Άσκηση & Μεταβολισμός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Άσκηση & Μεταβολισμός"

Transcript

1 Άσκηση & Μεταβολισμός Φατούρος Γ. Ιωάννης, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

2 Άσκηση & Εγκυμοσύνη; Αυξάνει το βάρος του μωρού κατά τη γέννηση και μειώνει το λίπος του. Βελτιώνει τη συμπεριφορά του μωρού και τη νευρική του λειτουργία. Ίσως να βοηθά στη μείωση του βάρους μωρών από παχύσαρκες μητέρες με υψηλό ποσοστό κινδύνου παιδικής παχυσαρκίας. Δεν επηρεάζει αρνητικά τα παιδί. Είναι καλύτερη η ήπια άσκηση από την έντονη. Βελτιώνει τη λειτουργικότητα και τη φυσική κατάσταση της εγκύου. Περιορίζει την αύξηση του βάρους της εγκύου, τις μυοσκελετικές ενοχλήσεις, τις μυϊκές κράμπες, τον διαβήτη, την υπέρταση και τα οιδήματα στα κάτω άκρα. Βελτιώνει τη διάθεσηκαι μειώνει την περίοδο της κύησης και τις πιθανότητες επέμβασης.

3 Άσκηση & Εγκυμοσύνη; Είδος άσκησης: καρδιοαναπνευστική που δεν περιλαμβάνει μεταφορά σωματικού βάρους. Η άσκηση μυϊκής ενδυνάμωσης με αντιστάσεις μπορεί να προσφέρει κάποια πρόσθετα πλεονεκτήματα. Πότε; Η άσκηση στην αρχή της εγλυμοσύνης φαίνεται ότι δημιουργεί θετικές προσαρμογές στην ανάπτυξη και λειτουργία του εμβρύου. Μπορεί ωστόσο να δημιουργήσει μεγαλύτερη από την επιθυμητή ανάπτυξη σε παχύσαρκες γυναίκες. Ένα ήπιο πρόγραμμα άσκησης που ξεκινά την 20 η εδομαδα μπορεί να περιορίσει την υπερβολική ανάπτυξη του εμβρύου. Πόσο; Η άσκηση μάλλον πρέπει να είναι συχνή. Συνιστώνται γενικώς 30 λεπτά το πολύ καθημερινής άσκησης για όσες περισσότερες ημέρες γίνεται σε υγιείς έγκυες γυναίκες χωρίς επιπλοκές.

4 Τα μεταβολικά μονοπάτια είναι αλληλοεξαρτώμενα. Οι τελείες αντιπροσωπεύουν υποστρώματα και προϊόντα ενζυμκών αντιδράσεων. Οι παύλες αντιπροσωπεύουν συγκεκριμένα ένζυμα. Η γλυκόλυση και ο κύκλος του Krebs αποτελούν το μεταβολικό επίκεντρο.

5 Βασικοί Όροι Φυσιολογίας της Άσκησης Οξεία άσκηση Χρόνια άσκηση (προπόνηση) Προπονητική επιβάρυνση Ένταση Διάρκεια Συχνότητα Μέσο άσκησης Άσκηση με αντιστάσεις. Άσκηση μυϊκής ενδυνάμωσης με αντιστάσεις Ασκήσεις βελτίωσης της ευλυγισίας Καρδιοαναπνευστική άσκηση Άσκηση μεγάλης διάρκειας και μέτριας έως υψηλής έντασης. Άσκηση πολύ μικρής διάρκειας και πολύ υψηλής έως μέγιστης έντασης. Διαλειματικής μορφής άσκηση.

6 Ενεργοί Ιστοί κατά την Άσκηση Σκελετικοί μύες Λείος μυϊκός ιστός Καρδιακός ιστός Ηπατικός ιστός Λιπώδης ιστός Ορμονικοί αδένες Νευρικός ιστός

7 Το Επίκεντρο είναι ο Σκελετικός Μυς ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΑΙΝΙΑΣ 1

8 Έμφαση Δίνεται στον Ενεργειακό Μεταβολισμό

9 ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΟΤΑΣΣΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΜΥΣ Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΩΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ & ΛΙΠΩΝ Η ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΑΒΑΛΕΙ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ & ΙΣΤΩΝ ΔΕΝ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΕ ΗΡΕΜΙΑ ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΑΛΛΑ ΠΟΛΛΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΔΙΑΤΗΡΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΩΡΕΣ Ή ΜΕΡΕΣ Η ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΑΒΑΛΕΙ ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΣΟ ΣΤΗΝ ΗΡΕΜΙΑ ΟΣΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

10 ΕΝΑΣ ΜΕΣΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΙΑΣΠΑ & ΑΝΑΣΥΝΘΕΤΕΙ ΠΕΡΙΠΟΥ 40 kg ΑΤΡ/ΗΜΕΡΑ ΕΝΩ ΕΝΑΣ ΑΘΛΗΤΗΣ ΔΙΑΣΠΑ 70 kg/ημερα ΕΝΩ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΥΔΡΟΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΑΤΡ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΣΟ ΚΙΛΟ/ΛΕΠΤΟ Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΕΝΟΣ ΜΥ ΣΕ ΑΤΡ ΣΕ ΗΡΕΜΙΑ ΕΙΝΑΙ 6 MMOL/KG

11 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ 1. ΕΝΩΣΕΙΣ ΜΕ ΥΨΗΛΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΦΩΣΦΟΡΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ 2. ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ 3. ΛΙΠΙΔΙΑ 4. ΠΡΩΤΕΊΝΕΣ

12 Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ADP ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΑΤΡ Η ΑΤΡ ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ ΕΩΣ ΚΑΙ 30-50% ΜΕΤΑ ΑΠΟ 30 ΔΕΥΤ. ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ. Η ADP & P ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ADP ΑΜΡ + ΑΤΡ ΔG 0 = 0 (ΠΡΩΤΟΣ ΑΜΕΣΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗΣ ΑΤΡ) ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΑΔΕΝΥΛΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣΗΣ (ΜΥΟΚΙΝΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΜΥΕΣ)

13 ΦΩΣΦΟΚΡΕΑΤΙΝΗ Ο ΜΥΣ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΣΕ ΗΡΕΜΙΑ 12 mmol ΚΡΕΑΤΙΝΗΣ & 20 mmol ΦΩΣΦΟΚΡΕΑΤΙΝΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΤΑΧΥΤΕΡΗ ΠΗΓΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗΣ ΑΤΡ CP + ADP + H + ΑΤΡ + C ΔG 0 = - 3Kcal/mol (ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΑΜΕΣΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗΣ ΑΤΡ) ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΚΡΕΑΤΙΝΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣΗΣ ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗΣ ΑΤΡ: 2,2 mmol/kg/s ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΣΕ 1-2 sec ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΣΥΣΠΑΣΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΦΩΣΦΟΚΡΕΑΤΙΝΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΕ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΧΡΙ 7-10 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ

14

15 Ο ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ

16 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΩΝ CORI

17 ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΥΪΚΟΥ ΓΛΥΚΟΓΟΝΟΥ ΚΑΤA ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

18 ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΜΥΪΚΟΥ ΓΛΥΚΟΓΟΝΟΥ ΣΤΙΣ ΜΥΪΚΕΣ ΙΝΕΣ

19 Επιτάχυνση της μυϊκής γλυκόλυσης κατά την άσκηση 1. Αυξημένη πρόσληψη γλυκόζης από το μυ. 2. Αύξηση της αιματικής ροής άρα και της τροφοδοσίας σε γλυκόζη. 3. Αύξηση των γλουκομεταφορέων. 4. Αύξηση του ασβεστίου και των φωσφορικών ομάδων. 5. Αύξηση των κατεχολαμινών.

20

21 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΛΙΠΩΝ Σύνθεση τριγλυκεριδίων Διάσπαση τριγλυκεριδίων Β-οξείδωση λιπαρών οξέων Σύνθεση κετονών Γλουκονεογένεση από γλυκερόλη

22

23

24 Ο ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ

25 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Σύνθεση πρωτεϊνών Διάσπαση πρωτεϊνών (απαμίνωση-τρανσαμίνωση) Γλουκονεογένεση Σύνθεση κετονών Κύκλος της ουρίας Κύκλος αλανίνης - γλυκόζης

26 ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΜΙΝΟΜΑΔΑΣ

27

28 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΑΛΑΝΙΝΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ

29 ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

30

31 Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

32 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ

33 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ

34 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ & ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ

35 Πηγές ενέργειας σε αγωνίσματα δρόμου Απόσταση Χρόνος Ταχύτητα Συνεισφορά των ενεργειακών συστημάτων (%) (m) (s) (m s 1 ) ATP-CP Γαλακτικό Οξυγόνο , , ,000 1, ,195 7,

36 ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΚΡΙΣΕΙΣ

37 ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΑΠΟΚΡΙΣΕΙΣ

38 Η ΣΧΕΣΗ ΓΛΥΚΟΖΗΣ - ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

39 Η ΣΧΕΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ & ΚΟΡΤΙΖΟΛΗΣ

40 Άσκηση & Εγκυμοσύνη; Είδος άσκησης: καρδιοαναπνευστική που δεν περιλαμβάνει μεταφορά σωματικού βάρους. Η άσκηση μυϊκής ενδυνάμωσης με αντιστάσεις μπορεί να προσφέρει κάποια πρόσθετα πλεονεκτήματα. Πότε; Η άσκηση στην αρχή της εγλυμοσύνης φαίνεται ότι δημιουργεί θετικές προσαρμογές στην ανάπτυξη και λειτουργία του εμβρύου. Μπορεί ωστόσο να δημιουργήσει μεγαλύτερη από την επιθυμητή ανάπτυξη σε παχύσαρκες γυναίκες. Ένα ήπιο πρόγραμμα άσκησης που ξεκινά την 20 η εδομαδα μπορεί να περιορίσει την υπερβολική ανάπτυξη του εμβρύου. Πόσο; Η άσκηση μάλλον πρέπει να είναι συχνή. Συνιστώνται γενικώς 30 λεπτά το πολύ καθημερινής άσκησης για όσες περισσότερες ημέρες γίνεται σε υγιείς έγκυες γυναίκες χωρίς επιπλοκές.

41 Τα Χαρακτηριστικά του Ενεργειακού Μεταβολισμού στη Γυναίκα- Αθλούμενη κατά τη Διάρκεια της Αερόβιας Άσκησης

42 Τι πρέπει να γνωρίζουμε όταν σχεδιάζουμε μελέτες πάνω στις προσαρμογές που σχετίζονται με το φύλο Οι δοκιμαζόμενοι πρέπει να εξισωθούν: Ως προς την VO 2peak /kg FFM/min Το ιστορικό άσκησης Τη διατροφική τους πρόσληψη Το γαλακτικό τους κατώφλι Τη φάση της περιόδου έμμηνου ρήσης

43 Τι πρέπει να γνωρίζουμε όταν σχεδιάζουμε μελέτες πάνω στις προσαρμογές που σχετίζονται με το φύλο Επίπεδο φυσικής κατάστασης Η αερόβια προπόνηση επηρεάζει τη χρήση ενεργειακών υποστρωμάτων κατά την άσκηση. Η προπόνηση: την οξείδωση του λίπους και την οξείδωση των υδατανθράκων κατά την άσκηση Πώς να εξισώσουμε τους δοκιμαζόμενους Βρίσκουμε δοκιμαζόμενους που ακολουθούν παρόμοια προγράμματα άσκησης Τους ταιριάζουμε με βάση την VO 2peak /kgffm/min Carter, AJP, 2001; Phillips, JAP, 1996

44 Τι πρέπει να γνωρίζουμε όταν σχεδιάζουμε μελέτες πάνω στις προσαρμογές που σχετίζονται με το φύλο Καθημερινή διατροφική πρόσληψη Η διατροφή με υψηλά λιπαρά αυξάνει την οξείδωση του λίπους και μειώνει την οξείδωση των CHO κατά τη διάρκεια της άσκησης Stellingwerff, AJP, 2005; Burke, MSSE, 2002 Η πλούσια σε CHO διατροφή αυξάνει την οξείδωση των CHO κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης Tarnopolsky, JAP, 1995; Andrews, JAP, 2003 Πως ελέγχουμε τα παραπάνω; Με διατροφικά ημερολόγια

45 Καθημερινή Διατροφική Πρόσληψη (N = 47 γυναίκες - N = 49 άνδρες) FEMALE = 2010 PRO 14% FAT 29% CHO 57%

46 Τι πρέπει να γνωρίζουμε όταν σχεδιάζουμε μελέτες πάνω στις προσαρμογές που σχετίζονται με το φύλο Γαλακτικό (αναερόβιο) κατώφλι (ΑΤ) Ο υπολογισμός την αναλογίας οξείδωσης ενεργειακών υποστρωμάτων μέσω του αναπνευστικού πηλίκου (RER) δεν είναι έγκυρος σε έντάσεις πάνω από το AT: Απροπόνητοι: AT ~ 66 % of VO 2peak Pritzlaff-Roy, JAP, 2001 Προπονημένοι: AT ~ 80 % of VO 2peak Phillips, JAP, 1993 Πως το ελέγχουμε; Χρησιμοποιούμε όχι αθλητές αλλά άτομα που ασκούνται ερασιτεχνικά με ΑΤ ~65% VO 2peak

47 Τι πρέπει να γνωρίζουμε όταν σχεδιάζουμε μελέτες πάνω στις προσαρμογές που σχετίζονται με το φύλο Η φάση του κύκλου ΕΡ μπορεί επίσης να επηρεάσει την ενεργοποίηση των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης Ωοθυλακική φάση (Follicular phase - FP): Πριν την ωορηξία: αυξομείωση προγεστερόνης Ωχρινική φάση (Luteal phase - LP): Μετά την ωορρηξία: αυξομείωση προγεστερόνης LP Μειωμένο RER Μειωμένη εμφάνιση (Ra) και απομάκρυνση (Rd) της γλυκόζης από το αίμα Μειωμένη κινητοποίηση μυϊκού γλυκογόνου. Πως το ελέγχουμε; Παρακολουθούμε τον κύκλο ΕΡ για 3 μήνες συνεχόμενα πριν τη μελέτη. Τεστ ωορρηξίας Devries, AJP, 2006; Campbell, AJP, 2001; D eon, AJP, 2002

48 Αρχικά Οι γυναίκες είναι καλύτερες από τους άντρες στα αθλήματα υψηλής αντοχής (μεγάλων αποστάσεων ή ultra-endurance events) ταχύτερες σε αποστάσεις 90 km = στον μαραθώνιο (42.4 km) οι άνδρες είναι ταχύτεροι σε αποστάσεις10 km Οι γυναίκες μπορούν να διατηρήσουν την ένταση της άσκησης σε μεγαλύτερο %VO 2peak για μεγαλύτερη διάρκεια άσκησης Αυτό οφείλεται στην αυξημένη συγκέντρωση οιστρογόνων;? Speechly, D Med Sci Sports Exerc, 1996

49 Σχετική συνεισφορά των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια άσκησης 90 min σε ένταση ίση με 65% VO 2peak IMCL FFA GLYC GLUC PRO Romijn, JAP, 2000; Romijn, AJP, 1993; van Loon,J Physiol, 2001

50 Που διαφέρουν τα δύο φύλα ως προς την ενεργοποίηση ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης; Οι γυναίκες παρουσιάζουν μικρότερο RER: Froberg and Pedersen, 1984; Blatchford,1985; Tarnopolsky, 1990; Phillips, 1993; Tarnopolsky, 1995; Tarnopolsky, 1997; Horton, 1998; Friedlander, 1998; McKenzie, 2000; Rennie, 2000; Carter, 2000; Lowther, 2000; Lamont, 2001; Melanson, 2002; Jeukendrup, 2005; Roepstorff, 2006; Devries, 2006; Devries, 2007 Καμία διαφορά στο RER μεταξύ των δύο φύλων: Costill, 1979; Romijn, 2000; Friedmann and Kindermann, 1989; Davis, 2000; Roepstorff, 2002; Steffansen, 2002.

51 Που διαφέρουν τα δύο φύλα ως προς την ενεργοποίηση ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης; Τι σημαίνει μικρότερο RER; RER = VCO 2 /VO 2 RER = 0.70: energy derived from lipid RER = 1.0: energy derived from CHO Σημαίνει ότι οι γυναίκες βασίζονται περισσότερο στην κινητοποίηση λίπους κατά τη διάρκεια αερόβιας άσκησης μέτριας έντασης.

52 Μετα-ανάλυση 22 μελετών πάνω στο θέμα αυτό δείχνει ότι. Δοκιμαζόμενοι RER % CHO % FAT % PRO N = 198 Γυναίκες N = 235 Άνδρες (0.037) (0.040) 56 (10) 40 (9) 2 (2) 65 (9) 29 (8) 5 (3) P Value = < < 0.01 < 0.01 < 0.05

53 Μεταβολισμός CHO Πως επηρεάζει το φύλο και η φάση της ΕΡ τον μεταβολισμό των CHO κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης; Κινητοποίηση μυϊκού γλυκογόνου Εμφάνιση και απομάκρυνση της γλυκόζης από το αίμα

54 Διαφορές των δύο φύλων ως προς την κινητοποίηση του μυϊκού γλυκογόνου pre post male female Ίδια φυσική κατάσταση Τρέξιμο 15.5 km Καμία διαφορά στο μυϊκό γλυκογόνο ηρεμίας παρουσίασαν μεγαλύτερη κινητοποίηση μυϊκού γλυκογόνου (25%) κατά την άσκηση Μυϊκό γλυκογόνο Tarnopolsky, JAP, 1990

55 Διαφορές των δύο φύλων ως προς την κινητοποίηση του μυϊκού γλυκογόνου Καμία διαφορά στο μυϊκό γλυκογόνο ηρεμίας LP: μεγαλύτερη κινητοποίηση γλυκογόνου από την FP και τους άνδρες Καμία διαφορά μεταξύ FP και των ανδρών Devries, AJP, 2006

56 Διαφορές των δύο φύλων ως προς την κινητοποίηση του μυϊκού γλυκογόνου Άλλες μελέτες δεν δείχνουν καμία διαφορά μεταξύ των δύο φύλων ως προς την κινητοποίηση του μυϊκού γλυκογόνου ΓΙΑΤΙ? Οι ιδιαφορές είναι ορατές στην LP των γυναικών Οι περισσότερες μελέτες εξέτασαν τις γυναίκες στην FP Μέσο άσκησης (ποδήλατο vs. τρεξιμο) Roepstorff, AJP, 2002; Tarnopolsky, JAP, 1995; Tarnopolsky, JAP, 1990; Devries, AJP, 2006

57 Διαφορές των δύο φύλων ως προς την κινητική της γλυκόζης στο αίμα Ra = ρυθμός εμφάνισης της γλυκόζης στο αίμα Rd = ρυθμός εξαφάνισης της γλυκόζης από το αίμα MCR = μεταβολικός ρυθμός απομάκρυνσης της γλυκόζης από το αίμα: Glucose Rd/([glucose] t1 + [glucose] t2 )/2 Έκχυση σταθερών ισοτόπων

58 Διαφορές των δύο φύλων ως προς την κινητική της γλυκόζης στο αίμα A B C Glucose Ra (µmol/kg/min) Glucose Rd (µmol/kg/min) MCR (ml/kg/min) Men FP LP Men FP LP Men FP LP } * } * } * Time (min) Μειωμένη Ra, Rd και MCR στην LP και FP σε σχέση με τους άνδρες Μειωμένη Ra στην LP σε σχέση με την FP μετά από 90 min άσκησης αλλά καμία διαφορά όταν υπολογίστηκε ο μέσος όρος των 30 τελευταίων λεπτών Figure 2 Devries, AJP, 2006

59 Διαφορές των δύο φύλων ως προς την κινητική της γλυκόζης στο αίμα Carter: MF Horton: LP Carter: Οι γυναίκες είχαν μειωμένο MCR στα 75 και 90 min Horton: Οι γυναίκες είχαν μειωμένη Ra και Rd γλυκόζης Carter, AJP, 2001; Horton, JAP, 2006

60 Συμπέρασμα για τους CHO Οι γυναίκες παρουσιάζουν μειωμένο RER = μειωμένη κινητοποίηση CHO σε σχέση με τους άνδρες Συγκεκριμένα: Μειωμένη Ra και Rd γλυκόζης Μειωμένη χρήση μυϊκού γλυκογόνου Εξαρτάται από το είδος της άσκησης και τη φάση της ΕΡ LP: Μειωμένη χρήση μυϊκού γλυκογόνου

61 Μεταβολισμός Λιπιδίων Η επίδραση του φύλου και της φάσης της ΕΡ στον μεταβολισμό των λιπιδίων κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης: Ελεύθερα λιπαρά οξέα στο αίμα (FFA) Ενδομυϊκά λιπαρά οξέα Λιποπρωτεϊνικά τριγλυκερίδια (TG)

62 Διαφορές μεταξύ των φύλων στην λπόλυση (Whole Body) Γλυκερόλη = δείκτης διάσπασης των TG 90 min ποδήλατο σε ένταση ίση με το 60% VO 2peak Γυναίκες: υψηλότερη Ra και Rd γλυκερόλη από τους άνδρες Υποδεικνύει υψηλότερο ρυθμό λιπόλυσης στις γυναίκες Carter, AJP, 2001, Mittendorfer, AJP, 2002

63 Διαφορές των φύλων στη συγκέντρωση των FFA αίμα κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης Καμία επίδραση του φύλου στην οξείδωση των FFA κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης σε διάφορες εντάσεις: 25%: Romijn, JAP, %: Burguera, AJP, 2000; Friedlander, JAP, %: Romijn, JAP, 2000; Friedlander, JAP, %: Romijn, JAP, 2000

64 Διαφορές των φύλων στη συγκέντρωση των FFA αίμα κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης However Αν και στατιστικά μη σημαντικό, οι γυναίκες παρουσίασαν 47% μεγαλύτερη οξείδωση των FFA από τους άνδρες κατά τη διάρκεια των τελευταίων 60 min ποδηλασίας συνολικής διάρκειας 90 min σε ένταση ίση με το 60% VO 2peak Roepstorff, AJP, 2002

65 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στα [IMCL] IMCL Mitochondria Οι γυναίκες είχαν Forsberg, Clin Sci 1991; Roepstorff, AJP, 2001; Steffensen, AJP,2002; Roepstorff, AJP, 2006; Tarnopolsky, AJP, 2006; Devries, AJP, 2007 [IMCL]

66 Η κινητοποίηση των IMCL κατά τη διάρκεια αερόβιας άσκησης Τα αποτελέσματα σχετικά με αυτό το θέμα είναι αντικρουόμενα Περιορισμοί των παραδοσιακών μεθόδων: Η βιοχημική απομόνωση των IMCL παρουσιάζει επιμόλυνση από EMCL ORO: επιμόλυνση από EMCL Σταθερά ισότοπα: δεν είναι άμεση μέθοδος Νέες μεθοδολογίες: EM: μπορεί να εξετάσει ατομικές λιπιδικές διαφοροποιήσεις 1 H-MRS: Μεγάλη επιφάνεια δείγματος, μικρό %CV

67 Η κινητοποίηση των IMCL κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης Η χρήση των IMCL uκατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης: Krssak, 2000; Roepstorff, 2006; Roepstorff, 2002; Schrauwen-Hinderling, 2003; van Loon, 2003; White, 2003; Zehnder, 2005; Stellingwerff, 2007; Devries, 2007 Καμία κινητοποίηση των IMCL: Bergman, 1999; Guo, 2000; Kiens, 1993; Wendling, 1996 Οι μελέτες αυτές χρησιμοποίησαν βιοχημική απομόνωνση Η τεχνική 1 H-MRS δείχνει σταθερά κινητοποίηση των IMCL σε αερόβια άσκηση μέτριας έντασης Καλή συσχέτιση μεταξύ των τεχνικών 1 H-MRS και EM Howald, JAP, 2002

68 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στην κινητοποίηση των IMCL κατά την άσκηση < δεν κινητοποιούν τα IMCL κατά τη διάρκεια αερόβιας άσκησης Σε όλα τα επίπεδα φυσικής κατάστασης υπάρχει συσχέτιση μεταξύ [IMCL] και χρήσης IMCL Με τη μέθοδο της βιοχημικής απομόνωσης Steffensen, AJP, 2002

69 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στην κινητοποίηση των κατά την άσκηση < δεν κινητοποιούν τα IMCL κατά τη διάρκεια αερόβιας άσκησης Με τη μέθοδο της βιοχημικής απομόνωσης ΑΛΛΑ το 28% των οξειδωμένων λιπιδίων ήταν άγνωστης προέλευσης Roepstorff, AJP, 2002

70 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στην κινητοποίηση των κατά την άσκηση IMCL Area Density IMCL area density (%) * * Men Women Πυκνότητα λιπιδίων < (P = 0.03) μετά την άσκηση (P = 0.01) 0.00 Pre Post Καμία διαφορά μεταξύ των δύο φύλων στην καθαρή κινητοποίησης Devries, AJP, 2007

71 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στην κινητοποίηση των IMCL κατά την άσκηση # IMCL/um 2 mean IMCL size (um 2 ) Μέγεθος IMCL (um 2 ) Pre Pre * Post Post * Men Women Men Women Μέγεθος IMCL = # IMCL/um 2 υψηλότερη # IMCL/um 2 (P = 0.002) # IMCL/um 2 μετά την άσκηση (P = 0.03) # IMCL/um 2 Devries, AJP, 2007

72 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στην κινητοποίηση των κατά την άσκηση % lipids touching mitochondria % Μιτοχονδρίων με λίπη Pre Post * Men Women % λιπιδίων σε προσέγγιση με τα μιτοχόνδρια Αυξημένη προσέγγιση υποδεικνύει αυξημένη χρήση λιπιδίων και/ή αυξημένη ικανότητα χρήσης λιπιδίων υψηλότερο % μετά την άσκηση (P = 0.03) Devries, AJP, 2007

73 Η χρήση των λιποπρωτεϊνικών TG κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης Υπό φυσιολογικές συνθήκες συνεισφέρουν το ~10% της συνολικής οξείδωσης λίπους κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης Σε συνθήκες νηστείας η συνεισφορά τους είναι μικρότερη (~5-10%) Η συνεισφορά τους αυξάνεται με την κατανάλωση ενός γεύματος. Helge, J Physiol, 2001; van Loon, JAP, 2004

74 Η χρήση των λιποπρωτεϊνικών TG κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης Δεν υπάρχουν μελέτες πάνω στην επίδραση του φύλου στη χρήση τους κατά την άσκηση Μόνο σε συνθήκες νηστείας ή μετά από κατανάλωση γεύματος Μεγαλύτερη πρόσληψη TG του μυ από το αίμα Χρειάζεται περισσότερη έρευνα Horton, AJP, 2002

75 Σύνοψη για τα λιπίδια Οι γυναίκες παρουσιάζουν Από πού; FFA από το αίμα; IMCL; λιπόλυση Όπως δείχνει η τεχνολογία 1 H-MRS για διάρκειες άσκησης > 90 min Λιποπρωτεϊνικά TG; Χαρακτηριστικά IMCL: #IMCL/εμβαδόν επιφάνειας, not μέγεθος λιπώδους μάζας

76 Η επίδραση της χορήγησης οιστρογόνων στην κινητοποίηση των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης Μελέτες με πειραματόζωα: Βελτίωση της αντοχής Διάσωση μυϊκού και ηπατικού γλυκογόνου Μεγαλύτερη οξείδωση FFA Campbell, AJP, 2002; Kendrick, AJP, 1987; Kendrick, JAP, 1991

77 Η επίδραση της χορήγησης οιστρογόνων στην κινητοποίηση των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης 72h E2 σε αμηνοριακές γυναίκες (100 ug/d) Τρέξιμο σε ένταση ίση με το 65% VO 2peak για 90 min και στη συνέχεια τρέξιμο μέχρι εξάντλησης σε ένταση ίση με το 85% VO 2peak Αποτελέσματα: Αύξηση της [FFA] Μειωμένη Ra και Rd γλυκόζης κατά την άσκηση Καμία επίδραση στην Ra και Rd της γλυκερόλης Καμία μεταβολή στην οξείδωση CHO και λίπους ή στο RER Καμία επίδραση στην απόδοση Ruby, MSSE, 1997

78 Η επίδραση της χορήγησης οιστρογόνων στην κινητοποίηση των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης [Glycogen] pre post Tarnopolsky, Int J Sports Med, 2001 E2 Pl 11μέρες E2, άνδρες, χαμηλή δοσολογία ( ug/d) 90 min ποδηλασίας σε ένταση ίση με το 60% VO 2peak Καμία επίδραση στην απόδοση και τη χρήση γλυκογόνου Υπήρξε μία τάση αυξημένης οξείδωσης λίπους και μειωμένης οξείδωσης CHO

79 Η επίδραση της χορήγησης οιστρογόνων στην κινητοποίηση των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης RER Glucose oxidation (g/min) Fat oxidation (g/min) A * * Estrogen Placebo B * Estrogen * Placebo C * * Time (min) Estrogen Placebo 8 μέρες E2 (1 mg/d για 2 d και 2mg/d για 6d), άνδρες 90 min ποδηλασίας σε ένταση ίση με το 65% VO 2peak E2 μείωσαν το RER και την οξείδωση CHO ενώ αύξησαν την οξείδωση των λιπιδίων Devries, JCEM, 2005

80 Η επίδραση της χορήγησης οιστρογόνων στην κινητοποίηση των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης [MG] (mmol/kg DW) [PG] (mmol/kg DW) A * * E2 PRE E2 POST PL PRE PL POST B * * Μείωση του μυϊκού γλυκογόνο κατά την ηρεμία Καμία επίδραση στην κινητοποίηση του μυϊκού γλυκογόνου 0 E2 PRE E2 POST PL PRE PL POST [Gtot] (mmol/kg DW) C * * 0 E2 PRE E2 POST PL PRE PL POST Devries, JCEM, 2005

81 Η επίδραση της χορήγησης οιστρογόνων στην κινητοποίηση των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης Glucose Rd (mg/kg/min) Glucose Ra (mg/kg/min) * * E2 PRE E2 EX PL PRE PL EX * * E2 PRE E2 EX PL PRE PL EX Devries: 1 mg/d για 2d, 2 mg/d για 6 d Carter: 3 mg/d για 8d Μείωση της Ra και Rd της γλυκόζης Μείωση του MCR (μόνο στη μελέτη του Carter) MCR (ml/min) 10 5 * * 0 E2 PRE E2 EX PL PRE PL EX Devries, JCEM, 2005; Carter, JAP, 2001

82 Η επίδραση της χορήγησης οιστρογόνων στην κινητοποίηση των ενεργειακών υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της άσκησης Χορήγηση E2 σε άνδρες (3 mg/d) Καμία επίδραση των E2 στην Ra ή Rd της γλυκερόλης Carter, JAP, 2001

83 Διαφορές στις μελέτες με χορήγηση οιστρογόνων Ruby, 1997 Tarnopolsky, 2001 Dosage 0.1mg/d 0.1mg/d 0.3mg/d Carter, mg/d RER = = = Devries, mg/d 2d 2mg/d 6d Glucose Ra, Rd, MCR N/A Glycogen N/A = N/A Lower resting = utilization Glycerol Ra, Rd = N/A = N/A

84 Πρωτεϊνικός Μεταβολισμός Η οξείδωση των πρωτεϊνών συνεισφέρει το ~ 5-6% της συνολικής ενέργειας κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης Η οξείδωση της λευκίνης (BCAA): μεταβολίζεται σε μεγάλο βαθμό στον μυ ενώ άλλα αμινοξέα όχι Hamadeh, JCEM, 2005

85 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στον πρωτεϊνικό μεταβολισμό κατά τη διάρκεια αερόβιας άσκησης Ρυθμός πρωτεϊνικής οξείδωσης (umol/kg/h) pre post women men : οξείδωση πρωτεΐνης τόσο κατά την ηρεμία όσο και κατά την άσκηση : της μη-οξειδωτικής απομάκρυνσης λευκίνης = πρωτεϊνικής σύνθεσης της ροής της λευκίνης P < 0.01 McKenzie, AJP, 2000; Phillips, JAP, 1993; Lamont, JAP, 2001

86 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στον πρωτεϊνικό μεταβολισμό κατά τη διάρκεια αερόβιας άσκησης 6 μελέτες σύγκριναν απ ευθείας άντρες με γυναίκες min σε ένταση ίση με το % VO 2peak - (N = 41): 2,1% της συνολικής ενέργειας - (N = 40): 5,5% της συνολικής ενέργειας (P = 0.02) Tarnopolsky, JAP, 1990; Phillips, JAP, 1993; Tarnopolsky, JAP, 1995; Tarnopolsky, JAP, 1997; McKenzie, AJP, 2000, Lamont, JAP, 2001

87 Διαφορές των δύο φύλων ως προς το ισοζύγιο αζώτου σε αθλητές αντοχής 0 Nitrogen Balance (mg kg -1 day -1 ) Males (0.94 g kg -1 day -1 ) Females (0.80 g kg -1 day -1 ) Phillips, JAP, 1993

88 Χορήγηση οιστρογόνων και πρωτεϊνικός μεταβολισμός κατά τη διάρκεια της άσκησης αντοχής Οιστρογόνα: οξείδωσης της λευκίνης σε ηρεμία και άσκηση (16%, P 0.005) Πιο αρνητική ισορροπία αζώτου (20%, P = 0.01) Καμία επίδραση στη ροή λευκίνης, σύνθεση ή διάσπαση μυϊκής πρωτεϊνης οξείδωσης του λίπους (22-44%, P = 0.02) και της οξείδωσης CHO (5-16%, P = 0.04) κατά την άσκηση Hamadeh, JCEM, 2005

89 Σύνοψη για την Πρωτεΐνη Η πρωτεΐνη συνεισφέρει το ~ 5% της συνολικής οξείδωσης υποστρωμάτων κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης της οξείδωσης της λευκίνης κατά την άσκηση και της σύνθεσης πρωτείνης λιγότερο θετική ισορροπία αζώτου E2 οξείδωση λευκίνης σε ηρεμία και άσκηση και λιγότερο θετική ισορροπία αζώτου κατά την άσκηση

90 Διαφορές μεταξύ των φύλων στην γονιδιακή έκφραση, σύνθεση πρωτεΐνης και ενζυμικής δραστικότητας Σε τι διαφέρουν άνδρες και γυναίκες σε μοριακό επίπεδο που να μπορεί να εξηγήσει τις μεταξύ τους διαφορές στον ενεργειακό μεταβολισμό κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης;

91 mtgpat TG FFA HSL CD36 FFA FFA ALB ALB R FATP CD36 Acetyl Coa β - oxidation TFP LCAD CPT 2 CPT 1 FFA FABPc FFA mtgpat HSL IMCL Λιποκύτταρο Κυκλοφορία Μυϊκό κύτταρο

92 Λειτουργία διαφόρων γονιδίων/πρωτεϊνών PPARα: Ρυθμίζει την έκφραση γονιδίων που εμπλέκονται στην β-οξείδωση PPARγ: Εμπλέκεται στην διαφοροποίηση των λιποκυττάρων SREBP 1: Εμπλέκεται στην ομοιόσταση της χοληστερόλης και της σύνθεσης λιπιδίων LPL: Υδρόλυση λιποπρωτεϊνών AMPK: (-) σύνθεση των FA και (+) την οξείδωση των FA και CHO

93 Glycogen Γλυκόζη Συνθάση του γλυκογόνου Γλυκογενίνη Φωσφορυλάση Του γλυκογόνου GLUT 4 G-1-P G-6-P Πυροσταφυλικό Μυϊκό κύτταρο Κυκλοφορία

94 mrna γονιδίων που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των CHO Φωσφορυλάση του γλυκογόνου Φωσφορυλάση 20 Διασπά το γλυκογόνο FP LP Men LP < FP Καμία διαφορά μεταξύ φύλων 0 pre post GLUT FP LP Men Η άσκηση και η ινσουλίνη (+) την πρόσληψη γλυκόζης Καμία διαφορά μεταξύ φύλων pre post GLUT 4 Fu, 2009

95 mrna γονιδίων που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των CHO pre Γλυκογενίνη post FP LP Men Γλυκογενίνη Βάση για τη σύνθεση γλυκογόνου LP > FP Καμία διαφορά μεταξύ φύλων Συνθάση του γλυκογόνου I FP LP Men Συυμετάσχει στη σύνθεση του γλυκογόνου Καμία διαφορά μεταξύ φύλων ή φάσεων της ΕΡ Glycogen Pre synthase Post I Fu, 2009

96 Φύλο και mrna για τον λιπιδικό μεταβολισμό N = 12 άνδρες και 12 γυναίκες, ποδηλασία για 90 min σε ένταση ίση με 65% VO 2peak. Real time RT-PCR (Taqman probe, β2-mg). mrna Επίδραση άσκησης Φύλου ( > ) TFP FABP PPAR γ PPARα HSL VLCAD = = = = * Fu, 2009

97 Φύλο και mrna για τον λιπιδικό μεταβολισμό mrna Επίδραση άσκησης Φύλου ( > ) mtgpat SREBP-1 FAT CPT1 CPT2 LCAD PGC1-alpha = = = = = = = = = Μόνο LP Μόνο LP Fu, 2009

98 Φύλο και mrna για τον λιπιδικό μεταβολισμό Γονιδία μεταφοράς λιπιδίων στο κύτταρο FAT/CD36: NT < FABP pm : NT < FABP c : NT < FATP1: καμία διαφορά Καμία διαφορά μεταξύ των φύλων σε προπονημένα άτομα Kiens, JAP, 2004

99 Φύλο και συγκέντρωση πρωτεΐνης για τον λιπιδικό μεταβολισμό FAT/CD36: 50% in Ανεξάρτητα επιπέδου φυσικής κατάστασης Τα δεδομένα mrna και πρωτεΐνης δείχνουν ότι οι μπορούν να μεταφέρουν πιο αποτελεσματικά τα FA μέσα στα κύτταρα Kiens, JAP, 2004

100 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στο mrna και ενζυμική δραστικότητα του λιπιδικού μεταβολισμού LPL υδρόλυση λιποπρωτεϊνών 160% πιο αυξημένο mrna στις Καμία διαφορά στην δραστικότητα μεταξύ των φύλων Kiens, JAP, 2004

101 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στο mrna και στην πρωτεΐνη που εμπλέκονται στον λιπιδικό μεταβολισμό HSL Υδρόλυση των TG Στον τετρακέφαλο Κκαμία διαφορά μεταξύ φύλων στο mrna της πρωτεΐνης στις Roepstorff, AJP, 2006

102 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στην φωσφορυλίωση των ενζύμων του λιπιδικού μεταβολισμού Ωστόσο: Η δραστικότητα της HSL εξαρτάται από τη φωσφορυλίωσή σε πολλαπλά σημεία > στην φωσφορυλίωση της HSL σε δύο σημεία Roepstorff, AJP, 2006

103 Διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στη δραστικότητα της AMPK AMPK (-) τη σύνθεση των FA (+) την οξείδωση της γλυκόζης και των FA > στη φωσφορυλίωση της AMPK κατά την άσκηση Roepstorff, J Physiol, 2006

104 Σχέση φύλου και mrna στον πρωτεϊνικό μεταβολισμό Fold mrna της κινάσης BCOAD Άνδρες FP LP Μετρήθηκε πριν και μετά από 90 min άσκησης σε ένταση ίση με 65%VO peak την αναστολή της ενεργοποίησής της Καμία επίδρασδη στην AST ή στην BCOAD Fu, 2007

105 Σύνοψη Ο λιπιδικός μεταβολισμός είναι ο κύριος ρυθμιστής Ο μεταβολισμός των CHO έχει επικουρικό ρόλο έχουν: Δυνατότητα μεταφοράς FA μέσα στο κύτταρο (αυξημένοι μεταφορείς λίπους) mrna για τη β-οξείδωση (TFP, CPT-1, LCAD, PPARα) mrna για τη σύνθεση λίπους (mtgpat, SREBP-1, PPARγ) Μειωμένη οξείδωση λευκίνης (BCOAD kinase) Καμία διαφορά μεταξύ φύλων: Στην LPL

106 Άρα.. Οι γυναίκες βασίζονται περισσότερο στο λίπος ως ενεργειακό καύσιμο κατά τη διάρκεια της αερόβιας άσκησης σε σχέση με τους άνδρες Τα δεδομένα RNA υποδεικνύουν ότι ο λιπιδικός μεταβολισμός είναι ο βασικός ρυθμιστής

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. Ολοκλήρωση του µεταβολισµού κατά την άσκηση Mougios, in press Α. ΦΩΣΦΑΓΟΝΑ 1. Υδρόλυση ΑΤΡ 2. ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοποιιήσει τις δυνατότητες των ενεργειακών µας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοπιήσει τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΩΣΦΑΓΟΝΩΝ Θέµατα ιάλεξης Ο ρόλος του ΑΤΡ στην απόδοση ενέργειας Ο ρόλος της φωσφοκρεατίνης στην ανασύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης 1 ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1 Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης Η µεταφορά ενέργειας στο σώµα διαφέρει ανάλογα µε το είδος της άσκησης, τη διάρκεια, την ένταση και

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης

Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βιοχηµικοί δείκτες της επιβάρυνσης της προπόνησης Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Επισκέπτης καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ

ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ Βασίλης Μούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Παράγοντες που επηρεάζουν τις ορµονικές αποκρίσεις στην άσκηση Τύπος άσκησης Οξεία Χρόνια Προσαρµογές Αντοχής/δυναµική/αερόβια

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ Θέµατα ιάλεξης οµή και ρόλος των λιπών στην άσκηση ιαδικασία διάσπασης των ελεύθερων λιπαρών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Εισηγητής: Πήδουλας Γεώργιος Msc. 1 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Βελτιώνει την κεντρική και περιφερική ροή αίματος και ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ Θωμάς Μεταξάς, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Στόχοι βιοχημικής παρακολούθησης: Η προστασία ή η βελτίωση της υγείας Η αύξηση της απόδοσης Η μέτρηση βιοχημικών παραμέτρων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Διδάσκοντες Φατούρος Ιωάννης, Eπίκουρος Καθηγητής ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B

Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B ΟΡΙΣΜΟΣ Γενικά με τον όρο αντοχή εννοούμε την φυσική (σωματική) και ψυχική ανθεκτικότητα του παίκτη στην κόπωση σε επιβαρύνσεις μεγάλης διάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας.

αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας. Απόσταση VO 2 800m 96,3 1500m 85,1 3km 77,8 Εκτίμηση αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας. Προμήθεια ΑΤP Μεταβολίτες μυ (από μυϊκή βιοψία) στη διάρκεια αγώνα 400m (51sec) Παράμετρος Ηρεμία Μετά

Διαβάστε περισσότερα

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Η ικανότητα αντοχής χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Θυρεοειδής κα παραθυροειδείς αδένες Θυρεοειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ Διευθυντής: Καθηγητής Κων/νος Μανδρούκας ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Μ.Κ.1012 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης

Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης ρ Παναγιώτης Β. Τσακλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής & Εργονοµίας Συστήµατα ενέργειας για την άσκηση Το ανθρώπινο σώµα έχει δοµηθεί ώστε

Διαβάστε περισσότερα

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη ταξινόμιση της φυσικής κατάστασης Δύναμη Αντοχή φυσική κατάστασ η Ταχύτητα Ευλυγισία ποιοι ασχολούνται με την άσκηση με βάρη οι αθλητές της άρσης βαρών, οι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ανάπτυξης. Μορφές µυϊκής δραστηριότητας Νευρικό σύστηµα

Θέµατα ανάπτυξης. Μορφές µυϊκής δραστηριότητας Νευρικό σύστηµα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η φυσιολογία του ποδοσφαίρου Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Θέµατα ανάπτυξης Μεταφορά Ο2 Πνευµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση.

Δ. Επίσης, κατά τη διάρκεια ασθένειας, φλεγμονής, χειρουργίου ή τραύματος οι ανάγκες μας σε ενέργεια αυξάνονται ανάλογα με την περίπτωση. μεταβολισμός Μεταβολισμός είναι το σύνολο των χημικών και φυσικών αλλαγών που επιτρέπουν τη σωστή λειτουργία και ανάπτυξη του σώματος μας. Ο μεταβολισμός μας καθορίζει τις συνολικές ανάγκες μας σε ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση

Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Υπερλιπιδαιμία και Άσκηση Κατηγοριοποίηση στις τιμές των λιπών Μεταβολισμός λιπιδίων κατά την άσκηση Επίδραση της οξείας άσκησης Επίδραση της χρόνιας άσκησης Επίδραση της έκκεντρης

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής

Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Χρήση συμπληρωμάτων κρεατίνης. Ανάγκη ή μύθος; Λαπαρίδης Κώστας,MSc, PhD, Exercise Specialist Αν. Καθηγητής, ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής Εισαγωγή Βασιζόμενοι στην διαθέσιμη έρευνα, η κρεατίνη έχει αποδειχθεί ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth. ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.gr Βασικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης με

Διαβάστε περισσότερα

και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου

και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου Η Αερόβια προπόνηση στην παιδική και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου Εισαγωγή Αντοχή είναι η ικανότητα αντίστασης του παιδικού οργανισμού στην κόπωση. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχόμενη ή Διαλειμματική άσκηση για βέλτιστες αερόβιες προσαρμογές?

Συνεχόμενη ή Διαλειμματική άσκηση για βέλτιστες αερόβιες προσαρμογές? Συνεχόμενη ή Διαλειμματική άσκηση για βέλτιστες αερόβιες προσαρμογές? Ανδρέας Ζαφειρίδης, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών - ΑΠΘ Εργαστήριο Φυσιολογίας και Βιοχημείας της Άσκησης Αερόβιες μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Ιστοί στόχοι της Ινσουλίνης Η Ινσουλίνη ρυθμίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία!

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία! Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... Απόλαυσε την επιτυχία! H ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΣ Η εταιρεία Life-Ergo δημιουργήθηκε με σκοπό να προσφέρει πλήρεις και ολοκληρωμένες λύσεις στο χώρο του αθλητισμού. Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. vmanou@phed.auth.gr

Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. vmanou@phed.auth.gr Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ vmanou@phed.auth.gr ύναμη Φυσική κατάσταση Συντονιστικές ικανότητες Αντοχή Ταχύτητα Κινητικότητα (ευκαμψία-ευλυγισία) Η ικανότητα του ατόμου να εκτελεί μέτριες

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη

Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ Παναγιώτης Β. Τσακλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής & Εργονοµίας Άσκηση?? «Η άσκηση παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιµετώπιση του διαβήτη» Βελτιώνει τη δράση της ινσουλίνης

Διαβάστε περισσότερα

Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Θέση ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΘΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ - ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Πρόλογος Οι βιοχημικές εξετάσεις στις οποίες υποβάλλονται οι αθλητές στοχεύουν στην προάσπιση της υγείας και στην εκτίμηση της

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ VO2max Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στην φυσιολογική κατάσταση τα επίπεδα σακχάρου αίματος μεταβάλλονται σε

Στην φυσιολογική κατάσταση τα επίπεδα σακχάρου αίματος μεταβάλλονται σε 07 Ρύθµιση του µεταβολισµού της γλυκόζης και των λιπιδίων στο ήπαρ ΕΥΤΥΧΙΑ Γ. ΚΟΥΚΚΟΥ Επιμελήτρια Α, Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Διαβήτου & Μεταβολισμού Νοσοκομείο-Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου», Αθήνα Στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΛΙΠΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΛΙΠΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ηµήτρης Παπανδρέου M.Sc. ιαιτολόγος- ιατροφολόγος, Υποψήφιος ιδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Θεσ/νικης ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΛΙΠΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα λίπη, αποθηκευµένα µε µορφή τριγλυκεριδίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Διατροφικές Ανάγκες Αθλητών Μεγάλων Αποστάσεων Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης % Πρόσληψη Ημερήσιας Ενέργειας 60 50 40 % 30 20 10 0 ΥΔΑΤ (55-60) ΛΙΠΟΣ (25-30) ΠΡΩΤΕΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης: φυσιολογικές αποκρίσεις και προσαρμογές

Διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης: φυσιολογικές αποκρίσεις και προσαρμογές Διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης: φυσιολογικές αποκρίσεις και προσαρμογές Γρηγόρης Μπογδάνης, Ph.D., ΣΕΦΑΑ Αθήνας Διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης High Intensity Interval Training ή ΗΙΙΤ Μορφή εκγύμνασης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εργοφυσιολογία. Μιχάλης Κατσικαδέλης PhDc-MSc. Σχολή Προπονητών Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης Γ Κατηγορίας 2014

Εργοφυσιολογία. Μιχάλης Κατσικαδέλης PhDc-MSc. Σχολή Προπονητών Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης Γ Κατηγορίας 2014 Εργοφυσιολογία Μιχάλης Κατσικαδέλης PhDc-MSc Σχολή Προπονητών Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης Γ Κατηγορίας 2014 Εισαγωγή στην Εργοφυσιολογία Περιεχόμενα Τίτλος Στόχοι Αντικείμενα Παρουσίαση Βασικών κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Νο 2. Περιεχόµενα Εργαστηρίου Νο 2. Αξιολόγηση της αερόβιας και αναερόβιας ικανότητας

Εργαστήριο Νο 2. Περιεχόµενα Εργαστηρίου Νο 2. Αξιολόγηση της αερόβιας και αναερόβιας ικανότητας Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ N48 ΕΡΓΑΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΤΗ ΑΘΛΗΤΙΗ ΑΠΟΔΟΗ ΘΕΜΑΤΙΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εργαστηριακά Μαθήµατα Εργοφυσιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Βασικά ερωτήματα και προβληματισμοί για το σχεδιασμό προπόνησης αντοχής Είναι η αντοχή σημαντική για το ποδόσφαιρο; Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός αγώνα - Αποκατάσταση

Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός αγώνα - Αποκατάσταση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

KΛΑΣΣΙΚΕΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ

KΛΑΣΣΙΚΕΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ Εθνικό Κέντρο Αθλητικών Ερευνών Τμήμα Βιοχημείας της Άσκησης KΛΑΣΣΙΚΕΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Δρ. Ε. Σγουράκη ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: Δρ. Γ. Νεδέλκος Μ. Χανιωτάκη ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ II ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ!!! 1

BIOXHMEIA, TOMOΣ II ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ!!! 1 BIOXHMEIA, TOMOΣ II ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ!!! 1 Kwashiorkor 2 Ο μεταβολισμός αποτελείται από εξαιρετικά διασυνδεόμενες πορείες λίπη πολυσακχαρίτες πρωτείνες λιπαρά οξέα γλυκερόλη

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας

Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας Ενεργειακή Δαπάνη Ηρεμίας Θανάσης Τζιαμούρτας, Ph.D., C.S.C.S. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Ενεργειακή ισορροπία Μία κατάσταση κατά την οποία η ενέργεια που προσλαμβάνεται με την μορφή τροφών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΑΝΤΟΧΗ

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΑΝΤΟΧΗ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝ. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΕΓΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΕ ΟΤΙ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΕΡΟΒΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΙΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

(Β. Κλεισούρας, 2004)

(Β. Κλεισούρας, 2004) Όρια Αθλητικής Απόδοσης Γενετικά προκαθορισμένα όρια Κοσμάς Χριστούλας Αν. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Α.Π.Θ. Άμεσες προσαρμογές / αντιδράσεις Πρόσκαιρες φυσιολογικές αποκρίσεις ή απαντήσεις ή αντιδράσεις στη

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΗ Σ.ΤΕ.Τ.., ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ :

Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΗ Σ.ΤΕ.Τ.., ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΗ Σ.ΤΕ.Τ.., ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΒΕΛΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Κα ΑΛΕΞΙΟΥ ΕΛΕΝΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2005 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ :

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν;

Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν; Ποιες είναι οι σημαντικότερες παράμετροι της φυσικής κατάστασης για τον επαγγελματία ποδοσφαιριστή; Πώς και πόσο μπορούν να βελτιωθούν; Γρηγόρης Μπογδάνης, PhD Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα 1α. Ποιες είναι οι σημαντικότερες πηγές ενέργειας του οργανισμού; β. Γιατί οι υδατάνθρακες είναι σημαντικότεροι ως ενεργειακή πηγή από τα λίπη; 2.Το σάκχαρο του αίματος 3.

Διαβάστε περισσότερα

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση) NADH CO 2 ΟΞΕΙΔ. ΦΩΣΦ.

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική δραστηριότητα και διατροφή Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 22 εκεµβρίου 2004 Γράφει: Χατζηµηνάς Iωάννης, Καθηγητής Φυσιολογίας Στη σύγχρονη κοινωνία

Αθλητική δραστηριότητα και διατροφή Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 22 εκεµβρίου 2004 Γράφει: Χατζηµηνάς Iωάννης, Καθηγητής Φυσιολογίας Στη σύγχρονη κοινωνία Αθλητική δραστηριότητα και διατροφή Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 22 εκεµβρίου 2004 Γράφει: Χατζηµηνάς Iωάννης, Καθηγητής Φυσιολογίας Στη σύγχρονη κοινωνία µας, τόσο οι ενήλικοι όσο και τα νεαρά άτοµα δεν έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

σ α τ τι τ κή ή φόρτι τ ση σ δυναµική ή φόρτι τ ση σ Μετ ε α τ βο β λισµ σ ός

σ α τ τι τ κή ή φόρτι τ ση σ δυναµική ή φόρτι τ ση σ Μετ ε α τ βο β λισµ σ ός ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4.ΙΙ.-ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Σύγχρονη Εργονοµία 1 ΚΛΑ ΟΙ ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ I. ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ II. ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ III. ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ IV. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΗ Ονοματεπώνυμο : Hμερ. Γέννησης: ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως»

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» «Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» Δημόπουλος Σταύρος, Παθολόγος-Εντατικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών, Εργαστήριο Εργοσπιρομετρίας και Αποκατάστασης, ΕΚΠΑ 2 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΣΚΟΠΟΣ Αξιόπιστη και τεκμηριωμένη γνώση σε θέμα (περιοχή) ανάλογη με το επιστημονικό ενδιαφέρον του φοιτητή. Εκμάθηση της διαδικασίας απόκτησης τεκμηριωμένης

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4.ΙΙ ΙΙ.-ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Σύγχρονη Εργονοµία 1 1 I. II. III. IV. ΚΛΑ ΟΙ ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ I. ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ II. ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ III. ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ IV.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Η αίσθηση του κρύου Το στρες που ασκείται από το ψύχος στον οργανισμό μας, κατά την έκθεση του ανθρώπου σε συνθήκες χαμηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

ΔG o ' = πρότυπη μεταβολή ελέυθερης ενέργειας (ph 7, 1M αντιδρ.& προιόντων ); R = στ. αερίων; T = θερμοκρ. 2 ΔG o ' >0, ΔG<0

ΔG o ' = πρότυπη μεταβολή ελέυθερης ενέργειας (ph 7, 1M αντιδρ.& προιόντων ); R = στ. αερίων; T = θερμοκρ. 2 ΔG o ' >0, ΔG<0 Στοιχεία Βιοενεργητικής 1 Ελεύθερη ενέργεια αντίδρασης Μια αντίδραση είναι αυθόρμητη εάν η μεταβολή ελεύθερης ενέργειας [free energy change (ΔG)] είναι αρνητική, δηλ. εάν η ελεύθερη ενέργεια των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Department of Chemical Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Αναπλ. Καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης 1 Department of Chemical Κυτταρική αναπνοή Λαμβάνει χώρα σε τρία στάδια Γλυκόλυση, ένα μόριο γλυκόζης

Διαβάστε περισσότερα