ΛΟΓΟΙ ΑΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΛΟΓΟΙ ΑΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ"

Transcript

1 ΛΟΓΟΙ ΑΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ Πιζή Αναστασίου Μαρία Εισαγωγή: H παράταση ή βελτίωση της ποιότητας ζωής ατόμων με χρόνια ή σοβαρά προβλήματα υγείας έχει γίνει στόχος όλων των επαγγελματιών υγείας. Ως αποτέλεσμα έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των ατόμων για τα οποία η μόνη λύση που απομένει για την σωτηρία ή/και τη βελτίωση της υγείας τους είναι η μεταμόσχευση. Είναι διεθνώς αποδεδειγμένο ότι η πιο συχνή αιτία απώλειας οργάνων και ιστών από πτωματικούς δότες για μεταμόσχευση οφείλεται στην άρνηση των συγγενών. Το μέγεθος του προβλήματος είναι τέτοιο ώστε οδήγησε στην διενέργεια πολλών μελετών σε μια προσπάθεια να ανακαλυφθούν οι κοινοί παράγοντες που καθορίζουν τις αρνήσεις συγκατάθεσης για δωρεά οργάνων καθώς και τους λόγους που κρύβονται πίσω από αυτές. Σκοπός: Η ενημέρωση όλων των εργαζομένων στον τομέα της υγείας σχετικά με τους λόγους άρνησης των συγγενών για δωρεά οργάνων. Στόχοι: Η ενημέρωση και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας ώστε να είναι σε θέση να συζητήσουν και να βοηθήσουν τις οικογένειες στην αντιμετώπιση της απώλειας, στην κατανόηση του εγκεφαλικού θανάτου και της διαδικασίας της δωρεάς οργάνων με αποτέλεσμα τη θετική έκβαση της αίτησης για δωρεά. Αναδίφηση βιβλιογραφίας: Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε ήταν ελληνικά και διεθνή άρθρα και έρευνες από επιστημονικά περιοδικά στο διαδίκτυο και διεθνείς βάσεις δεδομένων όπως η PubMed, Google Scholar, 360 Search και ο Ηλεκτρονικός Κατάλογος Βιβλιοθήκης του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου. Λέξεις κλειδιά: δωρεά οργάνων, οικογένειες, άρνηση δωρεάς. Συμπέρασμα: Η αύξηση του αριθμού των διαθέσιμων οργάνων για μεταμόσχευση και η μείωση των λιστών αναμονής, φυσικά και των θανάτων στις λίστες αναμονής εξαρτάται εν μέρει από την ικανότητα των συντονιστών μεταμοσχεύσεων και των επαγγελματιών υγείας για μετατροπή της αρνητικής στάσης των συγγενών σε θετική. Η γνώση των λόγων άρνησης μπορεί να βοηθήσει όλους τους επαγγελματίες που εμπλέκονται στη φροντίδα ενός δυνητικού δότη και στη διαδικασία της δωρεάς

2 οργάνων έτσι ώστε να μπορούν να δεχτούν και να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε αιτία άρνησης από την οικογένεια με στόχο την υποστήριξη των οικογενειών και τη θετική έκβαση της αίτησης για δωρεά για τη σωτηρία άλλων συνανθρώπων μας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ H παράταση ή βελτίωση της ποιότητας ζωής ατόμων με χρόνια ή σοβαρά προβλήματα υγείας έχει γίνει πλέον επιτακτική ανάγκη. Ως εκ τούτου έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των ατόμων για τα οποία η μόνη λύση που απομένει για την υγεία τους είναι η μεταμόσχευση. Η μεταμόσχευση είναι μια ιατρική πράξη κατά την οποία υγιή όργανα, ιστοί ή κύτταρα από ένα ζωντανό ή νεκρό δότη μεταφέρονται σε χρονίως πάσχοντες με σκοπό την αποκατάσταση της λειτουργίας των οργάνων τους. Χαρακτηριστικά, από ένα δότη μπορούν να σωθούν πάνω από 10 ασθενείς με όργανα όπως η καρδιά, οι πνεύμονες, το ήπαρ, οι νεφροί, οι κερατοειδείς και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις έντερο, δέρμα ή οστά. Σε παγκόσμιο επίπεδο μεγάλο παραμένει το χάσμα μεταξύ των διαθέσιμων οργάνων για μεταμόσχευση και του αριθμού των ασθενών στις λίστες αναμονής. Είναι διεθνώς αποδεδειγμένο ότι η πιο συχνή αιτία απώλειας οργάνων και ιστών από πτωματικούς δότες για μεταμόσχευση οφείλεται στην άρνηση των συγγενών. Το μέγεθος του προβλήματος είναι τέτοιο ώστε οδήγησε στην διενέργεια πολλών μελετών σε μια προσπάθεια να ανακαλυφθούν οι κοινοί παράγοντες που καθορίζουν τις αρνήσεις συγκατάθεσης για δωρεά οργάνων καθώς και τους λόγους που κρύβονται πίσω από αυτές. Η αύξηση του αριθμού των διαθέσιμων οργάνων για μεταμόσχευση και η μείωση των λιστών αναμονής, φυσικά και των θανάτων στις λίστες αναμονής εξαρτάται εν μέρει από την ικανότητα των συντονιστών μεταμοσχεύσεων και των επαγγελματιών υγείας για μετατροπή της αρνητικής στάσης των συγγενών σε θετική. Τόσο στο γενικό πληθυσμό, όσο και στους επαγγελματίες υγείας επικρατεί η εντύπωση ότι το αίτημα για δωρεά οργάνων αυξάνει τον πόνο που αισθάνεται η οικογένεια ως αποτέλεσμα της απώλειας του προσφιλές της ατόμου. Στην πραγματικότητα αυτό που συμβαίνει είναι ακριβώς το αντίθετο. Μέσα από μια υγιή υποστηρικτική σχέση μεταξύ των επαγγελματιών υγείας, του συντονιστή μεταμοσχεύσεων και της οικογένειας, μια

3 διαδικασία για δωρεά οργάνων μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση και ορθή διοχέτευση της θλίψης και του πένθους. Το 90% των οικογενειών που έχουν προβεί στη δωρεά οργάνων προσφιλών τους ατόμων δηλώνουν ότι σε παρόμοια περίπτωση θα έκαναν και πάλι το ίδιο αφού η δωρεά έδωσε άλλο νόημα και λογική στην τραγωδία τους. H γνώση από τους επαγγελματίες υγείας των παραγόντων που επηρεάζουν την απόφαση των συγγενών για δωρεά οργάνων, και με την κατάλληλη εκπαίδευση, θα ήταν ικανή να προσφέρει την ανάπτυξη στρατηγικών που θα μπορούσαν να αλλάξουν τη στάση των συγγενών που αρνούνται τη συναίνεση για δωρεά, να προσφέρουν βοήθεια στους συγγενείς στο να βιώσουν την όλη διαδικασία του πένθους όσο το δυνατό ομαλότερα και να προσαρμοστούν στην ιδέα της δωρεάς. ΟΡΙΣΜΟΙ Σύμφωνα με το νόμο 127/12 «Περί Αφαιρέσεων και Μεταμοσχεύσεων των οργάνων Ανθρώπινης προέλευσης» και ο οποίος εφαρμόζεται στο χαρακτηρισμό, στη δωρεά, στην αφαίρεση, στη συντήρηση, στη μεταφορά, στη μεταμόσχευση και στον έλεγχο οργάνου που προορίζεται για μεταμόσχευση και στοχεύει στην εξασφάλιση προτύπων ποιότητας και ασφάλειας του ανθρώπινου οργάνου, ώστε να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας: «Δωρεά» σημαίνει τη δωρεά ανθρώπινου οργάνου για μεταμόσχευση, «Μεταμόσχευση» σημαίνει τη διαδικασία μέσω της οποίας επιχειρείται η αποκατάσταση ορισμένων λειτουργιών του ανθρώπινου σώματος με τη μεταφορά ενός οργάνου από ένα δότη προς ένα λήπτη, «Πτωματικός δότης» ή μεταθανάτιος δότης σημαίνει δότη που διαγνώστηκε ως νεκρός σύμφωνα με τις πρόνοιες του παρόντος νόμου, όπου σύμφωνα με το εδάφιο 21 (1) Νεκρό θεωρείται πρόσωπο επί του οποίου διαπιστώνεται με το πρωτόκολλο διάγνωσης εγκεφαλικού θανάτου η ύπαρξη σημείων που δηλώνουν την οριστική και μη ανατρέψιμη απουσία όλων των αντανακλαστικών του εγκεφαλικού στελέχους.

4 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Άγνωστες προθέσεις του δυνητικού δότη σχετικά με τη δωρεά οργάνων και κάρτα δότη Η οικογένεια στην κρίσιμη στιγμή του εγκεφαλικού θανάτου καλείται να πάρει τη σημαντική απόφαση να συναινέσει ή όχι για δωρεά οργάνων. Η άγνωστη επιθυμία εν ζωή του δυνητικού δότη σχετικά με τη δωρεά οργάνων δυσκολεύει περισσότερο την απόφαση (Μπελλάλη και Παπαδάτου, 2001). Οι Schultz et al (2002) στη βιβλιογραφική ανασκόπηση του Fitzgerald (2004) αναφέρουν σαν λόγο άρνησης στη δωρεά οργάνων το γεγονός ότι οι συγγενείς δεν γνωρίζουν τις απόψεις και τις προθέσεις του δυνητικού δότη σχετικά με τη δωρεά οργάνων ίσως επειδή ποτέ προηγουμένως δεν είχαν συζητήσει το θέμα ή απλά επειδή ο δυνητικός δότης δεν είχε εκφράσει άποψη. Η θέση αυτή στοιχειοθετείται και στην έρευνα των Rodrique et al (2008) και στην οποία αναφέρεται ως ο κυριότερος λόγος άρνησης, στον Martinez (2001), καθώς επίσης και στην έρευνα των Sque (2007). Το θέμα «άγνωστη πρόθεση» περιπλέκεται περισσότερο όταν ο δότης είναι νεαρής ηλικίας. Σε αυτή την περίπτωση οι γονείς βρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση να απαντήσουν σύμφωνα με τους Spital (1995), Prottas & Batten (1991), Tymstra et al (1990) στη βιβλιογραφική ανασκόπηση του Spital (1996). Η απόφαση της οικογένειας για δωρεά οργάνων επηρεάζεται αρνητικά από την αρνητική στάση εν ζωή του δυνητικού δότη και θεωρείται σίγουρη η άρνηση συγκατάθεσης σύμφωνα με τους Roser et al (1999), Durand-Zaleski et al (1994), Wheeler et al (1994) και Douglas (1994) στη βιβλιογραφική ανασκόπηση της West (2002). Η θέση αυτή υποστηρίζεται επίσης στην έρευνα των Moraes & Massarollo (2009). Στη βιβλιογραφική ανασκόπηση του Almakias (2005) αναφέρεται ότι ακόμα και επί παρουσίας κάρτας δότη εάν η οικογένεια πιστεύει ότι αυτή έχει υπογραφεί κάτω από πίεση τότε θεωρείται απίθανη η θετική συγκατάθεση για δωρεά οργάνων. Σύμφωνα με

5 τους Guadagnoli et al (1999) στον Almakias (2005) η απουσία επικοινωνίας εν ζωή των συγγενών με το δυνητικό δότη σχετικά με τη δωρεά οργάνων βάζει σε αμφιβολία τους συγγενείς για τις πραγματικές προθέσεις του δυνητικού δότη. Εδώ η κάρτα δότη λειτουργεί ως σημείο προθέσεων και όχι ως δείκτης. Αλλάζοντας την αντίληψη του κοινού σχετικά με τη δωρεά οργάνων, σε συνδυασμό με τη χρήση της κάρτας δότη ή/και την εγγραφή σε Μητρώο Δωρητών Οργάνων είναι πιθανό το ποσοστό απόρριψης να μειωθεί (Park et al, 2003). Πλησιέστερος συγγενής και μέλη της οικογένειας Λόγος άρνησης για δωρεά οργάνων κατά τους Fulton et al όπως αναφέρεται στους Μπελλάλη και Παπαδάτου (2001) είναι η αδυναμία κατάληξης σε μια κοινή συναινετική απόφαση από όλα τα μέλη της οικογένειας πριν επιτραπεί η δωρεά. Επιπλέον στη βιβλιογραφική ανασκόπηση των Chouhan & Draper (2003) αναφέρεται ότι η επικοινωνία με όλα τα μέλη της οικογένειας, ακόμα και τα μακρινά, για κατάληξη σε συναίνεση έχει ως αποτέλεσμα αδικαιολόγητη καθυστέρηση της απόφασης η οποία όχι μόνο δεν βοηθά την οικογένεια αλλά αντίθετα αυξάνει την ένταση και το άγχος, ειδικά όταν η οικογένεια δεν είναι γνώστης των απόψεων και της επιθυμίας του δυνητικού δότη σχετικά με τη δωρεά οργάνων. Την άποψη αυτή έρχεται να στηρίξει και η έρευνα των Rodrique et al (2008). Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι η συγκατάθεση για δωρεά οργάνων μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά ανάλογα με τα πιστεύω και τις πεποιθήσεις μελών της οικογένειας και φίλων των δυνητικών δοτών ανεξάρτητα αν αυτοί δεν είναι ο πλησιέστερος συγγενής που στο τέλος έχει και την όλη ευθύνη της απόφασης. Παρανόηση του εγκεφαλικού θανάτου Οι Sullivan & Chabalewski (1999) στην West (2002) αναφέρουν ότι η έννοια «εγκεφαλικός θάνατος» αποτελεί το πιο δύσκολο κομμάτι όσον αφορά στην κατανόηση του και σε συνδυασμό με τον φυσικό θάνατο ο οποίος συνήθως εννοείται σαν η διακοπή της καρδιακής και της αναπνευστικής λειτουργίας. Οικογένειες οι οποίες προσεγγίζονται για δωρεά οργάνων είναι πολύ πιθανό να αρνηθούν εάν οι ερωτήσεις σχετικά με τον εγκεφαλικό θάνατο και έννοιες σχετικά με αυτόν μείνουν αναπάντητες.

6 Οι Moraes & Massarollo (2009) συμπληρώνουν ότι λόγω του ότι οι συγγενείς δεν κατανοούν τη διάγνωση του εγκεφαλικού θανάτου, δεν πιστεύουν στο μη ανατρέψιμο της κατάστασης αλλά αντίθετα πιστεύουν ότι η εικόνα θα μπορούσε να αντιστραφεί με την ελπίδα ενός θαύματος. Την ίδια άποψη συμμερίζονται οι Simpkin et al (2009) σε μια βιβλιογραφική ανασκόπηση 20 ερευνών ενώ οι Kesseiring et al (2007) εξηγούν ότι ο κίνδυνος παρανόησης αυξάνεται λόγω αντικρουόμενων πληροφοριών από τους επαγγελματίες υγείας σε συνδυασμό με την παρουσία συναισθηματικής δυσφορίας που πηγάζει από το θάνατο. Οι Sotillo et al (2007) προσθέτουν ότι οι λόγοι άρνησης τους εκτός της παρανόησης του εγκεφαλικού θανάτου και της αδυναμίας αποδοχής του αυξάνονται όταν υπάρχει ανεπάρκεια πληροφοριών και κακή επικοινωνία μεταξύ αυτών και των επαγγελματιών υγείας σε έννοιες που αφορούν στον εγκεφαλικό θάνατο, ενώ οι Sque et al (2007) συμπληρώνουν την αδυναμία κατανόησης ιατρικών ορολογιών που συνήθως χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες υγείας. Οι Batten & Prottas (1987) συμπληρώνουν ότι είναι πολύ πιο πιθανή μια θετική συγκατάθεση για δωρεά οργάνων πριν οι συγγενείς έχουν πλήρη κατανόηση του εγκεφαλικού θανάτου και πριν συμβιβαστούν με το σωματικό θάνατο του συγγενή τους. Οι Garrison et al (1991) αναφέρουν σαν λόγο άρνησης για δωρεά οργάνων την αίτηση για δωρεά την ίδια ώρα που γίνεται η ενημέρωση και η εξήγηση για τον εγκεφαλικό θάνατο (Stein et al, 1995). Ακατάλληλη χρονική στιγμή και χώρος της αίτησης Όταν η σύγχυση και η θλίψη από την απώλεια ενός συγγενή έχει δώσει τη θέση της σε μια στιγμή μεγαλύτερης ηρεμίας, και η οικογένεια ρωτήσει ποια είναι η επόμενη διαδικασία τότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να γίνει η αίτηση για δωρεά. Η οριστική απάντηση εμφανίζεται στο 90% εντός των πρώτων 10 λεπτών (Fitzgerald, 2004). Οι Dejong et al (1998), Kometsi & Louw (1999), Gortmarker et al (1998), Von Pohle (1996), Roser et al (1999) στην West (2002) αναφέρουν ότι η ακατάλληλη χρονική στιγμή της αίτησης για δωρεά οργάνων μπορεί να οδηγήσει σε αρνητική απάντηση και εξηγούν ότι θεωρείται ακατάλληλη η ενημέρωση της οικογένειας και η ταυτόχρονη αίτηση για δωρεά. Σε αρνητική απάντηση, συμπληρώνουν οι ίδιοι, μπορεί επίσης να

7 καταλήξουν οι συγγενείς εάν η αίτηση για δωρεά οργάνων γίνει σε ακατάλληλο χώρο χωρίς μυστικότητα, σε διαδρόμους ή αίθουσες αναμονής, στο σταθμό αναφοράς των νοσηλευτών ή δίπλα από το κρεβάτι του δυνητικού δότη. Ως λόγο άρνησης για δωρεά οργάνων οι Batten & Prottas ( 1987) επιβεβαιώνουν την έλλειψη ιδιωτικότητας, ως εκ τούτου και σεβασμού στη θλίψη που βιώνουν οι συγγενείς ενός δυνητικού δότη ενώ οι Kesseiring et al (2007) συμφωνούν απόλυτα με τα προαναφερθέντα που δηλώνουν συμπεριφορά επικεντρωμένη στα «όργανα» και όχι στον «άνθρωπο» από τους επαγγελματίες υγείας. Οι Simpkin et al (2009) βεβαιώνουν ότι οι πιθανότητες άρνησης αυξάνονται σημαντικά όταν το αίτημα για τη δωρεά γίνεται ταυτόχρονα με τα τεστ του εγκεφαλικού θανάτου ή την κοινοποίηση του εγκεφαλικού θανάτου στους συγγενείς και όταν το αίτημα πραγματοποιείται σε ακατάλληλο χώρο ή μέσω τηλεφώνου. Την έλλειψη ιδιωτικότητας και σεβασμού κατά την κοινοποίηση του εγκεφαλικού θανάτου στους συγγενείς και τη ζήτηση για δωρεά οργάνων ως αρνητικό παράγοντα συγκατάθεσης επιβεβαιώνουν και οι Gleiren & Van Zoelen (2002). Θρησκευτικές αντιλήψεις και κουλτούρα Κατά τους Dejong et al (1998) και Kometsi and Louw (1998) όπως αναφέρονται στην West (2002) οι αντιλήψεις της οικογένειας σχετικά με το θάνατο και τα πιστεύω τους σε σχέση με τη δωρεά οργάνων πιθανόν να επηρεάζονται άμεσα από τις θρησκευτικές τους αντιλήψεις και την κουλτούρα τους όσον αφορά τη ζωή μετά θάνατο, και τα παραδοσιακά γι αυτούς είδη ταφής και πένθους. Σύμφωνα με τον Almakias (2005) και πάλι θρησκευτικές και πολιτισμικές πεποιθήσεις δυνατό να επηρεάζουν την απόφαση των ανθρώπων σχετικά με τη δωρεά οργάνων. Ο Grinberg (1990) σε μελέτη του δείχνει ότι οι χριστιανοί έχουν αυξημένη θετική αντίδραση στη δωρεά οργάνων σε αντίθεση με τους Εβραίους. Οι Cantarovich et al (2007) προσθέτουν ότι η άγνοια εκ μέρους των συγγενών για τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του δυνητικού δότη συνδέεται με χαμηλά επίπεδα όσον αφορά στη δωρεά οργάνων.

8 Ένα μεγάλο ποσοστό οικογενειών αρνούνται τη δωρεά οργάνων επικαλούμενοι πολιτιστικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις που αφορούν τον εγκεφαλικό θάνατο και την ακεραιότητα του σώματος μετά το θάνατο (Klassen & Κlassen, 1996). Οι Moraes & Massarollo (2009) και Martinez et al (2001) επιβεβαιώνουν αυτές τις απόψεις αλλά εντελώς αντίθετη άποψη εκφράζουν οι Moraes et al (2009) σε έρευνα που πραγματοποίησαν μεταξύ 56 οικογενειών στη Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με την έρευνα τους αποκαλύπτεται ότι το φύλο, η εθνικότητα, το μορφωτικό επίπεδο, η κοινωνική τάξη και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις δεν επηρεάζουν άμεσα τη διαδικασία της δωρεάς. Τρόπος θανάτου και ηλικία δυνητικού δότη Η συναίνεση για δωρεά ήταν πιθανότερη όταν ο θάνατος οφειλόταν σε αυτοκτονία ή πυροβολισμό παρά σε τροχαίο ατύχημα ή παθολογικό αίτιο (Εxley et al, 2002). Οι Moraes et al (2009) αναφέρουν χαμηλή πιθανότητα για δωρεά οργάνων από τους συγγενείς όταν πρόκειται για βίαιο θάνατο του δυνητικού δότη εκτός όμως της αυτοκτονίας. Οι Sque et al (2006) εξηγούν ότι η πολυπλοκότητα του ξαφνικού και απρόσμενου θανάτου, οι πολλαπλές καινούριες εμπειρίες που συνδέονται με το γεγονός σε συνδυασμό με τις διαδικασίες που ακολουθούνται στη δωρεά οργάνων κάνουν πολύ δύσκολη και προβληματική την όλη διαδικασία και είναι απίθανη ως εκ τούτου η θετική συγκατάθεση. Επιπλέον η νεαρή ηλικία του δυνητικού δότη συνδέεται με μειωμένη πιθανότητα για δωρεά οργάνων ειδικά όταν στην απόφαση συμμετέχουν άμεσα οι γονείς (Moraes et al, 2009). Οι Spital (1995), Prottas & Batten (1991) και Tymstra et al (1992) στον Spital (1996) συμπληρώνουν ότι λόγω του ότι οι περισσότεροι δότες είναι συνήθως νέοι που πεθαίνουν αιφνιδίως, η οικογένεια τους είναι συντετριμμένη και σε κατάσταση σοκ. Η ανάγκη να εξεταστεί η πιθανότητα για δωρεά οργάνων σε μια τόσο τρομερή στιγμή αυξάνει το άγχος της οικογένειας, η οποία επιπλέον συχνά αγνοεί την επιθυμία του παιδιού τους. Ως εκ τούτου περισσότερο από το 50% των οικογενειών λένε όχι. Άρνηση αποδοχής της χειρουργικής αφαίρεσης των οργάνων και ο φόβος παραμόρφωσης του σώματος

9 Οι Sque et al (2007) εξηγούν ότι οι γονείς νεαρών παιδιών ή νεαρών ατόμων δεν αποδέχονται το γεγονός ότι δεν θα κρατήσουν το παιδί τους στην αγκαλιά τους και δεν θα είναι παρών όταν αυτό αποσυνδεθεί από τη μηχανική υποστήριξη και οι αναπνοές και οι χτύποι της καρδιάς του σταματήσουν. Αυτό κάνει πολύ δύσκολη την αποδοχή του χειρουργείου για αφαίρεση των οργάνων και δυνατό να καταλήξει στην αρνητική απάντηση των γονέων. Οι Klassen & Klassen (1996) συμφωνούν αλλά συμπληρώνουν ότι μερικές οικογένειες που εκφράζουν αρχικό ενδιαφέρον για δωρεά οργάνων δεν αντέχουν το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τον τελικό καθορισμό του εγκεφαλικού θανάτου, καθιστώντας έτσι αδύνατη τη δωρεά. Η διατήρηση του καρδιακού παλμού, της θερμοκρασίας του σώματος, της αρτηριακής πίεσης και του μηχανικού αερισμού προκειμένου να διατηρηθεί η καταλληλότητα των οργάνων μέχρι τη στιγμή που θα απομακρυνθούν σωστά στο χειρουργείο περιπλέκει την έγκριση της δωρεάς από την οικογένεια (Moraes & Massarollo, 2008). Οι Sque et al (2007) και Sotillo et al (2009) προσθέτουν ότι οι συγγενείς δυνητικών δοτών δυνατό να αρνηθούν το χειρουργείο με το φόβο παραμόρφωσης του σώματος. Παράλληλα οι Martinez et al (2001) σε πλήρη συμφωνία με τους Santiago et al (2008) παραθέτουν ως λόγο άρνησης προβλήματα σε σχέση με την εικόνα και ακεραιότητα του σώματος μετά τη χειρουργική αφαίρεση των οργάνων. Δυσαρέσκεια από την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη και φροντίδα Πολλοί ερευνητές, μεταξύ άλλων και οι Kleiger et al (1994) στην West (2002), οι Sque et al (2006, 2007), Moraes and Massarollo (2008) και Simpkin et al (2009) συνδυάζουν βάση ερευνών την αρνητική απάντηση των συγγενών για δωρεά οργάνων με τη δυσαρέσκεια από την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη και φροντίδα του δυνητικού δότη. Παράλληλα ο Martinez et al (2001) παρουσιάζει τις μεταβλητές που έχουν τη μεγαλύτερη σχέση με την απόφαση της οικογένειας, και μεταξύ άλλων κατατάσσει το βαθμό ικανοποίησης της οικογένειας σε σχέση με την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη και φροντίδα σαν ένα από τους αρνητικούς παράγοντες που επηρεάζουν την απόφαση. Επαγγελματίες Υγείας

10 Στους Kesseiring et al (2007) οι συγγενείς περιγράφουν την εμπειρία τους με τον εγκεφαλικό θάνατο και τη δωρεά οργάνων ως μια δύσκολη διαδικασία που περιλαμβάνει πολλά στάδια ξεκινώντας από την αρχική συνάντηση μέχρι την τελική απόφαση για τη δωρεά. Μακροχρόνια οι μνήμες των πενθούντων συγγενών επηρεάζονται από τον τρόπο που πήραν την απόφαση τους, την αντιλαμβανόμενη ποιότητα θεραπείας και την αλληλεπίδραση με τους επαγγελματίες υγείας της ΜΕΘ. Συμπεριφορά εστιασμένη στα όργανα και όχι στον άνθρωπο εκ μέρους των επαγγελματιών υγείας και η αμφίρροπη διαδικασία λήψης αποφάσεων εκ μέρους των συγγενών φαίνονται να είναι παράγοντες κινδύνου για τραυματικές μνήμες. Επίσης μεγάλο ποσοστό από συγγενείς στην έρευνα των Gleiren & Van Zoelen (2002) εξέφρασαν δυσαρέσκεια σχετικά με την προσέγγιση από τους επαγγελματίες υγείας που ήταν επικεντρωμένη στα «όργανα» και όχι στον άνθρωπο (επιχειρηματική προσέγγιση), με τη χρήση άγνωστων ιατρικών όρων και αντιφάσεων. Συμπληρώνουν δε ότι η έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων και εμπάθειας από τους επαγγελματίες υγείας μεταδίδει ασέβεια στους πενθούντες ενώ επιβαρύνει περισσότερο τη θλίψη τους. Εξηγούν όμως ότι οι γιατροί λόγω έλλειψης χρόνου και κοινωνικών δεξιοτήτων δεν ήταν ιδιαίτερα πρόθυμοι να ασχοληθούν με το πένθος τους ενώ βρήκαν τους νοσηλευτές περισσότερο θερμούς και υποστηρικτικούς. Σύμφωνα με τον Fitzgerald (2004) η στάση και η προσέγγιση του προσώπου που υποβάλλει την αίτηση, ειδικά αν αυτό νιώθει και δείχνει άβολα, έχει βαθιά επίδραση στην αντίδραση της οικογένειας και σχεδόν 100% θα έχει σαν αποτέλεσμα την αρνητική απάντηση ( Houlihan, 1987 και Bires, 1999). Η κατανόηση των γνωστικών, συναισθηματικών και συμπεριφορικών διεργασιών, που λαμβάνουν χώρα σε ατομικό και οικογενειακό επίπεδο παρέχει μια βάση για την πρόβλεψη της αναμενόμενης συμπεριφοράς τους. Είτε η απόφαση αφορά στη συναίνεση είτε στην άρνηση της δωρεάς, ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας πρέπει πάντα να βασίζεται στην επιδίωξη να στηριχτεί τόσο η οικογένεια, που αντιμετωπίζει αντίξοες συνθήκες προκαλούμενες από το θάνατο του δικού τους ανθρώπου, όσο και η οικογένεια του λήπτη που επωφελείται από τη δωρεά. Ο ρόλος αυτός απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις, δεξιότητες και πάνω από όλα σεβασμό στην οποιαδήποτε επιθυμία της οικογένειας. Με την κατάλληλη προσέγγιση και στήριξη του προσωπικού

11 υγείας, η οδυνηρή εμπειρία της απώλειας ενός αγαπημένου προσώπου μπορεί να οδηγήσει την οικογένεια σε ωρίμανση και περαιτέρω ανάπτυξη (Μπελλάλη και Παπαδάτου,2001). Μέσα από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση της West (2002) αρκετοί συγγραφείς αναλύουν τους λόγους για τους οποίους οι συγγενείς δυνητικών δοτών αρνούνται τη δωρεά οργάνων. Μεταξύ αυτών αναφέρονται και οι επαγγελματίες υγείας χωρίς εμπειρία, εμπάθεια και σεβασμό οι οποίοι δίδουν ανακριβείς και μη επαρκείς πληροφορίες (Ehrle et al,1999, Gortmaker et al, 1998,Von Pohle, 1996). Η ενημέρωση και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας ώστε να είναι σε θέση να συζητήσουν και να βοηθήσουν τις οικογένειες στην αντιμετώπιση της απώλειας, στην κατανόηση του εγκεφαλικού θανάτου και της διαδικασίας της δωρεάς οργάνων είναι κρίσιμης σημασίας για τη θετική έκβαση της αίτησης για δωρεά. O Rodrique et al (2008) με βάση τις πληροφορίες που συγκέντρωσε αναφέρει ότι ο επαγγελματίας υγείας θα λάβει την απόφαση για το πιο από τα μέλη της οικογένειας θα παίξει τον πιο ενεργό ρόλο στη συζήτηση για δωρεά, πως θα προσεγγίσει την οικογένεια όταν ο οικογενειακός κύκλος είναι μεγάλος και σε ποια γλώσσα μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικός. Σε 30% των περιπτώσεων οι επαγγελματίες υγείας (γιατροί και συντονιστές μεταμοσχεύσεων) είχαν θετική επιρροή στη λήψη απόφασης λόγω της εμπειρίας και του επαγγελματισμού τους (Batten & Prottas, 1987). Η διαδικασία της δωρεάς απαιτεί συντονιστές με δεξιότητες που βασίζονται σε τεχνικές επικοινωνίας. Στην έρευνα των Siminoff et al (2009) με παρέμβαση την ενδοϋπηρεσιακή κατάρτιση στους συντονιστές σχετικά με τη χρήση αποτελεσματικών σχέσεων και συναισθηματικών τεχνικών επικοινωνίας, τα ποσοστά συναίνεσης αυξήθηκαν από 46,5% σε 55,5%. Αυτό μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο με αποτελεσματική εκπαίδευση. Μετά την παρέμβαση οι συντονιστές κατάφεραν να επιδείξουν σωστότερες συμπεριφορές και αντιλήψεις συμπεριλαμβανομένου του χρόνου που δαπανάται στη συζήτηση για τη δωρεά καθώς και το επίπεδο άνεσης του συντονιστή κατά την αίτηση. Σαν συμπέρασμα τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η βελτίωση των δεξιοτήτων επικοινωνίας των συντονιστών μπορεί να αποτελέσει μια εποικοδομητική οδό για την αύξηση του ποσοστού συγκατάθεσης για δωρεά οργάνων.

12 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο θάνατος αποτελεί ένα παγκόσμιο και αναπόφευκτο γεγονός το οποίο καλούνται να αντιμετωπίσουν άνθρωποι όλων των ηλικιών. Στην πραγματικότητα, καθημερινά όλοι μας αντιμετωπίζουμε το θάνατο μέσα από τα ΜΜΕ, τα τραγούδια, στο φυσικό κόσμο των φυτών και των ζώων. Η διαφορά του εγκεφαλικού θανάτου από τον κατά κόσμο εννοούμενο φυσιολογικό θάνατο έγκειται στο απροσδόκητο που τον συνοδεύει. Χαρακτηρίζεται δε ως η χειρότερη στιγμή στη ζωή ενός ανθρώπου (Kesseiring et al, 2007). Με την παροχή των κακών ειδήσεων ενεργοποιείται μια σειρά από συναισθηματικές απαντήσεις. Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από την ικανότητα χειρισμού αυτής της κατάστασης. Οι επαγγελματίες υγείας και οι συντονιστές μεταμοσχεύσεων κατά τη διαδικασία της ζήτησης για δωρεά οργάνων, θα πρέπει να είναι έτοιμοι να δεχτούν σωρεία από ερωτήσεις και αντιδράσεις από τους συγγενείς ενός δυνητικού δότη. Αρχικά θα πρέπει οι επαγγελματίες υγείας να ξεφύγουν από την ιδέα ότι το αίτημα για δωρεά οργάνων αυξάνει τον πόνο που βιώνει η οικογένεια ως αποτέλεσμα της δωρεάς. Στην πραγματικότητα είναι ακριβώς το αντίθετο. Η αίτηση για δωρεά δεν είναι επίθεση. Είναι μια δύσκολη ερώτηση η οποίο μέσω μιας υποστηρικτικής σχέσης μπορεί να βοηθήσει στη σωστή αντιμετώπιση και διοχέτευση της θλίψης. Η συνεχής κατάρτιση και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και ιδιαίτερα των συντονιστών μεταμοσχεύσεων (σε συνδυασμό με αύξηση τους και ένταξη τους σε ομάδα μεταμοσχεύσεων κάθε χώρας) σε τεκμηριωμένες και βέλτιστες στρατηγικές που αφορούν στη διαδικασία του πένθους και της θλίψης, είναι ζωτικής σημασίας για τη συνεχή επιτυχία και τη διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου ποιότητας στις διαδικασίες του συντονισμού. Λαμβάνοντας δεξιότητες επικοινωνίας μπορεί ακόμα και να εξασφαλιστεί ικανοποίηση από την όλη διαδικασία (Siminoff et al, 2009). Σημαντικά συμπεράσματα που απορρέουν μέσα από την παρούσα ανασκόπηση και για τα οποία οι επαγγελματίες υγείας και οι συντονιστές μεταμοσχεύσεων πρέπει να είναι

13 ενήμεροι, έτσι ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν και να αντικρούσουν αποτελεσματικά, αφορούν στις άγνωστες προθέσεις του δυνητικού δότη σχετικά με τη δωρεά οργάνων. Η παρανόηση του εγκεφαλικού θανάτου αποτελεί εξίσου σημαντικό κομμάτι. Οικογένειες οι οποίες προσεγγίζονται για δωρεά οργάνων είναι πολύ πιθανό να αρνηθούν εάν οι ερωτήσεις σχετικά με τον εγκεφαλικό θάνατο και έννοιες σχετικά με αυτόν μείνουν αναπάντητες. Όταν η σύγχυση και η θλίψη από την απώλεια ενός συγγενή έχει δώσει τη θέση της σε μια στιγμή μεγαλύτερης ηρεμίας, και η οικογένεια ρωτήσει ποια είναι η επόμενη διαδικασία τότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να γίνει η αίτηση για δωρεά. Η οριστική απάντηση εμφανίζεται στο 90% εντός των πρώτων 10 λεπτών (Fitzgerald, 2004). Συμπερασματικά, πάντα μέσα από την ανασκόπηση, η ακατάλληλη χρονική στιγμή, ο ακατάλληλος χώρος και η έλλειψη ιδιωτικότητας και σεβασμού καταλήγουν με μαθηματική ακρίβεια σε αρνητική απάντηση. Συμπληρώνοντας, πολλοί ερευνητές, μεταξύ άλλων και οι Kleiger et al (1994) στην West (2002), οι Sque et al (2006, 2007), Moraes and Massarollo (2008) και Simpkin et al (2009) συνδυάζουν βάση ερευνών την αρνητική απάντηση των συγγενών για δωρεά οργάνων με τη δυσαρέσκεια από την ενδονοσοκομειακή περίθαλψη και φροντίδα του δυνητικού δότη. Σημαντικό παράγοντα στην άρνηση για δωρεά οργάνων αποτελεί και η άρνηση αποδοχής της χειρουργικής αφαίρεσης των οργάνων και ο φόβος παραμόρφωσης του σώματος σε σχέση με την εικόνα και την ακεραιότητα του μετά την αφαίρεση. Παράλληλα, σύμφωνα με τον Almakias (2005) θρησκευτικές και πολιτισμικές πεποιθήσεις δυνατό να επηρεάζουν την απόφαση των ανθρώπων σχετικά με τη δωρεά οργάνων. Τέλος, σύμφωνα με τον Fitzgerald (2004) η στάση και η προσέγγιση του προσώπου που υποβάλλει την αίτηση, ειδικά αν αυτό νιώθει και δείχνει άβολα, έχει βαθιά επίδραση στην αντίδραση της οικογένειας και σχεδόν 100% θα έχει σαν αποτέλεσμα την αρνητική απάντηση ( Houlihan, 1987 και Bires, 1999). Είτε η απόφαση αφορά στη συναίνεση, είτε στην άρνηση της δωρεάς, ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας πρέπει πάντα να βασίζεται στην επιδίωξη να στηριχτεί τόσο η οικογένεια, που αντιμετωπίζει

14 αντίξοες συνθήκες προκαλούμενες από το θάνατο του δικού τους ανθρώπου, όσο και η οικογένεια του λήπτη που επωφελείται από τη δωρεά. Ο ρόλος αυτός απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις, δεξιότητες και πάνω από όλα σεβασμό στην οποιαδήποτε επιθυμία της οικογένειας. Η ενημέρωση και εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας ώστε να είναι σε θέση να συζητήσουν και να βοηθήσουν τις οικογένειες στην αντιμετώπιση της απώλειας, στην κατανόηση του εγκεφαλικού θανάτου και της διαδικασίας της δωρεάς οργάνων είναι κρίσιμης σημασίας για τη θετική έκβαση της αίτησης για δωρεά. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Δεσπότη, Χ. (2007). Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των Μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο. Μπελλάλη, Θ.,& Παπαδάτου, Δ. (2001). Πρότυπα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων για δωρεά οργάνων εγκεφαλικά νεκρού ατόμου. Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής 2002, 19(1), ΞΕΝΗ Almakias, S. (2005). The supply of organs for transplantation: Decision making under ambiguous approaval. Ban Ilan University, Batten, H. L.,& Prottas, J. M. (1987). Kind strangers: The families of organ donors. Health Affairs, Cantarovich, F., Hequilen, R., Filho, M. A., Garcia, V. D., Fitzgerald, R., Reinhartshuber, D. M., Lavitrano, M. L. & Esnault, V. L. M. (2007). An international opinion poll of well educated people regarding awareness and feelings about organ

15 donation for transplantation.journal compilation 2007, European Society for Organ Transplantation 2007, 20: Chouhan, P. & Draper, H. (2003). Modified mandated choice for organ procurement. Journal of Medical Ethics, 29: Exley, M., White, N. & Martin, J. H. Why families say no to organ donation (2002). Critical Care Nurse, 22: Fitzgerald, A. (2004). Approaching the donor family: The COPe Program. Editorial, 15(1): Gleiren, M. P. H. D. & Van Zoelen, A. J. (2002). Post Mortem organ doantion and grief: a study of consent, refusal and well being in bereavement. Death Studies, 26: Kesseiring, A., Kainz, M. & Kiss, A. (2007). Traumatic Memories of Relatives Regarding Brain Death, Request for organ donation and interactions with Professional in the ICU. American Journal of Transplantations, 7: Klassen, A. C. & Klassen, D. K. (1996). Who are the donors in organ donation? Annals of Internal Medicine, 125(1): Martinez, M. J., Lόpez, J. S., Martin, A., Martin, M. J., Scandroglio, B. & Martin, J. M. (2001). Organ donation and family decision making within the Spanish Donation System. Social Science & Medicine, 53(4): Moraes, E. L. & Massarollo, M. C. K. B. (2008). Family refusal to donate organs and tissue for transplantation. Rev Latino am Enfermagem, 16(3): Moraes, B. N., Bacal, F., Teixeira, M. C. T. V., Fiorelli, A. I., Leite, P. L., Fiolelli, L. R., Stolf, N. A. G. & Bocchi, E. A. (2009). Behavior Profile of Family members of

16 Donors and Nondonors of Organs. Transplantation Proceeding, 41: Park, G. R., Wilkins, M. & Higgins, T. (2003). Brain stem death and organ donation 11 years on. British Journal of Anaesthesia, 91(4): Rodrique, J. R., Cornell, D. L. & Howard, R. J. (2008). Does family disagreement affect donation decisions by next of kin. Progress in Transplantations, 18(3): Santiago, C., Gόmez, P., Mira, S., Perez, D., Fuentes, M., Olivarez, J. & De la Concepciόn, M. (2008). Cross-Cultural Donation and Donation Interview Transplantation Proceedings, 40: Siminoff, L. A., Marshall, H. M., Dumenci, L., Bowen, G., Swaminathan, A. & Gordon, N. (2009). Communicating effectively about donation: An educational intervention to increase consent to donation. Progress in Transplatation, 19(1): Simpkin, A. L., Robertson, L. C., Barber, V. S. & Young, J. D. (2009). Modifiable factors influencing relatives decision to offer organ donation: systematic review. British Medical Journal, 338, 7702: Sotillo, E., Montoya, E., Martinez, V., Paz, G., Armas, A., Liscano, C., Hemandez, G., Perez, M., Andrade, A., Villasmil, N., Mollegas, L., Hernandez, E., Millanes, C. L. & Rivas, P. (2009). Identification of variables that influence Brain Dead Donors family groups regarding refusal. Transplantation Proceedings, 41: Spital, A. (1996). Mandated Choice for organ donation: Time to give it a try. Annals of Internal Medicine, 125(1): Sque, M., Payne, S. & Clark, J. M. (2006). Gift of life or sacrifice?: Key discourses for understanding of organ donors decision making by families. Mortality, 11(2):

17 Sque, M., Long, T., Payne, S. & Allardyce, D. (2007). Why relatives do not donate organs for transplants: sacrifice or gift of life?. Journal of Advanced Nursing, 61(2): Stein, A., Hope, T. & Baum, J. D. (1995). Organ transplantation: approaching the donor s family. British Medical Journal, 310(6988): West, R. (2002). Why families deny consent to organ donation. Australian Critical Care, 15(1): ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι στάσεις και γνώσεις των νοσηλευτών για την δωρεά οργάνων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Οι στάσεις και γνώσεις των νοσηλευτών για την δωρεά οργάνων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οι στάσεις και γνώσεις των νοσηλευτών για την δωρεά οργάνων Αντρέας Κωνσταντίνου Λευκωσία 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ

ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ Σχέδιο Δράσης Ε.Ο.Μ. 2012-2015 Action Plan on Organ Donation & Transplantation 1/19 Εθνικός Οργανισμός Μ ε τ α μ ο σ χ ε ύ σ ε ω ν Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων 1η Νοεμβρίου Αγίων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Πλακούτση Σοφία Νοσηλεύτρια Αιµοδυναµικού Εργαστηρίου Π.Γ.Ν.Ι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανού Βάσω BSc, MSc Μπέλλου Παναγιώτα Μυλωνά PhD, RN

Στυλιανού Βάσω BSc, MSc Μπέλλου Παναγιώτα Μυλωνά PhD, RN ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ. Στυλιανού Βάσω BSc, MSc Μπέλλου Παναγιώτα Μυλωνά PhD, RN Εισαγωγή Η μεταμόσχευση και η δωρεά οργάνων και ιστών απασχολεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΘΑΝΑΤΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ Μαρία Χάννα Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Kαραθανάση Κωνσταντινιά 1, Σαράφης Παύλος 2. Μαλλιαρού Μαρία 1,

ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Kαραθανάση Κωνσταντινιά 1, Σαράφης Παύλος 2. Μαλλιαρού Μαρία 1, 1 404 ΓΣΝ Λάρισας, 2 ΝΝΑ Εισαγωγή Το ενδιαφέρον για τη μέτρηση της ποιότητας στη παρεχόμενη φροντίδα υγείας, αυξάνεται ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, τόσο από τους επαγγελματίες υγείας όσο και από τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο

Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο Ο ρόλος του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων και η προώθηση των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο Χρυστάλλα Δεσπότη ΑΝΛ, Συντονίστρια Μεταμοσχεύσεων Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας 30 Νοεμβρίου - 1 Δεκεμβρίου 2007 Μεταμοσχεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση της οικογένειας στο πλαίσιο της δωρεάς οργάνων

Η προσέγγιση της οικογένειας στο πλαίσιο της δωρεάς οργάνων Η προσέγγιση της οικογένειας στο πλαίσιο της δωρεάς οργάνων Δανάη Παπαδάτου Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Αθηνών ίναι γνωστό το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στην αυξημένη

Διαβάστε περισσότερα

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: MANΩΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ Η δυνατότητα συντήρησης ζωτικών οργάνων έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη των μεταμοσχεύσεων. Η πρόοδος στην τεχνολογία αλλά κυρίως η κατανόηση των ανοσολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας»

Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» Δρ Ηρακλής Κατσούλης, MD, PhD, FEBS Χειρουργός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Eπιμελητής Α ΕΣΥ, Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» Υγεία είναι «η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας

Διαβάστε περισσότερα

1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Ο ΠΕΡΙ ΑΦΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1987

1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Ο ΠΕΡΙ ΑΦΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΕΩΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1987 E.E. Παρ. Ill (I) Αρ. 2462,1.12.89 1025 Κ.Δ.Π. 308/89 Αριθμός 308 Οι περί Αφαιρέσεων και Μεταμοσχεύσεων Βιολογικών Ουσιών Ανθρώπινης Προελεύσεως Κανονισμοί του 1989, οι οποίοι κατατέθηκαν στη Βουλή των

Διαβάστε περισσότερα

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Άλκης Κωστάκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών μεταμόσχευση αποτελεί πλέον τη μόνη θεραπευτική λύση για την τελικού σταδίου ανεπάρκεια καρδιάς, ήπατος και πνευμόνων

Διαβάστε περισσότερα

Οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας. Νοέμβριος 2016

Οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας. Νοέμβριος 2016 Οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας Νοέμβριος 2016 Με αφορμή την Πανελλήνια Ημέρα Δωρεάς Οργάνων και Μεταμοσχεύσεων (1/11), παρουσιάζουμε το αποτέλεσμα μελέτης μας επί ενός ζητήματος κυριολεκτικά ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

Θάνος Μπαλασόπουλος, BSc, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Θάνος Μπαλασόπουλος, BSc, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Φραγμοί και εμπόδια στην πρόσβαση και τη χρήση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας Θάνος Μπαλασόπουλος, BSc, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή: Δαπάνες υγείας Συνολικές

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού Ν. Καστοριάς Τεύχος 8 Δεκέμβριος 2015 [1] Επίσκεψη στο γιατρό. Η επίσκεψη στο γραφείο ενός γιατρού ή άλλου ειδικού

Διαβάστε περισσότερα

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ Ένα από τα δύσκολα καθήκοντα του γιατρού είναι και η αναγγελία δυσάρεστων ειδήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995)

17/12/2007. Βασιλική Ζήση, PhD. Ποιότητα ζωής. Είναι ένα συναίσθημα που σχεδόν όλοι καταλαβαίνουμε, αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε (Spirduso, 1995) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Μάθημα: Ψυχολογική Υποστήριξη σε Κλινικούς Πληθυσμούς Γνωστικοί & συναισθηματικοί παράγοντες Γνωστική Ψυχική ευεξία λειτουργία Υγεία & fittness

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τύπου. 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων

Συνέντευξη Τύπου. 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων Συνέντευξη Τύπου 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων 10 χρόνια λειτουργίας Ε.Ο.Μ. Θεσμικοί και Κοινωνικοί παράγοντες που συμμετέχουν και καθορίζουν τη μεταμοσχευτική πορεία μιας χώρας ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία

Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία Ο δρόμος από τη βιολογία στη ψυχολογία Ανακοίνωση της οροθετικότητας: Ο ρόλος του γιατρού Νίκος Τσόγκας Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος ΜΕΛ-ΝΕΕΣ Παρά την παντελή έλλειψη εκπαίδευσης, γνώσης, εμπειρίας κατά τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ Μαρία Χρίστου Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

για την προαγωγή της Δωρεάς Οργάνων

για την προαγωγή της Δωρεάς Οργάνων Το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. αρωγός στην προσπάθεια του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων για την προαγωγή της Δωρεάς Οργάνων 1 EΥΡΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιούλιος Σεπτέμβριος 2011 2 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΥ ΚΟΙΝΟ:ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας

Breaking. Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Breaking Β Προπαιδευτική Παθολογική Νικολαΐδου Βαρβάρα Ειδικευόμενη Παθολογίας Πώς θα την προσεγγίσετε; Γυναίκα 57 ετών πρόσφατα υποβλήθηκε σε κολονοσκόπηση. Κατά την εξέταση βρέθηκε μάζα μεγέθους 2cm

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

þÿ ɺÁ Ä ÅÂ, ±»Î¼ Neapolis University þÿ Á̳Á±¼¼± ¼Ìù±Â ¹ º à Â, Ç» Ÿ¹º ½ ¼¹ºÎ½ À¹ÃÄ ¼Î½ º±¹ ¹ º à  þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ͽ Á ¼ µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿµ¾ Å ½Éà  ³º» ³¹ºÎ½ ½ à þÿ ɺÁ Ä ÅÂ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Γνώση και στάση νοσηλευτών στη διαχείριση του πόνου καρκινοπαθών που νοσηλεύονται Παναγιώτης Χαραλάμπους Λεμεσός, 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΓΝΩΣΕΙΣ, ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΓΝΩΣΕΙΣ, ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΓΝΩΣΕΙΣ, ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΩΝ Από το φοιτητή: Αριστόδημο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010 www.vima-asklipiou.gr Σελίδα 394 ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Ανάγκες νοσηλευομένων ασθενών με στεφανιαία νόσο Κ ατά τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου της επιβίωσης των ασθενών με στεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Στυλιανός Σολωμή

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Στυλιανός Σολωμή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Δρ. Λαμπρινού Αικατερίνη Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες προς ζώντες δότες οργάνων σχετικά µε τη διαδικασία Ανεξάρτητης Αξιολόγησης της Human Tissue Authority

Οδηγίες προς ζώντες δότες οργάνων σχετικά µε τη διαδικασία Ανεξάρτητης Αξιολόγησης της Human Tissue Authority Οδηγίες προς ζώντες δότες οργάνων σχετικά µε τη διαδικασία Ανεξάρτητης Αξιολόγησης της Human Tissue Σεπτέµβριος 2012 Σε ποιον απευθύνονται αυτές οι οδηγίες Οι παρούσες οδηγίες απευθύνονται σε άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Ακούει την καρδιά σας!

Ακούει την καρδιά σας! Ακούει την καρδιά σας! Καρδιοαναπνευστική αποκατάσταση ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Όταν η καρδιά φέρνει τα πάνω κάτω Ένα οξύ καρδιολογικό πρόβλημα ή ένα χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΖΥΓΙΟ. Ζάγκα Αλεξάνδρα Α.Μ: Κούτσικου Ναυσικά Α.Μ:

ΔΙΑΖΥΓΙΟ. Ζάγκα Αλεξάνδρα Α.Μ: Κούτσικου Ναυσικά Α.Μ: ΔΙΑΖΥΓΙΟ Ζάγκα Αλεξάνδρα Α.Μ:1051485 Κούτσικου Ναυσικά Α.Μ:1049140 Τις τρεις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται αλλαγή στο οικογενειακό περιβάλλον: Στις Η.Π.Α ένας (1) στους δύο (2) γάμους καταλήγει σε

Διαβάστε περισσότερα

Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος

Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος Η Τζούλι και η μαμά της έχουν βγει για να αγοράσουν ένα τζιν για το σχολείο. Παρατηρούν έναν πάγκο με την εξής ταμπέλα πάνω: 40% έκπτωση των τιμών στις ετικέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών

Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών Επικοινωνία μεταξύ προσωπικού υγείας και ασθενών Ικανοποίηση Τήρηση των οδηγιών Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας Τομέας Κοινωνιολογίας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας 17/10/2009 Π.Μ.Σ. Δ.Υ. & Δ.Υ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών

Αρετή Ευθυμίου. Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Αρετή Ευθυμίου Υπεύθυνη Κέντρων Ημέρας Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Ποιος είναι ο Φροντιστής Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το δίκτυο EUROCARERS (www.eurocarers.org), φροντιστής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΦΥΛΑΞΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1 Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα Τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν την πηγή δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Οικονομικών της Υγείας ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΡΟΣ 4 Ο ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυνάμωση & Συνηγορία των ατόμων που πάσχουν από Άνοια και των φροντιστών τους.

Ενδυνάμωση & Συνηγορία των ατόμων που πάσχουν από Άνοια και των φροντιστών τους. Ενδυνάμωση & Συνηγορία των ατόμων που πάσχουν από Άνοια και των φροντιστών τους. Ελένη Μαργιώτη Κλινική Νευροψυχολόγος, M.Sc., PhDs Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών 10th Panhellenic

Διαβάστε περισσότερα

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση,

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση, Αλκοολισμός ΟΡΙΣΜΟΣ Ο όρος αναφέρεται για πρώτη φορά από έναν Ολλανδό γιατρό στα τέλη της δεκαετίας του 1840, ενώ αναλύθηκε σε νόσο το 1972 από το γιατρό John Coakley Lettson. Αλκοολισμός σημαίνει δηλητηρίαση

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του;

Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του; Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του; Χ. Χριστοδούλου Παθολόγος- Ογκολόγος Δ/ντής Β' Ογκολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Metropolitan Ηθική αναγκαιότητα κλινικών μελετών Οι

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική στήριξη και η συμμόρφωση προς τη θεραπεία σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια: συστηματική ανασκόπηση

Η κοινωνική στήριξη και η συμμόρφωση προς τη θεραπεία σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια: συστηματική ανασκόπηση Η κοινωνική στήριξη και η συμμόρφωση προς τη θεραπεία σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια: συστηματική ανασκόπηση Κατερίνα Φιλίππου Ειδικό Επιστημονικό Προσωπικό Τμήμα Νοσηλευτικής Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

Ευρήµατα από την παγκόσµια έρευνα HCV Quest

Ευρήµατα από την παγκόσµια έρευνα HCV Quest ανελήνια Συνάντηση AIDS & Ηπατίτιδες ΠΡΟΛΗΨΗ-ΔΙΑΓΝΩΣΗ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ζώντας µε Ηπατίτιδα C στην Ελλάδα Ευρήµατα από την παγκόσµια έρευνα HCV Quest Ξανθάκη Μαρία MScΨυχολόγος Εξαρτήσεων Έρευνα και Διεκδίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Εισήγηση στο 12 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας (Μάιος, 2009) Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΓΟΝΙΟΥ-ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΜΕ Μπετίνα Ντάβου, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Σπετσιώτου, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 5 ο - Άρθρο 2 β

Τεύχος 5 ο - Άρθρο 2 β Τεύχος 5 ο - Άρθρο 2 β ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΜΕΝΗ ΤΡΑΧΕΙΑ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΜΕ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΒΡΑΧΙΟΝΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ Οι χειρουργοί λένε ότι η επαναστατική διαδικασία απέφυγε επίσης προβλήματα απόρριψης ιστού

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα Το κάπνισμα του τσιγάρου είναι η πιο διαδεδομένη μορφή κατανάλωσης του καπνού. Πρόκειται για μια συνήθεια που σε αρχικό

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή διατριβή ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ οπως προτεινονται απο το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ (Tunning Medicine)

ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ οπως προτεινονται απο το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ (Tunning Medicine) ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ οπως προτεινονται απο το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗΣ (Tunning Medicine) των ιατρικών προπτυχιακών σπουδών ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ - σε ενιαίο κύκλο. Εχει προσαρμοσθεί μετά από την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ

ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ΤΟΥ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ ΣΤΟΝ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ Δρ. Κωνσταντίνος Ν. Φελλάς Αντιπρύτανης Έρευνας καιακαδημαϊκού Προσωπικού Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Χριστιάνα Δίπλη Ερευνήτρια- Ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ

Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ Ενότητα 3 ΟΔΗΓΌΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΉ Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti ΙΤΑΛΊΑ Το Έργο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες. Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Εκπαιδευτικών - Γονιών παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Δρ. ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΖΙΒΙΝΙΚΟΥ 1 Θετική συμβολή της Πρώιμης Παρέμβασης: ως προς τους γονείς1 Άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά: Με τη διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ

Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΙΣ ΘΗΛΑΖΟΥΣΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Κόντζιαλη Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας: 2010414838

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας το θάνατο και τη δωρεά

Κατανοώντας το θάνατο και τη δωρεά Κατανοώντας το θάνατο και τη δωρεά 1 Κατανοώντας το θάνατο και τη δωρεά 2 Organ & Tissue Authority 2012 Τηλέφωνο: 02 6198 9800 Φαξ: 02 6198 9801 enquiries@donatelife.gov.au www.donatelife.gov.au Α ν διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόνος είναι στο μυαλό μας!

Ο πόνος είναι στο μυαλό μας! Ο πόνος είναι στο μυαλό μας! Ο ΠΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ! Όλοι νιώθουν πόνο, αλλά δεν συνεχίζουν να πονάνε όλοι. Οι λίγοι άτυχοι που συνεχίζουν να πονάνε αποκτούν οικονομικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 7-13 Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Οι Πρώτες Βοήθειες είναι η αποδεκτή µέθοδος επείγουσας αντιµετώπισης των αιφνιδίως πασχόντων ατόµων,

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση. Ποιο μέτρο συχνότητας υπολογίστηκε;

Ερώτηση. Ποιο μέτρο συχνότητας υπολογίστηκε; Σε μια συγχρονική μελέτη μετρήθηκε ο δείκτης μάζας σώματος 5000 αγοριών και 5500 κοριτσιών ηλικίας 14-17 ετών. Το 15% των αγοριών και το 8% των κοριτσιών ήταν υπέρβαρα. Ποιο μέτρο συχνότητας υπολογίστηκε;

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ ΤΧΗΣ (ΥΝ), 404 ΓΣΝ Λάρισας

Δρ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ ΤΧΗΣ (ΥΝ), 404 ΓΣΝ Λάρισας Δρ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ ΤΧΗΣ (ΥΝ), 404 ΓΣΝ Λάρισας «Ο θάνατος είναι μεγάλος. Είμαστε οι δικοί του. με στόμα που γελά. Όταν νομίσουµε πως ξεχειλίζουμε από ζωή. Αυτός τολμά να κλάψει στο κέντρο της καρδιάς µας».

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ 0 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Βασίλειος Ραφτόπουλος ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΘΑΝΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος 1. Προσφέρει οικονομική ενίσχυση έναντι του υψηλού κόστους νοσηλείας, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος χρειαστεί να νοσηλευτεί ή να χειρουργηθεί 2. Αποτελεί συμπληρωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Φίλιππος Λουκά Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διατύπωση Κλινικού Ερωτήματος

Διατύπωση Κλινικού Ερωτήματος Διατύπωση Κλινικού Ερωτήματος Στέργιος Πολύζος Ενδοκρινολόγος ΠΡΟΜΕΣΙ 2016-2017 - Ιατρική βασισμένη στην τεκμηρίωση Δόγμα: Natural is best Παράδοση: We have always done it that way Σύμβαση: Everyone does

Διαβάστε περισσότερα

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία «Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία 1 Ο NEWSLETTER ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου & Νομού Ηρακλείου ξεκινά μια σειρά ενημερώσεων της κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Συμπεριφορά Καταναλωτή

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Συμπεριφορά Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Συμπεριφορά Καταναλωτή Συμπεριφορά Καταναλωτή Συμπεριφορά Καταναλωτή (Consumer behavior) - η μελέτη ατόμων, ομάδων η οργανισμών και οι διαδικασίες που χρησιμοποιούν για να επιλέξουν, να εξασφαλίσουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Διατύπωση Κλινικού Ερωτήµατος

Διατύπωση Κλινικού Ερωτήµατος Διατύπωση Κλινικού Ερωτήµατος Στέργιος Πολύζος Ενδοκρινολόγος ΠΡΟΜΕΣΙ 2013 - Ιατρική βασισµένη στην τεκµηρίωση Ιατρική βασισµένη στην τεκµηρίωση (EBM) Ποικίλες Από προφανείς και άµεσα διαθέσιµες Έως σύνθετες

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού (ΔΠ) είναι μια αγχώδης διαταραχή που εκδηλώνεται με ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα. Είναι μια από τις πιο συχνές ψυχικές παθήσεις κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Διαμεσολάβηση και Βιοηθική

Διαμεσολάβηση και Βιοηθική Διαμεσολάβηση και Βιοηθική Διεπιστημονικό Συνέδριο Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική ΙΙ, Αθήνα, 14-15/03/2014 Πανεπιστημίου Κύπρου 1 Διαφορές βιοηθικής διαμεσολάβησης από κλασική διαμεσολάβηση Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Προς μια κοινωνική πολιτική για τους νέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Προς μια κοινωνική πολιτική για τους νέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση Προς μια κοινωνική πολιτική για τους νέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση Αναλύοντας και ερμηνεύοντας την άποψη των νέων Κυπρίων για την Ε.Ε. [ENG: Towards a youth-oriented social policy in the European Union: Analysing

Διαβάστε περισσότερα