περισσότερα

In Vivo ΒΗΟΛΟΓΗΚΖ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΚΑΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΗΝΖΣΗΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΜΔ ΥΡΖΖ HPLC-MS-MS ΣΟΤ LEUPROLIDE ΚΑΗ ΑΝΑΛΟΓΧΝ ΣΟΤ ΠΟΤ ΔΜΠΛΔΚΟΝΣΑΗ ΣΖ ΘΔΡΑΠΔΗΑ ΣΟΤ ΚΑΡΚΗΝΟΤ

In Vivo ΒΗΟΛΟΓΗΚΖ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΚΑΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΗΝΖΣΗΚΖ ΜΔΛΔΣΖ ΜΔ ΥΡΖΖ HPLC-MS-MS ΣΟΤ LEUPROLIDE ΚΑΗ ΑΝΑΛΟΓΧΝ ΣΟΤ ΠΟΤ ΔΜΠΛΔΚΟΝΣΑΗ ΣΖ ΘΔΡΑΠΔΗΑ ΣΟΤ ΚΑΡΚΗΝΟΤ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΣΟΜΔΑ ΟΡΓΑΝΗΚΖ ΥΖΜΔΗΑ, ΒΗΟΥΖΜΔΗΑ ΚΑΗ ΦΤΗΚΧΝ ΠΡΟΨΟΝΣΧΝ ΗΓΡΤΜΑ ΗΑΣΡΟΒΗΟΛΟΓΗΚΧΝ ΔΡΔΤΝΧΝ ΑΚΑΓΖΜΗΑ ΑΘΖΝΧΝ (ΗΗΒΔΑΑ) ΣΟΜΔΑ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΗΑ - ΦΑΡΜΑΚΟΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΚΑΣΗΛΑ ΘΔΟΓΧΡΑ ΒΗΟΥΖΜΗΚΟ In Vivo

Διαβάστε περισσότερα

Κα ακαγκςνίζμομε ημ ηηηάκημ ένγμ (όιςκ) ηςκ ενγαδμμέκςκ ζημ CERN. Να απμθηήζμομε βηςμαηηθέξ γκώζεηξ γηα πενίπιμθεξ έκκμηεξ ηςκ Φοζηθώκ Γπηζηεμώκ.

Κα ακαγκςνίζμομε ημ ηηηάκημ ένγμ (όιςκ) ηςκ ενγαδμμέκςκ ζημ CERN. Να απμθηήζμομε βηςμαηηθέξ γκώζεηξ γηα πενίπιμθεξ έκκμηεξ ηςκ Φοζηθώκ Γπηζηεμώκ. Ζηαιία Γιβεηία Μη ζηόπμη μαξ Να πνμβιεμαηηζημύμε γηα ηεκ απανπή ημο ζύμπακημξ. Κα ακαγκςνίζμομε ημ ηηηάκημ ένγμ (όιςκ) ηςκ ενγαδμμέκςκ ζημ CERN. Να απμθηήζμομε βηςμαηηθέξ γκώζεηξ γηα πενίπιμθεξ έκκμηεξ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΤΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕ MΤΟΚΑΡΔΙΣΙΔΑ ΜΕΛΕΣΗ ΜΕ ΓΑΔΟΛΙΝΙΟ

ΜΤΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕ MΤΟΚΑΡΔΙΣΙΔΑ ΜΕΛΕΣΗ ΜΕ ΓΑΔΟΛΙΝΙΟ ΜΤΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕ MΤΟΚΑΡΔΙΣΙΔΑ ΜΕΛΕΣΗ ΜΕ ΓΑΔΟΛΙΝΙΟ ΙΑΞΖΑ Β. ΗΑΘΑΚΠΔΕ ΗΑΞΔΖΜΘΜΓΜΟ ΖΑΟΩ GENERAL ΜΤΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕ - ΣΑΞΙΝΟΜΗΗ Κμζήμαηα ημο μομθανδίμο άγκςζηεξ (πνςημπαζείξ) ή γκςζηήξ (δεοηενμπαζείξ ή εηδηθέξ)

Διαβάστε περισσότερα

1. Camtasia. 2. Audacity. 3. Movie Maker

1. Camtasia. 2. Audacity. 3. Movie Maker 1. Camtasia 2. Audacity 3. Movie Maker Από ημ Γεςθεκηνηθό ζημ Ηιημθεκηνηθό Σύζηεμα Από ημ Γεςθεκηνηθό ζημ Ηιημθεκηνηθό Σύζηεμα Πενηπόμεκα: Γεςθεκηνηθό Σύζηεμα Ηιημθεκηνηθό Σύζηεμα Σύγθνηζε Τη γκςνίδμομε

Διαβάστε περισσότερα

Πνμθόπημξ Mαγηάηεξ, 11-8-2013

Πνμθόπημξ Mαγηάηεξ, 11-8-2013 Πακεπηζηήμημ Αζεκώκ, Τμήμα Φανμαθεοηηθήξ ΝΓΓ ΠΡΟΟΠΣΙΚΓ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΣΟΤ ΓΛΑΙΟΛΑΔΟΤ ΜΓ ΒΑΗ ΣΑ ΤΓΓΙΟΠΡΟΣΑΣΓΤΣΙΚΑ ΣΟΤ ΥΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΑ. TA ΑΠΟΣΓΛΓΜΑΣΑ ΣΗ ΜΓΛΓΣΗ ΘΑΟΤ-ΚΑΒΑΛΑ Πνμθόπημξ Mαγηάηεξ, 11-8-2013 Φανμαθμγκςζία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΤΡΩΠΗ. 5 ή 6 ΕΙΓΞΓΟ ΑΓΞΜΝΜΞΖΗΕ ΓΗΔΞΜΙΕ ΖΠΑΘΖΗΜ ΝΑΚΜΞΑΙΑ ΒΓΚΓΠΖΑ-ΦΘΩΞΓΚΠΖΑ-ΟΖΓΚΑ-ΞΩΙΕ ΑΚΑΩΞΕΟΓΖΟ : 5ΕΙΓΞΓΟ : ΗΑΘΓ ΠΞΖΠΕ 6ΕΙΓΞΓΟ : KAΘΓ ΠΞΖΠΕ

ΓΤΡΩΠΗ. 5 ή 6 ΕΙΓΞΓΟ ΑΓΞΜΝΜΞΖΗΕ ΓΗΔΞΜΙΕ ΖΠΑΘΖΗΜ ΝΑΚΜΞΑΙΑ ΒΓΚΓΠΖΑ-ΦΘΩΞΓΚΠΖΑ-ΟΖΓΚΑ-ΞΩΙΕ ΑΚΑΩΞΕΟΓΖΟ : 5ΕΙΓΞΓΟ : ΗΑΘΓ ΠΞΖΠΕ 6ΕΙΓΞΓΟ : KAΘΓ ΠΞΖΠΕ ΓΤΡΩΠΗ 5 ή 6 ΕΙΓΞΓΟ ΑΓΞΜΝΜΞΖΗΕ ΓΗΔΞΜΙΕ ΖΠΑΘΖΗΜ ΝΑΚΜΞΑΙΑ ΒΓΚΓΠΖΑ-ΦΘΩΞΓΚΠΖΑ-ΟΖΓΚΑ-ΞΩΙΕ ΑΚΑΩΞΕΟΓΖΟ : 5ΕΙΓΞΓΟ : ΗΑΘΓ ΠΞΖΠΕ 6ΕΙΓΞΓΟ : KAΘΓ ΠΞΖΠΕ Ννόγναμμα 1 ε ΙΓΞΑ: ΑΘΕΚΑ ΙΖΘΑΚΜ ή ΙΝΜΘΜΚΖΑ ή ΒΓΚΓΠΖΑ Νηήζε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΚΠΑΟ ΙΓ ΠΜΚ Η. ΟΓΘ

ΔΩΚΠΑΟ ΙΓ ΠΜΚ Η. ΟΓΘ ΔΩΚΠΑΟ ΙΓ ΠΜΚ Η. ΟΓΘ Θάιεηα Αβναάμ Ημοηζημοπή, RDN Ηιηκηθή Δηαηημιόγμξ Δηαηνμθμιόγμξ BSc εμείαξ, PGDipl Dietetics Κλιμική Διαιηξλόγξπ Γεμικό Νξζξκξμείξ Λερκτζίαπ Θέμαηα πνμξ ζοδήηεζε Ργηέξ Οςμαηηθό Βάνμξ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΓΡΙΓΥΟΜΓΝΑ ΓΙΑΓΩΓΗ...3 ΜΓΡΟ Ι ΝΟΜΟΘΓΣΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΚΑΙ ΑΝΑΝΓΩΙΜΓ ΠΗΓΓ ΓΝΓΡΓΓΙΑ ΚΓΦΑΛΑΙΟ Α ΓΘΝΙΚΟ ΘΓΜΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΣΩΝ ΑΠΓ

ΠΓΡΙΓΥΟΜΓΝΑ ΓΙΑΓΩΓΗ...3 ΜΓΡΟ Ι ΝΟΜΟΘΓΣΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΚΑΙ ΑΝΑΝΓΩΙΜΓ ΠΗΓΓ ΓΝΓΡΓΓΙΑ ΚΓΦΑΛΑΙΟ Α ΓΘΝΙΚΟ ΘΓΜΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΣΩΝ ΑΠΓ ΠΓΡΙΓΥΟΜΓΝΑ ΓΙΑΓΩΓΗ...3 ΜΓΡΟ Ι ΝΟΜΟΘΓΣΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΚΑΙ ΑΝΑΝΓΩΙΜΓ ΠΗΓΓ ΓΝΓΡΓΓΙΑ ΚΓΦΑΛΑΙΟ Α ΓΘΝΙΚΟ ΘΓΜΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΣΩΝ ΑΠΓ Ζ. Ε θαηάζηαζε ηςκ ΑΠΓ ζηεκ Γιιάδα..7 ΖΖ. Πνμζηαζία ημο πενηβάιιμκημξ θαη ζοκηαγμαηηθή

Διαβάστε περισσότερα

4ε Γξαπηή Εξγαζία. Θέκα 1 ν : Μειέηε Πεξίπησζεο Α

4ε Γξαπηή Εξγαζία. Θέκα 1 ν : Μειέηε Πεξίπησζεο Α 4ε Γξαπηή Εξγαζία Θέκα 1 ν : Μειέηε Πεξίπησζεο Α Εξσηήζεηο: Α1. Πνην ζηηι εγεζίαο ζεσξείηε όηη «αλαδύεηαη» από ηηο επηρεηξεζηαθέο επηρεηξεκαηηθέο ζπκπεξηθνξέο πνπ παξνπζηάδνληαη ζηε ζπγθεθξηκέλε δήισζε;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Mπαγηαληέξαο (Γεκήηξεο Γθφγθνο)

Mπαγηαληέξαο (Γεκήηξεο Γθφγθνο) «Σου στέλνω χαιρετίσματα απ' τα βουνά, μανούλα, στο καραούλι βρίσκομαι, στην πιο ψηλή ραχούλα. Έχω τ' αγρίμια συντροφιά, έχω και τα ζαρκάδια, με τους συντρόφους περπατώ μέρες, αυγές και βράδια. Τον ουρανό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ &Ε ΑΦΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΗΓΗΗ: Σα Πληροθοριακά σζηήμαηα ηων Νοζοκομείων ζηην Ελλάδα ηης κρίζης: Ο ρόλος ηοσ cloud computing & ηοσ Εζωηερικού Ελέγτοσ

ΕΙΗΓΗΗ: Σα Πληροθοριακά σζηήμαηα ηων Νοζοκομείων ζηην Ελλάδα ηης κρίζης: Ο ρόλος ηοσ cloud computing & ηοσ Εζωηερικού Ελέγτοσ 3ο Πανελλήνιο σνέδριο Διατείριζης Κρίζεων ζηον Σομέα Yγείας ΟΡΓΑΝΩΗ: Ελληνική Εηαιρεία Διατείριζης Κρίζεων ζηον Σομέα Τγείας, 13 15/11/2015, Ξενοδοτείο Divani Caravel, Αθήνα. Προθορική Ανακοίνωζη Νο. 33

Διαβάστε περισσότερα

ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ. Δρ Εμμανουθλ Χατζημανώλης. Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου. Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ.

ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ. Δρ Εμμανουθλ Χατζημανώλης. Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου. Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ. ΩΤΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δρ Εμμανουθλ Χατζημανώλης Ωτορινολαρυγγολόγος-Χειρουργός Κεφαλής και Τραχήλου Δ/τής της Κλινικής Κεφαλής και Τραχήλου νοσ. "ΥΓΕΙΑ" Η ςημζθιήνοκζε είκαη μία από ηηξ ζοκεζέζηενεξ αηηίεξ βανεθμΐαξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΝΟΟΚΟΜΔΙΑΚΗ ΦΡΟΝΣΙΓΑ. με ηην έγκριζη ηοσ Εθνικού Κένηροσ PHTLS διοργανώνει ζηις. 14-15 Ιανοσαρίοσ 2012

Η ΠΡΟΝΟΟΚΟΜΔΙΑΚΗ ΦΡΟΝΣΙΓΑ. με ηην έγκριζη ηοσ Εθνικού Κένηροσ PHTLS διοργανώνει ζηις. 14-15 Ιανοσαρίοσ 2012 Η ΠΡΟΝΟΟΚΟΜΔΙΑΚΗ ΦΡΟΝΣΙΓΑ με ηην έγκριζη ηοσ Εθνικού Κένηροσ PHTLS διοργανώνει ζηις 14-15 Ιανοσαρίοσ 2012 ζηο Πολιηιζηικό Κένηρο ηοσ Δήμοσ Χερζονήζοσ ηο 10 ο εμινάριο PHTLS (PreHospital Trauma Life Support)

Διαβάστε περισσότερα

«Συντήρηση αχλαδιών σε νερό. υπό την παρουσία σπόρων σιναπιού (Sinapis arvensis).»

«Συντήρηση αχλαδιών σε νερό. υπό την παρουσία σπόρων σιναπιού (Sinapis arvensis).» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΕΝΗ Π. ΠΑΠΑΤΣΑΡΟΥΧΑ Πτυχιούχος Τεχνολόγος Τροφίμων της Γεωπονικής Σχολής (Α.Π.Θ.) «Συντήρηση αχλαδιών σε

Διαβάστε περισσότερα

Δηαπείνηζε πμιιαπιώκ ειεθηνμκηθώκ δηεοζύκζεωκ

Δηαπείνηζε πμιιαπιώκ ειεθηνμκηθώκ δηεοζύκζεωκ Δηαπείνηζε πμιιαπιώκ ειεθηνμκηθώκ δηεοζύκζεωκ Υπενεζία Πιενμθμνηθώκ Σοζηεμάηωκ Tμμέαξ Δηαπείνηζεξ Σοζηεμάηωκ θαη Γθανμμγώκ ΥΠΣ-ΓΔ/17 16-10-2009 1 Πίκαθαξ Πενηεπμμέκωκ Ειζαγωγή... 3 Περιγραθή λογιζμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜM910: ΘΔΡΜΑΝΖ - ΦΤΞΖ - ΚΛΗΜΑΣΗΜΟ Βνήζεκα εθπόλεζεο Μειέηεο ΘΔΡΜΑΝΖ Τπνδείγκαηα ηερληθώλ πεξηγξαθώλ, ππνινγηζκώλ, πίλαθεο θαη δηαγξάκκαηα

ΜM910: ΘΔΡΜΑΝΖ - ΦΤΞΖ - ΚΛΗΜΑΣΗΜΟ Βνήζεκα εθπόλεζεο Μειέηεο ΘΔΡΜΑΝΖ Τπνδείγκαηα ηερληθώλ πεξηγξαθώλ, ππνινγηζκώλ, πίλαθεο θαη δηαγξάκκαηα ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΗΑ ΠΟΛΤΣΔΥΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΜΖΥΑΝΟΛΟΓΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ Λ. Αεδκώκ - Πεδίμ Ανεςξ, 383 34 Βόθμξ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ: ΘΔΡΜΟΓΤΝΑΜΗΚΖ & ΘΔΡΜΗΚΧΝ ΜΖΥΑΝΧΝ Γηεπζπληήο: Καζεγεηήο Α.Μ. ηακαηέιινο ΜM910:

Διαβάστε περισσότερα

Tνόπμη δηαθοηηανηθήξ επηθμηκςκίαξ

Tνόπμη δηαθοηηανηθήξ επηθμηκςκίαξ Tνόπμη δηαθοηηανηθήξ επηθμηκςκίαξ Από απόζηαζε: -Γκδμθνηκήξ -Παναθνηκήξ Signaling cell Target cell Με επαθή Gap junction Notch signaling εμαημδόηεζε μέζς θακαιηώκ ηόκηςκ: Κακάιηα ηόκηςκ ςξ δηαθόπηεξ Πένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΙΘΑΝΟΛΗΣ,ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΘΥΛΟΤΡΙΤΟΤΑΓΗ ΒΟΥΤΥΛΑΙΘΕΡΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΖΙΝΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

HY-335 : Δίθηοα Υπμιμγηζηώκ

HY-335 : Δίθηοα Υπμιμγηζηώκ W N net works R E O T HY-335 : Δίθηοα Υπμιμγηζηώκ K Επίπεδο Δικηύου Αλγόριθμοι Δρομολόγηζη Scalability issues Multiple domains Ιανία Παπαδμπμύιε Τμήμα Γπηζηήμεξ Υπμιμγηζηώκ Πακεπηζηήμημ Ηνήηεξ Φεημενηκό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΕΙΚΟΣΙ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ-ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΘΔΣΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Σνκέαο Γελεηηθήο, Βηνινγίαο θπηηάξνπ Καη Αλάπηπμεο

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΘΔΣΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Σνκέαο Γελεηηθήο, Βηνινγίαο θπηηάξνπ Καη Αλάπηπμεο ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΘΔΣΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Σνκέαο Γελεηηθήο, Βηνινγίαο θπηηάξνπ Καη Αλάπηπμεο Επκώζεηο ζε νηθηαθό ςπγείν κε ηε ρξήζε ζεξκηθά μεξακέλσλ θπηηάξσλ ζαθραξνκύθεηα αθηλεηνπνηεκέλσλ

Διαβάστε περισσότερα

Σπανό Ιωάννη Α.Μ. 148

Σπανό Ιωάννη Α.Μ. 148 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ηλεκτροχημική εναπόθεση και μελέτη των ιδιοτήτων, λεπτών υμενίων μεταβατικών μετάλλων, για παραγωγή H2 Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα